Қазақ хандығы

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kk">
  <siteinfo>
    <sitename>Уикипедия</sitename>
    <dbname>kkwiki</dbname>
    <base>https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Таспа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Арнайы</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талқылау</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Қатысушы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Қатысушы талқылауы</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Уикипедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Уикипедия талқылауы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Сурет</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Сурет талқылауы</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаУики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаУики талқылауы</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Үлгі</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Үлгі талқылауы</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Анықтама</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Анықтама талқылауы</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Санат</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Санат талқылауы</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Портал талқылауы</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Жоба</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Жоба талқылауы</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Қазақ хандығы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5295</id>
    <revision>
      <id>3626021</id>
      <parentid>3623560</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86846" sha1="8uotjk9np7zvmjhwwtydx03m48tn2v6" xml:space="preserve">{{Дереккөздер жетіспейді}}{{Тарихи мемлекеттер
 |атауы                = Қазақ хандығы
 |статусы                        = 
 |байрақ               = 
 |байрақ_сипаттамасы   =
 |елтаңбасы = Tamga of the Töre dynasty.png
 |елтаңба_сипаттамасы = [[Төре]] әулетінің [[таңба]]сы
 |ұраны                = Алаш!{{Дереккөзі келтірілмеген}}
 |карта                = Map of the Kazakh Khanate.png
 |p1                   = Алтын Орда
 |flag_p1              = Golden_Horde_flag_1339.svg  
 |p2                   = Моғолстан 
 |flag_p2              = Moghulistan.png
 |p3                   = Әбілқайыр хандығы
 |flag_p3              = Map of the Uzbek Khanate.png
 |s1                   = Ұлы жүз 
 |flag_s1              = Жуз.svg 
 |s2                   = Орта жүз 
 |flag_s2              = Жуз.svg 
 |s3                   = Кіші жүз 
 |flag_s3              = Жуз.svg 
 |s4                   = Ресей империясы
 |flag_s4              = Flag_of_Russia.svg
 |құрылуы              = [[1465 жыл|1465]]
 |ыдырауы              = [[1847 жыл|1847]]
 |сипаттамасы          = Қазақ хандығы өзінің гүлдену кезеңінде
 |астана               = [[Қозыбасы]] (1465—1466)&lt;br&gt;[[Созақ]] (1466—1469)&lt;br&gt;[[Сығанақ]] (1469—1511)&lt;br&gt;[[Сарайшық]] (1511—1521)&lt;br&gt;[[Сығанақ]] (1521—1599)&lt;br&gt;[[Ташкент]] (1599—1729)&lt;br&gt;[[Түркістан (қала)|Түркістан]] (1740—1781)&lt;br&gt;[[Қаракеңгір]] (1826—1844)&lt;br&gt;[[Сарыкеңгір]] (1844—1847)
 |қалалары             = [[Сауран]]&lt;br&gt;[[Сарайшық]]&lt;br&gt;[[Сығанақ]]&lt;br&gt;[[Ташкент]]&lt;br&gt;[[Түркістан_(қала)|Түркістан]]&lt;br&gt;[[Созақ]]&lt;br&gt;[[Алмалық_(көне_қала)|Алмалық]]&lt;br&gt;[[Ферғана]]&lt;br&gt;
 |тілі                 = [[Шағатай тілі|Түркіше]] (әдеби)&lt;br&gt;[[Қазақ тілі|Қазақша]]&lt;br&gt;[[Араб тілі|Арабша]] (жазбаша)
 |діні                 = [[Сунниттер|сунниттік]] [[ислам]]
 |қосымша_параметр     = Заңдары
 |параметр_мазмұны     = [[Қасым ханның қасқа жолы]]&lt;br&gt;[[Есім ханның ескі  жолы]]&lt;br&gt;[[Жеті жарғы]]
 |аумағы               = 2,5 млн км²
 |халқы                = [[қазақтар]], [[қарақалпақтар]], [[қырғыздар]], [[ноғайлар]], [[өзбектер]], [[сарттар]]
 |басқару_формасы      = Жартылай сайлаулы [[монархия]]&lt;br&gt;Қысқасы [[Монархия|Хандық Монархия]]
 |династиясы           = Шыңғыс хан әулеті, Жошы әулеті, [[Төре|Төре әулеті]]
 |басқарушылар_титулы  = Бірінші хандар
 |басқарушы1           = [[Керей хан]]
 |басқарушы_жылы1      = 1465—1474
 |басқарушылар_титулы2 = Соңғы хан
 |басқарушы2           = [[Кенесары хан]]
 |басқарушы_жылы2      = 1841—1847
 |дейін = 
 |д1    = 
 |д2    = 
 |кейін = 
 |к1    = 
 |к2    = 
 |к3    = 
}}
'''Қазақ хандығы''', '''Қазақ Ордасы''', '''Ұрыс жұрты''' — [[1465 жыл]]ы [[Алтын Орда]]ның және [[1468 жыл]]ы [[Әбілқайыр хандығы]]ның ыдырау кезінде қалыптасқан, қазіргі [[Қазақстан]] мен оған іргелес мемлекеттер аумағындағы [[Қазақтар|қазақ]] мемлекеті. Оның аумағының көбісі [[Орталық Азия|Орта Азияда]] болып, бір бөлігі [[Шығыс Еуропа|Шығыс Еуропада]] орналасқан. XV ғасырда қазақтар [[Әбілқайыр хандығы]]ндағы жемқорлық, саяси тұрақсыздық пен әлсіз үкіметтен шаршап, қазақтарды [[Жетісу|Жетісуда]] жинаған [[Керей хан|Керей]] мен [[Жәнібек хан]] 1465 жылда Қазақ хандығын құрған. Тарих бойы Қазақ хандығы өз аумақтарын үлкейтіп, қазіргі [[Қазақстан|Қазақстанның]] территорияларының көбісіне ие болған.&lt;ref&gt;[http://www.testent.ru/index/xv_gasyr_xviii_gasyrdy_basyndagy_kazakh_khandygy/0-613]&lt;/ref&gt; XVII ғасырда қазақтар [[Жоңғар хандығы|Жоңғарлармен]] [[Қазақ-жоңғар соғыстары|соғысып]], әлсізденген де, келесі ғасырда хандықты [[Ресей империясы|Ресей патшалығы]] [[Қазақ хандығының Ресей құрамына кіруі|жаулап]] алған.{{Дереккөзі келтірілмеген}}

Қазақ хандығы [[Еділ]]ден [[Жайық]]қа дейінгі территорияны, [[Сырдария]] мен [[Әмудария]] өзендерінің аралығын, [[Хорасан]] жерін қамтыған.

Қазақ хандығының мемлекеттік құрылымы дала демократиясына негізделген [[монархия]]ға негізделген. Мемлекет басшысы — [[хан]]дар саяси билік жүргізетін. Олар [[төре]] тұқымынан шыққан [[сұлтан]]дар арасындағы таңдау негізінде сайланатын.

Қазақ хандығының тұңғыш ханы — [[Керей хан|Керей]], соңғы ханы — [[Кенесары хан|Кенесары Қасымұлы]].

== Тарихы ==
{{Main|Қазақ хандығының тарихы}}[[Сурет:Map of Kazakh khanate (kk-cyrillic).png|сүрмесіз|630x630 нүкте]]{{Main|Қазақ хандығының жылнамасы}}
=== Керей мен Жәнібек хандар ===
Қазақ хандығының пайда болуы [[Қазақстан]] жерінде 14-15 ғғ. болған әлеуметтік-экономикалық және этникалық-саяси процестерден туған заңды құбылыс. Өндіргіш күштердің дамуы, көшпелі ақсүйектердің экономикалық қуатының артуы, феодалдық топтардың тәуелсіздікке ұмтылуы, осы негізде [[Әбілқайыр хан (Өзбек хандығы)|Әбілхайыр]] хандығы мен Моғолстан арасындағы тартыстың өршуі, әлеуметтік қайшылықтардың үдеуі 15 ғ. 2 жартысында бұл мемлекеттердің құлдырап ыдырауына апарып соқтырды.

Әсіресе Әбілхайыр(1428-1468) [[Жошы хан|Жошы]]-[[Шайбани әулеті|Шайбан]]- Дәулет-Шайх оғланның ұлы хандығы өте нашар еді. Территориясы батысында Жайықтан бастап, шығысында Балқаш көліне дейін, оңтүстігінде Сырдың төменгі жағы мен Арал өңірінен, солтүстігінде Тобылдың орта ағысы мен Ертіске дейінгі жерді алып жатты. Бір орталыққа бағынған мемлекет болмады. Көптеген ұлыстарға бөлінді. Олардың басында Шыңғыс әулетінің әр тармақтағы ұрпақтары, көшпелі тайпалардың билеушілері тұрды. Әбілхайыр билік еткен кезде халық өзара қырқыс пен соғыстан шаршады. 30 жж. ол Тобыл бойында Шайбани ұрпағы Махмұт Қожаханды талқандады. Сыр бойындағы далада Жошы әулетінің Махмұтханы мен Ахметханын(Тоқа Темір тұқымы) жеңді.

[[1446 жыл]]ы Әбілхайыр Темір ұрпақтары мен Ақ Орда хандары ұрпақтарынан Сыр бойы мен Қаратау баурайындағы — [[Сығанақ]], [[Созақ]], Аққорған, Өзгент, Аркүк сияқты қалаларды басып алады.

1457 ж. Өз-Темір тайшы бастапан ойраттардан (жайылым жер іздеген) [[Түркістан (қала)|Түркістан]] өңірінде жеңіліп қалды. Масқара ауыр шарт жасасып, ойраттар Шу арқылы өз жерлеріне кетті. Ал Әбілхайыр өз ұлысында , қатал тәртіп шараларын орнатуға кіріседі. Бұл халық бұқарасының оған деген өшпенділігін күшейтті. Нәтижесінде халықтың жартысы Шығыс Дешті Қыпшақтан [[Түркістан (қала)|Түркістан]] алқаптарына және Қаратау бөктерлерінен Жетісудың батыс өңіріне көшіп барулары еді. Оны Жәнібек пен Керей басқарды.
 
[[Қыпшақ даласы|Дешті Қыпшақ]] пен Жетісудағы көшпелі бұқара феодалдық қанаудың күшеюіне, соғыстарға наразылық ретінде , хандар мен феодалдардың қол астынан көшіп кетіп, қоныс аударды. Сөйтіп, 15 ғ. 50-70 жж, яғни 1459ж. Әбілхайыр хандығынан Жетісудың батысына Есенбұға хан иелігіне Шу мен Талас өзендерінің жазықтығына көшіп келді. Олардың қоныс аударуының бір себебі, оларды Шыңғыс әулетінен шыққан Керей хан мен Жәнібек ханның жаңа қалыптасып келе жатқан қазақ халқының дербес мемлекетін құру, оның тәуелсіз саяси және экономикалық дамуын қамтамасыз ету жолындағы қадамы мен қызметі өз ықпалын тигізді. Жетісу рулар мен тайпалар мемлекет бірлестігінің орталығына айналды. Олардың саны 200 мың адамға жетті. Моғолстан ханы Есенбұға өзінің солтүстік шекарасын қорғату үшін, сондай-ақ өзінің бауыры Тимурид Абу Саид қолдап отырған Жүністің шабуылынан батыс шекарасын қорғату үшін пайдаланғысы келді. Жәнібек қазақ хандығының тұңғыш шаңырағын көтерген Барақ ханның ұлы, ал Керей оның ағасы Болат ханның баласы. Барақтан басталатын қазақтың дербес мемлекеттігі жолындағы күресті оның туған ұлы мен немересінің жалғастыруы табиғи құбылыс. Мырза Мұхамед хайдар Дулати [[Қазақтар|Қазақ]] хандығының құрылған уақытын хижраның 870 жылына (1465-1466 жж.) жатқызады.

[[Сурет:Жәнібек пен Керей.jpg|thumb|300px|Астана қаласындағы Жәнібек пен Керей мүсіні]]
Қазақтың алғашқы ханы болып Керей жарияланды (1458-1473 жж.). Одан кейін қазақ ханы болып Жәнібек сайланды (1473-1480 жж.). Бұлардың тұсында Жетісу халқы, 1462 жылы [[Моғолстан]] ханы [[Есенбұға|Есенбұға хан]] өлгеннен кейін ондағы тартыстың күшеюіне байланысты, өзара ынтымақтықты нығайтуға үлес қосты. Әбілхайыр хандығынан көшіп келушілер Жәнібек пен Керейдің қазақ хандығын күшейте түсті. Едәуір әскери күш жинаған және Жетісуда берік қорғанысы бар Жәнібек пен Керей, Жошы әулетінен шыққан сұлтандардың Шығыс [[Қыпшақ даласы|Дешті Қыпшақты]] билеу жолындағы күресіне қосылды. Бұл күрес 1468 ж. Әбілхайыр өлгеннен кейін қайтадан өршіді. Қазақ хандарының басты жаулары Әбілхайырдың мұрагерлері- оның ұлы Шайх -хайдар мен немерелері Мұхамед Шайбани мен Махмұд сұлтан болды.

[[File:Казахское ханство1465.png|thumb| alt=A.| ''[[Қазақ хандығының құрылуы]]''.]]
Сыр өңірі мен Қаратау — қазақ хандарының Батыс Жетісудағы иеліктеріне ең жақын болды. Жәнібек пен Керей хандар сауда-экономикалық байланыстардың маңызды орталықтары және күшті бекініс болатын Сыр бойындағы қалаларға өз құқықтарын орнатуға тырысты. Сондай-ақ, Сырдың төменгі және орталық сағаларының жерлері қазақтың көшпелі тайпалары үшін қысқы жайылым да еді.

70-жылдары Сауран, Созақ түбінде, үлкен шайқастар болды. Асыны (Түркістанды), Сығанақты біресе қазақ хандары, біресе [[Мұхаммед Шайбани|Мұхамед Шайбани]] басып алып отырды. Осындай шайқастардың бірінде көрнекті қолбасшы Керейдің ұлы Мұрындық болды. Ол 1480 жылдан бастап хан болды. Соның нәтижесінде 15 ғ. 70-ж-да қазақ хандығының шекарасы кеңейе берді. Оңтүстік қазақстан қалалары үшін Шайбани әулетімен арадағы соғыстар Жәнібек ханнан кейін қазақ хандығын билеген Бұрындық хан (1480-1511 жж.) тұсында да толастамады. Батыс Жетісудағы иеліктеріне оңтүстіктегі өздеріне қараған қалаларға ([[Созақ]], [[Сығанақ]], [[Сауран]]) сүйене отырып, алғашқы қазақ хандары Дешті Қыпшақтағы өкімет билігіне талаптанушы барлық хандарды жеңіп, өз иеліктерін үлкейтті. [[Қыпшақ даласы|Дешті Қыпшақта]] қазақ хандары билігінің орнығуы, [[Мұхаммед Шайбани]]ды Дешті Қыпшақтағы тайпалардың кейбір бөлігін соңына ертіп Мәуереннахрға кетуге мәжбүр етті. Мұнда ол Темір әулеті арасындағы өзара тартысты пайдалана отырып, өкімет билігін басып алды.

Сонымен қазақ хандығының құрылуына ұйтқы болған себептер — саяси және этникалық процестер болды. Оның басты этапы — Керей мен Жәнібектің қол астындағылармен бірге көшпелі өзбектердің басшысы Әбілхайырдан кетіп, Моғолстанның батысына қоныс аударуы. Мұндағы маңызды оқиға — Керей мен Жәнібекті жақтаушылардың өзбек-қазақтар, кейін тек қазақтар деп аталуы. Әбілхайырдың өлімінен кейін Керей мен Жәнібектің Өзбек ұлысына келіп, үкімет билігін басып алуы. Жаңа мемлекеттік бірлестік Қазақстан атана бастады.

=== Қасым хан кезеңі===
16-17 ғғ. Қазақ хандығы нығайып, оның шекарасы едәуір ұлғая түсті. Өз тұсында «жерді біріктіру» процесін жедел жүзеге асырып, көзге түскен хандардың бірі Жәнібектің ұлы Қасым. [[Қасым хан]]ның (1511-1523 жж.) тұсында Қазақ хандығының саяси және экономикалық жағдайы нығая түсті. Ол билік құрған жылдары қазақ халқының қазіргі мекен тұрағы қалыптасты.Бірсыпыра қалалар қосылды, солтүстікте Қасым ханның қол астындағы қазақтардың жайлауы Ұлытаудан асты. Оңтүстік-шығыста оған Жетісудың көп бөлігі ([[Шу]], [[Талас]], [[Қаратал]], [[Іле]] өлкелері) қарады. Қасым ханның тұсында [[Орта Азия]],[[Еділ]] бойы, Сібірмен сауда және елшілік байланыс жасалды. Орыс мемлекетімен байланыс болды. Ұлы князь III [[Василий]] (1505-1533) билік құрған кездегі Мәскеу мемлекеті еді. Батыс Еуропа да қазақ хандығын осы кезде танып білді.

«Қасым ханның қасқа жолы» деген әдет-ғұрып ережелері негізінде қазақ заңдары жасалды.

Дегенмен Қасым хан тұсында Қазақ хандығы бір орталыққа бағынған мемлекет болмады. Ол Қасым өлгеннен кейін бірден байқалды. Өзара қырқыс, таққа талас басталды. Моғол және өзбек хандарының қазақ билеушілеріне қарсы одағы қалыптасты.

Өзара тартыс кезінде Қасым ханның ұлы және мұрагері Мамаш қаза тапты. Қасым ханның немере інісі Таһир (1523-1532) хан болды. Оның айырықша елшілік әне әскери қабілеті болмады. Маңғыт және ойрат хандарымен әскери қақтығыстар басталды. Бұл соғыстар қазақтар үшін сәтті болмады. Қазақ хандығы оңтүстіктегі және солтүстік-батыстағы жерінің бір бөлігінен айрылып, оның ықпалы тек Жетісуда сақталып қалды. ТаҺир ханның інісі Бұйдаштың (1533-1534) тұсында да феодалдық қырқысулар мен соғыстар тоқтаған жоқ.

===Хақназар хан кезеңі ===
[[File:Себастьян Мюнстердің картасындағы Қазақ Ордасы (Kosaki Orda).jpg|thumb|left|XVI ғасырдың 60-шы жылдары жарық көрген Себастьян Мюнстердің картасындағы Қазақ Ордасы (''Kosaki Orda'')]]
16 ғ. 2 ж. әлсіреген хандықты біріктіруде [[Қасым хан]]ның баласы [[Хақназар хан|Хақназар]] ([[1538 жыл|1538]]-[[1580 жыл|1580]] жж.) өз үлесін қосты. Ноғай Ордасындағы алауыздықты сәтті пайдаланған ол, Жайық өзенінің сол жағындағы жерді қосып алды. Оның тұсында [[Жетісу]] мен [[Тәңір тауы|Тянь-Шаньды]] басып алуды көздеген [[Моғол]] ханы [[Абд ар-Рәшид хан|Абд-Рашидке]] қарсы ұтымды күрес жүргізілді. [[Хақназар хан|Хақназар]] өзара тартыста өзбек ханы Абдулланы қолдау арқылы Сыр бойындағы қалаларды (Сауран, Түркістан) өзіне бағындырды. Оның Абдулламен байланысынан қорыққан [[Ташкент]]тің ұлыстық әміршісі Баба сұлтан жансыздары арқылы Хақназарды у беріп өлтірді.

Қасым ханның баласы [[Хақназар хан]] (1538-1580) тұсында Қазақ хандығы қайта бірігіп, дами түсті. Ол хандық билікті нығайтуға және күшейтуге қажырлы қайрат жұмсады. Өзінен бұрын бытыраңқы жағдайға түскен Қазақ хандығын қайта біріктірді. Хақназар қазақ-қырғыз одағын одан әрі нығайтты, сол заманның тарихи деректерінде оны «қазақтар мен қырғыздардың патшасы» деп атады. Ол осы қазақ-қырғыз одағына сүйене отырып, [[Моғолстан]] хандарының Жетісу мен Ыстықкөл алабын жаулап алу  әрекетіне тойтарыс берді. 
Хақназар хандық құрған кезде Қазақ хандығының сыртқы жағдайында аса ірі тарихи оқиғалар болып жатты. Мемлекеттің солтүстігінде Ресей өз иеліктерін қазақ даласына едәуір жылжытты. Қазан мен Астраханьды басып алғаннан кейін Еділ өзенінің барлық аңғары Ресейдің қол астына кірді. Башқұрт және Сібір хандықтары Ресей құрамына енгеннен кейін, ноғайлар Қазақ хандығының солтүстік-шығысына ығыса бастады. Олар Еділден Ертіске дейінгі аралықта көшіп-қонып жүрді. Башқұрттар мен Сібір татарлары да қазақ жерлеріне енуін тоқтатпады. [[Сырдария]]ның төменгі ағысына қарақалпақтар келе бастады.

Еділ мен Жайық арасындағы өңірді мекендеген [[Ноғай ордасы]] ыдырай бастады. Ноғай одағы ыдырап, ауыр дағдарысқа тап болды. Оған қарасты көшпелі тайпалардың бір бөлегі Қазақ хандығына келіп қосылды. Хақназар Ноғай Ордасының көп ұлысын (бұлардың көбі қазақтың Кіші жүзі – алшын одағына енген тайпалар) өзіне қаратып алды. Тарихи деректерде Хақназарды «қазақтар мен ноғайлардың ханы» деп атаған. Сөйтіп, ХҮІ ғасырдың 60-жылдары Ноғай Ордасы ыдырап, бұрын оған қараған қазақ тайпалары және олардың этникалық территориясы Қазақ хандығына бірікті. Бұрын Ноғай Ордасының астанасы болып келген [[Сарайшық|Сарайшық қаласы]] да Қазақ хандығына өтті. Бұл жағдай Қазақ хандығының солтүстік-батыс және солтүстік жағындағы жағдайда өзгеріс тудырды. Орыс мемлекеті мен Қазақ хандығы арасындағы кең өңірді алып жатқан Ноғай Ордасының ыдырауы, оның бір бөлігінің Қазақ хандығына қосылып, енді бір бөлегінің орыс патшасына бағынуы, шығысқа қарай кеңейіп келе жатқан орыс мемлекетінің шекарасын Қазақ хандығына жақындата түсті.

1563 жылы [[Сібір хандығы]]ның билігіне келген Көшім хан Қазақ хандығына дұшпандық саясат ұстанды. Оның үстіне моғол билеушілері мен қазақ хандары арасында да қақтығыстар болып тұрды. Осындай күрделі жағдайларда [[Хақназар хан]] Қазақ хандығының сыртқы саясатын өзгертті. Өзінен бұрынғы қазақ хандары үнемі жауласып келген Мауераннахрдағы шайбани әулетімен одақтастық байланыс орнатуға ұмтылды. Сөйтіп, шайбанилық Бұхара ханы Абдолла ІІ-мен одақтық келісім-шарт жасасты. Соғыс қимылдары тоқтап, бейбітшілік орнады, қазақтардың [[Орта Азия]] халқымен сауда-саттық қарым-қатынасы, экономикалық байланысы жиіледі. Мұның өзі Қазақ хандығының ішкі жағдайын жақсартуға, шаруашылық өмірдің оңалуына тиімді болды. Қазақ хандығы нығайа түсті. 
Бірақ Хақназар ханды [[1580]] жылы Абдолла ханның қарсыласы [[Ташкент]] билеушісі Баба сұлтан астыртын өзінің адамын жіберіп өлтіртті. Қадырғали Жалайырдың айтуынша «Оның да атағы мен абыройы туралы көп айтылады. Алайда [[Хақназар хан]] өз араларында болған қақтығыстарда қаза болған».

===Тәуекел хан кезеңі===
Хақназардың мұрагері Жәдіктің баласы және Жәнібек ханның немересі қартайған Шығай (1580-1582) болды. Ол өзінің баласы Тәуекелмен (1586-1598 хан болған) бірге Баба сұлтанға қарсы күресінде Бұқар ханы Абдоллаға келді. Абдолла Шығайға Хожант қаласын сыйға тартып онымен қосылып Баба сұлтанға қарсы Ұлытау жорығына шығады. Осы жорықта Шығай қайтыс болады. Қазақ хандығының иелігі енді Тәуекелге көшеді.

1582 жылы Шығай хан қайтыс болғаннан кейін таққа Тәуекел (1582-1598 жж.) отырды.  Тәуекел хан [[Бұхара]] ханы Абдолламен жасасқан шартты бұзып, қазақ және өзбек билеушілері арасындағы жаугершілік қайта қоздады. Абдолла ханмен одақтан Тәуекел ханның бас тартуының себебі, біріншіден, Абдолла әуелдегі Түркістаннан төрт қала беруі туралы уәдесінен бас тартады, екіншіден, біздің ойымызша, басты себеп – Абдолла Тәуекел ханның беделінен, батырлығы мен батылдығынан қорқа бастайды, яғни Тәуекел ханнан өзінің бақталасы ретінде қауіп төнгенін сезді. Өйткені кезінде бүкіл Мәуереннахрды Тәуекелдің көмегімен Шайбани  мемлекетінің қол астына біріктірген болатын. [[Тәуекел хан]] да Жошы ұрпағы болғандықтан, бүкіл Орта Азияны билеуіне толық құқығы болды.

Тәуекел сыртқы саясатында хандықтың оңтүстігіндегі қалаларда билікті нығайтуға күш салады. Ендігі жерде ол Сыр  бойындағы қалалар үшін Абдолламен  күресті бастайды.
[[Сурет:Medieval cities located along the Syr Darya River (kk-cyrillic).png|нобай|499x499 нүкте|Сырдария бойында орналасқан ортағасырлық қалалар.]]
1586 жылы  Ташкентті алуға әрекет жасайды. Абдолланың негізгі күштері Мәуереннахрдың солтүстігінде шоғырланды. Бұны білген Тәуекел хан Мәуереннахрдың оңтүстік аймақтарына шабуыл жасайды. Оның шабуылы Түркістан, Ташкент, Самарқанд қалаларына қауіп төндіреді. Бірақ Тәуекел ханның Ташкентті алуға жасалған алғашқы жорығы сәтсіз аяқталады. 
Тәуекел хан қазақ хандығының сыртқы саясатын нығайту барысында  орыс мемлекетімен дипломатиялық қарым-қатынастарды жандандырды. Қазақ ханы сыртқы саясатта өзін қолдайтын одақтастар іздеді. 

1594 жылы Тәуекел хан Ресейге достық келісім жасасу үшін [[Құлмұхаммед елшілігі|Құлмұхаммед]] басқарған Қазақ хандығының тұңғыш ресми елшілігін жібереді. Тәуекел ханның бұндағы мақсаты Ресей мемлекетінің көмегімен Абдоллаға қарсы күресті жандандыру, Сібір ханы Көшімге қарсы одақ құру және 1588 жылы орыс әскерлері ұстап әкеткен өзінің немере інісі, Ондан сұлтанның баласы Оразмұхаммедті тұтқыннан босату болды. Оның жанында қазақтың әйгілі тарихшысы Қадырғали Жалайыр бар еді.

1595 жылы елшіге орыс патшасының жауап грамотасы тапсырылды. Онда орыс патшасы Тәуекел ханға Қазақ хандығын «өзінің патшалық қол астына алатынын» және «оқ ататын қару» жіберетінін уәде етті. Сонымен бірге мынадай талап қойды: «біздің патшалық қоластымызда болғандықтан және біздің патшалық әміріміз бойынша Бұқара патшасымен және бізге опасыздық жасаған Сібір патшасы Көшіммен соғысып, біздің ұлы мәртебелі патшамызға жол салатын боласыздар». Орыс мемлекеті  Қазақ хандығымен әскери одақ құрудан бас тартқанымен, Тәуекел хан орыс мемлекетімен дипломатиялық қарым-қатынасты үзген жоқ. 1595 жылы Мәскеуден орыс елшісі [[Вельямин Степанов]] Қазақ хандығына келді. Нәтижесінде екі мемлекет арасында сауда байланыстары жанданды.
Бұл кезде ойраттардың бір бөлігі Тәуекел ханға тәуелді болды. Сондықтан ол өзінің Мәскеуге жолдаған грамотасында өзін «қазақтар мен қалмақтардың патшасы» деп атады.

1597 жылы Бұхар хандығында ішкі тартыс, ырың-жырың басталды, онда ықпалды адамдардың қолдауымен Абдолланың ұлы Абдылмомын әкесіне қарсы шықты. Осы қырқысты пайдаланып, Тәуекел Ташкент қаласының түбінде Абдолла ханның әскерін талқандады. 1598 жылы наурызда Абдолла хан қайтыс болып, Абдылмомын хан болды. Осы орайды пайдаланған Тәуекел хан жүз мың әскермен Мәуераннахрға басып кіріп, Ахси, Әндіжан, Ташкент, Самарқан қалаларын басып алды. Бірақ Бұхараны қоршау кезінде Тәуекел хан ауыр жараланып, Ташкентке қайтып келіп қаза болды. Сөйтіп, ол өз мемлекетінің солтүстік-батыс шекарасындағы бейбіт жағдайды және Орта Азиядағы шайбанилықтардың алауыздығын, бұл әулеттің Аштарханилықтар- дың жаңа әулетімен ауыстырылғанын пайдаланып, сырдариялық қалалар үшін ұзаққа созылған күресті табысты тәмамдады. Абдолла ұрпақтарының өзара билікке таласы нәтижесінде Шайбани әулеті өмір сүруін тоқтатады.

Тәуекел Орта Азияға жорығында тек қарулы күшке емес, Орта Азия халықтарының белгілі бір әлеуметтік топтарына сүйенді. Атап айтқанда, Тәуекел ханды дін иелері қолдады. Сонымен бірге Ескендір Мұңшы Тәуекел әскерінің құрамында «Түркістан тайпаларының және қырдағы өзбектердің» жауынгерлері болғанын айтады. Жалпы, Шайбани ұрпақтарының өзара  қақтығыстарынан шаршаған Орта Азия халықтарының басым бөлігі Тәуекел ханды қолдады десек қателеспейміз. Өйткені Шайбани тармағынан тараған Жошы ұрпақтарының өзі Мәуераннахрда Шайбани әулетін қазақ хандарының әулетімен алмастыруға ниет білдірген. Өкінішке орай, Мәуераннахр қазақ хандарының қолына толығымен көшпеді. Сөйтсе де,  Ташкент және оның аймағы 200 жыл бойы Қазақ хандығының құрамында болды. Түркістан қаласы Қазақ хандығының орталығына айналды.

=== Есім ханның тұсында Қазақ хандығы ===
[[File:1607 жылы Амстердамда жарық корген нидерланд картасындағы қазақтар (Caßackia). Фрагмент.jpg|left|thumb|320px|1607 жылы Амстердамда жарық корген нидерланд картасындағы қазақтар (Caßackia). Фрагмент.]]
[[Есім хан]] (1598-1628 (1645) ж.ж. билік құрған)  Шығайұлы [[Есім хан]] (1628-1645) – Қазақ хандығының ханы, [[Шығай хан]]ның баласы, атақты [[Тәуекел хан]]ның туған інісі. [[Есім хан]] туралы халық жадында сақталған аңыз -әңгімелер, дастан-жырлар көп. Оны халқы «Еңсегей бойлы ер Есім» деп ардақтайды.

Есім хан билік басына ағасы [[Тәуекел]] өлгеннен кейін келді. Бұл кезде Қазақ хандығының шығысындағы жағдай Тәуекел тұсындағыдан әлдеқайда күрделене түскен еді. Мұнда ойрат тайпаларының бірігіу процесі жүріп жатты. Сондықтан ол көршілерінде болып жатқан жағдайды жіті қадағалап, олардың тайпалары арасындағы алауыздықты өз пайдасына шешуге ұмтылып бақты.

Ойраттардың бір жағынан [[Ембі]], [[Жайық]], Еділ бойындағы ноғайлармен шарпысуы, екінші жағынан орыс қамалдарының гарнизондарымен қақтығысуы [[Есім хан]] саясатының ықпалды болуына елеулі жағдай жасады. Ақырында үш жақты соғыстың өздеріне қырғын таптыратынын сезген ойрат әміршілері [[Есім хан]]ның үстемдігін мойындап, тату көршілікте тұру мақсатында ұсыныс жасап, елшілерін жіберуге мәжбүр болады.

Хандығының шығысындағы жағдайды осылайша өз пайдасына шешкен [[Есім хан]] оңтүстігін де ойдан шығармайды.

Хандығының шекарасын кеңейте түсу саясатын мұнда да батыл жүргізіп бағады. Оған жағдай да көмектесе түседі. Себебі, бұл кезде қайтыс болған Бәки Мұхаммед ханның орнына оның інісі Уәли Мұхаммед пен [[Герат]]-[[Хорасан]]ның билеушісі Дінмұхаммед баласы Иманқұлы таласып жатқан еді. Осы қақтығысты өз пайдасына асыруда [[Есім хан]] үлкен ептілік танытады. Ол әуелі Уәли Мұхаммедке көмектесемін деп уәде беріп, кейін Иманқұлы жағына аунап түседі. Соның нәтижесінде онымен бірігіп, Уәли Мұхаммедті өлтірісіп, Иманқұлымен одақ жасасады да, сол жылы Иманқұлыға қарсы шығып, [[Самарқан|Самарқантқа]] әскер жөнелтеді.

Бұл кезде Иманқұлының Есіммен соғысарлық шамасы жоқ еді. Сондықтан онымен шартқа отырып, [[Ташкент]] пен оның төңірегінің түгелдей қазақтардың иелігі екенін ресми түрде мойындайды.

Бұдан кейін [[Есім хан]] [[Моғолстан]] ханы Әбдірахымның қызы Падшахқа үйленіп, ағасы Күшік сұлтанның қызын Әбдірахымға беріп, қарсы құда болу арқылы оны өзінің жақтасы етіп, соның көмегімен өзіне опасыздық жасаған Тұрсын ханды талқандап, дара билікке қол жеткізеді.

[[Есім хан]]ның билігі тұсында ([[1598 жыл|1598]]-[[1645 жыл|1645]]) халық жадында «[[Есім]] салған ескі жол» деген атпен қалған әдет-ғұрып нормаларын қалыптастырған конституциялық құжат болғаны белгілі. Мұны «Есімнің заңы» деп ұққан жөн. Бірақ оның көктен алынбағанын, өз заманының орайы мен талабына қарай [[Есім хан]] мен оның кеңесшілері өңдеп, толықтырған баяғы «Қасым салған қасқа жолдың» бір нұсқасы екенін де естен шығармаған абзал. Түптеп келгенде, «Есім салған ескі жол» деген сөздің мәні де [[Есім хан]]ның тұсында жасалған даналық заңдарға байланысты айтылған. Қоныс-тұраққа, мал-мүлікке, адамдар арасындағы қарым-қатынасқа қатысты туындайтын дау-шардың шешімдері осы кезде сараланды.

Мұның өзі кейін Тәукенің әйгілі «Жеті жарғысына» негіз болып, қазақ халқының мәдени-рухани және салт-дәстүр қалыптарының төлтумалығын шыңдай түсуге ықпал етті. Жалпы көшпелілер мемлекетінің хандары сияқты, [[Есім хан]] да тақ үсті мен ат үстінде бірдей танылған біртуар тұлға. Оны халқының «Еңсегей бойлы Ер Есім» атанған атақты ханның қайтыс болған жылы – [[1645]] жыл деген шындыққа келетін сияқты.

[[Есім хан]] дүние салған соң қазақ хандығының тағына [[Салқам Жәңгір хан|Жәңгір хан]] ([[1643 жыл|1643]]—[[1652 жыл|1652]]) отырды. Халық оны ел үшін жасаған ерлігіне орай «Салқам Жәңгір» деп атанған. Хан ордасын Түркістан қаласында ұстау [[Салқам Жәңгір хан|Жәңгір хан]] тұсында басталды.

[[Есім хан]] қазақ тарихында «Еңсегей бойлы ер Есім» деген атпен әйгілі болды, оған бұл атақ [[1598 жыл]]ы ағасы Тәуекел ханмен бірге Мауреннахрға жасаған жорықта ерекше көзге түскені үшін берілген екен. Есім хан — Шығай ханның баласы, ол бұрын қазақ хандығының [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласындағы хан ордасында тұрған. Хан тағына отырған соң Бұхарамен бітім-шартын жасасып, Орта Азия қалаларымен бейбіт, экономикалық байланыс орнатуға ұмтылды. Қазақ хандығын бір орталыққа бағынған мемлекет етіп құруды көздеді. «[[Есім хан]]ның ескі жолы» деп аталған заңды құрастырды. [[Есім хан]]ның қазақтарды бір орталыққа бағындыру саясатына қарсы болған сұлтандар қазақ хандығын бөлшектеуге тырысты.

[[Ташкент]] қаласы қазақ хандығына қараған соң оны [[Жәнібек хан|Жәнібек ханның]] немересі, Жалым сұлтанның баласы Тұрсын Мұхаммед сұлтан басқарған еді.Ол көп ұзамай тәуелсіз [[хан]] болуға әрекет жасады. Тіпті өз атынан ақша соқтырып, «бажы және хараж» алым-салықтарын жинады. Сонымен, қазақ хандығын екіге бөліп, Түркістан қаласын орталық еткен [[Есім хан]], [[Ташкент]] қаласын орталық еткен Тұрсын хан билеген еді. Бұлардың арасында соғыс қақтығыстар болды. Бұл екі жақ ұйғыр, қырғыз, қарақалпақ билеушілерінен өздеріне одақтас-жақтастар іздеуге кірісті. Есім хан тобы Яркент хандығына қарсы болып Тұрпанды билеген Әбдірахим ханмен одақтасты. Ал Тұрсын [[Мұхаммед хан]] жағы [[Яркент]] билеушісі Шажай Ахметтің жақтасы болды. Бұлармен одақтасып отырған Әбдірахим мен [[Ахметтер]] де бір-бірімен жауласып отырған билеушілер болатын. [[Есім хан]] өзіне мықты сүйеніш ету үшін [[Жаркент|Яркент]] ханы Әбдірахиммен құдандалық байланыс орнатты.

Есім хан Әбдірахимнің қызы Патша ханымға үйленді де, ағасы Күшік сұлтанның қызын Әбдірахимге берді. [[Есім хан]] мен Тұрсын хан арасында күрес шиеленісе берді, 1627-жылы [[Есім хан]] Тұрсын ханды өлтіріп, қазақ хандығын өз қол астына біріктірді. [[Есім хан]]ның феодалдық бытыраңқылықты жеңіп, қазақ хандығын біріктіру жолындағы күрестері қазақтың «Еңсегей бойлы ер Есім» атты тарихи жырына өзек болған. [[Есім хан]] [[Ташкент]] қаласына білдіртпей түнде кіріп, хан сарайының күзетшілерін байлап тастап, Тұрсын ханды қаперсіз ұйықтап жатқанда қапылыста өлтіреді, сонда Есім ханның қасындағы Төлеген (Марқасқа) жырау оны мынадай жырмен оятады:

:«Ей, Қатаған, хан Тұрсын!
:Кім арамды ант ұрсын.
:Жазықсыз елді жылатып,
:Жер тәңірісің, жатырсың,
:Хан емессің, қасқырсың,
:Қара албасты басқырсың!
:Алтын тақта жатсаң да
:Қазаң жетті, қапылсың!
:Еңсегей бойлы ер Есім,
:Есігіңе келіп тұр,
:Шашқалы тұр қаныңды,
:Алғалы тұр жаныңды,
:Кешікпей содан қатарсың!»

Есім хан шошып оянған Тұрсын ханның басын алады.

«Бахыр әл асырардың» авторы Махмұд ибн Уәлидің айтуына қарағанда, Есім хан 1628-жылы қайтыс болған. Ал «Қазақ совет энциклопедиясының» мәліметіне қарағанда 1645-жылы қайтыс болған делінеді.

=== Тәуке хан кезеңі ===
1680 ж. Жәңгірдің баласы Тәуке (1680-1718) хан болды. Оның тұсында «Жеті жарғы» деген заңдар жинапы құрастырылды. Жеті жарғы көшпелілердің ел билеу заңы болып табылады. Оның негізгі баптарының мазмұны:
қанға қан алу, яғни біреудің кісісі өлтірілсе, оған ердің құнын төлеу (ер адамға 1000 қой, әйелге 500);
ұрлық, қарақшылық, зорлық-зомбылыққа өлім жазасы кесіледі, жазаны ердің құнын төлеу арқылы жеңілдетуге болады;
денеге зақым келтірсе, оған сәйкес құн төленеді (бас бармақ 100 қой, шынашақ 20 қой);
егер әйел ерін өлтірсе өлім жазасына кесіледі (егер ағайындары кешірім жасаса, құн төлеумен ғана құтылады, мұндай қылмысты екіқабат әйел жасаса жазадан босатылады);
төре мен қожаның құны қарашадан 7 есе артық төленеді; егер ері әйелін өлтірсе, әйел құнын төлейді.
=== Абылай ханның тұсында Қазақ хандығы ===
[[File:2000 Stamp of Kazakhstan - Abylai Khan.jpg|thumb|right|''[[Абылай хан]]''.]]
1742 жылы 20 тамызда Ор қаласында Ресей, жоңғар және қарақалпақ, қазақтардың Кіші, Орта және Ұлы жүздің өкілдері қатысқан келіссөз жүргізілді. Онда Ресей өкілі қазақ пен жоңғар арасындағы қақтығысқа байланысты уәж айтпақшы болды. Бірақ жоңғарлар оны тыңдаған жоқ. Олар орыс қамал-бекіністеріне, қазақ қоныстарына жақын жерде 20 мың әскер ұстап, қазақты мазалауын қоймады. Ендігі жерде қазақтар өз күшіне ғана сенуіне тура келді. Осы идеяны орнықтыруға Абылай хан зор күш жұмсады.

1711 жылы дүниеге келген Абылай Уәлиұлының бастапқы есімі Әбілмансұр болды. Ол жастай жетім қалды. 1731 жылы жоңғарлармен шайқаста көзге түсті.

Жоңғарияның ханы Қалдан Серен 1745 жылы өліп, оның мұрагерлері таққа таласты. Осы кезде оған Цинь империясы тиісе бастайды. Абылай осы сәтті пайдаланды. Ол сыр бойындағы қалаларды азат етуге кірісті. Ол бұл жорықта қазақ әскерлерін үш топқа бөлді. Оның бірінші тобын Қанжығалы Бөгенбай мен Үмбетей жырау басқарды. Бөгенбай басқарған 10 мың әскер Түркістанның солтүстік жағына, Созақ бекінісіне барып тиісуге тиіс еді.

Екінші қолды Жәнібек батыр басқарды. Оған Тәтіқара жырау қосылды. Олар Сырдың төменгі ағасына қарай кетті.
Үшінші негізгі қолды Абылайдың өзі басқарды. Жорыққа қатысушылар Шиелі, Жаңақорған бойымен Түркістанның күнбатыс жағына қарай жылжыды. Бұл топта Қабанбай, Баян, Сырымбет, Малайсары, Жанұзақ болды.

Жоңғар әскерін басқарған Қалдан Сереннің ортаншы ұлы Цевен Доржи де өз әскерін үшке бөлді. Ол өзінің басты күшін Абылайға қарай бағыттады. Оның қару-мылтығы, түйе үстіне орнатқан 15 зеңбірегі бар еді. Қазақ жасақтары сойыл, шоқпар, садақпен қаруланды.

Цевен Доржи өзінің ауыр қолымен Абылай әскерлерінен бұрын келіп, Жаңақорғанға бекініп алды. Абылай Жаңақорған бекінісін алуды Қабанбайға тапсырды. Сырымбетті оң жақ қанатқа, Баянды әскердің сол жақ қанатына қойды. Олардың сыртынан үш мың қолы бар Малайсары, Оразымбет батырлардың әскерін топтастырды.

Бұл соғыс екі айға созылды. Қазақ әскерлері Жаңақорғанды, Шымкентті жаудан тазартты. Түркістанға дейін жетті. Бөгенбай басқарған әскерлер Созақ пен Сайрамды босатты. Батыр Баян Талас өзеніне дейін барды. Жәнібек батырдың әскерлері қарақалпақ жерін босатып, қалмақтарды Сырдың жоғарғы сапасына шегіндірді. Амалы таусылған Цевен Доржи Абылайдан бітім сұрауға мәжбүр болды.

Келісім бойынша Созақ, Сайрам, Манкент, Шымкент қалалары Әбілмәмбеттің қарамағына өтті. Түркістан туралы мәселе кейінірек шешілетін болды. Абылай бұл жолғы жеңістерін жоңғар хандығының күйреуінің бастамасы деп есептеді. 1745 жылғы соғыс осымен бітті.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы&lt;/ref&gt;

Қазақ жерін қалмақтардан толық тазарту мақсатымен Абылай бастаған қазақ жасақтары 1750 жылы жауды Жоңғар қақпасы маңында оңдырмай талқандады.

1755 жылы жоңғарлар бірнеше ұсақ иеліктерге бөлініп кетті. Осыдан кейін 1758 жылы Жоңғар мемлекеті біржолата құлады. 1758 ж. Цинь қытайлары Шығыс Түркістандағы қазіргі Шыңжаң жерін басып алды. Цинь империясының батыс шекарасы қазақ жерімен шектесті. Қытайлар дүркін-дүркін шабуыл жасап қазақтарға тыным бермеді.{{Дереккөзі келтірілмеген}} Абылай келісімге келу туралы Бейжінге адамдар жіберді. Сөйтіп, Қытаймен сауда, экономикалық қатынас орнату жолдарын іздестірді. Ол Ресеймен де қарым-қатынас орнатты.&lt;ref&gt;Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8&lt;/ref&gt;

1771 жылы Әбілмәмбет хан өлгеннен кейін, Түркістанда Абылайды Орта жүздің ханы етіп сайлады.
Бір жылдан кейін 1772 жылы вице-канцлер М.Л. Воронцовтың жарлығымен Абылайға арналып Есіл өзеніне таяу жерде Жаңғызтөбеге ағаш үй салынды. Абылай 1780 жылы мамыр айында Ташкентте 69 жасында қайтыс болды. Орнына Уәли сайланды.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы.  «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;

==Қазақ халқының басқа тайпалармен күресі==
=== Қазақ халқының ойраттарға қарсы күресі ===
[[File:С.У.Ремезовтың сызба кітабы. Фрагмент.jpg|thumb|left|320px|С.У.Ремезовтың сызба кітабындағы Қазақ Ордасы (''Земля Казачьи Орды''). Фрагмент.]]
[[File:XVIII ғасырдың бірінші ширегінде қалыптасқан геосаяси жағдайды сипаттайтын француз картасы.jpg|thumb|320px|XVIII ғасырдың бірінші ширегінде қалыптасқан геосаяси жағдайды сипаттайтын француз картасы]]
[[File:Казахское ханство1535.png|thumb| alt=A.| ''[[Қазақ хандығындағы 1-азаматтық соғыс]]''.]]
16 ғасырдың соңында ойраттар(қалмақтар) төрт тайпалық бірлестіктен тұрды. Олар Тарбағатайдан Шығысқа қарайғы өңірді алып жатқан торғауыттар, Ертістің жоғары ағысында қоныстанған дербеттер, қазіргі Дихуа қаласының маңындағы хошауыттар, Іле өзенінің жоғары жағындағы шоростар еді.

Қазақтар мен ойраттар арасындағы жайылым жер үшін күрес 15 ғасырда-ақ басталды. 16 ғ. соңында ойраттардың шағын бөлігі қазақ ханы Тәуекелге бағынды. 1635 ж. Хонтайшы Батурдың бастауымен Жоңғар хандығы құрылды. Қазақ-жоңғар қатынастары Батур хонтайшы (1634-1654) билік құрған кезде шиеленісе түсті. Онан кейінгі жоңғар хандары (Сенге, халдан) Оңтүстік қазақстанды, маңызды сауда жолдары өтетін қалаларды өздеріне қаратуға тырысты.

=== Қазақ халқының жоңғарларға қарсы күресі ===
1718 жылы Тәуке хан қайтыс болып, орнына Болат хан болды. Оның кезінде қалмақтардың қазақ жеріне жорығы күшейді. Бұл жорықтардың табысты болуына шведтің артиилерия сержанты Иоганн Густав Ренаттың әсері күшті болды. 1709 жылы Полтава түбінде орыстардың қолына түскен Ренат Тобыл қаласына айдалды, осында Ертістің бойында Бухгольцтің экспедициясы құрамында Кереку қаласының маңында 1715 жылы қалмақтарға тұтқынға түседі. 1733 жылға дейін қалмақтардың қолында болды. Ол қалмақтарға зеңбірек құюды, баспахана жасап, әріп құюды үйретеді.

Жан-жақты әскери дайындығы бар жоңғарлар 1710-1711 жж. қазақ жеріне басып кіріп соғыс жүргізді. Олар 1717 жылы жазда Аякөз өзені жағасында қазақтардың 30 мың жасағын талқандады. Келесі жылы жоңғарлар қазақтарды Бөген, Шаян, Арыс өзендері бойында тағы да қырады.
=== Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама ===
1723 жылы ерте көктемде жоңғарлар қазақ жеріне тағы да соғысуға келді. Шуна Дабо деген қалмақ басқарған бұл шайқас екі бағытта жүруі тиіс еді. Бірінші бағыт Қаратауды басып өтіп, Шу мен талас өзендеріне шығу болса, екінші бағыт қазақтарға соққы беріп, Шыршық өзеніне жету болатын. Бұл жоспарды іске асыру үшін әскерлер жеті топқа бөлініп, оның бірі Жетісу Алатауының етегіндегі Балқаш көліне құятын төрт өзеннің бойына топтастырылды. Қалмақтың ірі қолбасшысы Амурсана басқарған 70 мың адамнан тұратын екінші бір тобы Іле өзені бойына, Кеген өзенінің солтүстік жағасына, Нарын өзенінің күншығыс жағынадғы Кетпен тауы баурайына орналасты.

Бейғам отырған қазақтар аямай қырылды. Жоңғарлар Жетісуды, Ұлы жүзді қырып-жойып, Ұлы жүз, Кіші жүз жеріне де жетті. Халық басы ауған жаққа шұбырды. Ұлы Жүз бен Орта Жүздің қазақтары Самарқан пен Хожантқа қарай шұбырды. Кіші жүз қазағы хиуа мен Бұхараға ағылды. Босқындардың біразы Сырдың сол жағындағы Алакөл маңына топтасты. Халық бұл кезеңді «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» деп атады. «Елім-ай» деген ән туды.

Халық ең соңында бірігудің қажеттігін түсінді. 1728 жылы Әбілхайыр бастапан Кіші жүз жасақтары, Тайлақ батыр, Саурық батыр бастапан әскерлер Ырғыз уезінің оңтүстік шығыс бетіндегі Бұланты өзенінің жағасында «Қара сиыр» деген жерде қалмақтарға қарсы соққы берді.

1730 жылы көктемде Балқаш көлі маңында тағы соғыс басталды. Бөгенбай, Қабанбай, Наурызбай, сияқты батырлар бастапан қазақ жасақтары жоңғарларға аяусыз соққы берді. Бұл жер кейін «Аңырақай» деп аталып кетті. Шуно Дабо бастапан қалмақтар Іле өзені бойымен шығысқа қарай қашуға мәжбүр болды. Қазақ жерін азат ету жолындағы соғысты жеңіспен аяқтау үшін Үш жүздің әскерлері Шымкентке таяу Ордабасы деген жерге жиналды. Қолбасшы болып Әбілхайыр мен Бөгенбай сайланды.

Осы тұста Тәуке ханның баласы Үлкен Орда иесі Болат хан қайтыс болды. Таққа талас басталды. Болат ханның інісі, Орта Жүздің ханы Сәмеке (Шахмұхамед) тақтан үміткер болды. Сондай-ақ қалмақты қыруда үлкен ерлік танытқан Кіші жүз ханы Әбілхайырда тақтан дәмеленді. Алайда аға хан болып Болаттың үшінші ұлы Әбілмәмбет сайланды. Әбілхайыр бұған наразы болып, майдан шебінен әскерін алып кетті. Сәмеке де Шу бойымен Бетпақдалаға қарай өз әскерін алып кетті. Жоңғарларға қарсы майдан әлсірей бастады. Ұлы Жүздің ханы Жолбарыс жоңғарлармен мәмлеге баруға мәжбүр болды.

Осы тұста әрбір жүздің ішінде феодалдың бытыраңқылық күшейді. Кіші жүз сұлтандары Батыр мен Нұралы (Әбілхайырдың баласы) өз алдына ел биледі. Сол сияқты Орта жүзде Күшік пен барақ сұлтандардың да өз иеліктері болды. Қазақ хандығының Бұхара, хиуамен қатынасы да нашар болды. Еділ өзені бойында қалмақтар мен башқұрттар Кіші Жүздің жеріне шабуыл жасап, үнемі қауіп туғызды.

== Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік жағдайы==
=== Қазақтардың өзара саяси қарым-қатынасы ===
[[16 ғасыр|16 ғасырда]] қазақ хандығы [[Сібір|солтүстікте]] құрылған [[Сібір хандығы|Сібір хандығымен]] (орталығы [[Түмен]]) шектесті. [[1563 жыл|1563 жылы]] [[Шайбани әулеті]] мен [[Тайбұғалықтар|Тайбұғы руы]] арасындағы ұзақ жылдар бойы жүргізілген күрестен кейін [[Сібір хандығы]] [[Шайбани әулеті]] [[Көшім хан|Көшім ханның]] қолына көшті.

[[Сібір хандығы|Сібір хандығының]] халқы [[Түркі тілдері|түркі тілдес]] қырық рудан құрылған және угар тайпаларының жиынтығынан тұрды. Хандықтың негізгі халқы түркі тілдес [[Сібір татарлары|«Сібір татарлары»]] деген атпен белгілі болды. [[Сібір хандығы]] Қазақс хандығымен саяси және сауда байланысын жасап тұрды.

[[1552 жыл|1552 ж]]. [[Ресей]] [[Қазан (қала)|Қазан қаласын]] жаулап алғаннан кейін, ол [[Сібір хандығы|Сібір хандығымен]] көрші болып шықты. [[1581 жыл|1581 ж]]. Ермактың [[Сібір|сібірге]] жорығы басталды. [[Көшім хан]] жеңілгенмен, Ермак жеңісті баянды ете алмады, ол [[1584 жыл|1584 ж]],. қаза тапты. Бірақ [[Сібір хандығы]] да көтерілмеді. Сөйтіп ол [[1598 жыл|1598 жылы]] [[Ресей]] құрамына енді.

17 ғ. 2 ж. Қазақ хандығының жағдайы нашар болды. Өзара қырқысты пайдаланған жоңғарлар Жетісудың бір бөлігін басып алып осы аймақта көшіп жүрген қазақтар мен қырғыздарды бағындырды. Бұқара әскерлері Ташкентті алып, қазақтарды ығыстыра бастапан кезде, қазақ хандарының бірі Жәңгір Бұқар әміршісін жоңғарларға қарсы күресу үшін әскери одақ жасауға көндірді. Жәңгір жоңғарларға қарсы жорықта 1652 ж. қаза тапты. 17 ғ. 90-ж-да жоңғарлардың қазақ жеріне шабуылы бәсеңдеді. Бұл кезде қазақ хандығының нығаюы, қырғыздар мен қазақтар арасындағы одақ және оған қарақалпақтардың қосылуы күшті жүрді.

=== Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік шағы ===
Феодалдық қанау көптеген салық түрін енгізді. Малшыдан зекет, егіншіден ұшыр жиналды. Ең жоғары басқарушы хандар болды. Олар тек [[Шыңғыс хан|Шыңғыс тұқымынан]] шықты. Феодалдық шартты жер иеленушілік, жерге меншіктің тұрақты түрлері, әсіресе Қазақстанның оңтүстік аудандарында, Сыр бойындағы қалалар аймағында қалыптасты. Олардың сойырғал, иқта, милк, вакуф сияқты түрлері болды. Ханнан тархандық құқық алып, сыйлық жерді иеленушілер онда тұратын егіншілерден, қолөнершілерден өз пайдасына салық жинады. Қазақ қоғамын әлеуметтік-таптық топтарға бөлу негізіне әл-ауқаттылық жағдайынан гөрі, әлеуметтік шығу тегі негізге алынды. Жоғары аристократтық топ ақсүйектерге Шыңғыс әулеттері хандар, сұлтандар, оғландар төрелер, қожалар жатты. Ал басқа халық әл-ауқатына қарамастан қара сүйекке жатқызылды.

==Қазақ хандығының аймақтық-әкімшілік бөлінісі==
{{Main|Қазақ хандығының дәстүрлі аймақтық-әкімшілік құрылымы}}
[[Қасым хан]] кезінде Қазақ хандығы велаяттарға бөлінді.
[[Сурет:Казахское ханство.png|thumb|Қазақ хандығының [[Қасым хан]] кезіндегі аймақтық-әкімшілік бөлінісі]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! &lt;small&gt;Велаят&lt;/small&gt; || Ауданы || Астанасы || Алғашқы ханы
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Түркістан велаяты|Түркістан]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Оңтүстік Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Сығанақ]] ||align=&quot;center&quot;|[[Өсек сұлтан|Өзек сұлтан]]
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Ұлытау велаяты|Ұлытау]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Орталық Қазақстан|Орталық]], [[Солтүстік Қазақстан|Солтүстік]] және [[Шығыс Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Орда-базар]] ||align=&quot;center&quot;|[[Айтбек сұлтан]]
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Жетісу велаяты|Жетісу]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Жетісу]] ||align=&quot;center&quot;|[[Алмалық (көне қала)|Алмалық]] || align=&quot;center&quot; |—
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Сарайшық велаяты|Сарайшық]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Батыс Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Сарайшық]] ||align=&quot;center&quot;|[[Жәдік сұлтан]]
|-
|}
[[Тәуке хан]] кезінде Қазақ хандығы жүздерге бөлінді.
[[Сурет:Қазақ хандығы.png|thumb|Қазақ хандығының [[Тәуке хан]] кезіндегі аймақтық-әкімшілік бөлінісі]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! &lt;small&gt;Жүз&lt;/small&gt; || Ауданы || Астанасы || Алғашқы ханы
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Ұлы жүз]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Оңтүстік Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Ташкент]] ||align=&quot;center&quot;|[[Қарт-Әбілқайыр хан]]
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Орта жүз]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Орталық Қазақстан|Орталық]], [[Солтүстік Қазақстан|Солтүстік]] және [[Шығыс Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Түркістан (қала)|Түркістан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Қайып хан]]
|-
|----- style=&quot;background:#CCCCFF; height:2px&quot;
|colspan=&quot;4&quot; |
|-----
|align=&quot;center&quot;|'''[[Кіші жүз]]''' ||align=&quot;center&quot;|[[Батыс Қазақстан]] ||align=&quot;center&quot;|[[Қазалы]] ||align=&quot;center&quot;|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр хан]]
|-
|}

==Қазақ хандығының хандары==
===Хандарды сайлау дәстүрі===
{{Main|Хан көтеру}}
Таққа үміткер сұлтандар мен ақсүйектердің көпшілігінің келісімін алған соң, хандықтағы ең беделді сұлтандар мен билер оны жұқа ақ киізге отырғызған, киіз шетінен ұстап үш рет көтеріп, бірнеше рет “Хан! Хан! Хан!” деп айқайлаған”. Ақ киіз дала шөбіне тиер-тиместе көпшілік оны аспанға қайта-қайта көтеріп түсірген. Содан кейін жиналған жұртшылық хан отырған тақ есебіндегі киізді “хан талапай” жасап осы тарихи оқиғаға қа-тысуының куәсі әрі тәбәрік ретінде бөліп-бөліп алған. Кейін той басталып, ол бірнеше күнге жалғасқан. Хан көтеруге келген көпшілік мұнда бірнеше күн тыныққан, сондай-ақ беделді қайраткерлер мемл. маңызды істерді ақылдасқан. Жаңа ханға ел ішіндегі жайттарды мәлімдеген.
===Хандар тізімі===
{{Main|Қазақ хандары}}
{{Main|Қазақ хандарының шежіресі}}
# [[Керей хан]], [[Болат сұлтан]] ұлы, [[Ұрыс хан]] шөбересі 1465—1473 жылдары билеген.
# [[Жәнібек хан|Әз-Жәнібек хан]], [[Барақ хан]] ұлы, [[Ұрыс хан]] шөбересі 1473—1480 жылдары билеген.
# [[Бұрындық хан]], [[Керей хан]] ұлы, 1480—1511 жылдары билеген.
# [[Қасым хан]], [[Жәнібек хан|Әз-Жәнібек хан]] ұлы, 1511—1521 жылдары билеген.
# [[Мамаш хан]], [[Қасым хан]] ұлы, 1521—1523 жылдары билеген.
# [[Тахир хан]], [[Әдік сұлтан]] ұлы, 1523—1533 жылдары билеген.
# [[Бауыш хан]], [[Әдік сұлтан]] ұлы, 1529—1533 жылдары билеген.
# [[Бұйдаш хан]], [[Әдік сұлтан]] ұлы, 1533—1538 жылдары [[Жетісу]] өңірін билеген.
# [[Тоғым хан]], [[Жәдік сұлтан]] ұлы, 1533—1537 жылдары билеген.
# [[Ахмет хан|Ахмат хан]], [[Жаныс сұлтан|Жаныш сұлтан]] ұлы, 1533—1535 жылдары [[Сырдария]] маңын билеген.
# [[Хақназар хан]], [[Қасым хан]] ұлы, 1538—1580 жылдары билеген.
# [[Шығай хан]], [[Жәдік сұлтан]] ұлы, 1580—1582 жылдары билеген.
# [[Тәуекел хан]], [[Шығай хан]] ұлы, 1582—1598 жылдары билеген.
# [[Есім хан]], [[Шығай хан]] ұлы, 1598—1628 жылдары билеген.
# [[II Жәнібек хан|Жәнібек хан]], [[Есім хан]] ұлы, 1628—1643 жылдары билеген.
# [[Салқам Жәңгір хан]], [[Есім хан]] ұлы, 1643—1652 жылдары билеген.
# [[Батыр (Баһадүр) хан|Батыр хан]], [[Бөлекей|Бөлекей сұлтан]]  ұлы ([[Жәнібек хан|Әз-Жәнібек хан]] ұлы, [[Өсек сұлтан|Өсеке сұлтанның]] ұрпағы), 1652—1680 жылдары билеген.
# [[Тәуке хан]], [[Салқам Жәңгір хан|Жәңгір хан]] ұлы, 1680—1715 жылдары билеген.
# [[Қайып хан]], [[Құсрау сұлтан]] ұлы ([[Есім хан]] ұрпағы), 1715—1718 жылдары билеген.
# [[Болат хан]], [[Тәуке хан]] ұлы, 1718—1729 жылдары билеген.
# [[Әбілмәмбет хан]], [[Болат хан]] ұлы, 1740—1771 жылдары билеген.
# [[Абылай хан]], [[Көркем Уәли сұлтан]] ұлы, 1771—1781 жылдары билеген.
# [[Кенесары хан|Кене хан]], [[Қасым сұлтан]] ұлы, ([[Абылай хан]] немересі) 1841—1847 жылдары билеген.

== Қазақ хандығының мәдениеті ==
Қазақ поэзиясының аса ірі тұлғалары [[Шалкиіз Тіленшіұлы|Шалкиіз]] (15 ғ.), [[Доспамбет жырау|Доспамбет]] (16 ғ.), [[Жиембет жырау|Жиембет]] (17 ғ.). Қазақтың батырлар жыры тарихи оқиғаларға құрылған. Мысалы: [[Қобыланды]], [[Ер Тарғын]], [[Алпамыс батыр|Алпамыс]], [[Ер Сайын]], [[Қамбар батыр (жыр)|Қамбар батыр]] дастандары. [[Ислам діні]] толық тарады. [[Араб жазуы]] қолданылды.

18 ғасырда қазақтар үз жүзге бөлініп өмір сүріп жатты. Әр жүздің өз ханы болды. Кіші жүзді [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр]], Орта жүзде [[Сәмеке хан|Сәмеке]] (Шахмұхамед), Ұлы Жүзде - [[Жолбарыс]], [[Түркістан қаласы]]н астана еткен Үлкен Орданың ханы [[Тәуке]] еді. Қазақ жерінде орталықтанған мемлекет болмауын көршілері өз пайдасына шешуді ойлады. Оңтүстік-батыстан [[Жайық казак-орыс әскері|Жайық казактарының]] қолдауымен [[Еділ]] бойындағы башқұрттар, қалмақтар Кіші жүзге тынымсыз шабуыл жасады. Солтүстіктен [[Қазақстан аумағындағы казак әскерлері|Сібір казактары]] тыным бермеді. Орта Азиядағы [[Бұқара]] мен [[Xиуа]] хандықтары да қазақ жерінен дәмелі болды. Олардың бәрінен асып түскен [[жоңғарлар]] еді.

== Қазақ хандығының батырлары ==
* [[Өтеген Өтеғұлұлы|Өтеген батыр]] — [[Дулат]]
* [[Райымбек батыр]] — [[Албан руы|Албан]]
* [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]] — [[Тама]]
* [[Қабанбай батыр]] — [[Найман]]
* [[Есет Көтібарұлы|Есет батыр]] — [[Шекті]]
* Бақай батыр — [[Тама]]                    
* Төленді батыр — [[Адай]]
* [[Баян Қасаболатұлы|Баян батыр]] — [[Уақ]]
* Тоқсанбай батыр — [[Тама]]
*[[Баян Байболатұлы|Баян батыр]] — [[Тама]]
*[[Бақ батыр]] — [[Тама]]
*[[Бұзау Жарасұлы|Бұзау батыр]] — [[Тама]]
*Қонақай батыр — [[Найман]]
*[[Қойгелді Сартұлы|Қойгелді батыр]] — [[Дулат]]
*[[Ақпан батыр]] — [[Дулат]]
*[[Наурызбай батыр]] — [[Шапырашты]]
*[[Алатау батыр]] — [[Қоңырат]]
*[[Алтай Ебескіұлы|Алтай батыр]] — [[Кете (ру)|Кете]]
*[[Арал батыр]] — [[Кете (ру)|Кете]]
*[[Есберді батыр]] — [[Найман]]
*[[Ер Қаптағай батыр]] — [[Найман]]
*[[Жайнақ батыр]] — [[Жалайыр]]
*Бөлек батыр — [[Суан]]
*[[Барақ батыр]] — [[Найман]]
*[[Жидебай батыр]] — [[Арғын]]
*[[Досқара батыр]] — [[Керей (тайпа)|Керей]]
*[[Көктаубай батыр]] — [[Есентемір]]
*[[Көбек батыр]] — [[Арғын]]
*[[Тұрлан батыр]] — [[Шеркеш]]
*[[Саурық батыр]] — [[Шапырашты]]
*[[Смайыл батыр]] — [[Қоңырат]]
*[[Жантай батыр]] — [[Арғын]]
*[[Жаназар батыр]] — [[Төлеңгіттер|Төлеңгіт]]
*[[Жарылғап батыр]] — [[Арғын]]
*[[Елшібек батыр]] — [[Суан]]
*[[Баубек батыр]] — [[Арғын]]
*[[Ер Жәнібек Төлекұлы|Ер Жәнібек батыр]] — [[Керей (тайпа)|Керей]]
*[[Сыпатай батыр]] — [[Дулат]]

== Қазақ хандығының 550 жылдығы ==
{{Main|Қазақ хандығының 550 жылдығы}}
Мерейтойдың  шығыны шамамен 23 млрд теңге ($124,19 млн) болады деп күтілуде. Қазақ хандығының 550 жылдығы [[Қазақстан]]ның бүкіл аймақтарында тойланады. Ал маңызды іс-шаралар қыркүйек айында [[Жамбыл облысы]], [[Тараз]] қаласында өтеді. Себебі осы аумақта хандықтың негізі қаланған деп есептелінеді. Тараздағы іс-шараларды өткізуге 13,47 млрд теңге жұмсалады. Бірақ, кейбір тарихшылар Жәнібек пен Керей хандардың мемлекетінің орталығы [[Алматы]]ға жақын аумақта болған деп, мерейтой жоспарын сынға алды. Қазақ хандығының мерейтойын тойлау шеңберінде 1 млрд теңгеге 10 бөлімді [[Қазақ елі (телесериал)|«Қазақ елі»]] атты сериал мен осы атаулы 375 млн теңгеге анимационды сериал түсіріледі. Қазақ хандығы туралы деректі фильм түсіруге 250 млн теңге бөлінеді. [[Ілияс Есенберлин]]ның «Көшпенділер» трилогиясын баспадан шығаруға 106,6 млн теңге бөлінеді. Таразда шығыны 506,8 млн теңге болатын театрланған қойылым болады. «Мәңгілік ел» тақырыбына ақындар айтысы өтеді. 550 жылдық құрметіне монумент тұрғызылады (501,8 млн теңге). «Тараз — ғасырлар куәсі» атты көрме өтеді. Қазақша күрес пен басқа да ұлттық спорт түрлерінен халықаралық турнир өтеді. Басқа да шығындар: «Ұлы көш» фильмі (150 млн теңге) түсірілуіне, «Тамгалы» Мемлекеттік тарихи-мәдени табиғи қорық-музей құрылысына (100 млн теңге), «Керей-Жәнібек», «Қазақ елі» спекталі қойылуына және «Қазақ хандығы» балетіне (68 млн теңге), [[Қожа Ахмет Ясауи]] кесенесін қалпына келтіру жұмыстарына (20,4 млн теңге) жұмсалады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mfa.kz Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер Министрлігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929145154/http://www.mfa.kz/ |date=2011-09-29 }}
&lt;!-- * [http://kazakhstan.awd.kz/theme/t10_2.html Қазақ хандығы] Битий лінк --&gt;
* [http://www.hrono.info/geneal/geanl_ok_2.html Орыс-хан. Қазақ хандығы]
* [http://www.unesco.kz/natcom/turkestan/r07_turkest_cap.htm Түркістан - Қазақ хандығының елордасы]
* [http://www.unesco.kz/heritagenet/kz/content/ Юнеско сайтындағы Қазақстан тарихы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151025041259/http://www.unesco.kz/heritagenet/kz/content/ |date=2015-10-25 }}
&lt;!-- * [http://www.1465.kz Қазақ хандығына арналған сайт] Битий лінк --&gt;
* [http://www.550kazakhan.kz Қазақ хандығының 550-жылдығына арналған сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910052832/http://550kazakhan.kz/ |date=2015-09-10 }}

{{wikify}}
{{Қазақ хандары}}

[[Санат:Қазақ хандығы]]
[[Санат:Қазақ мемлекеті]]
[[Санат:Еуропа тарихи мемлекеттері]]
[[Санат:Азияның тарихи мемлекеттері]]
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1731 жылы таратылғандар]]
[[Санат:Түркі мемлекеттері]]
[[Санат:Түркі әулеттері]]</text>
      <sha1>8uotjk9np7zvmjhwwtydx03m48tn2v6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франция</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5826</id>
    <revision>
      <id>3626183</id>
      <parentid>3610010</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="115227" sha1="r6hx9gqyi85na4x72n0i54f9bahjlmg" xml:space="preserve">{{Мемлекет
 |Қазақша атауы          = Француз Республикасы
 |Шынайы атауы           = {{lang-fr|République française}}
 |Атау септігі           = Франция
 |Елтаңба                = Armoiries république française.svg
 |Байрақ                 = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
 |Ұраны                  = Liberté, Égalité, Fraternité&lt;br /&gt;(Азаттық, Теңдік, Бауырластық)
 |Әнұранның аты          = Марселез
 |Аудио                  = La Marseillaise.ogg
 |lat_dir = N|lat_deg = 46|lat_min = 51|lat_sec = 0
  |lon_dir = E|lon_deg = 2|lon_min = 34|lon_sec = 0
  |region                 = FR
  |CoordScale             = 5000000
 |Картада                = EU-France.svg
  |карта тақырыбы        = '''Францияның''' орналасуы (қою жасыл):&lt;br&gt;— [[Еуропа]]да (ашық жасыл және қою сұр)&lt;br&gt;— [[Еуропа одағы|Еуроодақта]] (ашық жасыл)
 |Картада2               = 
 |Үкімет түрі             = [[Унитарлы мемлекет|Унитарлы]] [[аралас республика|аралас]] [[республика]]
 |Құрылды                 = [[486 жыл]] ([[Франк мемлекеті]])&lt;br /&gt;тамыз [[843 жыл]] ([[Верден келісім]])&lt;br /&gt; 22 қыркүйек [[1792 жыл]] ([[Бірінші Француз республикасы]], жарияланды)&lt;br /&gt;4 қазан [[1958 жыл]] ([[Бесінші Француз республикасы]])
 |Тәуелсіздік күні        = 
 |Тәуелсіздігін алды      = 
 |Тілі                    = [[француз тілі]]
 |Мемлекеттік діні        = 
 |Астанасы                = [[Париж]]
 |Ірі қалалары            = Париж, [[Марсель]], [[Лион]], [[Тулуза]], [[Ницца]], [[Нант]], [[Страсбург]], [[Монпелье]], [[Бордо]], [[Лилль]] 
 |Басшы қызметі           = [[Франция президенті|Президенті]]&lt;br /&gt;[[Франция премьер-министрлердің тізімі|Премьер-министрі]]
 |Басшылары               = [[Эммануэль Макрон]]&lt;br /&gt;[[Себастьен Лекорню]]
 |Жер аумағы              = 640 679&lt;ref&gt;{{Cite book |chapter-url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf |title=Demographic Yearbook |chapter=Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density |publisher=United Nations Statistics Division |year=2012 |accessdate=4 September 2017 |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm}}&lt;/ref&gt;
 |Жер аумағы бойынша орны = 42
 |Судың үлесі             =  0,26 %
 |Этнохороним             = француз, [[француздар]]
  |Жұрты                  = {{өсім}} 67 970 000&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.insee.fr/en/statistiques/serie/001641607|title=Demography – Population at the beginning of the month – France|year=2019 |website=Insee|access-date=31 July 2019}}&lt;/ref&gt;
  |Халық саны бойынша орны     = 21
  |Сарап жылы             = 2019
  |Санақ бойынша халық саны    = 
  |Санақ жылы             = 
  |Халық тығыздығы        = 104
  |Тығыздық бойынша орны       = 106
 |ЖІӨ                     = 
 |ЖІӨ сараптаған жылы     = 
 |ЖІӨ бойынша орны         = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ       = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны   = 
 |ЖІӨ (АҚТ)               = {{өсім}} 3,061&amp;nbsp;трлн.&lt;ref name=&quot;IMFWEOFR&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&amp;pr.y=7&amp;sy=2017&amp;ey=2021&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=132&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=International Monetary Fund |website=IMF.org |access-date=30 October 2019}}&lt;/ref&gt;
 |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы    = 2019
 |ЖІӨ (АҚТ) орны          = 10
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ)       = {{өсім}} 47,223&lt;ref name=&quot;IMFWEOFR&quot;/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны  = 26
 |ЖІӨ (номинал)           = {{құлдырау}} 2,707&amp;nbsp;трлн.&lt;ref name=&quot;IMFWEOFR&quot;/&gt;
 |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы         = 2019
 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны            = 7
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал)   = {{құлдырау}} 41,761&lt;ref name=&quot;IMFWEOFR&quot;/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны  = 22
 |АДИ                     = {{өсім}} 0,891&lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=United Nations Development Programme|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF}}&lt;/ref&gt;
 |АДИ жылдық есебі        = 2018
 |АДИ бойынша орны        = 26
 |АДИ деңгейі             = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;өте жоғары&lt;/span&gt;
 |Әуе компаниясы          = 
 |Валютасы                = [[Еуро]] 
 |Интернет үйшігі         = [[.fr]]&lt;ref name=&quot;domen&quot;&gt;Сонымен қатар Еуро одаққа мүше болғандықтан [[.eu]] үйшігінде қолданады.&lt;/ref&gt;
 |ISO                     = 
 |Телефон коды            = 33
 |Уақыт белдеуі           = +1, +2
 |Түсініктемелер          = 
}}
'''Франция''' ({{lang-fr|France}}, {{Audio-IPA|Fr-France.oga|[fʁɑ̃s]}}, ресми атауы '''Француз Республикасы''' {{lang-fr|République française}}, {{Audio-IPA|République Française.ogg|[ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz]}}) — [[Батыс Еуропа]]дағы ең ірі мемлекет. Ол жер ауданы жағынан [[Ұлыбритания]]дан екі есе үлкен. Францияның құрамына [[Корсика|Корсика аралы]], [[Жерорта теңізі]] мен [[Бискай шығанағы|Бискай шығанағындағы]] ұсақ аралдар кіреді. Француз одағы деп аталатын бірлестікке бес шалғай департамент ([[Кариб теңізі]] алабындағы [[Гваделупа]], [[Мартиника]], Оңтүстік Америкадағы [[Гвиана]], [[Үнді мұхиты]]ндағы [[Реюньон]], [[Атлант мұхиты]]ндағы Сен-Пьер мен Микелон) және т. б. жатады. Халық санын 67 млн адам құрайды. Француздар елін «гексагон» (алтыбұрыш) деп атайды. Еуропаның батысында орналасқан елдің негізгі аумағының құрлықтағы шекаралары солтүстікте [[Бельгия]] мен [[Люксембург]], шығыста [[Германия]] мен [[Швейцария]], ал оңтүстік-шығыста [[Италия]] және [[Монако|Монакомен]], оңтүстік-батыста [[Испания]] және [[Андорра]]мен шектеседі.

[[Еуропа одағы|Еуропалық Одаққа]] кіретін дамыған мемлекеттердің аралығында орналасуы Францияның еуропалық біртұтас қарым-қатынастарының дамуына оң әсер етеді. Францияның теңіздік шекаралары [[Жерорта теңізі]], [[Бискай шығанағы]] және [[Ла-Манш]] бұғазы бөліп тұр. Жағалауларында кеме тоқтайтын қолайлы қойнаулардың болуы Францияның ежелден-ақ теңіз көлігінің дамуына және [[Еуропа]] ғана емес, басқа дүние бөліктерінде орналасқан елдермен де сыртқы сауда экономикалық қатынастар орнатуына алғышарт болды. Франция — мемлекеттік құрылымы жөнінен унитарлы [[республика]], ал әкімшілік-аумақтық бөлінісі жағынан 96 департаменттен тұрады. 1958 жылы генерал [[Шарль де Голль]] елде мемлекетті басқарудың жаңа үлгісі — Бесінші республиканы орнатты. Франция Республикасында президенттің айрықша зор өкілеттілігі бар, ол елдің сыртқы саясатына қатысты мәселерді шешеді. Президент тағайындаған премьер-министр үкіметті басқарып, елдің ішкі жағдайына толығымен жауап береді. Елдегі заң шығарушы орган — екі палатадан — сенат және ұлттық ассамблеядан тұратын [[парламент]].

== Агломерациялары ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Қала !! Адамдар саны
|-
| [[Париж]] || 10,9 млн
|-
| [[Марсель]] || 1,6 млн
|- 
| [[Лион]] || 1,4 млн
|-
| [[Лилль]] || 1,3 млн
|-
| [[Тулуза]] || 1,1 млн
|-
| [[Ницца]] || 900 мың
|-
| [[Нант]] || 577 мың
|-
| [[Тулон]] || 253 мың
|-
| [[Монпелье]] || 248 мың
|}

Францияда француздардан бөлек [[британдықтар|британдар]], [[фламандтықтар|фламандар]], [[баскілер]], [[корсикалықтар|корсикандар]] тұрады. Еуропадағы халқы ең тығыз қоныстанған ел — осы Франция. 1945–1960 жылдар арасында халық саны жылдам өсті. Қазіргі кезде елде 63 миллионнан аса халық тұрады (2012). Табиғатында француздар — өте мейірімді, көңілді, ақжарқын халық. Олар ойын тіке айтатын, бірбеткей мінезге ие.

== Тарихы ==
{{main|Франция тарихы}}
{{Грамматикасы тексерілсін}}
[[Сурет:The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries, by Jacques-Louis David (1812) - National Gallery of Art (Samuel H. Kress Foundation) - 2.jpg|thumb|220px|[[Наполеон Бонапарт]]]]
Франция аумағын адамдар ең ежелгі заманнан бастап мекендеген. [[Палеолит]] пен [[мезолит]]тің ғылымға белгілі негізгі мәдениеттерінің бірқатары Франциядағы жер атауларына байланысты ([[шелль]], [[ашель]], [[мустье]], [[ориньяк]], [[солютрей]], [[мадлен]], [[азиль]], [[тарденуаз]]). Оңтүстік Франциядағы палеолит кезеңіне тән үңгірлер ([[Фон-де-Гом]], [[Ласко]], [[Монтеспан]], т.б.) жартастарға салынған суреттерімен көпке танымал. Ерте палеолит дәуірінде Франция аумағында кампиния мәдениеті тайпалары өмір сүрген (б.з.б. 6 — 4 мыңжылдықтар). [[Сена]], [[Уаза]], [[Марна]] өзендерінің алаптарынан алғашқы егіншілік құрал-саймандары (б.з.б. 3-мыңжылдық) табылды. Б.з.б. 6 — 5 ғасырларлардан бастап б.з. 1-мыңжылдықтың соңына дейін Франция аумағына кельт тайпалары қоныстанды. [[Рома|Римдіктер]] оларды галлдар деп атады, сондықтан бүкіл ел [[Галлия]] атанды. Оңтүстік-батыста негізінен [[иберлер]] тұрды, б.з.б. 6 ғасырдан бастап [[Жерорта теңізі]] жағалауларына [[гректер]] өз иеліктерінің негізін қалады. Олардың ішінде негізгісі — Массалия (қазіргі [[Марсель]]) болды. Б.з.б. 2 ғасырдың соңы — 1 ғасырдың ортасында Галлияны римдіктер жаулап алды. Галлдар [[Рим империясы]]на қарсы ерлікпен шайқасты. Дегенмен, күш тең емес еді. Рим үстемдігі елдің көп бөлігінде өндірістің дамыған құл иеленушілік әдісінің орнығуына себеп болды, көптеген қалалар салынды ([[Лион]], [[Ним]], [[Бордо]], т.б.). 
2–4 ғасырлар арасында Францияда [[Христиандық|христиан діні]] таралды. Романдану процесінің нәтижесінде [[кельт тілдері]]н [[латын тілі]] ығыстырып шығарды. 3 ғасырда басталған Рим империясындағы саяси дағдарысқа байланысты Галлияда тауарлы өндірістің көлемі қысқарып, Италиямен экон. байланыстар әлсіреді. 4–5 ғасырларда герман тайпаларының баса-көктеп кіруі ел аумағындағы Рим үстемдігін түпкілікті жойды. Жаңадан бургундтардың (406), вестготтардың (418) мемлекеттері құрылды. 486 жылы [[франктер]] Галлиядағы соңғы рим иелігін басып алды (қ. [[Франк мемлекеті]], Шарль). 10 ғасырдан бастап ел Франция деп атала бастады. 987 жылы франк тағын Капеттер әулеті иеленді. Біртұтас корольдік іс жүзінде бір-біріне тәуелсіз көптеген иеліктерге бөлініп кетті. 10 ғасырда бір-біріне туыстас екі ірі халық — Луара өзінінің солтүстігіне қарай солтүстік француз және оңтүстікте, Бретань түбегіне бретань халқы қалыптасты. Алғашында король иелігі (домен) Францияның солтүстік бөлігіндегі Париж бен Орлеанның айналасында ғана болды. 11–12 ғасырларда крест жорықтарына байланысты оңтүстіктегі қалалардың (Бордо, [[Тулуза]], Ним, [[Марсель]], т.б.) гүлденуі басталды. Егіс көлемі артып, дәнді дақылдардың сорттары мен мал тұқымы жақсарды. Қолөнер (әсіресе, шұға тоқу) жоғары дамыды. Солтүстік Франциядағы қалалардың дамуы мен жеке аймақтар арасындағы экономикалық байланыстардың кеңеюі елдің бұл бөлігіндегі саяси бытыраңқылықты жоюға маңызды алғышарттар жасады. 13 ғасырдың бас кезінде Англия корольдігі Солтүстік Францияның көпшілік бөлігінде билік құрды. 13 ғасырдың 2-жартысында елдің орталықтануы күшейіп, Париж оның саяси және экон. орталығынана айнала бастады. 14 ғасырдың бас кезінде король иелігі елдің көпшілік бөлігін алып жатты. 1302 жылы үш сословие өкілдерінен құрылған — Бас Штаттар шақырылды. Ол ортталық өкімет билігінің күшеюіне қызмет етті. Бірақ Жүз жылдық соғыс Францияның дамуын тежеді. Соғыс қимылдары, тонау, салықтардың өсуі халықтың азаюына, өндіріс пен сауданың құлдырауына алып келді. 
15 ғасырдың 2-жартысынан бастап Франция экономикасы біртіндеп қалпына келе бастады. Король билігі нығайып, елге жаңадан Бургундия, Пикардия, Ниверне герцогтіктері қосылды. 15 ғасырдың соңында Прованс пен Бретань бағындырылды. 16–17 ғасырларда Франция Батыс Еуропадағы үстемдік үшін [[Габсбургтер әулеті]]мен ([[Рим империясы|“Қасиетті Рим империясы”]] және Испаниямен) соғыстар жүргізді. Ұзаққа созылған сәтсіз соғыстар, елдің материалдық ресурстарының елеулі сарқылуы, салықтардың өсуі мен экономиканың кері кетуінің нәтижесінде терең қоғамдық-саяси дағдарыс қалыптасты. Халықтың әр түрлі топтарының әлеуметтік наразылығының идеологияның негізі сол кездегі кең тараған кальвин ілімі болды (бұл ілімді жақтаушыларды гугеноттар деп атады). Ел католиктер мен гугеноттар болып екіге жіктелді. Олардың абсолютизммен және өзара күресі ұзаққа созылған азамат соғысына (“Діни соғыстарға”) ұласты. Оның шарықтау шегі — 1572 жылы 24 тамызда Парижде гугеноттарды жаппай қырғынға ұшырату болды ([[Варфоломей түні|“Варфоломей түні”]]). Билікке келген Бурбондар әулеті діни соғыстарды тоқтатып, католик дінін Франциядағы ресми дін ретінде бекітті, ал гугеноттарға дін ұстану еркіндігі берілді. [[XIV Луи]] кезінде Францияны іс жүзінде бірінші министр кардинал А.Ж.П. Ришелье биледі (1634–1648). Ол король билігін елеулі нығайтып, елдің орталықтануын күшейтті. Отыз жылдық соғыстың нәтижесінде Франция өзіне Эльзасты қосып алып, Еуропадағы ең қуатты монархияға айналды. 1701–1714 жылы испан тағы үшін болған соғыста Англия, [[Аустрия]] мен олардың одақтастары Францияның Еуропадағы үстемдігіне тосқауыл қоюға тырысты. Жеті жылдық соғыста (1756–1763) Франция [[Үндістан]] мен [[Канада]]дағы отарларының көпшілігінен айрылып, Ұлыбританияға беруге мәжбүр болды. 
1789 жылы басталған [[Француз төңкерісі|Француз революциясы]] нәтижесінде монархия мен феод. тәртіптер жойылып, Бірінші республика жарияланды. 1792 жылы революциялық соғыстар басталды. Ол [[Наполеон Бонапарт]]тың билікке келуімен және Еуропаны түгел қамтыған соғыстың нәтижесінде Францияның жеңілуімен аяқталды. Елде король билігі қалпына келтірілді. 1848 жылы ақпан революциясының нәтижесінде Екінші республика орнады. Либералдар мен социалистердің арасындағы жанжалды пайдаланған Луи Наполеон 1852 жылы Екінші империяны жариялап, таққа отырды. 1870–1871 жылдары Франция — [[Пруссия]] соғысының нәтижесінде Франция Эльзас пен [[Лотарингия]]дан айрылып, Екінші империя жойылды. 19 ғасырдың соңында отаршылдық империяның құрылуы негізінен аяқталды. 
1914–1918 жылдары бірінші дүниежүзілік соғысқа Франция [[Антанта]]ның құрамында қатысты. 1919 жылы Версаль бітім шарты бойынша Францияға [[Эльзас]] пен [[Лотарингия]] қайтарылды. 1920–1930 жылдары елде экономикалық дағдарыстар жиі-жиі болып тұрды. Нәтижесінде жұмысшы қозғалысы күшейіп, фашистік ұйымдар құрылды. 1936 жылы Халықтық майдан құрылып, фашистік ұйымдарға тыйым салынды, еңбекшілердің жағдайын жақсарту жөніндегі шаралар (40 сағаттық жұмыс аптасын, ақысы төленетін демалыс енгізу, т.б.) жүзеге асырылды. 1938 жылы Халықтық майдан ыдырады. Екінші дүниежүзілік соғыс Франция үшін сәтсіз басталды. 1940 жылы Францияны [[Германия]] оккупациялады. Министрлер кабинетінің жаңа төрағасы маршал Анри Петен Германиямен бітімге қол қойып, елді екі аймаққа бөлуге келісті. Оның біреуі — немістер басып алған Солтүстік және Оңтүстік-батыс Франция аумағы болса, екіншісі Францияның қалған бөлігі мен теңіздің ар жағындағы аумақтар енген, астанасы Виши қала болған автономды француз мемлекеті атанған аймақ болды. Маршал Петен осы француз мемлекетінің президенті болып тағайындалды. 1944 жылы Францияны одақтастар әскері азат етті. [[Алжир]]дегі Француз Ұлттық азат ету комитеті өзін Француз Республикасының Уақытша үкіметі деп жариялады. 1946 жылы Төртінші республиканың конституциясы қабылданды. 1949 жылы Фрацния [[НАТО|НАТО-ның]] құрамына кірсе де, 1966 жылы оның әскери құрылымынан шықты. Соғыстан кейін Ф-ның отарлық жүйесі ыдырай бастады. 1954 жылы сегіз жылдық соғыстан кейін Ф. Үндіқытайды тастап шықты. 1954 жылы 1-қарашада Алжирде ұлт-азаттық көтеріліс басталды. 1956 жылы наурызда Франция [[Марокко]] мен [[Тунис]]тің тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр болды. 1956 жылы қарашада Франция [[Мысыр]]ға қарсы ағылшын-француз-израиль агрессиясына белсене қатысты. Осындай қиын жағдайда 1957 жылы Батыс Еуропадағы бірнеше мемлекет “Ортақ рынок” құру жөнінде шарт жасасты. Дегенмен, Алжирдегі сәтсіздіктер, Суэц арандатушылығының күйреуі, әскери шығындардың көбеюі Төртінші республиканың дағдарысына әкеп соқты. Армия мен елде реакциялық күштер бас көтерді. 1958 жылы мамырда олар Алжирде республикаға қарсы бүлік бастады. Алжирдегі француз армиясының басшылығы да бүлікшілерге қосылып, генерал Шарль де Голль бастаған “Ұлттық құтқару” үкіметін құруды талап етті. 1 маусымда Ұлттық жиналыс Голльдің төтенше өкілеттілік жөніндегі заң жобаларын мақұлдады. 1958 жылы Бесінші республиканың конституциясы атқарушы билік құқықтарын кеңейтті. Президент Ұлттық жиналысты тарату мүмкіндігіне ие болып, референдум өткізуге, заң жобаларын ұсыну, төтенше жағдайларда бүкіл өкімет билігін өз қолына алуға құқылы болды. 1958 жылы 21 желтоқсандағы сайлаудың нәтижесінде Голль президент болып сайланды. 
1958–1960 жылдары [[Африка]]дағы француз отарлары — [[Гвинея]], [[Судан]], [[Сенегал]], [[Мадагаскар]], [[Дагомея]], [[Нигер]], [[Жоғарғы Вольта]], [[Кот-д’Ивуар|Кот-д'Ивуар]], [[Чад]], [[Орталық Африка Республикасы]], [[Конго Республикасы|Конго]], [[Габон]], [[Мавритания]], [[Того]] мен [[Камерун]] тәуелсіздікке ие болды. 1962 жылы ұзаққа созылған соғыстан кейін Алжир толық тәуелсіздікке қол жеткізді. 1960–1990 жылдар аралығында Франция экономикасы дамыған, демократ. қоғамы толық қалыптасқан әлемдегі жетекші елдердің біріне айналды. 1981 жылы ел президенті болып бірінші рет социалист Франсуа Миттеран сайланды. 1995 жылдан ел президенті [[Жак Ширак]] болды.

== Саясаты ==
{{Толық мақала|Францияның әкімшілік бөлінуі|Франция аймақтары|Франция департаменттері}} 
[[Сурет:Карта-Франции-2021.jpg|нобай|Францияның әкімшілік картасы]]
[[Сурет:France Overseas.svg|нобай|Францияның шетелдегі иеліктері]]
Франция 18 аймаққа бөлінген, оның 12-сі Еуропа құрлығында, біреуі (Корсика) — [[Корсика]] аралында, тағы бесеуі - мұхиттың арғы жағында орналасқан. Аймақтарда заңды автономия жоқ, бірақ олар [[салық]]тарды өздері белгілей алады және [[бюджет]]терді бекітеді.

18 аймақ 101 [[Франция департаменттері|департаментке]], сондай-ақ Лион метрополиясына бөлінеді, ол 342 округтен және 4039 кантоннан тұрады. Францияның негізін 36 682 коммуналар құрайды.

Париж департаменті жалғыз [[коммуна]]дан тұрады. Мұхиттың арғы жағындағы бес аймақтың әрқайсысы ([[Гваделупа]], [[Мартиника]], [[Француз Гвианасы]], [[Реюньон]], [[Майотта]]) бір бөлімнен тұрады. Корсика аймағы (құрамына 2 департамент кіреді) метрополияның басқа аймақтарынан (құрлықтағы Франциядан) ерекшеленетін әкімшілік-аумақтық бірліктің ерекше мәртебесіне ие. Онда орталыққа бағынбайтын тәуелсіз басқару органдары бар. 2003 жылы Корсиканың 2 департаментін біріктіру туралы референдум сәтсіз аяқталды. Бұл аймақтардың барлығы Еуропалық Одақтың бөлігі болып табылады.

Француз Республикасының құрамына мыналар кіреді деп айта аламыз:
# Метрополия (13 аймаққа, 96 департаментке және Лион метрополиясына бөлінген).
# 5 шалғай департамент: [[Гваделупа]], [[Мартиника]], [[Гвиана]], [[Реюньон]], [[Майотта]]&lt;ref&gt;Майотта (Маоре) аралының аймағы — даулы аумақты басқаратын Франция мен [[Комор]] арасындағы аумақтық дау-дамайдың нысаны. Францияның әкімшілік-аумақтық бөлінуіне сәйкес, Майотта Францияның шетелде орналасқан аймағы мәртебесіне ие. Комордың әкімшілік-аумақтық бөлінуіне сәйкес, Майотта Комор Одағы мемлекетінің төрт автономды аралдарының бірі мәртебесіне ие.&lt;/ref&gt;.
# 5 шалғай аймақ: [[Француз Полинезиясы]], [[Уоллис және Футуна]] аралдары, [[Сен-Пьер және Микелон]], [[Сен-Бартелеми]], [[Сен-Мартен]].
# Ерекше мәртебесі бар 3 аймақ: [[Жаңа Каледония]], [[Клиппертон]], [[Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтары]].

=== Мемлекеттік жүйенің негіздері ===
{{Толық мақала|Францияның саяси құрылымы}}
Франция — [[Президенттік республика|президенттік типтегі]] [[Унитарлы мемлекет|унитарлық республика]]. Мемлекеттің негізгі заңы — 1958 жылы 4 қазанда қабылданған [[конституция]]. Ол Бесінші Республиканың билік органдарының қызметін реттейді: басқарудың республикалық президенттік-парламенттік формасын белгілейді ''(Франция Республикасының Конституциясы, 2 бөлім)''.

Француз Республикасының Конституциясы келесі баптар бойынша бірнеше рет қайта қаралды:

* тікелей жалпыға бірдей сайлау құқығы негізінде Президентті сайлау (1962),
* үкімет мүшелерінің қылмыстық жауаптылығы туралы Конституцияның жаңа бөлімін енгізу (1993 ж.),
* парламенттің бірыңғай сессиясын енгізу және референдумның құзыретін кеңейту (1995),
* Жаңа Каледонияның мәртебесіне қатысты уақытша шараларды қабылдау (1998),
* Экономикалық және Валюталық одақ құру, ерлер мен әйелдердің сайланбалы мандаттарға және сайланбалы функцияларға тең құқылы қол жеткізуі, Халықаралық қылмыстық соттың заңды құқығын тану (1999),
* президенттік мандаттың мерзімін 7-ден 5 жылға дейін қысқарту (2000),
* мемлекет басшысының қылмыстық жауапкершілігі туралы реформа, өлім жазасын жоюды Конституцияда бекіту, Жаңа Каледония автономиясын реформалау (2007),
* мемлекеттік құрылымды жаңарту реформасы және өкілеттіктерді бөлуде тепе-теңдік орнату (2008 ж.).

Францияда 9 мүшеден тұратын Конституциялық Кеңес жұмыс істейді. Оның міндеті — сайлаулардың дұрыстығына және Конституцияға өзгертулер енгізетін заңдарға, және де оған қарауға ұсынылған заңдардың конституциясына бақылау жасау.

=== Атқарушы билік ===
{{Толық мақала|Франция президенттерінің тізімі}}

Мемлекет басшысы және атқарушы биліктің басшысы — [[президент]], қазіргі кезде [[Эммануэль Макрон]]. Бесінші республикада премьер-министр ішкі және экономикалық саясатқа жауап береді және жалпы жарлықтар шығаруға құқылы. Ол үкіметтің саясатына жауапты деп саналады (20-бап). Премьер-министр үкіметтің қызметін басқарады және заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді (21-бап).

Премьер-министрді президент тағайындайды. Оның кандидатурасын Ұлттық Ассамблеяның мақұлдауы талап етілмейді, себебі парламент кез келген уақытта үкіметке сенімсіздік вотумын жариялай алады. Әдетте премьер-министр партияның атынан Ұлттық жиналыстағы көп орынға ие болады. Премьер-министр өз кабинетінде министрлердің тізімін жасайды және оны президенттің бекітуіне ұсынады.

Премьер-министр Ұлттық Ассамблеяда заңдар қабылдау туралы бастама көтереді және олардың орындалуын қамтамасыз етеді, ол сонымен бірге ұлттық қорғаныс үшін жауап береді. Премьер-министр Президенттің актілеріне қол қояды, оны Конституцияның 15-бабында белгіленген кеңестер мен комитеттердің төрағасы етіп ауыстырады&lt;ref&gt;1958 ж. Франция конституциясы. III бөлім. 20-23 баптар.&lt;/ref&gt;.

2020 жылдың 3 шілдесінен бастап үкіметті [[Жан Кастекс]] басқарады.

=== Заң шығарушы орган ===
Франциядағы заң шығару билігі Парламентке тиесілі, оның құрамына екі палата — Сенат пен Ұлттық Ассамблея кіреді. Тікелей емес жаппай дауыс беру  арқылы сайланатын Республика Сенаты 348 сенатордан тұрады, оның 305-і метрополиядан, 9-ы шалғай аумақтан, 5-і француз қауымдастығынан және 12-сі шетелде тұратын француз азаматтарынан тұрады. Сенаторларды алты жылдық мерзімге (2003 жылдан бастап, 2003 жылға дейін - 9 жылға) Ұлттық Ассамблея мүшелерінен, бас кеңесшілерден және муниципалдық кеңестердің делегаттарынан тұратын сайлау алқасы сайлайды, ал сенат үш жылда бір рет жаңарып отырады.

== Экономикасы ==
{{Толық мақала|Франция экономикасы}}
[[Сурет:La Défense vue depuis la Tour Eiffel.png|thumb|300x300px|[[La Défense]] ([[Эйфель мұнарасы]]нан көрініп тұрғандай) 2017 жылы [[Ernst &amp; Young]] континентальды Еуропадағы жетекші орталық бизнес ауданы және әлемдегі төртінші болып танылды.&lt;ref&gt;[https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts/$FILE/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts.pdf The attractiveness of world-class business districts: Paris La Défense vs. its global competitors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200718045821/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts/$FILE/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts.pdf |date=2020-07-18 }}, [[Ernst &amp; Young|EY]], November 2017&lt;/ref&gt;]]
[[Сурет:France Product Exports (2019).svg|upright=1.3|thumb|right|Франция экспортының пропорционалды ұсынысы, 2019]]
Жетілік тобының (бұрынғы сегіздік тобы) жетекші индустриялық дамыған елдерінің мүшесі, 2020 жылғы жағдай бойынша ол [[Аларман қабілет тепетендігі|сатып алу қабілетінің паритеті]] бойынша әлемдегі [[ЖІӨ (АҚТ) бойынша елдер тізімі|оныншы]] және ЕО-ның екінші ірі экономикасы болып саналады. Франция 1999 жылы еуроны енгізу үшін ЕО-ның басқа 11 мүшесіне қосылды, ал еуро монеталары мен банкноттары 2002 жылы француз франкін (₣) толығымен алмастырды.

Францияда әртараптандырылған экономика бар, онда қызмет көрсету секторы басым (2017 жылы ЖІӨ-нің 78,8% - ын құрады), ал [[Екінші қайтара сектор|өнеркәсіп секторы]] ЖІӨ-нің 19,5% -ын құрады, ал қалған 1,7% -ы бастапқы секторға тиесілі болды. Әлемдегі сауда көлемі бойынша бесінші ел (және Еуропада Германиядан кейін екінші). Бұл Германия мен Италиядан кейінгі Еуропадағы үшінші ірі өндіруші ел. Франция сонымен қатар әлемдегі ең көп баратын ел, сонымен қатар [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақтың]] жетекші аграрлық державасы.

Франция 2019 жылы Еуропадағы тікелей шетелдік инвестицияларды ең ірі алушы болды, Еуропа бойынша зерттеулер мен әзірлемелерге жұмсалатын қаржысы бойынша екінші орынды иеленген, 2020 жылы [[Bloomberg]] инновациялық индексі бойынша әлемдегі ең [[инновация]]лық 10 елдің қатарына кірді, сонымен қатар  2019 жылғы жаһандық бәсекеге қабілеттілік туралы есепке сәйкес әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 15-ші ел болды (2018 жылмен салыстырғанда 2 сатыға жоғары).

[[Халықаралық валюта қоры|ХВҚ]] мәліметтері бойынша, 2020 жылы Франция [[Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі|жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша әлемдегі 20-шы ел]] болды, бір тұрғынға 39 257 доллар. 2019 жылы Франция Біріккен Ұлттар Ұйымының адам даму индексінде 0,901 мәнімен қосылды (бұл адам дамуының өте жоғары деңгейін көрсетеді) және 2019 жылы сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде 23 -ші орынға ие болды.&lt;ref name=&quot;HDIFR&quot;&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/2018-update |title=Human Development Index 2018 Statistical Update |publisher=[[United Nations Development Programme]] |website=hdr.undp.org |access-date=10 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.transparency.org/files/content/pages/CPI_2018_Executive_Summary_EN.pdf |title=Corruption Perceptions Index 2018 Executive summary p. 2 |publisher=[[Transparency International]] |website=transparency.org |access-date=10 July 2019}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:French economy 2016 - expenditures.png|thumb|left|2016 жылы шығыстар түрі бойынша Франция экономикасының (ЖІӨ) құрамы]]
2018 жылы Франция әлемдегі 5-ші ірі сауда мемлекеті болды, сонымен қатар Германиядан кейінгі Еуропадағы екінші ірі сауда мемлекеті болды.&lt;ref name=&quot;wto&quot;&gt;[https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf World Trade Statistical Review 2019], [[World Trade Organization]], p. 11&lt;/ref&gt;

[[Сурет:BlueEurozone.svg|thumb|alt=European map of Eurozone monetary union|Франция — валюталық одақтың, [[Еуроаймақ]]тың (қою көк) және [[Бірыңғай еуропалық нарық]]тың (ашық көк) бөлігі.]]
Қаржылық қызметтер, банк және сақтандыру секторы экономиканың маңызды бөлігі болып табылады. Францияда олардың клиенттеріне тиесілі үш ірі қаржы институттары орналасқан. Париж қор биржасы ({{lang-fr|La Bourse de Paris}}) — 1724 жылы [[XV Луи]] құрған ескі мекеме. 2000 жылы Париж, Амстердам және Брюссель биржалары [[Euronext]]-ке қосылды. 2007 жылы Euronext [[Нью-Йорк қор биржасы]]мен бірігіп, әлемдегі ең ірі [[NYSE Euronext]] биржасын құрды. [[Euronext Paris]], NYSE Euronext тобының француз филиалы — [[Лондон қор биржасы]]нан кейінгі Еуропадағы 2-ші ірі биржалық нарық. Француз компаниялары сақтандыру мен банктік салада негізгі позицияларын сақтап қалды: [[AXA]] 2019 жылы банктік емес активтердің жалпы көлемі бойынша әлемдегі үшінші сақтандыру компаниясы болды. Жетекші француз банктері — [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]], 2020 жылы [[McGraw-Hill|S&amp;P Global Market Intelligence]] есебіне сәйкес активтері бойынша ірі 10 банктердің қатарына кіреді. Сол дереккөзге сәйкес, [[Société Générale]] мен [[Groupe BPCE]] 2020 жылы тиісінше әлемдегі 17-ші және 19-шы ірі банктер болды.

'''Франция''' — Еуропалық біртұтас нарықтың (500 миллионнан астам тұтынушы) бөлігі болып табылатын [[еуроаймақ]]тың мүшесі (шамамен 330 миллион тұтынушы). Бірнеше ішкі коммерциялық саясат Еуропалық Одақ (ЕО) мүшелері арасындағы келісімдермен және ЕО заңнамасымен анықталады. Франция ортақ еуропалық валюта — [[еуро]]ны 2002 жылы енгізді.

=== Сыртқы экономикалық байланыстар ===
Франция экономикасы дүниежүзілік шаруашылықтың ажырамас бөлігіне айналды. [[Сыртқы сауда]] экономикалық өрлеуге негіз болып отыр, оған оң [[сальдо]] тән. Экспорт көлемі жөнінен ел батыс Еуропада тек Германияны ғана алға салады, Францияның сыртқа шығаратын тауарларының жалпы құны дүниежүзілік [[тауар экспорты]]ның 5,1% -ын құрайды. Экспорт құрылымында машиналар мен жабдықтар 43 және ауыл шаруашылығы өнімдері мен шикізаты 20 басым болып отыр. Соңғы жылдары әскери техника мен қару–жарақты сыртқа сату жөнінде АҚШ–тан кейінгі екінші орынға шықты. [[Импорт]] көлемі жөнінен Франция Жапониямен қатар АҚШ, Германиядан кейінгі үшінші орынды бөліседі. Франция — [[халықаралық туризм]] орталығы. Қазіргі кезде Франция жылына 77 млн–дай шетел туристері қабылдайды. Елдің сыртқы экономикалық байланыстарын дамытуда [[туризм]]нің маңызы зор.

=== Өнеркәсібі ===
[[Сурет:poezdafr.jpg|thumb|right|200px|Темір жолы техникасы]]
[[Сурет:samrf.jpg|thumb|right|200px|Авиациялық техника]]
[[Сурет:sam2.jpg|thumb|right|200px|Әскери авиациялық техника]]

[[Сурет:parfumc.jpg|thumb|right|200px|Парфюм мен косметика]]
Франция — жоғары дамыған индустриялы-аграрлы ел. [[Өнеркәсіп]] өндірісінің жалпы көлемі бойынша дүние жүзінде 4-орын ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Жапония]], [[Германия]]дан кейін), Еуропада Германиядан кейін 2-орын алады. Ұлттық табысты жан басына шаққандағы жылдық мөлшелері 24990 [[АҚШ доллары]]на тең (2003 ж). Франция автомобильдер шығару жөнінде дүние жүзінде 3-орын, авиациялық және ғарыштық техника өндірісі бойынша Еуропада 1-орын алады. Сондай-ақ экспортқа көп мөлшерде қару-жарақ, [[Атом электр станциясы|АЭС-тер]] үшін құрал-жабдықтар, химикаттар, маталар мен киім-кешек шығарады. Француз өнеркәсібінің жетекші салаларына [[Автомобиль өнеркәсібі|автомобиль жасау]], [[химия]] мен мұнай химиясы, [[ұшақ]] жасау (аэробустар мен [[Әскери қызметтегі ұшақтар|әскери ұшақтар]]), [[электроника]], [[металлургия]], темір жолы техникасын шығару жатады. [[Парфюмерия]] — косметикалық сала мен жоғары талғамды сәнді киімдер шығаруда Франция дүние жүзінде бірінші орынды иеленеді. Жылына шамамен 3,5 млн. автомобиль шығарса, оның жартысына жуығы экспортқа жіберіледі. Автомобильдердің 90%-дан астамын [[Renault|“Рено”]] мен [[Groupe PSA|“Пежо-Ситроен”]] компаниялары шығарады. [[Кеме]] және [[Білдек|станок]] жасау, ауыл шаруашылық машиналары өндірісі де жақсы дамыған. Өнеркәсіп өнімдерінің 1/5-іне жуығы Париж бен оның айналасында, сондай мөлшері Лион мен солтүстік аудандарда өндіріледі.

Экспортының негізін өнеркәсіптік құрал-жабдықтар, тұрмыстық бұйымдар, ауыл шаруашылық өнімдері, химиялық тауарлар мен шикізаттар, тігін бұйымдары, киім-кешек, аяқ киім, парфюмерия мен косметика, автомобильдер құрайды. Сырттан тұтыну тауарларын, өнеркәсіптік шикізаттар алады.

Негізгі сауда серіктестері: Германия, Италия, Бельгия, Люксембург, Ұлыбритания мен [[АҚШ]]. Франция [[Қазақстан]]ның сауда серіктестері ішінде 12-орын алады. Француз кәсіпорындары Қазақстандағы өз қызметінің қарқынын біртіндеп арттырып келеді. 2005 ж. ҚР мен Франция арасындағы тауар айналысы 2665,1 млн. долларды құрады. Қазақстан Францияға мұнай, кентастар, химия өнеркәсібінің шикізаттарын, тері мен астық береді. Франциядан негізінен дәрі-дәрмектер, азық-түлік өнімдерін, қосалқы бөлшектер, автомобильдер, тұрмыстық электроника, шарап, теңіз өнімдерін, ірімшік, парфюмерия мен косметикалық бұйымдар, жоғары сән киімдерін алады. Қазіргі кезде Қазақстанда француз кәсіпкерлері араласқан 19 шағын кәсіпорын тіркелген. 4 француз банкі Қазақстанмен бірлесіп жұмыс атқаруда, мұнай-газ, тау-кен, энергетикада, көлік пен қызмет көрсету салаларында көптеген француз компаниялары еңбек етуде. 2004 ж. 10 наурызда Парижде экономикалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-француз үкіметаралық комиссиясының кезекті, алтыншы мәжілісі болып өтті.

[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан соң Франция үкіметі соғыста күйзелген экономикасын қалпына келтірумен қатар, [[өндіріс]]тің мүлдем жаңа салаларын дамыта бастады. [[1950 жыл]]дан бері өнеркәсіп өндірісі 4 есеге жуық өсіп, өнеркәсіпте жұмыс істейтіндердің саны соңғы 20 жылда 1,5 млн адамға қысқарды. Мұның өзі еңбек өнімділігінің артуы мен өнеркәсіп жүйесінің құрылымдық өзгерістері нәтижесінде мүмкін болды. Қазіргі кезде ел өнеркәсіп өндірісінің көлемі жөнінен дүние жүзінде бесінші орын алады. Өнеркәсіп елдегі ұлттық жиынтық өнімінің 25,4%-ын береді. Елдің экономикалық қуатының символы болып келген дәстүрлі өнеркәсіп салалары соңғы онжылдықтарда өзінің жетекші рөлінен айырылып, жаңа салаларға жол беруде.
==== Ауыл шаруашылығы өндірісі ====
Ауыл шаруашылық өнімдерін өндірудің көлемі бойынша Франция дүние жүзінде [[АҚШ]] пен [[Канада]]дан кейін 3-орынды иеленеді. Ол ауыл шаруашылық өнімдерімен өзін-өзі толық қамтамасыз етіп, 40%-ын экспортқа шығарады. Франция — Еуропадағы астық, сары май, ірі қара етін, ірімшікті ең көп мөлшерде өндіретін ел. [[Өсімдік шаруашылығы]]ның негізгі саласы — [[дәнді дақылдар]] өсіру (негізгілері — [[Бидайық (өсімдік)|бидай]], [[жүгері]], [[қара бидай]], [[арпа]], [[күріш]]). Картоп, қант қызылшасы, күнбағыс, рапс та көп мөлшерде өсіріледі. Ницца өңірінде гүл өсіру дамыған. Жүзімнің негізгі бөлігі шарап дайындауға (жылына 60 млн-дай л) жұмсалады, неғұрлым белгілі түрлері шампан, кагор, коньяк. Жеміс-жидек (алма, алмұрт, шабдалы, Жерорта теңізі жағалауларында цитрустық жемістер мен қара өрік) пен көкөніс өсіру дамыған. Ірі қара (20,6 млн. бас), шошқа, қой, жылқы өсіріледі. [[Балық аулау]] кәсібінің негізгі порттары [[Атлант мұхиты]] жағалауларында (Булонь, Лорьян, Ла-Рошель) орналасқан.
==== Химия өнеркәсібі ====
[[Химия өнеркәсібі]] минералды тыңайтқыштар, синтетикалық каучук пен пластмасса, парфюмерия, дәрі-дәрмектер жасауға маманданған. Ірі мұнай, химиялық кәсіпорындары көп. Химия өнеркәсібі биотехникалық және гендік инженериямен тығыз байланысты.
==== Тоқыма өнеркәсібі ====
[[Тоқыма өнеркәсібі]] өзінің бұрынғы маңызынан айрылса да, Франция киім-кешек пен маталар шығарудан Еуропада алдыңғы орындардың бірін иеленеді (мақта-мата, жібек, синтетикалық, жүн, кендір, зығыр маталары өндіріледі). Француз кәсіпорындары шығарған ірімшік, шараптар, кондитерлік бұйымдар дүние жүзіне танымал.
==== Қара металлургия өнеркәсібі ====
[[Лотарингия]] темір кені алабының қорын пайдаланатын [[қара металлургия]] өнеркәсібі XX ғасырдың 70-жылдарынан бастап дағдарысқа ұшырады. Оған Еуропа мен дүние жүзі нарығында неғұрлым қуатты бәсекелестердің [[Бразилия]], [[Шығыс Еуропа]] елдері, [[Корея]] және т.б. пайда болуы әсер етті. [[Еуропа одағы|Еуропа Одақ]] шеңберінде өнеркәсіптің осы саласын дамытуға бағытталған шаралар нәтижесінде өндірісті неғұрлым тиімді ұйымдастырып, қайта жабдықтауға мүмкіндік туды. Орталық аудандардағы тиімсіз кәсіпорындар жабылып, негізгі металлургиялық кешендер солтүстіктегі [[Дюнкерк]] маңы мен Лотарингиядағы Мозель өзені аңғарындағы шоғырланған. Қазіргі кезде жылына 19 млн тонна [[болат]] өндіріледі. [[Алюминий]] өндірісінде де аумақтық өзгерістер болды. Бұрын олар, негізінен, [[Альпі]] мен [[Пиреней таулары|Пиреней]] аудандарындағы [[Су электр станциясы|су электр станциялары]] маңында орналасса, қазіргі кезде шеттен әкелінетін шикізатты қабылдап алатын [[порт]]ты қалаларға көшірілген. 
==== Мата өнеркәсібі ====
Құрамына [[Тоқыма кәсібі|тоқыма]], [[бояу]]лар жасау, [[кілем]] тоқу, [[еден төсеніші|еден төсеніштерін]] шығару өндірісі енетін Францияның мата өнеркәсібі дүние жүзіндегі жетекші орнын жоғалтқан жоқ. Бұл салада әсіресе [[жүн мата]]ларын шығарудан дүние жүзінде бірінші орын алатын «Шаржер – текстиль», [[мақта маталары]]н шығаруға маманданған DMC компаниялары көзге түседі. Қазіргі кезде сырттан әкелінетін [[жүн]] мен [[Мақта (шитті)|мақтадан]] басқа, бұл кәсіпорындарда [[Химиялық талшықтар|жасанды талшықтар]] да кеңінен пайдаланылады. Негізгі орталықтары – [[Мюлуз]], [[Труа]], [[Лион]] және [[Париж]] маңы. 
==== Машина жасау өнеркәсібі ====
[[Сурет:avtofrlogo.jpg|thumb|left|200px|Француз автомобильдері]]
[[Машинажасау|Машина жасау]] өнеркәсібінде көлік қатынасындағы машиналар мен электр техникасын жасау салалары күшті дамыған. Дүниежүзілік автомобиль өндірісінің дамуында елдің айрықша орны бар. [[1898 жыл]]ы ағайынды Рено негізін салған [[Renault|фирма]] алғашқы автомобилін жасап шығарған болатын, арада 15 жыл өткен соң бұл шағын кәсіпорын алуан түрлі машина шығаратын аса ірі [[концерн]]ге айналды. Қазіргі кезде бұл [[Renault|концерн]] мемлекеттік болып саналады. Мұнда [[Жүк автомобилі|жүк автомобильдері]], [[автобус]]тар, [[Ауыл шаруашылық техникасы|ауыл шаруашылығы машиналары]], сондай-ақ [[кеме]]лер мен [[ұшақ]]тардың қозғалтқыштары жасалады. Францияда жылына 3,5-4 млн автомобиль жасалса, соның 9/10 бөлігі жеңіл көлік болып табылады. Қазіргі кезде жеңіл автомобильдер, негізінен, [[Renault|Рено кәсіпорны]] мен жеке меншік Пежо – Ситроен концернінде жасалады. Француз компаниялары дүние жүзінің 30 елінде автомобиль тетіктерін жинайтын зауыттар ашқан. Елде жасалған автомобильдердің 60-ы шетке шығарылады. Көбінесе француз жеңіл көліктерін [[Португалия]], [[Испания]], [[Бразилия]] және [[Оңтүстік-шығыс Азия|Оңтүстік-Шығыс Азия]] елдері сатып алады.

=== Ауыл шаруашылығы ===
[[Сурет:Épône - récolte du maïs01.jpg|thumb|right|left|Париж маңындағы [[Епон]] қаласында жүгері жинау.|alt=Париж маңындағы Эпонедегі жүгері жинаудың суреті.]]
[[Сурет:Bourgogne-charolais-cattle.jpg|thumb|right|left|Мал шаруашылығындағы Шароле ірі қара малы]]
Франция — Еуропадағы ірі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің бірі, ірі қара мал, шошқа, құс саны және сүт, жұмыртқа мен ет өндіру жағынан әлемде жетекші орындардың бірін алады.Ауыл шаруашылығының үлесіне ЖІӨ-нің шамамен 4% - ы және елдің еңбекке қабілетті халқының 6% - ы тиесілі. Ауылшаруашылық жерлері 48 миллион гектар аумақты алып жатыр, бұл елорданың 82% құрайды. Әлеуметтік-экономикалық құрылымның ерекшелігі — шаруа қожалықтарының шағын көлемі. Жердің орташа ауданы 28 [[Гектар|га]] құрайды, Жердің орташа ауданы 28 га құрайды, бұл көптеген ЕО елдерінің тиісті көрсеткіштерінен асып түседі. Жер иелігінде үлкен бытыраңқылық байқалады. Шаруашылықтардың жартысынан көбі меншік иелерінің жерінде. Ірі шаруашылықтар өндірістің жетекші күші болып табылады. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 52% -ы 50 гектардан асатын шаруа қожалықтарына тиесілі, бұл олардың жалпы санының 16,8% құрайды. Олар ауыл шаруашылығының барлық салаларын өндіруде үстем жағдайға ие бола отырып, өнімнің 2/3 бөлігін қамтамасыз етеді. Ауыл шаруашылығының негізгі саласы — ет-сүт мал шаруашылығы. Өсімдік шаруашылығында астық шаруашылығы басым; негізгі дақылдар - бидай, арпа, жүгері. Шарап жасау (шарап өндіру бойынша әлемде жетекші орын), көкөніс өсіру мен бау-бақша дамыған; гүл өсіру; балық аулау және устрицаларды өсіру дамыған. Ауыл шаруашылығы өнімдері: бидай, жарма, қант қызылшасы, картоп, шарап жүзімі; сиыр еті, сүт өнімдері; балық. Ауыл шаруашылығы жоғары индустрияландырылған. Технологияға қанықтыру, химиялық тыңайтқыштарды қолдану бойынша Нидерланды, Германия, Даниядан кейін екінші орында. Шаруашылықтарды техникалық жарақтандыру, олардың ауыл шаруашылығы мәдениетін арттыру елдің ауыл шаруашылығы өнімдеріндегі өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін арттыруға алып келді. Астық, қант бойынша ол 200% -дан асады, сары май, жұмыртқа,  ет бойынша — 100% -дан асады.

== Табиғаты ==
[[Сурет:VillequierSeine.JPG|thumb|250px|right|[[Сена (река)|Сена]] өзені]]
[[Сурет:Lac de roselend.jpg|thumb|250px|right|Рослен көлі]]
Францияның көпшілік бөлігі жалпақ жапырақты ормандар аймағында орналасқан. Қиыр оңтүстік жерортатеңіздік субтропиктер алып жатыр. Жағалаулары негізінен аласа, аккумулятивті немесе лагуналы, құрлыққа еніңкіреп жатқан шығанақтары бар ([[Атлант мұхиты]] жағалауларында Бискай, Сен-Мало, [[Жерорта теңізі]] жағалауында Лион), [[Ла-Манш]] пен [[Па-де-Кале]] бұғаздарының жағалаулары — абразивті, аласалау, бірақ тік, Котантен мен Бретань түбектерінің жағалаулары риас типті болып келеді. Лион шығанағынан шығысқа қарай Жерорта теңізі жағалаулары жартасты, Альпі тауларының теңізге келіп тірелген сілемдерінен құралған ([[Француз Ривьера]]сы деп аталады). Аумағының 2/3-сі елдің солтүстік, орталық және батыс аудандарын алып жатқан аласа және көтеріңкі жазықтар. Олардың ішіндегі ең үлкені — солтүстікте орналасқан Париж бассейні болып табылады. Оңтүстік-батысын — [[Аквитания]] жазықтары алып жатыр. Солтүстік-батысында жазықтар Арморикан үстіртімен ұласады, олар солтүстік-шығысы мен шығысында биіктігі орташа [[Арденн]] (көп бөлігі Франциядан тыс жерде) және Вогез тауларымен қоршалған. Оңт-нде төбелері қатты мүжілген, биіктігі орташа таулардан құралған аудан — Орталық Француз массиві жатыр. Оның орталық бөлігіне (Овернь) жанартаулы жер бедері тән ([[Мон-Дор жанартау күмбезі]], [[Канталь кратері]], Пюп конустар тізбегі). Массивтің оңтүстік және оңтүстік-батыс шетінде терең каньондармен тілімденген карстанған тау жазықтары жүйесі орналасқан ([[Гран-Кос]], т.б.). Солт.-батыс, солт.-шығыс және шығыс аудандарында кристалданған аласа таулар ([[Лимузен]], [[Морван]], [[Севенна]], т.б.) басым. [[Альпі]] мен Орталық Француз массивінің арасында [[Рона ойпаты]] бар. Франция аумағына Жоғарғы [[Рейн]] ойпатының батыстағы шағын бөлігі де кіреді. Оңтүстік-батысында субмеридиандық бағытта Батыс Альпі созылып жатыр. Оның биік бөлігі — [[Савойя]], [[Грай]], [[Кот]] және Теңізжағалаулық Альпі таулары ұзынынан және көлденеңінен терең аңғарлармен тілімденген кристалдық қыраттардан тұрады, мұздықтар көп. Альпінің батыс жиегінде эрозиямен күшті бөлшектенген, кей жерлерінде карстанған әктасты қыраттары бар биіктігі орташа таулар орналасқан. Бұл таулардың солтүстіктегі жалғасы Юра таулары болып табылады. Елдің оңтүстік-батысын Пиреней таулары (ең биік жері — [[Виньмаль тауы]] — 3298 м) алып жатыр. Ол солтүстігінде Аквитаниямен терең жазықтары бар тік беткейлер арқылы жалғасады. Корсика аралының жер бедеріне биіктігі орташа таулар тән (ең биік жері [[Мон-Сенто тауы]] — 2710 м). Франция мен [[Батыс Еуропа]]ның ең биік шыңы — [[Монблан тауы]] (4807 м) болып есептеледі. Франция аумағының көпшілік бөлігі герциндік қатпарлық облысқа жатады. Қазіргі кездегі Франция аумағы кайнозойдың соңында аяқталған жалпы көтерілім нәтижесінде қалыптасқан. Негізгі қазба байлықтары — темір кентастары, боксит, калий тұздары, табиғи газ бен тас көмір, уран. Темір кентастарының кен орындары (Мец-Тионвиль, Лонгви, Брие, Нанси) Лотарингия бассейнінің Юра шөгінділерімен, бокситтің ірі кен орындары Прованстың мезозой әктастарымен байланысты. Калий тұздарының негізгі кендері [[Эльзас]]та, табиғи газ бен аз мөлшердегі мұнай кен орындары Аквитания бассейнінде. Францияның негізгі тас көмір бассейндері — Валансьенн мен Лотарингия эпигерциндік платформаның қатпарлық іргетасымен байланысқан. Сондай-ақ вольфрам, сүрме, қорғасын, мырыш, қалайы, алтын мен күміс, күкірт пен күкіртті колчедан, әр түрлі құрылыс материалдарының кен орындары бар. Елдің көпшілік бөлігінің климаты қоңыржай теңіздік, шығысында континенттікке өтпелі, Жерорта теңізі жағалауларында жерортатеңіздік субтропиктік (жазы құрғақ, қысы жауынды). Шығысы мен солтүстік-шығысындағы жазықтар мен аласа таулардағы қаңтар мен ақпан айларындағы орташа температура 1 — 3°С, батысы мен оңтүстік-батысында –5 — 7°С, оңтүстігінде 8 — 10°С-қа тең. Жазықтардағы шілде мен тамыз айларындағы орташа температура солтүстікте 16 — 18°С, оңтүстік-батыс пен оңтүстікте 20 — 24°С. Жылдық жауын-шашынның ең жоғарғы мөлшері (1500 — 2000 мм) Альпінің батыс беткейлеріне, [[Вогез]], [[Севенна]] мен [[Пиреней таулары]]ның батыс бөлігіне түседі. Бретань мен Котантен түбектерінде, Батыс Аквитанияда бұл көрсеткіш 800 — 1200 мм-ге, басқа жазықтарда 600 — 800 мм-ге тең. Жауын-шашынның ең аз мөлш. (500 — 800 мм) Рона ойпатына тау аңғарлары мен Жерорта теңізі жағалауларының шығыс бөлігіне түседі. Жазықтарда тұрақты қар жамылғысы қалыптаспағанмен, жыл сайын қар жауады. Таулардағы тұрақты қар жамылғысы 500 — 1000 м биіктікте байқалады, 2500 — 3000 м биіктікте ол 7 айдан 11 айға дейін сақталады. Қрі өзендері — Луара, Рона, Сена, Гаронна. Елдің солтүстік пен батыс аудандарындағы өзендер кең жазықтармен ағады, жаңбыр суымен толығады, жыл бойы суы мол болып, бетіне мұз қатпайды. Өзендерінде кеме қатынасы бар, бір-бірімен каналдар арқылы жалғастырылған. Альпі мен Пиреней тауларынан басталатын өзендер терең жазықтармен ағып өтеді, қар мен мұздықтардың еріген суымен толығады. Франция аумағында [[Женева]] көлінің оңтүстік бөлігі орналасқан, елде басқа ірі көлдер жоқ. Ормандар ел аумағының 27%-ын алып жатыр. Қрі орман массивтері Аквитанияның батысында (негізінен қолмен отырғызылған самырсын ормандары), Париж бассейнінің шығысы мен Альпі және Пиреней тауларында. Аквитанияның шығысында емен ормандары қолмен отырғызылған талшын ормандарымен үйлеседі, субтропиктік бұталар кездеседі. Елдің солтүстігінде шамшат, емен, шегіршін ормандары өседі. Оңтүстігінде еменнің мәңгі жасыл түрлері, самырсынның оңтүстік түрлерінен құралатын сирек ормандар, гарига мен маквис бұталары басым. Биіктігі орташа тауларда ормандар тау басына дейінгі жерлерді алып жатыр. Орманды аудандарды, тауларды жабайы [[орман мысығы]], [[түлкі]], [[елік]], [[жабайы шошқа]], [[Тиіндер|ақтиін]], [[Қояндар|қоян]], [[бұғылар]], [[ақкістер]] мекендейді. Биік тауларда [[тауешкі]], [[жайран]], [[альпі суыры]], [[атжалман]] кездеседі. [[Құр]], [[Шілдер|шіл]], [[Тауқұдіреттер|тауқұдірет]], [[сауысқан]], [[торғайлар]], [[көгершін]], [[Жылқышы (құс)|жылқышы]], [[қырғи]], [[Кезқұйрықтар|кезқұйрық]], т.б. құстар кең тараған. Оңтүстігінденде [[қоқиқаздар]] кездеседі. Өзендері мен Францияны қоршаған теңіздерде балық көп. 3 мыңнан астам қорғалатын аумақтар (1975), Ұлттық саяжайлар ([[Экрен]], Севенн, Вануаз, т.б.), көптеген резерваттар мен қорықтар бар.

== Қазақстан мен Франция ==
[[Сурет:NazarbayevAndSarkozi.jpg|thumb|350px|right|Н.Саркози және [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев Н.Ә.]]]]
Француз Республикасы ресми түрде 1992 жылдың 7 қаңтарында Қазақстан Республикасының егемендігін мойындады. Екі ел арасындағы дипломатиялық қарым–қатынастар Франция Сыртқы істер министрі Ролан Дюманың 1992 жылы 25 қаңтарда Алматыға келген ресми сапары барысында орнады. Көп ұзамай [[Алматы]]да Франция елшілігі ашылды. 1992 жылы қырқүйек айында [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Республикасы Президенті]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Ә.Назарбаевтың]] Францияға барған сапарында екі ел арасында өзара достық, түсінушілік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Бұл келісімде [[энергетика]], [[Пайдалы қазба өндіру|пайдалы қазбаларды өндіру]], [[өнеркәсіп]], [[ауыл шаруашылығы]] саласында және ғылыми зерттеулер, мамандар дайындау ісінде ынтымақтастық мәселелері қамтылады. Франция үкіметі Қазақстанға экономикалық жәрдем ретінде 1993 жылы 300 млн француз франкі көлемінде несие берді.

Қазақстан мен Франция арасындағы тауар айналымы 2008 жылы 6,201 миллиард дол­лар­ды құрады. Ал Қазақстан Фран­цияға негізінен [[мұнай]], [[металдар]] және металл құрылғыларын, химия өнімдерін, ауылшаруашылық өнім­дерін [[экспорт]]қа шығарып келеді. Қазақ­стан болса, Франциядан [[электр]] және элек­трондық бұйым­дар және оның жаб­дықтарын, медициналық [[дәрі-дәрмек]], [[Автомобиль|авто­­көлік]], тамақ өнімдерін және [[Құрылыс материалдары|құры­лыс материалдары]]н алады. Осы тұста айта ке­тейік, Франция эли­талық тауарлар ретінде [[шарап]], [[теңіз өнімдері]] шикізаттарын, [[киім|киім-кешектер]], тағы басқа тұрмысқа қа­жетті бұйымдарды жеткізеді.

Екі елдің бірін-бірі инвестиция­лау көрсеткіші де жыл өткен сайын жақсарып келеді. Франция Эконо­мика министрлі­гі­нің деректері бойынша, Франция Қазақ­стан Республикасының экономи­касына жалпы көлемі 2,005 миллиард еуро көле­мінде қаржы салды. Ал Қазақ­станның Фран­ция экономикасына бағыттаған ин­вестициясы 10 мил­лион еуроны құрайды. Оның 4 мил­лион еуросы 2008 жылы са­лын­­ған. Қазіргі кезде Қазақстанда Фран­цияның бірқатар компания­лары табысты жұмыс істеуде. Әсі­ре­се, екі ел арасындағы ынтымақ­тастық отын-энергетика сала­сын­да жақсы жолға қойылған. Мысалы, қазіргі кезде 40-тан астам фран­циялық компания Қазақстанның мұнай-газ, тау-кен өндірісі, энер­гетика, көлік және қыз­мет көрсету салаларында жұмыс жасауда. Осы жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бой­ынша Қазақстанда француз капиталының қатысуымен 25 кәсіпорын ойдағыдай қыз­мет ат­қаруда. Бұл кәсіпорындар негізінен сауда, көлік-логистикалық қызмет­термен айналысады.

Қазақстан-Франция қаты­настарында алдағы уақытта қаржы-банк ынтымақ­тастығынан көп үміт күтуге болады. Бұған қазіргі кезде Қазақстанда “Сөсьетэ Жэнэғәл”, “Натексис Баңк Попүлэғ”, “БНП Пәғиба” және “Кәлиоң” банктері­нің жұмыс істеуі нақты дәлел болады. Мемлекет басшыларының кез­десуі мен жүргізген келіссөз­дерінде нақтыланғанын­дай, екі мемлекеттің экономикалық байла­ныстарын дамытуда Үкіметаралық экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссияның жұмысын оң бағалауға болады. Жалпы, 1992 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан аталған комиссия осы аралықта сегіз отырыс өткізген. Оларда Қазақстан мен Франция қарым-қатынастарын дамытуға қатысты көптеген мәселелер талқыланып жүр.

Қазақстан мен Франция арасындағы мәдени-гуманитарлық қатынастар да соңғы жылдары ойдағыдай дамып келеді. 1993 жылы екі елдің арасында осы салада­ғы байланыстарын жандандыруға бағыт­талған үкіметаралық келісім жасалған. Осы қатынастар бүгінде екі ел халқының мәдениет пен өнер салаларындағы бай­ланыстың негізі болып отыр. Содан бергі уақытта Алматыда “Альяңс Фғаңсез” мәдени білім агенттігінің өкілдігі ашылды. Бұл агенттіктің 139 елде филиалдары жұ­мыс істейді. Олар негізінен Франция үкі­метінің франкофония және мәдени-гу­манитарлық ынтымақтастықты дамыту­дағы басты құралы болып табылады.

Сондай-ақ Қазақстан мен Франция арасында білім беру жөніндегі қатынастар да ойдағыдай дамып келеді. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев баспасөз мәслихатында атап өткеніндей, “Бола­шақ” бағдарламасы бойынша Қазақстан­ның көптеген жастары Францияның беделді жоғары оқу орындарында білім алып, қазіргі кезде ел экономикасының дамуына үлес қосып жатыр.

== Әдебиеті ==
Франция аумағында бір-бірімен тығыз байланысты болған бірнеше әдебиет өмір сүрді. Неғұрлым ертеректе қалыптасқаны — жырлары мен аңыздары сақталмаған кельттердің (галлдардың) әдебиеті, оның бір тармағы бретон әдебиеті болды. X ғасырдан бастап елдің оңтүстігінде провансаль әдебиеті дами бастады. [[Каталон әдебиеті]] (Руссильондағы) аймақтық шеңберден аса алмады. 18 ғасырға дейін латын тіліндегі әдебиет басым болды. Ортағасырлық ауыз әдебиеті кейініректе өңделген немесе жазып алынған күйінде сақталған жырлардан, аңыздар мен ертегілерден басталады. Француз тіліндегі алғашқы жазба әдебиет — діни тақырыпқа арналған шығармалар (“Қасиетті Евлалия туралы кантилена”, т. б.) 9 ғасырдың 2-жартысына жатады. 10—11 ғасырларда әскери жасақтардың арасында латындық дәстүрлермен де, ауыз әдебиетімен де таныс-жонглерлер шығарған алғашқы эпикалық поэмалар-жесталар пайда болды. Олар 8 — 10 ғасырлардағы тарихи оқиғаларға арналды (Ұлы Шарль мен оның серіктеріне арналған “Роланд туралы жыр” , т. б.).

13 ғасырда сарай маңы, серілік бағыттағы — куртуаздық әдебиет және қалалық әдебиет пайда болды. 14—15 ғасырларда ақындар куртуаздық лирика әдістерін дамыта отырып, бұрынғы поэтик. тақырыптарды жетілдірді. 14—15 ғасырлардағы серілік романдар ұлттық мәселелер мен фольклорлық әуендерге толы болды (“[[Мелюзина]]”, 14 ғ., “[[Жан де Сантре тарихы]]”, 15 ғ.). 15 ғасырдың соңында Франция Қайта өрлеу дәуіріне өтті. [[Италия]]мен қарым-қатынас күшейіп, кітап басу ісі дами бастады, антикалық дүниеге деген қызығушылық өсті. Қайта өрлеу әдебиетінің неғұрлым жарқын өкілі — [[Франсуа Рабле]] болды. 16 ғасырдың ортасында Франция ақындары поэзияның адамгершілік мазмұнын тереңдетіп, оны жаңа формалармен (сонет, ода, буколика, эпик. поэма, т. б.) байытты, ұлттық әдеби тілдің қалыптасуына жағдай жасады. 17 ғасырдың бас кезінде француз әдебиетінде реалистік классицизм, барокколық бағыттар пайда болды. Классицизм комедиясының негізін салушы әрі аса көрнекті өкілі — Ж. Б. П. Мольер болды. 17 ғасырдың соңына таман француз мәдениетінде ағартушылық тенденциялар күшейді. Рококо әдебиеті пайда болды. 18 ғасырдың 1-жартысында комедия мен роман жанры дамыды. Комедия Мольер дәстүрін жалғастырса (Ш. Дюфрени, Ж. Ф. Реньяр, т.б.), [[Ален-Рене Лесаж|А. Р. Лесаж]] (1668 — 1747) шығармаларында әлеум. өткірлік пен тұрмыстық реализм күшейді (“Тюркаре”, 1709). Француз өмірін Ш. Л. Монтескье (“Парсы хаттары”, 1721) сатиралық тұрғыдан шебер бейнеледі. 18 ғасырдың 1-жартысындағы әдебиетте Ф. М. Вольтер жетекші рөл атқарды. 1751 жылдан бастап Д.Дидро, Ж.Л. Даламбер, т. б. ағартушылар “Энциклопедия” шығара бастады. Дидро “мещандық драма” жанрын қалыптастырды. Оның ізбасарларының қатарында М.Ж. Седен (1719 — 97), Л. С. Мерсье (1740 — 1814), П. О. К. Бомарше, т. б. болды. Ағартушылық рационализмнен аулақтау әдебиетте сентиментализм пайда болды. Оның көрнекті өкілі Ж. Ж. Руссоның шығармаларында адамдардың жаңа типі сипатталды. Француз романтизмінің 2-кезеңі В.Гюго шығармашылығынан айқын көрінді. Реализм белгілері П. Л. Курьенің (1772 — 1825) памфлеттерінде, П. Ж. Беранже, Э. Моро, О. Барбьелердің сатиралық өлеңдері мен әндерінде пайда болды. Реализмдегі психол. бағыттың нығая түсуі Ф.Стендальдың есімімен байланысты; Оноре де Бальзак 90 шығармадан тұратын “Адам комедиясы” эпопеясын жазды. П. Мериме (1803 — 70) реалистік новелланың шебері болды. 19 ғасырдың аяғына қарай прозада натурализм орын тепті. Ги де Мопассанның новеллалары мен романдары, А. Доденің (1840 — 97) сатиралық шығармалары, Ж.Верннің ғылыми, шытырман оқиғалы романдары көпке танылды. А. Дюма (әкесі) романдары әр түрлі стильдерді шебер ұштастыра білудің үлгісі болды. 20 ғ-дағы француз әдебиетінің аса көрнекті өкілдерінің қатарында А. Франс, Р. Роллан, Луи Арагон, Ж. П. Шарболь, А. Барбюс, А. Стиль, Ж. П. Сатр, т. б. бар. Француз әдебиетінен Ф. Рабленің “Гаргантюа мен Пантагрюэль” (1938), Гюгоның “Гаврош” (1972), Верннің “Сырлы арал” (1959), “Он бес жасар капитан” (1954), “Капитан Гранттың балалары” (1956), А. Барбюстің “От” (1956), А. Стильдің “Алғашқы соққы”, Ги де Мопассанның “Өмір” (1970), А. Дюманың “Үш ноян”, т. б. роман, повестері қазақ тілінде (кейбіреулері бірнеше рет) жарық көрді. Қазақ ақын-жазушыларының кейбір шығармалары (М. Әуезов — “Абай жолы”, Ә. Нұрпейісов — “Ымырт”, т. б.) француз тіліне аударылған. 2005 ж. наурызда Париж кітап жәрмеңкесінде Н. Ә. Назарбаевтың француз тіліндегі “Сындарлы он жыл” кітабының тұсаукесері болды.

== Өнері ==
[[Сурет:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|right|250px|Шамбор]]
[[Сурет:Eiffel trocadero i.jpg|thumb|right|[[Эйфель мұнарасы|Эйфел мұнарасы]], [[Париж]]]]
[[Сурет:nddp.jpg|thumb|right|200px|Notre Dame de Paris]]
[[Сурет:Fratelli Lumiere.jpg|thumb|right|200px|Ағайынды Люмьерлер — кино өнерінің қалыптасушылар]]
Франция аумағындағы өнердің ең көне ескерткіштері палеолит дәуіріне жатады (Ласко, Ла-Мадлен, Тюк-де-Одубер). Неолит және қола дәуірінде Карнакта мегалиттік құрылыстар салынды. Біздің заманымыздан 6-ғасырдың бас кезінде Оңтүстік Франция жағалауларында ежелгі грек колониялары пайда болып, кельт тайпаларының мәдениетіне елеулі ықпал етті. Римдіктер жаулап алғаннан кейін галл (кельт) қалаларында антикалық галл-рим өнері дамыды: ғибадатханалар, театрлар, жеңіс аркалары, мазарлар салынды. Саркофагтар, табыттарға бедерлер, мозаикалар жасалды, бейнелеу өнеріне рим стилі элементтері кельт дәстүрлерінің жергілікті белгілермен үйлесім тапты. Орта ғасырларда Каролинг өнерінің дәстүрлері роман стилінің қалыптасуына негіз болды (10 — 12 ғасырлар). Осы кезден бастап 2 — 3 қабатты үйлер салынған ортағасырлық француз қаласы қалыптаса бастады.Романдық сәулет өнерінде шіркеулер мен монастырьлар құрылысы жетекші рөл атқарды. 12 ғасырда Солтүстік Франция қалаларында готиканың негізі қалыптасты. Қала көшелері арнайы жоспармен салына бастады. Қалалардың негізгі қоғамдық ғимараттары — соборлар болды. Замоктар іші бай әшекейлерге толы сарайларға айналды (Авиньондағы папа сарайы — Пьерфон замогы, 1390 —1420). 15 ғасырдың 2-жартысында француз Қайта өрлеу дәуірі қалыптаса бастады. Король сарайы шақырған итальян шеберлерінен (ішінде Леонардо да Винчи де болған) үйренген жергілікті шеберлер өсіп-жетілді. Қайта өрлеудің інжу-маржаны — Париждегі Луврдың жаңа ғимараты (арх. П.Леско, мүсінші Ж.Гужон) болды. 16 ғасырдың бас кезінде көркемдік өнердің орталығы король сарайына ауысты. Италияға жасалған жорықтардан кейін Францияға антикалық мүсіндер, итальян қайта өрлеуінің туындылары әкелінді. Сарай маңындағы мәдениет маньеризмнің дамуына ықпал етті. Қарындашпен және майлы бояулармен портреттер жазу дамыды. Мүсін өнерінде қайта өрлеудің гуманистік идеалдары көрініс тапты. Абсолютизмнің нығаюына байланысты 17 ғасырда өнердің алдына монархтың жеке басы мен билігін мадақтау міндеті қойылды. Бейнелеу және мүсін өнерінің (1648), архитектураның (1671) Корольдік академиясы құрылды. Классицизм элементтері орын ала бастады. Париж бірыңғай стильмен салынған, геом. қатаң пішінді алаңдармен көркейе түсті [Дофин (1607), Вогез, Жеңіс (1685 — 86), Вандом]. Композициясы жағынан қатаң жоспарланған сарайлар (Пале — Руаяль, 1629 —36, арх. Ж.Лемерсье), қоғамдық ғимараттар [Мүгедектер үйі (1671—76), арх. Ж.Ардуэн-Мансор, шіркеуімен Сорбонна ғимараты (1629 — 54), арх. Ш. Лемерсье)], Жеңіс аркалары, көпірлер салынды. Қала сыртындағы замоктардың сырт бейнесі өзгеріп, сарайлары мен қызмет ғимараттары, саябақтары бар кешендерге айналды. Олардың ішіндегі әйгілісі — Версаль сарайы болды (арх. Л. Лево, Ж. Ардуэн — Мансар, саябақты жобалаушы — А. Ленотр). 17 ғасырдың ортасынан бастап бейнелеу өнерінде классицизм жетекші жағдайға ие болды. Париж бен Версальдағы сарайларды безендірудің орасан зор жұмыстарына басшылық еткен, “үлкен стиль” бағытының алыбы Ш. Лебрен болды. 18 ғасырдың бас кезіндегі кескіндемеде А.Ваттоның нәзік психологизм мен поэзияға толы туындылары салынды. Ватто шығармаларының сырт көрінісін рококо стилі қабылдағанмен (Ф. Буше), оның шын мәніндегі мұрагері француз реализмі (М. К. Латур, Ж.Б. Шарден, А. Гудон, М. Э. Фальконе) болды. 18 ғасырдың 2-жартысындағы сәулет өнерінде классицизм дәстүрлері қайта жаңғырды. Азаттық үшін күрескен көне заман батырларын, кейінірек революция қаһармандарын дәріптеген (Ш. Л. Давид) революцияшыл классицизм пайда болды. Наполеон империясы кезінде ампир стилі (Ш. Ф. Шлырен, Ш. Персье, П. Фоншен) үстемдік алды. Оған 1820 — 30 жылдардағы өнер шеберлері (Т.Жерико, Э.Делакруа, мүсінші Ф.Рюд) қарсы шығып, 1830 — 60 ж. сыншыл реализмнің ([[Оноре Викторьен Домие|О.Домье]]), реалистік ұлттық пейзаждың (К. Коро, барбизон мектебі өкілдері) гүлденуіне жағдай жасады. 1848 жылғы революциядан кейін еңбек адамын мадақтаған реалистік шығармалар ([[Гюстав Курбе|Г. Курбе]], Ж. Ф. Милле) дүниеге келді. 19 ғасырдың 2-жартысында сәулет өнерінде эклектизм етек алды, сондай-ақ темір-бетонды құрылымдар (А. Т. Эйфель) қолданыла бастады. Импрессионизмнің пленяр ([[Клод Моне|К. Моне]], [[Камиль Писсарро|К.Писсарро]], А.Сислей), жаңа импрессионизм (Ж. Сера, П. Синьяк) және постимпрессионизм ([[Ван Гог]], [[Поль Гоген|П. Гоген]], [[Анри де Тулуз-Лотрек]], П.Сезанн) бағыттары жаңа бейнелеу тәсілдерімен ([[Эдуард Манэ|Э. Мане]], Э. Дега, [[Пьер Огюст Ренуар|О. Ренуар]], мүсінші [[Огюст Роден|О. Роден]]) байи түсті. 20 ғасырдың бас кезінде О.Перре темір-бетон құрылымдарды қолданып, [[Ле Корбюзье]], т.б. қазіргі заманғы сәулет өнерінің тиімді қағидаларын жетілдіре түсті. 20 ғасырдағы құрылыс ісіне әр түрлі құрылыс материалдары (темір-бетон, шыны, металл, пластмасса, т. б.) батыл түрде қолданылды (Э.Бодуен, М.Лодс, А.Люрса, П.Ваго, Б.Зерфюс). Бірқатар қалаларды жаңа жобалармен қайта салу жүзеге асырылды ([[Гавр]], [[Сен-Дени (Сена-Сен-Дени)|Сен-Дени]], т. б.). 20 ғасырдың басында бейнелеу өнерінде көптеген жаңа ағымдар: фовизм ([[Анри Матисс|А.Матисс]], А.Дерен, М.Вламинк), кубизм ([[Пабло Пикассо|П.Пикассо]], Ж.Брак, Ф.Леже), [[дадаизм]] (М.Дюшан), [[сюрреализм]] (И. Танги), т. б. пайда болды. А. Майоль, А. Бурдель, Ш. Деспио өміршең, терең мазмұнды мүсіндер жасады. 2-дүниежүз. соғыстан кейін жаңа реализм қозғалысы (А.Фужерон, Б.Таслицкий) белең алды. Франция сән және қолданбалы өнер бұйымдарымен де (мата, жиһаз, керамика, шпалер, шыны, эмаль, шілтер, зергерлік бұйымдар, т.б.) даңқы шыққан ел. Елдің музыка мәдениетінің негізін құрайтын француз халық әндері өз бастауын қазіргі Франция аумағын мекендеген кельт, галл және франк тайпаларының ән-жырларынан алады. 9 ғ-да музыканың дамуына монастырьлар мен замоктардың жанындағы әншілік мектептері (метриздер) маңызды рөл атқарды. Мұнда шәкірттерді ән айтуға, әр түрлі аспаптарда ойнауға үйретті. Сонымен бірге негізгі орындаушылары менастрельдер мен жонглерлер болған халықтық өнер де дамыды. Олар көрермендерге балладалардың мазмұнын баяндады, тәлім-тәрбиелік және күлдіргі әндер орындап, ұрмалы-соқпалы, үрлемелі аспаптардыің сүйемелдеуімен көңілді билер биледі. 11 — 13 ғ-ларда кезбе әншілер-трубадурлардың өнері гүлденді. 1528 ж. П.Аттеньян Парижде зайырлық вокалдық шығармалар мен аспаптық пьесалар (дауылпаз, клавесин, спинет, арфа, гитараға, үрлемелі аспаптарға арналған) жинақтарын шығаратын муз. баспаның негізін қалады. 1581 ж. италиялық Б.Бальтазарини Луврда “Патшайымның комедиялық балеті” атты француздың бірінші балет спектаклін қойды. Парижге Венеция мен Болоньядан сазгерлер мен опералық труппалар шақырылды. Алғашқы француз операларының бірін ақын П.Перренмен біріге отырып сазгер Р.Камбер жазды (“Пастораль”, 1659). Олар 1669 — 71 ж. тұрақты опера театрын ұйымдастырды (кейіннен “Гранд-опера”). 18 ғасырдың ортасында симфония пайда болды (Ф. Ж. Госсек). 1830 — 40 ж. [[Париж]] өзіне басқа елдердің музыканттарын тартқан дүниежүз. орт-тардың біріне айналды. Мұнда сазгерлер Ф. Лист пен Ф. Шопен, әншілер П. Виардо-Гарсиа мен М.Малибран өз шеберліктерін шыңдап, шығарм. табыстарға жетті. 19 ғасырдан бастап француздық скрипка және вокалдық мектептері дүние жүзіне танымал болды. 1828 жылдан Париж консерваториясы қоғамының концерттері өткізіліп тұрды, 1835 ж. әуесқойлардың хор қоғамы — “Орфеон” ұйымдастырылды. 19 ғасырдың 1-жартысында романтик.-бағдарламалық симфонизмді жасаушы (“Фантастикалық симфония”, 1830) әйгілі сазгер, дирижер және сыншы Г.Берлиоздың даңқы шықты. Кафе-концерттер, театрлық ревю, шансонье, канкан өнерімен әуестену күшейді. Оперетта жанрының көрнекті өкілдері — [[Жак Оффенбах|Ж. Оффенбах]], Ш. Лекок, Р. Планкет, Ф. Эрве, т. б. болды. 19 ғасырдың 2-жартысында француз операсында реалистік ағым күшейіп, лирикалық опера жанры қалыптасты. Ол әсіресе, [[Шарль Гуно|Ш. Гуноның]] шығарм-нда кемеліне келтірілді (“Фауст, 1859, “Ромео мен Джульета”, 1867). Лирикалық опералар 1851 ж. Парижде ашылған “Лирикалар театрында” қойылды. Бұл жанрда А. Тома (“Миньон”, 1866, “[[Гамлет]]”, 1868), Ж. Массне (“Манон”, 1884), [[Шарль-Камиль Сен-Санс|К. Сен-Санс]] (“Самсон мен Далила”, 1877), Л. Делиб (“Лакме”, 1883) көзге түсті. Француз музыкасындағы опералық реализмнің шыңы — [[Жорж Бизе|Ж. Бизенің]] шығармашылығы еді. Орындау шеберлігі аса жоғары симфониялық оркестрлер құрылды. (Ш. Подлу, 1861). 20 ғасырдың бас кезінде француз музыкасында импрессионизм бағыты белең алды. Бұл бағыттың негізін қалаушы [[Клод Дебюсси]] еді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін неоклассицизм, экспрессионизм бағыттары бекіді. Сазгер Э.Сати драматургиялық кескіндемеші Ж.Кокшомен бірге жас сазгерлердің импрессионизмге қарсы қозғалысын басқарды. Олардың жолын қуушы сазгерлер А.Онеггер, [[Дариюс Мийо|Д.Мийо]], Ф.Пуленк, Ж.Орик, Л.Дюрей, Ж. Тайфер “Алтылық” деп аталатын шығарм. бірлестік құрылды. Оларға [[Игорь Стравинский|И. Ф. Стравинскийдің]] музыкасы мен Еуропада алғаш пайда болған америка джазы елеулі ықпал етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңа бағыттар пайда болды. 20 ғасырдағы аса танымал француз орындаушыларының қатарына: дирижер — К. Шевильяр, П. Монше, И. Маркевич, А.Клюишенс, Ш.Мюнш, Л.Форестье, П.Паре, Ш.Брюк, С.Бодо, Ш.Маршинон, П.Булез; пианиношылар — Л.Дьемер, И.Нат, А. Корто, М. Лонг, Р. Казадезюс, С. Франсуа, Ж. Б. Помье, М.Бришольери, М.Ааз; скрипкашылар — Жак Тибо, З. Франческатти, Ж.Неве; виоленчельшілер — П.Фурнье, П.Тортелье, әншілер — Д.Дюваль, Ж.Креспен, Ж.Жириду; шансонье — А.Брюан, М. Шевалье, Мистангет, [[Эдит Пиаф|Э.Пиаф]], [[Серж Реджани|С. Реджани]], [[Жильбер Беко|Ж. Беко]], Ш. Трене, Ж. Брассенс, М. Матье, П. Каас, [[Джо Дассен|Д. Дассен]], т.б. жатады. Ағайынды Л. және О.Люмьерлер ойлап тапқан кинематограф өнерінің көпшілік алдындағы тұңғыш сеансы (“Поездың келуі”, “Сәбиді емізу”, т. б.) Парижде 1895 ж 28 желтоқсан күні болды. Француз киносының бастапқы кезеңінде шеберлікті қажет ететін қиын көріністерді түсіруді ойлап табушы, “кинофеерия” авторы Ж.Мельес кино саласында жұмыс істеуге көрнекті драматургтерді, театр актерлері мен сазгерлерді тартқан “Фильм дар” фирмасы маңызды рөл атқарды. М.Линдердің қатысуымен түсірілген кинокомедиялар, Л.Фейадтың арандатушылық топтамалары дүние жүзіне танымал болды. Біріш дүниежүзілік соғысқа дейін француз киносы дүние жүзіндегі бүкіл кино өнімдерінің 90%-ға жуығын шығарды (“Пате” және “Гомон” фирмалары). Соғыстан кейінгі жылдары “Авангард” деп аталған, құрамына Л. Деллюк, А. Ганс, М. Л. Эрбье, Ж. Дюлак сияқты кино теориктері мен шеберлері енген топ құрылды. “[[Авангард]]” қозғалысына қосылған реалист режиссерлердің бір тобы өнердің басқа түрлерінде қалыптасқан дәстүрлерге сүйене отырып, бірқатар мәнді туындыларды көрермендер назарына ұсынды. Дүниежүзілік киноның үздік үлгілерін насихаттайтын киноклубтар пайда болды. 1930 жылдан бастап дыбысты фильмдер шыға бастады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Франция кино шеберлерінің “Жаңа толқын” атты тобы пайда болды. Киноның көркемдік шеберлігі жетілдіріліп, қысқа мерзім ішінде киноға 150-ден аса жаңа режиссерлер келді. Олардың ең әйгілі туындылары Кристиан-Жактың “Фанфан-Тюльпан” (1952), “Заңның аты заң” (1958), П.Этекстің “Йо-йо” (1965), т.б. болды. 20 ғ-дың 2-жартысындағы неғұрлым әйгілі француз киноактерлерінің қатарына Ж. Моро, Ж. Л. Трентиньян, Ж. П. Бельмондо, К. Денев, [[Ален Делон|А. Делон]], [[Жирардо|А. Жирардо]], [[Депардье|Ж. Депардье]], [[Рено]], [[Маре|Ж. Маре]], [[Ришар|П. Ришар]], т. б. жатады. Францияда режиссерлер, операторлар мен басқа да кино мамандарын даярлаумен 1943 ж. ұйымдастырылған жоғарғы кино білімі институты айналысады. Жылына 300-дей әр түрлі фильмдер түсіріледі. 1972 ж. Кино тарихының музейі ашылды. 1946 жылдан бастап Канны қаласында Халықараралық кинофестиваль өткізіліп тұрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Навигациялық блок
 |тақырып       = Франция
 |тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
 |state         = collapsed
 |Еуропа елдері
 |Жерорта теңізімен шектесетін елдер
 |Еуроодақ мүшелері
 |Еуропа кеңесі
 |БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі
 |G8
 |G20
 |Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы
 |Франкофония
 |Қара теңіз экономикалық ынтымақтастығы ұйымы
}}

[[Санат:Франция|*]]</text>
      <sha1>r6hx9gqyi85na4x72n0i54f9bahjlmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Спорт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9584</id>
    <revision>
      <id>3625951</id>
      <parentid>3625410</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6341" sha1="n1uz7193d60nlgdjkx298s02zozr7uc" xml:space="preserve">[[File:Youth-soccer-indiana.jpg|thumb|upright=1.35|right|Балалар спорты.]]

'''Спорт''' ({{lang-fr|desport}} — бекершілік (leisure)) — белгілі ережелер немесе дәстүрлерге сай көбінесе жарыс күйінде өтетін әрекет. Спорт жалпы алғанда физикалық мығымдығы өте маңызды болатын (жеңіске немесе жеңіліске әкелетін) әрекетті сипаттағанымен, ақыл-ой немесе құрал-жабдық сапасы да маңызды рөл атқаратын ақыл-ой спорты және мотор спортына қатысты айтылады. Адам баласы спортпен денсаулығын жақсарту, моральді және затты қанағаттану үшін, өзін-өзі дамыту үшін шұғылданады.

Cпорт сөзінің арғы төркіні Көне Француз тілінен басталады, desport - көңіл ашу дегенді білдіреді екен. Ағылшын тіліне бұл сөз 1300 жылдары еніпті&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=sport&amp;searchmode=none |title=sport (n.) |accessdate=20 April 2008 |first=Douglas |last=Harper |work=Online Etymological Dictionary}}&lt;/ref&gt;, кейін басқа тілдерге таралып, 19ғ. соңына таман қазақ тілінде қолданысқа ене бастапты.

Оның басқа мағынасы ұтысу, аулау, ойын, көңіл ашу, шынығу деген мағыналарды береді.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged |publisher=G&amp;C Merriam Company |location=Springfield, MA |page=2206 |year=1967}}&lt;/ref&gt; Рогеттің анықтамасы бойынша, зат есім күйіндегі спорт сөзі &quot;босау мен көңіл ашу үшін жасалатын әрекет&quot; дегенді білдіреді.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Roget's II: The New Thesaurus, Third Edition |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |url=http://thesaurus.reference.com/browse/sport |year=1995 |isbn=978-0-618-25414-9}}&lt;/ref&gt;


[[Сурет:Croquet.jpg|thumb|left|[[Крокет]]]]
== Тарихы ==
Спорттың даму тарихына зер салсақ қоғамдағы өзгерістер мен қатар спорттың мән-мағынасын да түсінуге болады.
[[Сурет:Blocked shots by Oscar Torres.JPG|thumb|[[Баскетбол]]]]
Бүгінгі күнге белгілі [[үңгір өнері]]нің көп үлгілерінде дәстүрлі ырымдық ритуалдар көріністері бейнеленген. Осы бейнеленген көріністерді сенімді түрде қазіргі мағынадағы спортқа жатқызуға болмағанымен сол кездің өзінде спортқа жақын әрекеттердің орын алғаны хақында байлам жасауға болады. [[Франция]], [[Африка]], және [[Аустралия]]да орналасқан бұл бейнелердің осыдан 30 000 жыл бұрын жасалғанын айта кеткен жөн.

[[Қытай]] жерінде біздің дәуірімізден 4000 жыл бұрын қазіргі спорт мағынасына жақын әрекеттің болғанын айтатын заттар мен құралыстар бар. [[Гимнастика]] ежелгі Қытайдағы кең тараған спорт түрі болыпты-мыс. [[Перғауын]]дар мазарларындағы бейнелер мен заттар бірнеше ғасырлар бұрын да спорттың әр түрі болғандығынан хабардар етеді, оның ішінде [[жүзу]] мен [[балық аулау]]ды айта кетуге болады. [[Ежелгі Персия]]да [[поло]] және [[атты рыцарлардың найзамен жарысы]] негіздері қаланды.

[[Ежелгі Грекия]] өзінде алуан түрлі спорт болған. Ең дамыған түрлері — [[күрес]], [[жүгіру]], [[диск лақтыру]] және [[арба жарысы]]. Осы тізімге қарағанда Ежелгі Грекияда(жалғыз ол жерде ғана емес т.б. жерлерде) әскери мәдениет мен әскери өнер спортқа тікелей қатысты болған. Сол жерде әр төрт жыл сайын [[Пелопонессе]] атты ауылда [[Олимпия]] деп аталған [[Олимпиада ойындары]] өтіп тұрған.

Осы күндері адамзаттың даму деңгейіне сәйкес, әсіресе [[БАҚ]] пен жаhандық байланыс жүйелерінің пайда болуымен спортпен шұғылдануға көпшіліктің мүмкіндігі өсуде. Спорт ''кәсіпқой спортқа'' айналып одан әрі адамзатты қызықтыруда.

== Қазақ спорты ==
Қазақстанда дамыған спорт түрлері қатарына [[бокс]], [[хоккей]], [[күрес]], [[велоспорт]]тарды жатқызуға болады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.sports.kz/ Спорт порталы]
* [http://sport.gazeta.kz/ Спорт гәзеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217072513/http://sport.gazeta.kz/ |date=2007-12-17 }}
* [http://www.alaman.kz/ Ел спорт туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126215149/https://alaman.kz/ |date=2018-11-26 }}
* [http://Malimetter.kz/sport/ Malimetter.kz Спорт реферат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211204051711/https://malimetter.kz/sport/ |date=2021-12-04 }} (қазақша)

[[Санат:Спорт|*]]</text>
      <sha1>n1uz7193d60nlgdjkx298s02zozr7uc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Администраторларды сайлау</title>
    <ns>4</ns>
    <id>11832</id>
    <revision>
      <id>3625859</id>
      <parentid>3625813</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қолдағандар */</comment>
      <origin>3625859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4492" sha1="ers1zh2p00a8pb8h20poadgjn1ygifq" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>ers1zh2p00a8pb8h20poadgjn1ygifq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625936</id>
      <parentid>3625859</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="7z2fjk4ff2ic9m0e18e41l78hs5l3hh" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>7z2fjk4ff2ic9m0e18e41l78hs5l3hh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626011</id>
      <parentid>3625936</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T03:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */ Жауап беру</comment>
      <origin>3626011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5232" sha1="hgnc7dbrrmu743p3q29tpipeun4r8l5" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>hgnc7dbrrmu743p3q29tpipeun4r8l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626014</id>
      <parentid>3626011</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */ Жауап беру</comment>
      <origin>3626014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5452" sha1="8ve3apdjsws4nzz8q38fy5quplg1a21" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>8ve3apdjsws4nzz8q38fy5quplg1a21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626015</id>
      <parentid>3626014</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */ Жауап беру</comment>
      <origin>3626015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5627" sha1="39r10hwjggunvhc1us6xhe6ge192ixz" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>39r10hwjggunvhc1us6xhe6ge192ixz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626024</id>
      <parentid>3626015</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */</comment>
      <origin>3626024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="s2kq9lyxmj15ywbh3izrmkond5bocvt" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

*Админді сайлауға админдердің өзі таңдау керек сияқты, қатысушылар емес. Кем дегенде 5-6 жыл тәжрибе жинау керек.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>s2kq9lyxmj15ywbh3izrmkond5bocvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626025</id>
      <parentid>3626024</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */</comment>
      <origin>3626025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6029" sha1="oepx1okeqrkt1asm48yfysa1mke89uy" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

*{{Қалыс қалдым}} Админді сайлауға админдердің өзі таңдау керек сияқты, қатысушылар емес. Кем дегенде 5-6 жыл тәжрибе жинау керек.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>oepx1okeqrkt1asm48yfysa1mke89uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626026</id>
      <parentid>3626025</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */ Жауап беру</comment>
      <origin>3626026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6315" sha1="2gdwrn0a17engedf3mfb29t2qksz4ro" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

*{{Қалыс қалдым}} Админді сайлауға админдердің өзі таңдау керек сияқты, қатысушылар емес. Кем дегенде 5-6 жыл тәжрибе жинау керек.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:''..сәйкес үміткерге қойылатын талаптар: кем дегенде 6 ай, өңдеу саны 1500.. [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 11:33, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>2gdwrn0a17engedf3mfb29t2qksz4ro</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626027</id>
      <parentid>3626026</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */</comment>
      <origin>3626027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6533" sha1="pzzuynixnecwpy1u4biyx3b1qdetby5" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

*{{Қалыс қалдым}} Админді сайлауға админдердің өзі таңдау керек сияқты, қатысушылар емес. Кем дегенде 5-6 жыл тәжрибе жинау керек.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:''..сәйкес үміткерге қойылатын талаптар: кем дегенде 6 ай, өңдеу саны 1500.. [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 11:33, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
**Сол ережені өзгерту керек --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:35, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>pzzuynixnecwpy1u4biyx3b1qdetby5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626030</id>
      <parentid>3626027</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қалыс қалғандар */ Жауап беру</comment>
      <origin>3626030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6760" sha1="9blra956dannge2oucq4c36bwdvedh4" xml:space="preserve">{{Администрация}}
{{archive box|
&lt;center&gt;[[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2005|2005]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2006|2006]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2011|2011]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2012|2012]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2013|2013]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2014|2014]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2015|2015]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2016|2016]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2019|2019]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2024|2024]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2025|2025]] – [[Уикипедия:Администраторларды сайлау/Администратор сайлауы 2026|2026]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Уикипедия:Администраторларды сайлау/
width=20
searchbuttonlabel=Ұсыныстарды іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{Уикипедия:Администраторларды сайлау/Талаптар}}
&lt;!-- Сайлауға өз кандидатурарыңызды ұсыну үшін осы қатардан кейін жазыңыз --&gt;

== Администратор лауазымына қазіргі үміткерлер ==

==== [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ====
* Тіркелу уақыты: 2026-01-18
* Өңдемелер саны: 2393
* Дауыс беру уақыты: 03-25.07.2026 (21 күн). Қорытынды шығатын уақыт, сағат 19:00

Құрметті Уикипедия қауымдастығы! Мен 6 айдан бері қазақша Уикипедияда белсендімін (негізгі өңдемелерім: [негізгі бағыттар, тарих,ғылым). Осы уақыт ішінде [Өңдеме саны, 2390] өңдеме жасап, [15) жаңа мақала бастадым. Жобаның сапалы әрі жүйелі дамуына үлес қосу мақсатында өзімді әкімші лауазымына ұсынамын.

Мақсатым мен бағдарламам

1. Вандализммен (мақалаларды бұзу) күресу, &quot;Жуықтағы өзгерістер&quot; бөлімін бақылау, қате өңдемелерді жедел жою.

2. Тәжірибесі аз қатысушыларға көмектесу, энциклопедиялық стилбге сай келмейтін мақалаларды өңдеу немесе жою.

* Админ құқықтарының қажеттілігі:
Маған админ құқықтары тек мәртебе үшін емес техникалық жұмыстарды беттерді жою, қорғау, пайдаланушыларды бұғаттау жедел атқару үшін қажет. Мен бұл құралдарды тек Уикипедия ережелеріне сәйкес, әділ және тек жобаның мүддесі үшін пайдаланамын.

==== Қолдағандар ====
* Ешқандай бұзушылық болмаса {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
* Іскесәт! {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:03, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

==== Қарсы болғандар ====

==== Қалыс қалғандар ====
* {{Қалыс қалдым}} Меніңше қатысушыға админ болу әлі ерте. Тәжірибесі жеткіліксіз, көп нәрселерді админ болмай-ақ жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:54, 2026 ж. шілденің 3 (+05)
*:({{Қалыс қалдым}} деген нейтральді ма) [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 08:08, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*::Ешбір жақты таңдамау, араласпау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 09:02, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:::{{Рахмет}} [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:03, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

*{{Қалыс қалдым}} Админді сайлауға админдердің өзі таңдау керек сияқты, қатысушылар емес. Кем дегенде 5-6 жыл тәжрибе жинау керек.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
*:''..сәйкес үміткерге қойылатын талаптар: кем дегенде 6 ай, өңдеу саны 1500.. [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 11:33, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
**Сол ережені өзгерту керек --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:35, 2026 ж. шілденің 4 (+05)
**:''..Кем дегенде 18 ай..'' деп қою керек еді [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 11:54, 2026 ж. шілденің 4 (+05)

==== Үміткерге сауал ====

==== Қорытынды ====

[[Санат:Уикипедия:Администраторлар]]</text>
      <sha1>9blra956dannge2oucq4c36bwdvedh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Ұлттық банкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12063</id>
    <revision>
      <id>3626218</id>
      <parentid>3563985</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Басқару құрылымы */</comment>
      <origin>3626218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21644" sha1="mnmndrc847ihj1nhk1o33inyur8nf49" xml:space="preserve">{{Infobox central bank
| bank_name      = 
| bank_name_in_local =
| image_1        = National_Bank_of_Kazakhstan_logo.svg
| image_title_1  =
| image_width_1  =
| image_2        =
| image_title_2  =
| image_width_2  =
| headquarters   = [[Астана]], Мәңгілік Ел даңғылы, 57 «А»
| coordinates    =
| established    = [[20 маусым]] [[1991 жыл|1991]]
| president      = [[Тимур Мұратұлы Сүлейменов|Тимур Сүлейменов]]
| leader_title   = Төрағасы
| bank_of        = [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]
| currency       = [[Қазақстан теңгесі]]
| currency_iso   = KZT
| reserves       = $37,8 млрд (наурыз 2024)&lt;ref&gt;[https://nationalbank.kz/kz/international-reserve-and-asset/mezhdunarodnye-rezervy-i-aktivy-nacionalnogo-fonda-rk Халықаралық резервтер және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорының валюталық активтері]&lt;/ref&gt;
| borrowing_rate = 18% (2025 жылғы 10 қазаннан бастап)&lt;ref&gt;[https://www.nationalbank.kz/kz/news/grafik-prinyatiya-resheniy-po-bazovoy-stavke/rubrics/2237 Базалық мөлшерлеме шешім қабылдау графигі (2015–2025)]&lt;/ref&gt;
| deposit_rate   =
| website        = {{URL|http://www.nationalbank.kz}}
| preceded      =
| succeeded      =
| footnotes      =
}}
'''Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі''' — [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның орталық банкі және Қазақстан банк жүйесінің жоғарғы (бірінші) деңгейін білдіреді. Ерекше құқықтық мәртебесі бар [[Қазақстан Даму Банкі|Қазақстанның Даму Банкін]] қоспағанда, барлық өзге банктер банк жүйесінің төменгі (екінші) деңгейін білдіреді.

Қазақстан Ұлттық Банкі [[Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры]]ның зейнетақы активтерін, сондай-ақ [[Қазақстан ұлттық қоры|Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры]]н сенімгерлік басқару ісін жүзеге асырады.

== Тарихы ==
'''Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі''' [[1925 жыл|1925 жылы]] ''29 маусымда'' &lt;ref&gt;1 [[Қазақ КСР]] Мемлекеттік мекемелері. Қазақ КДСР халық шаруашылығын басқару органы
(1920- 1936 жж.), [[Алматы]], 1981,43-6.&lt;/ref&gt; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мембанкінің Қазақ аумақтық кеңсесі ретінде&lt;ref&gt;2 [[1992-2000]] жж. кезеңдегі мемлекеттік органдар туралы мәліметтер: қараңыз-[[Қазақстан Республикасы|Қазақстан Республикасының]] мемлекеттік билік органдары ([[1991]] ж. ''16 желтоқсан'' -[[2001]] ж. 1
қаңтар). Анықтамалық. ҚР ПМ. - [[Алматы]]: БҮ &quot;Эдельвейс&quot;, 2004. 428-432 б. (Құрастыру-
шылардың ескертпелері).&lt;/ref&gt;
ашылды.

Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі аса маңызды екі құжат қабылдады – «Қазақ КСР-дегі банктер және банк қызметі туралы» 1990 жылғы 7 желтоқсандағы Заңы және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің «Қазақ КСР Ұлттық Мемлекеттік Банкінің Жарғысы туралы» 1991 жылғы 20 маусымдағы қаулысы. Ұлттық Мемлекеттік банк республиканың меншігіне өтіп, Орталық банк болып бекітілді.

«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 13 сәуірдегі Заңымен Қазақ КСР Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып қайта аталды.&lt;ref&gt;[https://nationalbank.kz/kz/page/istoriya-nacionalnogo-banka ҚРҰБ-ның тарихы]&lt;/ref&gt;

==Негізгі функциясы==
Ұлттық Банк өз құзыреті шегінде басқа елдердің орталық банктерімен және банктерімен қарым-қатынастарда, халықаралық банктерде және өзге қаржы-несиелік ұйымдарда Қазақстан Республикасының мүддесін білдіреді.

Ұлттық Банк өзінің міндеттерін орындау кезінде пайда алу мақсатын басшылыққа алмауға тиіс.

Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, бірақ өз қызметін жүзеге асыруда оған заңнамада берілген өкілеттіктер шегінде тәуелсіз.

Ұлттық Банк өз қызметін Қазақстан Республикасының Үкіметімен үйлестіреді, өз қызметінде Үкіметтің экономикалық саясатын ескереді, сондай-ақ, егер өзінің негізгі функцияларын орындауға және ақша-кредит саясатын жүзеге асыруға қайшы келмейтін болса, оны іске асыруға қолдау танытады.

Ұлттық Банктің негізгі мақсаты — Қазақстан Республикасында баға тұрақтылығын қамтамасыз ету. Негізгі мақсатын іске асыру үшін Ұлттық Банкке мынадай міндеттер жүктеледі:
* мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу;
* төлем жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету;
* валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүзеге асыру;
* қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу.

Ұлттық Банк өзiне жүктелген мiндеттерге сәйкес мынадай негiзгi функцияларды орындайды:
* Қазақстан Республикасында мемлекеттiк ақша-кредит саясатын жүргiзедi;
* Қазақстан Республикасының аумағында банкноталар мен монеталардың эмиссиясын жүзеге асырады;
* банктердiң банк функцияларын жүзеге асырады;
* Қазақстан Республикасының Yкiметі және келісімдері бойынша басқа да мемлекеттiк органдар үшін банк, қаржы жөнiндегi кеңесшi және Үкіметтің агенті функцияларын жүзеге асырады;
* төлем жүйесінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;
* Қазақстан Республикасында валюталық реттеудi және валюталық бақылауды жүзеге асырады;
* Ұлттық Банктің алтын-валюта активтерiн басқарады;
* қаржы ұйымдарының қызметін бақылауды, қадағалауды, сондай-ақ олардың Ұлттық Банктің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша қызметін реттеуді және басқасын жүзеге асырады;
* Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімгерлік баcқаруды жүзеге асырады.

Ұлттық Банк «[[Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры]]» акционерлік қоғамының зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды жүзеге асырады.

== Басқару құрылымы ==
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Президентіне тікелей бағынып, оған есеп береді. Ел Президенті Ұлттық Банк Төрағасын 6 жылдық мерзімге тағайындайды және лауазымынан босатады.

Ұлттық Банк сатылап бағыну схемасы бар біртұтас орталықтандырылған құрылымнан тұрады. Ұлттық Банктің жоғары органы — Басқарма, ал жедел басқару органы — Директорлар кеңесі саналады.

Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Басқармасы 9 адамнан тұрады. Басқарма құрамына Ұлттық Банк Төрағасы және Ұлттық Банктің төрт лауазымды өкілі, Қазақстан Президентінен бiр өкiл, Қазақстан Үкіметінен екi өкiл және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органнан бір өкіл кiредi.

Директорлар кеңесiнiң құрамына Ұлттық Банк Төрағасы, оның орынбасарлары, Ұлттық Банк құрылымдық бөлiмшелерiнiң және ведомстволарының басшылары кiредi.

; Ұлттық Банктің құрылымы
1. Орталық аппарат:
* департаменттер;
* басқармалар.

2. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдары:
* орталық филиал (Астана қаласы);
* республикалық маңызы бар Алматы мен Шымкент қалаларындағы филиалдар;
* Қазақстан Республикасының облыстық маңызы бар қалаларындағы филиалдар;
* Алматы қаласындағы кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығы.

3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ұйымдары:
* [[Қазақстан теңге сарайы|«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны]];
* «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны;
* Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің өкілдіктері.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U030001271_ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң ережесiн және құрылымын бекiту туралы]&lt;/ref&gt;

; Акцияларына Ұлттық банк иелік ететін заңды тұлғалар
* «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ұлттық төлем корпорациясы» акционерлік қоғамы
* «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қызметін қамтамасыз ету орталығы» акционерлік қоғамы
* «Қазақстан Ұлттық Банкінің Ұлттық инвестициялық корпорациясы» акционерлік қоғамы
* «Қазақстан Ұлттық Банкінің Банктік сервис бюросы» акционерлік қоғамы
* «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің төлем және қаржылық технологияларды дамыту орталығы» акционерлік қоғамы
* [[Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры|«Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік қоғамы]]
* «Мемлекеттік кредиттік бюро» акционерлік қоғамы
* «Бағалы қағаздар орталық депозитарийі» акционерлік қоғамы (64%)
* «Қазақстанның орнықтылық қоры» акционерлік қоғамы&lt;ref&gt;[https://nationalbank.kz/kz/news/dochernie-predpriyatiya Ұйымдар және еншілес кәсіпорындар]&lt;/ref&gt;
* [[Астана халықаралық қаржы орталығы|«Астана» халықаралық қаржы орталығының Әкімшілігі» акционерлік қоғамы]]
* [[Қазақстан қор биржасы|«Қазақстан қор биржасы» акционерлік қоғамы]] (47%)

== ҚР Ұлттық Банкі орталық аппаратының құрылымы==
* Ақша-кредит саясаты комитеті
* Төлем балансы департаменті
* Қаржы нарығының статистикасы департаменті
*Қаржылық тұрақтылық және зерттеулер департаменті
* Қаржылық технологиялар департаменті
* Төлем жүйелері департаменті
*Бухгалтерлік есеп департаменті
*Операциялық есепке алу департаменті
*Ақпарат және коммуникациялар департаменті - Ұлттық Банктің баспасөз қызметі
*Ішкі аудит департаменті
*Қауіпсіздік департаменті
*Мемлекеттік құпияларды қорғау және жұмылдыру дайындығы басқармасы
*Тәуекелдер және комплаенс департаменті
*Монетарлық операциялар департаменті
*Халықаралық ынтымақтастық департаменті
* Заң департаменті
*Ұйымдастыру жұмысы және бақылау департаменті
*Қолма-қол ақша айналысы департаменті
* Қаржы департаменті
* Адам капиталын дамыту департаменті
* Әкімшілік басқармасы
* Қаржы ұйымдарын дамыту департаменті
; Алматы қаласындағы өкілдік
* Зерттеулер және талдама орталығы
* Қаржылық мониторинг және валюталық бақылау департаменті
* Тұрақты өкілдіктің қызметін қамтамасыз ету басқармасы&lt;ref&gt;[https://www.nationalbank.kz/file/download/99570] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240318161747/https://www.nationalbank.kz/file/download/99570 |date=2024-03-18 }}&lt;/ref&gt;

== Ұлттық банк басшылығы ==
* Ұлттық банк төрағасы: [[Тимур Мұратұлы Сүлейменов|Тимур Сүлейменов]] (4 қыркүйек 2023 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының бірінші орынбасары: [[Ерұлан Кенжебекұлы Жамаубаев|Ерұлан Жамаубаев]] (17 ақпан 2025 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының орынбасары: Ақылжан Баймағамбетов (26 желтоқсан 2019 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының орынбасары: Әлия Молдабекова (26 желтоқсан 2019 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының орынбасары: Данияр Вагапов (26 маусым 2020 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының орынбасары — Ұлттық банктің Алматы қаласындағы тұрақты өкілдігінің басшысы: Виталий Тутушкин (14 наурыз 2022 бастап)
* Ұлттық банк төрағасының орынбасары: Бинұр Жәленов (13 наурыз 2026 бастап)

=== Ұлттық банк төрағалары ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;|'''Қазақ КСР Мемлекеттік банкі (1990–1991)''' &lt;br/&gt; '''Қазақ КСР, Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік банкі (1991–1993)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Борис Дмитриевич Рябов|Борис Рябов]]&lt;br&gt;{{small|(1931 туған)}} || 1990 || 1992
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі (1993–)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Ғалым Байназарұлы Байназаров|Ғалым Байназаров]]&lt;br&gt;{{small|(1944 туған)}} || 18 қаңтар 1992 || 20 желтоқсан 1993&lt;ref&gt;[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=1000988&amp;pos=0%3B-45%23pos%3D0%3B-45 О назначении тов. Байназарова Г. Председателем Правления Национального государственного банка Республики Казахстан]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nationalbank.kz/kz/page/istoriya-nacionalnogo-banka ҚРҰБ-ның тарихы]&lt;/ref&gt;
|-
| 2 || [[Сурет:Daulet Sembayev, financier of Kazakhstan.jpg|99px]] || [[Дәулет Хамитұлы Сембаев|Дәулет Сембаев]]&lt;br&gt;{{small|(1935—2021)}} || 20 желтоқсан 1993 || 10 қаңтар 1996
|-
| 3 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}} || 10 қаңтар 1996 || 20 ақпан 1998
|-
| 4 || [[Сурет:Kadyrzhan Damitov 2.JPG|99px]] || [[Қадіржан Қабдошұлы Дәмитов|Қадіржан Дәмитов]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}} || 23 ақпан 1998 || 12 қазан 1999
|-
| 5 || [[Сурет:Marchenko Grigory.jpg|99px]] || [[Григорий Александрович Марченко|Григорий Марченко]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}} || 12 қазан 1999 || 6 қаңтар 2004
|-
| 6 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Әнуар Ғалимоллаұлы Сәйденов|Әнуар Сәйденов]]&lt;br&gt;{{small|(1960 туған)}} || 26 қаңтар 2004 || 21 қаңтар 2009
|-
| 7 || [[Сурет:Marchenko Grigory.jpg|99px]] || [[Григорий Александрович Марченко|Григорий Марченко]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}} || 21 қаңтар 2009 || 1 қазан 2013
|-
| 8 || [[Сурет:Kairat Kelimbetov (2018-07-04).jpg|99px]] || [[Қайрат Нематұлы Келімбетов|Қайрат Келімбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}} || 1 қазан 2013 || 2 қараша 2015
|-
| 9 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Данияр Талғатұлы Ақышев|Данияр Ақышев]]&lt;br&gt;{{small|(1976 туған)}} || 2 қараша 2015 || 25 ақпан 2019
|-
| 10 || [[Сурет:Erbolat Dosaev (2018-05-10) (cropped).jpg|99px]] || [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев|Ерболат Досаев]]&lt;br&gt;{{small|(1970 туған)}} || 25 ақпан 2019 || 31 қаңтар 2022
|-
| 11 || [[Сурет:Galymzhan Pirmatov (cropped).jpg|99px]] || [[Ғалымжан Олжаұлы Пірматов|Ғалымжан Пірматов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}} || 3 ақпан 2022 || 4 қыркүйек 2023&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/go-pirmatovty-tagayyndau-turaly-31365 Ғ.О. Пірматовты тағайындау туралы. www.akorda.kz]&lt;/ref&gt;
|-
| 12 || [[Сурет:Timur Suleimenov (cropped).jpg|99px]] || [[Тимур Мұратұлы Сүлейменов|Тимур Сүлейменов]]&lt;br&gt;{{small|(1978 туған)}} || 4 қыркүйек 2023 || — 
|}

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}

[[Санат:Орталық банктер]]
[[Санат:Қазақстан экономикасы]]
[[Санат:Қазақстан банктері]]
[[Санат:Қазақстан Президентіне тікелей бағынышты мемлекеттік органдар|Ұ]]</text>
      <sha1>mnmndrc847ihj1nhk1o33inyur8nf49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қызғалдақ төңкерісі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12351</id>
    <revision>
      <id>3626206</id>
      <parentid>3172039</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3626206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8205" sha1="m9f72vdaitvgo9aiixr7fm61c7cs6cr" xml:space="preserve">{{Қарулы қақтығыс
 |тақырып     =Қызғалдақ төңкерісі&lt;br&gt;{{lang-ky|Жоогазын революциясы}}
 |бөлім        = [[Түс революциялары]]
 |сурет  = Alatoo.jpg
 |сурет атауы    = 
 |дата         = 22 наурыз – 11 сәуір 2005
 |орын        = {{байрақ|Қырғызстан}}
 |себеп      = Себептері:
* [[Авторитаризм]]
* [[Қырғызстандағы парламент сайлауы (2005)|2005 жылғы сайлау]]дың нәтижесі
* Жемқорлық
 |нәтиже         = Нәтижесі:
* Президент [[Асқар Ақаев]] және премьер [[Николай Тимофеевич Танаев|Николай Танаев]]тың отставкасы
* 2005 жылғы парламенттік сайлаудың жарамсыз деп танылуы
* [[Қырғызстандағы президент сайлауы (2005)|2005 жылғы президент сайлауы]]
* [[Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев|Құрманбек Бәкиев]] уақытша президент және уақытша премьер болды
 |өзгерістер    = 
 |қарсылас1   = {{ту|Қырғызстан}} Оппозиция
* [[Социал-Демократиялық партия (Қырғызстан)|ҚСДП]]
 |қарсылас2   = {{ту|Қырғызстан}} [[Қырғызстан үкіметі|Үкімет]]
* [[Сурет:Emblem of State Committee for National Security.png|25px]] [[Қырғызстан Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитеті|ҚҰҚМК]]
* [[Сурет:Armed Forces of the Republic of Kyrgyzstan.svg|25px]] [[Қырғызстан Қарулы күштері]]
 |қарсылас3   = 
 |қарсылас4   = 
 |командир1    = 
 |командир2    = 
 |командир3    = 
 |командир4    = 
 |күштер1        = 
 |күштер2        = 
 |күштер3        = 
 |күштер4        = 
 |шығындар1      = 
 |шығындар2      = 
 |шығындар3      = 
 |шығындар4      = 
 |жалпы шығындар = 
 |ескерту   = 
}}
'''Қызғалдақ төңкерісі''' ({{lang-ky|Жоогазын революциясы}}), кейде '''Тұңғыш Қырғыз төңкерісі''' — [[Қырғызстан]]да 2005 жылы көктемде болған, [[Қырғызстан президенті]] [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]]тың биліктен кетуіне әкелген саяси оқиға, революцияға айналған жаппай наразылықтар.&lt;ref name=&quot;azattiq&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/kyrgyzstan-14-years-tulip-revolution/29840422.html|title=Қырғызстандағы &quot;Қызғалдақ революциясы&quot;: 14 жылдан соң|lang=kk|publisher=[[Азаттық радиосы]]|date=2019-03-25|accessdate=2023-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ria&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20150324/1053953942.html|title=&quot;Тюльпановая революция&quot; в Киргизии (2005)|lang=ru|publisher=РИА Новости|date=2015-03-24|accessdate=2023-06-28}}&lt;/ref&gt;

Қызғалдақ төңкерісі басқа [[түс революциялары]], [[Грузия]]да ([[Раушан революциясы]], 2003) және [[Украина]]да ([[Қызғылт сары революция]], 2004) болған төңкерістердің әсерінен және халықтың Ақаев билігімен қанағаттанбауымен байланысты басталған еді. Қызғалдақ төңкерісінің себептері қатарында халқы ахуалының нашарлауы, экономикалық және саяси тұрақсыздығы және [[Қырғызстандағы парламент сайлауы (2005)|2005 жылғы сайлау]]дың нәтижесі болған.

== Этимологиясы ==
Төңкерісті ұйымдастырған және оны қолдаған адамдар сары және қызғылт түсті жалаулары астында шыққаны үшін және оқиға көктемде болғаны үшін оны басқа бейбіт төңкерістер сияқты «қызғалдақ төңкерісі» деп атаған.

== Төңкеріс барысы ==
Қызғалдақ төңкерісі Қырғызстанда парламент сайлауынан кейін басталды. Халық өткен сайлаудың нәтижелеріне наразы болды, өйткені үкімет әкімшілік ресурсын қолданып, сайлаудың әділетсіз нәтижелерін жарияланып, парламентке үкіметке қарсы күштер өкілдерін жібермей, өз жақтаушыларын жіберді. Сөйтіп, сайлаушыларын алдады.

Төңкеріс [[Қырғызстан]]ның оңтүстігінде [[наурыз]] айында басталған. [[19 наурыз]] күні төңкеріс [[Жалалабат облысы]]нда басталып, келесі күн [[Ош облысы|Ош]]та жалғасты. [[Наурыз мейрамы]]нан кейін, төңкерісшілер Ош пен Жалалабат облыстарында билігін өзіне қаратты. [[24 наурыз]] күні төңкеріс Қырғызстанның астанасы [[Бішкек]] қаласында жалғасты. Нәтижесінде, наразы болған халық Ақ үйді басып алып, үкіметті құлатты. Ақаев мемлекеттен қашып, отставкаға кетуге мәжбүр болды. [[24 наурыз]] күні кешкі уақыттан келесі күннің таңына дейін қалада тәртіпсіздік тоқтамады. Көптеген дүкендер, мейрамханалар өрттенді, қалада тонау басталды. Келесі күнде де тәртіпсіздік басылмады.

Президенттің міндеттерін уақытша [[Исенбай Дүйсенбіұлы Қадырбеков|Исенбай Қадырбеков]] атқарды, үкімет басшысы [[Құрманбек Сәлиұлы Бәкиев]] болып тағайындалды. Абақтыдан оппозицияның жетекшісі [[Феликс Кулов]] босатылып, қолына барлық қарулы күштерді, тәртіп орнату күштерін, милицияны және қауіпсіздік органдарын алды. Қалада тәртіпті орнатты. Бір күннен кейін, Қыдырбеков орнынан кетіп, мемлекеттің жоғарғы билігі Құрманбек Бәкиевтың қолына түсті. Кулов ішкі істер министрі болып тағайындалды. Жаңа министрлердің кабинеті үкіметін құрды. Сөйтіп, қызғалдақ төңкерісі аяқтады. Төңкерісті жетекшілері [[Социал-Демократиялық партия (Қырғызстан)|Қырғызстан социал-демократиялық партиясы]], {{iw|Ар-Намыс (партия)|Ар-Намыс партиясы|ky|Ар-Намыс (партия)}}, {{iw|Атамекен (партия)|Атамекен партиясы|ky|Ата-Мекен (партия)}}, жастардың {{iw|Кел-Кел|Кел-Кел|en|KelKel}} қозғалысы еді.

== Суреттері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:Alatoo.jpg
Сурет:Tulip_2.jpg
Сурет:Tulip1.gif
Сурет:Kirgizija.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қырғызстан тарихы]]
[[Санат:Төңкерістер]]</text>
      <sha1>m9f72vdaitvgo9aiixr7fm61c7cs6cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Түрік қарулы күштері</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13079</id>
    <revision>
      <id>3625911</id>
      <parentid>3600405</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26008" sha1="0n098v5vvv1h6ms27dbd1cf9738fjav" xml:space="preserve">{{Infobox National Military
| name=              Түрік қарулы күштері
| native_name =         Türk Silahlı Kuvvetleri
| image=
| caption=     Түрік қарулы күштерінің белгісі  
| headquarters=                     
| commander=   Hulusi  Akar
| commander_title=        [[Түрік бас штабының басшысы]]
| active=                 622,850 (6-ші)
| reserve=                380,000 (7-ші)
| amount=                $15.936 миллиард (2006 ж. бағалау)&lt;ref name=nato&gt;[http://www.nato.int/docu/pr/2006/p06-159.pdf NATO-Russia Compendium on Financial and Economic Data Relating to Defense, желтоқсан 18, 2006]&lt;/ref&gt; ([[15-ші орында]])
| percent_GDP=              3.0% (2006 ж. бағалау)&lt;ref name=nato /&gt;
| founded=                &lt;!-- Date of original founding of the armed forces --&gt;
| branches=                           | branches= {{nowrap|Kkbrove yeni.jpg|30px|Turkish Army [[Түрік әскері]]}}&lt;br /&gt; {{nowrap|Turkish Air Forces.gif|30px [[Түрік әскери әуе күштері]] }} &lt;br /&gt; {{nowrap|TurkishNavySeal.gif|30px [[Түрік әскери теңіз флоты]] }} &lt;br /&gt; {{nowrap|  [[Түрік жандармериясы]] }} &lt;br /&gt; {{nowrap|Turkish Coast Guard Logo.jpg|30px [[Түрік жағалау қорғанысы]]}} 
| age=               20 
| manpower_age= 20-49
| available=         21,756,323 (2008 est.)&lt;ref name=CIAFbTR&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html CIA Factbook Turkey]&lt;/ref&gt;
| fit=               23,043,550 (2008 ж. бағалау)&lt;ref name=CIAFbTR /&gt;
| reaching=         белгісіз 
| conscription =      6-дан 15 айға шейін, жағдайға байланысты &lt;!-- Time of service for conscripts --&gt;
| domestic suppliers=                  &lt;!-- List major domestic firms and suppliers of military equipment --&gt;
| foreign_suppliers=             &lt;!-- List major supplying countries for the nation's armed forces --&gt;
| exports=                      &lt;!-- Value of annual arms exports --&gt;
| imports=                      &lt;!-- Value of annual arms imports --&gt;
| history =                [[Түркияның әскери тарихы]]
}}
'''Түрік қарулы күштері''' (ТҚК) ({{lang-tr|Türk Silahlı Kuvvetleri}} немесе TSK) — [[Түркия|Түрік республикасы]]ның Түрік армиясынан, Түрік әскери теңіз күштерінен (оған теңіз [[авиация]]сы мен [[теңіз жаяу әскері]] кіреді) және Түрік әскери әуе күштерінен тұрады. Түрік жандармериясы және Түрік жағалау қарауылы [[бейбітшілік]] кезеңде ішкі [[қауіпсіздік]]ті сақтау міндетін атқарып, [[түрік]] ішкі істер министріне бағынады. [[Соғыс]] кезінде болса олар [[армия]] мен [[флот]]қа бағынады. Екеуінің де заңдылықты қорғау және әскери міндеттері бар.

[[2006]] жылғы [[тамыздың 28]]-нен бері Түрік қарулы күштері Бас штабының басшысы болып [[генерал]] [[Яшар Бүйүканыт]] қызмет атқарып келеді.

[[1952]] жылғы [[ақпанның 18]]-інде [[НАТО]] әскери одағының мүшелігіне қабылданғалы бері [[Түркия Республикасы]] өзінің қарулы күштерін жаппай модернизациялау бағдарламасын бастады. [[1980]]-ші жылдардың аяғында екінші қайта құру үрдісі басталды.

Әскери қызметшілерінің жалпы саны 1 054 750 адамға&lt;ref name=&quot;Economist Intelligence Unit p.23&quot;&gt;Economist Intelligence Unit: Turkey 2005 p.23&lt;/ref&gt; жететін ТҚК саны жағынан НАТО-да екінші орында (Құрама Штаттардан кейін)&lt;ref name=&quot;Economist Intelligence Unit p.23&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20000122135311/http://www.nato.int/turkey/turkey2.htm NATO official website: &quot;My country &amp; NATO: Turkey&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;economist.com&quot;&gt;[http://www.economist.com/world/europe/PrinterFriendly.cfm?story_id=7971046 The Economist: &quot;Turkey, America and Europe: Who is losing Turkey?&quot;]&lt;/ref&gt; Қазіргі кезде Кипрдың солтүстігінде 36 700 әскер орналастырылған.

[[Еуропалық Одақ]] ресмилерінің айтуынша, Түрік қарулы күштерінің Еуроодақтың әскери құрылымдарына қосылуы Еуроодақтың нағыз ғаламдық күш және супердержаваға айналуына септігін тигізеді&lt;ref name=&quot;theage&quot;&gt;[http://www.theage.com.au/news/World/Turkish-army-crucial-to-EU-power-hopes/2004/12/17/1102787272096.html Turkish army crucial to EU power hopes - World - www.theage.com.au&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;. 
NATO officials also state that the modern day Turkish Armed Forces are &quot;very experienced and well-trained&quot;&lt;ref name=&quot;theage&quot;/&gt;.

== Тарихы ==
{{main|Түркияның әскери тарихы}}

=== Түркия республикасының негізі қалануы ===
Түрік әскері [[Бірінші Дүниежүзілік соғыс]]тан кейін құлаған [[Османлы империясы]]ның әскери күштерінің қалдықтарынан бастау алады. [[Мұстафа Кемаль Ататүрік]]тің бастауымен пайда болған түрік ұлтшылдығының ықпалымен [[Түрік тәуелсіздік соғысы]]нда жеңіске жетіп, [[Түркия республикасы]] жарияланып, Түрік әскері ұйымдастырылды.

=== Екінші Дүниежүзілік соғыс ===
[[Екінші Дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[Түркия]] бейтараптылықты ұстанып, соғысып жатқан екі жақтан да бірдей дәрежеде алшақ болуға тырысты. [[1943]] жылы өткен [[Екінші Қаһира конференциясы]]нда [[Франклин Рузевельт]], [[Уинстон Черчилль]] және [[Ісмет Інөнү]] Түркияның одақтастарға қосатын үлесі туралы келіссөз жүргізіп, Түркия өзінің бейтараптылығын сақтай беруге, осы арқылы Германия және оның одақтастарының Таяу Шығыстағы мұнай қорларына қол жеткізулеріне кедергі болуға тиіс деп келісті. Түркия [[Германия]] және оның одақтастарымен әскери қақтығысқа еш түспесе де, соғыс бойы түрік қарулы күштері тойтарыс беруге дайындық жағдайында болып өтті.

=== Суық соғыс кезеңі ===
[[1950]] жылдардың басында [[Түркия]] [[Корей соғысы]]на [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның мүше елі ретінде қатысты. 731 [[адам]] шығынына ұшырады.

[[Түркия]] [[1952]] жылғы [[ақпанның 18]]-інде [[НАТО]] мүшесі болып, өзінің қарулы күштерін [[модернизация]]лай бастады.

[[1974 жыл]]ы шілде айында Түрік қарулы күштері [[Кипр]]де [[EOKA#EOKA-B|EOKA-B]] ұйымдастырған және [[Сампсон, Никос|Никос Сампсон]] жетелеген, демократиялық жолмен сайланған президент Макариосты орнынан қуған және [[Грекия]] мен Кипрдың арасында саяси бірлік орнатуды мақса етіп қойған әскери путчты басуға қатысты. Ол путч [[Афины]]дағы билік басындағы [[әскери хунта]]ның қолдауымен жүзеге асырылған болатын. [[Кипр]]дегі текетірес 1974 жылдың тамызына дейін жалғасып, аралдың іс жүзінде екі бөлікке: солтүстігіндегі түрік және оңтүстігіндегі грек бөліктеріне бөлінуімен аяқталды. Түркия әлі де Кипрде өз әскерлерін сақтап келеді, себебі бұл мәселенің саяси шешілуінің әлі де ауылы алыс, ал түрік кипр халқының көптеген мүшелері 1963-1974 жылдар арасында болған грек киприоттармен болған қақтығыстардың қайталануынан қауіптенеді.&lt;ref&gt;[http://www.country-studies.com/cyprus/intercommunal-violence.html Cyprus Intercommunal Violence&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617152319/http://www.country-studies.com/cyprus/intercommunal-violence.html |date=2008-06-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://countrystudies.us/cyprus/13.htm Cyprus - Intercommunal Violence&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; 2004 жылы ұсынылған Кипрді біріктіруді мақсат етіп қоятын [[Аннанның Кипрге арналған жоспары|Аннан жоспарын]] түріктер қабылдады, бірақ гректер арал халқының 1/5-ін ғана құрайтын түріктерге тым көп жеңілдіктер береді деген уәжбен қабылдамай тастады.

=== Модернизация ===
1980-ші жылдардың соңына қарай Түрік қарулы күштерінде қайта құру және модернизация үрдісі басталды, ол әлі де жалғасуда. [[Түркия]]ның бұндағы мақсаты — әскери құрал-жабдықтарды өзі шығара алатындай болып, әскери технологияларды барынша көп тәуелсіздікке қол жеткізу.

== Қызметтері және қорғаныс доктринасы ==
[[Сурет:Ankara asv2021-10 img03 General Staff building.jpg|right|thumb|frame|Genelkurmay, [[Ankara]]]]
[[Түркия]] өте маңызды және қақтығыстары мол, түрлі-түрлі саяси режимдері, экономикалық жүйелері және әскери қуатты мемлекеттер орналасқан аймақта орналасқан. Түркияның Қара, Эгей және Жерорта теңіздерімен, [[Балқан түбегі]], [[Кавказ]], және [[Таяу Шығыс]] секілді аймақтармен шектесетін стратегиялық маңызы жоғары жерде, [[Еуропа]], [[Азия]] және [[Африка]] құрлықтарының халықаралық геостратегиялық сызықтары және жолдары тоғысатын жерде орналасқан. [[Түрік бұғаздары]]н өз бақылауында ұстап тұрған Түркияның [[Суец каналы]]н да өз бақылауына алуға, яғни бүкіл аймақтағы теңіз қатынасына әсер етуге қауқары жетеді.

Еуропадан Таяу Шығыстың орасан зор энергия қорларына апаратын жол Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Анатолия арқылы өтеді. Түркиямен көршілес аймақтарда көптеген түбегейлі өзгерістер болып жатыр, сол өзгерістермен бірге жаңа қауіп-қатерлер де келуі мүмкін. Түркияның байсалды саясаты мен қуатты әскери күші бүкіл аймақтың тұрақтылығына оң әсерін тигізуде.

Осы белгісіздіктің жағдайында Түркияның қауіпсіздігіне тек қана түрлі режимдер мен әскери күштер ғана емес, саяси, экономикалық және әлеуметтік тұрақсыздықтар, шекара даулары, билікке талас және лаңкестік те қатер төндіреді деп саналады.

Аймақтық дағдарыстарға тойтарыс берумен бірге Түрік қарулы күштері саяси билік орындарының шешімімен жаһандық бейбітшілікке төнген қауіпкеде тойтарыс беруге дайын болуға тиіс.

[[Ататүрік]] жариялаған ''«Елде тыныштық, жаһанда тыныштық»'' қағидасын қатаң ұстанатын Түрік Республикасының Қарулы күштері басқыншылық әрекеттерден үзілді-кесілді бас тартады, бірақ түрік мемлекетінің тәуелсіздігі мен қауіпсіздігіне, түрік ұлтының ар-намысына қатер төнген жағдайларда әрекет етуге дайын. Түркия қатысатын мемлекеттік ұйымдармен бірге де солай етуге дайын.

[[НАТО]] одағының мүшесі ретінде Түркия республикасы өзінің одақтастарына әскери көмек беруге және ғаламдық бейбітшілікті қорғауға дайын. Түркия НАТО елдерімен бірге қорғаныс саласында ынтымақтастық жасасып, қарусыздану және қаруды бақылау астына алу бастамаларын қолдайды. Түркия ешқандай елдің қауіпсіздігіне нұқсан келмеуі үшін ғаламдық қарусызданудың тиімді бақылау тетіктерін ұйымдастыруды қолдайды.

Көптеген дау-жанжалдарға толы аймақта орналасқан Түркия НАТО-ның қорғаныс тізбегінің бір ұшы ретінде қуатты ұлттық қорғаныс қабілетіне және кез келген қатерге тойтарыс бере алатын қуатты әскерге ие болуы өте маңызды.

Түркия республикасының Қарулы күштері әскер, әскери теңіз флоты және әскери әуе күштерінен тұрады. Жандармерияның бас басшылығы және Жағалау қорғанысының басшылығы бейбітшілік кезінде ішкі қауіпсіздік қызметтерінің бөлігі ретінде қызмет етеді, ал соғыс кезінде тиісінше құрлық және теңіз күштерінің басшылығына бағынады.

Бас штабтың басшысы әскери күштердің қолбасшысы болып табылады. Соғыс кезінде ол Президенттің атынан Бас қолбасшы қызметін атқарады. Қарулы күштерді басқару, әскерді жабдықтау, дайындау, ұйымдастыру, операциялар, барлау жұмыстарын өткізу — Бас штабтың құзырында. Сонымен бірге түрік Бас штабы Түрік қарулы күштерінің НАТО мүшелерімен және басқа да достас елдермен байланыстар жүргізеді.

== Тармақтары ==

Түрік қарулы күштері бес тармақтан тұрады:

=== Әскер ===
[[Сурет:kkbrove yeni.jpg|left|100px|Түрік құрлық әскері]]
{{Main|Түрік құрлық әскері}}

Түрік құрлық әскері дүние жүзіндегі ең үлкен әскерлердің бірі және НАТО мүшелерінің арасында екінші орында.&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;economist.com&quot;/&gt; Түрік әскері қысқа мерзімнің ішінде 50 000 адамдық әскери құраманы бірлескен операция өткізуге жібере алады.&lt;ref name=&quot;tsk.mil.tr&quot;&gt;[http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/kuvvetyapisi.htm Capabilities of the Turkish Armed Forces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011025534/http://www.tsk.mil.tr/eng/genel_konular/kuvvetyapisi.htm |date=2007-10-11 }}&lt;/ref&gt; Әскер күн-түні бірден алты батальоннан жібере отырып әуе арқылы шабуыл операцияларын жүргізе алады.&lt;ref name=&quot;tsk.mil.tr&quot;/&gt;

=== Әскери әуе күштері ===
[[Сурет:Turkish Air Forces.gif|left|100px|Түрік әскери әуе күштері]]
{{Main|Түрік әскери әуе күштері}}

'''[[Түрік әскери әуе күштері]]''' дүниедегі ең алғашқы ұйымдастырылған әскери әуе күштерінің бірі. Оның әуе флоты НАТО әскерлерінің ішіндегі ең үлкендерінің бірі. Оның тарихында көптеген әуе шеберлері Түрік әскери әуе күштерінде қызмет еткен, соның дүниедегі ең алғашқы жойғыш ұшақтың ұшқышы [[Сабиха Гөкчен]]. Әуеде жанармай толтыру ұшақтарымен жабдықталған ТүӘӘК кез келген құрлықта операциялар мен жаттығуларға қатысып, базаларына қайтып келе алады.
{{clear}}

=== Әскери теңіз флоты ===
[[Сурет:TurkishNavySeal.gif|left|100px|Түрік әскери теңіз флоты]]
{{Main|Түрік әскери теңіз флоты}}

'''[[Түрік әскери теңіз флоты]]''' ғасырлар бойы Жерорта теңізіндегі ең қуатты теңіз күштерінің бірі болып келді. Қосымша кемелерінің көмегімен Түрік әскери теңіз флоты дүниенің кез келген мұхиты немесе теңізінде операциялар немесе жаттығулар өткізе алады. [[Сүңгуір қайық]]тары 15 000 теңіз милясы қашықтығына сапар шегіп, өз тұрақты базаларына қайтып келе алады.
{{clear}}

=== Жандармерия ===

{{Main|Түрік жандармериясы}}

'''[[Түрік жандармериясы]]''' жай полиция күштерінің құзырынан тыс аймақтарда заңдылық пен тәртіп сақтаумен айналысады.
{{clear}}

=== Жағалау қорғанысы ===
[[Сурет:Turkish Coast Guard Logo.jpg|left|100px|Түрік жағалау қорғанысы]]
{{Main|Түрік жағалау қорғанысы}}

'''[[Түрік жағалау қорғанысы]]''' түрік территориялық суларында заңдылық пен тәртіп сақтаумен айналысады.
{{clear}}

== Қарулы күштердің Түркия саясатында атқаратын ролі ==
{{Main|Ұлттық қауіпсіздік кеңесі (Түркия)}}
[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] 1923 жылы қазіргі зайырлы Түрік Республикасының негізін қалағалы бері Түрік қарулы күштері өзін ресми идеологияның, [[кемализм]]нің сақтаушысы ретінде қарастырып келді. ТҚК қазіргі таңда да түрік саясатына және түрік ұлттық қауіпсіздігіне қатысты мәселелерде зор ықпалға ие.

Қарулы күштер бірнеше рет саясатқа араласқан. Тіпті 20-шы ғасырдың екінші жартысында бірнеше рет билікті өз қолына алып отырған. Ол 1960, 1971 және 1980 жылдары [[мемлекеттік төңкеріс]]тер ұйымдастырды. 1997 жылы исламшыл бас министр [[Нежмеддин Ербакан]]ның билік басынан кетуге мәжбүр етті.&lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html CIA - The World Factbook - Turkey&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |date=2017-09-20 }}&lt;/ref&gt;

2007 жылғы сәуірдің 27-сінде, 2007 жылы қарашаның 4-інде болуға тиіс президент сайлауының қарсаңында әскер өзінің көзқарасын білдіретін мәлімдеме жасады. Ол мәлімдемеде әскер өзінің зайырлы мемлекетті қолдайтынын, исламшылдықтың Түркия Республикасының зайырлы жүйесіне және [[Мұстафа Кемал Ататүріктің]] берген бағытына қарсы деп санайтынын білдірді. Әскердің мәлімдемесінің соңында Түрік Атазаңының зайырлы бағыты өзгертілер жағдайда араласуға дайын екені туралы ескерту  және ''«Түрік қарулы күштері Түркия Республикасының бағыт-бағдарын қорғайтын заңдардың негізінде өздерінің міндеттерін орындаудан жалтармайды»'' - деп айтылды.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6602775.stm BBC NEWS | Europe | Excerpts of Turkish army statement&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

== Гуманитарлық көмек ==
Түрік қарулы күштері табиғи апат орын алғанда көмек жұмыстарын жүргізе алады. 1999 жылы Түркияның Мармара аймағындағы Ізміт зілзаласынан кейін көптеген жұмыстарды атқарды. Түрік әскери әуе күштері дүниенің кез келген нүктесінде төрт батальондық құрама жіберіп көмектесе алады.

&lt;!--
Minimum Military Enlistment Age: 20 Years Old

Available Military Manpower: 16,756,323
Total Military Personnel: 1,043,550
Active Frontline Personnel: 514,850

Yearly Military Expenditure: $12,155,000,000
Purchasing Power: $552,700,000,000
Gold Reserves: $46,500,000,000

Oil Production: 50,000 (bbl per day) 
Oil Consumption: 715,100 (bbl per day) 
Proven Oil Reserves: 288,400,000 (barrels)

Labor Force: 24,700,000

Major Ports &amp; Harbors: 8

Aircraft: 1,964
Armor: 7,165
Artillery: 4,935
Missile Defense: 1,552
Infantry Support Systems: 9,631
Naval Units: 182
Merchant Marines: 538

Serviceable Airports: 120
Railways: 8,697 km 
Waterways: 1,200 km 
Serviceable Roadways: 354,421 km
Total Square Area: 780,580 km

Small Arms (Exports): $30,000,000
Small Arms (Imports): $99,000,000 --&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Османлы империясының әскері]]
* [[Түркиядағы әскерге шақыру]]

== Сілтемелер мен түсініктемелер ==
{{Reflist}}
* Бұл мақалада Түрік қарулы күштерінің ақпараты қолданылған [http://www.tsk.mil.tr/eng/index.htm website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110054149/http://www.tsk.mil.tr/eng/index.htm |date=2008-11-10 }}, қоғамдық қазына.

== Сыртқы сільемелер ==
{{commonscat|Military of Turkey}}
* [http://www.tsk.mil.tr/eng/index.htm Түрік әскери әуе күштерінің парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110054149/http://www.tsk.mil.tr/eng/index.htm |date=2008-11-10 }}
* [http://www.dallog.com/ Түрік әскери тарихы (түрік тілінде)]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.trmilitary.com/ Түркияның қорғаныс өнімдері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709055317/http://www.trmilitary.com/ |date=2008-07-09 }}

{{NATO}}
{{Military of Europe}}
{{Black Sea Naval Co-operation Task Group (BLACKSEAFOR)}}
{{Turkey-related topics}}

[[Санат:Түркия]]
[[Санат:Қарулы күштер]]
[[Санат:НАТО]]</text>
      <sha1>0n098v5vvv1h6ms27dbd1cf9738fjav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Формула-1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13563</id>
    <revision>
      <id>3626142</id>
      <parentid>3606136</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79665" sha1="p98nyswth635lw7heekkbgjsr1z2dfs" xml:space="preserve">{{Infobox motorsport championship
| logo            = F1.svg
| current_season = Формула-1  2003 маусымында
| pixels          = 180px
| caption         = Формула-1 логотипі.
| category        = бірорынды
| country/region  = халықаралық
| inaugural2      = 1950&lt;ref&gt;The formula was defined in 1946; the first Formula One race was in 1947; the first World Championship season was 1950.&lt;/ref&gt;
| folded          = 
| drivers         = 22
| teams           = 11
| engines         = [[BMW]], [[Ferrari]], [[Hondа|Honda]], [[Mercedes-Benz|Mercedes]], [[Renault]], [[Toyota]]
| tyres           = {{flagicon|ITA}} [[Pirelli]]
| champion driver = {{flagicon|Germany}} [[Себастьян Феттель]]
| constructor     = {{flagicon|AUT}} [[Ред Булл (Формула-1 командасы)|Ред Булл]]
| website         = [http://www.formula1.com Formula1.com]
}}

'''Формула-1''' ({{lang-en|Formula One}}) – болидтермен жарысатын айналмалы автожарыс бойынша әлем чемпионаты. Формула-1 немесе “Корольдық формула” автожарыстардың ең танымал, қымбат және жоғары технологиялық түрі болып табылады.&lt;br /&gt;
Формула-1 әлемдік чемпионаты жыл сайын өткізіледі және жеке Гран-при немесе сатылардан тұрады. Формула-1 – ге жеке пилоттармен қатар командалар да қатыса алады. Пилоттар әлем жеңімпазы лауазымы, ал командалар конструкторлар Кубогы үшін жарысады.&lt;br /&gt;
Формула-1 жарысына қатысатын командалар Гран-приде өздері шығарған болидтерді қолданады. Осылайша, команданың мақсаты тек жылдам және тәжірибелі пилотты жалдап, және машинаны сауатты бабына келтіруді және жұмыс істеуін қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен қатар болидті “нөлден бастап” жобалау және құрастыру болып табылады. &lt;br /&gt;
Командалар болидтерді өз технологиялары бойынша құрастыратын болғандықтан және командалардың арасында жоғары бәсекелестік болу нәтижесінде, Формула-1-де әрдайым өзіндік техникалық шешімдер туындап отырады, бұл жарыстық болидтермен қатар жол автомобильдерінің де қарқынды дамуына әкеледі. Сонымен қатар, уақыт өте келе Формула-1-дің автомобильдік өнеркәсіптің қарқынды дамуының қозғалтқышы ретіндегі ролі жаймендеп төмендейді: бір жағынан кейбір техникалық шешімдерді күрделі өзгеріссіз сериялы машиналар қатарына қосуға болатындықтан, екінші жағынан серияларды ұйымдастырушылардың командалардың шығынын азайтуға жалпы ұмтылыстарынан болады. &lt;br /&gt; 
Формула-1 әлем чемпионатына алғаш ұсынылған сериялық технологияның ең белгілі мысалына антипробуксовалық (АПС) жүйесін жатқызуға болады. Алғаш рет бұл жүйе 1990 жылы Ferrari командасымен ұсынылды. Одан кейін, 1994 жылдың маусымында АПС-ке тыйым салынғаннан кейін, бұл технология жаймендеп автоөндірушілермен сериялы автомобильдерге енгізіле бастады. Антипробуксовалық жүйе Формула-1-де аздаған уақыт көрініп жүрді, бірақ ұзаққа созылмай қайта тыйым салынды, оған себеп болған мұндай болидтің өте күрделі электронды “начинкасы” пилоттардың көптеген қателерін нивелирует. &lt;br /&gt;
Жарысқа қатысушылардың болидтері Формула-1-дің техникалық регламенттеріне сәйкес келуі керек және соққыға беріктілік тестінен өтуі қажет. Регламент және бүкіл жарыс сериясы автоспорттың Халықаралық Федерациясының қарамағына қарайды.

== Негізгі ережелер ==

*	Әр команда өз болиді үшін шассиді өздері жасайды. Мотторлар мен шиналарды басқа өндірушілерден алуларына болады, қазіргі Формула-1-де осылай: командалардың барлығында дерлік автоөндіруші-серіктесі бар, олар мотормен қамтамасыз етеді. Машиналардың техникалық регламентке сәйкестігін автоспорт Халықаралық федерациясының стюардтары бақылайды.
*	Әр Гран-приде әр командадан екі пилот әр түрлі болидтермен жарысқа түседі. Егер командалар жарыс сөресіне шықпаса не бір ғана болид шығарған жағдайда айыппұлмен жазаланады.
*	Гран-при жұмадан жексенбіге дейін болады және емін-еркін жарыстан, квалификация және жарыстан тұрады. Маусым әр түрлі Гран-при санынан тұрады: 1950 жылы 7 рет, 2005 жылы 19 рет және әдетте наурыз бен қазан айлары арасында өтеді. 
*	Жарыс мәресінің алғашқы 10 орнына пилоттар мен командалар 25-18-15-12-10-8-6-4-2-1 жүйесі бойынша ұпай алады. Жарысушылардың алғаш келген үшеуі подиумға шығарылады. Жеңімпаздың құрметіне қай ел үшін жарысқа түссе, сол елдің әнұранын қояды, одан кейін – жеңімпаз командасы өзін қай елге жатқызады, сол елдің әнұраны қойылады.
*	Жарыста пилоттардың жинаған ұпайлары әлем жеңімпазы титулы үшін сайыстағы есепшотына (санағына) қосылады, және де олардың командаларының Конструкторлар Кубогы үшін сайыстағы есепшотына (санағына) қосылады.

== Гран-при ==
Гран-придің жүргізілу тәртібі, командалар мен пилоттардың міндеттері спорттық регламентпен анықталады. Оның қағидалары Формула-1 әлем чемпионатына қатысушыларымен мүлтіксіз сақталуы керек. 
Гран-приде жарыс және квалификацияға бір командадан екі пилоттан қатысуларына болады. Сонымен қатар жұмада өтетін емін-еркін жарыста команда үшінші пилотты қолдануына болады, бірақ жарысқа тек екі машина қатыса алады.
Ауырған не орынды басқа себеп болған жағдайда үшінші пилот квалификация және жарыста команданың басты пилотының бірінің орнына шыға алады. Запастағы пилоттың жарыста жинаған ұпайы оның өзінің әлем чемпионатындағы есепшотына қосылады; конструкторлар Кубогы үшін жарыста бұл ұпайлар команданың, ол үшін басты пилот қатысқандай, есепшотына қосылады. Маусым кезінде бір команда үшін өзіне және командасына ұпай жинай отырып, 4 пилотқа дейін қатыса алады. 
Гран-приге қатысу үшін пилот Халықаралық автоспорт федерациясының суперлицензиясын алу міндетті.

=== Емін-еркін жарыс ===

*	Емін-еркін жарыстар үш сессия ішінде өткізіледі, әрқайсысының ұзақтығы 1 сағат. Екі сессия жұма күні өткізіледі, үшіншісі сенбі күні квалификацияның алдында өтеді. Емін-еркін жарыстар кезінде жарысушылар трассамен танысу үшін және болидтерді бейімдеу үшін трассада еркін, өздеріне ыңғайлы тәртіпте жүріп өтеді.
*	Пилот жарысқа қатысу үшін кем дегенде емін-еркін жарыстардың бір сессиясына қатысуы тиіс (яғни кем дегенде шеңберді бір айналып өтуі тиіс).

=== Квалификация ===

Формула-1-дің көп жылғы тарихы бойынша квалификация бірнеше рет өзгерді. Формула-1 –де қолданылған барлық форматтарды “Формула-1 квалификациясы” мақаласынан көруге болады. 
Квалификация сенбі күні өткізіледі және 15 минуттық үш сессиядан тұрады. Пилот әр сессия уақытында қалағанынша және үлгергенінше шеңберді бірнеше рет айналып өтуіне болады. Ең аз уақыт ішінде жүріп өтілген шеңбер есепке алынады. 
1.	Бірінші сессияға барлық пилоттар қатысады. Олар 14:00-ден 14:15-ке дейін бірнеше рет шеңберді айналып өтеді. Әр пилот үшін шеңберді ең аз уақытта жүріп өткен уақыты таңдалады, қалған 6 пилот старт алу позициясына таласқа түспейді, олар 17-ден 22-ге дейінгі орындарды иемденеді.
2.	Екінші сессияға қалған 16 пилот қатысады, олар тағы да бірнеше рет шеңберді 14:20-ден 14:35-ке дейінгі уақытта айналып өтеді. Бұл сессияның нәтижесі бойынша нашар уақыт бірлігін көрсеткен 6 пилот тағы шығып қалады. Олар 11-ден 16-ға дейінгі орындарды иемденеді.
3.	Үшінші сессияға екінші сессияда жақсы уақыт бірлігін көрсеткен 10 пилот қатысады. Олар өзара алдындағы тәртіп бойынша сайысқа түседі. Тағы да шеңберді жүріп өткен уақыттарын салыстыра отырып, бастапқы 10 орын анықталады.

Бұл тәртіп 22 машина жарысқа түскенде қолданылады, егер 24 машина қатысса, онда бірінші және екінші сессиядан кейін 7 қатысушыдан шығып отырады.
Бірінші және екінші сессияда пилоттар квалификациялық шеңберлерді кез- келген мөлшердегі отынмен жүріп өтулеріне болады. Алғашқы екі сессияның нәтижесі бойынша шығып қалған болидтер жанармаймен толықтырылады да, жарысқа түсуге дайындалады. Үшінші сессияда шығатын пилоттар шеңберлерді айналып жүріп өтпес бұрын жанармаймен толықтырулары керек. Кваливикация аяқталғаннан кейін болидтер жабық паркке апарылады, яғни жарыс басталғанға дейін оны жанармаймен толықтыруға, баптауларын өзгертуге немесе “жаңа аяқ киім кигізуге” басқа дөңгелекпен жабдықтауға болмайды. 
 
=== Жарыс ===
*	Жарыс жексенбі күні жергілікті уақыт бойынша сағат 14.00-де өткізіледі. Жарыс барысында пилоттар автодромның шеңберінің ұзындығына сәйкес алдын ала анықталған шеңбер санын айналып өтулері тиіс. Әдетте жарыс ара қашықтығы 305км-ден сәл асады (Моноко Гран-приінен басқалары). Сонымен қатар жарыс 2 сағаттан аспауы тиіс. Яғни, егер лидер 2 сағаттың ішінде жарыстың бүкіл дистанциясын өтіп шыға алмаса, онда 2 сағат біту мезетінде жарысушы тұрған шеңбер соңғы болып қабылданады.
*	Жарыстың басталуына 15 минут қалғанда болидтер пит-лейннен шығып, квалификация нәтижесіне сәйкес бастама торынан өз орындарын табулары тиіс. Бастама торында команда мүшелері болидтерге қызмет жасауларына болады, бірақ жарыс басталуына 15 секунд қалғанда бастау алаңын болидтерде отырған пилоттардан басқалардың барлығы кетулері тиіс. 
*	Бағдаршам белгісі бойынша пилоттар қыздыру (прогревочный) шеңберін жүріп өтулері тиіс, бұл шеңберді айналу уақытында болидтердің бір-бірінен басып озуларына тыйым салынады. Қыздыру (прогревочный) шеңбері, негізінен, резинаны қыздыра отырып, оның жарыстық сипаттамаларын жақсарту үшін қолданылады. Қыздыру (прогревочный) шеңбері аяқталғанда болидтер қайта бастама торына орналасады және бағдаршамның белгісінен кейін жарысқа түседі.
*	Жарыс барысында командалар болидтерді жанармаймен толықтыру үшін не резинаны ауыстыру үшін еркінше бірнеше рет пит-тоқтаулар алуларына болады. Пит-тоқтаулар саны және олардың жарыс барысында таралуы жарыс стратегиясын анықтайды. Жақсы стратегия әдетте әлсіз машинаның әлдеқайда күшті машинадан үстем шығуына әкеледі. Көбінесе командалар трассаға, машинаға және таңдалған стратегияға сәйкес 1-ден 3-ке дейін пит-тоқтаулар алады. 
*	Пит- ленге кіргеннен кейін жарысушы жылдамдығын 100км/сағ дейі төмендетуі тиіс. (Монакода-80км/сағ). Бұл қауіпсіздікті қамтамасыз етумен, және де кейде пит- лейн арқылы жол трасса бойымен жүрген жолға қарағанда қысқарақ болуымен түсіндіріледі (“Қызықты фактілер” пунктін қараңыз). Пит-стопта пилоттар өз командаларының бокстерінің қарсы жағына тоқтайды. Осы мезетте механиктер біруақытта машиналарды жанармаймен толтырады, резиналарын ауыстырады және басқа да керекті өзгертулерді енгізеді. Пит-стоп мезетінде әсіресе Формула-1-де командалық жұмыс жақсы көзге түседі: механиктер жылдам және ұйымшылдықпен қызмет көрсетеді, әдетте пит-стопқа 10 секундтан аз уақыт кетеді.
*	Жарыстың соңында алғашқы 10 пилот және олардың командалары 25-18-15-12-10-8-6-4-2-1 жүйесі бойынша ұпай алады. Бірінші, екінші және үшінші орындарға ие болған пилоттар подиумға шығып кубоктарды алады. Және де кубокты ұтқан команданың мүшесі алады. Жеңімпаздың құрметіне оның елінің әнұраны қойылады, одан кейін жеңімпаздың командасы қай ел үшін жарысқа қатысса, сол елдің әнұраны қойылады. Содан кейін дәстүрлі шампаннан жаңбырлату басталады: пилоттар бірін-бірі шампанмен атқылап, табысты аяқталған Гран-примен құттықтайды.
 
=== Әлемдік жарыс және конструкторлар Кубогы ===

Формула-1-дің әрбір маусымы пилоттар үшін әлем жеңімпазы болу үшін жарыс, ал командалар үшін конструкторлар Кубогы үшін жарыс болып табылады. Маусым бойынша пилоттардың Гран-приде жинаған ұпайлары олардың есебінде бар ұпайларға қосылады. Команда әр жарыс үшін екі пилотының жинаған ұпайларының бүкіл қосынды ұпайларын алады. Маусымның аяғында ұпайлардың қайта есебі жүріп екі номинация бойынша жеңімпаздар анықталады.

&lt;br /&gt;Жарыс үшін ұпайды алғашқы 10 пилот алады (2009 жылға дейін мәреге бұрын жеткен 8 пилот қана ұпай алатын болған), егер олар қорытынды классификацияға түссе. Ұпай беру жүйесі мынадай:

*	1 орын – 25 ұпай
*	2 орын – 18 ұпай
*	3 орын – 15 ұпай
*	4 орын – 12 ұпай
*	5 орын – 10 ұпай
*	6 орын – 8 ұпай 
*	7 орын – 6 ұпай
*	8 орын – 4 ұпай
*             9 орын – 2 ұпай
*             10 орын – 1 ұпай

2009 жылға дейін қолданылған ұпай беру жүйесі:

*            1 орын - 10 ұпай
*            2 орын - 8 ұпай
*            3 орын - 6 ұпай
*            4 орын - 5 ұпай
*            5 орын - 4 ұпай
*            6 орын - 3 ұпай
*            7 орын - 2 ұпай
*            8 орын - 1 ұпай

== Болидтердің негізгі сипаттамалары ==

Болидтердің сипаттамасы техникалық регламентпен анықталады, оның сәйкестігін Халықаралық автоспорт федерациясының стюардтары бақылап отырады.

=== Шасси ===
Формула-1 болидтері көміртекпластикалық монокок корпустан сыртқары орналасқан төрт дөңгелектен тұрады, оның артқы екеуі – жүргізуші, алдыңғы екеуі – жетекші болып табылады. Пилот болидтің алдыңғы бөлігіндегі тар кабинканың ішіне орналасады және оны рульдің және тежегіш педалі мен газдың көмегімен басқарады.
Формула-1-дің болидтерінің жылдамдығы 300 км/сағ жиі асатындығына қарамастан, Формула-1 ең жылдам автожарыс түрі болып табылмайды. Формула-1-дің негізгі жетістігі – бұл өте тиімді тежегіштік және аэродинамикалық жүйесі.
Тежегіш күшейткіштері және антиблок-тық тежегіш жүйелеріне тыйым салынған.

=== Мотор ===
Формула-1-де 2,4 литрден артық көлемді үрлемейтін төрт-тактілі сегіз-цилиндрлі қозғалтқыштар қолданылады. Алайда сегіз-цилиндрлі қозғалтқышқа көшу кенеттен болғандықтан және көп шығынмен ұштасқандықтан, 2006 жылы аз қаржылы командаларға он-цилиндрлі, көлемі 3 литрге дейін баратын, айналымы және ауажұтқыш өлшемі шектеулі моторларды қолдануға рұқсат берілді.Қазіргі кезде (2007 жылдан бастап) Формула-1 автожарысында барлық командалар өз болидтерінде V түрінде орналасқан 8 цилиндрлі, 2,4 дм.куб көлеміндегі қозғалқыштарды қолданады.

Ауаны алдын ала суыту жүйелеріне тыйым салынған. Сонымен қатар қозғалштқышқа ауа мен отыннан басқа нәрсені беруге де рұқсат жоқ.

=== Қауіпсіздік ===

Формула-1-де пилоттардың қауіпсіздігіне үлкен көңіл бөлінеді. Болидтердің бірде- біреуі қажетті тексерулерден өтпестен, сонымен қатар крэш-тесттен өтпей жарысқа шыға алмайды. Әсіресе бұл мәселеге 1994 жылы Айртон Сен мен Роланд Ратценбергтің бір демалыста қатарынан қайғылы қаза болғандарынан кейін айрықша көіңл бөлінетін болды. Болидтердің құрылыстарына енгізілген өзгерістер жарысушылардың қауіпсіздігін анағұрлым арттырды, әсіресе жанымен және алдымен (лобовое) соқтығысқан жағдайларды. 
&lt;br /&gt;
Болид төңкерілген жағдайда пилотты сақтандыру үшін кокпиттің артында қауіпсіздік доғалары орналасқан. Және кез-келген жағдайларда пилот болидтен 5 минуттың ішінде шығып үлгеруі тиіс, ол үшін тек ременьді ағытуы және рульді босатуы жеткілікті.
&lt;br /&gt;
Формула-1 жарысушылары Sparco фирмасының арнайы комбинезондарын киеді, ол 14 секундтай от жалынына төтеп береді. Бұдан басқа жарысушылар жанбайтын материалдан жасалған іш киім, шлемішілік, аяқ киім және қолғап киюге міндетті. 
&lt;br /&gt;
Алайда, қауіпсіздік аймағына енгізілген барлық өзгерістерді пилоттар құптап қарсы алған жоқ. Мысалы, пилоттардың басы мен мойындарын сақтауға арналған қорғау жүйесі HANS (Head And Neck Safety) жарысушылардың көптеген наразылықтарын туғызуда. Бұл жүйенің қолайсыздығы оның осыған ұқсас жүйенің, американдық CART және IndyCar жарыстарында қолданылатын, көшірмесі ретінде жасалғаны жатады. Бұл серияларды сопақша тректерде қолданған ыңғалы, себебі онда жарысушылар тек алдына және солға қарап отырады. Ал F1-де жарысушы басын анағұрлым қарқынды қозғауына тура келеді, бұған HANS жүйесі көп кедергі келтіреді.

=== Электроника ===

Жоғары технологияның кез-келген өнімі сияқты, Формула-1-дің машиналары да, оның жарыста жақсы нәтиже көрсетуіне көмектесетін, электроникамен қамтамасыздандырылған. Болидтің бүкіл электронды негізі FIA-мен маусым алдында тексеріліп және сол жыл бойына өзгертілмейді. 
Болидтің кейбір түйіндері электронды құраушылардан тұрғанменен, болидтерді тікелей басқаруға көмектесетін (мысалы стартты басқару жүйесі) жүйелерге тыйым салынған. Сонымен қатар, барлық командалар қозғалтқышты басқаратын бірыңғай блогын (ECU) қолдануға міндетті. Соңғы уақытта болидтерде электроника саны азайғандығы байқалады, бұл жарысушының машинаны басқарудағы ролін арттырады. 
Формула-1 болидінен үздіксіз машинаның жүрісі және күйі жайында ақпарат беріп отыратын телеметрия беріліп отырады. Телеметрияны команда мүшесі бақылап отырады. Кері байланыс жүргізуге болмайды, яғни болидті бокстен басқаруға болмайды.

=== Шина ===
Формула-1-де шинаның маңызы өте зор. Трассаға, ауа-райына, болидке жақсы сәйкес келетін неғұрлым дұрыс құрамын таңдау күрделі мәселе болып табылады. Командалар бұл үшін уақытының көп бөлігін сынақтар мен еркін жарыстарға жібереді. Формула-1 шиналарының жай жол автомобильдерінен ерекшелігі – бұлар ұзақ уақытқа шыдайтындайетіп жасалмайды (бір комплект 200 км-ден артыққа шыдамайды), негізгі қасиеттеріне беріктік, аз салмақ және трассамен ұстасуы жатады.
Шинаның негізгі құраушыларына резина, нейлон, полиэстер жатады. Резинаның қаттылығын өзгерту үшін оның құрамына қосылатын көміртегі, күкірт, мұнай мөлшерлері реттеледі. Неғұрлым резина жұмсақ болса, соғұрлым оның асфальтпен ұстасуы жоғары, бірақ ол соғұрлым тез желінеді.
Шинаның үш түрі қолданылады: құрғақ трасса үшін псевдоселика, аздап дымқыл трасса үшін микст (“аралық резина”) және сулы трасса үшін жаңбырлық. Формула-1 үшін жаңбыр бола қоймайды, сондықтан көбінесе құрғақ трассаға арналған шиналар қолданылады. Псевдоселика төрт бойлық ойығы бар шина болып табылады. Олар трассамен ұстасуды азайту жолымен жылдамдықты азайту мақсатында 1998 жылы Формула-1-ге сликтердің орнына енгізілді. 
Шиналардағы газдың көлеміне ешқандай шектеу қойылмаған. Мұнда командалар кез-келген газды кез-келген мөлшерде таңдауға ықтиярлы. Әдетте шиналар құрғатушы сүзгіден өткен жай ауамен толтырылады деп есептеледі. Алайда, шпиондық жанжал кезінде шиналардың хладонмен толтырылуы мүмкін екендігі туралы ақпарат шықты.

== Тарихы ==
[[Сурет:Formula 1 all over the world.svg|нобай|солға|250px|Формула-1 Гран-при жарысы болған/болатын елдер картасы.]]
Формула-1-дің негізі Еуропада 1920 және 1930 өткен Гран-при жарысының чемпионатынан басталады. Гран-приге қатысатын ұйымдар Екінші дүние жүзілік соғыстың алдында әлемдік чемпионатты жүргізудің алғашқы регламентін қалыптастырды және оны 1941 жылы іске қосуды жоспарлады, бірақ 1946 жылға дейін бұл ережелер аяғына дейін қалыптаспады. 1946 жылы жақында құрылған ФИА Формула-1-дің ережелерін ұсынды, ол 1947 жылдан бастап іске қосылды. Сонымен қатар, сол жылы үш Гран придің ұйымдастырушылары “Формула-1” регламенті бойынша жарыс өткізді. 1948 жылы “Формула-1” -ге тагы “Формула-2” класы қосылды. 1950 жылы одан да кіші класс “Формула-3” енгізілді. Алғашқы жоспар бойынша “Формула-1” класы тек әлем біріншілігінде, “Формула-2” – континент біріншілігін жүргізу үшін, “Формула-3” ұлттық чемпионаттар және т.б. өткізу үшін деп ойластырылған. 
1950 жылы ФИА “Формула-1” класындағы жеке жарыстардың нәтижелерін әлем чемпионатының протоколына тіркеуді қабылдады. Алғашқы осындай Гран-при ағылшын жерінде Сильверстоун автодромында өткізілді. 1958 жылға дейін әлем чемпионаты тек жеке болды, одан кейін ұпайлар болидтердің конструкторларына да берілетін болды (Конструкторлар кубогы деп аталады). 
Алайда “Формула-1” класы мен ФИА әлем чемпионатын толығымен теңестіруге болмайды. Жарысшылардың аз ғана бөлігі тек қана әлем чемпионатына қатысуды көздеді: олар әртүрлі жарыстарға қатысты, және де ашық дөңгелекті машина жарысы болуы міндетті емес болды. Бұл жағдай 1980-жылдары “FISA-FOCA соғысынан” кейін Келісім шарты қабылданған соң түбегейлі өзгерді. Осы мезеттен бастап “Формула-1” класы тек әлем чемпионаты шеңберінде өтетін болды. Нақтылап алғанда “Формула-1” класы түсінігі жойылды, оның орнына “Формула-1” жарыс сериясы пайда болды, оның коммерциялық құқы ФИА- қарамағына жататын спорттық құқынан бөлек болды.

=== “Формула-1” – дің пайда болуы ===

“Формула-1”- дің алғашқы әлем чемпионаты 1950 жылы өтті, оны Альфа Ромеода италияндық Джузеппе Фарина жеңіп алды. Фарина өзінің командасы бойынша қарсыласы аргентиналық Хуан Мануэл Фанхионы аз ғана уақытқа басып озды. Хуан Мануэл Фанхион келесі жеті жылдың ішінде бес рет әлем чемпионы болған. Фанхион Формула-1- дің әйгілі жарысшыларының бірі болып есте қалды және чемпиондық лауазымның саны бойынша ұзақ уақыт бойына рекордшы болып қалды. 
Формула-1-дің алғашқы технологиялық жаңалығының бірі болып Купер компаниясы шығарған артқы моторлы болидтері табылады. Бұған дейін 1934-1939 жылдары өткен Гран при жарыстарында Auto Union командасы Фердинанда Порше құрастырған артқы моторлы болидтерді шығарған болатын, алайда бұл болидтер трассада өте ауыр жүрісімен ерекшеленді, ал Купердің Т43/T51 өте жақсы басқаруға ыңғайлылығымен, бірақ әлсіз моторымен көзге түсті. Джек Брэбэм (“Купер” командасынан) 1950, 1960 жылдары чемпиондық лауазымды жеңіп алды, ал 1961 жылы жарыстың барлық қатысушылары артқы моторлы автомобильдерге көшті.
&lt;br /&gt;1958 жылдан бастап Формула-1-де ағылшын тілінде сөйлейтін жарысшылар дәуірі басталды: 1969 жылға дейін британдық Майк Хоторн, Грэм Хил , Джимми Кларк, Джон Сертис және Джеки Стюарт, австралиялық Джек Брэбэм, жаңа зеландиялық Дэнни Хьюм және американдық Фил Хилл жеңімпаз болып отырды.
1962 жылы Лотус командасы (60-ы және 70-і жылдардағы Формула-1-дің жетекші командаларының бірі) алғаш рет автомобильдердің құрылысына монококты пайдаланды, мұндай конструкцияны авиациялық өнеркәсіптен үлгі етіп алды. 1968 жылы Лотус тағы бір жаңалық енгізді, олар өздерінің болидтерін Империал Тобакко компаниясының жапсырмаларымен қаптады. Бұл Формула-1-де спонсорлықтың бастамасы болды.&lt;br /&gt;
Жылдамдықтың ұлғаюына сәйкес басу күшінің мәні де артты, бұл командалардың машина конструкциясында антиқанаттық және басқа да аэродинамикалық элементтермен тәжірибе жасауларына душар етті. 1970- жылдардың аяғына қарай Лотус алғаш рет граун-эффектін (ағылш. ground effect) қолданды, бұл басу күшінің болидтің түбіндегі сұйытылған ауа есебінен едәуір артуына әкеледі. Бұл пилоттардың бұрылыстардан әлдеқайда жылдам өтулеріне көмектесті. Көп кешікпей барлық команда бұны қолдануға көшті. 1983 жылы граун-эффектін қолдануға жылдамдықтың өсуіне қарсы күрес ретінде FIA тыйым салды.

=== Алтын ғасыр (1980-2000) ===

1981 жыл алғашқы - Формула-1 мен FIA арасындағы келісім шарт құжатына қол қою жылы болып белгіленді. Бұл Келісімшартқа сәйкес Формула-1 жарысы туралы телевизиондық хабар тарату құқығы жаңадан құрылған “ Формула-1 басқару және дамуы” компаниясына берілді, оның директоры Берни Экклстоун болды. Трансляциядан түскен пайданы да осы компания үлестіріп отырды. Содан бері Экклстоунды “Формула-1 бастығы ” бекер атамайды. 
1980-ы жылдар турбомотор эрасы болды. Алғашқы турбоүрленгішті двигательді 1977 жылы Рено командасы қолданды. 1987 жылға қарай мотордың қуаты 1000 л.с. артты, бұл қазіргі күнге дейін ашық дөңгелекті машиналар үшін рекордты көрсеткіш болып табылады. Жылдамдықты азайту мақсатымен 1987 жылы FIA жанармай багінің көлеміне шектеу қойды. 1988 жылы наддува қысымының рұқсат етілген қысымына шектеу қойылды, 1989 жылы турбодвигательдерге тіпті тыйым салынды.
1990 жылдың басында командалар болидтердің құрылысына электрониканы кеңінен енгізе бастады. Бұл, ең алдымен, рульмен басқаруды күшейту үшін, яғни тяг басқару жүйесі, жартылай автоматты коробка передачи, активті подвеска жүйесі. Электрониканың жақсы өркендеу нәтижесінде болидті басқару функциялардың көпшілігін компьютер атқаратын болды, осыған орай пилоттың қажеттілігі азая бастады. 1994 жылы FIA көптеген электроникалық жаңадан енгізулерге тыйым салды.
1992 және 1997 жылдарда екінші және үшінші Келісім шарттар қабылданды. Соңғысының аяқталу мерзімі 2007 жыл. 
&lt;br /&gt;1980 жылдары чемпионатта топ-команд деп аталатын топ пайда болды: McLaren, Williams, Ferrari, Бенеттон (қазіргі уақытта Рено деп аталады). 1984 жылдан бастап әлем чемпионатының барлығы осы командалармен жеңіп алынды, ал маусымдардың біршамасында Конструкторлар кубогының алғашқы 4 орнын осы 4 команда жеңіп алды.&lt;br /&gt;
1980 жылдың аяғы 1990 жылдың басы Айртон Сенна мен Ален Просттың арасында болған әйгілі шайқаспен танымал. Нақ осыған байланысты 1988 жыл әлем чемпионгаты тарихында ең жақсы маусым болып есептеледі: McLaren командасында бірге қатысқан Прост-Сенна жұбы өткізілген 16 Гран-приде 15 жеңіске ие болды (16-ы жеңіс Герхард Бергерге тиесілі болды, ол Ferrari үшін алғашқы Гран-придің жеңімпазы болды). Бұл бақталастыққа 1994 жылы нүкте қойылды, өйткені Ален Прост өзінің карьерасын аяқтады, ал Сенна 1994 жылы Сан Маринода ауыр апатқа ұшырады. Ең әйгілі жарысшылардың бірінің қаза болуы бүкіл әлемді сілкіндірді және қауіпсіздік шараларға қатты әсер етті.
Технологияның қарқынды дамуы және Формула-1-ге ірі авто өндіруші компаниялардың келуі шығынның артуына әкеп соқты. XXI ғасырдың басында Формула-1 командаларының көбісінің қаржысы жылына бірнеше жүздеген миллион долларды құрады. Бұл 1990 жылдан бастап Формула-1-ді чемпионат жеңімпаздарымен сайысқа түсуге қаржыларының жетіспеушілігінен 28 команда тастап кетті.

=== Жиырма бірінші ғасыр (2000-2008) ===

XXI ғасырдың басы Формула-1 үшін Феррари командасының мүлтіксіз үстемдігін арттырды: 2000 жылдан 2004 жылға дейін Феррари пилоты Михаэль Шумахер барлық жеңімпаздық лауазымды жеңіп алды, ал команданың өзі Конструкторлар Кубогын жеңіп алды. Қазіргі уақытта Шумахер жеті еселі семикратный жеңімпаз болып табылады (ол тағы екі лауазымды 1994 және 1995 жылдары Benetton командасы үшін жарысқа түсіп жеңіп алды). Басқа да Формула-1-дің көптеген рекордтары оған тиесілі болды. 2001, 2002 және 2004 жылдарда Феррари болидтерінің артықшылығы үстем болғаны сонша, итальяндық команда басқаларға ешқандай мүмкіндік қалдырмады. Бір команданың басқа командалардан мұнша үстемдігі спорттық регламенттегі көптеген өзгерістердің болу себебінің бірі еді.
XXI ғасырдың алғашқы жылдарында FIA регламентке елеулі өзгерістер енгізіп отырды. Жекелеп айтқанда, 2002 жылы квалификация форматы төрт рет өзгерді. Ең үлкен өзгерістер 2005 жыл маусымының алдында болды: болидтердің моторлары екі Гран-приді өткізуге жеткілікті ресурсы болу керек болды (емін-еркін жарыстарды қоса есептегенде), жарыс барысында резиналарды ауыстыруға тыйым салынды, квалификация жарыстың бірінші бөлігінде толтырылған бактерімен өтуге тиіс болды. 
Бұл өзгерістердің барлығы жылдамдықты азайту үшін жасалған (қауіпсіздіктіә арттыру максатында), екінші жағынан жарыс барысында басып озу санын арттыру үшін (жанкүйерлер қызығушылығын арттыру үшін). Қолданған тәсілдердің барлығы дерлік қойылған талаптарды жүзеге асырмады, жекелеп алғанда, жарыс барысында резинаны ауыстыруға рұқсат берілмегендіктен, ол мәреге жеткенше тозатындығы соншалық, болидті басқаруда қауіп туғызатын болды. &lt;br /&gt;
Формула–1 –дің жаңа дәуірі жанжалдармен басталды. 2002 жылы Австрияда өткен Гран-приде жетекші болып жүрген Рубенс Баррикелло командасы Ферраридің бұйрығы бойынша өзінің қарсыласы Михаэл Шумахерді чемпиондық лауазымға күресте ол көп ұпай жинауы үшін алдыға жіберді. Бұл көрермендер арасында түсініспеушілікті туғызды, содан бері Формула–1–де командалық тактикаға тыйым салынды, яғни команданың басшысы жарысушыға тікелей бұйрық беруіне болмайтын болды. 
2005 жылда АҚШ – та өткен Гран-приде “шиналық жанжал” деп аталып кеткен жанжал өтті: ауыр апатқа әкеп соғуы мүмкін болған Michelin шинасынан табылған ақаудың нәтижесінде, осы өндірушінің дөңгелегін қолданатын командалардың барлығы жарысқа қатысудан бас тартты. Бұл жағдайды келісіммен шешуге жасалған тәсілдер нәтижелі болмады, сондықтан АҚШ-тағы Гран-приде не бары 6 болид қана қатысты.&lt;br /&gt;
Бұл жағдайлардың барлығы, Формула-1 Гран-придің өтуінен түскен кірістерді таратуда командалардың риза болмауы, регламенттің әрдайым өзгеріп отыруы – осының барлығы командалар мен FIA арасындағы қатынастығ қатты шиеленісуіне алып келді. Кейбір автоөндірушілер альтернативті чемпионаттар ұйымдастыруға кірісті, оған олардың командалары келісім болмаған жағдайда қатыса алатын болды. 
2006 жыл маусымынан бастап ережелердің ішіндегі ең мәндісінің бірі іске қосылды: көлемі 3 литр онцилиндрлі мотордан (бұлар Формула-1-де бірнеше он жыл бойына қолданып келе жатқан) бас тартып, орнына көлемі 2,4 литр сегізцилиндрлі моторды қолдану. Көбісі бұл Формула-1-ді түбегейлі өзгертеді деғп ойлады, жекелеп алғанда, пилоттар жаңа пилоттарды басқару үшін қажетті жүргізудегі өзгерістерді байқайды. &lt;br /&gt;
“Отступниктер” – командалар 2006 жылы чемпионат басталғаннан кейін жақын арада өз көзқарастарын өзгерте бастады, бұл бір жағынан серияға коммерциялық құқы бар жаңа басшылар кірісті таратуды қайта қарастыруға уәде бергеннен кейін, екінші жағынан ФИА 2008 жылғы чемпионатқа қатысуға қатаң тәртіп қойды: қатысу үшін жазылған өтініштер 2006 жылдың 1 сәуіріне дейінгі бір аптаның ішінде өткізіліп болуы керек болды. 2006 жылы қатысуға тиісті болған он бір команданың барлығы бұны уақытылы тапсырды, бұдан кейін командалар 12-і команда үшін сайысқа түсті (2008 жылғы спорттық регламентке байланысты чемпионатта 12 командадан артық қатысуға болмайды). Екі апта ішінде бұл орын Prodrive командасынан Дэвид Ричардқа берілетін болды.
2007 жыл жаңа күтпеген жағдайлар алып келді. 58- і маусым тарихта екі үлкен жағдайға байланысты есте қалды: Льюис Хэмилтонның Vodafon McLaren Mersedes командасы үшін феномоналды дебюті және осы McLaren Mersedes пен Ferrari арасындағы шпиондық жанжалы. Сонымен қатар, бірнеше жылдың ішінде алғаш рет лауазым үшін күресте екі командадан төрт пилот Чемпионаттың соңғы ширегіне дейін қатысатын болды, ал олардың үшеуі – соңғы жарыстың соңғы айналымына шейін қатысатын болды. Алайда, Чемпионатқа қатысушы-командалардың құрамы да өзгеріссіз қалған жоқ. Біріншіден, Jordan-Midland-Spyker қайтадан сатылып, енді Force India деген атау алды. Екіншіден, Prodrive командасының дебюті, клиенттік шассиге рұқсат беретін жаңа Келісімшартқа қол қойылмағандықтан, белгісіз уақытқа дейін шегіндірілді.

== “Автоспорт ханымы” ==

Формула-1- ді көбісі “автоспорт ханымы”, “автоспорт шыңы”, “хандық формула” деп атайды. Формула-1-ге қатысу жарысушылар арасында ең мәртебелі болып табылады, және олардың көпшілігі үшін бүкіл өмірінің мақсаты болып табылады. Мұндай көзқарастың болуы бір жағынан жарыс сериясының әйгілігімен байланысты болса, екінші жағынан Формула-1- дің жоғары техникалық жетістіктеріне байланысты, ол оның болидтерін техникалық регламентпен қойылған шектеуде ең жылдам жарыс машиналары екендігін көрсетеді. Формула-1- де жылдамдық автожарыстар ішінде ең жоғары болмағанына қарамастан, тіпті, мысалға алып қарағанда, [[NASCAR]] ([[:ru:NASCAR|рус.]], [[:en:NASCAR|eng.]] ) сериясынан әлдеқайда артта болғанымен, командалар арасындағы бәсекелестік басқа бағыттар бойынша техникалық деңгейлерінің өсуіне әкеледі, мысалы тежегіштік және аэродинамикалық жүйенің одан сайын жетілдіре түсуі. Жұмсалған миллиардтаған доллар ақша және жетекші техникалық мамандардың жұмысы іс жүзіндегі регламенттің шектеулеріне сәйкес өте тиімді машиналарды шығаруына көмектесті.
Қатаң бәсекелестікті жеңе отырып, жарысушылар бүкіл өмір бойына дерлік автоспорт шыңына ұмтылады, бірақ кейбіреулері ғана қойылған мақсаттарына қол жеткізе алады. Барлық пилоттар жарыстық карьерасын өте балғын жасында картрингтен бастайды. Карттар қымбат емес, өлшемдері шағын және қауіпсіз, сондықтан бұл машиналар он жастағы балаларды үйретуге бірден-бір тиімді кандидат болып табылады. Содан соң спортшылар ұлттық чемпионаттың “кіші Формуласына” көшеді, олардың ішінде дәстүр бойынша Ұлыбритания чемпионаты жоғары бағаланады. Одан кейін еуропалық чемпионаттар жатады.
Және де, автожарыс түрі неғұрлым оған қатысатын болидтер қуаттырақ болса, соғұрлым жоғарырақ болады. Автожарыстардың көпшілігінде жарысушылар бірдей машиналармен шығады, сондықтан бірінші орынды пилот жеке шеберлігімен жеңін алады.&lt;br /&gt;
Автоспорт шыңына шығатын баспалдақ дәстүрлі түрде мына сатылардан тұрады:
*	[[Картинг]] (, )
*	[[Реноның әлемдік сериясы]] (, ), [[Ford формуласы]] (, ) 
*	[[Формула-3]] (, )
*	[[GP2|Гран-при 2]] (, ), [[A1 Grand Prix|А1 Гран-при]] (, ), [[Superleague Formula|Суперлига Формула]] (, ), осы уақытқа дейін - [[Формула-3000]] деп аталды (қазір бұл серия жоқ)
*	Формула-1
Болидті басқару мен кузовты машинаны басқарудың айырмашылығы жер мен көктей болғандықтан, пилоттар өздерінің карьерасын кузовтық чемпионаттарда бастауы кем де кем. Алайда көптеген пилоттар, әсіресе американдықтар, карьераларын [[Champ Car]] (, ), [[IndyCar]] (, ) және басқа да американдық жарыстық серияларда бастайды. Бірақ олардың көбісі Формула-1- ге түсуге тырыспай, осы жерде жиі қалады. Бұл Формула-1- дің АҚШ пен Канадада Еуропаға қарағанда танымалдығы төмен екендігін көрсетеді.
Формула-1- ге бір түскеннен кейін пилоттар басқа жарыстық серияларға қол қойылған келісімшарттың шектеуінен қатыса алмайды. Бұл жерде командалардың демеушілерінің талаптарына да байланысты, олар өйткені жарысушылардың басқа командалар (басқа демеушілер болуы да мүмкін) үшін сайысқа түскенін қаламайды, және де басқа жарыстарға қатысудың әсерінен травма алғанын қаламайды, және жай сөзбен айтқанда уақыттың тапшы болғанына қарсы болады. Қазіргі Формула-1- де пилоттар жарысқа қатысып болған бойда дүйсенбіде тексерілуге бара алады. Жарысушы, сонымен қатар, жалпы физикалық дайындыққа уақыт бөлуі қажет, трассамен танысуы керек, тіпті пресса және демеушілер үшін әртүрлі жиындарда әрдайым көрініп тұрулары керек. &lt;br /&gt; 
Формула-1- дің қазіргі жарысшылары әрдайым қатысып отыратын екі жарыс бар: бұл “Жеңімпаздар жарысы” және “Берси” париждік спорт сарайындағы картингтік жарыс (ELF Masters Karting). Сонымен қатар жарысқа тікелей қатыспайтын (команда тестерлері) пилоттар Формула-1- дің маусымдарының арасындағы үзілістерде демалуларына болады. &lt;br /&gt;
FIA жарысушылардың басқа серияға қатысуға қойған жалғыз шектеуі [[1958]] жылы қабылданды. Ол жарысушыға 24 сағат ішінде бір жарыстан артық жарысқа қатысуына артық тыйым салды. Бұдан бұрын мұндай шектеулер Формула-1 класының әлем чемпионатының этаптарында қолданылған болатын және ол [[1952]] жылы Фанхионың Италиядағы Гран-приде алған апатынан кейін пайда болды. Мануэль жарыс басталуына бір күн бұрын Солтүстік Ирландиядағы жарысқа қатысып келді, одан кейін поезда өткен бір түннен кейін, Монцадағы жарысқа бір сағат уақыт қалғанда келді. Қатты шаршаған күйінен Фанхио жарыстың екінші айналымында машинаны басқара алмай қалды.

== Қызықты фактілер ==

=== Нумерология ===

*	Формула-1 пилотонында 13-і номерлі болид жоқ: 12-кейін бірден 14 номері кезектеседі. Еуропада бақытсыздық сандарына көбінесе тақ сандар жататындықтан (мысалы итальяндықтар үшін 17 саны бақытсыз болып саналады), 1970 жылға дейін кейбір Гран-прилерде (1970 ж тек Италия гран-Приі) қатысушылар тек жұп сандарға ие болды. Әлем чемпионатында 13 санын иемденген 5 адам ғана:
*	1976 ж Ұлыбритания Гран-приінде Дивина Галица
*	1963 ж мексика Гран-приінде Моисес Солана
*	60-ы жылдары ОАР-дағы сынақтан тыс Гран-Приде Клив Транделл
*	1962 ж Голландиядағы Гран-Придің алдындағы жаттығуда Карел Годен де Бофор
*	 1953 ж Германиядағы Гран-Придің алдындағы жаттығуда Моритц фон Страчвитц
*	1973 жылдан бастап 1 номерін алдыңғы маусымның әлем жеңімпазы алуға тиіс болды, және ол өз командасында қалды ма әлде басқаға көшіп кетті ма оған байланыссыз болды (ал 2 номерін – оның команда бойынша сыбайласы, өткен жылғы әлем чемпионатында алған орынан байланыссыз). Осы ережеге байланысты 90-жылдары күлкілі жағдай болды: 1992 жыл маусымында “Уильямс” командасы үшін шыққан Нэйджел Мэнселл жеңімпаз болды. Осы жеңістен кейін Мэнселл Формула-1-ден кетіп, “Индикар” американдық сериясына көшуге шешім қабылдады. Ал 2 номері “Уильямс” командасына қалғандықтан, әлем жеңімпазының орнын басатын жас тест-пилотқа (Дэймон Хиллға) 0 номері тиесілі болды. Бұл жағдай келесі жылы да қайталанды, онда әлем жеңімпазы француз Ален Прост болып, ол да сол “Уильямс” үшін қатысқан (2 номері бойынша). Хилл келесі маусымда да 0 номерін иемденуіне тура келді.
*	0 номерін әлем чемпионатына қатысушының ең кіші номері деп есептеуге болады. Ал ең үлкен номер 1974 жылы Ұлыбританиядағы Гран ПридеЛелла Ломбардиге тиесілі болды. Итальяндық қыз жарыста көзге түсетін 208 номерімен шықты, бұл 208кГц жиілігінде жұмыс істеген радиостанцияға жақсы жарнама ретінде қызмет атқарды.

=== Басқа да фактілер ===

*	Пит-лейнде жылдамдыққа шектеу [[Айртон Сенна]] 1993 жылы Донингтондағы Еуропа маусымының Гран-приінде ең жақсы айналымды көрсеткеннен кейін енгізілді. Ол айналымды трассаға қарағанда қысқа болатын пит-лейнмен айналып шықты. Ол бұлай әдейілеп жүрген жоқ (Сенна жаңбырлық дөңгелекті сликке ауыстыру үшін пит-тоқтауға соғып кетпекші болады, пит-лейнге бұрғанда, жаңбырдың қайта жауғанын байқайды, сосын жанынан тоқтаусыз өте шығады), бірақ бұл жағдай қайта қайталанбас үшін [[FIA]] пит-лейндегі жылдамдыққа шектеу қойды.
*	Сол жарыста қолайсыз ауа-райы салдарынан “Williams” командасымен дөңгелекті ауыстыру жайында дұрыс емес шешім қабылданды. Команда механиктері 13 рет дөңгелек ауыстыруларына тура келді. 6 рет Дэймон Хит пит-тоқтауында, 7 рет – Ален Простқа. Олардың қарсыластары “[[McLaren]]” командасы 2 есе аз жұмыс істеді. 5 пит-тоқтау Айртон-Сенна үшін және [[Майкл Андретти]] үшін бір де бір тоқтаусыз, өйткені ол алғашқы айналымда шығып кетті.
*	Формула-1 командаларын “ат қора” деп те атайды, ат жарысысна ұқсастықтан, ол да Ұлыбританияда өте танымал және Формула-1 де сол жерде алғаш пайда болды. Ат жарыстан стюард деген термин де келді (2006 жылдан бастап Формула-1-де әлем чемпионатының бүкіл сатыларына қатысып, жанжалды сұрақтарды шешетін адам) және поул-позиция.
*	“Формула-1-ге” бүкіл оның тарихы бойынша 5 әйел-пилоттар қатысты. Олардың ішінде тек біреуі – [[Лелла Ломбарди]] ғана ұпай жинай алды. 1975 жылы испания Гран-приінде фиништегі 6 орын үшін 0,5 ұпай алды, өйткені жарыс мәреге жетуге 75% қалғанда тоқтатылды (толығырақ Формула-1 ұпай беру жүйесі дегенді қараңыз).
*	Жарыстың бірінші стартынан жеңген жалғыз машина – Харви Постлтуэита құрастырушы жасаған Wolf WR1. Бұл 1977 жылы Аргентина Гран-приінде болды, болидтің рулінде “Уолтер Вольф Рейсинг” командасынан [[Джоди Шектер]] болды.
Өткізілуіне 3 күн емес 4 күн кететін жалғыз Гран-при – Монако гран-приі. Онда емін-еркін жарыстар дәстүрлі түрде жұмада емес, бейсенбі күні өткізіледі (ол күн бос қалғандықтан, команда оны әртүрлі кештер мен танымал адамдар үшін экскурсияға арнайды).
*	Әлем жеңімпазы және Конструкторлар кубогы ресми лауазымдарынан басқа ресми емес сыйлықтар да бар: “Bernie’s” деп аталатын (Берни Экклтоунның құрметіне, ол американдық киноакадемиясының “Оскар” сыйлығымен пара-пар).сыйлық жыл сайын келесі номинациялар бойынша беріліп отырды: “Ең жақсы трасса”, “Ең жақсы талапкер”, “Ең жақсы жарысушы”, сонымен қатар “Жарысушылар таңдауы” – бұл жарысушы-жеңімпаз чемпионат пилоттарының дауыс беруімен анықталады (бұған тест-пилоттар да дауыс бере алады).

== Осы маусымның командалары мен жарысушылары ==

=== 2009 ж. маусымының Формула-1 топтары мен пилоттары ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; width=100 %
|-
!Топ
!Конструктор
!Шасси
!Қозғалтқыш
!Шиналар
!№
!Пилот
!№
!Тест-пилот
|-
|rowspan=2| {{flagicon|GB}} [[Vodafone]] [[McLaren]] [[Mercedes-Benz|Mercedes]]
!rowspan=2| [[McLaren]]
|rowspan=2| MP4-24
|rowspan=2| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|1
| {{flagicon|GB}} [[Льюис Хэмилтон]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-19530.html&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 31
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;| {{flagicon|Spain}} [[Педро де ла Роса]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-47786.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123120516/http://www.f1news.ru/news/f1-47786.html |date=2010-01-23 }}&lt;/ref&gt;
&lt;!--{{flagicon|GB}} [[Гэри Паффетт]] --&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|2
| {{flagicon|Suomi}} [[Хейкки Ковалайнен]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-45029.html&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari]] [[Marlboro]]
!rowspan=2| [[Ferrari]]
|rowspan=2| [[F60]]
|rowspan=2| [[Ferrari]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|3
| {{flagicon|Finland}} [[Кими Райкконен]]&lt;ref name=&quot;Raikkonen has contract for 2009&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.formula1.com/news/headlines/2006/9/4933.html | title = Raikkonen | publisher = formula1.com | date = 2006-09-10 | accessdate = 2006-10-20}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 32
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Italy}} [[Лука Бадоер]]&lt;ref name=ferrari&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-46102.html&lt;/ref&gt;
{{flagicon|Spain}} [[Марк Жене]]&lt;ref name=&quot;ferrari&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|4
| {{flagicon|Brasil}} [[Фелипе Масса]]&lt;ref name=&quot;Massa has contract for 2009&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.formula1.com/news/headlines/2006/9/4933.html | title = Massa | publisher = formula1.com | date = 2006-09-10 | accessdate = 2006-10-20}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Germany}} [[BMW Sauber|BMW Sauber F1 Team]]
!rowspan=2| [[BMW Sauber]]
|rowspan=2| F1.09
|rowspan=2| [[BMW]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|5
| {{flagicon|Poland}} [[Роберт Кубица]]&lt;ref name=&quot;f1news.ru&quot;&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-46197.html&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 33
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;| {{flagicon|Austria}} [[Кристиан Клин]]&lt;ref name=&quot;f1news.ru&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|6
| {{flagicon|Germany}} [[Ник Хайдфельд]]&lt;ref name=&quot;f1news.ru&quot;/&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|France}} [[ING Group|ING]] [[Renault F1|Renault F1 Team]]
!rowspan=2| [[Renault]]
|rowspan=2| R29
|rowspan=2| [[Renault]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|7
| {{flagicon|Spain}} [[Фернандо Алонсо]]&lt;ref name=renault&gt;[http://www.f1news.ru/news/f1-46818.html Renault'09: Алонсо и Пике]&lt;/ref&gt; 
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 34
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| {{flagicon|France}} [[Ромэн Грожан]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-47935.html&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|8
| {{flagicon|Brasil}} [[Нельсиньо Пике]]&lt;ref name=&quot;renault&quot;/&gt; 
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Japan}} [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]]
!rowspan=2| [[Toyota]]
|rowspan=2| TF109
|rowspan=2| [[Toyota]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|9
| {{flagicon|Italy}} [[Ярно Трулли]]&lt;ref name=&quot;Trulli has contract for 2009&quot;&gt;{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/5114258.stm | title = Trulli | publisher = BBCsport | date = 2006-07-28 | accessdate = 2006-10-20}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 35
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| {{flagicon|Japan}} [[Камуи Кобаяси]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/gp2-47878.html Кобаяси продлил контракт тест-пилота Toyota&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|10
| {{flagicon|Germany}} [[Тимо Глок]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-45148.html&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Italy}} [[Scuderia Toro Rosso]]
!rowspan=2| [[Toro Rosso]]
|rowspan=2| STR4
|rowspan=2| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|11
|  {{flagicon|Suisse}} [[Себастьян Буэми]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-47801.html&lt;/ref&gt; 
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 36
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| {{Флаг ?}} Н/Д
|-
|align=&quot;right&quot;|12
| &lt;!-- {{flagicon|France}} [[Себастьян Бурдэ]] {{flagicon|Japan}} [[Такума Сато]]--&gt; {{Флаг ?}} Н/Д
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Austria}} [[Red Bull Racing]]
!rowspan=2| [[Red Bull]]
|rowspan=2| RB5
|rowspan=2| [[Renault F1|Renault]]
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|14
| {{flagicon|Germany}} [[Себастьян Феттель]]&lt;ref name=&quot;Sebastian Vettel to join Red Bull for 2009&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.formula1.com/news/headlines/2008/7/8098.html | title = Vettel | publisher = formula1.com | date = 2008-07-17 | accessdate = 2008-07-17}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 37
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;| {{flagicon|GB}} [[Дэвид Култхард]]
|-
|align=&quot;right&quot;|15
| {{flagicon|Australia}} [[Марк Уэббер]]&lt;ref&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-44525.html&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|GB}} [[AT&amp;T]] [[WilliamsF1|Williams]]
!rowspan=2| [[WilliamsF1|Williams]]
|rowspan=2| FW31
|rowspan=2| [[Toyota]]&lt;ref name=&quot;Toyota engines for Williams in 2008&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.formula1.com/news/4692.html| title = Toyota engines for Williams in 2007 | publisher = formula1.com | date = 2006-07-27 | accessdate = 2006-10-20}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|16
| {{flagicon|Germany}} [[Нико Росберг]]&lt;ref name=williams&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-46141.html&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 38
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;| {{flagicon|Germany}} [[Нико Хюлькенберг]]&lt;ref name=&quot;williams&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|17
| {{flagicon|Japan}} [[Казуки Накаджима]]&lt;ref name=&quot;williams&quot;/&gt;
|-
|rowspan=2| {{flagicon|Japan}} [[Honda F1|Honda Racing F1 Team]]&lt;ref&gt;5 желтоқсан 2008 Honda объявила, что уходит из Формулы-1 из-за финансового кризиса, команда до начала сезона будет продана, а если не найдется покупатель, то закрыта [http://www.f1news.ru/news/f1-47429.html]&lt;/ref&gt;
!rowspan=2| Н/Д
|rowspan=2| Н/Д
|rowspan=2| Н/Д
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|18
| {{flagicon|GB}} ???[[Дженсон Баттон]]&lt;ref&gt;[http://www.f1news.ru/news/f1-47534.html Дженсон Баттон: или Honda, или ничего!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131230336/http://www.f1news.ru/news/f1-47534.html |date=2009-01-31 }}&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 39
|rowspan=2 align=&quot;left&quot;| {{flagicon|Austria}} ???[[Александр Вурц]]&lt;ref&gt;[http://www.f1news.ru/news/f1-46800.html Александр Вурц останется тест-пилотом Honda ]&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|19
| &lt;!-- {{flagicon|Brasil}} [[Рубенс Баррикелло]] [[Бруно Сенна]] [[Лукас ди Грасси]]--&gt; {{flagicon|?}} Н/Д
|-
|rowspan=2| {{flagicon|India}} [[Force India F1|Force India F1 Team]]
!rowspan=2| [[Force India]]
|rowspan=2| VJM-02
|rowspan=2| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]&lt;ref&gt;[http://www.f1news.ru/news/f1-46851.html Force India расстается с моторами Ferrari]&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| [[Bridgestone]]
|align=&quot;right&quot;|20
| {{flagicon|Italy}} [[Джанкарло Физикелла]]&lt;ref name=forceindia&gt;http://www.formulamag.com/news/show/7676{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=forceindia2&gt;http://www.f1news.ru/news/f1-47537.html&lt;/ref&gt;
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| 40
|rowspan=2 align=&quot;center&quot;| {{flagicon|Italy}} [[Витантонио Льюцци]]&lt;ref name=&quot;forceindia2&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|21
| {{flagicon|Germany}} [[Адриан Сутиль]]&lt;ref name=&quot;forceindia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;forceindia2&quot;/&gt;
|-
|}

== Ескертулер ==

1.	Келісім шартқа сәйкес телетрансляциядан түскен түсімнің 47%-і командаларға, 30%-і FIA-ға, 23%-і Формула-1-ді басқару және дамыту компаниясына (яғни Экклстоунның өзіне).
2.	Бакта жанармай қаншалықты аз болғанына қарай, қозғалтқыш соншалықты аз қуатпен жұмыс жасайды. Осылайша егер команда алдыңғы жылдамдығы мен қуатын сақтап қалғысы келсе, оларға артық пит-тоқтаулар жасауларына тура келеді.
3.	 ↑ http://www.f1news.ru/memuar/budget2004.shtml - Autosport журналының мәліметтері бойынша 2004 жылғы командалар бюджеті.
4.	Мысалға Jaguar командасының техникалық директоры Гюнтер Штайнердің F1 Racing журналына берген сұхбатындағы сөздерін қараңыз.

== Сілтемелер ==
* [http://www.formula1.com Formula1.com] — The official site of [[Formula One Management]]; contains schedules, race results, live timing during each race, the official F1 shop, and some news
* [http://www.fia.com/sport/Regulations/f1regs.html Current regulations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150322010130/http://www.fia.com/sport/Regulations/f1regs.html |date=2015-03-22 }} — from the [http://www.fia.com/ FIA website]
* [http://www.formula1.com/teams_and_drivers/hall_of_fame/ Drivers Hall of Fame] — A list of World Champions with links to short biographies from the [http://www.formula1.com/ official Formula 1 website].
&lt;!-- Please discuss the proposed addition of any new links to this section on the discussion page first --&gt;

; News and reference
* [http://www.autosport.com autosport.com] — Motorsport news, articles and analysis. Formerly known as [[AtlasF1]]
* [http://www.grandprix.com/ GrandPrix.com] — F1 news and a Grand Prix encyclopedia
* [http://www.itv.com/f1 F1] at [[itv.com]] — News, pictures, and commentary from [[ITV]], F1's British broadcasters; also from [[Matt Bishop]] and [[F1 Racing]] magazine
* [http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/car_guide/default.stm Animated F1 Car Guide]
* [http://www.spotterguides.com/ 2008 F1 Spotters Guide] — free download PDF
&lt;!-- Please discuss the proposed addition of any new links to this section on the discussion page first --&gt;

; History
* [http://www.autocoursegpa.com/ AutocourseGPA.com] — historical results and statistics and images since 1950
* [http://www.f1db.com/ F1DB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907111411/http://www.f1db.com/ |date=2008-09-07 }} — Results, statistics
* [http://www.4mula1.ro/ 4mula1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201180640/http://www.4mula1.ro/ |date=2010-02-01 }} — Results and statistics since 1950

&lt;!-- Please discuss the proposed addition of any new links to this section on the discussion page first --&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Формула-1]]
[[Санат:Мотоспорт]]</text>
      <sha1>p98nyswth635lw7heekkbgjsr1z2dfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гладиолус</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15392</id>
    <revision>
      <id>3626046</id>
      <parentid>3154078</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7520" sha1="1fs39p9s89sio3eezm3r5rpurajm3o6" xml:space="preserve">{{Taxobox
|name = Баршынгүл
|image = Gladiolus 7-19-06.JPG
|image_caption = 
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Дара жарнақтылар]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Құртқашаштар тұқымдасы|Iridaceae]]
|subfamilia = [[Crocoideae]]
|tribus = [[Gladioleae]]
|genus = '''''Gladiolus'''''
|genus_authority = [[Карл Линней]]
|type_species = ''Gladiolus communis''
|type_species_authority = L.
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 260 түрі белгілі
}}
'''Баршынгүл''' , қамысгүл, гладиолус ({{lang-la|Gladiolus}}) – [[Құртқашаштар тұқымдасы|құртқашаштар]] тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. 

#'''Гладиолус''' ('''''Gladiolus''''') — жыңғылдықтар тұқымдасына жататын көпжылдық [[өсімдіктер]]дің бір туысы. [[Гладиолус]] гүлі әдемі декорациялық өсімдік. Көп тараған жері: Оңтүстік және Солтүстік [[Африка]], [[Еуропа]] мен Шығыс [[Азия]]. Гладиолустың 200 шақты түрі бар, олардың 9 түрі бұрынғы [[КСРО]]-ның көбінесе жайылым жерлерінде жабайы күйінде өседі. Гладиолус шілдеден қыркүйекке дейін гүлдейді, құрамында [[витамин]] мол болады.
#'''Гладиолус'''('''''Gladіolus'''''), қамысгүл – құртқашаш тұқымдасына жататын көп жылдық түйнекті-баданалы өсімдік. [[Алматы облысы|Алматы]], [[Жамбыл облысы|Жамбыл]], [[Түркістан облысы|Түркістан]] облыстарында сәндік үшін өсіріледі. Қатпарлы және будан түрлері бар. Тік сабағының  биіктігі ''35 – 220 см''. Таспа пішінді жапырақтары семсер тәрізді. Гүлі ақ, сары, қызыл,  қызғылт түсті. Гладиолус негізінен түйнек баданасы арқылы көбейтіледі. [[Мамыр]] – [[шілде]] айларында гүлдейді. Гүл шоғыры суда ''14 – 15 күнге'' дейін солмайды. Гладиолус терең жыртылған (25 – 30 см) саздақ және құмдақ  топырақты жерлерге егіледі. Гладиолус дұрыс өсуі үшін жарық, желден таса орын қажет. Күзгі суық түскенше түйнек-бадананы қазып алып, кептіреді де, ауасының ылғалдылығы ''70%'', температурасы ''4–5С'' қоймада сақтайды.

==  Өсімдік туралы == 
'''Баршынгүл''' – құртқашаштар тұқымдасына жататын, [[Африка]], Орталық және Оңтүстік [[Еуропа]], Орталық [[Азия]] және Батыс [[Сібір]]де таралған көпжылдық тамыртүйнекті пиязшық өсімдік. ТМД аймағында [[Қырым]], [[Кавказ]]да өссе, [[Қазақстан]]да [[Тобыл]] өзенінің жоғарғы сағасынан кездестіруге болады. “Gladiolus” сөзін латын тілінен аударғанда «семсер» деген мағына береді. Шынында оның 50-80 см ұзындықтағы жұқа, көкшіл жасыл түсті сүйір жапырақтары семсердің пішініне ұқсас. 200-ден аса түрлері бар болса, оның оншақтысы еліміздің көгалдандыруында кеңінен қолданылады. [[Будандастыру]], телу жұмыстары арқылы мамандар баршынгүлдің 5000-ға жуық сұрпын шығарған. Гүлдеу мерзімдері түрі мен сұрпына қарай шілде айы мен күздің соңына дейінгі аралыққа сәйкес келеді. Тік, дара сабақты, биіктігі 50-150 см аралығында. Жапырақ қынабы сабақты айнала орналасқандықтан, ұзын жапырақтары сабақтың беріктігін арттыра түседі. Гүлдерінің орналасуы әртүрлі, көлемдері түріне қарай ірі, орташа, ұсақ болып келеді. Олар 80 см ұзындықта сабақтың бір жақ бойына қатарласа немесе екі жағына тізіле немесе спираль тәрізді сабақты айнала отырып орналасқан. Гүлдерінің түсі ақ, күлгін, ақшыл сары, көк, қызыл болып келеді. Баршынгүлдің бір сабағында 45-100 гүлге дейін болады. Дөңгелек, сопақ пішінді тұқымдары мол, қоңыр түсті.

==Күтімі==
Баршынгүл ашық күн көзінде, ылғалды, құнарлы топырақты жерлерде өседі. Мол суғарғанды ұнатады. Әйтсе де оны мөлшерден артық суғаруға болмайды. Күзде пиязшығын қазып алып жертөледе сақтап, көктемде тұрақты орнына қайта егеді.

==Көбейтілуі==
Пиязшықтарын бөлу арқылы көбейткен тиімді. Бұлай көбейту бір жағынан оңай тәсіл болса, екінші жағынан түрі мен сұрпын өзгеріске ұшыратпай, сол қалпында сақтау үшін пайдалы. Тұқымын себу арқылы да көбейтеді.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt;

== Баршынгүл туралы тақпақ ==
Ұрықтары ірі оның,

Бейне түйме пішіндес.

Қыста үйде сақтайды,

Сонда аязға үсімес.

Сабағының бойымен

Бірнеше гүл жарады.

Әдемі ғып гүлшоғыр

Жасауға одан болады.

==  Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

==  Пайдаланылған әдебиеттер ==
&quot;Гүлстан&quot; республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727


== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Құртқашаштар]]</text>
      <sha1>1fs39p9s89sio3eezm3r5rpurajm3o6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626047</id>
      <parentid>3626046</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7434" sha1="4a8s7e9h738bh7ju02yhxlincv8prcc" xml:space="preserve">{{Taxobox
|name = Баршынгүл
|image = Gladiolus 7-19-06.JPG
|image_caption = 
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Дара жарнақтылар]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Құртқашаштар тұқымдасы|Iridaceae]]
|subfamilia = [[Crocoideae]]
|tribus = [[Gladioleae]]
|genus = '''''Gladiolus'''''
|genus_authority = [[Карл Линней]]
|type_species = ''Gladiolus communis''
|type_species_authority = L.
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 260 түрі белгілі
}}
'''Баршынгүл''' , қамысгүл, гладиолус ({{lang-la|Gladiolus}}) – [[Құртқашаштар тұқымдасы|құртқашаштар]] тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. 

#'''Гладиолус''' ('''''Gladiolus''''') — жыңғылдықтар тұқымдасына жататын көпжылдық [[өсімдіктер]]дің бір туысы. [[Гладиолус]] гүлі әдемі декорациялық өсімдік. Көп тараған жері: Оңтүстік және Солтүстік [[Африка]], [[Еуропа]] мен Шығыс [[Азия]]. Гладиолустың 200 шақты түрі бар, олардың 9 түрі бұрынғы [[КСРО]]-ның көбінесе жайылым жерлерінде жабайы күйінде өседі. Гладиолус шілдеден қыркүйекке дейін гүлдейді, құрамында [[витамин]] мол болады.
#'''Гладиолус'''('''''Gladіolus'''''), қамысгүл – құртқашаш тұқымдасына жататын көп жылдық түйнекті-баданалы өсімдік. [[Алматы облысы|Алматы]], [[Жамбыл облысы|Жамбыл]], [[Түркістан облысы|Түркістан]] облыстарында сәндік үшін өсіріледі. Қатпарлы және будан түрлері бар. Тік сабағының  биіктігі ''35 – 220 см''. Таспа пішінді жапырақтары семсер тәрізді. Гүлі ақ, сары, қызыл,  қызғылт түсті. Гладиолус негізінен түйнек баданасы арқылы көбейтіледі. [[Мамыр]] – [[шілде]] айларында гүлдейді. Гүл шоғыры суда ''14 – 15 күнге'' дейін солмайды. Гладиолус терең жыртылған (25 – 30 см) саздақ және құмдақ  топырақты жерлерге егіледі. Гладиолус дұрыс өсуі үшін жарық, желден таса орын қажет. Күзгі суық түскенше түйнек-бадананы қазып алып, кептіреді де, ауасының ылғалдылығы ''70%'', температурасы ''4–5С'' қоймада сақтайды.

==  Өсімдік туралы == 
'''Баршынгүл''' – құртқашаштар тұқымдасына жататын, [[Африка]], Орталық және Оңтүстік [[Еуропа]], Орталық [[Азия]] және Батыс [[Сібір]]де таралған көпжылдық тамыртүйнекті пиязшық өсімдік. ТМД аймағында [[Қырым]], [[Кавказ]]да өссе, [[Қазақстан]]да [[Тобыл]] өзенінің жоғарғы сағасынан кездестіруге болады. “Gladiolus” сөзін латын тілінен аударғанда «семсер» деген мағына береді. Шынында оның 50-80 см ұзындықтағы жұқа, көкшіл жасыл түсті сүйір жапырақтары семсердің пішініне ұқсас. 200-ден аса түрлері бар болса, оның оншақтысы еліміздің көгалдандыруында кеңінен қолданылады. [[Будандастыру]], телу жұмыстары арқылы мамандар баршынгүлдің 5000-ға жуық сұрпын шығарған. Гүлдеу мерзімдері түрі мен сұрпына қарай шілде айы мен күздің соңына дейінгі аралыққа сәйкес келеді. Тік, дара сабақты, биіктігі 50-150 см аралығында. Жапырақ қынабы сабақты айнала орналасқандықтан, ұзын жапырақтары сабақтың беріктігін арттыра түседі. Гүлдерінің орналасуы әртүрлі, көлемдері түріне қарай ірі, орташа, ұсақ болып келеді. Олар 80 см ұзындықта сабақтың бір жақ бойына қатарласа немесе екі жағына тізіле немесе спираль тәрізді сабақты айнала отырып орналасқан. Гүлдерінің түсі ақ, күлгін, ақшыл сары, көк, қызыл болып келеді. Баршынгүлдің бір сабағында 45-100 гүлге дейін болады. Дөңгелек, сопақ пішінді тұқымдары мол, қоңыр түсті.

==Күтімі==
Баршынгүл ашық күн көзінде, ылғалды, құнарлы топырақты жерлерде өседі. Мол суғарғанды ұнатады. Әйтсе де оны мөлшерден артық суғаруға болмайды. Күзде пиязшығын қазып алып жертөледе сақтап, көктемде тұрақты орнына қайта егеді.

==Көбейтілуі==
Пиязшықтарын бөлу арқылы көбейткен тиімді. Бұлай көбейту бір жағынан оңай тәсіл болса, екінші жағынан түрі мен сұрпын өзгеріске ұшыратпай, сол қалпында сақтау үшін пайдалы. Тұқымын себу арқылы да көбейтеді.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt;

== Баршынгүл туралы тақпақ ==
Ұрықтары ірі оның,

Бейне түйме пішіндес.

Қыста үйде сақтайды,

Сонда аязға үсімес.

Сабағының бойымен

Бірнеше гүл жарады.

Әдемі ғып гүлшоғыр

Жасауға одан болады.

== Әдебиет ==
* «Гүлстан» республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
* Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев

==  Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Құртқашаштар]]</text>
      <sha1>4a8s7e9h738bh7ju02yhxlincv8prcc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626048</id>
      <parentid>3626047</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7491" sha1="1o1i3x1hrr6pxsjg6f0s1szhy80wzzo" xml:space="preserve">{{Taxobox
|name = Баршынгүл
|image = Gladiolus 7-19-06.JPG
|image_caption = 
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Дара жарнақтылар]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Құртқашаштар тұқымдасы|Iridaceae]]
|subfamilia = [[Crocoideae]]
|tribus = [[Gladioleae]]
|genus = '''''Gladiolus'''''
|genus_authority = [[Карл Линней]]
|type_species = ''Gladiolus communis''
|type_species_authority = L.
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 260 түрі белгілі
}}
'''Баршынгүл''' , қамысгүл, гладиолус ({{lang-la|Gladiolus}}) — [[Құртқашаштар тұқымдасы|құртқашаштар]] тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. 

#'''Гладиолус''' ('''''Gladiolus''''') — жыңғылдықтар тұқымдасына жататын көпжылдық [[өсімдіктер]]дің бір туысы. [[Гладиолус]] гүлі әдемі декорациялық өсімдік. Көп тараған жері: Оңтүстік және Солтүстік [[Африка]], [[Еуропа]] мен Шығыс [[Азия]]. Гладиолустың 200 шақты түрі бар, олардың 9 түрі бұрынғы [[КСРО]]-ның көбінесе жайылым жерлерінде жабайы күйінде өседі. Гладиолус шілдеден қыркүйекке дейін гүлдейді, құрамында [[витамин]] мол болады.
#'''Гладиолус'''('''''Gladіolus'''''), қамысгүл – құртқашаш тұқымдасына жататын көп жылдық түйнекті-баданалы өсімдік. [[Алматы облысы|Алматы]], [[Жамбыл облысы|Жамбыл]], [[Түркістан облысы|Түркістан]] облыстарында сәндік үшін өсіріледі. Қатпарлы және будан түрлері бар. Тік сабағының  биіктігі ''35 – 220 см''. Таспа пішінді жапырақтары семсер тәрізді. Гүлі ақ, сары, қызыл,  қызғылт түсті. Гладиолус негізінен түйнек баданасы арқылы көбейтіледі. [[Мамыр]] – [[шілде]] айларында гүлдейді. Гүл шоғыры суда ''14 – 15 күнге'' дейін солмайды. Гладиолус терең жыртылған (25 – 30 см) саздақ және құмдақ  топырақты жерлерге егіледі. Гладиолус дұрыс өсуі үшін жарық, желден таса орын қажет. Күзгі суық түскенше түйнек-бадананы қазып алып, кептіреді де, ауасының ылғалдылығы ''70%'', температурасы ''4–5С'' қоймада сақтайды.

==  Өсімдік туралы == 
'''Баршынгүл''' – құртқашаштар тұқымдасына жататын, [[Африка]], Орталық және Оңтүстік [[Еуропа]], Орталық [[Азия]] және Батыс [[Сібір]]де таралған көпжылдық тамыртүйнекті пиязшық өсімдік. ТМД аймағында [[Қырым]], [[Кавказ]]да өссе, [[Қазақстан]]да [[Тобыл]] өзенінің жоғарғы сағасынан кездестіруге болады. “Gladiolus” сөзін латын тілінен аударғанда «семсер» деген мағына береді. Шынында оның 50-80 см ұзындықтағы жұқа, көкшіл жасыл түсті сүйір жапырақтары семсердің пішініне ұқсас. 200-ден аса түрлері бар болса, оның оншақтысы еліміздің көгалдандыруында кеңінен қолданылады. [[Будандастыру]], телу жұмыстары арқылы мамандар баршынгүлдің 5000-ға жуық сұрпын шығарған. Гүлдеу мерзімдері түрі мен сұрпына қарай шілде айы мен күздің соңына дейінгі аралыққа сәйкес келеді. Тік, дара сабақты, биіктігі 50-150 см аралығында. Жапырақ қынабы сабақты айнала орналасқандықтан, ұзын жапырақтары сабақтың беріктігін арттыра түседі. Гүлдерінің орналасуы әртүрлі, көлемдері түріне қарай ірі, орташа, ұсақ болып келеді. Олар 80 см ұзындықта сабақтың бір жақ бойына қатарласа немесе екі жағына тізіле немесе спираль тәрізді сабақты айнала отырып орналасқан. Гүлдерінің түсі ақ, күлгін, ақшыл сары, көк, қызыл болып келеді. Баршынгүлдің бір сабағында 45-100 гүлге дейін болады. Дөңгелек, сопақ пішінді тұқымдары мол, қоңыр түсті.

==Күтімі==
Баршынгүл ашық күн көзінде, ылғалды, құнарлы топырақты жерлерде өседі. Мол суғарғанды ұнатады. Әйтсе де оны мөлшерден артық суғаруға болмайды. Күзде пиязшығын қазып алып жертөледе сақтап, көктемде тұрақты орнына қайта егеді.

==Көбейтілуі==
Пиязшықтарын бөлу арқылы көбейткен тиімді. Бұлай көбейту бір жағынан оңай тәсіл болса, екінші жағынан түрі мен сұрпын өзгеріске ұшыратпай, сол қалпында сақтау үшін пайдалы. Тұқымын себу арқылы да көбейтеді.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt;

== Баршынгүл туралы тақпақ ==
Ұрықтары ірі оның,

Бейне түйме пішіндес.

Қыста үйде сақтайды,

Сонда аязға үсімес.

Сабағының бойымен

Бірнеше гүл жарады.

Әдемі ғып гүлшоғыр

Жасауға одан болады.

== Әдебиет ==
* «Гүлстан» республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
* Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

==  Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Құртқашаштар]]</text>
      <sha1>1o1i3x1hrr6pxsjg6f0s1szhy80wzzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украин тілі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16095</id>
    <revision>
      <id>3625998</id>
      <parentid>3445436</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9867" sha1="5nj1bdsovqc7u9xh2anybr9e2uz5pfu" xml:space="preserve">{{Тілдер
 |түсі                     = Үнді-Еуропа
 |аты                      = Украин тілі
 |Сурет                    = Idioma ucraniano.png
 |өз атауы                 = українська мова
 |айтылуы                  = [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔʋɐ]
 |елдер                    = 
 |аймақтар                 = 
 |ресми тіл                = {{байрақ|Украина}}&lt;br&gt;{{flagicon image|Flag of Crimea.svg|border}} [[Қырым Республикасы]]&lt;br&gt;{{flagicon image|Flag of Transnistria (state).svg|border}} [[Транснистрия]]&lt;br&gt;'''Мойындалған, ресми емес тіл'''&lt;br&gt;{{байрақ|Беларусь}}&lt;br&gt;{{байрақ|Босния және Герцеговина}}&lt;br&gt;{{байрақ|Хорватия}}&lt;br&gt;{{байрақ|Чехия}}&lt;br&gt;{{байрақ|Мажарстан}}&lt;br&gt;{{байрақ|Молдова}}&lt;br&gt;{{байрақ|Польша}}&lt;br&gt;{{байрақ|Румыния}}&lt;br&gt;{{байрақ|Сербия}}&lt;br&gt;{{байрақ|Словакия}}
 |реттейтін мекеме         = [[Украина Ұлттық ғылымдар академиясы]]
 |сөйлеушілер саны         = 40 миллион адам (2000)
 |рейтинг                  = 22
 |күйі                     = қауіпсіз
 |жойылды                  = 
 |санаты                   = [[Еуразия тілдері]]
 |классификация            = [[Үнді-Еуропа тілдері|Үнді-Еуропа әулеті]]
:[[Балтық-славян тілдері|Балтық-славян тармағы]]
::[[Славян тілдері|Славян тобы]]
:::[[Шығыс славян тілдері|Шығыс славян топ тармағы]]&lt;br&gt;туыстас тілдері: [[Орыс тілі|орыс]], [[Беларус тілі|беларус]], [[Русин тілі|русин]] тілдері
 |жазу                     = [[Кириллица]] ([[Украин әліпбиі]])
 |МЕСТ 7.75–97             = 
 |ISO1                     = uk
 |ISO2                     = ukr
 |ISO3                     = ukr
}}
'''Украин тілі''' (''українська мова'')&lt;ref group=&quot;~&quot;&gt;ХХ ғасырдың басына дейін украин тілінің «кіші орыс диалектісі» және «кіші [[орыс тілі]]&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;» сияқты атаулары қолданылды; сонымен қатар, ХХ ғасырдың басына дейін Батыс Украинада өз тіліне қатысты атау сақталды — «орыс» (''руський''); XIX ғасырдың кейбір ғылыми еңбектеріне тән «оңтүстік орыс тілі» термині де белгілі.&lt;/ref&gt;{{sfn|Жовтобрюх, Молдован|2005|с=513}} — [[Славян тілдері|славян тілдерінің]] бірі, [[Украиндар|украиндардың]] ұлттық тілі. Шығыс славян тілдер тобына біріктірілген [[Беларус тілі|беларус]] және [[Орыс тілі|орыс]] тілдеріне жақын. Негізінен [[Украина]] аумағында, онымен қоса [[Ресей]], [[Беларусь]], [[Қазақстан]], [[Польша]], [[Словакия]], [[Румыния]], [[Молдова]], [[Сербия]], [[Мажарстан]] және [[Канада]], [[АҚШ]], [[Аргентина]], [[Аустралия]] және басқа елдердегі эмигранттардың ұрпақтары арасында таралған&lt;ref name=&quot;Українська енциклопедія. Українська мова&quot;&gt;''Русанівський В. М.''. [http://izbornyk.org.ua/ukrmova/um123.htm Українська мова] //{{V|18|5|2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ЛЭС. Украинский язык&quot;&gt;''Пилинский Н. Н.'' [http://tapemark.narod.ru/les/533b.html Украинский язык]&lt;/ref&gt;{{sfn|Жовтобрюх, Молдован|2005|с=513—515}}. [[Украина|Украинаның]] [[Ресми тіл|мемлекеттік тілі]] болып табылады&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120716102902/http://www.president.gov.ua/ru/content/chapter01.html Украина конституциясы // 10-шы мақала]&lt;/ref&gt;.
[[Сурет:Idioma ucraniano.png|thumb|Украин тілінің таралуы]]
[[Сурет:Ukr lang rus 2001.jpg|thumb|Украин тілінің аймақтар бойынша таралуы ([[2001 жыл]]ғы халық санағының нәтижелері бойынша)]]
[[File:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|thumb|250px|Украин тілі]]

== Әліпбиі ==
{{толық мақала|Украин әліпбиі}}
{| {{Prettytable}}
|- align=center style=height:2.5em
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[А (кирил)|Аа]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Б|Бб]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[В (кирил)|Вв]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Г|Гг]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ґ|Ґґ]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Д|Дд]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Е (кирил)|Ее]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Є|Єє]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ж|Жж]]
|- align=center style=height:2.5em
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[З|Зз]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[И|Ии]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[І (кирил)|Іі]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ї (кирил)|Її]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Й|Йй]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[К (кирил)|Кк]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Л|Лл]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[М (кирил)|Мм]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Н (кирил)|Нн]]
|- align=center style=height:2.5em
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[О (кирил)|Оо]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[П|Пп]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Р (кирил)|Рр]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[С (кирил)|Сс]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Т (кирил)|Тт]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[У (кирил)|Уу]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ф|Фф]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Х (кирил)|Хх]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ц|Цц]]
|- align=center style=height:2.5em
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ч|Чч]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ш|Шш]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Щ|Щщ]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ь|Ьь]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Ю|Юю]]
|style=&quot;font-family:sans-serif; font-size:1.8em; width:2.5em&quot; | [[Я|Яя]]
|}

== Тарихы ==
{{stub}}

== Қазіргі қолданысы ==
[[Сурет:Ivan Franko Museum in Krivorivnia.jpg|thumb|left|Верховина маңындағы [[Иван Яковлевич Франко]] музейі]]
[[Сурет:Inf board metro.JPG|thumb|left|Украин тілінде жазылған метродағы ақпараттық тақта ([[Киев]], Украина)]]
Ұзақ уақытқа созылған құлдыраудан кейін украин тілінің қолданылуы өсіп келеді. Дүние жүзінде елу миллионға жуық этникалық [[украиндар]] болса да, оның ішінде 2001-ші жылы [[Украина]]да 37,5 миллион (сол кездегі жалпы халықтың 77,8%-ы), украин тілі негізінен Украинаның батысы мен орталық бөлігінде кең таралған. [[Киев]] тұрғындары украин және [[Орыс тілі|орыс]] тілдерінде де сөйлейді, алайда бұрын бұл қала негізінен орыстілді болатын.

2022-ші жылдың тамызында рейтинг тобының Украинадағы сауалнамасы 85%-ы үйде украин немесе украин және орыс тілдерін және 51%-ы тек украин тілінде сөйлейтінін көрсетті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_ua_1000_independence_082022_xvii_press.pdf|title=Сімнадцяте загальнонаціональне опитування: Ідентичність. Патріотизм. Цінності (17-18 серпня 2022)|author=Rating Group|date=23.8.2022|lang=uk}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
=== Деректер ===
&lt;references group=&quot;~&quot;/&gt;
=== Дереккөздер ===
{{дереккөздер}}

{{Slavic languages‎}}

[[Санат:Шығыс славян тілдері]]
[[Санат:Украин тілі]]</text>
      <sha1>5nj1bdsovqc7u9xh2anybr9e2uz5pfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кентау</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18995</id>
    <revision>
      <id>3625955</id>
      <parentid>3625551</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] ([[User talk:Омарбек Мөлдір|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3622499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14594" sha1="ssfpcy53p0zwl20uxh6eu6m2tl49ni7" xml:space="preserve">{{Елді мекен-Қазақстан
 |статусы                 = Қала
 |атауы                   = Кентау
 |сурет                   = Кентау. Вид 010 2007.jpg
 |әкімшілік күйі          = 
 |елтаңба                 = Герб Кентау.png
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  =  
  |lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06 
  |lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
  |CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
  |CoordScale             = 
 |ел картасының өлшемi    = 300 
 |облыс картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |облысы                  = Түркістан облысы
 |кестедегі облыс         = Түркістан облысы{{!}}Түркістан 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |мекен түрі              = 
 |мекені                  = 
 |кестедегі мекен         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |әкімі                   =Жандос Тасов 
 |құрылған уақыты         = 1955
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = Мырғалымсай
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = қазақ тілі
  |тұрғыны                = 74 464&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2023
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |телефон коды            =  72536
 |пошта индексі           = 160400
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Kentau
 |сайты                   = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
 |сайт тілі               =kz
 |сайт тілі 2               = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.

== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.

== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.

== Халқы ==  
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Саны (1999, 2009, 2021)&lt;ref name=&quot;source122&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}

* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
 
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.

== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]  ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг

=== Әкім===
&lt;!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей--&gt;
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы  14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы  11 наурыз&lt;ref&gt;[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]&lt;/ref&gt;  2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]&lt;/ref&gt;

==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.

Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.

== Мәдениет пен қала көрінісі ==
{{Толықтыру}}
[[Сурет:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]

== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ (&quot;Кеншілер&quot;, &quot;Сұлтанбек Қожанов атындағы&quot;, &quot;Жастар&quot;),  [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп,  агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.

== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.

== Галерея ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|&lt;small&gt;Қаладағы қонақ үй&lt;/small&gt;
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|&lt;small&gt;Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш&lt;/small&gt;
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|&lt;small&gt;Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба&lt;/small&gt;
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|&lt;small&gt;Кеншілер саябағы&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{commonscat|Kentau}}

{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}

[[Санат:Кентау]]</text>
      <sha1>ssfpcy53p0zwl20uxh6eu6m2tl49ni7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625956</id>
      <parentid>3625955</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Kasymov|Kasymov]] ([[User talk:Kasymov|т]]) өңдемелерінен [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3625551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19978" sha1="8kvkbjjtmku2vnqcxl1b2ntlqsa12vj" xml:space="preserve">{{Елді мекен-Қазақстан
 |статусы                 = Қала
 |атауы                   = Кентау
 |сурет                   = Кентау. Вид 010 2007.jpg
 |әкімшілік күйі          = 
 |елтаңба                 = Герб Кентау.png
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  =  
  |lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06 
  |lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
  |CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
  |CoordScale             = 
 |ел картасының өлшемi    = 300 
 |облыс картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |облысы                  = Түркістан облысы
 |кестедегі облыс         = Түркістан облысы{{!}}Түркістан 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |мекен түрі              = 
 |мекені                  = 
 |кестедегі мекен         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |әкімі                   =Жандос Тасов 
 |құрылған уақыты         = 1955
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = Мырғалымсай
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = қазақ тілі
  |тұрғыны                = 74 464&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2023
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |телефон коды            =  72536
 |пошта индексі           = 160400
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Kentau
 |сайты                   = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
 |сайт тілі               =kz
 |сайт тілі 2               = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.

== Географиялық орны ==
Кентау — Қазақстанның бірегей қалаларының бірі.Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Шымкенттен солтүстік-батысқа қарай 190 км жерде орналасқан.[[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.1955 жылы негізі қаланған бұл қала жап- жасыл желегімен және жұмсақ климатымен танымал.Кентауды  тау маңындағы «жасыл оазис» деп атайды.Кентау қаласы рухани астана – Түркістанға жақын орналасқандықтан, саяхатшылар жиі аялдап, айналадағы жерлерді аралайды.Оның маңында қасиетті орындар (мысалы, Үкаш ата кесенесі) мен ежелгі Сауран қалашығы орналасқан.Қаратау жотасының етектерімен қоршалған бұл жер көркем көріністерімен, таза ауасымен және далалық аймақтармен салыстырғанда салқын, таза ауасымен мақтана алады.Ол Қаратау жотасының етегіндегі тау-кен өнеркәсібінің ірі орталығы ретінде танымал.Бұл аймақ өсімдіктер мен жануарлардың сирек кездесетін түрлерімен танымал.Кентау қаласы экологиялық мәселелерге тап болуда. Өнеркәсіптік кәсіпорындар мен тау-кен саласының қызметі салдарынан белгілі бір аумақтар ластануға ұшырады.

== Тарихы ==
Қала маңында ескі кен орындары бар, IX-X ғасырларға жататын кеншілер еңбек құралдарының қалдықтары табылған.1930 жылы Қарасай геологиялық барлау тобы Кентаудың оңтүстік-батыс сілемдерінен ірі полиметалл қалайы кен орнын ашты. Кеншілер оның дамуында маңызды рөл атқарды, өйткені олардың еңбегі қаланың қалыптасуына үлес қосты. Жұмысшы Мирғалим Фахрезетдиновтың құрметіне Мірғалымсай деп аталды. 1930 жылдары Кентау жотасының сайлары мен шатқалдарында тау-кен жұмыстары басталды.1941 жылы Хантағы кеніші таусылғаннан кейін жаңа «Мирғалимсайский» кеніші құрылды.Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төрағасының 1955 жылғы 1 тамыздағы Жарлығымен Қантағы және Мырғалымсай жұмысшы кенттері біріктіріліп, Кентау қаласы құрылды.]][[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.Кентау қаласының өзінен басқа  Ащысай, Баялдыр, Қантағы,Қарнақ  ауылдары кіреді.1979 жылы Қантағы ауылы қайтадан қаладан бөлініп шықты.Қала Ащысай кен орнының игерілуі арқасында дамыды. Мұнда полиметалл кендерін (қорғасын мен мырыш) өндіру қарқынды жүргізілді.

== Халқы ==  
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Саны (1999, 2009, 2021)&lt;ref name=&quot;source122&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}

* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
* 1959 жылы 40 000 жуық болса, 2021 жыл сағағы бойынша 70 000 асты.
 
Кеңес дәуірінде қала халқы негізінен КСРО-ның басқа аймақтарынан келген адамдардан — қуғын-сүргінге ұшырағандардың (гректер, немістер, кәрістер, еврейлер, шешендер) ұрпақтарынан, сондай-ақ кейінірек келген орыстардан, қазақтардан, өзбектер мен татарлардан — құралды.Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында кен орындарының сарқылуына байланысты өнеркәсіптік кәсіпорындар мен шахталардың жабылуы халықтың жаппай көшіп кетуіне әкелді.2023 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша халық саны 74 681 адамды құрады; Әкімшілік жағынан қалалық әкімдікке (ауылдық округтерді қоса алғанда) бағынатын аумақтың шекарасында 99 753 адам тұрады, негізінен қазақтар мен өзбектер болып тұр.

== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]  ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг

=== Әкім===
&lt;!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей--&gt;
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы  14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы  11 наурыз&lt;ref&gt;[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]&lt;/ref&gt;  2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]&lt;/ref&gt;

==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.

Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Трансформатор зауыты - Орталық Азиядағы электр жабдықтарын шығаратын ең ірі кәсіпорындардың бірі саналды.Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата, асфальт, кірпіш   өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, &quot;Әлия&quot; тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.Жолдар қаланың негізгі көлік  қызметін атқарады. Кентауға теміржол қатынасы жоқ.

== Мәдениет пен қала көрінісі ==
{{Толықтыру}}
[[Сурет:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]

== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ (&quot;Кеншілер&quot;, &quot;Сұлтанбек Қожанов атындағы&quot;, &quot;Жастар&quot;),  [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің инежинерия факультетінің бөлімі, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, балалар көркемсурет мектебі, балалалар спорт мектебі, «Дарын» мектебі, мектеп-гимназиялар,  кәсіптік-техникалық мектеп,  агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.Қалада Кентау политехникалық колледжі жұмыс істейді. Бұл оқу орны өңірде сұранысқа ие техникалық мамандарды даярлайды.

== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі», Абай Құнанбаев ескерткіші бар.

== Галерея ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|&lt;small&gt;Қаладағы қонақ үй&lt;/small&gt;
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|&lt;small&gt;Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш&lt;/small&gt;
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|&lt;small&gt;Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба&lt;/small&gt;
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|&lt;small&gt;Кеншілер саябағы&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{commonscat|Kentau}}

{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}

[[Санат:Кентау]]</text>
      <sha1>8kvkbjjtmku2vnqcxl1b2ntlqsa12vj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зайсан (қала)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19009</id>
    <revision>
      <id>3625957</id>
      <parentid>3625773</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:28:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11354" sha1="lz1vb8a05z08my7ofn78hqi5ffoduj8" xml:space="preserve">{{Елді мекен-Қазақстан
 |статусы                 = Қала
 |атауы                   =Зайсан
 |сурет                   = 
 |әкімшілік күйі          = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  =  
  |lat_deg =47 |lat_min =28|lat_sec = 20
  |lon_deg =84 |lon_min =52|lon_sec =29 
  |CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
  |CoordScale             = 
 |ел картасының өлшемi    = 300 
 |облыс картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |облысы                  = Шығыс Қазақстан облысы 
 |кестедегі облыс         = Шығыс Қазақстан облысы
 |ауданы                  = Зайсан ауданы
 |кестедегі аудан         = 
 |мекен түрі              = қала{{!}}Қалалық әкімдігі
 |мекені                  = Зайсан қалалық әкімдігі
 |кестедегі мекен         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |әкімі                   = Тауасаров Ринат Аденбекович
 |құрылған уақыты         = 1871
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1941
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 660
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = қазақ тілі
  |тұрғыны                = 18 514&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt; 
  |санақ жылы             = 2023
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |телефон коды            =  
 |пошта индексі           = 070070
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   =
 |сайт тілі               =
 |сайт тілі 2               = 
}}
{{мағына|Зайсан}}
[[Сурет:Zaysan Post, Kazakhstan, 1875 WDL2059.png|thumb|оңға|200px|[[Адольф-Николай Боярский]]. Зайсан бекеті. 1875 жыл.]]
[[Сурет:ЗАЙСАН-PHANTOM1GOPROHERO3-00024587WINDOWS7.png|нобай|207px|оңға|Зайсанның аспаннан көрінісі ([[2023 жыл|2023 ж.]])]]
'''Зайсан''' — [[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы қала, [[Зайсан ауданы]]ның орталығы.
[[Сурет:ЗАЙСАН-PHANTOM1GOPROHERO3-00024587WINDOWS7.png|нобай|207px|center|Зайсанның аспаннан көрінісі ([[2023 жыл|2023 ж.]])]]

== Географиялық орны ==
Облыс орталығы - [[Өскемен]] қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 470 км-дей жерде, [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстік-батыс етегінде, [[Зайсан (көл)|Зайсан көлі]]не құятын [[Үйдене]] өзенінің оң жағалауындағы орманды-далалы белдемде орналасқан. Ең жақын темір жол стансасы – [[Жаңғызтөбе]] (378 км). 

=== Климаты ===
&lt;div style=&quot;width:100%&quot;&gt;
{{Қаланың ауа райы
|Ені = 
|Жағдайы = 
|Жер_ілік = Зайсанның
|Дерекнама = [https://meteolabs.kz/қаз/климаты/зайсан/ Зайсан - климаты]
|Қаң_ор = -15.8
|Ақп_ор = -13.5
|Нау_ор = -5.5
|Сәу_ор = 8.4
|Мам_ор = 16.5
|Мау_ор = 21.5
|Шіл_ор = 23.7
|Там_ор = 22.5
|Қыр_ор = 16.2
|Қаз_ор = 7.8
|Қар_ор = -3.9
|Жел_ор = -12.7
|Жыл_ор =5.4
|Қаң_ор_мин = -20.1
|Ақп_ор_мин = -18.4
|Нау_ор_мин = -10.3
|Сәу_ор_мин = 2.6
|Мам_ор_мин = 10.8
|Мау_ор_мин = 16.0
|Шіл_ор_мин = 18.4
|Там_ор_мин = 17.0
|Қыр_ор_мин = 10.5
|Қаз_ор_мин = 2.4
|Қар_ор_мин = -8.2
|Жел_ор_мин = -16.9
|Жыл_ор_мин =0.3
|Қаң_ор_макс = -11.4
|Ақп_ор_макс = -8.6
|Нау_ор_макс = -0.6
|Сәу_ор_макс = 14.2
|Мам_ор_макс = 22.1
|Мау_ор_макс = 26.9
|Шіл_ор_макс = 28.9
|Там_ор_макс = 27.9
|Қыр_ор_макс = 21.9
|Қаз_ор_макс = 13.2
|Қар_ор_макс = 0.5
|Жел_ор_макс = -8.5
|Жыл_ор_макс =10.5
|Қаң_а_макс = 13.7
|Ақп_а_макс = 9.7
|Нау_а_макс = 24.3
|Сәу_а_макс = 33.0
|Мам_а_макс = 34.7
|Мау_а_макс = 38.0
|Шіл_а_макс = 42.0
|Там_а_макс = 40.6
|Қыр_а_макс = 37.8
|Қаз_а_макс = 32.8
|Қар_а_макс = 17.4
|Жел_а_макс = 11.2
|Жыл_а_макс =42.0
|Қаң_а_мин = -37.4
|Ақп_а_мин = -36.3
|Нау_а_мин = -29.3
|Сәу_а_мин = -14.5
|Мам_а_мин = -2.0
|Мау_а_мин = 0.8
|Шіл_а_мин = 9.5
|Там_а_мин = 5.9
|Қыр_а_мин = -2.3
|Қаз_а_мин = -17.8
|Қар_а_мин = -37.9
|Жел_а_мин = -39.4
|Жыл_а_мин =-39.4
|Қаң_ор_ж-ш = 12.8
|Ақп_ор_ж-ш = 11.7
|Нау_ор_ж-ш = 15.8
|Сәу_ор_ж-ш = 25.9
|Мам_ор_ж-ш = 45.5
|Мау_ор_ж-ш = 31.5
|Шіл_ор_ж-ш = 49.8
|Там_ор_ж-ш = 25.3
|Қыр_ор_ж-ш = 30.9
|Қаз_ор_ж-ш = 30.8
|Қар_ор_ж-ш = 28.7
|Жел_ор_ж-ш = 15.9
|Жыл_ор_ж-ш =324.6
|}}
&lt;/div&gt;

== Халқы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Саны (1999, 2009, 2021)&lt;ref name=&quot;source122&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||16000||{{құлдырау}}14416 ||{{өсім}}18430 ||127,8 ||6922 ||{{өсім}}9012 ||130,2 ||7494 ||{{өсім}}9418 ||125,7
|}


== Тарихы ==
[[Сауыр таулары|Сауыр]] тауларының етегінде орналасқан шағын сайлар бойымен ағып, Зайсан қазаншұңқырына құятын көптеген өзендердің бірі [[Жеменей]] деп аталады. [[1830 жыл|1830]]-[[1840 жыл]]дары [[Жеменей]] өзенінің жоғарғы ағысында, қалың ормандардың арасында Зайсан қаласының алғашқы іргетасы қаланған. Бұрын қала «Джеменейка» деп аталған. Шамамен [[1830 жыл]]дары географ және геодезист Маяковский осы жерлерге келіп, [[Ертіс|Ертістің]] шығыс жағында бекініс салу үшін ыңғайлы және қауіпсіз орын іздеген. 

«Жеменейка» кеңейіп, ірі елді мекенге айналды. 1860 жылдан бастап қаланың тұрғындарының өмірі [[Зайсан (көл)|Зайсан көлі]] мен [[Ертіс]] өзенімен тығыз байланысты болды. [[Семей]], [[Павлодар]], [[Қарқаралы]], [[Өскемен]] және басқа да қалалардан көптеген саяхатшылар бұл жерді «Зайсан» деп атай бастады. 

[[1870 жыл|1870]]-[[1880 жыл]]дары қалада 2663 орыс және 122 қазақ тұрған, ал [[1900 жыл|1900-жыл]]дары қазақтардың саны 4 мыңға жеткен. Халық егіншілік, мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығымен айналыса бастады. 

Округтік органдар губерниялық болып өзгертілді, [[1857 жыл]]ы уездер құрылған кезде Зайсан уезі құрылды, ал Зайсан посты уездің әкімшілік-саяси орталығына айналды. Қалада уездік басқарма, кеден, қазынашылық, пошта-телеграф және жеке қосалқы шаруашылықтар орналасты. [[1880 жыл]]ы Семеймен байланыстыратын телеграф желісі тартылды. 

Іргесі [[1868 жыл]]ы [[Ресей]] мен [[Қытай Халық Республикасы|Қытай]] елдері арасындағы шекараны межелеу кезінде қаланды. Кейін уездік қалаға айналды. Зайсан тарихтан [[Шәуешек]] (Қытай жерінде) пен [[Семей]]ді қосатын керуен жолындағы Жеменей қонысы есебінде де белгілі. [[Қазан төңкерісі]]не дейін ([[1917 жыл|1917]]) қалада 2 мектеп, кітапхана, дәрігерлік пункт, 2 мешіт болды. [[1941 жыл]]дан аудан орталығы.

== Кәсіпорындары ==
Қазіргі кезде ([[2000 жыл|2000]]) Зайсанда 5 өнеркәсіп орны, акционерлікерлік қоғамдар (6), серіктестіктер (21) мен шаруа қожалықтары (24) жұмыс істейді. 

== Инфрақұрылымы ==
Колледж, 6 мектеп, 2 балабақша, кинотеатр, мәдениет үйі, аудандық кітапхана, аурухана, туберкулез және психикалық-невралогиялық диспансерлер, дәрігерлік кеңес беретін пункттер бар. Тұрғындары облыс орталығы – [[Өскемен]] және [[Семей]] қалаларымен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Зайсан ауданы елді мекендері}}

[[Санат:Зайсан ауданы елді мекендері]]
[[Санат:Шығыс Қазақстан облысы қалалары]]</text>
      <sha1>lz1vb8a05z08my7ofn78hqi5ffoduj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625958</id>
      <parentid>3625957</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11182" sha1="r5r5zgoygmiiq2url3vab2m8wiwrt9w" xml:space="preserve">{{Елді мекен-Қазақстан
 |статусы                 = Қала
 |атауы                   =Зайсан
 |сурет                   = 
 |әкімшілік күйі          = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  =  
  |lat_deg =47 |lat_min =28|lat_sec = 20
  |lon_deg =84 |lon_min =52|lon_sec =29 
  |CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
  |CoordScale             = 
 |ел картасының өлшемi    = 300 
 |облыс картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |облысы                  = Шығыс Қазақстан облысы 
 |кестедегі облыс         = Шығыс Қазақстан облысы
 |ауданы                  = Зайсан ауданы
 |кестедегі аудан         = 
 |мекен түрі              = қала{{!}}Қалалық әкімдігі
 |мекені                  = Зайсан қалалық әкімдігі
 |кестедегі мекен         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |әкімі                   = Тауасаров Ринат Аденбекович
 |құрылған уақыты         = 1871
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1941
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 660
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = қазақ тілі
  |тұрғыны                = 18 514&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt; 
  |санақ жылы             = 2023
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |телефон коды            =  
 |пошта индексі           = 070070
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   =
 |сайт тілі               =
 |сайт тілі 2               = 
}}
{{мағына|Зайсан}}
[[Сурет:Zaysan Post, Kazakhstan, 1875 WDL2059.png|thumb|оңға|200px|[[Адольф-Николай Боярский]]. Зайсан бекеті. 1875 жыл.]]
[[Сурет:ЗАЙСАН-PHANTOM1GOPROHERO3-00024587WINDOWS7.png|нобай|207px|оңға|Зайсанның аспаннан көрінісі ([[2023 жыл|2023 ж.]])]]
'''Зайсан''' — [[Шығыс Қазақстан облысы]]ндағы қала, [[Зайсан ауданы]]ның орталығы.

== Географиялық орны ==
Облыс орталығы - [[Өскемен]] қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 470 км-дей жерде, [[Сауыр жоталары|Сауыр жотасы]]ның солтүстік-батыс етегінде, [[Зайсан (көл)|Зайсан көлі]]не құятын [[Үйдене]] өзенінің оң жағалауындағы орманды-далалы белдемде орналасқан. Ең жақын темір жол стансасы – [[Жаңғызтөбе]] (378 км). 

=== Климаты ===
&lt;div style=&quot;width:100%&quot;&gt;
{{Қаланың ауа райы
|Ені = 
|Жағдайы = 
|Жер_ілік = Зайсанның
|Дерекнама = [https://meteolabs.kz/қаз/климаты/зайсан/ Зайсан - климаты]
|Қаң_ор = -15.8
|Ақп_ор = -13.5
|Нау_ор = -5.5
|Сәу_ор = 8.4
|Мам_ор = 16.5
|Мау_ор = 21.5
|Шіл_ор = 23.7
|Там_ор = 22.5
|Қыр_ор = 16.2
|Қаз_ор = 7.8
|Қар_ор = -3.9
|Жел_ор = -12.7
|Жыл_ор =5.4
|Қаң_ор_мин = -20.1
|Ақп_ор_мин = -18.4
|Нау_ор_мин = -10.3
|Сәу_ор_мин = 2.6
|Мам_ор_мин = 10.8
|Мау_ор_мин = 16.0
|Шіл_ор_мин = 18.4
|Там_ор_мин = 17.0
|Қыр_ор_мин = 10.5
|Қаз_ор_мин = 2.4
|Қар_ор_мин = -8.2
|Жел_ор_мин = -16.9
|Жыл_ор_мин =0.3
|Қаң_ор_макс = -11.4
|Ақп_ор_макс = -8.6
|Нау_ор_макс = -0.6
|Сәу_ор_макс = 14.2
|Мам_ор_макс = 22.1
|Мау_ор_макс = 26.9
|Шіл_ор_макс = 28.9
|Там_ор_макс = 27.9
|Қыр_ор_макс = 21.9
|Қаз_ор_макс = 13.2
|Қар_ор_макс = 0.5
|Жел_ор_макс = -8.5
|Жыл_ор_макс =10.5
|Қаң_а_макс = 13.7
|Ақп_а_макс = 9.7
|Нау_а_макс = 24.3
|Сәу_а_макс = 33.0
|Мам_а_макс = 34.7
|Мау_а_макс = 38.0
|Шіл_а_макс = 42.0
|Там_а_макс = 40.6
|Қыр_а_макс = 37.8
|Қаз_а_макс = 32.8
|Қар_а_макс = 17.4
|Жел_а_макс = 11.2
|Жыл_а_макс =42.0
|Қаң_а_мин = -37.4
|Ақп_а_мин = -36.3
|Нау_а_мин = -29.3
|Сәу_а_мин = -14.5
|Мам_а_мин = -2.0
|Мау_а_мин = 0.8
|Шіл_а_мин = 9.5
|Там_а_мин = 5.9
|Қыр_а_мин = -2.3
|Қаз_а_мин = -17.8
|Қар_а_мин = -37.9
|Жел_а_мин = -39.4
|Жыл_а_мин =-39.4
|Қаң_ор_ж-ш = 12.8
|Ақп_ор_ж-ш = 11.7
|Нау_ор_ж-ш = 15.8
|Сәу_ор_ж-ш = 25.9
|Мам_ор_ж-ш = 45.5
|Мау_ор_ж-ш = 31.5
|Шіл_ор_ж-ш = 49.8
|Там_ор_ж-ш = 25.3
|Қыр_ор_ж-ш = 30.9
|Қаз_ор_ж-ш = 30.8
|Қар_ор_ж-ш = 28.7
|Жел_ор_ж-ш = 15.9
|Жыл_ор_ж-ш =324.6
|}}
&lt;/div&gt;

== Халқы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Саны (1999, 2009, 2021)&lt;ref name=&quot;source122&quot;&gt;[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||16000||{{құлдырау}}14416 ||{{өсім}}18430 ||127,8 ||6922 ||{{өсім}}9012 ||130,2 ||7494 ||{{өсім}}9418 ||125,7
|}


== Тарихы ==
[[Сауыр таулары|Сауыр]] тауларының етегінде орналасқан шағын сайлар бойымен ағып, Зайсан қазаншұңқырына құятын көптеген өзендердің бірі [[Жеменей]] деп аталады. [[1830 жыл|1830]]-[[1840 жыл]]дары [[Жеменей]] өзенінің жоғарғы ағысында, қалың ормандардың арасында Зайсан қаласының алғашқы іргетасы қаланған. Бұрын қала «Джеменейка» деп аталған. Шамамен [[1830 жыл]]дары географ және геодезист Маяковский осы жерлерге келіп, [[Ертіс|Ертістің]] шығыс жағында бекініс салу үшін ыңғайлы және қауіпсіз орын іздеген. 

«Жеменейка» кеңейіп, ірі елді мекенге айналды. 1860 жылдан бастап қаланың тұрғындарының өмірі [[Зайсан (көл)|Зайсан көлі]] мен [[Ертіс]] өзенімен тығыз байланысты болды. [[Семей]], [[Павлодар]], [[Қарқаралы]], [[Өскемен]] және басқа да қалалардан көптеген саяхатшылар бұл жерді «Зайсан» деп атай бастады. 

[[1870 жыл|1870]]-[[1880 жыл]]дары қалада 2663 орыс және 122 қазақ тұрған, ал [[1900 жыл|1900-жыл]]дары қазақтардың саны 4 мыңға жеткен. Халық егіншілік, мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығымен айналыса бастады. 

Округтік органдар губерниялық болып өзгертілді, [[1857 жыл]]ы уездер құрылған кезде Зайсан уезі құрылды, ал Зайсан посты уездің әкімшілік-саяси орталығына айналды. Қалада уездік басқарма, кеден, қазынашылық, пошта-телеграф және жеке қосалқы шаруашылықтар орналасты. [[1880 жыл]]ы Семеймен байланыстыратын телеграф желісі тартылды. 

Іргесі [[1868 жыл]]ы [[Ресей]] мен [[Қытай Халық Республикасы|Қытай]] елдері арасындағы шекараны межелеу кезінде қаланды. Кейін уездік қалаға айналды. Зайсан тарихтан [[Шәуешек]] (Қытай жерінде) пен [[Семей]]ді қосатын керуен жолындағы Жеменей қонысы есебінде де белгілі. [[Қазан төңкерісі]]не дейін ([[1917 жыл|1917]]) қалада 2 мектеп, кітапхана, дәрігерлік пункт, 2 мешіт болды. [[1941 жыл]]дан аудан орталығы.

== Кәсіпорындары ==
Қазіргі кезде ([[2000 жыл|2000]]) Зайсанда 5 өнеркәсіп орны, акционерлікерлік қоғамдар (6), серіктестіктер (21) мен шаруа қожалықтары (24) жұмыс істейді. 

== Инфрақұрылымы ==
Колледж, 6 мектеп, 2 балабақша, кинотеатр, мәдениет үйі, аудандық кітапхана, аурухана, туберкулез және психикалық-невралогиялық диспансерлер, дәрігерлік кеңес беретін пункттер бар. Тұрғындары облыс орталығы – [[Өскемен]] және [[Семей]] қалаларымен автомобиль жолы арқылы қатынасады.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Зайсан ауданы елді мекендері}}

[[Санат:Зайсан ауданы елді мекендері]]
[[Санат:Шығыс Қазақстан облысы қалалары]]</text>
      <sha1>r5r5zgoygmiiq2url3vab2m8wiwrt9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Конституциялық Соты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19712</id>
    <revision>
      <id>3626209</id>
      <parentid>3557275</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Соттың құрамы және оны құру тәртібі */</comment>
      <origin>3626209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25440" sha1="1n5801rp6644kk04jgvdx9dxtf227va" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Эмблема Конституционного суда Казахстана.png
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = 1992, 2023 (екінші рет құрылды)
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 1995 (кейін қайта құрылды)
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]] қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 13
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 1,7 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kk
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты''' — Қазақстанның сот жүйесіне кірмейтін, [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасы Конституциясының]] үстемдігін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2200000153 Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазақстанда конституциялық бақылау институтын құру 1989 жылы Қазақ КСР Конституциясына Конституциялық қадағалау комитетінің құрылуын көздейтін толықтыру енгізумен байланысты, алайда ақыр аяғында бұл комитет құрылмады.&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57767?lang=kk Қазақстан Республикасында конституциялық бақылаудың қалыптасу тарихы мен дамуы]&lt;/ref&gt;

Кейінірек «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» 1991 жылғы 16 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында Конституцияны сот арқылы қорғайтын жоғары орган Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты болып табылады деп белгіленді. Қазақстанда Конституциялық сот 1992 жылы 6 маусымда қабылданған &quot;Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы&quot; заңы негізінде құрылды. Бұл органды Республика Жоғарғы Кеңесі 1992 жылғы 2 шілдеде сайлап, ол 1995 жылғы қазанға дейін конституциялық бақылауды жүзеге асырды. Оған 11 адам: төраға мен он судья кірді. Конституциялық соттың алғашқы және жалғыз төрағасы Мұрат Баймаханов болды.

1995 жылы наурызда Конституциялық сот сол кездері парламент рөлін атқарған Жоғарғы кеңес сайлауын заңсыз деп танып, Жоғарғы кеңес таратылды. Сол жылы тамыз айында жаңа Конституция қабылданып, Конституциялық кеңес құрылды. Соған сәйкес Конституциялық сот жұмысы тоқтады.&lt;ref&gt;[https://informburo.kz/kaz/elaynasy/demokratiyalyq-institut-konstituciyalyq-sotty-ne-usin-qaitaru-qazet &quot;Демократиялық институт&quot;: Конституциялық сотты не үшін қайтару қажет?]&lt;/ref&gt; 1995 жылғы Конституцияның негізінде Конституциялық Кеңес 1996 жылғы ақпанда құрылды.

2022 жылы 5 маусымда жалпыұлттық референдум өтіп, Конституцияға өзгерістер мен түзетулер енгізілді. Конституциялық соттың құрылуы да сол кездегі түзетулердің бір бөлігі болды. Соған орай 2023 жылы 1 қаңтарда Конституциялық сот жұмысын бастады.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/580540-konstitutsiyaly-sot-zh-mysyn-bastady Конституциялық сот жұмысын бастады]&lt;/ref&gt;

== Мәртебесі ==
Конституциялық Сот өз өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде дербес және азаматтардан, ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз, Қазақстан Республикасының Конституциясын және осы Конституциялық заңды басшылыққа алады, соттардың немесе басқа да мемлекеттік органдардың құзыретіне кіретін барлық жағдайларда өзге мәселелерді анықтаудан, зерттеуден және тексеруден қалыс қалады.

== Соттың құрамы және оны құру тәртібі ==
* Конституциялық Сот Төрағаны және оның орынбасарын қоса алғанда, 11 судьядан тұрады.
* Конституциялық Соттың Төрағасын лауазымға Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.
* Конституциялық Соттың 10 судьясын Қазақстан Республикасының Президенті Республика Құрылтайының келісімімен лауазымға тағайындайды.
* Қазақстан Республикасының Президенті Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан тағайындайды.

== Өкілеттік мерзімі ==
* Конституциялық Сот Төрағасы мен судьяларының өкілеттігі 8 жылға созылады. Бір адам Конституциялық Соттың судьясы болып бір реттен артық тағайындала алмайды.
* Өз өкілеттіктері тоқтатылған жағдайда Конституциялық Соттың Төрағасы мен судьялары Қазақстан Республикасының Конституциясында және осы Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен ауыстырылады.

== Соттың құзыреті ==
* Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Конституциялық Сот дау туған жағдайда:
# Қазақстан Республикасы Президентiнің сайлауын;
# Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының сайлауын;
# республикалық референдумды өткізудің дұрыстығы туралы мәселенi шешедi.
* Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабы 1-тармағының 2), 2-1) және 3) тармақшаларына сәйкес Конституциялық Сот:
# Қазақстан Республикасының Президенті қол қойғанға дейін Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдаған заңдардың;
# Қазақстан Республикасының Парламенті және оның Палаталары қабылдаған қаулылардың;
# ратификацияланғанға дейін Қазақстан Республикасы халықаралық шарттарының Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігін қарайды.
* Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабы 1-тармағының 4) және 5) тармақшаларына сәйкес Конституциялық Сот:
# Қазақстан Республикасы Конституциясының нормаларына ресми түсiндiрме;
# тиiсiнше, Қазақстан Республикасының Парламенті Қазақстан Республикасының Президентiн лауазымынан мерзiмiнен бұрын босату туралы шешiм, Қазақстан Республикасының Президентiн лауазымынан кетiру туралы түпкiлiктi шешiм қабылдағанға дейiн – белгiленген конституциялық рәсiмдердiң сақталуы туралы қорытынды бередi.
* Конституциялық Сот:
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 53-бабының 6) тармақшасына сәйкес конституциялық iс жүргiзу практикасын жинақтап қорыту нәтижелерi бойынша жыл сайын Қазақстан Республикасының Парламентіне Қазақстан Республикасындағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жолдау жiбередi;
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 2-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Конституциясының 44-бабының 10-1) тармақшасында көзделген жағдайларда – Қазақстан Республикасы Президентінің жолданымдарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Конституциясының 78-бабында көзделген жағдайларда соттардың жолданымдарын қарайды;
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 3-тармағына сәйкес азаматтардың жолданымдары бойынша Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген олардың құқықтары мен бостандықтарын тікелей қозғайтын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігін қарайды;
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 4-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының жолданымдарын қарайды.
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 5-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің жолданымдарын қарайды.
* Конституциялық Сот тек қана құқық мәселелерін шешеді және жүгінуге себеп болған нақты мән-жайларға баға бермейді.

== Төрағалар тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (1992–1995)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2022)}} || 2 шілде 1992 || 19 қазан 1995&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002551_ Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының төрағасы М.Т.Баймахановтың қызметiнен босатылуы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі (1995–2022)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2000)}} || 24 қаңтар 1996 || 15 қараша 2000&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57727?lang=kk Конституциялық Кеңестің экс-мүшелері]&lt;/ref&gt;
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]]&lt;br&gt;{{small|(1946—2004)}} || 21 желтоқсан 2000 || 15 маусым 2004
|-
| 3 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 15 маусым 2004 || 11 желтоқсан 2017
|-
| 4 || [[Сурет:Kairat Mami (cropped).jpg|99px]] || [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 11 желтоқсан 2017 || 31 желтоқсан 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (2022–)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Фото Эльвиры Азимовой.jpg|99px]] || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]&lt;br&gt;{{small|(1973 туған)}} || 1 қаңтар 2023 || —
|}

== Судьяларының тізімі ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Тағайындаған билік органы !! Лауазымы
|-
| 1 || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2 || rowspan=&quot;2&quot; | [[Бақыт Маратұлы Нұрмұханов|Бақыт Нұрмұханов]] || 1 қаңтар 2023 || rowspan=&quot;2&quot; | Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 қаңтар 2023 || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 3 || [[Асан Қайруллаұлы Ескендіров|Асан Ескендіров]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы 
|-
| 4 || [[Қайрат Төлегенұлы Жақыпбаев|Қайрат Жақыпбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 5 || [[Айжан Ержанқызы Жатқанбаева|Айжан Жатқанбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 6 || [[Айгүл Қуанышбайқызы Қыдырбаева|Айгүл Қыдырбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы
|-
| 7 || [[Қанат Сергейұлы Мусин|Қанат Мусин]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 8 || [[Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев|Еркін Оңғарбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 9 || [[Роман Анатольевич Подопригора|Роман Подопригора]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 || [[Сергей Федорович Ударцев|Сергей Ударцев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы (1992 — 1995, 2023 — )
|}

=== Бұрынғы судьяларының тізімі===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Аты-жөні !! Судья/мүше болған уақыты !! Лауазымы
|-
| [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот төрағасы&lt;ref&gt;[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35872205 В тени конституционного правосудия]&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]] || 1992 — 1995  || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 2004 — 2017 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Аманжол Мағзұмұлы Нұрмағамбетов|Аманжол Нұрмағамбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық соттың судья-хатшысы
|-
| 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Георгий Владимирович Ким|Георгий Ким]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Сабыр Ахметжанұлы Қасымов|Сабыр Қасымов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Людмила Илларионовна Башаримова|Людмила Башаримова]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Кеңес Жексенбекұлы Жалмұханбетов|Кеңес Жалмұханбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002552_ Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Жолымбет Нұрахметұлы Бәйiшев|Жолымбет Бәйiшев]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Виктор Александрович Малиновский|Виктор Малиновский]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 2007 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Ордағали Қажығалиұлы Ықсанов|Ордағали Ықсанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]] || 1996 — 2000 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Салахиден Нұрсарыұлы Сәбикенов|Салахиден Сәбикенов]] || 1996 — 1998 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Владимир Васильевич Мамонов|Владимир Мамонов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Серік Ғабдоллаұлы Темірболатов|Серік Темірболатов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Ильич Акуев|Николай Акуев]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Виталий Дмитриевич Шопин|Виталий Шопин]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Жұмабек Дүйсешұлы Бұсырманов|Жұмабек Бұсырманов]] || 1998 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анатолий Константинович Котов|Анатолий Котов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Амангелді Есенжанұлы Есенжанов|Амангелді Есенжанов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Құрманбек Әукенұлы Омарханов|Құрманбек Омарханов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]] || 2000 — 2004 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Светлана Федоровна Бычкова|Светлана Бычкова]] || 2002 — 2007 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қабылсаят Әзімбайұлы  Әбішев|Қабылсаят Әбішев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қуаныш Жетпісұлы Балтабаев|Қуаныш Балтабаев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Васильевич Белоруков|Николай Белоруков]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Убайдулла Мырзағалиұлы Стамқұлов|Үбайдолла Стамқұлов]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Анар Жайылғанова]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Ілияс Жақыпбекұлы Бақтыбаев|Ілияс Бақтыбаев]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Асқат Қайзоллаұлы Дауылбаев|Асхат Дауылбаев]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Үнзила Шапақ]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Иоган Давидович Меркель|Иоган Меркель]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Рахмет Желдібайұлы Мұқашев|Рахмет Мұқашев]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков|Әлібек Темірбеков]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] || 2019 — 2022 || Конституциялық кеңестің өмір бойғы мүшесі
|-
| [[Ерлан Жақсылықұлы Сәрсембаев|Ерлан Сәрсембаев]] || 2023 — 2025 || Конституциялық сот судьясы
|}

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан Конституциялық Соты]]</text>
      <sha1>1n5801rp6644kk04jgvdx9dxtf227va</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626213</id>
      <parentid>3626209</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Соттың құзыреті */</comment>
      <origin>3626213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24748" sha1="san7z2v8cnw4vtr7we6112au1blzozf" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Эмблема Конституционного суда Казахстана.png
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = 1992, 2023 (екінші рет құрылды)
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 1995 (кейін қайта құрылды)
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]] қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 13
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 1,7 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kk
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты''' — Қазақстанның сот жүйесіне кірмейтін, [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасы Конституциясының]] үстемдігін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2200000153 Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазақстанда конституциялық бақылау институтын құру 1989 жылы Қазақ КСР Конституциясына Конституциялық қадағалау комитетінің құрылуын көздейтін толықтыру енгізумен байланысты, алайда ақыр аяғында бұл комитет құрылмады.&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57767?lang=kk Қазақстан Республикасында конституциялық бақылаудың қалыптасу тарихы мен дамуы]&lt;/ref&gt;

Кейінірек «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» 1991 жылғы 16 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында Конституцияны сот арқылы қорғайтын жоғары орган Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты болып табылады деп белгіленді. Қазақстанда Конституциялық сот 1992 жылы 6 маусымда қабылданған &quot;Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы&quot; заңы негізінде құрылды. Бұл органды Республика Жоғарғы Кеңесі 1992 жылғы 2 шілдеде сайлап, ол 1995 жылғы қазанға дейін конституциялық бақылауды жүзеге асырды. Оған 11 адам: төраға мен он судья кірді. Конституциялық соттың алғашқы және жалғыз төрағасы Мұрат Баймаханов болды.

1995 жылы наурызда Конституциялық сот сол кездері парламент рөлін атқарған Жоғарғы кеңес сайлауын заңсыз деп танып, Жоғарғы кеңес таратылды. Сол жылы тамыз айында жаңа Конституция қабылданып, Конституциялық кеңес құрылды. Соған сәйкес Конституциялық сот жұмысы тоқтады.&lt;ref&gt;[https://informburo.kz/kaz/elaynasy/demokratiyalyq-institut-konstituciyalyq-sotty-ne-usin-qaitaru-qazet &quot;Демократиялық институт&quot;: Конституциялық сотты не үшін қайтару қажет?]&lt;/ref&gt; 1995 жылғы Конституцияның негізінде Конституциялық Кеңес 1996 жылғы ақпанда құрылды.

2022 жылы 5 маусымда жалпыұлттық референдум өтіп, Конституцияға өзгерістер мен түзетулер енгізілді. Конституциялық соттың құрылуы да сол кездегі түзетулердің бір бөлігі болды. Соған орай 2023 жылы 1 қаңтарда Конституциялық сот жұмысын бастады.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/580540-konstitutsiyaly-sot-zh-mysyn-bastady Конституциялық сот жұмысын бастады]&lt;/ref&gt;

== Мәртебесі ==
Конституциялық Сот өз өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде дербес және азаматтардан, ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз, Қазақстан Республикасының Конституциясын және осы Конституциялық заңды басшылыққа алады, соттардың немесе басқа да мемлекеттік органдардың құзыретіне кіретін барлық жағдайларда өзге мәселелерді анықтаудан, зерттеуден және тексеруден қалыс қалады.

== Соттың құрамы және оны құру тәртібі ==
* Конституциялық Сот Төрағаны және оның орынбасарын қоса алғанда, 11 судьядан тұрады.
* Конституциялық Соттың Төрағасын лауазымға Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.
* Конституциялық Соттың 10 судьясын Қазақстан Республикасының Президенті Республика Құрылтайының келісімімен лауазымға тағайындайды.
* Қазақстан Республикасының Президенті Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан тағайындайды.

== Өкілеттік мерзімі ==
* Конституциялық Сот Төрағасы мен судьяларының өкілеттігі 8 жылға созылады. Бір адам Конституциялық Соттың судьясы болып бір реттен артық тағайындала алмайды.
* Өз өкілеттіктері тоқтатылған жағдайда Конституциялық Соттың Төрағасы мен судьялары Қазақстан Республикасының Конституциясында және осы Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен ауыстырылады.

== Соттың құзыреті ==
* Конституцияның 73-бабына сәйкес Конституциялық Сот:
# дау туындаған жағдайда Президенттің, Құрылтай депутаттарының сайлауын және жалпыхалықтық референдумды өткізудің дұрыстығы мәселесін шешеді;
# Президент қол қойғанға дейін Құрылтай қабылдаған заңдардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Құрылтай қабылдаған қаулылардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық шарттарды ратификациялағанға дейін олардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық ұйымдар мен олардың органдары шешімдерінің орындалуының Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Конституция нормаларына ресми түсіндірме береді.

Конституцияның 56-бабына сәйкес Конституциялық Сот Құрылтайға Қазақстан Республикасындағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайын жолдау жібереді.

Конституцияның 50-бабына сәйкес
* Республика Президенті Конституциялық Сотқа өз еркімен орнынан түсуге мәлімдеме берген жағдайда, Конституциялық Сот мәлімдемені Президенттің өзі және өз еркімен бергенін растайды.
* Республика Президентін денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босату туралы шешім қабылданар алдында Конституциялық Сот белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы қорытынды береді.


# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 2-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Конституциясының 44-бабының 10-1) тармақшасында көзделген жағдайларда – Қазақстан Республикасы Президентінің жолданымдарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Конституциясының 78-бабында көзделген жағдайларда соттардың жолданымдарын қарайды;
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 3-тармағына сәйкес азаматтардың жолданымдары бойынша Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген олардың құқықтары мен бостандықтарын тікелей қозғайтын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігін қарайды;
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 4-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының жолданымдарын қарайды.
# Қазақстан Республикасы Конституциясының 72-бабының 5-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің жолданымдарын қарайды.
* Конституциялық Сот тек қана құқық мәселелерін шешеді және жүгінуге себеп болған нақты мән-жайларға баға бермейді.

== Төрағалар тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (1992–1995)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2022)}} || 2 шілде 1992 || 19 қазан 1995&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002551_ Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының төрағасы М.Т.Баймахановтың қызметiнен босатылуы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі (1995–2022)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2000)}} || 24 қаңтар 1996 || 15 қараша 2000&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57727?lang=kk Конституциялық Кеңестің экс-мүшелері]&lt;/ref&gt;
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]]&lt;br&gt;{{small|(1946—2004)}} || 21 желтоқсан 2000 || 15 маусым 2004
|-
| 3 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 15 маусым 2004 || 11 желтоқсан 2017
|-
| 4 || [[Сурет:Kairat Mami (cropped).jpg|99px]] || [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 11 желтоқсан 2017 || 31 желтоқсан 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (2022–)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Фото Эльвиры Азимовой.jpg|99px]] || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]&lt;br&gt;{{small|(1973 туған)}} || 1 қаңтар 2023 || —
|}

== Судьяларының тізімі ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Тағайындаған билік органы !! Лауазымы
|-
| 1 || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2 || rowspan=&quot;2&quot; | [[Бақыт Маратұлы Нұрмұханов|Бақыт Нұрмұханов]] || 1 қаңтар 2023 || rowspan=&quot;2&quot; | Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 қаңтар 2023 || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 3 || [[Асан Қайруллаұлы Ескендіров|Асан Ескендіров]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы 
|-
| 4 || [[Қайрат Төлегенұлы Жақыпбаев|Қайрат Жақыпбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 5 || [[Айжан Ержанқызы Жатқанбаева|Айжан Жатқанбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 6 || [[Айгүл Қуанышбайқызы Қыдырбаева|Айгүл Қыдырбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы
|-
| 7 || [[Қанат Сергейұлы Мусин|Қанат Мусин]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 8 || [[Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев|Еркін Оңғарбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 9 || [[Роман Анатольевич Подопригора|Роман Подопригора]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 || [[Сергей Федорович Ударцев|Сергей Ударцев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы (1992 — 1995, 2023 — )
|}

=== Бұрынғы судьяларының тізімі===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Аты-жөні !! Судья/мүше болған уақыты !! Лауазымы
|-
| [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот төрағасы&lt;ref&gt;[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35872205 В тени конституционного правосудия]&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]] || 1992 — 1995  || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 2004 — 2017 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Аманжол Мағзұмұлы Нұрмағамбетов|Аманжол Нұрмағамбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық соттың судья-хатшысы
|-
| 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Георгий Владимирович Ким|Георгий Ким]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Сабыр Ахметжанұлы Қасымов|Сабыр Қасымов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Людмила Илларионовна Башаримова|Людмила Башаримова]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Кеңес Жексенбекұлы Жалмұханбетов|Кеңес Жалмұханбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002552_ Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Жолымбет Нұрахметұлы Бәйiшев|Жолымбет Бәйiшев]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Виктор Александрович Малиновский|Виктор Малиновский]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 2007 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Ордағали Қажығалиұлы Ықсанов|Ордағали Ықсанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]] || 1996 — 2000 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Салахиден Нұрсарыұлы Сәбикенов|Салахиден Сәбикенов]] || 1996 — 1998 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Владимир Васильевич Мамонов|Владимир Мамонов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Серік Ғабдоллаұлы Темірболатов|Серік Темірболатов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Ильич Акуев|Николай Акуев]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Виталий Дмитриевич Шопин|Виталий Шопин]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Жұмабек Дүйсешұлы Бұсырманов|Жұмабек Бұсырманов]] || 1998 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анатолий Константинович Котов|Анатолий Котов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Амангелді Есенжанұлы Есенжанов|Амангелді Есенжанов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Құрманбек Әукенұлы Омарханов|Құрманбек Омарханов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]] || 2000 — 2004 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Светлана Федоровна Бычкова|Светлана Бычкова]] || 2002 — 2007 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қабылсаят Әзімбайұлы  Әбішев|Қабылсаят Әбішев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қуаныш Жетпісұлы Балтабаев|Қуаныш Балтабаев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Васильевич Белоруков|Николай Белоруков]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Убайдулла Мырзағалиұлы Стамқұлов|Үбайдолла Стамқұлов]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Анар Жайылғанова]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Ілияс Жақыпбекұлы Бақтыбаев|Ілияс Бақтыбаев]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Асқат Қайзоллаұлы Дауылбаев|Асхат Дауылбаев]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Үнзила Шапақ]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Иоган Давидович Меркель|Иоган Меркель]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Рахмет Желдібайұлы Мұқашев|Рахмет Мұқашев]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков|Әлібек Темірбеков]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] || 2019 — 2022 || Конституциялық кеңестің өмір бойғы мүшесі
|-
| [[Ерлан Жақсылықұлы Сәрсембаев|Ерлан Сәрсембаев]] || 2023 — 2025 || Конституциялық сот судьясы
|}

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан Конституциялық Соты]]</text>
      <sha1>san7z2v8cnw4vtr7we6112au1blzozf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626216</id>
      <parentid>3626213</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Соттың құзыреті */</comment>
      <origin>3626216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25011" sha1="3mf9l4k7e6ew41nktnvn2pwitssr99n" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Эмблема Конституционного суда Казахстана.png
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = 1992, 2023 (екінші рет құрылды)
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 1995 (кейін қайта құрылды)
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]] қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 13
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 1,7 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kk
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты''' — Қазақстанның сот жүйесіне кірмейтін, [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасы Конституциясының]] үстемдігін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2200000153 Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазақстанда конституциялық бақылау институтын құру 1989 жылы Қазақ КСР Конституциясына Конституциялық қадағалау комитетінің құрылуын көздейтін толықтыру енгізумен байланысты, алайда ақыр аяғында бұл комитет құрылмады.&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57767?lang=kk Қазақстан Республикасында конституциялық бақылаудың қалыптасу тарихы мен дамуы]&lt;/ref&gt;

Кейінірек «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» 1991 жылғы 16 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында Конституцияны сот арқылы қорғайтын жоғары орган Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты болып табылады деп белгіленді. Қазақстанда Конституциялық сот 1992 жылы 6 маусымда қабылданған &quot;Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы&quot; заңы негізінде құрылды. Бұл органды Республика Жоғарғы Кеңесі 1992 жылғы 2 шілдеде сайлап, ол 1995 жылғы қазанға дейін конституциялық бақылауды жүзеге асырды. Оған 11 адам: төраға мен он судья кірді. Конституциялық соттың алғашқы және жалғыз төрағасы Мұрат Баймаханов болды.

1995 жылы наурызда Конституциялық сот сол кездері парламент рөлін атқарған Жоғарғы кеңес сайлауын заңсыз деп танып, Жоғарғы кеңес таратылды. Сол жылы тамыз айында жаңа Конституция қабылданып, Конституциялық кеңес құрылды. Соған сәйкес Конституциялық сот жұмысы тоқтады.&lt;ref&gt;[https://informburo.kz/kaz/elaynasy/demokratiyalyq-institut-konstituciyalyq-sotty-ne-usin-qaitaru-qazet &quot;Демократиялық институт&quot;: Конституциялық сотты не үшін қайтару қажет?]&lt;/ref&gt; 1995 жылғы Конституцияның негізінде Конституциялық Кеңес 1996 жылғы ақпанда құрылды.

2022 жылы 5 маусымда жалпыұлттық референдум өтіп, Конституцияға өзгерістер мен түзетулер енгізілді. Конституциялық соттың құрылуы да сол кездегі түзетулердің бір бөлігі болды. Соған орай 2023 жылы 1 қаңтарда Конституциялық сот жұмысын бастады.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/580540-konstitutsiyaly-sot-zh-mysyn-bastady Конституциялық сот жұмысын бастады]&lt;/ref&gt;

== Мәртебесі ==
Конституциялық Сот өз өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде дербес және азаматтардан, ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз, Қазақстан Республикасының Конституциясын және осы Конституциялық заңды басшылыққа алады, соттардың немесе басқа да мемлекеттік органдардың құзыретіне кіретін барлық жағдайларда өзге мәселелерді анықтаудан, зерттеуден және тексеруден қалыс қалады.

== Соттың құрамы және оны құру тәртібі ==
* Конституциялық Сот Төрағаны және оның орынбасарын қоса алғанда, 11 судьядан тұрады.
* Конституциялық Соттың Төрағасын лауазымға Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.
* Конституциялық Соттың 10 судьясын Қазақстан Республикасының Президенті Республика Құрылтайының келісімімен лауазымға тағайындайды.
* Қазақстан Республикасының Президенті Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан тағайындайды.

== Өкілеттік мерзімі ==
* Конституциялық Сот Төрағасы мен судьяларының өкілеттігі 8 жылға созылады. Бір адам Конституциялық Соттың судьясы болып бір реттен артық тағайындала алмайды.
* Өз өкілеттіктері тоқтатылған жағдайда Конституциялық Соттың Төрағасы мен судьялары Қазақстан Республикасының Конституциясында және осы Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен ауыстырылады.

== Соттың құзыреті ==
Конституциялық Сот шешімдері қабылданған күнінен бастап күшіне енеді, Республиканың бүкіл аумағында жалпыға бірдей міндетті, түпкілікті болады және оларға шағым жасалмайды.

Конституцияның 73-бабына сәйкес Конституциялық Сот:
# дау туындаған жағдайда Президенттің, Құрылтай депутаттарының сайлауын және жалпыхалықтық референдумды өткізудің дұрыстығы мәселесін шешеді;
# Президент қол қойғанға дейін Құрылтай қабылдаған заңдардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Құрылтай қабылдаған қаулылардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық шарттарды ратификациялағанға дейін олардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық ұйымдар мен олардың органдары шешімдерінің орындалуының Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Конституция нормаларына ресми түсіндірме береді;
# Республика азаматтарының Конституцияда көзделген құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін олардың өтініштері бойынша қарайды;
# Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін Бас Прокурордың өтініші бойынша қарайды;
# адамның және азаматтың Конституцияда бекітілген құқықтары мен бостандықтарына қатысты Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің өтініші бойынша қарайды.

Конституцияның 46-бабына сәйкес Республика Президенті адамның және Республика азаматының құқықтары мен бостандықтарын қорғау, ұлттық қауіпсіздікті, мемлекеттің Егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз ету мүддесінде Конституциялық Сотқа күшіне енген заңның немесе өзге де құқықтық актінің Конституцияға сәйкестігін қарау туралы, сондай-ақ Республика Конституциясына өзгерістер мен толықтырулардың Конституция талаптарына сәйкестігі туралы қорытынды беру туралы өтініш жібереді.

Конституцияның 50-бабына сәйкес:
* Республика Президенті Конституциялық Сотқа өз еркімен орнынан түсуге мәлімдеме берген жағдайда, Конституциялық Сот мәлімдемені Президенттің өзі және өз еркімен бергенін растайды.
* Республика Президентін денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босату туралы шешім қабылданар алдында Конституциялық Сот белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы қорытынды береді.

Конституцияның 56-бабына сәйкес Конституциялық Сот Құрылтайға Қазақстан Республикасындағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайын жолдау жібереді.

Конституцияның 79-бабына сәйкес:

== Төрағалар тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (1992–1995)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2022)}} || 2 шілде 1992 || 19 қазан 1995&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002551_ Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының төрағасы М.Т.Баймахановтың қызметiнен босатылуы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі (1995–2022)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2000)}} || 24 қаңтар 1996 || 15 қараша 2000&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57727?lang=kk Конституциялық Кеңестің экс-мүшелері]&lt;/ref&gt;
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]]&lt;br&gt;{{small|(1946—2004)}} || 21 желтоқсан 2000 || 15 маусым 2004
|-
| 3 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 15 маусым 2004 || 11 желтоқсан 2017
|-
| 4 || [[Сурет:Kairat Mami (cropped).jpg|99px]] || [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 11 желтоқсан 2017 || 31 желтоқсан 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (2022–)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Фото Эльвиры Азимовой.jpg|99px]] || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]&lt;br&gt;{{small|(1973 туған)}} || 1 қаңтар 2023 || —
|}

== Судьяларының тізімі ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Тағайындаған билік органы !! Лауазымы
|-
| 1 || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2 || rowspan=&quot;2&quot; | [[Бақыт Маратұлы Нұрмұханов|Бақыт Нұрмұханов]] || 1 қаңтар 2023 || rowspan=&quot;2&quot; | Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 қаңтар 2023 || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 3 || [[Асан Қайруллаұлы Ескендіров|Асан Ескендіров]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы 
|-
| 4 || [[Қайрат Төлегенұлы Жақыпбаев|Қайрат Жақыпбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 5 || [[Айжан Ержанқызы Жатқанбаева|Айжан Жатқанбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 6 || [[Айгүл Қуанышбайқызы Қыдырбаева|Айгүл Қыдырбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы
|-
| 7 || [[Қанат Сергейұлы Мусин|Қанат Мусин]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 8 || [[Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев|Еркін Оңғарбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 9 || [[Роман Анатольевич Подопригора|Роман Подопригора]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 || [[Сергей Федорович Ударцев|Сергей Ударцев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы (1992 — 1995, 2023 — )
|}

=== Бұрынғы судьяларының тізімі===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Аты-жөні !! Судья/мүше болған уақыты !! Лауазымы
|-
| [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот төрағасы&lt;ref&gt;[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35872205 В тени конституционного правосудия]&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]] || 1992 — 1995  || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 2004 — 2017 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Аманжол Мағзұмұлы Нұрмағамбетов|Аманжол Нұрмағамбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық соттың судья-хатшысы
|-
| 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Георгий Владимирович Ким|Георгий Ким]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Сабыр Ахметжанұлы Қасымов|Сабыр Қасымов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Людмила Илларионовна Башаримова|Людмила Башаримова]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Кеңес Жексенбекұлы Жалмұханбетов|Кеңес Жалмұханбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002552_ Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Жолымбет Нұрахметұлы Бәйiшев|Жолымбет Бәйiшев]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Виктор Александрович Малиновский|Виктор Малиновский]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 2007 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Ордағали Қажығалиұлы Ықсанов|Ордағали Ықсанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]] || 1996 — 2000 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Салахиден Нұрсарыұлы Сәбикенов|Салахиден Сәбикенов]] || 1996 — 1998 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Владимир Васильевич Мамонов|Владимир Мамонов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Серік Ғабдоллаұлы Темірболатов|Серік Темірболатов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Ильич Акуев|Николай Акуев]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Виталий Дмитриевич Шопин|Виталий Шопин]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Жұмабек Дүйсешұлы Бұсырманов|Жұмабек Бұсырманов]] || 1998 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анатолий Константинович Котов|Анатолий Котов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Амангелді Есенжанұлы Есенжанов|Амангелді Есенжанов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Құрманбек Әукенұлы Омарханов|Құрманбек Омарханов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]] || 2000 — 2004 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Светлана Федоровна Бычкова|Светлана Бычкова]] || 2002 — 2007 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қабылсаят Әзімбайұлы  Әбішев|Қабылсаят Әбішев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қуаныш Жетпісұлы Балтабаев|Қуаныш Балтабаев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Васильевич Белоруков|Николай Белоруков]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Убайдулла Мырзағалиұлы Стамқұлов|Үбайдолла Стамқұлов]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Анар Жайылғанова]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Ілияс Жақыпбекұлы Бақтыбаев|Ілияс Бақтыбаев]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Асқат Қайзоллаұлы Дауылбаев|Асхат Дауылбаев]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Үнзила Шапақ]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Иоган Давидович Меркель|Иоган Меркель]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Рахмет Желдібайұлы Мұқашев|Рахмет Мұқашев]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков|Әлібек Темірбеков]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] || 2019 — 2022 || Конституциялық кеңестің өмір бойғы мүшесі
|-
| [[Ерлан Жақсылықұлы Сәрсембаев|Ерлан Сәрсембаев]] || 2023 — 2025 || Конституциялық сот судьясы
|}

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан Конституциялық Соты]]</text>
      <sha1>3mf9l4k7e6ew41nktnvn2pwitssr99n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626217</id>
      <parentid>3626216</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Соттың құзыреті */</comment>
      <origin>3626217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25482" sha1="izzpyb5hd2gs4p9u70xpe38g4zl3py5" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Эмблема Конституционного суда Казахстана.png
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = 1992, 2023 (екінші рет құрылды)
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 1995 (кейін қайта құрылды)
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]] қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 13
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 1,7 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kk
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты''' — Қазақстанның сот жүйесіне кірмейтін, [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасы Конституциясының]] үстемдігін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2200000153 Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазақстанда конституциялық бақылау институтын құру 1989 жылы Қазақ КСР Конституциясына Конституциялық қадағалау комитетінің құрылуын көздейтін толықтыру енгізумен байланысты, алайда ақыр аяғында бұл комитет құрылмады.&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57767?lang=kk Қазақстан Республикасында конституциялық бақылаудың қалыптасу тарихы мен дамуы]&lt;/ref&gt;

Кейінірек «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» 1991 жылғы 16 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында Конституцияны сот арқылы қорғайтын жоғары орган Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты болып табылады деп белгіленді. Қазақстанда Конституциялық сот 1992 жылы 6 маусымда қабылданған &quot;Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы&quot; заңы негізінде құрылды. Бұл органды Республика Жоғарғы Кеңесі 1992 жылғы 2 шілдеде сайлап, ол 1995 жылғы қазанға дейін конституциялық бақылауды жүзеге асырды. Оған 11 адам: төраға мен он судья кірді. Конституциялық соттың алғашқы және жалғыз төрағасы Мұрат Баймаханов болды.

1995 жылы наурызда Конституциялық сот сол кездері парламент рөлін атқарған Жоғарғы кеңес сайлауын заңсыз деп танып, Жоғарғы кеңес таратылды. Сол жылы тамыз айында жаңа Конституция қабылданып, Конституциялық кеңес құрылды. Соған сәйкес Конституциялық сот жұмысы тоқтады.&lt;ref&gt;[https://informburo.kz/kaz/elaynasy/demokratiyalyq-institut-konstituciyalyq-sotty-ne-usin-qaitaru-qazet &quot;Демократиялық институт&quot;: Конституциялық сотты не үшін қайтару қажет?]&lt;/ref&gt; 1995 жылғы Конституцияның негізінде Конституциялық Кеңес 1996 жылғы ақпанда құрылды.

2022 жылы 5 маусымда жалпыұлттық референдум өтіп, Конституцияға өзгерістер мен түзетулер енгізілді. Конституциялық соттың құрылуы да сол кездегі түзетулердің бір бөлігі болды. Соған орай 2023 жылы 1 қаңтарда Конституциялық сот жұмысын бастады.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/580540-konstitutsiyaly-sot-zh-mysyn-bastady Конституциялық сот жұмысын бастады]&lt;/ref&gt;

== Мәртебесі ==
Конституциялық Сот өз өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде дербес және азаматтардан, ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз, Қазақстан Республикасының Конституциясын және осы Конституциялық заңды басшылыққа алады, соттардың немесе басқа да мемлекеттік органдардың құзыретіне кіретін барлық жағдайларда өзге мәселелерді анықтаудан, зерттеуден және тексеруден қалыс қалады.

== Соттың құрамы және оны құру тәртібі ==
* Конституциялық Сот Төрағаны және оның орынбасарын қоса алғанда, 11 судьядан тұрады.
* Конституциялық Соттың Төрағасын лауазымға Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.
* Конституциялық Соттың 10 судьясын Қазақстан Республикасының Президенті Республика Құрылтайының келісімімен лауазымға тағайындайды.
* Қазақстан Республикасының Президенті Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан тағайындайды.

== Өкілеттік мерзімі ==
* Конституциялық Сот Төрағасы мен судьяларының өкілеттігі 8 жылға созылады. Бір адам Конституциялық Соттың судьясы болып бір реттен артық тағайындала алмайды.
* Өз өкілеттіктері тоқтатылған жағдайда Конституциялық Соттың Төрағасы мен судьялары Қазақстан Республикасының Конституциясында және осы Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен ауыстырылады.

== Соттың құзыреті ==
Конституциялық Сот шешімдері қабылданған күнінен бастап күшіне енеді, Республиканың бүкіл аумағында жалпыға бірдей міндетті, түпкілікті болады және оларға шағым жасалмайды.

Конституцияның 73-бабына сәйкес Конституциялық Сот:
# дау туындаған жағдайда Президенттің, Құрылтай депутаттарының сайлауын және жалпыхалықтық референдумды өткізудің дұрыстығы мәселесін шешеді;
# Президент қол қойғанға дейін Құрылтай қабылдаған заңдардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Құрылтай қабылдаған қаулылардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық шарттарды ратификациялағанға дейін олардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# халықаралық ұйымдар мен олардың органдары шешімдерінің орындалуының Конституцияға сәйкестігін қарайды;
# Конституция нормаларына ресми түсіндірме береді;
# Республика азаматтарының Конституцияда көзделген құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін олардың өтініштері бойынша қарайды;
# Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін Бас Прокурордың өтініші бойынша қарайды;
# адамның және азаматтың Конституцияда бекітілген құқықтары мен бостандықтарына қатысты Республика нормативтік құқықтық актілерінің Конституцияға сәйкестігін Адам құқықтары жөніндегі уәкілдің өтініші бойынша қарайды.

Конституцияның 46-бабына сәйкес Республика Президенті адамның және Республика азаматының құқықтары мен бостандықтарын қорғау, ұлттық қауіпсіздікті, мемлекеттің Егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз ету мүддесінде Конституциялық Сотқа күшіне енген заңның немесе өзге де құқықтық актінің Конституцияға сәйкестігін қарау туралы, сондай-ақ Республика Конституциясына өзгерістер мен толықтырулардың Конституция талаптарына сәйкестігі туралы қорытынды беру туралы өтініш жібереді.

Конституцияның 50-бабына сәйкес:
* Республика Президенті Конституциялық Сотқа өз еркімен орнынан түсуге мәлімдеме берген жағдайда, Конституциялық Сот мәлімдемені Президенттің өзі және өз еркімен бергенін растайды.
* Республика Президентін денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босату туралы шешім қабылданар алдында Конституциялық Сот белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы қорытынды береді.

Конституцияның 56-бабына сәйкес Конституциялық Сот Құрылтайға Қазақстан Республикасындағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайын жолдау жібереді.

Конституцияның 79-бабына сәйкес Конституциялық Сот қолданылуға тиіс заң немесе өзге де нормативтік құқықтық акт адамның және азаматтың Конституцияда бекітілген құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп тапқан актіні конституциялық емес деп тану туралы соттың өтiнiшiн қарайды.

== Төрағалар тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (1992–1995)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2022)}} || 2 шілде 1992 || 19 қазан 1995&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002551_ Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотының төрағасы М.Т.Баймахановтың қызметiнен босатылуы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі (1995–2022)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2000)}} || 24 қаңтар 1996 || 15 қараша 2000&lt;ref&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/article/details/57727?lang=kk Конституциялық Кеңестің экс-мүшелері]&lt;/ref&gt;
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]]&lt;br&gt;{{small|(1946—2004)}} || 21 желтоқсан 2000 || 15 маусым 2004
|-
| 3 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 15 маусым 2004 || 11 желтоқсан 2017
|-
| 4 || [[Сурет:Kairat Mami (cropped).jpg|99px]] || [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 11 желтоқсан 2017 || 31 желтоқсан 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (2022–)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Фото Эльвиры Азимовой.jpg|99px]] || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]]&lt;br&gt;{{small|(1973 туған)}} || 1 қаңтар 2023 || —
|}

== Судьяларының тізімі ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Тағайындаған билік органы !! Лауазымы
|-
| 1 || [[Эльвира Әбілхасымқызы Азимова|Эльвира Азимова]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2 || rowspan=&quot;2&quot; | [[Бақыт Маратұлы Нұрмұханов|Бақыт Нұрмұханов]] || 1 қаңтар 2023 || rowspan=&quot;2&quot; | Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 қаңтар 2023 || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 3 || [[Асан Қайруллаұлы Ескендіров|Асан Ескендіров]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы 
|-
| 4 || [[Қайрат Төлегенұлы Жақыпбаев|Қайрат Жақыпбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 5 || [[Айжан Ержанқызы Жатқанбаева|Айжан Жатқанбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 6 || [[Айгүл Қуанышбайқызы Қыдырбаева|Айгүл Қыдырбаева]] || 1 қаңтар 2023 || Сенат || Конституциялық сот судьясы
|-
| 7 || [[Қанат Сергейұлы Мусин|Қанат Мусин]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 8 || [[Еркін Әнуарұлы Оңғарбаев|Еркін Оңғарбаев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы
|-
| 9 || [[Роман Анатольевич Подопригора|Роман Подопригора]] || 1 қаңтар 2023 || Президент || Конституциялық сот судьясы
|-
| 10 || [[Сергей Федорович Ударцев|Сергей Ударцев]] || 1 қаңтар 2023 || Мәжіліс || Конституциялық сот судьясы (1992 — 1995, 2023 — )
|}

=== Бұрынғы судьяларының тізімі===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Аты-жөні !! Судья/мүше болған уақыты !! Лауазымы
|-
| [[Мұрат Тәжімұратұлы Баймақанов|Мұрат Баймақанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот төрағасы&lt;ref&gt;[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35872205 В тени конституционного правосудия]&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]] || 1992 — 1995  || Конституциялық сот төрағасының орынбасары
|-
| 2004 — 2017 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Аманжол Мағзұмұлы Нұрмағамбетов|Аманжол Нұрмағамбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық соттың судья-хатшысы
|-
| 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Георгий Владимирович Ким|Георгий Ким]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Сабыр Ахметжанұлы Қасымов|Сабыр Қасымов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Людмила Илларионовна Башаримова|Людмила Башаримова]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| [[Кеңес Жексенбекұлы Жалмұханбетов|Кеңес Жалмұханбетов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002552_ Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Жолымбет Нұрахметұлы Бәйiшев|Жолымбет Бәйiшев]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Виктор Александрович Малиновский|Виктор Малиновский]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 2007 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Ордағали Қажығалиұлы Ықсанов|Ордағали Ықсанов]] || 1992 — 1995 || Конституциялық сот судьясы
|-
| 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Алексеевич Ким|Юрий Ким]] || 1996 — 2000 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Салахиден Нұрсарыұлы Сәбикенов|Салахиден Сәбикенов]] || 1996 — 1998 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Владимир Васильевич Мамонов|Владимир Мамонов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Серік Ғабдоллаұлы Темірболатов|Серік Темірболатов]] || 1996 — 1999 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Ильич Акуев|Николай Акуев]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Виталий Дмитриевич Шопин|Виталий Шопин]] || 1996 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Жұмабек Дүйсешұлы Бұсырманов|Жұмабек Бұсырманов]] || 1998 — 2002 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анатолий Константинович Котов|Анатолий Котов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Амангелді Есенжанұлы Есенжанов|Амангелді Есенжанов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Құрманбек Әукенұлы Омарханов|Құрманбек Омарханов]] || 1999 — 2005 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Юрий Александрович Хитрин|Юрий Хитрин]] || 2000 — 2004 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Светлана Федоровна Бычкова|Светлана Бычкова]] || 2002 — 2007 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қабылсаят Әзімбайұлы  Әбішев|Қабылсаят Әбішев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қуаныш Жетпісұлы Балтабаев|Қуаныш Балтабаев]] || 2002 — 2008 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Николай Васильевич Белоруков|Николай Белоруков]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Убайдулла Мырзағалиұлы Стамқұлов|Үбайдолла Стамқұлов]] || 2005 — 2017 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Анар Нұрәліқызы Жайылғанова|Анар Жайылғанова]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Ілияс Жақыпбекұлы Бақтыбаев|Ілияс Бақтыбаев]] || 2008 — 2016 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Асқат Қайзоллаұлы Дауылбаев|Асхат Дауылбаев]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Үнзила Шапақ]] || 2016 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Қайрат Әбдіразақұлы Мәми|Қайрат Мәми]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес төрағасы
|-
| [[Иоган Давидович Меркель|Иоган Меркель]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Рахмет Желдібайұлы Мұқашев|Рахмет Мұқашев]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Әлібек Ақылбекұлы Темірбеков|Әлібек Темірбеков]] || 2017 — 2022 || Конституциялық кеңес мүшесі
|-
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] || 2019 — 2022 || Конституциялық кеңестің өмір бойғы мүшесі
|-
| [[Ерлан Жақсылықұлы Сәрсембаев|Ерлан Сәрсембаев]] || 2023 — 2025 || Конституциялық сот судьясы
|}

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан Конституциялық Соты]]</text>
      <sha1>izzpyb5hd2gs4p9u70xpe38g4zl3py5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Ashina</title>
    <ns>3</ns>
    <id>23199</id>
    <revision>
      <id>3626034</id>
      <parentid>3622786</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3626034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132239" sha1="3asjk89qd1vygpmr8nfzqqpk622k5ih" xml:space="preserve">*[[user:Ashina/2011|2011]]
*[[user:Ashina/2012|2012]]
*[[user:Ashina/2013|2013]]
*[[user:Ashina/2014|2014]]


== админлік әрекет саны туралы ==

Ассалаумағалейкум! Сіздің [https://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=kk.wikipedia.org&amp;begin=2014-07-09&amp;end= Админлік әрекеттер саны] төмен болуы себепті, алдағы үш айда статистикаңызды көтеруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:00, 2015 ж. қаңтардың 9 (ALMT)]]

== AddThis gadget ==

[[Special:Diff/2213305|The AddThis gadget must be disabled]] per the [[m:privacy policy]]. --[[Қатысушы:Nemo bis|Nemo bis]] ([[Қатысушы талқылауы:Nemo bis|талқылауы]]) 17:15, 2015 ж. қаңтардың 23 (ALMT)

== Жаңа админ сайлауы ==

Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&amp;diff=0&amp;oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:24, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]]

== Пікіріңіз керек ==

[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Жаңа мақалалар|Мында]] пікір білдіруіңізді сұраймын. --''&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:49, 2015 ж. ақпанның 15 (ALMT)

== Жоба:Қазақстан ==

[[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Жоба:Қазақстан]] мынаған назар аударыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:08, 2015 ж. наурыздың 7 (ALMT)

== Қазақ қыздары арасындағы алғашқы админ сайлауы ==

[https://kk.wikipedia.org/wiki/Уикипедия:Админлерді_сайлау Қазақ қыздары арасындағы алғашқы админ сайлауы] өтіп жатыр. Назар аударуыңызды сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 09:22, 2015 ж. наурыздың 8 (ALMT)]]

== Дауы беру ==

[[Уикипедия:Форум/Техникалық#ҚазУикиге_Content_Translate_(Мазмұн_аудару)_құралын_орнату|Мында]] дауыс беруіңізді сұраймын. --''&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:30, 2015 ж. наурыздың 19 (ALMT)

== жақсы мақала ==

Саламатсыз ба? [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/География|Мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз.
--[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 19:00, 2015 ж. наурыздың 19 (ALMT)

== Жақсы мақала ==

Ассалаумағалейкүм! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Тынық мұхит|Жақсы мақаланы таңдау]]ға мән беруіңізді сұраймын[[File:Face-grin.svg|23px]].--[[Қатысушы:Zhaksilik|Zhaksilik]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhaksilik|талқылауы]]) 21:38, 2015 ж. наурыздың 21 (ALMT)

== Пікір білдіру ==

[[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль|Мында]] пікір білдіруңізді сұраймын --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:12, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT)
&lt;!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2301989 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Пікір білдіру ==

[[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль|Мында]] пікір білдіруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:26, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT)
&lt;!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2302003 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жазылудан бас тарту ==

Сіз жаппай [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі‎|хабарлама тарату тізімінде]] тұрсыз. Жазылудан бас тартқыңыз келсе тізімнен қатысушы есіміңізді аластаңыз. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:44, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT)
&lt;!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2302026 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Талқылауға қатысу ==

[[Уикипедия:Форум/Техникалық#VisualEditor-ды барлық қатысушылар үшін қалыпты өңдеу редакторы ретінде қосу]] бөліміндегі талқылауға қатысуыңызды сұраймын. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 23:15, 2015 ж. сәуірдің 24 (ALMT)
&lt;!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2302119 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Талқылауға қатысу ==

[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]

00:06, 2015 ж. маусымның 3 (ALMT)
&lt;!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2302119 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Сайлауға қатысу ==

[[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мында]] жаңа бітікші сайлауы өтіп жатыр. Дауыс беруге шақырамыз. Құрметпен [[Уикипедия:Админлер/Тізім|қазақша Уикипедия админлігі]].

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]

18:39, 2015 ж. маусымның 22 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жақсы мақалаға үміткер ==

[[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Ақтөбе|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]00:36, 2015 ж. маусымның 23 (ALMT)


&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Таңдаулы мақалаға үміткер ==

[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


15:28, 2015 ж. маусымның 24 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Таңдаулы мақалаға үміткер ==

[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


15:28, 2015 ж. маусымның 24 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі ==

[[Жоба талқылауы:Қазақ хандығы|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] --13:57, 2015 ж. тамыздың 2 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2333659 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Өтіп жатқан үдерістерге назар аудару ==

Ассалаумағалейкум! Сіздерді Уикипедияда болып жатқан үдерістер мен талқылауларға уақтылы назар аударыып, өз пікірлеріңізді білдіріп отыруға шақырамын. [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]] бетінде лебіздеріңізді қалдыруға шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 10:01, 2015 ж. тамыздың 29 (ALMT)]]

== Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі ==

Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі]] бетіне назар аудардыңыз ба? Сіздің админлік әрекеттеріңіздің айнасы осы беттен көрініс тапқан. Админ ретіндегі көрсеткішіңізді көтеруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 23:46, 2015 ж. тамыздың 31 (ALMT)]]

== Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ==

{{Қатысушы Alphy Haydar/Таңдаулы мақала}} 
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


16:27, 2015 ж. қазанның 13 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Админ сайлау ==

[[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]

11:22, 2015 ж. қарашаның 2 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жойғышбек жұлдызы ==

[[Уикипедия талқылауы:Марапаттама/«Жойғышбек жұлдызы» марапаттамасы|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


11:11, 2015 ж. қарашаның 21 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Таңдаулы мақалаға дауыс беріңіз ==

[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Ислам мемлекеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


02:20, 2016 ж. қаңтардың 6 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Админ сайлау ==

[[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
12:32, 2016 ж. қаңтардың 13 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Талқылау стилі ==

{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background:none; border: 1px solid #1188AA;&quot;
! style=&quot;background:#E0E8FF&quot; |[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын:
|-
|&lt;div style=&quot;height:100px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;&quot;&gt;
{{#lsth:Уикипедия:Форум/Техникалық#Талқылау стилі|Талқылау стилі}} &lt;/div&gt;
&lt;center&gt;{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия:Форум/Техникалық|action=edit&amp;section=9}}|class=mw-ui-progressive}}&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;

|}

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


14:09, 2016 ж. қаңтардың 15 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бітікші құқынан айыру ==

[[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру|Мұндағы]] талқылауға қатысуыңызды сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


17:42, 2016 ж. ақпанның 7 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2402657 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Патрулирование ==

[[Уикипедия:Форум/Техникалық#Патрулирование / Reviewing|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]

19:33, 2016 ж. наурыздың 7 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2414615 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Flow жұмыс легіне қосу ==

{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background:none; border: 1px solid #1188AA;&quot;
! style=&quot;background:#E0E8FF&quot; |[[Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын:
|-
|&lt;div style=&quot;height:200px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;&quot;&gt;
{{#lsth:Уикипедия талқылауы:Талқылау_легі#Flow жұмыс легіне қосу|Flow жұмыс легіне қосу}} &lt;/div&gt;
&lt;center&gt;{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|action=edit&amp;section=1}}|class=mw-ui-progressive}}&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;

|}

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


21:28, 2016 ж. наурыздың 16 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жаңа бітікші сайлауына назар аудару ==

Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауды өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 02:58, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]]

== Бірнеше админні бірден құқығынан айыру ==

[[Уикипедия:Админ құқығынан айыру|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймыз.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


16:08, 2016 ж. наурыздың 31 (ALMT)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[Аристотель]] - жақсы мақалаға үміткер ==

[[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


23:36, 2016 ж. мамырдың 1 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Таңдаулы мақалаға үміткер ==

[[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
16:18, 2016 ж. шілденің 11 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Басты бет дизайны ==

[[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Басты бет дизайн|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


23:13, 2016 ж. тамыздың 16 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Талқылауға араласу ==

[[Topic:Ta49i1szcolrht7g|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


14:26, 2016 ж. тамыздың 22 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Request ==

Hello.

Could you create the article [[:ru:Образование в Азербайджане]] in Kazakh Wikipedia just like the article [[Қазақстанның білім беру жүйесі]] which you created?

Thank you.

[[Арнайы:Үлесі/31.200.11.79|31.200.11.79]] 16:33, 2017 ж. қаңтардың 27 (+06)

== Болыс ==

Өзініздің ата бабаларыныз мекендеген болыстар туралы мақала жаза аласыз ба? Мысалы манадай: [[Ақшатау болысы]]--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 12:13, 2017 ж. қыркүйектің 16 (+06)

== Тексерілмеген мақалалар ==

[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] бетінде бүгінгі таңда 1681 тексерілмеген мақала бар екен. Тексерілмеген мақаланың басы 2016 жылдан бастап қалыптасқан, яғни 4 жыл уақыт болды деген сөз. Осы санаттағы мақалаларды бәріміз жабылып 2016 жылғы мақаланы түгелге жуық тексеріп шықсақ қалай болады? Ай-айға бөліп алсақ. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 00:05, 2020 ж. қаңтардың 9 (+06)

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

00:17, 2022 ж. қаңтардың 5 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&amp;oldid=22532651 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгілер ==

Кеш жарық, сізге кемшілікті жазудың өзі біртүрлі екен, себеп бұрыннан келе жатқан қатысушысыз. Алайда сіз үлгі толтырғанда толық емес әрі туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмайсыз, сонымен қатар туған/өлген жылдары және марапаттары параметріне арналған арнайы үлгілерді де қойып шықпайды екенсіз, сонымен қатар санаттар да толықтырылмай жатырсыз. Соларға мән беред деген ойдамын) рахмет [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:20, 2023 ж. қаңтардың 27 (+06)
: Құрметті [[Қатысушы:Kasymov]] біртүрлі болмай өзіңізді еркін сезінуіңізге болады. Егер айтар ойыңыз болса, онда мәдениетті түрде хабарлап айтуығызға әбден болады. Мұғалім немесе профессор тонымен сөйлеудің еш қажеттігі жоқ.  --[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 20:35, 2023 ж. қаңтардың 29 (+06)
::Дұрыс айтасыз, уикипедия кез-келген адам еркін өңдей алатын жер. Мен жаңадан қосылғанда, сіз админ едіңіз. Сондықтан тәжірибелі қатысушы (сіз) болғандықтан, осындай қарапайым қателіктер кеткен үшін жазып едім. Сірә, жақтырмаған сияқтысыз. Мұғалім тоны.... енді қатысушыларға қалай түсіндіремін? '''Бауыржан Момышұлы''' деген мақалада үлгіні қалай толтырғанын қарай кетсеңіз, кезінде соны өзіңіз толықтырмақшы болыпсыз) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:42, 2023 ж. ақпанның 1 (+06)
::: Википедия дамуына жанашырлықпен қарағаныңызға және дамуына қосып жүрген ниетіңізге көп рахмет! Бірақ, ең басты құндылық адамдардың арасындағы қарым-қатынас екенін ұмытпағайсыз. Ал сын ескертпеңіз үшін көп рахмет. Келер жолы бізге болсын, басқа қатысушыларға болсын қамқорлықпен, таза инструктивті түрде қалай ажасалатындығын көрсете отырып хабарлассаңыз жылдап қабылданар деп ойлаймын. Негізгі айтайын дегенім мектептегі &quot;Неге бұлай істедің?&quot; деген эмоциасы бар да, тиімділігі жоқ ескертуден гөрі, &quot;Бұл нәрсені міне былай жасау қажет&quot;, &quot;Мына жерде осындай қателік&quot; бар деген тиімдірек болады. Ренжімеңіз! --[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:24, 2023 ж. ақпанның 2 (+06)

== Greetings and question from an English speaker ==

Hi, I found you on the kazakh wikipedia's english embassy. I'm working on a [[:commons:Category:Project Korikath|wikimedia commons project]] where we are collecting images and media files related to the daily lives and culture of Bangladesh and Canada, we'll gradually increase our coverage to other countries. The fact is, we'll have to use these images in different language versions of Wikipedia and other Wikimedia projects. The language boundary and zero understanding of the best practices of the different wikimedia projects create boundaries. I have already committed an edit on Kazakh Wikipedia. We will have to use the images and commit more edits on different wikimedia projects including the kazakh wikipedia. Would you please check my last edit and provide me some suggestions regarding our work? --[[Қатысушы:Mrb Rafi|Mrb Rafi]] ([[Қатысушы талқылауы:Mrb Rafi|талқылау]]) 23:48, 2023 ж. наурыздың 6 (+06)

== Интеруикилерді түзету ==
Қайырлы күн! [[Кинематография]] мақаласына сілтейтін басқа тілдердің интеруикилерін алып тастай аласыз ба? Олар дұрыс қойылмаған. Кинематография — ол киноның синонимі, ал ағылшынша Cinematography — ол [[Операторлық өнер]] дегенге сілтеу керек. Мысалы: Academy Award for Best Cinematography — бұл [[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы]], ал Cinematographer қоюшы-оператор деп аударылады. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2023 ж. сәуірдің 8 (+06)

== Rolling out new design ==

Hello! Thanks for coming with the question about the new design. The answers on the [[metawiki:Stewards' noticeboard#Rolling_out_new_design_for_Kazakh_Wikipedia|Stewards' noticeboard]] are correct. Honestly, at this moment, I'm not sure why a message about the change wasn't sent last year, when we were making the change on most Wikipedias where no one asked us for a reschedule. Anyway, we are able to do this any time. Is there a discussion about it in your community? Best, [[Қатысушы:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:SGrabarczuk (WMF)|талқылау]]) 22:49, 2023 ж. маусымның 12 (+06)

== Бетті жылжыту ==
Қайырлы күн! [[Физикалық шамалар өлшемдер объектісі ретінде]] бетін [[Физикалық шама]] бетінің үстіне жылжыта аласыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2023 ж. шілденің 5 (+06)
:{{like|username=Ерден Карсыбеков}}

== Разжигание розни ==
Прошу обратить внимание: [[Қатысушы талқылауы:Kasymov#Орыс әскери кемесі, сігіл ары!|здесь]] участник Kasymov позволяет себе оскорбительные высказывания в адрес русского народа. Считаю, это непозволительно! --[[Қатысушы:Лёха Вырвиглаз|Лёха V.]] ([[Қатысушы талқылауы:Лёха Вырвиглаз|талқылау]]) 14:38, 2023 ж. тамыздың 13 (+06)

== Санат пен интеруики ==

Кеш жарық, жаңалан жазылған үлгілерге санат пен интеруики қою керек еді? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:46, 2023 ж. тамыздың 18 (+06)

== Мақаланы ашу ==

Қайырлы күн, [[Рауан Кенжеханұлы]] мақаласын ашуыңызды сұраймын. Оны не себеппен қорғап қойдыңыз, мақаланы ретке келтірейін деп едім. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 12:55, 2023 ж. тамыздың 29 (+06)

:Және [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] мақаласын ашып берсеңіз, санатын ауыстыру керек, ортаққор үлгісін дұрыстап жіберу қажет. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 15:28, 2023 ж. тамыздың 29 (+06)
::Өтінем, жауап берсеңіз. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 12:54, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
:::Қайырлы күн! Бір күнге ашамын. Ертең таңертең қайтадан жабамын. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)

== Қалпына келтіру ==
Қайырлы күн! Мына [[Баконго (Конго)]] қате жойылған мақаланы қалпына келтіре аласыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 10:44, 2023 ж. қыркүйектің 4 (+06)

== Освальд Шпенглер ==

I looked at the &quot;Oswald Spengler&quot; page in Kazakh Wikipedia -  &quot;Освальд Шпенглер&quot; - because three people in Kazakhstan have shown an interest in my articles about him - [Web-site: www.DLMcN.com - &quot;Oswald Spengler &amp; world history&quot; and &quot;Cultural Souls reflected in their Mathematics: the Spenglerian interpretation&quot;].

One important fact claimed by Spengler, is that *Russia* will probably be the next &quot;High Culture&quot; &gt; Is that not worth a mention in your Wikipedia? This theory is discussed in those^ two articles of mine.

&lt;nowiki&gt;Regards, David Mc --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Қатысушы:DLMcN|DLMcN]] ([[Қатысушы талқылауы:DLMcN|талқылау]]) 16:48, 2023 ж. қыркүйектің 9 (+06)

== Жылжыту ==

Кеш жарық, неге ақылдаспай өз бетіңізбен мақалаларды жаппай жылжытып жатырсыз?? Сізге басқа қатысушылардан сұрақ туындап жатыр. '''Қазақстан-АҚШ''' қатынастарында алфавит бойынша '''А''' әрпі бірінші тұр ма? Онсызда Қазақстан деп басталатын мақала толып жатыр, оқырман тез іздегенге ыңғайлы еді  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:33, 2023 ж. қыркүйектің 18 (+06)

:Жап жарық болсын! Ақылдасатын және консенсунс талап ететін күрделі мәселе емес негізі. Мақала бастаған қатысушының мақалалыр бірізділікті сақтамаған, бірінде Қазақстан екіншісінде басқа елдің атымен басталып жатыр. Егер мақаланың Қазақстан туралы екендігін және оның АҚШ-тың басқа елмен емес, керісінше Қазақстанның АҚШ-пен қарым-қатынасы екендігін ескеретін болсақ, онда логикаға сайады. Оған қоса қазақ Википедиясы болғандықтан бірінші Қазақстаннан басталғаны заңды. Екіншіден жылжытылған мақалаларды қарасаңыз  қазақ тілінің заңдылықтарына сәйкес өзгертіліп жатыр. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қыркүйектің 21 (+06)
::Меніңше алфавит бойынша дұрыс --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:52, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)
:::Оны талқылауға болар еді, әрине.Өз аргументтеріңізді келтірсеңіз онда.  Бірақ мақаланың негізгі тақырыбы және оқырман іздеген кезде АҚШ-тың басқа елдермен қарым-қатынасын емес, дәл Қазақстанның деп іздейді. Мақаланың мазмұны да солай. Сондықтан авторға бірізділікті сақтау керек. Оған қоса мақаланың даму мүкіндігін ескере отырып, мақала санын толтыра бермей сол ел туралы мақаланың ішінде Қазақстанмен қарым-қатынасы деген бөлім бастауға болар еді. Бірақ бәрібір сол елдерге арналған мақаламен байланыстыру керек. Қазақша Викиді басқа тілде сөйлетін адам іздемейді [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:05, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06)
:: Ағылшын мен орыс уикипедиясында солай [[:en:Template:Foreign relations of Kazakhstan]].--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 20:24, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
:::Құрметті әріптестер! Басқа Википедияда басқаша болуы мүмкін екендіктен бізде де міндетті түрде солай болуы керек деген сөз емес. Әр қауымдастық өзі шешеді. Ағылшын Википедиясы әлемге ортақ болғандықтан ондай ереже бар.  Ал Қазақ Википедиясында ақпаратты қазақ тілін білетін адам ғана іздегендіктен ең бірінші Қазақстаннан бастау дұрыс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:02, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06)
::::Қазақ уикипедиясы Қазақстанның немесе қазақ халқының энциклопедиясы емес. Бұл қазақ тіліндегі бейтарап әмбебап энциклопедия. [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 20:48, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06)

== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту щапись:

Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:07, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)

:Добрый день! так как ваши комментарии удалял другой человек, я не берусь за него отвечать. Мы должны помнить, что все участники Википедии волонтеры и желательно относиться к друг-другу с уважением. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:59, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06)

== Қайтару ==

Қайырлы кеш. Жойылған '''Ақжайық ауданы (Қазақ КСР)''' мен '''Мұғалжар ауданы (Қазақ КСР)''' беттерін қайтаруыңызды сұраймын. Жай аттас аудандар деп екі рет жаздым, елеген жоқсыз. Дәлел керек болса, бұрынғы [https://zko.sud.kz/rus/sub/terekty-2/istoriya-suda Ақжайық], [https://akt.sud.kz/rus/sub/emba/istoriya-suda Мұғалжар] аудандық соттарының тарихынан қарауға болады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:46, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06)

:Қайырлы күн! Екі мақаланың бірдей емес екенін анықтайтын дәлелдеріңіз болса, осы жерге жаза берсеңіз болады. Әкімшілік құрылымы ауысқанымен атауы мен облысы бірдей. Тарихи тқрғыдан бір-бірінің жалғасы екені анық.  Арнайы КСР кезіндегі аудан туралы мақала жазудың логикасы жоқ, себебі бқл аудандар өз тарихын 1991 жылдан бастап тұрған жоқ қой. Егер атауы Советтер кезінде орысша болған күні де мақала қазіргі атаумен аталып, айдағыш қойылар еді. Қазіргі аудан тарихына ақпарат пен дерек қосуға неге қарсысыз? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:27, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
::Келтірген сілтемелеріңіз жұмыс істемейді екен. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:28, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
:::Қайырлы күн. Екі аудан бір-бірінің жалғасы емес, 1997 жылы көршілес атауы орысша ауданға таратылған қазақша ауданның атын берген. Осының салдарынан түсініспеушілік туып отырған болар. Екі аудан бөлек болмаса, онсыз да бұрыннан бар мақалаға тарихын қоса беретін едім. Көрсеткен сілтемеде екі бөлек аудан екені анық жазылған. Сілтеме жұмыс жасауы керек, барлығы шығып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:01, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
:::: Кейде бір жерде ашылатын сілтемелер басқа жерде ашылмай қалатын жағдайлар кездесе береді. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:19, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
:::Қазіргі Ақжайық ауданына бұрынғы атауы Чапаев ауданынан айдағыш бар екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:03, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
::::Мына [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg1.php 1979 жылғы]  санақта да орысша Акжаик, Чапаев ауданы болып екі бөлек жазылған. Осынша дәлелден кейін әлі бір аудан десеңіз білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:08, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
:::::Мен дәл осы Ақжайық ауданына қатысым бар болғандықтан жазып отырмын. Түсінемін, екі түрлі ауданға қараған. Тайпақты қазір Ақжайыққа қосқан жерлері бар. Иә, аудан ортылығы мен әкімшілік құрылымы яғни ауылдардың екі түрлі ауданға қарап, кейін біріктірілген болуы мүмкін. Мысалы Нарынқол ауданы деген мақаланы екі бөлек аудан деп қалай жазасыз? Иә, тарихи бір кезеңде таратылып, кейін қайта құрылса бір аудан болып қала береді. Аты өзгертілмесе, онда да Оралдағы Бәйтерек ауданы да тарихи атауларды айдағыштар арқылы өзіне әкелуі тиіс. Мұнда тек жазушы редакторлық тұрғысынан ғана емес, оқырман тұрғысынан қарау керек. Оқитын адам екі тұрлі мақалада жүрмегені дұрыс. Бар ақпаратты барынша жинақтау принципін ұстануды ұсынамын. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 20:02, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
::::::Ал жарайды, солай болсын. Онда Ақжайық ауданы туралы ақпаратты Ақжайық ауданына, Мұғалжар ауданы туралы ақпаратты Мұғалжар (Октябрь) ауданына бөлек тақырыпша қылып қоса беремін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 16:22, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06)

== Oyan, Qazaq movie poster.jpeg ==
Кеш жарық, суреттің авторы мен дереккөзін көрсету керек. 

Сосын артық айтсам кешірерсіз, сізде мақала мен үлгілерде санаттар қойылмайды екен және де  қойылған өзінде тура мақалаға/үлгіге тікелей қатысы жоқ санаттар (тура 2011 жылдардағы уикипедия сияқты), мысалға '''Төлеуғали Мұхамеджанұлы Тайтөлеев''' деген мақалада Футзал деген санаттың қандай қатысы бар? Әрі туған жылы деген параметр дұрыс толмаған, соның кесірінен жасы да, санатта көрсетілмеген. ''Туғанжері'' деген арнайы үлгі де бар. Жалпы осындай нәрселерді мен алғаш келгенде уикипедияда толып жүретін, сонымен күресіп, үлгілерді дайындап жаңа келген қатысушыларға сол туралы түсіндіруге тырысатынмын. Сонымен қатар кейбір сөйлемдерде сөздер арасындағы интервал неге алшақ (екі пробел). Сіз бұрыннан келе жатқан қатысушы болғандықтан, бұндай жеңіл қателіктердің болғаны ыңғайсыз екен. Мынау қатысушы өзіңе көп алып жатыр деп ойламаңыз, жай ғана қазуикидің сапалы болғанын қалаймын) Осылай түсіндіремін деп кейбір қатысушылар не шаруаң бар, есалаңсың деп намысқа тиетін сөздер де жазған. Бірақ менің талабым ұқыптылық мен сапа) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:19, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06)

:Қайырлы күн @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Ұысыныс пен пікіріңізге көп рахмет! Ешкім ешкімге ренжімеуі керек деп ойлаймын. Бұл еріктілердің жасап жүрген дүниесі болғандықтан әр адамның еңбегі бағалы. Жөндейтін дамытатын жерлері көп әрине. Әсіресе қазақ тілінің тым қате жазылып жатқанын көру ауыр. Санатқа қатысты, мақала кейіпкері футзалдың дамуына үлес қосып жүрген адам болғандықтан және қазақстандық футзалдың басшылығында жүрген адам болғандықтан тұр. Шынымды айтсам, санаттардың иерархиясын қоюда қателесуім мүмкін. Логикаға салсақ, бір санаттың ішінде бірнеше санат, оның ішіндегі ең нақты санатты таңдаған кезде автоматты түрде барлық санаттар қойылуы немесе жолы шыға келуі керек. Бірақ санат іздеген кезде сол жол түсініксіздеу сияқты. Мысалы осы кейсті қарастырсақ логикасы келесідей болуы мүмкін'' Футзал - Қазақстан футзалы - Қазақстан футзал өауымдастығы - Қазақстандық футзалдағы тұлғалар - баспкерлер*ойыншылар*менеджерлер'' сияқты үш тарау - ''Қазақстан футзал қауымдастығының басшылары''. Мүмкін басқаша да болар. &lt;br/&gt;
:Үлгілердің маңызы өте зор деп санаймын. Бірақ сіз айтқан'' туған жылы'' мен ''туғанжері ''деген үлгіні қай жерге қою керек дейсіз? Жалпы үлгілерге қатысты да біраз тілдік тұрғыдан айтылар пікірлер бар. Мысалы, лого деген сөзді түсінгенімше Тұрпаты деп аударған. Құрылған жылы деген Негізделуі деен сияқты, қазақ тілінің қолданыстағы нормаларына келмейтін сқздер өте көп. Осыны да бір ақылдасып шешу керек. &lt;br/&gt;
:Мемлекеттік қайраткерлердің инфобокстарында тұрған түрлі түсті (көгілдір) фон да оқуға кедергі келтіреді. Басқа викидегі стандарт сұр түсті фонмен ғана беру дұрыс. Менің бір байқағаным редакторлар мен әкімшілер мақала жазуда және реттеуде оқырманды басты объект ретінде қарастырмайтын сияқты. Назардың көбі жазуға, жаңа мақала қосуға арналып жатыр. &lt;br/&gt;
:Ал, сізге қатты айтылған жауаптарға қатысты, сіз жеке басқа көп тоқталып сын-пікіріңізді негізгі мәселеден бөлек қосатыныңыз, баға беруіңіз (оценачное суждение) адамдардың шамына тиетін болар. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:15, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06)
::Иә орынды айтасыз, қазақ тіліндегі аудармалар күмән тудыртады. Меніңше мемлекеттің кішкене көмегі болса, бәлкім дұрысталар. Үлгілер жайында болса, өзімде сол ой болған түрлі-түсті қылмай, көзге жағымды қылып өзгерту керек сияқты. Оны талқылап, бір шешімге келеміз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:37, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06)

== [[Фрини]] ==
Сәлеметсіз бе, сіз менің «Фрини» мақаламды неге жойдыңыз?--[[Қатысушы:Coffee86|Coffee86]] ([[Қатысушы талқылауы:Coffee86|талқылау]]) 21:22, 2023 ж. қазанның 8 (+06)
* Ал, бәрі… Өңдеудің сипаттамасынан «сапасы өте төмен (мағынасыз, түсініксіз)» көрдім. Менің мақаламды неге жойғаныңызды енді түсіндім.--[[Қатысушы:Coffee86|Coffee86]] ([[Қатысушы талқылауы:Coffee86|талқылау]]) 01:49, 2023 ж. қазанның 11 (+06)

== Администраторды сайлау‎ ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:33, 2024 ж. ақпанның 12 (+06)

== Өңдеу түйіні туралы ==

Қайырлы күн, өңдеу түйіні деген не екен? Соны қоссам, парақша қала ма? [[Қатысушы:Bibolat Satey|Bibolat Satey]] ([[Қатысушы талқылауы:Bibolat Satey|талқылау]]) 15:35, 2024 ж. ақпанның 12 (+06)

:Қайырлы күн! Өңдеу түйіні деген мақалаға қосқан/өзгерткен дүние туралы бір-екі сөзбен жазып кету. Сонда басқа қолданушылар да не өзгерткеніңізді мақаланың тарихын қарамай біле алады. Мақала сақталады [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 11:45, 2024 ж. ақпанның 18 (+06)

== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone, 

We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.

This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called &quot;regional wishlist list&quot;), and many other options.

''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''

Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']

Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone,

During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.

I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:24, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:52, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Ту/байрақ ==

Кеш жарық! мен біраз уақыттан бері ескі үлгілерді (ағылшынша, қате үлгілер) алмастырып әлек болып жүрсем, сіз өкінішке орай онын санын көбейтіп жатырсыз. Қазақша '''байрақ''' немесе '''ту''' деген үлгілер әлдеқашан бар. Соны қолдану керек [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:50, 2025 ж. қыркүйектің 16 (+05)

:Жап жарық! Хабарламаңызға көп рахмет! Иә, келісемін, айып етпеңіз, менен қате кеткен болар. Оны жақын күндері жөндеуге тырысармын. Бұл мәселеге қатысты екінші жағы бар. Аталған үлгіде елдердің атын тек қазақша емес, сонымен бірге KAZ форматында да жазуға болар ма екен? 
:Екінші мәселе көптеген тақырыптарда әлі үлгілер жоқ екен, соны көбірек істеу мүмкіндігі бар ма екен? Одан басқа көптеген тұлғалар мен мекемелердің үлгілерінде түс қойылған екен. Мұндай қосымша элементтер мәтінді оқуға үлкен кедергі келтіреді. Егер барлық үлгілерді түссіз, тек сұр фонмен ғана жасасақ қалай қарайсыз? Соған көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:35, 2025 ж. қыркүйектің 17 (+05)
::Тұлғаларға арналған көп үлгі бір түске ауыстырып едім. Мемлекеттік қайраткерлер үлгісін Амангелдіден сұрап көріңіз. ''KAZ, USA'' деген үлгілер сол ту/байрақ үлгісіне өзгертілген [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:01, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05)

== Нұрсұлтан деген кісі ==

Маңызы жоқ адам туралы мақала жазуыңызды, сондай-ақ оны жойған соң қалпына келтіруді тоқтатыңыз. Бұл қызметіңізді әсіре пайдалану болып саналады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 12:01, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)

:Қайырлы күн! Біріншіден, сыпайылық сақтап сөйлесіп үйреніңіз. Екіншіден, неге энциклопедиялық таларқа сәйкес келмейді деген резолюция шығардыңыз?! Үшіншіден, талқыламай жоюды қайдан шығардыңыз? Деректер ақпараттық құралдарда айтылады, оған қоса Дәулеттен деген қор елге танымал ұйым, жетекшісі Мәжіліс депутаты болып сайланды. Қазір де қорға қатысты сыни пікірлер айтылып жатыр. Онымен бірге лудомания мәселесіне қарсы шаралар жасап жүрген және БАҚ беттерінде айтылып жүрген адам. Мүлдем дерексіз энциклопедиялық критериге келмейтін мақала және сапасы төмен мақала өте көп, іздеймін десеңіз. Мен сіздің құрдасыңыз емеспін, сондықтан зекімей, сауатты сөйлеп және жазуыңызды сұраймын. Құрметпен, Ашина [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 12:36, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)
::Қайырлы күн! Жазғаным қатты естілсе, кешірім өтінем. Асығыс жазғам. Жақсы жағынан көрінбей қалған екен (онлайн жазысқанның бір минусы осы ғой, бәрі дөрекі сияқты көрінеді). Келесіде бұлай жазбаймын. Бірақ сіз айтқан себептер әлі де жеткіліксіз (депутат болған Мұқаевтың өзі туралы болса, оған ешқандай талас жоқ). Мені мына мақаланы әдейі таңдап, басқасын қалдырып отыр екен деп қалмаңыз (жай ғана көзіме түскені осы), критерийлерге сәйкес келмейтіндердің бәрін де өшіреміз, мейлі ол жақсы танитын адамымыз туралы болса да. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:20, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)
:Мына бетті [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]] бірнеше рет жою туралы үлгі қойып, қауымдастық назарына ұсындық. Мақала таза жарнама, тұлғаның энциклопедиялық маңыздылығының жоқ екенін айтпағанда, тұнып тұрған продукт плейсмент екеніне назар аударыңыз. БАҚ беттеріндегі талқылау тұрмақ, сілтемесі жоқ. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:19, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)
::Жойылды. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:20, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05)
:::Ассалаумалейкум. Ол мақаланы мен жазған едім. Кейіпкері мына сілтемені жіберіпті, [https://www.youtube.com/watch?v=G0rzbTzdzUU ҚАЗАҚСТАНДА ІШКІ ТУРИЗМ ДАМЫМАУЫНЫҢ НЕГІЗГІ 4 СЕБЕБІ]--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. қыркүйектің 23 (+05)
::::Уағалейкум ассалам, Мықтыбек аға! Өкінішке қарай, сіз берген сілтеме дерегі жеткіліксіз. Ереже бәріне ортақ болуы керек. Он жерден бүйрегіміз бұрып тұрса да. Түсіністікпен қарарсыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. қыркүйектің 23 (+05)

== Жою туралы ==

Ассалаумағалейкум! Өткендегі мақала жойылды. Тек [[Талқылау:Нұрсұлтан Орыналыұлы Орынбеков|талқылау бетін]] қалдырдық. Сондағы дауыс беру нәтижесі бойынша жойдым. Танысып шығыңыз. Бей-берекетсіз жойып тастады деп жүрмеңіз. Осыдан кейін қайтадан қалпына келтірсеңіз, админдік мансабыңызды қайта қарастырамыз. Жағдай өршіп жатса, ғаламдық әкімшілерге шағынамыз. Осыны ескеріңіз. Тыныштық болсын! [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:35, 2025 ж. қазанның 2 (+05)

:Қайырлы күн! Ақапарттандырғаныңызға рахмет! Сіздің коммуникация жүргізу мәнеріңізді қайта қарастырып көруіңізді сұраймын. Төрешілік жасау мәдениеті болуы керек. Қоқытудың немесе бопсалаудың ешқандай қажеттілігі жоқ. Мұнда жылдар бойы қандай да бір өңдеу жасап, тұрақты үлес қосып жүрген адамның құқығы ешкімнен төмен немесе жоғары емес. Монополия дегенге қарсымын! Талқылау және ортақ шешім қабылдау мәдениетіне шақырамын (Талқылау беттерінде). Қандай дискуссия болса да мәдениет пен адамгершілік қағидаларын ұстануларыңызды сұраймын. Еңбегіңізге рахмет! [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. қазанның 4 (+05)
::Тұлғалар туралы жазбаны жою туралы дәйектеріңіз өте әлсіз. Нақты ереже келтірілмеген. Ғаламдық әкімшілерге шағымдану алдында тірі, дүниеден өткен немесе басқа адам туралы Notability қағидаларын қалыптастыруды ұсынамын. Мұндай ережесіз әрекеттер мүлдем орынсыз екенін тағы ескертемін. Шағымдану құқығы қауымдастықтың әр мүшесінде бар екенін қаперіңізде ұстағаныңыз абзал. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:44, 2025 ж. қазанның 4 (+05)
:::{{@|Ashina|Batyrbek.kz}} үш адамның дауысы жеткіліксіз деп айтқан екенсіз, мен дауыс беруім үшін және басқалар да дауыс беру үшін мақаланың ішінде шынымен не жазылғанын көру үшін мақаланы қалпына келтіремін. Тағы екі дауыс мақаланың жойылғанына берілсе жоюға жеткілікті деп ойлаймын. Сосын беталды қазақ тілін кемсітіп талқылауларда арапша және орысша қосуды азайтуды ұсынамын. &lt;s&gt;Ассалаумағалайкум&lt;/s&gt; деген арапшаның біздің тілімізге дым қатысы жоқ. Сосын коммуникацияны қарым-қатынас деген әп әдемі әдеби сөзбен айтқаныңыз жөн, сонымен бірге &lt;s&gt;әкімші&lt;/s&gt; дегенді қолданыстан шығарып администратор дегенге өзгерту туралы [[Topic:Tfrvqqgcmq9msgn5|қауымдастықтың ортақ консенсусы]] бар екенін естеріңізге саламын.--&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:17, 2025 ж. қазанның 4 (+05)
::Қайырлы күн! @[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] Қорқытып не бопсалап жатқан ешкім жоқ. :) Сіздің өткенде мақаланы бір емес, екі рет қалпына келтіргеніңізге қарап жазғаным. Сізге ғана &quot;шүйлігіп&quot; қалды екен деп ойламаңыз. Ерте ме, кеш пе, осындай мәселені талдауымыз керек болатын. Дәл осындай мақаланы жазған сіз болып қалдыңыз, содан осындай күйге түсіп отырмыз. Алдағы уақытта мақала жазу шарттарына сай келмейтін кез келген әрекетті осылай талдап, реттейміз (тіпті ондай мақала осылай айтып отырған менің жазған мақалам болса да).
::Мен біреудің құқығы төмен не жоғары демедім. Бәріміз ережеге бағынайық дегім келді. Монополия дегенге мен де қарсымын.
::Notability жағынан сіз жазған мақаладағы адам бірден күмәнді болып көрінді. Бізде Notability, яғни Маңыздылық критерийлері бойынша ереже мүлде жоқ емес, бар. Әзірге мынадай: [[Уикипедия:Маңыздылық]]. Толық ережеміз бекітілгенше, әзірге соған жүгіне тұрамыз.
::Дәйек демекші, сіз келтірген дәйектер әлсіз дегім келеді. Қазақстандық заңгер (Қазақстанда мыңдаған заңгер бар, сонда бұл кісінің артықшылығы неде?), Қаржылық мониторинг агенттігі жанындағы Қоғамдық кеңестің мүшесі, ал сол кеңес туралы мақаланың өзі жоқ (маңыздылығы да күмәнді). Alayaq.net жастар қозғалысының жетекшісі, ол қозғалыс игі әрекеттер атқарып жатқан шығар, бірақ маңыздылығы күмәнді. Істеп жатқан істері керемет шығар, белгілі бір ортада (баблда) танымал шығар, бірақ Уикипедияға жазатындай ауқымды, маңызды емес болып көрінді (15 жыл тәжірибеме сүйеніп айтқаным). Және оған басқа қатысушылар да келісті.
::Ереже қалыптастыру қазіргі кезде нөмірі бірінші жұмыс болып тұр. Ол жоспарда бар. Жақында болған СЕЕ конференциясында осы туралы да сөз қозғағам. Уикимедиа қорының Trust and Safety бөлімінің қызметкерлерімен де тілдескем. Оларға ережені толықтырып, нақтылау жоспарымыз туралы да айтқам. Бәріміз бірігіп істейтін жұмыс (админ ретінде сізді де шақырамын алғашқылардың бірі болып).
::Менің коммуникация әдісім мәдениетсіздік болып көрініп жатса, тағы да кешірім сұраймын. Қатемді мойындадым. Бірақ сіз де менің айтқанымның бәрін ауадан алып жатпағанымды ескеріңіз (кеше ғана тіркелген адам емеспін және эйджизмді қозғағым келмесе де айтайын, сіз ойлағандай жас бала да емеспін, сізге де ондай мәнерде қарамаймын)
::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Талқылау бетінде қай күні жазғанымды қарасақ, біраз уақыт бергенімді көруге болады. Барынша айттым белсенді қатысушыларға. Тек үшеуі ғана жауап берді. Бәрі көрді, үндемеді. Қинап жазғыза алмаймын. Бәлкім тым даулы деп бейтарап қалғысы келген болар (мұндай жағдай үшін де ережені бекітуіміз керек деген сөз!) Тағы 1 апта береміз бе? Ереже нақтыланғанша жалпы 10 күн дей тұрайық, бірақ дәл осы кейс үшін тағы 1 апта десек жарайды деп ойлаймын.
::Арап, орыс тілі деген нәрселер мына жерде тақырыптан тыс. Бірақ оған да жауап берейін. Ассалаумағалейкум деген қазақтың мәдениетіне сіңіп кеткен сөз (қаласақ та, қаламасақ та, атеист болсақ та, агностик болсақ та, діншіл болсақ та). Одан біреу араб не мұсылман боп кетпейді. Біреуге олай амандаспа, басқаша амандас деп айта алмаймыз. (Біреу &quot;неге ассалаумағалейкум деп айтпайсың?&quot; деуі де мүмкін ғой, ол да дұрыс емес!). Яғни, әркім қалағанынша амандасады: сәлем, армысыз, қалайсыз, Сәлеметсіз бе, Саламатсыз ба, Қайырлы күн/таң/кеш/түн, Ассалаумағалейкум және т.с.с. Әкімші деген сөз автоматты түрде шығып кетті (басқа жобаларда соны қолданатын болғасын). Коммуникация деген сөз терминкомда бар, қолданыста бар, оны қолданыстан шығарып тастау керек деген ешқанай шешім көрмедім (болса, келтірсеңіз, мүмкін менікі шынымен дұрыс емес шығар), сол себепті оған тиісу - маңыздылығы жағынан ең соңғы іс болуы керек деп ойлаймын. Тыныштық болсын! (Дау арқылы ақиқатқа жетуге болады деуші ме еді, лайым бір-бірімізбен &quot;бет жыртыспай&quot;, сауатты түрде, бір-бірімізден үйреніп, бәрімізге ортақ істі ойдағыдай атқарайық!) [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 04:50, 2025 ж. қазанның 5 (+05)
:::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] неге қырсығып қарым-қатынас деген сөзді қолданбау керек? Мен соған таңмын. Саламатсыз ба, сәлеметсіз бе, шаломатсыз ба бәрі семиттерден келген дұрысы: Аман есенсіз бе? Бұл амандасу түрі 15-20 жыл бұрын қалыпты болған, діншілдер басқалы бері бұл амандасу түрін халық ұмытуға айналды. 24.kz хабар жүргізушісі Аман есенсіздер ме деп жаңалығын бастағанда мәз болып қалып едім. Дін ұлттық мәдениеттерді басып жоюшы, ұлтық киімдерді жаппай бір формаға келтіруші жауыз идеология. Коммуникация сөзінің қолданатын жері бар, әр жерге тығудың қажеті жоқ. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 09:51, 2025 ж. қазанның 5 (+05)
::::Арыстанбек, тақырыптан ауытқымайық. Одан да осы мәселе бойынша дауыс беріңіз. (Ешкім қырсығып отырған жоқ - осыған жауап бермей-ақ қойыңызшы, мына жерде талқвлайтын нәрсе емес) [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 11:51, 2025 ж. қазанның 5 (+05)

== Туған жылы ==

Туған/өлген жылына санмен толтыру керек. '''00.00.0000''' Соларды өзіңіз жасаған мақалаларда түзетіп шығу керек. Сосын тікелей мақалаға қатысы жоқ санаттардың қандай қатысы бар? Мысалға футболшыға мини-футбол, немесе командыға УЕФА лигасы деген сияқты. Ренжімеңіз баяғыдағы уикипедияның өңдеу стиліне ұқсап бара жатыр. Үлгілеріңізде не санат пен интеруики жоқ! Мақалаларда солай, қазір мақаланың ішіне басқа тілді қоймайды [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:29, 2025 ж. қазанның 31 (+05)

:Сәлем. Туған күнге қатысты пікіріңізге рахмет! Жөндерміз. Екінші мәселеге қатысты түсінбедім. Қандай зияны бар? Ережесі мен үлгісін көрсете аласыз ба? Үлгі жасауда жоқ үлгілерді жасаған кезде, сіз айтқан параметрлерді қайда қоямыз? Мен санаттарын үлгіге қолданайын деп едім, кеңесіңізді айтып жіберерсіз. Санаттар қоюға қатысты, ол сіздің ойыңызша мақала мазмұны мен санаттың қатысы жоқ сияқты болып көрінеді. Бірақ мақалада айтылған дүние Чемпиондар лигасына қатысы бар, себебі команда сол маусымда сол жарысқа қатысып жатыр. Егер санаттарға қатысты иерархиясын ұсынсаңыз, онда оны да қарастырып көрейік. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 14:06, 2025 ж. қарашаның 1 (+05)
::Содан кейін, жоюды қайдан шығарғансыз?! Егер дамытатын жері болса көмектесіп жіберіңіз! Жасалған үлгі мақаланың ажырамас бөлігі болып тұр. Әр маусымның құрамын мақаланың ішіне сала бермейміз, осында навигациялық үлгі арқылы жасалуы тиіс. Мүмкін болса үлгінің сіз айтқан міндетті атрибуттарын навигациялық кесте үлгісі болған жерге толықтырып жазып жібере аласыз ба? Әлі талай үлгі жасалуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 14:18, 2025 ж. қарашаның 1 (+05)
::Енді қараңыз, мини-футбол сияқты санаттар футболшыға немесе командаға қайндай қатысы бар? ол жерге сол елдің футболшысы, сол елдің командасын көрсету керек еді. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:56, 2025 ж. қарашаның 2 (+05)
:::Тікелей қатысы бар. Футбол мен мини-футбол (дұрысы футзал) екі түрлі спорт негізі. Санаттар бойынша әлі де жүйеленуі керек. Атаулары да өзгертсе жақса болар еді. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 11:48, 2025 ж. қарашаның 3 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:33, 2025 ж. қарашаның 3 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Me editing my user page ==

For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 12:29, 2025 ж. желтоқсанның 27 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:01, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Ескі үлгілер ==

Кеш жарық! Үлгі ''футбол, ту, байрақ'' тағы сол сияқты қазақша дұрыс үлгілер бар еді. Қайтадан ескі нұсқасын пайдаланып жатырсыз. &lt;s&gt;flagicon&lt;/s&gt; керек емес, алмастыра салыңыз. Мен сол үлгілерді жаппай жоя саламын. Қып-қызыл сілтеме болып тұра берсін, басқа амал жоқ енді( [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:44, 2026 ж. ақпанның 7 (+05)

:Алдымен өз мақаларыңызды жөндей беріңіз. Жоюға асықпай. От пен күлді де жойып тастадыңыз талқылауға салмай. Олай жасауға болмайды, сізге де ескерту айту керек пе? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:21, 2026 ж. ақпанның 9 (+05)
::''От пен күлді'' жойылмады. Тура мақалаға қатысы бар дүние жазылды ма? Қазақстандағы локализация жайлы ғана ақпаратты қалдырдым. Қалғаны 3-ші бөлімге 1 мен 2-ші бөлімнің ақпараты қандай қатысы бар? талқылау бетіне жазғанмын (жауап жазбаған соң алып тастадым). Сосын ол мақаланы бастап жатқанмын, сіз мазмұнын қатты өзгертіп жіберіпсіз. Егер мақала сапасы нашар, жаңартылмаса түсінер едім. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:01, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

== Неге жойылды ==

Сіз бұрыннан бар мақаланы неге жойдыңыз? Өзіңіз қайтадан бастау үшін бе? Жылжытып ары қарай дамыту керек еді, өзіңіз админ әрі бұрынғы тәжірибелі қатысушысыз. Көп өңделген әріс ескі мақала уикипедияға керек еді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:32, 2026 ж. ақпанның 7 (+05)

:Мақала стаб түрінде, өңделген толықтырылған мәтіні жоқ. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:19, 2026 ж. ақпанның 9 (+05)
:[[Қатысушы:Kasymov]] Қызметіңізді асыра қолданып жатқаныңызды ескертемін. Шешіміңізді толықтай түсіндіруіңізді талап етемін. Шешіміңізге негіз болатын жағдай жоқ. Сондықтан Steward  немесе бітікшіге сіздің артық әрекетіңіз туралы мәселені талқылауды қажет деп санаймын [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:34, 2026 ж. ақпанның 9 (+05)
*Енді ҚЫП-ҚЫЗЫЛ болып сілтемелер әр жерде қалды, артыңызды аяғына дейін тазалау керек шығар

== Бұғат/блок туралы ==

Қайырлы күн! Маған жіберген хатыңызды алдым. Осы жерге жауап берейін. Бұғатыңызды алдым. Бірақ Қасымов мырзамен дұрыстап сөйлеіп көріңіздер. Ол кісінің себебін дұрыстап түсініп алыңыз. Сізге бірнеше рет ескерттім дейді. Және де сөйлескенде &quot;менің жасым үлкен, сол үшін менікі дұрыс&quot; деген сыңайдағы аргументті қолданбауыңызды сұраймын. Таза Уикипедия ережелері, стандарттары бойынша болуы керек мақала өңдеу, санат қою. Сізге бірнеше рет айттым дейді. Айқай-шусыз шешсеңіздер осы мәселені. Егер ушығып жатса ғана, басынан бастап бәрін қазбалаймыз (басқа админдер мен белсенді қатысушылар болып, яғни жалғыз мен емес). Тыныштық болсын! [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:25, 2026 ж. ақпанның 9 (+05)

:Кеш жарық! Қызметіңізді адал орындағаныңыз үшін рахмет. Сөйлесу туралы ойыңыз дұрыс, бірақ бұл кісі тиран сияқты әрекет етеді екен. Талқылау бетінде консенсунқа келу дегенді білмей ме? Бүгін қосылған адамға да түсіндіріп беруі дұрыс еді. Мұнда отырған ешкім міндетсінбей әрекет ету керек деп ойлаймын. Ал айтылған уәжіңізге қатысты, біріншіден, бұл жерде Википедияда менің жасым және нақты бұл іске қатысы жоқ. Екіншіден, ережеге сәйкес әрекет етейік?! Ол пайдаланушы жеке шаруасында отырған жоқ, мен де жеке шаруамда отырғаным жоқ. Сөйлесу, талқылау деген ұғым бар. Сіз бітікші қызметін атқарып отырғандықтан &quot;ортақ ереже&quot; деген ұғымның қалыптасуына көмектессеңіз. Бұл кісі не ескертті? {{flagicon|Қазақстан}} үлгісін қолдануға болмайды деген ереже бар ма? Онда маған сілтемесін көрсетуі керек. Үлгілердің барлығы жетік дамымаған екенін ескеретін болсақ, ағылшын тіліндегі үлгілерді қолдануға тиым салу дұрыс емес. Ол бар болғаны медиа-уики платформасындағы код. Мен әлі де үлгілерді жасауды жақсы үйрене алмадым. Одан қалса, санаттарға қатысты, тізімде бар санаттарды қолданамыз. Ол вандализм емес екенін бәрі де түсінуі керек. Одан басқа қандай талабы бар, түсінсем бұйырмасын?! Ол кісіге де ескерту айтыңыз. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 19:19, 2026 ж. ақпанның 9 (+05)
::Сонда ағылшынша қате жасалған үлгілерді қолданып жүре берейік пе? Неге өзіміздің жасаған дүниені қолданбасқа? Сол кезінде ағылшынша үлгілерді, таза аудармай, шала жасалған заттарды сүзгіден өткізбей мақалаларға жаппай қолданылған кесірінен, әлі күнге дейін қалып қойып отыр. Таза қазақша әрі дұрыс жұмыс жасайтын үлгі пайдалануға, жоқ болса жаңасын (қазақша) жасауға бәріне әлі күнге шейін кеңес беріп келемін. Сізге айттым, жоқ қайтадан қолданасыз, тіпті мақала ішіне үлгіні жасамай, тағы да сол ағылшынша ''Infobox''  (оның 10 жыл бұрын жасалған дұрыс қазақша нұсқасы бар) үлгісін қоя салыпсыз. Ол мүлдем қате ғой. Кеше жаппай футзал құрамалары жайлы мақала жазыпсыз. Неге оның интеруикиі жоқ, бар мақаланы жойып өзіңіз қайтадан бастапсыз. Бұрынғы жойылған басқа атпен аталған мақалаларға сілтемесін түзетпей қалдырып кетіпсіз. Бәрін соны түзетіп шықтым, мен міндет қылып тұрған жоқпын. Сіз де админсіз, сондықтан қалған қатысуышларға үлгі болу керек еді. Ал санат жайлы: неге санаттар примитивті, байланыссыз. Мысалы ретінде: ''Қазақстан тарихы'' санатын қарастырайық. Ол жерде ''Елдер бойынша тарих'' ''Азия тарихы'' ''Қазақстан'' деген санаттар қойылған. Сіздің жағдайда жай ғана ''Тарих'' деген санат қоя саласыз. Немесе футзал құрамасы мақаласына ''биылғы 2026 қатысушылары'' деген санат қойғансыз. Сонда келесі жылы қатысса өзіңіз әр мақаланы 2027-ге өзгертіп отырасыз ба? Сол сияқты айта берсе көп. Өзіңіз мынау админ дұрыс емес дейсіз де, бірақ айтқан кемішіліктер/кеңестерді құлақ аспайсыз. Туған жылы параметрі жайлы, ту жайлы айтқанмын. Бірақ өзім білемін деп, қайтадан сол қателікті жасапсыз. Осындай жүйесіздіктен қазуики дұрыс дамымай жатыр. Сізді сол үшін уақытша блокқа қойдым. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:23, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
:::Құрметті, қолданушы Қасымов, жасап жүрген еңбегіңіз маңызды. Үлгілерді жасаудың алгоритмін түсіндіріп берсеңіз, әсіресе инфобокстарға қатысты керемет көмек болар еді. Мен қолданайын деген үлгілер әлі жоқ. Екіншіден қолданған кеше футбол құрамалары туралы инфобокстың да қате екенін көріп отырмын, бірақ қалай жөндеу керектігін әлі қарап шыға алмадым. Flagicon үлгісі барлық тілдерде істейді. Онда қандай қателік бар? Әдетте қате үлгі болса басқа тіл нұсқаларында істемейді.
:::&lt;br&gt; Санаттарға қатысты айтар болсақ, мақаланың мазмұны тұрғысынан сіз көп тақырыпты жетік білмейді екенсіз. 2026 жылғы Чемпиондар лигасына қатысқан команадалар мен 2026 жылғы Футзалдан Еуропа чемпионатына қатысқан құрамалар санаты әр мақаланың астында жыл сайын өзгермейді. Сіздің блокқа қойғаныңызды мүлдем түсінбедім, өзім де админ ретінде ашып ала алар едім. Керісінше осы мәселе анық талқылансын және барлығына ортақ бір шешім қабылдансын деген мақсатпен басқа админге ескерттім. Бәріміз ортақ бір ереже қабылдайық, оны дұрыстап жазып қою керек. Сонда сіз алдын ала сол ережеге сілтеме жасап, ескертіп, содан кейін барып кез келген қолданушыны бұғаттай аласыз. Ондай ереже жоқ болатын болса, сіздің ескертуіңіз ол сіздің жеке пікіріңіз ғана барлығына міндетті заң бола алмайды. Бюрократтар мен администраторлар соны түсінуі керек. Қазақ Википедиясы дұрыс дамымай жатыр деген пікіріңіз де түсініксіз. Сіз анықтап қандай параметр қайда әсер етеді деп түсіндіріп жазба жазып қойсаңыз, сіз де, мен де бұл жерден кеткен кезде жаңа қолданушыларға пайдалы болар еді. 
:::&lt;br&gt;Сіздің үлгі мен санаттарға қатысты еңбектеніп жүргеніңізді байқадым. Бірнеше жазылған мақалаға қосылған деректерді еш дәйексіз жойғаныңызды да байқадым. Әр мақаланың қасында &quot;Талқылау&quot; деген бөлім бар, сол жерде талқылануы тиіс. Ойыңызға келгенді жойып, өз білгеніңізді қосатындай экспертизаңыз универсал емес сияқты. Ал санаттарға қатысты мәселені бұлай өршіткеніңіз орынсыз. Қазақ Википедиясында күннен күнге қате аударылып, қазақшасы өте нашар мақала көбейіп бара жатыр. Сонымен қатар Энциклопедия стилі дегенді түсінбейтін администратор да, басқа қолданушы да көп. Олардың зияны сіз айтып отырған санат пен үлгіден еселеп маңызды. Ендігәрі қандайда бір пікір айтуға немесе тәртіп орнатар ниетіңіз болса талқылау процедурасы арқылы шешуіңізді сұраймын. Википедияның басқаларға үлгі болар негізгі қағидасы бар – консенсус арқылы ортақ пікірге ұмтылу. Қорытындылай келгенде сізге екі өтініш бар. Біріншісі үлгі жасаудың дұрыс ретін жазып берсеңіз (немесе жиі болатын қателіктер болса солардың тізімін айтып, түсіндіре алсаңыз). Екіншісі, санаттарды қою тәртібін айтсаңыз. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:22, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
::::@[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] мырза өзіңіз айтқандай [[Уикипедия:Консенсус|консенсус]] демекші неге қауымдастықтың келісімінсіз Википедия деп қолданып жатырсыз. Бірізділік болмағасын, осылай шексіз шетсіз даулар жалғаса береді. Сосын біреудің мақаласын жойып жаңадан өз атыңызбен жариялау өрескел ереже бұзу болып есептелетінін білмедіңіз бе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
:::::Атау кеңістіктерінің бәрі Уикипедия, Уикипедия бөлімінің атауы қазақша Уикипедия ал сіз басқаша айтқыңыз келеді. Түпнұсқа Wikipedia оны дұрыс оқысақ дұрыс жазсақ Уикипедия болады. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:02, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
::::::Арыстанбек, біріншіден менің өз парақшамда қалай жазатыныма қауымдастық рұқсаты қажет емес-ау. Ал егер ресми мақалада жазғанда, онда қабылданған норма бойынша Уикипедия деп жазамын. Егер этимологиялық және түпнұсқадағы қолданысты айтсақ, онда Уикипедиа болуы тиіс деп санаймын. Екіншіден, аз да болса талқыланып отырған мәселе байыбына барсаңыз! Өз атымнан мақала жариялау туралы басқа басқа маған айтқаныңыз қай сасқаныңыз?! 15 жылда маған керегі сол деп ойлайсыз ба? Ол мақалалар атауы бойынша қате, мини-футбол емес, спорттың ресми атауы - футзал. Одан басқа мақала мазмұны бір-екі сөйлемнен тұрады, дереккөздері қойылмаған. Яғни мақала түрінде дамымаған мақала ретінде жойылуы тиіс. Бірақ мұндай сапасыз мақала әлі де өріп жүр. Неге жойылғанына қатысты айтарым, Ұлттық құрамалар туралы мақала алдымен құрылып қойған еді, сосын барып дубликат болмасын деп ескі атаудағы мақаланы айдау мүмкін болмағандықтан жойылды. Жігіттер, мұнда нақты мәселені талқылап, ортақ ереже қабылдап, солай әрекет етуге шақырған едім. Сол үшін бірнеше мәселе ұсынайын: стилистикалық немесе граматикалық тұрғыдан сапасыз, орфографиялық қателері бар мақала жойылуы тиіс пе? Бірден жойылмаса, онда неше күннен кейін жойылуы керек? Екінші, энциклопедиялық форматты ескермеген мақала, әдетте пікір немесе зерттеу ретінде жазылған материал қалуы керек пе? Ондай деректің зияны, Уикипедия мен санат/үлгі мәселесінен кем емес шығар?! Осындай талаптарды орындай бастасақ, онда талай мақала жойылады. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)
:::::::Кеш жарық! Мен сізге қадалып әлде қудалап жүрген жоқпын. Сіздің кесіріңізден уики нашарлап кетті деп айып тағып жатқан жоқпын. Сіз мен уикипедияға келген көне админдердің бірісіз, сіздің кейбір болмашы қателіктерге көз жұма алмағандықтан, қайта-қайта мазаңызды алдым. Қазуикидің сапасы нашар екенін баяғыдан қақсап келемін. Бірде бар, бірде жоқ қатысушылардың жұмысын тексергеннен пайда жоқ, өкінішке орай. Ал сіз уикиге адал, бұрыннан келе жатқан қатысушы ретінде ондай қателіктер болмасын деген менен шыққан шыдамсыздық перфекционимнен туындаған дүние болды. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2026 ж. ақпанның 11 (+05)
::::::::Жақсы, ниетіңіздің дұрыс екеніне қуаныштымын! Еңбегіңізге көп рахмет! Жөнделуі тиіс, өңделуі тиіс нәрсе шаш етектен. Сондықтан, жігіттер, бір бірімізге дөрекі сөйлеп, ренжіспейік. Уикипедия ешкімнің атадан қалған мұрасы емес, бәрімізге ортақ дүние. Мүмкіндігінгше болашақта таза қазақстандық энциклопедия жасауға мүмкіндік болсын. Алла амандығын берсін, ісімізге береке берсін! [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:18, 2026 ж. ақпанның 12 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] алла жоқ, құран өтірік, аллаһу көкбар! &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:36, 2026 ж. ақпанның 17 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:51, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Бокстан Азия чемпионат ==

Кеш жарық! Матч туралы үлгі тек футболға арналған. Алып тастаңыз, мүлдем орынсыз үлгі [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:43, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

:Қайырлы күн! Бокстан осындай үлгі жасап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:59, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Page deletion reason ==
The page I created, Сайдулла Мадаминов, was deleted. Could you kindly tell me the reason why you took this action? I'm more than happy to edit and resubmit it. I would really appreciate your guidance concerning this matter. [[Қатысушы:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] ([[Қатысушы талқылауы:Kazakhkingofprince|талқылау]]) 08:28, 2026 ж. маусымның 11 (+05)

:The page was deleted because the subject did not currently meet Wikipedia’s notability guidelines for biographies of living persons. In order for the article to be restored or recreated, please provide substantial evidence demonstrating that the individual meets Wikipedia’s notability requirements.
:In particular, please provide:
:* Multiple reliable, independent secondary sources that discuss the person in significant detail (not merely mention their name).
:* Articles from reputable newspapers, magazines, academic publications, books, or other established media outlets.
:Evidence of notable achievements, awards, honors, leadership positions, or contributions that have received independent coverage.
:* References showing that the individual has had a significant impact in their professional, academic, public, cultural, or other relevant field.
:* Links to interviews, profiles, feature articles, or analytical pieces published by independent sources.
:* Any additional information that demonstrates why the subject is notable beyond routine professional activities, self-published materials, personal websites, social media accounts, press releases, or organizational biographies.
:Please note that sources affiliated with the subject, including personal websites, employer profiles, CVs, social media pages, self-published content, and press releases, generally do not establish notability on their own. The strongest evidence is significant coverage in reliable, independent publications.
:Once sufficient sources and evidence are provided, the request can be reviewed again.
:Thank you. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:55, 2026 ж. маусымның 12 (+05)
:: Hello [[User:Ashina|Ashina]]. Thank you for taking the time to provide such detailed guidance regarding the deletion of this page.

I would like to present substantial evidence demonstrating that Saydulla Madaminov fully meets Wikipedia’s notability guidelines for biographies (specifically under military and high-office criteria), supported by reliable, independent secondary sources.

1. Inherent Notability via High-Level Command:
Colonel Saydulla Madaminov served as the 4th Commander of the Uzbekistan Air and Air Defence Forces from 2001 to 2003. Serving as the head of an entire national military branch of a sovereign state is a major position that inherently carries historical and encyclopedic significance, far exceeding routine professional military activities.

2. State Honors and Awards:
He is a Full Chevalier of the &quot;Shon-Sharaf&quot; (Order of Glory) Order, one of Uzbekistan's highest military honors and a recipient of the &quot;Zhasorat&quot; (Medal of Valor). Achieving &quot;Full Chevalier&quot; status is a rare distinction reserved for extraordinary service and national impact, which was heavily covered by the independent media at the time.

3. Cross-Wiki Presence:
The subject currently has an established article on the English Wikipedia, where his biographical details, military career, and references have been vetted and accepted under English Wikipedia's strict notability guidelines as well as in Uzbek, Turkish, Kyrgyz, Russian, Tajik and Ukrainian.

4. Multiple Reliable, Independent Secondary Sources:
Below is a list of independent, third-party publications that discuss Colonel Madaminov in significant detail, rather than as a passing mention:

«Watanparvar» Newspaper (January 22, 2000): A comprehensive feature article and profile focusing on Colonel Madaminov becoming one of the first full holders of the &quot;Shon-Sharaf&quot; order. It provides deep analytical coverage of his combat sorties during regional conflicts and his leadership capabilities.

«Watanparvar» Newspaper (August 27, 1994): Detailed coverage of the Presidential Decree by Islam Karimov awarding him the &quot;Zhasorat&quot; medal for bravery and national security efforts as an aviation unit commander.

«Red Star» (Krasnaya Zvezda) Newspaper (February 4, 1998): A detailed military press feature highlighting his tactical performance, squadron leadership, and execution of complex combat training missions.

International Historical/Academic Record: Security Assistance, U.S. and International Historical Perspectives: Proceedings of the Combat Studies Institute 2006 Military History Symposium (Government Printing Office, ISBN 978-0-16-087349-2). This independent international publication documents his era of command and his strategic role in regional security.

Centrasia.org (July 11, 2024): Independent press documentation tracking his post-command transition to senior military advisor for the Ministry of Defence and his subsequent retirement in August 2007.

Given his high-ranking national command position, rare state decorations, and verified coverage in historical and military media, the subject meets the necessary threshold for inclusion. I kindly request that you restore the page. [[Қатысушы:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] ([[Қатысушы талқылауы:Kazakhkingofprince|талқылау]]) 02:48, 2026 ж. маусымның 27 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:32, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>3asjk89qd1vygpmr8nfzqqpk622k5ih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ақ жол (партия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24400</id>
    <revision>
      <id>3626219</id>
      <parentid>3617067</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38140-86</username>
        <id>183155</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12041" sha1="qji300rquwrumwjfkb8xnb81p98fwiv" xml:space="preserve">{{Партия
|партия атауы= «Ақ жол» Қазақстан Демократиялық партиясы
|логотипі=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ru/2/2b/%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BF_%D0%90%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC.jpg

|басшысы=[[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]]
|құрылуы=[[3 сәуір]] [[2002 жыл]]
|негіздеуші=[[Болат Мұқышұлы Әбілов|Болат Әбілов]]&lt;br&gt;[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]]&lt;br&gt;[[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]]&lt;ref name=&quot;Ресми партия&quot;&gt;{{Cite web|url=https://akzhol.kz/kk/about-party|title=«Ақ жол» Қазақстан демократиялық партиясы («Ақ жол» ҚДП)|lang=kk|access-date=2023-04-25|publisher=Партияның ресми сайты}}&lt;/ref&gt;

|ресми сайты=[https://akzhol.kz/ akzhol.kz]
|мүшелер саны=350 000 адам (2020){{Citation needed}}
|штаб-пәтері=010000, Астана қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 30

| Төменгі палатадағы орындар           = {{Партия/Орындар|2|77|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|8|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|7|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|12|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|6|98|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}}
| Төменгі палатадағы орындар_параметр  = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі мандат саны |логотип ені=200px|партия түсі=Көк|идеологиясы=ұлтшылдық
алашизм 
консерватизм
антикоммунизм
антиклерикализм
еуропашылдық|одақтастар=|жастар ұйымы=ҚДП «Ақжол» Жастар қанаты|ұраны=«Өзгерістер қажет»}}
'''«Ақ жол» партиясы''' (ресми атауы — '''Қазақстанның «Ақ жол» Демократиялық партиясы''') — [[Қазақстан]]дағы ресми түрде тіркелген [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партиялардың бірі]]. Партияның төрағасы — [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]]. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылғы парламент сайлауы]] нәтижесінде [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі 98 мандаттың 6-ауын жеңді.&lt;ref name=&quot;Депутат тізімі&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dasturkb.kz/%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B-%D0%B4%D0%B0-%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%B0%D1%82%D0%B0/2023/|title=«Ақ жол» партиясы да депутаттарын атады|lang=kk|date=2023-03-27|access-date=2023-04-25|publisher=ДӘСТҮР}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2023 нәтижесі&quot;&gt;{{Cite web|url=https://inbusiness.kz/kz/news/sajlau-2023-en-kop-mandatka-amanat-partiyasy-ie-boldy|title=Сайлау-2023: Ең көп мандатқа AMANAT партиясы ие болды|author=СМАЙЫЛОВА, Балжан|lang=kk|date=2023-03-27|access-date=2023-04-25|publisher=inbusiness}}&lt;/ref&gt; Партия мүшелерінің саны 255 800 адамды құрайды (2020 желтоқсан айына).{{Citation needed}}

== Тарихы ==
[[Сурет:Syezd partii Ak zhol.JPG|нобай|Әлихан Бәйменов пен Людмила Жуланова|солға]]
2001 жылдың 18 қарашасында [[Қазақстанның демократиялық таңдауы|&quot;Қазақстанның демократиялық таңдауы&quot;]] қозғалысы құрылады. Қозғалысты [[Мұхтар Қабылұлы Әблязов|Мұхтар Әблязов]], [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов|Ғалымжан Жақиянов]], [[Болат Мұқышұлы Әбілов|Болат Әбілов]], [[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]], [[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]] басқарды. Бұлардың көптеген мәселе бойынша көзқарастары сәйкес келмеді, сондықтан соңғы үшеуі қозғалыстан шығып кетті.

2002 жылғы 3 сәуірде Әбілов, Бәйменов, Жандосовтар «Ақ жол» демократиялық партиясының құрылуын жариялап, өздері партияның тең төрағалары болып сайланды. 2003 жылғы 9 қарашада өткен «Ақ жол» ҚДП III құрылтайында тең төраға болып қосымша Людмила Жуланова мен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы]] сайланды. Уақыт өте келе, тең төрағалар саяси көзқарастары бойынша екі лагерьге бөліне басталды: бір жағынан Әбілов, Жандосов, Сәрсенбайұлы тұрса, екінші жағынан Бәйменов, Жуланова.&lt;ref&gt;https://akzhol.kz/partija/&lt;/ref&gt;

2005 жылы 13 наурызда партияның V құрылтайында «Ақ жолдың» тең төрағалар институтын тарату туралы қаулы қабылданып, бірыңғай төраға болып Әлихан Бәйменов сайланды. Бұған қалған төрағалар келіспей, &quot;Нағыз Ақ Жол&quot; партиясын құрды.&lt;ref&gt;https://www.azattyq.org/a/1157565.html&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 2 шілдеде партияның Астанада өткен құрылтайында «Ақ жол» ҚДП төрағасы болып бірауыздан [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]] сайланды. Перуашев [[Нұр Отан|Нұр-Отан]] партиясынан бұдан бірнеше күн бұрын шықты.

«Ақ жол» ҚДП-ның облыс орталықтарында және Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында 17 филиалы, Жезқазған, Семей қалаларында 2 өкілдігі бар.

Партия мүшелерінің саны 255 800 адамды құрайды (2020 ж. желтоқсан айына), оның ішінде – 64% – ерлер, 36% – әйелдер. Жастар партия санының 11%-ын құрайды.

Қазақстан Республикасының 2002 жылы 15 шілдеде қабылданған [http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCkz-HRCkz%2cakalkz-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-kk-50---20-about---00021-001-1-0utfZz-8-10&amp;cl=CL3.6&amp;d=HASH01c91fe30142966f29637faa&amp;gt=1 «Саяси партиялар туралы» Заңына] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310174219/http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCkz-HRCkz,akalkz-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-kk-50---20-about---00021-001-1-0utfZz-8-10&amp;cl=CL3.6&amp;d=HASH01c91fe30142966f29637faa&amp;gt=1 |date=2016-03-10 }} сәйкес 2002 жылы 12 желтоқсанда Әділет министрлігінде қайта тіркеуден өтті.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 13 маусымда партия төрайымы болып [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] сайланды.&lt;ref&gt;[https://stan.kz/daniia-espaeva-aq-zol-partiiasynyn-zana-toraiymy-boldy-435782/ Дәния Еспаева &quot;Ақ жол&quot; партиясының жаңа төрайымы болды]&lt;/ref&gt;

== Сайлауға қатысуы ==
2004 жылы Мәжіліс сайлауында ресми деректер бойынша партия 12,04% дауыс алып, 1 мандатқа ие болды.

2007 жылы Мәжіліс сайлауында партия 3,09 % дауыс жинап, Парламентке өтпей қалды.

2012 жылдан бастап «Ақ жол» ҚДП парламенттік партия болып табылады, Мәжілісте депутаттық фракциясы бар.

2012 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия сайлаушылардың 7,47 % дауысын жинап, 8 депутаттық мандат алды.

2016 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия 7 мандат алды.

2021 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия 12 мандат алды. Парламенттік сайлаумен қатар барлық деңгейдегі жергілікті мәслихаттарға сайлау да өтті, оның нәтижелері бойынша «Ақ жол» партиясының 222 өкілі мәслихаттардың депутаттары болып сайланды, оның ішінде: 39 – облыстық, 65 – қалалық, 118 – аудандық.

2021 жылы алғаш рет аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың және ауылдық округтердің әкімдерін сайлау өтті, оның қорытындысы бойынша әкімдер лауазымына «Ақ жол» партиясының 11 өкілі сайланды.

==Дереккөздер&lt;/span&gt;==
&lt;references/&gt;

== Сілтемелер ==
* [http://akzhol.kz/ «АҚ ЖОЛ» партиясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109045633/http://www.akzhol.kz/ |date=2012-01-09 }}
* [http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=309&amp;level=3 «АҚ ЖОЛ» партиясының Жарғысы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305155342/http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=309&amp;level=3 |date=2016-03-05 }}
* [http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=194&amp;level=3 «АҚ ЖОЛ» партиясының Бағдарламасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305145309/http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=194&amp;level=3 |date=2016-03-05 }}

[[Санат:Қазақстан саяси партиялары]]</text>
      <sha1>qji300rquwrumwjfkb8xnb81p98fwiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626224</id>
      <parentid>3626219</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11775" sha1="iukarbapabs30753kqdczaakdqbxtci" xml:space="preserve">{{Партия
|партия атауы= Ақ жол
|логотипі= 
|басшысы=[[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]]
|құрылуы=[[3 сәуір]] [[2002 жыл]]
|негіздеуші=[[Болат Мұқышұлы Әбілов|Болат Әбілов]]&lt;br&gt;[[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]]&lt;br&gt;[[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]]&lt;ref name=&quot;Ресми партия&quot;&gt;{{Cite web|url=https://akzhol.kz/kk/about-party|title=«Ақ жол» Қазақстан демократиялық партиясы («Ақ жол» ҚДП)|lang=kk|access-date=2023-04-25|publisher=Партияның ресми сайты}}&lt;/ref&gt;

|ресми сайты=[https://akzhol.kz/ akzhol.kz]
|мүшелер саны=350 000 адам (2020){{Citation needed}}
|штаб-пәтері=010000, Астана қаласы, Мәңгілік Ел даңғылы, 30

| Төменгі палатадағы орындар           = {{Партия/Орындар|2|77|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|8|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|7|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|12|107|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|6|98|#053381|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}}
| Төменгі палатадағы орындар_параметр  = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі мандат саны |логотип ені=200px|партия түсі=Көк|идеологиясы=ұлтшылдық
алашизм 
консерватизм
антикоммунизм
антиклерикализм
еуропашылдық|одақтастар=|жастар ұйымы=ҚДП «Ақжол» Жастар қанаты|ұраны=«Өзгерістер қажет»}}
'''«Ақ жол» партиясы''' (ресми атауы — '''Қазақстанның «Ақ жол» Демократиялық партиясы''') — [[Қазақстан]]дағы ресми түрде тіркелген [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партиялардың бірі]]. Партияның төрағасы — [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]]. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылғы парламент сайлауы]] нәтижесінде [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі 98 мандаттың 6-ауын жеңді.&lt;ref name=&quot;Депутат тізімі&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dasturkb.kz/%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B-%D0%B4%D0%B0-%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%B0%D1%82%D0%B0/2023/|title=«Ақ жол» партиясы да депутаттарын атады|lang=kk|date=2023-03-27|access-date=2023-04-25|publisher=ДӘСТҮР}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;2023 нәтижесі&quot;&gt;{{Cite web|url=https://inbusiness.kz/kz/news/sajlau-2023-en-kop-mandatka-amanat-partiyasy-ie-boldy|title=Сайлау-2023: Ең көп мандатқа AMANAT партиясы ие болды|author=СМАЙЫЛОВА, Балжан|lang=kk|date=2023-03-27|access-date=2023-04-25|publisher=inbusiness}}&lt;/ref&gt; Партия мүшелерінің саны 255 800 адамды құрайды (2020 желтоқсан айына).{{Citation needed}}

== Тарихы ==
[[Сурет:Syezd partii Ak zhol.JPG|нобай|Әлихан Бәйменов пен Людмила Жуланова|солға]]
2001 жылдың 18 қарашасында [[Қазақстанның демократиялық таңдауы|&quot;Қазақстанның демократиялық таңдауы&quot;]] қозғалысы құрылады. Қозғалысты [[Мұхтар Қабылұлы Әблязов|Мұхтар Әблязов]], [[Ғалымжан Баділжанұлы Жақиянов|Ғалымжан Жақиянов]], [[Болат Мұқышұлы Әбілов|Болат Әбілов]], [[Әлихан Мұхамедияұлы Бәйменов|Әлихан Бәйменов]], [[Ораз Әлиұлы Жандосов|Ораз Жандосов]] басқарды. Бұлардың көптеген мәселе бойынша көзқарастары сәйкес келмеді, сондықтан соңғы үшеуі қозғалыстан шығып кетті.

2002 жылғы 3 сәуірде Әбілов, Бәйменов, Жандосовтар «Ақ жол» демократиялық партиясының құрылуын жариялап, өздері партияның тең төрағалары болып сайланды. 2003 жылғы 9 қарашада өткен «Ақ жол» ҚДП III құрылтайында тең төраға болып қосымша Людмила Жуланова мен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы]] сайланды. Уақыт өте келе, тең төрағалар саяси көзқарастары бойынша екі лагерьге бөліне басталды: бір жағынан Әбілов, Жандосов, Сәрсенбайұлы тұрса, екінші жағынан Бәйменов, Жуланова.&lt;ref&gt;https://akzhol.kz/partija/&lt;/ref&gt;

2005 жылы 13 наурызда партияның V құрылтайында «Ақ жолдың» тең төрағалар институтын тарату туралы қаулы қабылданып, бірыңғай төраға болып Әлихан Бәйменов сайланды. Бұған қалған төрағалар келіспей, &quot;Нағыз Ақ Жол&quot; партиясын құрды.&lt;ref&gt;https://www.azattyq.org/a/1157565.html&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 2 шілдеде партияның Астанада өткен құрылтайында «Ақ жол» ҚДП төрағасы болып бірауыздан [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]] сайланды. Перуашев [[Нұр Отан|Нұр-Отан]] партиясынан бұдан бірнеше күн бұрын шықты.

«Ақ жол» ҚДП-ның облыс орталықтарында және Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында 17 филиалы, Жезқазған, Семей қалаларында 2 өкілдігі бар.

Партия мүшелерінің саны 255 800 адамды құрайды (2020 ж. желтоқсан айына), оның ішінде – 64% – ерлер, 36% – әйелдер. Жастар партия санының 11%-ын құрайды.

Қазақстан Республикасының 2002 жылы 15 шілдеде қабылданған [http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCkz-HRCkz%2cakalkz-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-kk-50---20-about---00021-001-1-0utfZz-8-10&amp;cl=CL3.6&amp;d=HASH01c91fe30142966f29637faa&amp;gt=1 «Саяси партиялар туралы» Заңына] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310174219/http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCkz-HRCkz,akalkz-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-kk-50---20-about---00021-001-1-0utfZz-8-10&amp;cl=CL3.6&amp;d=HASH01c91fe30142966f29637faa&amp;gt=1 |date=2016-03-10 }} сәйкес 2002 жылы 12 желтоқсанда Әділет министрлігінде қайта тіркеуден өтті.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 13 маусымда партия төрайымы болып [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] сайланды.&lt;ref&gt;[https://stan.kz/daniia-espaeva-aq-zol-partiiasynyn-zana-toraiymy-boldy-435782/ Дәния Еспаева &quot;Ақ жол&quot; партиясының жаңа төрайымы болды]&lt;/ref&gt;

== Сайлауға қатысуы ==
2004 жылы Мәжіліс сайлауында ресми деректер бойынша партия 12,04% дауыс алып, 1 мандатқа ие болды.

2007 жылы Мәжіліс сайлауында партия 3,09 % дауыс жинап, Парламентке өтпей қалды.

2012 жылдан бастап «Ақ жол» ҚДП парламенттік партия болып табылады, Мәжілісте депутаттық фракциясы бар.

2012 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия сайлаушылардың 7,47 % дауысын жинап, 8 депутаттық мандат алды.

2016 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия 7 мандат алды.

2021 жылғы сайлау қорытындысы бойынша партия 12 мандат алды. Парламенттік сайлаумен қатар барлық деңгейдегі жергілікті мәслихаттарға сайлау да өтті, оның нәтижелері бойынша «Ақ жол» партиясының 222 өкілі мәслихаттардың депутаттары болып сайланды, оның ішінде: 39 – облыстық, 65 – қалалық, 118 – аудандық.

2021 жылы алғаш рет аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың және ауылдық округтердің әкімдерін сайлау өтті, оның қорытындысы бойынша әкімдер лауазымына «Ақ жол» партиясының 11 өкілі сайланды.

==Дереккөздер&lt;/span&gt;==
&lt;references/&gt;

== Сілтемелер ==
* [http://akzhol.kz/ «АҚ ЖОЛ» партиясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109045633/http://www.akzhol.kz/ |date=2012-01-09 }}
* [http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=309&amp;level=3 «АҚ ЖОЛ» партиясының Жарғысы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305155342/http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=309&amp;level=3 |date=2016-03-05 }}
* [http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=194&amp;level=3 «АҚ ЖОЛ» партиясының Бағдарламасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305145309/http://www.akzhol.kz/index.php?p=data_3&amp;owner_id=19&amp;pid=189&amp;parent_id=194&amp;level=3 |date=2016-03-05 }}

[[Санат:Қазақстан саяси партиялары]]</text>
      <sha1>iukarbapabs30753kqdczaakdqbxtci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юкон Таулы Үстірті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24912</id>
    <revision>
      <id>3626062</id>
      <parentid>553066</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1744" sha1="74fixy0yjjqi8f029kk52jpcoc7lqeh" xml:space="preserve">'''Юкон Таулы Үстірті''', Солтүстік [[Америка]]дағы [[Кордильера]] тау жүйесінің солтүстік бөлігінде. [[АҚШ]] ([[Аляска]]) және [[Канада]] жерінде. Биіктігі 1500 – 2000 м-лік жұмырланған массивтерден тұрады. Негізінен кембрийге дейінгі және [[палеозой]]дың шөгінді және кристалдық жыныстарынан және жас жанартаулық жабындылардан түзілген. 200 – 500 м биіктіктегі қазаншұңқыр түбі төрттік кезеңнің борпылдақ түзілімдерінен тұрады. Климаты субарктик., континенттік; батысында [[Тынық мұхит]]тың әсері бар. Орташа температура қаңтарда –15 – 20С, шілдеде 9 – 15С. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 250 – 300 мм. Көпжылдық тоң қалыптасқан. Юкон өзені алабының тармақтары тарамданған. Террассалар мен аңғар бойы беткейлерінде 400 м биіктікке дейін – қылқан жапырақты орман, жоғарыда – сирек орман таулы тундра өсімдіктеріне ұласады. [[Алтын]], [[мыс]], [[қорғасын]], [[таскөмір]], [[мұнай]] кен орындары бар.
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>74fixy0yjjqi8f029kk52jpcoc7lqeh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юра таулары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24924</id>
    <revision>
      <id>3626079</id>
      <parentid>2250704</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3607" sha1="dpcw908207js99of7of8ujv2h6qqyyg" xml:space="preserve">[[Сурет:Jura mountains - view from Creux du Van.jpg|thumb|320px| Юра Таулары]]
'''Юра Таулары''' (Jura, кельттерше jurіa – орман)– Батыс [[Еуропа]]дағы [[Альпілік белдеу|Альпі]] тау жүйесіне жататын тау жоталары. [[Франция]] мен [[Швейцария]] жерінде. Савойя [[Альпі]]сінен солтүстік-батысқа қарай шығыңқы доға жасап Шварцвальд тауы етегіне дейін 250 км-ге созыла орналасқан. Биіктігі 1718 м (Неж тауы). Доғаның ішкі (шығысы) етегі [[Швейцария таулы үстірті]]&lt;nowiki/&gt;нен биігірек массив жасап (биіктігі 1000 м-ге дейін) бөлініп тұрады; ал батысы біртіндеп [[Бургундия]] жазығына баспалдақ жасап төмендейді. Юра таулары [[Неоген кезеңі|неоген]] дәуірінде оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай доға тәрізді қатпарлыққа жиырылған [[юра кезеңі]]&lt;nowiki/&gt;нің әктасы мен мергельдерінен құралған. Юра таулары ірі орогр. элементтердің негізгі тектоникалық құрылымға сай келетін [[Жер]] шарындағы бірден-бір ауданы (жер бедерінің мұндай пішіні “юра типі” деп аталады, [[Жер]] бедерінің ерекшеліктеріне қарай жоталық Юра таулары (шығыс бөлігі), үстіртті Юра таулары және төрткүлді Юра таулары (қиыр солтүстік-шығыс бөлігі) болып бөлінеді. Жалпы Юра тауларына жер бедерінің карст пішіндері тән. [[Климат]]ы қоңыржай, ылғалды. Жылдық орташа температура қаңтарда 0 – 5С, шілдеде 18С, тау алдында 15С, биік шыңдарда 10С. Жылдық жауын-шашын мөлшері батысында 1200 мм, неғұрлым биік шығыс бөлігінде 1500 – 2000 мм. Қыста қар жамылғысы қалың түседі. Жер бетінің кристалдық ерекшеліктеріне байланысты беткі ағын нашар жетілген; бірақ жерасты суының мол көздері кездеседі. Орман өсімдік жамылғысы таралған. 700 м биіктікке дейін емен араласқан шамшат орманы, жоталық бөлікте самырсынды орман, 1500 м биіктікке дейін негізінен самырсын және шыршадан тұратын қылқан жапырақты орман, орман белдеуінен жоғары – субальпі шалғыны мен тау қарағайы өседі. Юра таулары – [[Франция]]ның ағаш даярлайтын негізгі ауданы. Тау аңғарларында бидай және жүзім өсіріледі.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 10 - том &lt;/ref&gt; 
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Еуропа таулары]]</text>
      <sha1>dpcw908207js99of7of8ujv2h6qqyyg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алаш автономиясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25339</id>
    <revision>
      <id>3626019</id>
      <parentid>3602570</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31333" sha1="hcu5qd2e9u1fbswiybas4s20qs6jfft" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер|атауы=Алаш Автономиясы&lt;br&gt;آلاچ اوردا / Алаш орда |статусы=Таралған|p1=Дала генерал-губернаторлығы|flag_p1=Flag_of_Russia.svg|p2=Ресей империясы|flag_p2=Flag_of_Russia.svg|құрылуы=5 наурыз 1917|ыдырауы=26 тамыз 1920|s1=Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|flag_s1=Flag_of_The_Kazakh_Autonomous_Socialist_Soviet_Republic_(1920-36).svg|s2=Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|flag_s2=Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|байрақ=Flag of Alash Autonomy.svg|байрақ_сипаттамасы=[[Қазақстан туы|Байрақ]]|елтаңбасы=Seal of the Alash Autonomy.svg|ұраны=Оян, қазақ!|карта=AlashAutonomyKK.png|астана=[[Семей|Алаш-қала]]|тілі=[[Қазақ тілі|Қазақша]]|діні=[[зайырлы мемлекет]]|аумағы=1 724 825 км² (1917)|халқы=4 262 762 (1917)|басқару_формасы=[[Парламенттік республика]]|басқарушылар_титулы=[[Қазақстан премьер-министрі|Төрағасы]]|басқарушы1=[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейханов]]|басқарушы_жылы1=1917-1920}}{{Қазақстан тарихы}}
'''Алаш автономиясы''' — [[Ресейдегі азамат соғысы|Ресей азамат соғысы]] кезінде [[Алаш партиясы|Алаш партиясының]] зиялыларымен құрылған [[Ресей Республикасы|Ресейдегі]] мойындалмаған [[Қазақтар|қазақ]] [[Автономия|автономиясы]]. 1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында Орынборда екінші жалпы қазақ сьезі өтті. Сьезде Алашорда үкіметі құрылды. Уақытша орталығы-Семей қаласы болды.  Оның аумағы — қазіргі Қазақстанның батысы, орталығы мен солтүстігі және ол оңтүстіктен [[Түркістан автономиясы|Түркістан Автономиясымен]], ал шығыстан [[Қытай Республикасы|Қытаймен]] шектескен. 

Алаш автономиясы — Ресей Республикасының, одан кейін [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|Кеңестік Ресейдің]] бөлігі болған нысан. Алаш партиясының мақсаты — конституциялы-демократиялық Ресей ішіндегі қазақ [[Ұлтшылдық|ұлтшылды]]-[[Демократия|демократиялық]] автономияны құру{{Дереккөзі келтірілмеген}}.  1917 жылдың желтоқсанында Алаш зиялыларымен құрылып, 1920 жылда [[Кеңес үкіметі]] қазақ жеріндегі басқарушы партияның жұмысына тыйым салғанда таратылған.

== Атауы ==
{{Басты мақала|Алаш партиясы#Атауы}}
&quot;Алаш&quot; сөзі - [[Түркі тілдері|түркі тілдерде]] қандастар, бауырластарды білдіреді. Кейбір деректер бойынша, Алаш - қазақ сөзінің [[Синоним|синонимі]] болып саналады. Яғни қазақ сөзі мен Алаш сөзі, екеуі де еркін, азат адам дегенді білдіреді. [[Қадырғали Жалайыр]] өз еңбегінде қазақтарды белгілеу үшін Алаш сөзін қолданған.

Алаш үкіметі болашақта барлық [[Орталық Азия|Орталық Азиядағы]] [[Түркілер|түркі]] халықтарды біріктіріп, тәуелсіз ел құрғысы келді. Сондықтан, Алаш партиясы өз атауын қазақ демей, түркі халықтар үшін жаңа ұлт пайда қылдырып бірлікке жеткенін қалаған. Алайда, партия бұл идеяны ешқашан іске асыра ала алмай, басқа халықтардың зиялыларымен ортақ тіл табыса алмады. Бірінші жалпықазақ съезіне қатысқан [[Мұстафа Шоқай]] өзінің естеліктерінде бұл жиынға өзбек және татар елдері өкілдерінің де қатынасып, өздерінің ыстық ықыласын білдіргендігін айтып: «Сөйтіп құрылтай ұлы түркі халықтарының бас қосқан үшеуінің мызғымас бірлігін көрсететін сахнаға айналды» - дейді. Бірінші жалпықазақ съезін ұйымдастыру бюросы «[[Қазақ газеті|Қазақ]]&lt;nowiki/&gt;» газетінің 24-маусым күнгі санында съездің тәртібіне қойылатын мәселелерге байланысты ел талқысына өз тұжырымдарын ұсынды. Тезистер түрінде баяндалған бұл мәселелердің бәрі дерлік кейін бірінші жалпықазақ съезінің күн тәртібіне енді.

== Тарихы ==
(1917—1920) — 20 ғ. басында қазіргі [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]] жерін мекендеген [[Қазақтар|қазақ]] республикалық мемлекеті.&lt;ref&gt;Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х&lt;/ref&gt; 

Алаш автономиясы — 1917 ж. 5-13 желтоқсанда [[Орынбор|Орынбор қаласында]] өткен 2-жалпықазақ съезінде жарияланған қазақ халқының ұлттық-территориялық мемлекеті. Съезд қазақ автономиясы мәселесі бойынша [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасовтың]] баяндамасын талқылап, төмендегідей қаулы қабылдады: “Автономия туралы Халелдің баяндамасын тексеріп, қазанның аяғында [[Уақытша үкімет]] түскенін, Руссия мемлекетінде халыққа сенімді және беделді үкіметтің жоқтығын ... және бұл бүлікшілік біздің қазақ-қырғыздың басына келуін мүмкін деп ойлап ... съезд бір ауыздан қаулы қылады:
* Бөкей елі, Орал, Торғай, Ақмола, Семей, Жетісу, Сырдария облыстары, Ферғана, Самарқан облыстарындағы және Амудария бөліміндегі қазақ уездері, Закаспий облысындағы және Алтай губерниясындағы іргелес болыстардың жері бірыңғай, іргелі — халқы қазақ-қырғыз, халі, тұрмысы, тілі бір болғандықтан өз алдына ұлттық, жерлі автономия құруға;
* Қазақ автономиясының жер үстіндегі түгі-суы, астындағы кені Алаш мүлкі болсын;
... Қазақ арасында тұрған аз халықтың құқықтары теңгеріледі. Алаш автономиясына кірген ұлттардың бәрі бүкіл мекемелерде санына қарай орын алады ...

Алаш облыстарын қазіргі бүліншіліктен қорғау мақсатымен Уақытша Ұлттық Кеңес құрылсын. Мұның аты “[[Алашорда]]” болсын. Алашорданың ағзасы 25 болып, 10 орын қазақ арасындағы басқа халықтарға қалдырылады. Алашорданың уақытша тұратын орны — [[Семей]] қаласы. Алашорда бүгіннен бастап қырғыз-қазақ халқының билігін өз қолына алады (“[[Сарыарқа (газет)|Сарыарқа]]” газеті. Семей. 1918, 25 қараша).

[[Съезд]] Алаш автономиясының Алашорда аталған (Алаштың ордасы немесе үкіметі) Ұлт кеңесінің құрамын сайлады. Алаш автономиясының үкіметі — Алашорданың төрағасы болып [[Әлихан Бөкейханов]] сайланды. 2-жалпықазақ съезі милиция жасақтарын құру мәселесін жан-жақты талдап, оның Алаш автономиясына кіретін әрбір облыс пен уездегі санын анықтап, оларды соғыс өнеріне үйрету мен қажетті қару және киім-кешекпен қамтамасыз ету жолдарын айқындады. Милицияға қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрі Алашорданың ұлттық қорының есебінен алынатын болды. Милицияны құру мақсатын съезд былай деп анықтады: “осы күнде мемлекет ішінде бассыздық, талан-тараж, қырылыс-талас болып жатқанын ескеріп, қазақты мұндай бүліншіліктен қорғау үшін ... ешбір тоқтаусыз милиция түзеуге кірісуі тиіс ...” (“Сарыарқа”. 1918, 25 қаңтар, 29). 

Сонымен, съезд Алаш автономиясын құру қажеттігін бір ауыздан қолдады. Алаш автономиясының бастау көздерінде тұрған, 2-жалпықазақ съезінің делегаты [[Әлімхан Ермеков]] бұл туралы былай деп тебірене жазды: “желтоқсанның 12-і күні, түс ауа, сағат 3-те Алаш автономиясы дүниеге келіп, азан шақырылып ат қойылды. Алты алаштың баласының басына Ақ орда тігіліп, Алаш туы көтерілді. Үлкен ауылдарға қоңсы қонып, шашылып жүрген қазақ жұрты өз алдына ауыл болды. (“Сары арқа”, 1918, 22 қаңтар).

Ұлттық-терр. қазақ автоном. мемлекетін құруда съезд делегаттары бірауыздылық танытқанымен, оны (автономияны) ресми түрде жариялау мәселесінде алауыздыққа жол берді. Бұл жағдай мемл. құрылым ретінде жаңадан қалыптаса бастаған автономия үшін қатерлі еді, өйткені автономияны ресми түрде жарияламайынша, оған қазақ халқын, өлкені мекендеген басқа халықтарды сендіру, Алашорда үкіметін мойындату қиын еді. Бүкілқазақтық 2-съезде автономияны жариялау мерзімі жөнінде қызу айтыстар болды. Бұл айтыстардың негізінде қазақ автономиясын жариялауға байланысты өлкені мекендеген қазақ емес халықтардың (ең алдымен орыстардың) пікірін білу және жариялауға тиісті автономияға Түркістан өлкесін мекендеген оңт. қазақтарының қосылу-қосылмау мәселесін нақтылы шешу қажеттігі жатты. Бұл мәселеде бір-біріне қарама-қайшы екі бағыт қалыптасты. Бір бағытты Ә. Бөкейханов басқарды. Оны жақтаушылар съезде өкілдері болмаған Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кідірте тұру қажет деді. Ж. Досмұхамедов бастаған Орал облысы мен Бөкей Ордасының өкілдері автономияны дереу жариялауды қажет деп санады. Дегенмен ұлттық, жалпыхалықтық мүддені жеке бастарының саяси ұпай жинауынан жоғары қойған Ә.Бөкейханов пен Ж. Досмұхамедовтың жақтастары Алаш автономиясын жариялау мерзімі туралы ортақ, ымыралы келісімге келді. Екі жақтың көзқарастарын жақындатуға алғашында бүкіл қазақ жерін Түркістан (“Қоқан”) автономиясының құрамына енуін жақтаған, ал соңынан бұл пікірінен бас тартқан Мұстафа Шоқай оңды рөл атқарды. Съезд қабылдаған ымыралы қаулының негізгі баптары мыналар еді: 
# Бір айдың ішінде Алашорда Түркістан қазағын бүкіл Алашқа қосып алады, қосып алса-алмаса да бір айдан кейін халыққа білдіреді...
# Егер бір айдан кейін Алаш баласы (қазақтар - К.Н.) қосылмаса һәм қалған Алашқа иғлан (жария - К.Н.) етілмесе, әркім өз күнін өзі көреді.
# Егер Түркістан қазағы бір айда бізге қосылса, автономияны қашан иғлан ету ықтияры Алашордаға берілсін.

2-бүкілқазақ съезі Түркістан өлкесін мекендеген қазақтардың Алаш автономиясына қосылу немесе қосылмау мәселесін талқылау үшін Сырдария облысы қазақтарының съезін шақыруды қажет деп тапты және оған өз өкілдері ретінде Бақыткерей Құлмановты, Міржақып Дулатовты және Тұрағұл Құнанбаевты жіберуге ұйғарды. Осы мәселеге байланысты Ә.Бөкейханов пен М. Шоқай біріккен мәлімдемеге қол қойды. Мәлімдеме “Қазақ” газетінің 1917 жылғы желтоқсанның 18-індегі 255-і санында жарияланды.

Большевиктер партиясы мен Кеңес үкіметі ұлттық-мемл. құрылыс мәселелерін шешудің негізіне таптық жіктелу принциптерін алса, Алаш көсемдері бұған керісінше ұлттық бірлік, терр. тұтастық принциптерін таңдады. Ә. Бөкейханов 2-жалпықазақ съезінің қазақтың автономиялы ұлттық-терр. мемлекетін құру туралы шешіміне саяси баға бере келіп кейінірек (1919 жылғы 11-і ақпан) былай деп мәлімдеді: “съездің бұл шешімдері қазақтар мекендеген территорияда анархияны болдырмау, өлкеде большевизмнің дамуына жол бермеу мүдделерінен туындады ... Сол кезде Россияда орын алған жағдайда қазақтардың жариялаған автономиясын жүзеге асыру мүмкін емес еді. Кезекте бостандықтың жауы — большевизммен күрес тұрды”. Азамат соғысы жылдарында большевиктер басқарған Кеңес үкіметіне қарсы күресте Алашорда үкіметі жеңіліс тапты. Нәтижесінде жеңіске жеткен Кеңес үкіметі Алаш автономиясын және оның үкіметі Алашорданы тарих сахнасынан күштеп кетірді.&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;

== Мемлекеттік рәміздер ==
{{main|Қазақстан туы#Тарихи байрақтар}}
{{multiple image
| align     = right
| direction = vertical
| header    = Алаш автономиясының тулары
| width     = 200

| image1    = Flag_of_Alash_Autonomy.svg
| caption1  = «[[Алаш партиясы|Алаш»]] саяси қозғалысының байрағы

| image2    = Proposed Flag of the Alash Autonomy (horizontal).svg
| caption2  = «Қазақ елінің жарғысы» сипаттамасына сәйкес мемлекеттік тудың жобасы&lt;ref group=&quot;К&quot;&gt;Алайда, бұл байрақ іс жүзінде қолданылған ба, жоқ па, белгісіз.&lt;/ref&gt;

| image3    = Flag_of_the_Alash_Autonomy_Militia.svg
| caption3  = Алаш милицияның байрағы

| image4    = Flag_of_the_Alash_Autonomy.svg
| caption4  =
}}
[[Семей|Семейлік]] «Халық ерігі» ({{lang-ru|Народная воля}}) газетінде ортасында [[киіз үй]] бейнеленген ақ байрақ туралы ақпарат болды:&lt;blockquote&gt;''...1918 жылдың 5 маусымында Алаш қаласына 500 жігіттен құралған қазақ жасағы кірді. 6 маусымда саятшылық орталығында салтанатты кездесу өтті. Жасақ қарулы және әскери өнерге үйретілген, былғары тігілген жағалары бар ұлттық камзолды еске түсіретін өзіндік киім нысаны болған. Ортасында киіз үйдің бейнесі болған ақ ту орнатылды...''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vexillographia.ru/kazakhst/|title=Қазақстан тулары (ru)-VEXILLOGRAPHIA|website=vexillographia.ru|access-date=2022-06-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt; 1910 жылдардың басында шығыстанушы [[Барлыбек Сыртанов]] «Қазақ елінің жарғысын» әзірледі. Кейін ол Алаш автономиясы Конституциясының прототипі болды. Оның ережелерінің бірінде жазылған:&lt;blockquote&gt;''Қазақ елінің туы бар. Ту жасыл, қызыл және сары көлденең жолақтардан тұрады. Жоғарғы бұрышта Жарты ай мен жұлдыздың суреті бар. Жасыл түс — елдің [[Ислам|исламға]] деген адалдығының белгісі, қызыл түс — елді қорғау кезінде төгілген қанның символы, сары түс — қалың қазақ даласының, еркіндіктің символы''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.exclusive.kz/expertiza/obshhestvo/116150/|title=Каким был государственный флаг Автономии Алаш?|website=exclusive.kz|access-date=2021-07-10}}&lt;/ref&gt;.&lt;/blockquote&gt;
Жазушы [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов|Сәбит Мұқанов]] өзінің «Өмір мектебі» кітабының үшінші бөлімінде Ойыл атты Алаш полкінің жасыл туы туралы айтады. Мұқанов басқа жас коммунистермен бірге большевиктер съезі кезінде сахнада бұл туды жыртып тастады&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7Cзаглавие= Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия)]&lt;/ref&gt;.
Профессор Вальтер Трембицкий 1970-ші жылдары Алтын жарты ай мен жұлдызы бар қызыл кенеп түріндегі Алаш автономиясы туының бейнесін жариялады. Ол басқарған дереккөздер анық емес.

== Алашорда үкіметі халық кеңесінің мүшелері ==
# [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан]] - төре
# [[Барлыбек Сыртанов]] – Найман, Матай
# [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] - Найман, Садыр
# [[Жақып Ақбаев]] - Арғын, Қаракесек
# [[Отыншы Әлжанов]] - Найман, Қаракерей
# [[Садық Аюкеұлы Аманжолов]] - Қаңлы, Қара-Қаңлы
# [[Ахмет Қорғанбекұлы Бірімжанов]] - Арғын, Шақшақ
# [[Биахмет Шигедекұлы Сәрсенов]] - Найман, Сыбан
# [[Халел Ахметжанұлы Ғаббасов|Халел Ғаббасов]] - Төлеңгіт
# [[Райымжан Мәрсекұлы Мәрсеков|Райымжан Мәрсеков]] – Найман, Терістаңбалы
# [[Жаһанша Досмұхамедов]] - Байұлы, Тана
# [[Халел Досмұхамедов]]  - Байұлы, Беріш
# [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] - Арғын, Қаракесек
# [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов]] - төре
# [[Базарбай Мәметов]] - Найман, Садыр
# [[Уәлитхан Танашев]] - Байұлы, Шеркеш
# [[Айдархан Тұрлыбаев]] - Арғын, Қарауыл
# [[Мұстафа Шоқай]] - Қыпшақ, Торы, Бошай&lt;ref&gt;http://alash.semeylib.kz/?page_id=8&amp;lang=ru&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://abai.kz/post/42446&lt;/ref&gt;

== Көрнекті  мүшелер ==
{{main|Алаш Орда қайраткерлерінің тізімі}}
{{main|Алаш қозғалысының мүшелері}}
* [[Жақып Ақбаев|Ақбаев Жақып]]
* [[Садық Аюкеұлы Аманжолов|Аманжолов Садық]],
* [[Омар Алмасов]]
* [[Ахмет Байтұрсынұлы|Байтұрсынұлы Ахмет]],
* [[Молданияз Бекімов|Бекімов Молданияз]],
* [[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов Ахмет]],
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан|Бөкейхан Әлихан Нұрмұхамедұлы]]
* [[Мұқыш Боштаев|Боштаев Мұқыш]]
* [[Жанша Досмұхамедов|Досмұхамедов Жаһанша]],
* [[Халел Досмұхамедов|Досмұхамедов Халел]],
* [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков|Ермеков Әлімхан]],
* [[Нүсіпбек Жақыпбаев|Жақыпбаев Нүсіпбек]],
* [[Жанайдаров Сейілбек Мейрамұлы]],
* [[Жұмабаев Мағжан]] Бекенұлы,
* [[Ережеп Итбаев|Итбаев Ережеп]]
* [[Сейдәзім Қадырбаев|Қадырбаев Сейдәзім]] 
* [[Иса Қашқынбаев|Қашқынбаев Иса]]
* [[Аспандияр Кенжин|Кенжин Аспандияр]]
* [[Базарбай Мәметов|Мәметов Базарбай]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Омаров Елдес]]
* [[Биахмет Сәрсенов|Сарсенов Биахмет]]
* [[Сатылған Сабатаев|Сабатаев Сатылған]],
* [[Белек Солтонкелди уулу Солтоноев|Солтоноев Белек]],
* [[Уәлитхан Танашев|Танашев Уәлитхан]],
* [[Елдес Омарұлы Тиесов|Тиесов Елдес Омарұлы]],
* [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]],
* [[Айдархан Тұрлыбаев|Тұрлыбаев Айдархан]],
* [[Телжан Шонанов]],
* [[Шоқай Мұстафа]],
* [[Халел Ғаббасов]],
* [[Бақтыкерей Құлманов]],
* [[Отыншы Әлжанов]].

== Алаш автономиясының құрылуы ==
1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында [[Орынбор]]да екінші жалпы қазақ съезі өтті. Съезде Алашорда үкіметі құрылды. Оның төрағасы болып [[Бөкейханов Әлихан Нұрмұхамедұлы|Ә. Бөкейхан]] сайланды. Осы съезде Алаш автономиясы жарияланды. Ә.Бөкейхан бастаған топ Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кейінге қалдыра тұруды қажет деп тапты. Ал [[Халел Досмұхамедов|Х. Досмұхамедұлы]] бастаған топ автономияны дереу жариялау керек деп санады. Соңында екі жақ ортақ келісімге келді. Нәтижесінде Түркістан қазағын қосып алып, автономия жариялауға 1 ай мерзім берілді. Бір ай ішінде қосылу ісі жүрмесе де автономия жарияланатын болып шешілді. Осы үшін 1918 жылы 5 қаңтарда шақырылған [[Сырдария съезі]]не «бірігу мәселесін қозғау үшін» Б.Құлманов, [[Міржақып Дулатұлы|М. Дулатұлы]], Т. Құнанбайұлы арнайы жіберілді. Бұл жиында табиғи талас-тартыстан кейін Түркістанның оқығандары қосылуға ықылас танытса керек. Әйтсе де көзделген бір айда қосылу жайы сол күйінде өзгеріссіз қалды. [[Түркістан автономиясы]] да амалсыз жұмысын тоқтатты. Қазақ қайраткерлері автономия жариялау үшін қайта жиналған жоқ. II съездің қаулысы күшінде қалып, енді ресми қағаздарда «Алаш автономиясы» деп жазылатын болды. Тіпті осындай мөр табаны да мұрағаттардағы құжаттарда сақталып қалған&lt;ref&gt;Алаштың ардағы:(елтанымдық және тілтанымдық жинақ).Құрастырған Е.Е.Тілешов, Г.П.Әріпбек. Астана:&quot;Руханият&quot;, 2010ж - 264 бет.ISBN 978-601-80133-1-7&lt;/ref&gt;.
== Тағы қараңыз ==
* [[Алаш Орда]]
* [[Алаш партиясы]]
* [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан‎]]
* [[Екінші жалпықазақ съезі]]

==Фильмдер==
* 1990 — [[Мағжан (фильм)|«Мағжан»]] [[Мағжан Жұмабаев]]  режиссері: [[Қалила Нематұлы Омаров|Қ. Омаров]]
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Қазақтелефильм|“Қазақтелефильм”]] 
* 1993 — [[Міржақыптың оралуы (фильм)|«Міржақыптың оралуы»]] [[Міржақып Дулатұлы]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм”
* 1994 — [[Алаш туралы сөз(фильм)|«Алаш туралы сөз»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: “Қазақтелефильм” 
* 2009 — [[“Алашорда” (фильм)|«Алашорда»]] режиссері: Қ. Омаров
Жанр: [[Деректі фильм|“Деректі фильм”]] Өндіріс: [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов|Шәкен Айманов]] атындағы [[Қазақфильм|“Қазақфильм”]]

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=1m7BbIkMlpA&amp;t=2s/ ДЕРЕКТІ ФИЛЬМ]
* [http://alash-orda.kz/ АЛАШОРДА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801010504/http://alash-orda.kz/ |date=2015-08-01 }}
* [http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html Р.К. Нурмагамбетова. Движение Алаш и Алаш-Орда. Историография проблемы. 1920-1990 жж. XX века.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223191729/http://www.iie.freenet.kz/igf_alash.html |date=2007-02-23 }} {{ru icon}}

==Дереккөздер==
==== Деректер ====
&lt;references group=&quot;К&quot;/&gt;
==== Сілтемелер ====
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Азаматтық соғыс кезіндегі мемлекеттік құрылымдар]]
[[Санат:Алаш автономиясы]]
[[Санат:Орталық Азия тарихындағы елдер]]</text>
      <sha1>hcu5qd2e9u1fbswiybas4s20qs6jfft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бала Ораз Өтебайұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26113</id>
    <revision>
      <id>3625949</id>
      <parentid>3598441</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3625949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3100" sha1="e6yl5bouxr1h7bpi0l374lr8iaqw6rf" xml:space="preserve">[[Сурет:Bala Oraz Mausoleum.jpg|thumb|300px|right|Бала Ораздың мазары]]
'''Бала Ораз Өтебайұлы'''&lt;ref&gt;“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt; (1837, [[Атырау]] өңірі, [[Жем]] бойы — 1882, қазіргі [[Махамбет ауданы]] [[Мырзалы-Балпан]] мекені) — [[айтыс]] [[ақын]]ы, [[әнші]]. 

Әкеден жастай [[жетім]] қалып, [[жалшы]]лық өмір кешеді. Өсе келе [[өнер]] қуып [[Жем]], [[Жайық]], [[Ойыл (өзен)|Ойыл]], [[Қобда ауданы|Қобда]], Торғай, [[Нарын құмы]], [[Сырдария|Сыр]] бойы елдерін аралап, ақындық аты ерте шыққан. Шыншыл, турашылдығы үшін қуғын-сүргін көп көрген. Мұрат, Құлманбет, Жібек, Алма қыз, [[Тама Досжан]] ақындармен айтысқан. Бала Ораздың Алма қызбен қағысуы қыз бен жігіт айтысы үлгісінде, әзіл-қалжың, сөз жарыстыру, көңіл-күй әуеніне құрылған. Оның ақындық дарыны Мұратпен, Жібек қызбен, [[Құлманбет]]пен айтыстарынан танылады. Жібекпен айтысында ел қорғаған батырларды жырлайды, айтыс желісінен Ресей үкіметінің отарлау саясатына, ұрда-жық төрелеріне, оларға жарамсақтанған жергілікті әкімдеріне наразылық айқын байқалады. Құлманбетпен айтысы — [[қазақ]] әдебиеті тарихындағы көркемдігі жоғары, ең үздік айтыстардың бірі. [[Тойбастар]], арнау өлеңдерінде ерлікті, елдікті толғап, өмірдегі жағымсыз істерді жалтақсыз әшкерелеген. Ол әйгілі әнші Мұхитпен қатар жүрген, өзіндік саз, әдемі әуені бар әнші-ақын болған.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Stub:Қазақ әдебиеті}}
{{wikify}}

[[Санат:1837 жылы туғандар]]
[[Санат:Махамбет ауданында туғандар]]
[[Санат:1882 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Махамбет ауданында қайтыс болғандар]]
[[Санат:Айтыс ақындары]]
[[Санат:Қазақстан әншілері]]</text>
      <sha1>e6yl5bouxr1h7bpi0l374lr8iaqw6rf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Константа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28767</id>
    <revision>
      <id>3626066</id>
      <parentid>2002256</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="966" sha1="600mmilkw354jshibqo1gaq2wrqmx50" xml:space="preserve">'''Константа'''(лат. [[const]]ans, constantіs – тұрақты, өзгермейтін) – [[математика]]лық, [[физика]]лық, т.б. процестерде кездесетін тұрақты шама. х шамасының тұрақтылығы хconst түрінде жазылады. Әдетте, Константаны С әрпімен белгілейді.“Константа” ұғымы тар мағынада белгілі бір сандық мәні бар тұрақты ретінде қарастырылады. Мысалы, физикалық заңдардың теңдеулеріне енетін іргелі физикалық Константалар, яғни сандық коэффициенттер осы мағынада қолданылады.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt; 


== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>600mmilkw354jshibqo1gaq2wrqmx50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626067</id>
      <parentid>3626066</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="16htch0o365kqrki5wzqr1dpdggz31m" xml:space="preserve">'''Константа''' (лат. [[const]]ans, constantіs – тұрақты, өзгермейтін) — [[математика]]лық, [[физика]]лық, т.б. процестерде кездесетін тұрақты шама. х шамасының тұрақтылығы хconst түрінде жазылады. Әдетте, Константаны С әрпімен белгілейді.“Константа” ұғымы тар мағынада белгілі бір сандық мәні бар тұрақты ретінде қарастырылады. Мысалы, физикалық заңдардың теңдеулеріне енетін іргелі физикалық Константалар, яғни сандық коэффициенттер осы мағынада қолданылады.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>16htch0o365kqrki5wzqr1dpdggz31m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Президенті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29191</id>
    <revision>
      <id>3625867</id>
      <parentid>3609015</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өкілеттіктері */</comment>
      <origin>3625867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42740" sha1="m7nax3wwgh5trrgiaz7ilxm7j9iwwed" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Қазақстан Республикасының Президенті
 |шынайы атауы     = 
 |ел               = Қазақстан
 |эмблема          = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 |эмблема ені      = 130px
 |эмблеманың аты   = [[Қазақстан президентінің байрағы|Президент байрағы]]
 |қазіргі          = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]
 |тағайындалды     = тікелей дауыс беру арқылы сайланады 
 |портреті         = Касым-Жомарт Токаев (13-12-2022).jpg
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |тағайындалған        = 20 наурыз 2019 жылдан бастап
 |басшылық етеді       = {{байрақ|Қазақстан}}
 |басқару түрі     = 
 |резиденция       = [[Ақорда (резиденция)|Ақорда]], [[Астана]]
 |ұсынылады        = 
 |өкілеттігінің мерзімі = 7 жыл, қайта сайлану құқығы жоқ
 |айлығы           = 
 |орынбасары       = 
 |пайда болды      = [[24 сәуір]] [[1990 жыл]]
 |таратылды     = 
 |біріншісі     = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]
 |соңғысы       = 
 |сайты         = [http://www.akorda.kz akorda.kz]
}}
{{Қазақстан саясаты}}
'''Қазақстан Республикасының Президенті''' — [[Қазақстан|Қазақстан Республикасы]]ның [[мемлекет басшысы]] және [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|ҚР Қарулы Күштері]]нің [[Жоғарғы Бас Қолбасшы]]сы, елдегі ең жоғарғы лауазым.

== Тарихы ==
1990 жылғы 24 сәуірде [[Қазақ КСР Президенті]]нің лауазымын белгілеу және [[Қазақ КСР Конституциясы]]на өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақ КСР заңымен [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] Қазақ КСР Президенті [[Қазақ КСР президент сайлауы (1990)|болып сайланды]].&lt;ref name=&quot;jkjnfg&quot;&gt;{{Cite web |url= https://https://egemen.kz/article/270539-tunhghysh-prezidenttinh-eren-enhbegi |title= Тұңғыш Президенттің ерен еңбегі|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt; Сайланған кезінде Назарбаев Қазақстанды 1989 жылғы 22 маусымнан бастап [[Қазақстан Коммунистік партиясы (Қазақ КСР)|Қазақ КСР Коммунистік партия]]сы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болып басқарған болатын.

1991 жылғы 1 желтоқсанда Қазақстанда [[Қазақстандағы президент сайлауы (1991)|тұңғыш рет жалпыхалықтық Президент сайлауы]] өтті. Дауыс беруге келген 88,2% сайлау 98,78% дауыс жинап Нұрсұлтан Назарбаев жеңіске жетті.

1991 жылғы 16 желтоқсанда [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі]] Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жариялады.

1993 жылдың жаңа Конституциясы арқылы Қазақстанда қоғам дамуына динамика беріп, бірпартиялық саяси басқарудан, экономикалық монополия жүйесінен және тарихи идеологиядан бас тарту арқылы [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі|Жоғарғы Кеңес]]ке қатысуға ауқымды өкілет берілді.&lt;ref name=&quot;jDuoio&quot;&gt;{{Cite web |url= https://https://egemen.kz/article/270539-tunhghysh-prezidenttinh-eren-enhbegi |title= Тұңғыш Президенттің ерен еңбегі|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

Бұл конституцияға сәйкес, президент жалпыхалықтық дауыс беру арқылы бес жыл мерзімге сайланды, бір адам екі мерзіммен шектелді.

1995 жылы 29 сәуірде [[Қазақстандағы референдум (29 сәуір 1995)|президент Назарбаевтың өкілеттігін 2000 жылдың 1 желтоқсанына дейін ұзарту туралы референдум]] өтті. Мұны дауыс беруге келген 91,26% сайлаушылардың 95,46% қолдаған. 

1995 жылы 30 тамызда республикада бүкілхалықтық референдум өтті, нәтижесінде [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы]] қабылданды. Бұл конституция бойынша президент жалпыхалықтық дауыс беру арқылы 5 жыл мерзімге сайланды. Президент туғаннан Қазақстан азаматы болуы керек, 40 жастан кіші болмауы керек, мемлекеттік ([[Қазақ тілі|қазақ]]) тілді еркін білуі қажет, Қазақстанда кемінде 15 жыл тұруы керек және жоғары білімі болуы керек.&lt;ref name=&quot;Fhtht&quot;&gt;{{Cite web |url= https://adebiportal.kz/kz/authors/view/704|title= Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев |access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

1998 жылы 7 қазанда Қазақстан конституциясына, оның ішінде президентке қатысты өзгертулер енгізілді — оның өкілеттік мерзімі 7 жылға дейін ұлғайтылды, президент үшін белгіленген шектік жас мөлшерін (65 жас) алып тастады, оған міндетті түрде қатысу қажеттілігі де белгіленді, Президенттік сайлауда сайлаушылардың 50%-ы болу қажеттілігі жойылды, Қазақстанның барлық мемлекеттік қызметшілері үшін осындай шектеуді алып тастады. Конституцияға енгізілген өзгерістермен бір мезгілде кезектен тыс президент сайлауы белгіленді.

10 қаңтар күні 1999 жылы [[Қазақстандағы президент сайлауы (1999)|бірінші кезектен тыс президент сайлауы]]нда Нұрсұлтан Назарбаев 79,78%, [[Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин|Серікболсын Әбділдин]] 11,7%, [[Ғани Есенкелдіұлы Қасымов|Ғани Қасымов]] 4,61%, [[Энгельс Ғаббасов]] 0,76% дауыс жинады.&lt;ref name=&quot;Llkopk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-election/29898554.html|title= Қазақстандағы президент сайлауы. Хроника|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2005 жылғы 4 желтоқсанда Қазақстанда [[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|үшінші жалпыхалықтық президент сайлауы]] өтті. Нұрсұлтан Назарбаев сайлаушылардың 91,15 % дауысын жинап, жеңіске жетіп, алдағы 7 жылда билікте қалды. Оппозициялық кандидат [[Жармахан Айтбайұлы Тұяқбай|Жармахан Тұяқбай]] 6,61 % дауыс жинады. Ел тарихында алғаш рет кандидаттар арасында теледебаттар өтті.&lt;ref name=&quot;WShjk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://malim.kz/article/politics/1991-2022-qazaqstan-prezidenti-bolgysy-kelgender-18568|title= 1991-2022. Қазақстан президенті болғысы келгендер|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2007 жылғы 21 мамырда Конституцияға, оның ішінде президент лауазымына қатысты өзгерістер қайтадан енгізілді. Парламенттік өзгерістері кезінде Ата заңға 30 түзету жасалды. Президенттің өкілеттігінің мерзімі 5 жылға өзгертілді. Бірақ &quot;бір адам қатарынан екі реттен артық президент болып сайлана алмайды&quot; деген тармаққа &quot;бұл шектеу Қазақстан Республикасының Тұңғыш президентіне қолданылмайды&quot; деген есептеме қосылды. Сонымен өзара өкілеттігін жүзеге асыру кезеңінде президенттің саяси партиядағы қызметін тоқтатуына сөз қосылды.&lt;ref name=&quot;Gtkuyl&quot;&gt;{{Cite web |url= https://sputnik.kz/20220522/tauelsizdik-zhyldarynda-qazaqstannyn-konstitutsiyasy-qalay-ozgerdi-24977048.html|title= Тәуелсіздік жылдарында Қазақстанның Конституциясы қалай өзгерді|access-date = 2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 3 сәуірде елде [[Қазақстандағы президент сайлауы (2011)|кезектен тыс сайлауы]] тағайындалды.&lt;ref name=&quot;LKjijk&quot;&gt;{{Cite web |url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100001149|title= Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt; Нәтижесінде жалпы дауыстың 95,5% жинаған Назарбаев қайта сайланды.&lt;ref name=&quot;Wvry&quot;&gt;{{Cite web |url= https://e-history.kz/kz/calendar/show/25964|title=2011 жылы ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауы өткізілді|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2015 жылғы 26 сәуірде Қазақстанда тағы бір [[Қазақстандағы президент сайлауы (2015)|кезектен тыс президент сайлауы]] жүргізілді. Сайлауда Назарбаев сайлаушылардың 97,75% дауысын алды да, тағы қайта сайланды.&lt;ref name=&quot;dehgtA&quot;&gt;{{Cite web |url= https://malim.kz/article/politics/1991-2022-qazaqstan-prezidenti-bolgysy-kelgender-18568|title= Қазақстан президенті болғысы келгендер|access-date=2023-08-23}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 19 наурызда президент Нұрсұлтан Назарбаев өкілеттігінің аяқталуына бір жыл қалғанда отставкаға кетті.&lt;ref name=&quot;LKo;kj&quot;&gt;{{Cite web |url= https://kaztag.kz/kz/news-of-the-day/aztag-agenttigini-n-s-asy-boyynsha-2019-zhyldy-10-basty-o-i-asy|title= ҚазТАГ агенттігінің нұсқасы бойынша 2019 жылдың 10 басты оқиғасы|access-date=2023-08-25}}&lt;/ref&gt; Президент міндетін атқарушы болып Конституция бойынша [[Қазақстан Парламенті Сенатының төрағасы|Сенат төрағасы]] тағайындалатындықтан Назарбаевтың ізбасары [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://informburo.kz/kaz/nazarbaev-otstavkaa-kett-.html|title=Назарбаев өкілеттігін тоқтату туралы шешім қабылдады. Халыққа үндеуінің толық мәтіні|lang=kk|publisher=informburo.kz|date=2019-03-19|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt; Көп ұзамай 9 сәуір күні Тоқаевтың жарлығы арқылы [[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|кезектен тыс президент сайлауы]]ның 9 маусым күні өтетіні бекітілді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://baq.kz/prezident-saylauy-2019-toqaev_18137/|title=Тоқаев ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауын жариялады|lang=kk|publisher=BAQ.kz|date=2019-04-09|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt; Сайлау нәтижесінде Тоқаев жалпы дауыстың 70,96% жинады да, елдің екінші президенті болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.election.gov.kz/eng/news/releases/index.php?ID=5294|title=Results of the early election of the President of the Republic of Kazakhstan, held on June 9, 2019|lang=en|publisher=[[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2019-06-10|accessdate=2023-12-24}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 17 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев конституцияға өзгертулерге қол қойды, оған сәйкес президенттің өкілеттік мерзімі 7 жылдық болды да, қайта сайлануға тыйым салынды.&lt;ref name=&quot;IHgjh&quot;&gt;{{Cite web |url= https://www.azattyq.org/a/32038663.html|title= Тоқаев президенттікті 7 жылдық бір мерзіммен шектеу және Астана атауын қайтару туралы түзетулерге қол қойды|access-date=2023-08-25}}&lt;/ref&gt;

== Сайланатын президентке талаптар ==
Конституция бойынша Президент жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде Республиканың кәмелетке толған азаматтары жасырын дауыс беру арқылы 7 жыл мерзімге сайланады. Бір адам бір реттен артық Республика Президенті болып сайлана алмайды. Қазақстан Республикасының Президенті болып:
* тумысынан Республика азаматтығы бар;
* 40 жасқа толған;
* қазақ тілін еркін меңгерген;
* Қазақстанда соңғы 15 жыл бойы тұратын;
* жоғары білімі бар;
* мемлекеттік қызметте немесе сайланбалы мемлекеттік лауазымдарда кемінде 5 жыл жұмыс істеген Республика азаматы сайлана алады.

Сайлау туралы конституциялық заң бойынша Президенттiкке кандидаттарды ұсыну құқығы белгiленген тәртiппен тiркелген республикалық қоғамдық бiрлестiктерге ғана тиесілі. Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға қатысуға құқығы жоқ.

Президент сайлауын Республика Құрылтайы жариялайды. Президенттің кезекті сайлауы оның өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін 2 айдан кешіктірілмей өткізіледі және Құрылтай сайлауымен тұспа-тұс келмеуге тиіс.

== Конституциялық мәртебесі ==
Қазақстан Республикасының Президенті — мемлекет басшысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстан атынан өкілдік ететін ең жоғары лауазымды тұлға.

Конституцияға сәйкес Республика Президенті:
* халық пен мемлекеттік билік бірлігінің, Конституцияның мызғымастығының, адам және Республика азаматтарының құқықтары мен бостандықтарының нышаны әрі кепілі;
* мемлекеттік биліктің барлық тармағының үйлесімді әрі кедергісіз жұмыс істеуін, билік органдарының біртұтас Қазақстан халқының алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді;
* халық пен мемлекет атынан билік жүргізуге құқығы бар.

Қазақстан Республикасының Президентіне, оның ар-намысы мен қадір-қасиетіне қол сұғылмайды. Мемлекетке опасыздық жасауды қоспағанда, Президент өкілеттігін атқару кезіндегі әрекеті үшін ол қылмыстық және әкімшілік жауаптылыққа тартылмайды.

Республика Президенті мен оның отбасын қамтамасыз ету, оларға қызмет көрсету және күзету мемлекет есебінен жүзеге асырылады.

== Өкілеттіктері ==
Конституцияның 46 бабына сәйкес Республика Президенті:
* Қазақстан халқына елдегі жағдай мен Республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы жолдау жасайды;
* депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Республика Вице-Президентін]] тағайындайды; Вице-Президентті лауазымынан босатады, оның өкілеттігін айқындайды;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Республика Құрылтайының]] кезекті және кезектен тыс сайлауын тағайындайды; Құрылтайдың бірінші сессиясын шақырады және оның депутаттарының Қазақстан халқына беретін антын қабылдайды; Құрылтайдың кезектен тыс сессиясын шақырады; Құрылтай ұсынған заңға бір ай ішінде қол қояды, заңды халыққа жариялайды немесе заңды не оның жекелеген баптарын қайта талқылап, дауысқа салу үшін қайтарады;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайда]] өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациядан кейін [[Қазақстан премьер-министрі|Республика Премьер-Министрінің]] кандидатурасын келісім беру үшін Құрылтайдың қарауына ұсынады; депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен Премьер-министрді тағайындайды; Премьер-министрді лауазымынан босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкіметтің]] құрылымын айқындайды; Құрылтаймен консультациядан кейін Премьер-Министр ұсынған Үкімет мүшелерін тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер министрлерін дербес тағайындайды; Үкімет мүшелерін лауазымынан босатады; Үкімет мүшелерінің антын қабылдайды; аса маңызды мәселелер бойынша Үкімет отырыстарына төрағалық етеді;
* Республика [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық Сотының]] Төрағасын, [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Жоғарғы Сотының]] Төрағасын, [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық Банкінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас Прокурорын]], [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|Ұлттық қауіпсіздік комитетінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясының]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Жоғары аудиторлық палатасының]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі|Жоғары Сот Кеңесінің]] Төрағасын, [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметінің]] Бастығын, [[Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл|Адам құқықтары жөніндегі уәкілді]] тағайындайды және оларды лауазымынан босатады;
* Республика Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын тағайындайды және лауазымынан босатады;
* Республика дипломатиялық өкілдіктерінің басшыларын тағайындайды және кері шақырып алады;
* депутаттардың жалпы санының көпшілік дауысымен берілген Құрылтай келісімімен Конституциялық Соттың 10 судьясын 8 жыл мерзімге, Орталық сайлау комиссиясының 6 мүшесін 5 жыл мерзімге, Жоғары аудиторлық палатаның 8 мүшесін 5 жыл мерзімге тағайындайды; оларды лауазымынан босатады;
* [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Республика Қарулы Күштерінің]] Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады, Қарулы Күштердің жоғары қолбасшылығын тағайындайды және лауазымынан босатады;
* жалпыхалықтық референдум өткізу жөнінде шешім қабылдайды;
* адамның және Республика азаматының құқықтары мен бостандықтарын қорғау, ұлттық қауіпсіздікті, мемлекеттің егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз ету мүддесінде Конституциялық Сотқа күшіне енген заңның немесе өзге де құқықтық актінің Конституцияға сәйкестігін қарау туралы және Конституцияның 93-бабында көзделген жағдайда қорытынды беру туралы өтініш жібереді;
* Республика атынан келіссөздер жүргізеді және халықаралық шарттарға қол қояды; ратификациялық грамоталарға қол қояды; шет мемлекеттердің Республикада аккредиттелген дипломатиялық өкілдіктері басшыларының, сондай-ақ халықаралық ұйым басшыларының сенім мен кері шақырып алу грамоталарын қабылдайды;
* мемлекеттік наградаларды, құрметті атақтарды белгілейді;
* мемлекеттік наградалармен марапаттайды, құрметті атақтарды, жоғары әскери және өзге атақтарды, сыныптық шендерді, дипломатиялық дәрежелерді, біліктілік сыныптарын береді;
* Республиканың азаматтығы мәселесін, саяси баспана беру мәселесін шешеді;
* кешірім беруді жүзеге асырады;
* Республиканың Тәуелсіздігі мен аумағының тұтастығына, ішкі саяси тұрақтылығына, азаматтарының қауіпсіздігіне тікелей қатер төнсе және бұл мемлекеттік конституциялық органдардың жұмыс істеуін бұзуға алып келсе, Республика Премьер-Министрімен және Құрылтайы Төрағасымен ресми консультациядан кейін Республиканың бүкіл аумағында немесе жекелеген аймақтарында төтенше жағдай енгізуді, Республиканың Қарулы Күштерін қолдануды қоса алғанда, осы мән-жайлар талап ететін шараларды қабылдайды;
* Республикаға қарсы агрессия жасалған не оның қауіпсіздігіне сырттан тікелей қатер төнген жағдайда Республиканың бүкіл аумағында немесе оның жекелеген аймақтарында соғыс жағдайын енгізеді, ішінара немесе жалпы жұмылдыру жариялайды, бұл жөнінде Республика Құрылтайына дереу хабарлайды;
* өзіне бағынатын [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметін]] құрады;
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Республика Президентінің Әкімшілігін]] құрады;
* [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік Кеңесін]], өзге де консультативтік-кеңесші органдарды, сондай-ақ Жоғары Сот Кеңесін құрады;
* Республиканың Конституциясы мен заңдарына сәйкес басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Конституцияның 56 бабы бойынша:
* Құрылтайға бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі халықаралық міндеттемелерді орындау үшін Республика Қарулы Күштерін қолдануды ұсынады.

Конституцияның 57 бабы бойынша:
* Құрылтай Төрағасын сайлау үшін Құрылтайға кандидатура ұсынады.

Конституцияның 62 бабы бойынша:
* Құрылтай Төрағасымен және Премьер-Министрмен консультациядан кейін Құрылтайды таратуға құқылы;
* Құрылтай келісімімен тағайындалатын лауазымға Президент ұсынған кандидатураны тағайындауға келісім беруден қайта бас тартылған, сондай-ақ Құрылтай Төрағасын сайлаудан қайта бас тартылған жағдайда Құрылтайды таратуға құқылы.

Конституцияның 72 бабы бойынша:
* Конституциялық Сот Төрағасының ұсынуымен Конституциялық Сот судьяларының арасынан Конституциялық Сот Төрағасының орынбасарын тағайындайды.

Конституцияның 83 бабы бойынша:
* Жоғарғы Сот судьяларын сайлау үшін Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы негізінде Құрылтайға ұсынады.
* Жергілікті және басқа да сот судьяларын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен тағайындайды.

Конституцияның 88 бабы бойынша:
* Мәслихаттың өкілеттігін Премьер-Министрмен және Құрылтай Төрағасымен консультациядан кейін мерзімінен бұрын тоқтатады.

Конституцияның 89 бабы бойынша:
* Астана, облыс, республикалық маңызы бар қала [[әкім]]дерін тиісінше астана, облыс аумағындағы [[мәслихат]]тар, республикалық маңызы бар қала мəслихаты депутаттарының келісімімен тағайындайды.

2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енетін Республика Президенті туралы конституциялық заң бойынша [[Қазақстан халық кеңесі]]нің құрамын бекітеді, оның Хатшылығын құрады және хатшылықтың басшысын тағайындайды.&lt;ref&gt;[https://mazhilis.parlam.kz/media/draft_law/documents/916/2026-05-20/%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%B0%D0%B7.pdf Қазақстан Республикасының Президенті туралы конституциялық заң]&lt;/ref&gt;

== Президентке қойылатын шектеулер ==
Республика Президенті:
* өз өкілеттігі кезеңінде өкілді органның депутаты болып сайлануға, өзге де ақы төленетін лауазымды атқаруға, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға, сондай-ақ саяси партияда болуға құқығы жоқ;
* жақын туыстары мемлекеттік саяси қызметші лауазымында, квазимемлекеттік сектор субъектілері басшыларының лауазымында болуға құқығы жоқ.

== Президенттің айырым белгілері ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
File:Znak Presidenta RK.jpg|Қазақстан Республикасы Президентінің кеудеге тағатын белгiсi
Flag of the President of Kazakhstan.svg|[[Қазақстан президентінің байрағы|Қазақстан Республикасы Президентінің байрағы]]
Insignia of order Gold eagle.jpg|[[Алтын Қыран ордені|«Алтын қыран» ордені]]
&lt;/gallery&gt;

== Президентті қызметiнен кетiру тәртібі ==
Республика Президенті өзінің міндетін атқару кезіндегі әрекеті үшін  мемлекетке опасыздық жасаған жағдайда ғана жауапты болады және бұл үшін Құрылтай оны қызметінен кетіруі мүмкін. Айып тағу және оны тергеп-тексеру туралы бастаманы Құрылтай депутаттарының кемінде кемінде үштен бірі көтереді, шешім депутаттарының жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады. Бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім Жоғарғы Соттың айып тағудың негізділігі туралы қорытындысы және Конституциялық Соттың белгіленген конституциялық рәсімдердің сақталғаны туралы қорытындысы болған жағдайда Құрылтай отырысында депутаттардың жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілік дауысымен қабылданады. Айып тағылған сәттен бастап 2 ай ішінде түпкілікті шешім қабылданбаса, бұл Республика Президентіне қарсы айыпты қабылданбады деп тануға алып келеді. Республиканың Президентіне мемлекетке опасыздық жасады деп тағылған айыптың кез келген сатыда қабылданбауы осы мәселені қарауға бастамашы болған Құрылтай депутаттарының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуға алып келеді.

Республика Президенті өз еркімен орнынан түсуіне, денсаулық жағдайына қарай өз міндеттерін атқаруға тұрақты қабілетінің болмауына немесе қызметінен кетірілуіне байланысты мерзімінен бұрын лауазымынан босатылған, сондай-ақ қайтыс болған жағдайда Президент өкілеттігі Вице-Президентке өтеді; Вице-Президент Президенттің өкілеттігін қабылдай алмаса, ол Құрылтай Төрағасына өтеді; Құрылтай Төрағасы қабылдай алмаса, ол Премьер-Министрге өтеді. Өзіне Республика Президентінің өкілеттігін қабылдаған тұлға тиісінше Вице-Президенттің, Құрылтай Төрағасының немесе Премьер-Министрдің өкілеттігін тапсырады.

Республика Президенті мерзімінен бұрын лауазымынан босатылған не қайтыс болған күннен бастап 7 күн ішінде Құрылтай Президент сайлауын өткізу туралы жариялайды. Сайлау Құрылтай тиісті шешім қабылдаған күннен бастап 2 ай ішінде өткізіледі. Президент өкілеттігін қабылдаған тұлғаның Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге бастама жасауға, сондай-ақ Құрылтайды таратуға құқығы жоқ.

== Экс-президенттік ==
Өкілеттігін аяқтап қойған Қазақстан президенті [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]] бойынша Қазақстан Республикасының Экс-Президенті деп аталады.&lt;ref name=&quot;resmiy&quot;&gt;{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitutional_laws/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-turaly |title= Қазақстан Республикасының Президентi туралы |lang= kk |publisher= Қазақстан президентінің ресми сайты |accessdate= 2025-01-19}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20250119212252/https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitutional_laws/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-turaly |date= 2025-01-19}}&lt;/ref&gt;

Қызметтегі президенттердей, экс-президент абыройы мен қадір-қасиетіне біреудің тиісуіне тыйым салынған. Оған қоса, экс-президент пен оның отбасын қамтамасыз ету, оларға қызмет көрсету және қорғау мемлекет есебінен жүзеге асырылады.&lt;ref name=&quot;resmiy&quot; /&gt;

2024 жылы қабылданған Мемлекеттік құпиялар туралы заңға енген өзгерістер бойынша экс-президент пен оның отбасының денсаулығы, жай-күйі және жеке өмірі — мемлекеттік құпия.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.orda.kz/endi-nazarbaev-zhane-onyn-otbasynyn-densaulygy-men-zheke-omiri-kupija-bolady-129144/ |title= Енді Назарбаев және оның отбасының денсаулығы мен жеке өмірі құпия болады |lang= kk |work= kaz.orda.kz |last= Адамбек |first= Альфия |date= 2024-12-12 |accessdate= 2025-01-19}}&lt;/ref&gt;

Қазақстан тарихында жалғыз экс-президент болған, ол — {{Жас|6|7|1940}}ғы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]].

== Президенттер тізімі ==
{{Толық мақала|Қазақстан президенттерінің тізімі}}

== Бағынатын органдар ==
Республика Президентінің 2008 жылғы 11 наурыздағы № 552 Жарлығымен мемлекет басшысына тікелей бағынатын және есеп беретін 13 мемлекеттік органның тізбесі бекітілген:
* [[Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі|Атом энергиясы агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі|Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі|Қаржылық мониторинг агенттігі]] 
* [[Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі|Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі]] 
* [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі|Мемлекеттік қызмет істері агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі|Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі]]
* [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас прокуратура]]
* [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Жоғары аудиторлық палата]]
* [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
* [[Қазақстан Ұлттық банкі|Ұлттық банк]]
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]]
* [[Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы| Президент Іс Басқармасы]]
* [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі|Мемлекеттік күзет қызметі]]

== Тағы қараңыз ==
* [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті]]
* [[Қазақстанның бірінші ханымы]]
* [[Қазақстан басшыларының тізімі]]
* [[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшысы]]
* [[Қазақстан Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары]]
* [[Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы]]
* [[Қазақстан Президентінің көмекшісі]]
* [[Қазақстан Президентінің кеңесшісі]]
* [[Қазақстан президенті жанындағы консультативтік-кеңесші органдар]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан президенті]]
[[Санат:Президенттер тізімі]]</text>
      <sha1>m7nax3wwgh5trrgiaz7ilxm7j9iwwed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29197</id>
    <revision>
      <id>3626201</id>
      <parentid>3623992</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26927" sha1="nmc9xqkk9lx41utr3mvwvsik8irz9m6" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі
 |қысқартылған атауы    =
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Flag of the President of Kazakhstan.svg
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан президентінің байрағы|Қазақстан Президентінің туы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             =
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[20 қазан]] [[1995 жыл|1995]]
 |ізашары1          = ҚР Президентінің Аппараты
 |ізашары2          =
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президенті]]
 |штаб-пәтері       = {{байрақ|Астана}}, [[Ақорда (резиденция)|Ақорда резиденциясы]]
 |қызметкерлер      = 450 адам (2024)&lt;ref name=&quot;casp&quot;&gt;[https://caspian.institute/product/sektor-kazahstana-kisi/politicheskij-shtab-prezidenta-tokaeva-38734.shtml Политический штаб президента Токаева]&lt;/ref&gt;
 |бюджет            = 19,3 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Роман Васильевич Скляр|Роман Скляр]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Басшысы
 |басшылықтың есімі2    = [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]]
 |басшылықтың лауазымы2 = Басшының бірінші орынбасары
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://www.akorda.kz/
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі''' — [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентіне]] тікелей бағынатын және есеп беретін, Президенттің қызметін ақпараттық-талдамалық, құқықтық, хаттамалық-ұйымдастырушылық, құжаттамалық жағынан қамтамасыз ететін мемлекеттік орган.

Президент Әкімшілігі Қазақстанның [[сыртқы саясат]]ы, [[ішкі саясат]]тың [[әлеуметтік саясат|әлеуметтік]]-[[экономикалық саясат|экономикалық]] және өзге де бағыттары, [[әскери саясат|қорғаныс]] қабілеті мен [[ұлттық қауіпсіздік|мемлекеттің қауіпсіздігі]], [[құқық]]тық саясат, [[мемлекеттік қызмет|кадр]] саясаты, [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтай]], [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкімет]], [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық сот]], [[сот]]тар мен судьяларға, [[Қазақстан халық кеңесі|Халық кеңесіне]], [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясына]], [[әкім]]дерге, [[мәслихат]]тарға қатысты және өңірлік саясат саласындағы Президенттің жұмысын ұйымдастырады.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U080000552_ Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі туралы ережені бекіту туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1990 жылы 24 сәуірде Президент лауазымының енгізілуіне байланысты оның қызметін қамтамасыз ету үшін Президент кеңсесі (сол жылдың тамызынан бастап Президент аппараты) құрылды. 1990 жылы 20 қарашада Министрлер Кеңесінің аппараты Президент аппаратына қосылып, 1991 жылғы тамыз айынан бастап Президент және Министрлер Кабинетiнiң аппараты деп атала бастады. 1994 жылы 13 сәуірде ол Президент аппараты және [[Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппараты|Министрлер кабинетiнiң Іс басқармасы]] болып екіге бөлінді. Жаңа Конституция қабылдануына байланысты Президент аппараты 1995 жылғы 20 қазаннан бастап Президент Әкімшілігі болып өзгертілді.&lt;ref&gt;[https://nomad.su/?a=3-202510150035&amp;ysclid=mltzuhxz4w553869085 К истории АП. Часть 1]&lt;/ref&gt;

== Қызметі == 
Негізгі міндеттері:
* Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы кеңесші органдардың қызметін қамтамасыз ету;
* мемлекеттік органдардың қызметіне жалпы бақылау, соның ішінде мемлекет басшысының актілері мен тапсырмаларының орындалуын қадағалау;
* Қазақстан Республикасы Президентінің шешімдерін сөзсіз, мүлтіксіз және дер кезінде орындауды қамтамасыз ету;
* Қазақстан Республикасының Президентін елдегі және шет елдегі жағдай туралы дер кезінде әрі толық хабардар ету.

Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі:
* мемлекет басшысының халық пен мемлекеттік биліктің бірлігін, конституциялық заңдылықтың мызғымай сақталуын, адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету, мемлекеттік егемендікті, конституциялық құрылысты қорғау және нығайту, Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз ету жөніндегі саясатын іске асыруға, елдің әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясын іске асыру жөніндегі шаралар кешенін әзірлеуге қатысады;
* Президенттің Қазақстан халқына арналған жыл сайынғы Жолдауын даярлауға қатысады;
* мемлекет басшысы айқындайтын еліміздің сыртқы саяси стратегиясын әзірлейді;
* сыртқы экономикалық мәселелер бойынша ұсыныстарды тұжырымдайды
* Қазақстан Республикасының Президентінің сыртқы саяси құзыретін протоколдық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;
* құқық қорғау және өзге мемлекеттік органдардың қылмысқа қарсы күресін, ұлттық қауіпсіздікті, құқықтық тәртіп пен заңдылықты қамтамасыз ету жөніндегі қызметін үйлестіруді және бақылау жасауды жүзеге асыра отырып, Президентке мемлекеттің құқықтық саясатының негізгі бағыттары жөнінде ұсыныстар енгізеді;
* мемлекет басшысының Қазақстан Республикасының [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламентіне]] қатысты өкілеттіктерін қамтамасыз ету мақсатында оны Парламенттегі заң шығарудың жай-күйі және онда қаралатын мәселелер туралы ұдайы хабардар етіп отырады. 

Қазақстан Республикасы Президентіне:
* [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Парламент Мәжілісіне]] заң жобаларын енгізу туралы;
* Үкімет актілерінің күшін жою не толық немесе ішінара тоқтата тұру;
* [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Үкіметтің]] аса маңызды мәселелер жөніндегі отырыстарында мемлекет басшысының төрағалық етуі;
* мемлекеттің орталық атқарушы органдарын құру, тарату және қайта ұйымдастыру туралы ұсыныстар енгізеді.

Қазақстан Республикасы Президентінің [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық Сотқа]] өтініштерін және оның шешімдеріне мемлекет басшысының қарсылықтарын дайындауды жүзеге асырады, мемлекет басшысының оған тікелей бағынатын әрі есеп беретін мемлекеттік органдарға және Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы кеңесші органдарға қатысты өкілеттіктерін қамтамасыз етеді.

Президент Әкімшілігі:
* елдің аймақтық саясатының стратегиясы, жергілікті өкілді және атқарушы органдардың сындарлы түрде бірлесіп жұмыс істеуі, олардың елдің орталық органдарымен, көршілес мемлекеттердің шекара маңындағы аймақтарымен өзара іс-қимылдары жөнінде болжам жасауды және Қазақстан Республикасының Президентіне ұсыныстар тұжырымдауды жүзеге асырады;
* мемлекет басшысының әкімдермен өзара іс-қимылын қамтамасыз етеді.

Қазақстан Республикасының Президентінің актілері мен тапсырмаларын барлық мемлекеттік органдар мен мемлекеттің лауазымды тұлғаларының сөзсіз және мүлтіксіз орындауына, Үкіметтің, орталық атқарушы және өзге мемлекеттік органдардың және лауазымды тұлғалардың актілерінің Конституцияға, ел заңдарына, Президент актілеріне сәйкестігіне бақылау жасауды жүзеге асырады.

Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі жүргізетін тексерулердің нәтижелері мен олар бойынша жасалынған қорытындылар ұдайы Қазақстан Республикасының Президентіне баяндалып отырады.

Мемлекет басшысының қызметін ақпараттық-талдау тұрғысында қамтамасыз етуді жүзеге асыра отырып:
* ішкі және сыртқы саяси ахуалға талдау жүргізеді;
* Қазақстан Республикасының Президентінің БАҚ-пен өзара іс-қимылын қамтамасыз етеді;
* мемлекет басшысының қарауына республикадағы мемлекеттік қызметтің заңдары мен жүйесін жетілдіру, кадрларды іріктеу және орналастыру жөнінде ұсыныстар енгізеді, қызметке тағайындау және қызметтен босату кезінде материалдарды рәсімдейді.

Президенттің өзге өкілеттіктерін іске асыруды қамтамасыз ету мақсатында:
* Президенттің азаматтық, саяси баспана беру мәселелері жөніндегі шешімдерінің жобаларын әзірлейді;
* Президентке мемлекеттік наградалармен марапаттау әрі құрметті, жоғары әскери және өзге атақтарды, сыныптық шендерді, дипломатиялық дәрежелерді беру жөнінде ұсыныстар енгізеді;
* Президенттің азаматтарға кешірім жасауды жүзеге асыруын қамтамасыз етеді;
* Президент бекітетін мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеуге қатысады.

Президент әкімшілігі Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы кеңесші органдарға тапсырмалар беруге хақылы, көзделген өкілеттіктерін іске асыру үшін мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардан қажетті ақпаратты, құжаттар мен өзге материалдарды сұратуға және алуға хақысы бар.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия // Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том&lt;/ref&gt;

== Құрылымы ==
Президент Әкімшілігінің құрамына  Президент Әкімшілігінің Басшысы және оның орынбасарлары, Қауіпсіздік Кеңесінің Хатшысы, Президент Кеңсесінің бастығы, Президент көмекшілері және кеңесшілері, Президент Әкімшілігінің құрылымдық бөлімшелерінің басшылары, өзге де қызметкерлер кіреді.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/executive_office/executive_office_stucture Президент Әкімшілігінің құрылымы]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ &lt;center&gt;'''2026 жылғы басшылық құрамы'''&lt;/center&gt;
! Лауазымы !! Аты-жөні !! Қызметке тағайындалды
|-
| [[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшысы|Президент Әкімшілігінің Басшысы]] || [[Роман Васильевич Скляр|Роман Скляр]] || 5 мамыр 2026
|-
| [[Қазақстан Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары|Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары]] || [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Ерлан Қарин]] || 30 маусым 2026
|-
| Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары || [[Әсел Жұбанышқызы Жанасова|Әсел Жанасова]] || 10 желтоқсан 2025
|-
| Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары || [[Ержан Нұрланұлы Жиенбаев|Ержан Жиенбаев]] || 3 маусым 2026
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|Президенттің [[Қазақстан Президентінің көмекшісі|көмекшілері]]}}'''&lt;/center&gt;
|-
| Президенттің ішкі саясат мәселелері және коммуникациялар жөніндегі көмекшісі
| [[Арман Оразбайұлы Қырықбаев|Арман Қырықбаев]] || 24 ақпан 2025
|-
| Президент көмекшісі || [[Қуанышбек Бақытбекұлы Есекеев|Қуанышбек Есекеев]] || 9 қыркүйек 2025
|-
| Президенттің халықаралық инвестиция және сауда ынтымақтастығы жөніндегі көмекшісі
| [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] || 26 қыркүйек 2025
|-
| Президенттің экономикалық мәселелер жөніндегі көмекшісі || [[Нұрлан Серікұлы Байбазаров|Нұрлан Байбазаров]] || 25 наурыз 2026
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|Президенттің [[Қазақстан Президентінің кеңесшісі|кеңесшілері]]}}'''&lt;/center&gt;
|-
| Президент кеңесшісі || [[Бауыржан Жұмаханұлы Омаров|Бауыржан Омаров]]  || 8 сәуір 2019
|-
| Президент кеңесшісі || [[Мәлік Нұржанұлы Отарбаев|Мәлік Отарбаев]]  || 27 сәуір 2022
|-
| Президент кеңесшісі || [[Мағзұм Маратұлы Мырзағалиев|Мағзұм Мырзағалиев]] || 13 ақпан 2025
|-
| Президент кеңесшісі — Президенттің Протокол қызметінің бастығы
| [[Марат Кенжеғалиұлы Әшім|Марат Әшім]] || 9 қыркүйек 2025
|-
| Президент кеңесшісі || [[Бақытжан Шаймұхаметұлы Сапиев|Бақытжан Сапиев]] || 25 қыркүйек 2025
|-
| Президенттің халықаралық мәселелер жөніндегі кеңесшісі || [[Ернар Мерғалымұлы Лазар|Ернар Лазар]]  || 29 қыркүйек 2025
|-
| Президенттің әлеуметтік мәселелер жөніндегі кеңесшісі || [[Алексей Владимирович Цой|Алексей Цой]] || 14 қазан 2025
|-
| Президент кеңесшісі — [[Қазақстан президентінің баспасөз хатшысы|Президенттің Баспасөз хатшысы]] || [[Айбек Серікбайұлы Смадияров|Айбек Смадияров]] || 29 қаңтар 2026
|-
| Президент кеңесшісі — [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі|Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің]] төрағасы || [[Әсет Арманұлы Ерғалиев|Әсет Ерғалиев]] || 2 ақпан 2026
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|[[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің бөлімдері|Президент Әкімшілігінің бөлім басшылары]]}}'''&lt;/center&gt;
|-
| Ақпараттық ресурстарды қорғау бөлімінің меңгерушісі || Ержан Сейітқұлов || 1 тамыз 2024
|-
| Әлеуметтік-экономикалық саясат бөлімінің меңгерушісі || Рақымжан Ерназар || 2 сәуір 2025
|-
| Жалпы бөлім меңгерушісі || Ербол Адаев || 17 ақпан 2025
|-
| Инвестициялар және сауда бөлімінің меңгерушісі || Мейіржан Байғонысов || 1 сәуір 2026
|-
| Коммуникациялар бөлімінің меңгерушісі || Қанат Құлшыманов || 11 наурыз 2025
|-
| Көлік-логистика саласын дамыту бөлімінің меңгерушісі || Азамат Кескінбаев || 23 желтоқсан 2025
|-
| Құқық қорғау жүйесі бөлімінің меңгерушісі || Дәурен Ерғарин || 17 ақпан 2025
|-
| Мемлекеттік бақылау бөлімінің меңгерушісі || Әлихан Жамсатов  || 25 қыркүйек 2025
|-
| Мемлекеттік құқық бөлімінің меңгерушісі || Айдар Жарылғанов  || 6 қаңтар 2023
|-
| Мемлекеттік қызмет бөлімінің меңгерушісі || Руслан Тұрғаналы || 1 қыркүйек 2023
|-
| Өңірлік даму мониторингі бөлімінің меңгерушісі || — || —
|-
| Өтініштерді қарауды бақылау бөлімінің меңгерушісі || [[Қанатбек Бақытұлы Жайсаңбаев|Қанатбек Жайсаңбаев]] || 9 желтоқсан 2022
|-
| Сыртқы саясат бөлімінің меңгерушісі || Жандос Иманалиев || 15 қазан 2025
|-
| Цифрландыруды дамыту бөлімінің меңгерушісі || Қуат Сандалов || 1 тамыз 2024
|-
| Ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі || [[Елнұр Сабыржанұлы Бейсенбаев|Елнұр Бейсенбаев]] || 9 ақпан 2026
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|Басқалары}}'''&lt;/center&gt;
|-
| Президент Кеңсесінің бастығы || [[Бақытжан Шөмішбайұлы Сариев|Бақытжан Сариев]] || 14 маусым 2022
|-
| Президенттің Баспасөз хатшысы || Айбек Смадияров || 29 қаңтар 2026
|-
| Президенттің Протокол қызметінің бастығы || Марат Әшім || 15 наурыз 2023
|-
| Президент Әкімшілігі Басшысы хатшылығының меңгерушісі || Данияр Құсайынов || 6 мамыр 2026
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|[[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік Кеңесінің]] басшылығы}}'''&lt;/center&gt;
|-
|Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы || [[Ғизат Дәуренбекұлы Нұрдәулетов|Ғизат Нұрдәулетов]] || 25 ақпан 2022
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі хатшысының бірінші орынбасары || [[Руслан Фатихұлы Жақсылықов|Руслан Жақсылықов]] || 30 маусым 2025
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі хатшысының орынбасары || [[Мұрат Қалибекұлы Баймұқашев|Мұрат Баймұқашев]] || 1 қыркүйек 2023
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі хатшысының орынбасары || [[Нұржан Хажимұратұлы Каджиақбаров|Нұржан Каджиақбаров]]  || 28 сәуір 2022
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі Ахуалдық орталығының меңгерушісі || Арман Әбдірәсілов || 8 тамыз 2025
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі Әскери қауіпсіздік және қорғаныс бөлімінің меңгерушісі || Марат Аймашев  || 17 қаңтар 2024
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі Қауіпсіздіктің өзекті мәселелері бөлімінің меңгерушісі || Расул Оразғұлов  || 1 қыркүйек 2023
|-
| Қауіпсіздік Кеңесі Талдау бөлімінің меңгерушісі || Александр Суханов || 24 қаңтар 2018
|-
| colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#DCDCDC&quot; |&lt;center&gt;'''{{color|#000000|Президент Әкімшілігіне қарасты мекеме басшылары}}'''&lt;/center&gt;
|-
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің Архиві|Президент Архивінің]] директоры || Әлия Мұстафина || 18 ақпан 2022
|-
| Орталық коммуникациялар қызметінің директоры
| [[Асқар Қуанышұлы Омаров|Асқар Омаров]] || 2 қыркүйек 2022
|-
| [[Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты|Қазақстан стратегиялық зерттеулер 
институтының]] директоры
| [[Жандос Нұрланұлы Шаймарданов|Жандос Шаймарданов]] || 16 маусым 2025
|}

== Басшылары ==
{{толық мақала|Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшысы}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Мемлекет басшыларының кеңсесі]]
[[Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігі]]</text>
      <sha1>nmc9xqkk9lx41utr3mvwvsik8irz9m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ондық бөлшек</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30644</id>
    <revision>
      <id>3626054</id>
      <parentid>3032557</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1750" sha1="a4tk57mzonac3d33j18htr0pudiys2s" xml:space="preserve">'''Ондық бөлшек'''– бөлімі 10 санының бүтін [[дәреже]]сі болатын бөлшек (мыс., 1/10=0,1, 909/1009,09). Ондық бөлшек [[бөлім]]сіз жазылады, оның бөлімінде қанша нөл болса, алымында оң жағынан сонша сан үтір арқылы ажыратылады. Мысалы,   Егер [[рационал сан]]ның бөлімінің жіктеуінде 2 мен 5 сандары қатынасса, ол цифрларының саны шекті Ондық бөлшекке (мыс., ), ал 2 мен 5 сандарынан басқа да жай сан кездессе, бөлшек ақырсыз [[период]]ты Ондық бөлшекке айналады. [[Иррационал сан]]дар шектеусіз периодсыз Ондық бөлшек түрінде көрсетіледі. Барлық жағдайда да akak-1…a0,b1b2… түріндегі Ондық бөлшек мына түрде жазылады: ak10k+ak-110k-1+…+ +a0+ мұндағы ak, ak-1, …, a0, b1, b2, … – санның белгілі бір разрядына сәйкес 0, 1, 2, …, 9 (ak0) сияқты цифр. Ондық бөлшектің жүйесін 1427 ж. Ғийас әд-Дин ибн Масуд Жәмшид әл-Кәши баяндап жазған.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім&lt;/ref&gt;
==Сілтемелер==
* [[Жай бөлшек]]
* [[Иррационал сандар]]
* [[Натурал сандар]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Сандар]]</text>
      <sha1>a4tk57mzonac3d33j18htr0pudiys2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шағырлы (қамалдар)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31932</id>
    <revision>
      <id>3626063</id>
      <parentid>3575698</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1661" sha1="01iizppcxouk6u1wg03e0uaavht8fin" xml:space="preserve">{{мағына|Шағырлы}}
[[File:Kyzylorda in Kazakhstan.svg|thumb| alt=A.| ''[[Қызылорда облысы]]'']]
'''Шағырлы 1''', 2 – қамалдар. Қызылорда облысы Қазалы ауданы Жосалы станциясының оңтүстік- батыс жағында 155 км жерде Шағырлы 1 орналасқан. Зерттеу жұмыстарын 1946, 1957 жылдары Хорезм археологиялық-этногр. экспедиция (жетекшісі [[С.П. Толстов]]) жүргізді. Қамал тік төрт бұрышты, аумағы 50-55 м, дуалының биіктігі 4 — 5 м. Оның үстінде жасақтар тұратын екі қатар қорғаныс шебі бар. Дуалдың астыңғы жағы пахса мен шикі кірпіштен қаланған. Шағырлы 2 қамалы 1-қамалдың оңтүстік-батыс жағында 5 км жерде. Құрылыс жүйесі дөңгелек күмбезге ұқсас. [[Пахса]]дан тұрғызылған. Аумағы 15 м. Қамалдардан теріп алынған қыш құмыралардың және темір пышақтың сынығына қарағанда Шағырлы 1, 2 б.з.б. 1 ғасырдың аяғында салынған.
&lt;ref&gt; [[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім&lt;/ref&gt;
==Сілтемелер==
*[[Қызылорда]]
*[[Қазалы]]
*[[Қамалдар]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:География]]</text>
      <sha1>01iizppcxouk6u1wg03e0uaavht8fin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зейін Жүнісбекұлы Шашкин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31975</id>
    <revision>
      <id>3625884</id>
      <parentid>3567849</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3625884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14401" sha1="o044rfuwvlrmk4vo94a9xzy1a0w3bv1" xml:space="preserve">{{Жазушы
 |Есімі               = Зейін Жүнүсбекұлы Шашкин
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              = Stamps of Kazakhstan, 2012-19.jpg
 |Ені                 = 
 |Суреттің аты        = 
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = 
 |Туған күні        = 31.12.1912
 |Туған жері        = қазіргі [[Бозшакөл (ауыл)|Бозшакөл]], {{туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]], [[Ресей империясы]]
 |Қайтыс болған күні  = 29.3.1966
 |Қайтыс болған жері  ={{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ КСР]] 
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Ресей империясы}} → {{байрақ|Алаш автономиясы}} → {{байрақ|КСРО}}, {{Байрақ|Қазақ КСР|1924}}
 |Ұлты                = [[қазақтар|қазақ]]
 |Мансабы             = [[жазушы]], [[Драматургия|драматург]], дәрігер, [[ғалым]].
 |Шығармашылық жылдары   = 
 |Бағыты              = 
 |Жанры               = 
 |Шығармалардың тілі  = [[қазақ тілі|қазақша]]
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         ={{Құрмет Белгісі ордені}} 
 |Сыйлықтары          = 
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
}}
'''Зейін Жүнісбекұлы Шашкин''' ([[31 желтоқсан]] [[1912 жыл]], қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Баянауыл ауданы]] — [[29 наурыз]] [[1966 жыл]], [[Алматы]]) — [[жазушы]], [[Драматургия|драматург]], дәрігер, [[ғалым]].

== Өмірбаяны ==
[[Арғын]] тайпасы [[Бегендік]] руынан шыққан&lt;ref&gt;https://adebiportal.kz/upload/iblock/444/4441c0b93a6e7e908b363b7e87f7a6e6.pdf&lt;/ref&gt;.
[[1930]] — [[1933]] жылдары [[Мәскеу]]дің Тарих, философия және әдебиет институтында (МИФЛИ) оқыған.

[[1933]] — [[1937]] жылы [[Қарағанды]] қалалық комсомол комитетінің хатшысы, Семей педагогиялық институтында, [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|ҚазПИ]]-де (қазіргі [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|ҚазҰПУ]]) оқытушы, [[1949]] — [[1955]] жылдары [[Көкшетау]]дағы [[Бурабай шипажайы|Бурабай]] санаторийінің Бармашы (қазіргі “Светлый”) пансионатында дәрігер, ал [[1955]] — [[1956]] жылдары [[Қазақстан Жазушылар одағы]]нда кеңесші қызметтерін атқарған.

[[Еділ Ерғожаұлы Ерғожин|Еділ Ерғожаұлының]] қайын ағасы, [[Мәмбет Шотбаев|Мәмбет Шотбаевтың]] қайын інісі.

== Саяси қуғын-сүргін ==
Қуғын-сүргін жылдары Жазушы әдебиеттен бас тартуға мәжбүр болды. 1938-1948 жылдары ол қуғын-сүргінге ұшырап, Қиыр Шығыстағы еңбек лагерлерінде болды. 1938 жылдың наурыз айында [[Семей]] қаласына келген күні педагогикалық институттың қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі болып жұмыс істеуге келген, тұтқындалып, айыптаусыз Иркутск қаласына барып, он жыл бойы жұмыс істеген. Мерзімді өтеу кезінде ол медицинамен айналысты, шырынды дәрігер М. С. арқасында медициналық қызметте үлкен тәжірибе алды. [[Қырым]] климатотерапия институтында тұтқындалғанға дейін жұмыс істеген Бинштоку. Бинштоктың оқытушылық қабілеттерінің, оның тыңдаушыны өз мамандығының ерекшеліктері туралы әңгімелермен қызықтыра білуінің арқасында Зеин Шашкин медицинаға шындап қызығушылық танытып, көп ұзамай дағдыларға ие болды, одан кейін одан әрі мерзімін Ішкі істер Наркоматының арнайы ауруханасында дәрігердің көмекшісі ретінде өтейді. Жазушы Мақиз Шашкин-Раимқұловтың әпкесі: &quot;түрмеде ол бір орыс профессорымен танысты. Ол Зеиннің медицинаға бейімділігін байқап, оны Иркутск медициналық институтына сырттай оқуға қайта сала алды. Жаңа кәсіптің арқасында Зейін Шашкин лагерьлерде тек өзін ғана емес, сонымен қатар онымен бірге отырғандерді де: [[Мұхамеджан Қожасбайұлы Қаратаев|Мұхамеджан Қаратаев]] , [[Хамза Ихсанұлы Есенжанов|Хамза Есенжанов]], [[Өтебай Тұрманжанов]] және т.б. шөптермен емдеді. Алайда, медициналық институтты бітіргеннен кейін оған дипломның орнына анықтама берілді. 1948 жылы босатылғаннан кейін Шашкин экстерн емтиханын тапсырып, дәрігер дипломын алды&quot;.

==Шығарылымнан кейінгі іс-шаралар==
1948 жылдан 1956 жылға дейін [[Бурабай (кент)|Бурабай курортының]] &quot;Бармашино&quot; санаторийінде дәрігер — фтизиоларинголог болып жұмыс істеді. Көмей туберкулезін емдеу бойынша ғылыми конференцияларда баяндама жасады. Газеттер мен журналдарда оның санитариясы мен адам гигиенасы туралы мақалалары шықты. Қазақстанда алғашқылардың бірі болып рентген сәулесінің көмегімен өкпе және көмей туберкулезін емдеу саласында ғылыми зерттеулермен айналыса бастады. Зеин Шашкиннің зерттеулері [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі|КСРО Денсаулық сақтау министрлігімен]] жоғары бағаланды және қолдануға ұсынылды. Шашкиннің дәрігерлік қызметіне Щучье аудандық &quot;Луч&quot;газетінде өз хаттарын жариялаған көптеген пациенттер риза болды. Соғыс және еңбек ардагері А. Нұғманов былай деп жазды: &quot;&quot; Бармашино &quot; санаторийінде жұмыс істеген жылдары З. Шашкин туралы туберкулезді, әсіресе көмейді емдеу жөніндегі жақсы дәрігер ретінде Даңқ жүрді. Мен де оған емделдім. Бұл қарапайым және асыл адам болды&quot;. Жазушы заманауи медицинаның проблемаларын терең қобалжыды. Сондықтан оның &quot;[[Доктор Дарханов]]&quot; (1962) романы қазақ әдебиетінде алғаш рет медицинаға арналды. Ол Зеин Шашкиннің үлкен жетістігі болды және өмірбаяндық, себебі бас кейіпкер Нияз Дархановтың прототипі Шашкин болды. Романда сондай-ақ орта мектепті бітірген [[Павлодар]] қаласы айтылады. &quot;Доктор Дарханов&quot; романы жалпы мойындауға лайық, оның арқасында қазақ дәрігерлері алғаш рет жоғары қоғамдық борыш пен әлеуметтік белсенділіктің адамдары ретінде танылды.
Шашкин Зейін Жүнісбекұлы баспасөзде алғаш өлеңдерімен, зерттеу мақалаларымен 20 ғасырдың 30-жылдарынан бастап көрінді. [[1934]] жылы [[Абайдың поэзия тілі, поэтикасы|Абайдың поэзия тілі]] атты еңбегі жарияланды. [[ЕсмағамбетСамұратұлы Ысмайылов|Е.Ысмайыловпен]] бірігіп жоғары оқу орындарына арналған “Әдебиет теориясының оқулығын” ([[1940]]) жазды.
Кейін [[Қазан төңкерісі]] қарсаңындағы қазақ ауылының тарихи-әлеуметтік халі әрі [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс|1916 жылғы Ұлт-азаттық қозғалыс]], жеке адамдардың жан дүниесі, олардың дүние танымы суреттелген “Таң атты” ([[1955]], орыс тілінде), “Ұядан ұшқанда” ([[1957]]), сондай-ақ халықтар достығы, замандастарының өмірі, туған жерге деген сүйіспеншілігі тартымды бейнеленген “Темірқазық” ([[1959]]), “Өмір тынысы” ([[1964]]), “Ақбота” ([[1966]]) [[Повесть|повестері]] мен әңгімелер жинақтары, [[Жетісу]]дағы саяси-әлеуметтік өзгерістерді кезең көрінісімен шынайы өрнектеген “[[Тоқаш Бокин]]” ([[1958]]), қазақ әйелінің қоғамдағы алатын орны, оның өндірісті, өнер-білімді, мәдениетті өрге бастаудағы және отбасындағы рөлі, әлеуметтік, этикалық, эстететикалық көзқарастары баяндалатын “Теміртау” ([[1960]]), адамдар санасындағы және тұрмыстағы жаңа салт, озық дәстүрлерді таратудағы зиялы қауымның рөлі, дәрігердің қоғам алдындағы парызы, басшы қызметкерлердің еңбек адамдарымен қарым-қатынасы, өзара сенім, достық, бірлік рухын қалыптастырудағы өнегесі айшықты кестеленген “Доктор Дарханов” ([[1962]]), тың және тыңайған жерлерді игерудің алғашқы кезеңіндегі көрген қиыншылықтары, ой-арманы, адамгершілік асыл қасиеттері арқау етілген “Сенім” ([[1966]]) романдары жарық көрді. “Заман осылай басталады”, “Ақын жүрегі” пьесалары республикалық, облыстық драма театрларда қойылды. Оның шығармалары негізінде “Мазасыз таң” атты көркем фильм түсірілді. Туындылары шет ел тілдеріне аударылды. “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 9 том.&lt;/ref&gt;

== Шығармалары ==
*[[Абайдың поэзия тілі, поэтикасы|“Абайдың поэзия тілі”]], 1934.
*“Әдебиет теориясының оқулығын”, 1940.
*“Таң атты”, 1955, (орыс тілінде).
*“Ұядан ұшқанда”, 1957.
*“Темірқазық”, 1959.
*“Өмір тынысы”, 1964. 
*“Ақбота” ,1966.
*“Тоқаш Бокин”, 1958.
*“Теміртау”, 1960.
*“Доктор Дарханов”, 1962.
*“Сенім”,1966.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

== Марапаттар ==
* [[Құрмет Белгісі ордені]]

== Естелік ==
* Жазушының медицина саласына сіңірген еңбегін мойындау – 1989 жылы Бурабай шипажайында ашылған Зейін Шашкиннің мемориалдық мұражайы болып табылады.
*Алматы қаласындағы Абай даңғылы, 51, Шашкин тұрған үйде мемориалдық тақта орнатылды.
*Алматыда көшеге (бұрынғы Университетская) Шашкин есімі берілді.
*Павлодарда көшеге Шашкин есімі берілді.
*[[Әжі (ауыл)|Ажы]] ауылының көшесіне және мектебіне Шашкин есімі берілген.
*Астананың «Пригородный» тұрғын алабында Шашкин есімді [[Зейін Шашкин көшесі (Астана)|көше]] бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:Қазақ жазушылары]]</text>
      <sha1>o044rfuwvlrmk4vo94a9xzy1a0w3bv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ерейментау ауданы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36318</id>
    <revision>
      <id>3626176</id>
      <parentid>3554430</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3626176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14867" sha1="hdfpkpg35ycozuhhx3nb1vrw9122pzu" xml:space="preserve">{{Қазақстан ауданы
 |ауданның атауы      = Ерейментау ауданы
 |елтаңба             =
 |ту                  = 
 |елтаңба сипаттамасы   = 
 |ту сипаттамасы        =   
  |lat_dir = N |lat_deg = 51 |lat_min = 47 |lat_sec = 51
  |lon_dir = E |lon_deg = 74 |lon_min = 10 |lon_sec = 33
 |облысы              = Ақмола облысы
 |аудан орталығы          = [[Ерейментау]]
 |ауылдық округтер саны   =13 
 |кенттік әкімдіктер саны = 
 |қалалық әкімдіктер саны = 1
 |ауылдар саны       = 31
 |қалалар саны       = 1
 |әкімі              = Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов
 |әкімдіктің мекенжайы  = 
Ерейментау қаласы, Абай көшесі, №121
 |құрылған уақыты    = 1928
 |жер аумағы          = 17,5 мың
 |жер аумағы бойынша орны  = 
 |тұрғыны             = 26 187&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt;
 |халық саны бойынша орны  = 
 |санақ жылы          = 2023
 |тығыздығы           =  
 |тығыздығы бойынша орны   = 
 |ұлттық құрамы       = {{nobr|[[қазақтар]] (67,62%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (22,38%)}}, {{nobr|[[украиндар]] (3,28%)}}, {{nobr|[[немістер]] (2,78%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,67%)}}, {{nobr|[[беларустар]] (0,72%)}}, {{nobr|басқалары (1,55%)}}&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
 |телефон коды        = 
 |пошта индексі       =  020800-020810&lt;ref name=&quot;kazindex.ru&quot;&gt;[http://kazindex.ru/02/9.html Қазақстан почталық индекстері]&lt;/ref&gt;
 |сайты               = https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-ereymen?lang=kk Ерейментау ауданының әкімдігі
 |карта               = Ereymentau District Kazakhstan.png
 |әкімшілік бірліктің картасы =  Akmola_Province_Ereymentau.png
 |ортаққордағы санаты = 
}}

'''Ерейментау ауданы ''' – [[Ақмола облысы]]ның шығысындағы әкімшілік бөлініс.

== Тарихы ==
Аудан Ақмола округінің құрамында Еркіншілік атауымен (орталығы Торғай қонысы) 1928 жылы қыркүйек айында құрылған еді. Ауданның құрамына [[Ақмола уезі]]нің Еркіншілік және бұрынғы Ермен болысының бөліктері кірді. 1930 жылы таратылғаннан кейін [[Ақмола округі]]нің аудандары мемлекеттік органдарға бағынышты болған және 1932 жылы жаңадан құрылған орталығы Петропавл қаласындағы Қарағанды облысының құрамына енген еді. 1935 жылдың қаңтар айында аудан орталығы [[Олжабай батыр ауылы|Благодатный]] ауылына ауыстырылды. 1939 жылы қазан айында аудан Ақмола облысының құрамына берілді.

1948 жылының көктемінде Ерейментау тауының етегінде [[Ерейментау]] кенті салынды.

1953 жылғы кеңесте, Ерейментау ауданынан [[Мәмбет Шотбаев]] депутаты шықты.

1954 жылдың 11 қыркүйегінде аудан орталығы Благодатный ауылынан Ерейментау кентіне ауыстырылды.

1963 жылдың 2 қаңтарында бұл аудан Ерментау ауданы деп аталды.

Ерментау ауданы 1997 жылының 14 қарашадағы ҚР Президентінің Жарлығымен Ерейментау ауданы деген атауға ие болды.&lt;ref&gt;[https://akm.sud.kz/kaz/sub/ereimentau/tarihy Ерейментау ауданы тарихы]&lt;/ref&gt;

== Халқы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989&lt;ref&gt;[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы,  КСРО халық санақтары]&lt;/ref&gt; !! 1999 !! 2009&lt;ref&gt;[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}&lt;/ref&gt; !! 2021
|-
| 16158 || {{өсім}}44731 || {{өсім}}62309 || {{құлдырау}}43245 || {{өсім}}45161 || {{құлдырау}}42246 || {{құлдырау}}31303 || {{құлдырау}}26710
|}

== Әкімшілік бөлінісі ==
Аудан жеріндегі 32 елді мекен 3 ауылдық, 1 қалалық әкімдік пен 10 ауылдық округке біріктірілген:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Халқының саны (2009, 2021)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
! Ауылдық округтері!! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Ақмырза ауылдық округі]] ||813 ||{{құлдырау}}669 ||82,3 ||415 ||{{құлдырау}}356 ||85,8 ||398 ||{{құлдырау}}313 ||78,6
|-
| [[Ақсуат ауылдық әкімдігі]] ||702 ||{{құлдырау}}561 ||79,9 ||351 ||{{құлдырау}}285 ||81,2 ||351 ||{{құлдырау}}276 ||78,6
|-
| [[Бестоғай ауылдық округі]] ||911 ||{{құлдырау}}482 ||52,9 ||467 ||{{құлдырау}}257 ||55 ||444 ||{{құлдырау}}225 ||50,7
|-
| [[Бозтал ауылдық округі]] ||810 ||{{құлдырау}}608 ||75,1 ||422 ||{{құлдырау}}327 ||77,5 ||388 ||{{құлдырау}}281 ||72,4
|-
| [[Ерейментау қалалық әкімдігі]] ||12518 ||{{өсім}}12652 ||101,1 ||6054 ||{{өсім}}6136 ||101,4 ||6464 ||{{өсім}}6516 ||100,8
|-
| [[Еркіншілік ауылдық округі]] ||4060 ||{{құлдырау}}2994 ||73,7 ||2069 ||{{құлдырау}}1548 ||74,8 ||1991 ||{{құлдырау}}1446 ||72,6
|-
| [[Күншалған ауылдық округі]] ||1150 ||{{құлдырау}}624 ||54,3 ||607 ||{{құлдырау}}329 ||54,2 ||543 ||{{құлдырау}}295 ||54,3
|-
| [[Қойтас ауылдық округі]] ||470 ||{{құлдырау}}337 ||71,7 ||243 ||{{құлдырау}}186 ||76,5 ||227 ||{{құлдырау}}151 ||66,5
|-
| [[Майлан ауылдық әкімдігі]] ||1826 ||{{құлдырау}}1423 ||77,9 ||917 ||{{құлдырау}}726 ||79,2 ||909 ||{{құлдырау}}697 ||76,7
|-
| [[Олжабай батыр ауылдық округі]] ||1600 ||{{құлдырау}}1234 ||77,1 ||821 ||{{құлдырау}}607 ||73,9 ||779 ||{{құлдырау}}627 ||80,5
|-
| [[Өлеңті ауылдық округі (Ақмола облысы)|Өлеңті ауылдық округі]] ||1321 ||{{құлдырау}}988 ||74,8 ||676 ||{{құлдырау}}500 ||74 ||645 ||{{құлдырау}}488 ||75,7
|-
| [[Сілеті ауылдық әкімдігі]] ||998 ||{{құлдырау}}820 ||82,2 ||491 ||{{құлдырау}}467 ||95,1 ||507 ||{{құлдырау}}353 ||69,6
|-
| [[Тайбай ауылдық округі]] ||2180 ||{{құлдырау}}1785 ||81,9 ||1125 ||{{құлдырау}}920 ||81,8 ||1055 ||{{құлдырау}}865 ||82
|-
| [[Торғай ауылдық округі (Ақмола облысы)|Торғай ауылдық округі]] ||1944 ||{{құлдырау}}1533 ||78,9 ||982 ||{{құлдырау}}794 ||80,9 ||962 ||{{құлдырау}}739 ||76,8
|-
| '''ЖАЛПЫ САНЫ''' ||31303 ||{{құлдырау}}26710 ||85,3 ||15640 ||{{құлдырау}}13438 ||85,9 ||15663 ||{{құлдырау}}13272 ||84,7
|}

== Географиялық орны, жер бедері ==
Аудан батысында [[Біржан сал ауданы|Біржан сал]], [[Ақкөл ауданы|Ақкөл]], [[Шортанды ауданы|Шортанды]], [[Целиноград ауданы|Целиноград]] аудандарымен және [[Степногорск қалалық әкімдігі|Степногорск]] қаласымен, солтүстігінде [[Солтүстік Қазақстан облысы|СҚО-ның]] [[Уәлиханов ауданы]]мен, шығысында [[Павлодар облысы]]ның [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданымен]] және [[Екібастұз қалалық әкімдігі|Екібастұз]] қаласымен, оңтүстігінде [[Аршалы ауданы|Аршалы]] және [[Қарағанды облысы]]ның [[Осакаров ауданы]]мен шектеседі.

Ерейментау ауданы [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)|Сарыарқа]]ның солтүстік-шығысындағы дала белдемінде, [[Сілеті (өзен)|Сілеті]], [[Өлеңті (өзен, Ертіс алабы)|Өлеңті]] өзендерінің алабында орналасқан. Солтүстік жер бедерінің биіктігі 300 м аспайтын белесті жазық. Оңтүстікке қарай күмбезді, үшкілді төбелер мен жондардан тұратын денудациялық ұсақ шоқылар, оңтүстігі делювийлі-пролювийлі аккумуляттық жазықпен және бойлық бағытта созылған Ерейментау тауымен алмасады. Ауданның жер қойнауында алтын, сүрме, тас көмір, боксит, тұз, әктас, гранит, қиыршықтас, құм кен орындары барланған.

== Климаты ==
Климаты тым континенттік, қысы суық қары аз, жазы ыстық, құрғақ. Ауаның орташа температурасы қаңтарда –16 – 18°С, шілдеде 20 – 21°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300 – 350 мм. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай Сілетінің басты салалары – Ащылыайрық (сол), Ақмырза, Кедей, Шилі (оң) және Өлеңті өзендері ағып өтеді. Көлдерінің ірілері: [[Теңіз (көл, Ерейментау ауданы)|Теңіз]], Шолақсор, [[Жақсытұз]], [[Тамсор]], [[Қарасор (көл, Ерейментау ауданы)|Қарасор]], Үлкен және Кіші Шарықты, [[Көбейтұз]], [[Қоржынкөл (көл, Ерейментау ауданы)|Қоржынкөл]] (тұщы), [[Қабыланкөл]], [[Бозайғыр (көл, Ерейментау ауданы)|Бозайғыр]], Әжібай, т.б. Өзен мен көлдер жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Жер асты сулары 30 – 50 м (оңт-нде 100 метрге дейін) тереңдікте кездеседі. Ерейментау бөктерінде суы тұщы әрі мол бұлақтар көп.

== Топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесі ==
Аудан жерінің солтүстік бөлігі сортаңды күңгірт қызыл қоңыр топырақты, оңтүстігі қызыл қоңыр топырақты. Таулы өңірінде қара топырақ, өзен, көл жайылмаларында шалғындық сортаң топырақ қалыптасқан. Даласында бетеге, селеу, қылқан селеу, жусан, шығысында түрлі бұта, сұлыбас, қылқан селеу өседі. Ерейментаудың баурайы мен шатқалдарында қайың, көктерек, тал, қараған, тобылғы, түрлі шөп, сұлыбас, қызғылт селеу, өзен аңғарларында түрлі шөп, астық тұқымдас шалғын өседі. Тауда арқар, елік кездеседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, қарсақ, ақ қоян, борсық, суыр, сарышұнақ, ақ қалақ, ақкіс; құстардан қаз, үйрек, тырна, құр, бүркіт, дала қыраны, қаршыға, бөктергі, т.б. мекендейді. Ауданда Ерейментау қорықшасы орналасқан. 

Ірі елді мекендері: [[Торғай (Ақмола облысы)|Торғай]], [[Майлан (ауыл)|Майлан]], [[Бестөбе (Ақмола облысы)|Бестөбе]], [[Павловка (Ақмола облысы)|Павловка]], [[Сілеті (Ақмола облысы)|Сілеті]]. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жері 1676,4 мың га, оның ішінде егістік 115,6 мың га, шабындық 23,1 мың га, жайылым 1402,3 мың га, орман 17,5 мың га-ны құрайды. [[Бестөбе алтын кен орны|Бестөбе]], [[Ешкіөлмес алтын кен орны|Ешкіөлмес]] алтын кендерінен алтын өндіріледі. Аудан жері арқылы Астана – Ерейментау – Павлодар, Ерейментау – Айсары темір жол, Астана – Ерейментау – Павлодар, Ерейментау – Бестөбе автомобиль жолдары өтеді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Ақмола облысы}}
{{Ерейментау ауданы елді мекендері}}

[[Санат:Ерейментау ауданы]]</text>
      <sha1>hdfpkpg35ycozuhhx3nb1vrw9122pzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жегі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37996</id>
    <revision>
      <id>3626100</id>
      <parentid>1766762</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2793" sha1="4v0j8gt8q4hhx1viocik1l60iep3kh3" xml:space="preserve">'''Жегі''', ''нома (грек. ''nome'' — жара, ойық, жараның жайылуы; синонимі — қатерлі ісік) — дымқыл гангренаның жайылмалы түрі''. Организмнің қорғаныс күштерінің әлсіреуінен пайда болады. Көбінесе адамның бетінде, кейде құлақтың қалқан шеміршегінде, мойнында, жыныс мүшелерінде, т.б. пайда болады. Жегі ауыздың кілегей қабығын шірітіп, бірте-бірте ұрт, ерін және таңдайдың кілегей қабықтары мен еттерін жидітіп түсіреді. Негізінен 2 — 15 жас аралығындағы ауыр инфекциялық ([[қызылша]], [[көк жөтел]], [[дизентерия]], [[күл]], [[сүзек]], т.б.) аурулардан кейін жүдеген балалар жиі шалдығады. Аурудың негізгі себептері толық анықталмағанымен, ауруды туғызатын Clostrіdіum pertrіngens бактериясы деп есептеледі. Жегінің клиникалық белгісі: езудің кілегей қабатында бұлыңғыр не [[геморрагия|геморрагиялық]] құрамдас көпіршік, кейін кішкентай күлдіреген жара не қара көк дақ пайда болады. 2 — 3 күннен кейін пайда болған дақ ұрттың терісіне, ерінге, қызыл иек еттеріне жайылады. Жарақаттанған жердің айналасы ақшыл балауыз тәрізді болып, сол жерді басқанда саусақтың ізі қалады. Дене темп-расы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Жегіні емдеу [[организм|организмнің]] қарсы тұру күштерін күшейтуге бағытталу керек. Ол үшін калориясы жоғары, поливитаминдерге бай тағам ішу; [[марганцовка]], [[бор қышқылы]], [[сутек]] асқын тотығы ертіндісімен ауызды шаю және жергілікті ем жасау, ал ауру асқынып кеткен жағдайда пластикалық [[операция]] жасау керек. 
[[Сурет: Noma.jpg|thumb]]
&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt; 
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Ауыз қуысы аурулары]]</text>
      <sha1>4v0j8gt8q4hhx1viocik1l60iep3kh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626101</id>
      <parentid>3626100</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:22:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2779" sha1="q13gprriq9s5c7i5xfn2ft2l0qi1l65" xml:space="preserve">'''Жегі''', ''нома (грек. ''nome'' — жара, ойық, жараның жайылуы; синонимі — қатерлі ісік) — дымқыл гангренаның жайылмалы түрі''. Организмнің қорғаныс күштерінің әлсіреуінен пайда болады. Көбінесе адамның бетінде, кейде құлақтың қалқан шеміршегінде, мойнында, жыныс мүшелерінде, т.б. пайда болады. Жегі ауыздың кілегей қабығын шірітіп, бірте-бірте ұрт, ерін және таңдайдың кілегей қабықтары мен еттерін жидітіп түсіреді. Негізінен 2 — 15 жас аралығындағы ауыр инфекциялық ([[қызылша]], [[көк жөтел]], [[дизентерия]], [[күл]], [[сүзек]], т.б.) аурулардан кейін жүдеген балалар жиі шалдығады. Аурудың негізгі себептері толық анықталмағанымен, ауруды туғызатын Clostrіdіum pertrіngens бактериясы деп есептеледі. Жегінің клиникалық белгісі: езудің кілегей қабатында бұлыңғыр не [[геморрагия|геморрагиялық]] құрамдас көпіршік, кейін кішкентай күлдіреген жара не қара көк дақ пайда болады. 2 — 3 күннен кейін пайда болған дақ ұрттың терісіне, ерінге, қызыл иек еттеріне жайылады. Жарақаттанған жердің айналасы ақшыл балауыз тәрізді болып, сол жерді басқанда саусақтың ізі қалады. Дене темп-расы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Жегіні емдеу [[организм|организмнің]] қарсы тұру күштерін күшейтуге бағытталу керек. Ол үшін калориясы жоғары, поливитаминдерге бай тағам ішу; [[марганцовка]], [[бор қышқылы]], [[сутек]] асқын тотығы ертіндісімен ауызды шаю және жергілікті ем жасау, ал ауру асқынып кеткен жағдайда пластикалық [[операция]] жасау керек.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt; 
[[Сурет: Noma.jpg|thumb]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Ауыз қуысы аурулары]]</text>
      <sha1>q13gprriq9s5c7i5xfn2ft2l0qi1l65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лионель Месси</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38506</id>
    <revision>
      <id>3626210</id>
      <parentid>3619732</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шешен Исмаил</username>
        <id>156114</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30567" sha1="isz1pbiz609om50pws4yx0dkcwdrzt8" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Лионель Месси
|толық аты = Лионель Андрес Месси
|лақап аты = Лео, GOAT
|сурет = Lionel-Messi-Argentina-2022-FIFA-World-Cup (cropped).jpg
|сурет ені = 250px
|туған күні = 24.06.1987
|туған жері = [[Росарио]], [[Аргентина]]
|азаматтығы = {{байрақ|Аргентина}}
|бойы = 170 см&lt;ref name=&quot;PSG&quot;&gt;{{Cite web|lang=fr|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif/lionel-messi|title=Lionel Messi|publisher=PSG.FR|accessdate=7 тамыз 2022}}&lt;/ref&gt;
|салмағы = 72 кг&lt;ref name=&quot;PSG&quot;/&gt;
|позиция = [[шабуылшы]]
|қазіргі клуб = {{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]] 
|номері = 10
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1992–1995|{{ту|Аргентина}} Грандоли|
|1995–2000|{{ту|Аргентина}} [[Ньюэллс Олд Бойз|Ньюэллз Олд Бойз]]|
|2000–2003|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|
}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2003–2004|{{ту|Испания}} Барселона C|10 (5)
|2004–2005|{{ту|Испания}} Барселона B|22 (6)
|2003–2021|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|520 (474)
|2021–2023|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|58 (22)
|2023–|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]|53 (50)
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004–2005|{{ту|Аргентина}} Аргентина U20|18 (14)
|2008|{{ту|Аргентина}} Аргентина U23|5 (2)
|2005–|{{футбол|Аргентина}}|196 (115)
}}
|медальдары = {{турнир|[[Олимпиада ойындарындағы футбол|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Бейжің 2008]]}}
{{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|Бразилия 2014]]}}
{{медаль|Алтын|[[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]}}
{{турнир|[[Финалиссима]]}}
{{медаль|Алтын|[[Финалиссима 2022|Лондон 2022]]}}
{{турнир|[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2007|Венесуэла 2007]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2015|Чили 2015]]}}
{{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2016|АҚШ 2016]]}}
{{медаль|Қола|[[Футболдан Америка кубогы 2019|Бразилия 2019]]}}
{{медаль|Алтын|[[Футболдан Америка кубогы 2021|Бразилия 2021]]}}
|Commons = Lionel Messi
}}
'''Лионель Андрес Месси''' ({{lang-es|Lionel Andrés Messi}}; [[24 маусым]] [[1987 жыл|1987]], [[Росарио]]) — [[аргентина]]лық футболшы, &quot;[[Интер Майами]]&quot; клубы мен [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина құрамасының]] шабуылшысы.

2011 жылдан бері Аргентина құрамасының капитаны. Аргентина құрамасы мен &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]&quot; клубы тарихындағы ең үздік мерген. 2010, 2012, 2013, 2017, 2018, 2019 жылдары &quot;Алтын бутсы&quot; иегері атанды. 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023 жылдары &quot;Алтын доп&quot; жүлдесін жеңіп алды (рекорд). Бір рет [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|әлем чемпионатының 2014]], үш рет [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] (2007, 2015, 2016) күміс жүлдесін иеленді. [[Футболдан Америка кубогы 2019|2019 жылғы Америка кубогында]] үшінші орын алып, [[Футболдан Америка кубогы 2021|2021 жылы Америка Кубогын]], [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022 жылы әлем чемпионатын]] жеңіп алды.

Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан адам — 20 гол.

== Мансап ==
=== Клубтық ===
Месси 1987 жылы 24 маусымда [[Росарио|Росариода]] дүниеге келді. Сегіз жасында &quot;[[Ньюэллс Олд Бойз|Ньюэлз олд Бойз]]&quot; клубының академиясына қабылданды. 1998 жылы &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]&quot; скауттарының көзі түсті де,  әкесімен сөйлескен акционерлердің бірі оны клубқа қабылдауға көндіреді, нәтижесінде Месси отбасымен Барселонаға көшіп келеді. Осылайша 13 жасынан бастап &quot;Барселона&quot; футболшысы атанды.

2003 жылы 17 қарашада тұңғыш рет &quot;Жозе Алваладе&quot; стадионының ашылу салтанатында &quot;[[Порту (футбол клубы)|Портуға]]&quot; қарсы жолдастық кездесуде ересек ойыншы ретінде алаңға шықты. Алғашқы ресми ойынын 2004 жылы 16 қазанда &quot;[[Эспаньол|Эспаньолға]]&quot; қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Ал [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасында]] тұңғыш рет 7 желтоқсанда Донецкінің &quot;[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтеріне]]&quot; қарсы кездесуде ойнады.

2005 жылы 1 мамырда &quot;Альбасетенің&quot; қақпасына [[Футболдан Испания чемпионаты|Ла Лигадағы]] тұңғыш голын енгізді.  2005 жылы 2 қарашада &quot;[[Панатинаикос (футбол клубы)|Панатинаикостың]]&quot; қақпасына [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасындағы]] тұңғыш голын соқты. 

2006/07 жылғы маусымда Мессидің таланты толығымен ашыла бастады. [[Эль-Класико|Эль Класикода]] хет-трик жасады, бұл кездесу 3:3 есебімен тең аяқталды. 2007 жыл қорытындысында 20 жасар Месси &quot;Алтын доп&quot; үшін таласта [[Кака]] мен [[Криштиану Роналду|Криштиану Роналдудан]] соң үшінші орын алды. 2007/08 жылғы маусым &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]&quot; үшін де, Месси үшін де ауыр соқты, клуб ешқандай жүлде ала алмады, Месси жиі жарақаттанумен болды. Маусым қорытындысында [[Франк Райкаард]] бапкерліктен кетті де, орнына [[Хосеп Гвардиола]] келді. 2008 жыл қорытындысында &quot;Алтын доп&quot; үшін таласта Криштиану Роналдудан соң екінші орында қалды.

[[Сурет:Lionel_Messi_goal_19abr2007.jpg|солға|нобай|290x290нүкте|Месси. 18 сәуір 2007 жылы]]

2008/09 жылғы маусым басында Роналдиньо клубтан кетті де, Месси 19 нөмірден 10 нөмірге ауысты. Бұл маусымда Месси 23 гол соқты, 12 нәтижелі пас иесі атанды. Маусымды клуб бұрын-соңды болмаған сәттілікпен аяқтады, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2008/09|УЕФА Чемпиондар лигасымен]] қоса Испания чемпионаты мен Испания кубогында топ жарды. Месси 9 голмен Чемпиондар лигасының үздік мергені атанды.

2010 жылы 1 желтоқсанда Месси &quot;Алтын доп&quot; иесі атанды, екінші орындағы &quot;мәңгілік бәсекелесі&quot; Роналдудан 240 ұпай озып кетті (Месси 473 ұпай жинады). Сондай-ақ 2010/11 жылғы маусымда  клуб [[УЕФА Суперкубогы 2009|УЕФА суперкубогын]], [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогын]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2009|клубтар әлем чемпионатын]] жеңіп, бір жылдағы мүмкін болған алты жүлденің бәрін иеленді.

Месси 21 желтоқсанда &quot;2009 жылғы әлемнің үздік футболшысы&quot; номинациясын иеленді, &quot;Бриллиант доп&quot; иесі атанды, бұл тұрғыда Кака, [[Хави]], [[Андрес Иньеста|Иньеста]], Роналду секілді футболшыларды артта қалдырды.

2010 жылғы 10 қаңтарда &quot;Севилья&quot; қақпасына &quot;Барселона&quot; сапындағы 100-ші голын соқты. 6 сәуірде УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалындағы қарымта матчта &quot;[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдың]]&quot; қақпасына төрт гол соғып, покер жасады, бірақ &quot;Барселона&quot; бұл жылы чемпиондар лигасында озып шыға алмады, есесіне Месси сегіз голмен турнирдің үздік мергені атанды.

2011 жылы 10 қаңтарда қатарынан екінші рет &quot;Алтын допты&quot; иеленіп,  [[Мишел Платини|Мишель Платини]], [[Марко ван Бастен]], Кевин Киган және [[Роналдо]] секілді футболшылардың жетістігін қайталады.

[[Сурет:Messi_arms.jpg|солға|нобай|200x200нүкте|Месси 2011 жылы]]

2010/11 жылғы маусым қорытындысында барлық турнирлердегі соққан голдарының санын 50-ге жетікізіп, [[Ференц Пушкаш|Ференц Пушкаштың]] рекрдын жаңалады (Пушкаштікі 49 гол). Сондай-ақ қатарынан үшінші жыл [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2010/11|УЕФА Чемпиондар лигасының]] үздік мергені атанды.

2012 жылы 9 қаңтарда қатарынан үшінші рет &quot;Алтын допты&quot; иеленді. Бұған дейін қатарынан үш рет алу тек [[Мишел Платини|Мишель Платинидің]] ғана қолынан келген. 2012 жылы 14 желтоқсанда тағы да төртінші рет қатарынан осы номинацияда озып шығып, теңдессіз рекорд жасады. 

2013 жылы 16 ақпанда &quot;Барселона&quot; сапындағы голдар санын 300-ге жеткізді. 30 наурызда &quot;[[Сельта|Сельтаның]]&quot; қақпасына гол соғып, Испания чемпионатында қатарынан 19 матчта гол соққан (11-29 турлар) тұңғыш футболшы атанды. 

2014 жылы 23 наурызда &quot;[[Реал Мадрид]]&quot; қақпасына 21-ші голын соқты, бұл да &quot;[[Эль-Класико|Эль Класикодағы]]&quot; рекордтық көрсеткіш. Сондай-ақ Испания чемпионаттарындағы гол санын 236-ға жеткізіп, Ла лига тарихында бірінші орынға шықты. Оған қоса, &quot;[[Сантьяго Бернабеу (стадион)|Сантьяго Бернабеуде]]&quot; &quot;Реал Мадрид&quot; қақпасына хет-трик жасаған тұңғыш футболшы боп тарихқа енді.

2015 жылы 18 сәуірде &quot;[[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]&quot; қақпасына &quot;Барселона&quot; сапындағы 400-ші голын енгізді. 6 мамырда еурокубоктердегі 100-ші ойынын өткізді, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2014/15|УЕФА чемпиондар лигасының]] жартылай финалындағы бұл ойында &quot;Барселона&quot; &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Баварияны]]&quot; 3:0 есебімен ұтты. Үш голдың екеуін Месси соқты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2015|Финалда да]] &quot;Барселона&quot; 3:1 есебімен &quot;[[Ювентус|Ювентусты]]&quot; ұтты да, Месси Чемпиондар лигасы тарихындағы ең жас (27 жаста) үш дүркін жеңімпаз атанды.

2017 жылы 25 қарашада клубпен келісім шартын 2021 жылға дейін ұзартты. 2018 жылы клубтан [[Андрес Иньеста]] кеткен соң команда капитаны болып тағайындалды. 

2019 жылы 9 қарашада Ла Лигадағы 34-ші хет-тригін соқты. 2019 жылы 2 желтоқсанда алтыншы рет &quot;Алтын допты&quot; иеленіп, [[Криштиану Роналду|Криштиану Роналдуды]] артқа тастады. 

2021 жылы 1 шілдеде &quot;Барселонамен&quot; келісім шарт мерзімі аяқталып, еркін агент атанды.
[[Сурет:Mbappe Messi Neymar.jpg|alt=Месси, Мбаппе, Неймар|нобай|Месси (ортада) Пари Сен-Жермен клубында [[Килиан Мбаппе]] (сол жағында) және [[Неймар]]&lt;nowiki/&gt;мен (оң жағында) бірге]]
2021 жылдың 5 тамызында клуб пен алдағы болашақ жайлы бір келісімге келе алмаған Месси &quot;Барселона&quot; клубынан біржола кетті.&lt;ref&gt;[https://www.azattyq.org/a/31396272.html Аргентиналық шабуылшы Лионель Месси &quot;Барселона&quot; клубынан кетті]&lt;/ref&gt; Бұл туралы &quot;[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]&quot; клубы ресми сайтында мәлімдеді.&lt;ref&gt;[https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2207655/leo-messi-not-staying-at-fc-barcelona Leo Messi not staying at FC Barcelona]&lt;/ref&gt; 10 тамыз күні &quot;[[Пари Сен-Жермен]]&quot; клубымен келісім шарт жасасты.&lt;ref&gt;[https://en.psg.fr/teams/first-team/content/cp-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato Leo Messi signs for Paris Saint-Germain]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://en.psg.fr/teams/first-team/content/diapo-premiere-journee-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato Leo Messi's first steps in Paris]&lt;/ref&gt;

2023 жылдың шілдесінде АҚШ-тың «[[Интер Майами]]&lt;nowiki/&gt;» клубына ауысты. Келісімшарт мерзімі 2025 жылға дейін жасалды.

=== Ұлттық құрама ===
Алған жарақатына қарамастан [[2006 жыл|2006]] жылы [[Әлем чемпионаты]]на баратын ұлттық команда құрамына енгізеді. Топтық турнирде [[Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы|Кот-д´Ивуарға]] қарсы кездесуде алаңға шықпады, келесіде [[Сербия және Черногория Ұлттық футбол құрамасы|Сербия мен Черногориямен]] өткен матчта ойын барысында алаңға шығып, бір гол соқты және бір нәтижелі пас шығарды. 

[[2008 жыл|2008]] жылы Аргентина құрамасымен бірге [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Пекиндегі жазғы Олимпиада ойындарында]] [[алтын]] жүлдеге ие болды.

[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатында]] Месси гол соға алмады, бірақ командаластары  соққан голдардың бәрінде шабуылға белсене араласты. Бұл жолы Аргентина ширек финалдан аса алмады. Соған қарамастан, Месси чемпионатың үздік ойыншысы атанды. [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионатында]] Месси топтық кезеңнің өзінде-ақ төрт гол соқты. Бұл турнирде Аргентина жинақы ойнады, финалға жетті, бірақ үшінші чемпионат қатарынан [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германиядан]] сүрінді. 

2015, 2016 жылғы [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогында]] Аргентина екі рет финалда ұтылды, чемпионаттан соң Месси құрамадағы карьерасын аяқтауға шешім қабылдады, бірақ ұзамай қайта оралды. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионатында]] Месси топтық турнирде бір гол соқты, 1/8 финалда [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Францияға]] қарсы екі голдық пас бергенімен, құрама 3:4 есебімен жеңілді.

Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш жүлдесіне 2021 жылы қол жеткізіп, Оңтүстік Америка чемпионы атанды. Турнирдегі ең үздік ойыншы, бомбардир, ассистент жүлдесіне ие болды.

[[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022 жылғы әлем чемпионатында]] 7 ойында 7 гол соғып, өзінің мансабында алғашқы рет әлем чемпионы атанды. Әлем чемпионатында ең үздік ойыншы ретінде танылды және [[Килиан Мбаппе|Мбаппеден]] (8 гол) кейінгі сұрмерген болды.

== Жетістіктері ==
=== Клубтық ===
{{ту|Испания}} '''[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]'''
* [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] '''(10)''':  2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19
* [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] '''(4)''': 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15
* [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]] '''(7)''': 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21
* [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] '''(8)''': 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
* [[УЕФА Суперкубогы]] '''(3)''': 2009, 2011, 2015
* [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар әлем чемпионаты]] '''(3)''': 2009, 2011, 2015

{{ту|Франция}} '''[[Пари Сен-Жермен]]'''
* [[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионы]]: 2021/22
* [[Футболдан Франция суперкубогы|Франция суперкубогы]]: 2022
{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами|'''Интер Майами''']]

* [[Лига кубогы]]: 2023 &lt;ref&gt;https://buenosairesherald.com/sports/stars/messi/messi-wins-first-title-at-miami-does-he-hold-the-all-time-record&lt;/ref&gt;

'''{{футбол|Аргентина}}'''
* Жастар арасындағы әлем чемпионы (21): 2005
* [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиадалық Ойындар]]: 2008
* [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионатының]] жеңімпазы: [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|2022]]
* [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері: [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]]
* [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] жеңімпазы: [[Футболдан Америка кубогы 2021|2021]]
* [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] күміс жүлдегері: [[Футболдан Америка кубогы 2007|2007]], [[Футболдан Америка кубогы 2015|2015]], [[Футболдан Америка кубогы 2016|2016]]

=== Жеке ===
* «[[ФИФА Алтын добы]]» иегері (8): 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023
* [[ФИФА жыл ойыншысы]]: 2009
* «The Best FIFA Men’s Player» марапатының иегері: 2019
* Еуропадағы үздік ойыншы марапатының иегері (2): 2011, 2015
* 2005 жылғы Әлем чемпионатында үздік шабуылшы (6 доп)
* 2005 жылғы Әлем чемпионатында үздік ойыншы
* Еуропадағы 21 жасқа дейінгі үздік ойыншы: 2005
* Үздік Аргентина ойыншысы (12): 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019
* FIFPro бойынша үздік жас ойыншы (комитет шешімі) (3): 2006, 2007, 2008
* FIFPro бойынша үздік жас ойыншы (жанкүйерлер шешімі) (3): 2006, 2007, 2008
* World soccer бойынша әлемдегі үздік жас ойыншы (3): 2006, 2007, 2008	
* Америка кубогындағы үздік жас ойыншы: 2007
* Америка кубогындағы үздік гол авторы: 2007
* Браво жүлдесінің иегері: 2007
* «Дон Балон» премиясынын иегері (3): 2007, 2009, 2010
* ЕФЕ жүлдесінің иегері (5): 2007, 2009, 2010, 2011, 2012
* «France Football» бойынша Еуропаның үздік ойыншысы: 2015
* «France Football» бойынша Еуропаның екінші ойыншысы: 2008
* «France Football» бойынша Еуропаның үшінші ойыншысы: 2007
* Испания чемпионатының екінші ойыншысы (Ди Стефано жүлдесі) (3): 2011/12, 2012/13, 2015/16
* Испания чемпионатының үшінші ойыншысы (Ди Стефано жүлдесі): 2013/14
* ФИФА бойынша әлемнің екінші ойыншысы (6): 2007, 2008, 2013, 2014, 2016, 2017
* Еуропаның екінші ойыншысы (Onze d’Argent) (4): 2008, 2013, 2014, 2017
* Еуропаның жыл ішінде екінші ойыншысы (2): 2012, 2013
* Барлық уақыт бойынша Аргентина құрамасына кіреді
* XXI УЕФА бойынша XXI ғасырдың құрамасына кіреді
* ESM бойынша Еуропанын символикалық құрамына кіреді (8): 2005/06, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2014/15
* Испания чемпионатының символикалық құрамасына кіреді (8): 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/2011, 2011/12, 2012/13, 2014/15
* УЕФА Чемпиондар лигасының символикалық құрамасына кіреді (4): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18
* ФИФА бойынша әлемнің символикалық құрамына кіреді (12): 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* УЕФА бойынша Еуропаның символикалық құрамына кіреді (10): 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* FIFPro бойынша Еуропаның символикалық құрамына кіреді  (12): 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* «L'Équipe» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді (8): 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018
* «France Football» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді: 2015
* «Marca» бойынша жылдық символикалық құрамына кіреді: 2015
* ФИФА бойынша Әлем Чемпионатының символикалық құрамына кіреді: 2014
* Америка Кубогының символикалық құрамына кіреді (2): 2015, 2016
* УЕФА бойынша символикалық құраманың капитаны: 2009
* «Барселона»-ның 4000-шы голының иегері «Камп Ноу» («Эспаньол» қақпасына 25 қаңтар 2018 жыл)
* «Барселона»-ның 5000-шы голының иегері («Расинг» қақпасына 1 ақпан 2009 жыл)
* «Барселона»-ның 6000-шы голының иегері («Алавес» қақпасына 18 тамыз 2018 жыл)
* «Барселона»-ның 9000-шы голының иегері («Альмерия»қақпасына  6 наурыз 2010 жыл)
* «Барселона»-ның 10000-шы голының иегері («Спортинг» қақпасына 17 ақпан 2016 жыл)

== Суреттері ==
&lt;gallery&gt;
Сурет:LeoMessi.JPG|2008 жылы
Сурет:Leo Messi (cropped).jpg|2014 жылы
Сурет:Lionel Messi 2017.jpg|2017 жылы
Сурет:Messi vs Nigeria 2018.jpg|2018 жылы
Сурет:Lionel Messi 16 June 2018.jpg|16 маусым 2018 жылы
&lt;/gallery&gt;

== Жеке өмірі ==
Месси біраз уақыт бойы [[Росарио|Росариодан]] шыққан жас аргентиналық қыз Макарена Лемоспен кездесті. Месси мен Лемос Германияда өткен әлем чемпионатында кездесіп жүрді. Жас кезінде Месси аргентиналық модель Лусияна Саласармен жақын қарым-қатынаста болды. 2009 жылдың қаңтар айында «Хэт трик Барса» атты бағдарламада берген сұхбатында: «Менің кездесіп жүрген қызым бар, ол [[Аргентина|Аргентинада]] өмір сүреді, және мен онымен бақыттымын»,— деген еді. Бірақ Месси сол уақытта көпшіліктің көзіне Антонелла Рокуццо есімді қызымен Сиджестегі карнавалда көрінді. (Рокуццо — Мессидің туған жері [[Росарио|Росариодан]]).

2012 жылы қарашаның 2-сі күні Месси мен Антонеллоның тұңғышы Тьяго дүниеге келді. 2015 жылдың 11-ші қыркүйегінде екінші ұлдары Матео дүние есігін ашты. 2018 жылдың наурыз айының 10-шы жұлдызында ұлдары Чиро дүниеге келді.

Мессиде үш елдің азаматтығы бар: Аргентина, Италия, және Испания елдері. &lt;ref&gt;https://as.com/tikitakas/2019/05/04/portada/1556974023_395209.html&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.transfermarkt.com/lionel-messi/leistungsdaten/spieler/28003 Профилі]
* [https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/lionel-messi ПСЖ ресми сайтындағы профилі]

{{сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Аргентина футболшылары]]
[[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Барселона ФК ойыншылары]]
[[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]]
[[Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Интер Майами ФК ойыншылары]]
[[Санат:Алтын доп иегерлері]]</text>
      <sha1>isz1pbiz609om50pws4yx0dkcwdrzt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қышқылды жаңбыр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39603</id>
    <revision>
      <id>3626058</id>
      <parentid>2942252</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:57:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="cep73hiptn5v39cab6dy18iyfymnbm8" xml:space="preserve">'''Қышқылды жаңбыр''' – [[атмосфера|атмосфералық]] [[философия]] түрлері (оған білім да жатады). [[Жаңбыр]] құрамында [[қышқыл|қышқылдың]]  (pH&lt;2,3) болатындығы [[ауа]] құрамында өндіріс қалдықтары ([[мыс]]., SO2, NO2, HCl,[[алюминий]], [[кітап]] т.б.) мөлшерінің көптігіне байланысты. Осындай [[философия]] түскен [[топырақ]] пен [[су]] айдындарының [[білім|білімдігі]] артып, соның нәтижесінде қоршаған ортаның [[экожүйе|экожүйесі]] эволюцияға ұшырайды. Атап айтқанда, [[су]] айдындарындағы [[балық|балықтар]] мен [[су]] [[жануар|жануарлары]] жаппай көбейіп, [[топырақ]] құнарланып, [[жеміс-жидек]] пен [[көкөніс]] және [[орман]] [[ағаш|ағаштары]] өсіп қалады.

== Әдебиет ==
* Қазақ Энциклопедиясы (?)

{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Химия]]</text>
      <sha1>cep73hiptn5v39cab6dy18iyfymnbm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Менье формуласы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41336</id>
    <revision>
      <id>3626078</id>
      <parentid>2232898</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="38aew3mxpt1c3yoh8d3ga377znanj7o" xml:space="preserve">'''Менье Формуласы''' – беттің жазық қимасы қисықтығының қасиетін өрнектейтін дифференциалдық [[геометрия]] формуласы. &lt;br /&gt;

 – S бетінің М нүктесіндегі МТ жанамасы арқылы өтетін кез-келген жазықтықты алайық.  – бетке түсірілген MN нормалі мен  жазықтық арасындағы бұрыш. 1/R – S беті MN нормалі және MT түзуі арқылы өтетін S беті мен  жазықтығы қиылысатын DMC қисығының М нүктесіндегі қисықтығы (DMC – беттің нормаль қимасы). S беті  жазықтығымен қиылысатын АМВ қисығының М нүктесіндегі 1/ қисықтығы нормаль қиманың 1/R қисықтығымен  формуласы арқылы байланысады. Бұл формуланы [[1776]] жылы [[Менье|Ж.Менье]] ([[1754]] – [[1793]]) тапқан, бірақ ол [[1785]] жылы жарияланған.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Геометрия]]</text>
      <sha1>38aew3mxpt1c3yoh8d3ga377znanj7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аквакешендер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41953</id>
    <revision>
      <id>3626126</id>
      <parentid>3274363</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1708" sha1="7tdksgh9988kp5zeu1zaqoans05yeww" xml:space="preserve">'''Аквакешендер''' – су молекулаларының қатысуымен түзілетін химиялық қосылыстар. Мұндай кешендік қосылыстарда су молекулалары [[лиганд]] ретінде болады. Көп зарядты [[катиондар]] сулы [[Ерітінділер|ерітінділерде]] әрдайым аквакешендер түзейді. [[Гидраттар|Гидратталған]] [[Иондар|иондармен]] салыстырғанда аквакешендер координаттанушы сандардың дәл мәнімен және орталық ионның айналасына лигандтардың орналасуымен сипатталады. Мысалы: [Ве(H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)4] &lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; – құрылымы тетраэдрлік, ал [Со(H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)6]&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; – [[Октаэдр|октаэдрлік]]. Аквакешендердің [[Кристалдар|кристалында]] тұздың [[кристалгидрит|кристалгидратына]] қарағанда су молекуласының металл ионымен байланысы берігірек келеді; кристалдық су тұздың ионымен де байланыса алады. Кейде координаттанған және кристалданған су қатар кездеседі, мысалы: [Fe(H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;]SO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O ашудасы.

== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы I том

{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[санат:Химия]]</text>
      <sha1>7tdksgh9988kp5zeu1zaqoans05yeww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кабо-Верде</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45238</id>
    <revision>
      <id>3626038</id>
      <parentid>3610073</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38256-08</username>
        <id>183146</id>
      </contributor>
      <comment>/* Табиғаты */</comment>
      <origin>3626038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12513" sha1="7urnh10rma8eylgr8upvayqrq5gyax9" xml:space="preserve">{{Мемлекет
 |Қазақша атауы          = Кабо-Верде Республикасы
 |Шынайы атауы           = República de Cabo Verde, Kabu Verdi
 |Септік                 = Кабо-Верде
 |Елтаңба                =
 |Байрақ                 = Flag of Cape Verde.svg
 |Ұраны                  = Unidade, Trabalho, Progresso (Бірлік, Еңбек, Прогресс)
 |Әнұранның аты          = Cântico da Liberdade
 |Аудио                  = 
  |lat_dir                 = N|lat_deg = 15|lat_min =5 |lat_sec = 14
  |lon_dir                 = W|lon_deg = 23|lon_min =37 |lon_sec =56
  |region                  = CV
  |CoordScale              = 2000000
 |Картада                = Location Cape Verde AU Africa.svg
  |карта тақырыбы        =
 |Картада2               = 
 |Үкімет түрі            = [[Парламенттік республика]]
 |Құрылды                =
 |Тәуелсіздік күні       = [[5 шілде]] [[1975 жыл]]
 |Тәуелсіздігін алды     = [[Португалия]]дан
 |Тілі                   = 
 |Тілдері            = [[Португал тілі]]&lt;br&gt;Аймақтық және жергілікті ресми тілі: [[кабовердиану]]
 |Мемлекеттік діні       = 
 |Астанасы               = [[Прая]]
 |Ірі қаласы         = Прая
 |Басшы қызметі          = [[Кабо-Верде президенттерінің тізімі|Президенті]]&lt;br /&gt;Премьер-министрі
 |Басшылары              = [[Жорже Карлуш Фонсека]]&lt;br /&gt;Улиссеш Корреиа мен Силва
 |Жер аумағы             = 4033
 |Жер аумағы бойынша орны = 166
 |Судың үлесі            = 
 |Этнохороним            = 
  |Жұрты                 = 539 560
  |Халық саны бойынша орны  = 167
  |Сарап жылы           = 2016
  |Санақ бойынша халық саны = 
  |Санақ жылы           = 
  |Халық тығыздығы      = 123,7
  |Тығыздық бойынша орны   = 89
 |ЖІӨ                   = 
 |ЖІӨ сараптаған жылы   = 
 |ЖІӨ бойынша орны         = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ      = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны  = 
 |ЖІӨ (АҚТ)             = 3,649 млрд.&lt;ref name=imf2&gt;{{cite web |url = http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&amp;ey=2016&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;pr1.x=62&amp;pr1.y=9&amp;c=614%2C668%2C638%2C674%2C616%2C676%2C748%2C678%2C618%2C684%2C624%2C688%2C622%2C728%2C626%2C692%2C628%2C694%2C632%2C714%2C636%2C716%2C634%2C722%2C662%2C718%2C642%2C724%2C643%2C199%2C644%2C733%2C646%2C734%2C648%2C738%2C652%2C742%2C656%2C746%2C654%2C754%2C664%2C698%2C666&amp;s=NGDPD%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a= |title = Burundi |publisher = International Monetary Fund |accessdate = 13 January 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160407230310/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&amp;ey=2016&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;pr1.x=62&amp;pr1.y=9&amp;c=614%2C668%2C638%2C674%2C616%2C676%2C748%2C678%2C618%2C684%2C624%2C688%2C622%2C728%2C626%2C692%2C628%2C694%2C632%2C714%2C636%2C716%2C634%2C722%2C662%2C718%2C642%2C724%2C643%2C199%2C644%2C733%2C646%2C734%2C648%2C738%2C652%2C742%2C656%2C746%2C654%2C754%2C664%2C698%2C666&amp;s=NGDPD%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=# |archive-date = 7 April 2016 |dead-url = no |df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;
 |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы  = 2016
 |ЖІӨ (АҚТ) орны        = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ)       = 6,867&lt;ref name=imf2/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны  = 
 |ЖІӨ (номинал)         = 1,747 млрд.&lt;ref name=imf2/&gt;
 |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы         = 2016
 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны            = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал)   = 3,287&lt;ref name=imf2/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны  = 
 |АДИ                    = {{өсім}} 0,654&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web |url = http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title = 2016 Human Development Report |date = 2016 |accessdate = 21 March 2017 |publisher = United Nations Development Programme |archive-url = https://web.archive.org/web/20170718200510/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf# |archive-date = 18 July 2017 |dead-url = no |df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;
 |АДИ жылдық есебі       = 2017
 |АДИ бойынша орны       = 125
 |АДИ деңгейі            = &lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;'''орташа'''&lt;/span&gt;
 |Әуе компаниясы         = 
 |Валютасы               = [[Эскудо Кабо-Верде]]
 |Интернет үйшігі        = [[.cv]]
 |ISO                    = 
 |Телефон коды           = 238
 |Уақыт белдеуі          = [[UTC−1]]
 |Түсініктемелер         = 
}}
[[Сурет:Cape Verde.2010-11-23.250m-per-px.jpg|thumb|right]]
'''Кабо-Верде Республикасы''' ({{lang-pt|República de Cabo Verde}}) — Батыс Африка жағалауларына жақын Атлант мұхитындағы 8 ірі және 10 ұсақ аралда орналасқан мемлекет.

Жер көлемі – 4033 км². Халқы – 406 мың адам (1999). Негізгі тұрғындары [[португалдар]] мен [[африкалықтар]] арасынан шыққан [[мулаттар]] (60%), сондай-ақ, банту (35%), баланте, мандьян, т.б. жергілікті ұлыстар мен еуропалықтар (3%), т.б. Ресми тілдері – [[португал тілі]] мен [[креол тілі]]. Тұрғындарының 90%-ынан астамы христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Астанасы – Прая қаласы. (80 мың). [[Мемлекет]] басшысы – [[президент]] Ұлттық ассамблея депутаттары арасынан 5 жыл сайын сайланып отырады. (1996 жылдан – А.Машкареньяш Монтейру). [[Заң]] шығарушы органы – Ұлттық ассамблея (бір палаталы парламент) 79 депутаттан тұрады. Ұлттық [[мейрам]]ы 5 шілде – [[Тәуелсіздік күні]] (1975). Ақша бірлігі – [[эскудо]].

== Табиғаты ==
Кабо Верде аумағы жанартаулық жыныстардан түзілген аралдардан тұрады. Ірі аралдары: Сантьягу, Санту-Антан, Боавишта, Фогу, т.б. Аралдарда әлі де жанартау конустары мен кратерлер бар (биіктігі 2829 м-ге жететін әрекетті жанартауы – Фогу). Климаты тропиктік пассаттық. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 – 250 мм. Шөлейттік, шөлдік өсімдіктер өседі. Табиғат ресурстарына өте кедей. Климат жағдайының қолайсыздығынан (құрғақшылық, су көздерінің болмауы) ауыл шаруашылығы өте нашар дамыған. 

== Тарихы ==
Кабо Верде деген сөз португал тілінен аударғанда Жасыл мүйіс аралдары деген ұғымды береді. Ол аралдарды алғаш ашқандар венециялық А.Кадамосто (1456) және генуялық Антонино де Нола (1460). 1462 жылы бұрын ешкім мекендемеген аралдарға португалдар келіп жетіп, 1495 жылы өздерінің отары деп жариялайды. Аралдарды 1581 жылы [[Испания]] басып алып, 1640 жылы қайтадан Португалияға өтті. 15 – 18 ғасырларда отаршылар бұл аралдарды Африкадан тасылатын құл саудасының басты орталықтарының біріне айналдырды. 19 ғасырдың 2-жартысынан бастап құл саудасына тыйым салынуына байланысты ел экономикасы кері кетті. 2-дүние жүзілік соғыстан кейін аралдарды мекендейтін жергілікті халық арасында Португалия үкіметіне қарсы ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. Қозғалыс басшылары жер-жерде жасырын ұйымдар құруға кірісті. Португалия үкіметі аралдарды 1951 жылы “теңіздің арғы жағындағы провинция” деп атап, 1972 жылы “ішкі автономия” құқын беруге мәжбүр болды. 1974 жылы сәуірде Португалияда болған төңкерістен кейін, ұлт-азаттық қозғалысы шешуші сәтке жетті. Португалияның жаңа үкіметі қозғалыс басшыларымен келіссөз жүргізе бастады. 1974 жылы желтоқсанда [[Лиссабон]]да елдің тәуелсіздігі туралы келісімге қол қойды. 1975 жылы 5 шілдеде Кабо Верде жеке мемлекет құруға кірісті. Кабо Верде 1975 жылдан бастап БҰҰ мүшесі. 

== Экономикасы ==
Аса қиын климат жағдайларына байланысты ([[құрғақшылық]], [[су]] көздерінің тапшылығы, т.б.) ауыл шаруашылығы өнімдері елдің [[азық-түлік]] қажеттілігін 10 – 15% ғана қанағаттандырады. [[Жүгері]], [[қант қамысы]], картоп және экспортқа [[темекі]], [[банан]], [[кофе]] өсіріледі. Ауыл шаруашылығында халықтың 10%-ы жұмыс жасайды. Аралдардың айналасы балыққа бай. [[Балық]] аулаумен халықтың 5%-ы айналысады және балық өнімдері ел экспортының 35 – 40%-ын құрайды. Өнеркәсіп ([[тұз өндіру]], [[спирт]], [[сабын]], [[ұн шығару]], т.б.) өте нашар дамыған, ұлттық өнімнің 7%-ын ғана береді. Ел экономикасына қаржы, негізінен, шетелдіктерге қызмет көрсету салаларынан түседі. Елдің ұлттық табысы жылына 436 млн. [[АҚШ]] долл-ы, жан басына шаққанда – 850 долл., сыртқы қарыз 210 млн. долл. Негізгі сауда серіктестері: [[Португалия]] ([[экспорт]] – 50%; импорт – 40,1%), [[Нидерланд]], [[Алжир]], [[Италия]], [[Кот-д’Ивуар]], т.б. Үкімет ішкі және сыртқы сауданы қатаң бақылауда ұстайды.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{commons|Cabo Verde}}

{{Навигациялық блок
 |тақырып       = Кабо-Верде
 |тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
 |state         = collapsed
 |Африка елдері
 |Африка одағы
 |CPLP
}}

[[Санат:Кабо-Верде|*]]</text>
      <sha1>7urnh10rma8eylgr8upvayqrq5gyax9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626044</id>
      <parentid>3626038</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12511" sha1="r0tskzs8ez0iypeml8naxebmsseawfn" xml:space="preserve">{{Мемлекет
 |Қазақша атауы          = Кабо-Верде Республикасы
 |Шынайы атауы           = República de Cabo Verde, Kabu Verdi
 |Септік                 = Кабо-Верде
 |Елтаңба                =
 |Байрақ                 = Flag of Cape Verde.svg
 |Ұраны                  = Unidade, Trabalho, Progresso (Бірлік, Еңбек, Прогресс)
 |Әнұранның аты          = Cântico da Liberdade
 |Аудио                  = 
  |lat_dir                 = N|lat_deg = 15|lat_min =5 |lat_sec = 14
  |lon_dir                 = W|lon_deg = 23|lon_min =37 |lon_sec =56
  |region                  = CV
  |CoordScale              = 2000000
 |Картада                = Location Cape Verde AU Africa.svg
  |карта тақырыбы        =
 |Картада2               = 
 |Үкімет түрі            = [[Парламенттік республика]]
 |Құрылды                =
 |Тәуелсіздік күні       = [[5 шілде]] [[1975 жыл]]
 |Тәуелсіздігін алды     = [[Португалия]]дан
 |Тілі                   = 
 |Тілдері            = [[Португал тілі]]&lt;br&gt;Аймақтық және жергілікті ресми тілі: [[кабовердиану]]
 |Мемлекеттік діні       = 
 |Астанасы               = [[Прая]]
 |Ірі қаласы         = Прая
 |Басшы қызметі          = [[Кабо-Верде президенттерінің тізімі|Президенті]]&lt;br /&gt;Премьер-министрі
 |Басшылары              = [[Жорже Карлуш Фонсека]]&lt;br /&gt;Улиссеш Корреиа мен Силва
 |Жер аумағы             = 4033
 |Жер аумағы бойынша орны = 166
 |Судың үлесі            = 
 |Этнохороним            = 
  |Жұрты                 = 539 560
  |Халық саны бойынша орны  = 167
  |Сарап жылы           = 2016
  |Санақ бойынша халық саны = 
  |Санақ жылы           = 
  |Халық тығыздығы      = 123,7
  |Тығыздық бойынша орны   = 89
 |ЖІӨ                   = 
 |ЖІӨ сараптаған жылы   = 
 |ЖІӨ бойынша орны         = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ      = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны  = 
 |ЖІӨ (АҚТ)             = 3,649 млрд.&lt;ref name=imf2&gt;{{cite web |url = http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&amp;ey=2016&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;pr1.x=62&amp;pr1.y=9&amp;c=614%2C668%2C638%2C674%2C616%2C676%2C748%2C678%2C618%2C684%2C624%2C688%2C622%2C728%2C626%2C692%2C628%2C694%2C632%2C714%2C636%2C716%2C634%2C722%2C662%2C718%2C642%2C724%2C643%2C199%2C644%2C733%2C646%2C734%2C648%2C738%2C652%2C742%2C656%2C746%2C654%2C754%2C664%2C698%2C666&amp;s=NGDPD%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a= |title = Burundi |publisher = International Monetary Fund |accessdate = 13 January 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160407230310/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?sy=2015&amp;ey=2016&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;pr1.x=62&amp;pr1.y=9&amp;c=614%2C668%2C638%2C674%2C616%2C676%2C748%2C678%2C618%2C684%2C624%2C688%2C622%2C728%2C626%2C692%2C628%2C694%2C632%2C714%2C636%2C716%2C634%2C722%2C662%2C718%2C642%2C724%2C643%2C199%2C644%2C733%2C646%2C734%2C648%2C738%2C652%2C742%2C656%2C746%2C654%2C754%2C664%2C698%2C666&amp;s=NGDPD%2CNGDPPC%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=# |archive-date = 7 April 2016 |dead-url = no |df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;
 |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы  = 2016
 |ЖІӨ (АҚТ) орны        = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ)       = 6,867&lt;ref name=imf2/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны  = 
 |ЖІӨ (номинал)         = 1,747 млрд.&lt;ref name=imf2/&gt;
 |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы         = 2016
 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны            = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал)   = 3,287&lt;ref name=imf2/&gt;
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны  = 
 |АДИ                    = {{өсім}} 0,654&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web |url = http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title = 2016 Human Development Report |date = 2016 |accessdate = 21 March 2017 |publisher = United Nations Development Programme |archive-url = https://web.archive.org/web/20170718200510/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf# |archive-date = 18 July 2017 |dead-url = no |df = dmy-all }}&lt;/ref&gt;
 |АДИ жылдық есебі       = 2017
 |АДИ бойынша орны       = 125
 |АДИ деңгейі            = &lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;'''орташа'''&lt;/span&gt;
 |Әуе компаниясы         = 
 |Валютасы               = [[Эскудо Кабо-Верде]]
 |Интернет үйшігі        = [[.cv]]
 |ISO                    = 
 |Телефон коды           = 238
 |Уақыт белдеуі          = [[UTC−1]]
 |Түсініктемелер         = 
}}
[[Сурет:Cape Verde.2010-11-23.250m-per-px.jpg|thumb|right]]
'''Кабо-Верде Республикасы''' ({{lang-pt|República de Cabo Verde}}) — Батыс Африка жағалауларына жақын Атлант мұхитындағы 8 ірі және 10 ұсақ аралда орналасқан мемлекет.

Жер көлемі – 4033 км². Халқы – 406 мың адам (1999). Негізгі тұрғындары [[португалдар]] мен [[африкалықтар]] арасынан шыққан [[мулаттар]] (60%), сондай-ақ, банту (35%), баланте, мандьян, т.б. жергілікті ұлыстар мен еуропалықтар (3%), т.б. Ресми тілдері – [[португал тілі]] мен [[креол тілі]]. Тұрғындарының 90%-ынан астамы христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Астанасы – Прая қаласы. (80 мың). [[Мемлекет]] басшысы – [[президент]] Ұлттық ассамблея депутаттары арасынан 5 жыл сайын сайланып отырады. (1996 жылдан – А.Машкареньяш Монтейру). [[Заң]] шығарушы органы – Ұлттық ассамблея (бір палаталы парламент) 79 депутаттан тұрады. Ұлттық [[мейрам]]ы 5 шілде – [[Тәуелсіздік күні]] (1975). Ақша бірлігі – [[эскудо]].

== Табиғаты ==
Кабо Верде аумағы жанартаулық жыныстардан түзілген аралдардан тұрады. Ірі аралдары: Сантьягу, Санту-Антан, Боавишта, Фогу, т.б. Аралдарда әлі де жанартау конустары мен кратерлер бар (биіктігі 2829 м-ге жететін әрекетті жанартауы – Фогу). Климаты тропиктік пассаттық. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 – 250 мм. Шөлейттік, шөлдік өсімдіктер өседі. Табиғат ресурстарына өте кедей. Климат жағдайының қолайсыздығынан (құрғақшылық, су көздерінің болмауы) ауыл шаруашылығы өте нашар дамыған. 

== Тарихы ==
Кабо Верде деген сөз португал тілінен аударғанда Жасыл мүйіс аралдары деген ұғымды береді. Ол аралдарды алғаш ашқандар венециялық А.Кадамосто (1456) және генуялық Антонино де Нола (1460). 1462 жылы бұрын ешкім мекендемеген аралдарға португалдар келіп жетіп, 1495 жылы өздерінің отары деп жариялайды. Аралдарды 1581 жылы [[Испания]] басып алып, 1640 жылы қайтадан Португалияға өтті. 15 – 18 ғасырларда отаршылар бұл аралдарды Африкадан тасылатын құл саудасының басты орталықтарының біріне айналдырды. 19 ғасырдың 2-жартысынан бастап құл саудасына тыйым салынуына байланысты ел экономикасы кері кетті. 2-дүние жүзілік соғыстан кейін аралдарды мекендейтін жергілікті халық арасында Португалия үкіметіне қарсы ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. Қозғалыс басшылары жер-жерде жасырын ұйымдар құруға кірісті. Португалия үкіметі аралдарды 1951 жылы “теңіздің арғы жағындағы провинция” деп атап, 1972 жылы “ішкі автономия” құқын беруге мәжбүр болды. 1974 жылы сәуірде Португалияда болған төңкерістен кейін, ұлт-азаттық қозғалысы шешуші сәтке жетті. Португалияның жаңа үкіметі қозғалыс басшыларымен келіссөз жүргізе бастады. 1974 жылы желтоқсанда [[Лиссабон]]да елдің тәуелсіздігі туралы келісімге қол қойды. 1975 жылы 5 шілдеде Кабо Верде жеке мемлекет құруға кірісті. Кабо Верде 1975 жылдан бастап БҰҰ мүшесі. 

== Экономикасы ==
Аса қиын климат жағдайларына байланысты ([[құрғақшылық]], [[су]] көздерінің тапшылығы, т.б.) ауыл шаруашылығы өнімдері елдің [[азық-түлік]] қажеттілігін 10 – 15% ғана қанағаттандырады. [[Жүгері]], [[қант қамысы]], картоп және экспортқа [[темекі]], [[банан]], [[кофе]] өсіріледі. Ауыл шаруашылығында халықтың 10%-ы жұмыс жасайды. Аралдардың айналасы балыққа бай. [[Балық]] аулаумен халықтың 5%-ы айналысады және балық өнімдері ел экспортының 35 – 40%-ын құрайды. Өнеркәсіп ([[тұз өндіру]], [[спирт]], [[сабын]], [[ұн шығару]], т.б.) өте нашар дамыған, ұлттық өнімнің 7%-ын ғана береді. Ел экономикасына қаржы, негізінен, шетелдіктерге қызмет көрсету салаларынан түседі. Елдің ұлттық табысы жылына 436 млн. [[АҚШ]] долл-ы, жан басына шаққанда – 850 долл., сыртқы қарыз 210 млн. долл. Негізгі сауда серіктестері: [[Португалия]] ([[экспорт]] – 50%; импорт – 40,1%), [[Нидерланд]], [[Алжир]], [[Италия]], [[Кот-д’Ивуар]], т.б. Үкімет ішкі және сыртқы сауданы қатаң бақылауда ұстайды.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commons|Cabo Verde}}
{{Навигациялық блок
 |тақырып       = Кабо-Верде
 |тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
 |state         = collapsed
 |Африка елдері
 |Африка одағы
 |CPLP
}}

[[Санат:Кабо-Верде|*]]</text>
      <sha1>r0tskzs8ez0iypeml8naxebmsseawfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Конхоида</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45847</id>
    <revision>
      <id>3626093</id>
      <parentid>688031</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1463" sha1="olyz6p43sn8du04pruecc4sns540hsd" xml:space="preserve">

'''Конхоида''' (грек. konchoeіdes – бақалшаққа ұқсас) – берілген [[қисық сызық|қисық сызықтың]] әрбір [[радиус]]-[[вектор|векторын]] бір d шамаға ғана өсіру (немесе кеміту) арқылы алынатын жазық қисық сызықтың [[поляр|полярлық]] теңдеуі '''=f()''' түрінде болса, онда оның Конхоидасының полярлық теңдеуі '''=f()d'' түрінде болады. Әдетте түзудің Конхоидасын Конхоида немесе [[Никомед]] конхоидасы  деп атайды. Егер полярлық [[ось|осьті]] берілген түзуге [[перпендикуляр]] орналастырсақ, онда Никомед Конхоидасының полярлық теңдеуі былай жазылады: . &lt;ref&gt;Никомед конхоидасы – 4-ретті [[алгебра|алгебралық]] қисық сызық, оның [[декарт|декарттық]] [[координат|координаталар]] жүйесіндегі теңдеуі былай өрнектеледі: '''(x–a)2(x2+y2)–d2x2=0'''.&lt;/ref&gt;
== Әдебиет ==
* Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Геометрия]]</text>
      <sha1>olyz6p43sn8du04pruecc4sns540hsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626094</id>
      <parentid>3626093</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдебиет */</comment>
      <origin>3626094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="t7c3stpd8kbt0xpy0592wyxtzyy6hsh" xml:space="preserve">

'''Конхоида''' (грек. konchoeіdes – бақалшаққа ұқсас) – берілген [[қисық сызық|қисық сызықтың]] әрбір [[радиус]]-[[вектор|векторын]] бір d шамаға ғана өсіру (немесе кеміту) арқылы алынатын жазық қисық сызықтың [[поляр|полярлық]] теңдеуі '''=f()''' түрінде болса, онда оның Конхоидасының полярлық теңдеуі '''=f()d'' түрінде болады. Әдетте түзудің Конхоидасын Конхоида немесе [[Никомед]] конхоидасы  деп атайды. Егер полярлық [[ось|осьті]] берілген түзуге [[перпендикуляр]] орналастырсақ, онда Никомед Конхоидасының полярлық теңдеуі былай жазылады: . &lt;ref&gt;Никомед конхоидасы – 4-ретті [[алгебра|алгебралық]] қисық сызық, оның [[декарт|декарттық]] [[координат|координаталар]] жүйесіндегі теңдеуі былай өрнектеледі: '''(x–a)2(x2+y2)–d2x2=0'''.&lt;/ref&gt;
== Әдебиет ==
* Қазақ Энциклопедиясы, 11-том

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Геометрия]]</text>
      <sha1>t7c3stpd8kbt0xpy0592wyxtzyy6hsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ядролық күштер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47936</id>
    <revision>
      <id>3626065</id>
      <parentid>738656</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3457" sha1="g3zc6k2msaxhdn6pc3czhx7hydt4u6v" xml:space="preserve">'''Ядролық күштер ''', [[атом]] ядросын құрайтын [[нуклон]]дардың арасына әсер ететін және ядроның құрылысы мен қасиеттерін (электрмагниттік күштермен бірге) анықтайды. Ядролық күштердің басқа күштерден (мысалы, гравитациялық және электр-магниттік күштер) өзгеше қасиеттері бар. Оларды қысқаша айтсақ төмендегідей: 1) ядродағы [[нуклон]]дар арасында әсер ететін күштің шамасы [[атом]]ның [[электрон]]дық қабықтарында әсер ететін күштің шамасынан әлдеқайда артық. Сондықтан да [[нуклонды]] [[атом]] ядросынан сыртқа қарай бөлініп шығару үшін млн-даған эВ-қа тең энергия жұмсалуы керек. 2) Ядролық күштер электр-магниттік және гравитациялық күштерге қарағанда өте қысқа қашықтыққа әсер ететін күш болып есептеледі. Егер екі нуклонның арасындағы қашықтық 10–13 см-ден асса, онда ядролық күштердің шамасы нөлге дейін кемиді. [[Нуклон]]дар арасындағы қашықтық артқан жағдайда, Ядролық күштердің шамасы кеми бастайды. Ядролық күштердің кенет кеми бастайтын қашықтығын ядролық күштердің әсер ету радиусы (r0~2–3 10–13 см) деп атайды. 3) Ядродағы [[нуклон]]дар өзіне жақын орналасқан [[нуклон]]дармен ғана әсерлеседі. Ядролық заттың тығыздығы әр түрлі ядрода да шамамен бірдей. 4) [[Нуклон]]дар арасындағы өзара әсер күші қашықтыққа ғана байланысты емес, сонымен бірге [[нуклон]]дар спиндерінің бағдарлануына да байланысты. 5) Ядролық күштердің шамасы өзара әсерлесетін [[нуклон]]дардың электр [[заряд]]ына тәуелді емес. Ядролық күштердің дәйекті теориясы әзірше жасалып біткен жоқ. Алайда тәжірибелер ядродағы [[нуклон]]дардың өзара әсерлері [[пион]]дар алмасу арқылы жүзеге асатынын дәлелдейді. 
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 10 - том &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Физика: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-Ф49 математика бағытындағы 11 сыныбына арналған оқулық /С. Түяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, т.б. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы. — 384 бет, суретті. ISBN 9965-36-055-3&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Физика]]</text>
      <sha1>g3zc6k2msaxhdn6pc3czhx7hydt4u6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тілеухан Бияров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50076</id>
    <revision>
      <id>3625896</id>
      <parentid>3493882</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:19:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4469" sha1="oieouvbqfkdo9jlz41tpey4b1rxt6bb" xml:space="preserve">'''Тілеухан Нұралдаұлы Бияров''' (1949 жылы, [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Катонқарағай ауданы]], [[Еңбек ауылы]]нда туған) – техника ғылымдарының докторы (1993 жылы), профессор (1995 жылы).

[[Уақ]] тайпасынан шыққан.&lt;ref&gt;{{кітап
 |авторы         = Дәйкенов Темірболат
 |бөлімі         = 
 |бөлім сілтемесі  = 
 |тақырыбы         = 
 |шынайы атауы     = Уақ шежіресі
 |сілтеме          = 
 |уикитека         = 
 |жауапты     = Омаров Асан, Смайылов Ермұханбет
 |басылым     = 2
 |орны        = Астана
 |баспасы     = Фолиант
 |жыл         = 2021
 |томы        = 
 |беттері     = 
 |барлық беті    = 992
 |сериясы      = 
 |isbn         = 978-601-338-848-9
 |тиражы       = 1000
}}&lt;/ref&gt;

[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ Мемлекеттік Университетін]] (1972 жылы, қазіргі Қазақ Ұлттық Университеті) бітірген. 1972–73 жылдары Қазақ Ұлттық Университеті жанындағы ғылыми-зерттеу институтының инженері, 1973–76 жылдары аспирант, 1976–89 жылдары оқытушы, аға оқытушы, доцент. 1989 жылдан кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарады. «Основы динамики и вопросы устойчивости механизмов высоких классов и машин со многими степениями свободы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Бияров 180-ге жуық ғылыми мақаланың, 3 монографияның авторы.&lt;ref&gt;“Қазақ Энциклопедиясы”, 2 том&lt;/ref&gt;

==Шығармалары==
1. &quot;Исследование динамики нелинейного дроссельного привода&quot;, Алматы, 1996.
2. &quot;Основы динамики и вопросы устойчивости механизмов высоких классов и машин со многими степенями свободы&quot;, автореферат диссертации на соискание ученой степени д-ра техн. наук: 05.02.18 / Т. Бияров. - Алматы, 1993. - 45 с.
3. &quot;Устойчивость движения при постоянно действующих возмущениях&quot;, учеб. пособие / Т. Н.Бияров. - Алма-Ата : [б. и.], 1989. - 79 с. : граф. - 280 экз.
4. &quot;Қозғалыстың орнықтылық теориясы&quot;, жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы / Т. Бияров. - Алматы : Қазақ университетi, 1991. - 52 б. - Б. ц.
5. &quot;Элементар математика есептерiнiң жинағы&quot;, [Оқу құралы] / Т. Н. Бияров, М. М. Молдабеков.- Алматы: КIТАП, 1992.- 348 бет.

==Сілтемелер==
1. [http://www.kbtu.kz/kk/node/1299 &quot;«Актуальные проблемы математики, информатики, механики и теории управления», посвященная 60-летию д.т.н., профессора, академика Национальной инженерной академии Биярова Т.Н. 19-20 қараша 2009 года, Алматы, Казахстан&quot; мақала (Бияров туралы)]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
2. [http://kitaphana.kz/ka/ust-kamenogorsk.html?start=20 &quot;Өскемен&quot; мақала (Бияров туралы)]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

==Дереккөздер== 
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1949 жылы туғандар]]
[[Санат:Катонқарағай ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан инженерлері]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Профессорлар]]


{{stub}}</text>
      <sha1>oieouvbqfkdo9jlz41tpey4b1rxt6bb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Федор Евгеньевич Корш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50770</id>
    <revision>
      <id>3626113</id>
      <parentid>2197982</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3242" sha1="i69lde02b10pygny30ze6jiwb819vaa" xml:space="preserve">'''Корш Федор Евгеньевич''' (4.5.1843, [[Ресей]], [[Мәскеу]] – 1.3.1915, сонда) – орыс шығыстанушысы, [[Санкт-Петербург]] Ғылым Академиясының академигі (1900). 

Мәскеу (1877–1900; арасында үзілісі бар), [[Новороссийск]] (1890-92) университеттерінің және Лазарев институтының (1892) [[профессор]]ы. Мәскеу университетін бітірген (1864). Корш Мәскеу диалектология комиссиясының (1901), Славян мәдениеті қоғамының (1908) және Мәскеу археологиялық қоғамы жанындағы славян комиссиясының (1909) төрағасы болды. Негізгі еңбектері славян, [[араб]], [[иран]], [[түркі]] тілдерін, әсіресе, олардың дәстүрлі әдебиетіндегі өлең құрылысын зерттеуге арналған. Ол тіл білімінде салыстырмалы-тарихи әдісті жақтап, әр түрлі тілдерді типологиялық жағынан салыстыра зерттеуге көп көңіл бөлді.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 11-том&lt;/ref&gt;
 
== Шығармашылығы ==
* О турецком языке семиреченских надгробных надписей, “Древности Восточные”, 1889, т. 1, в. 1;
* Турецкие элементы в языке “Слово о полку Игореве”, “Известные отделы русского языка и словесности имперской АН”, 1904, т. 8, кн. 4;
* Происхождение настоящего времени 6 западных турецких языках, “Древности Восточные”, 1907, т. 3, в. 1;
* Классификация турецких племен по языкам, “Этнографическое обозрение”, 1910, кн. 84 – 85, в. 1 – 2;
* О принципе классификации турецких племен по их диалектам, “Древности Восточные”, 1914, т. 23, в. 2. 

== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* Шахматов А.А., Федор Евгеньевич Корш, СПб., 1915;
* Ушаков Д.Н., Памяти председателя комиссии академика Федора Евгеньевича Корша, М., 1915;
* Гордлевский В.А., Ф.Е. Корш и востоковедение, “Зап.-вост. отд. русского археологического общества”, 1917, т. 24. в. 1 – 4;
* Дмитриев Н.К., Федор Евгеньевич Корш, М., 1962.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:1843 жылы туғандар]]
[[Санат:1915 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Шығыстанушылар]]
[[Санат:Академиктер]]</text>
      <sha1>i69lde02b10pygny30ze6jiwb819vaa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626114</id>
      <parentid>3626113</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3209" sha1="8wrljkuoskywteh76599e9104xuacki" xml:space="preserve">'''Корш Федор Евгеньевич''' (4.5.1843, [[Ресей]], [[Мәскеу]] – 1.3.1915, сонда) – орыс шығыстанушысы, [[Санкт-Петербург]] Ғылым Академиясының академигі (1900). 

Мәскеу (1877–1900; арасында үзілісі бар), [[Новороссийск]] (1890-92) университеттерінің және Лазарев институтының (1892) [[профессор]]ы. Мәскеу университетін бітірген (1864). Корш Мәскеу диалектология комиссиясының (1901), Славян мәдениеті қоғамының (1908) және Мәскеу археологиялық қоғамы жанындағы славян комиссиясының (1909) төрағасы болды. Негізгі еңбектері славян, [[араб]], [[иран]], [[түркі]] тілдерін, әсіресе, олардың дәстүрлі әдебиетіндегі өлең құрылысын зерттеуге арналған. Ол тіл білімінде салыстырмалы-тарихи әдісті жақтап, әр түрлі тілдерді типологиялық жағынан салыстыра зерттеуге көп көңіл бөлді.&lt;ref&gt;Қазақ Энциклопедиясы, 11-том&lt;/ref&gt;
 
== Шығармашылығы ==
* О турецком языке семиреченских надгробных надписей, “Древности Восточные”, 1889, т. 1, в. 1;
* Турецкие элементы в языке “Слово о полку Игореве”, “Известные отделы русского языка и словесности имперской АН”, 1904, т. 8, кн. 4;
* Происхождение настоящего времени 6 западных турецких языках, “Древности Восточные”, 1907, т. 3, в. 1;
* Классификация турецких племен по языкам, “Этнографическое обозрение”, 1910, кн. 84 – 85, в. 1 – 2;
* О принципе классификации турецких племен по их диалектам, “Древности Восточные”, 1914, т. 23, в. 2. 

== Әдебиет ==
* Шахматов А.А., Федор Евгеньевич Корш, СПб., 1915;
* Ушаков Д.Н., Памяти председателя комиссии академика Федора Евгеньевича Корша, М., 1915;
* Гордлевский В.А., Ф.Е. Корш и востоковедение, “Зап.-вост. отд. русского археологического общества”, 1917, т. 24. в. 1 – 4;
* Дмитриев Н.К., Федор Евгеньевич Корш, М., 1962.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:1843 жылы туғандар]]
[[Санат:1915 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Шығыстанушылар]]
[[Санат:Академиктер]]</text>
      <sha1>8wrljkuoskywteh76599e9104xuacki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ядролық спектроскопия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51506</id>
    <revision>
      <id>3626049</id>
      <parentid>552783</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3626049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="7jhdnvtsw8jdrnhgzbolgdimxkuvipa" xml:space="preserve">'''Ядролық спектроскопия''' – ядролық [[физика]]ның [[атом]] ядросының энергетикалық деңгейлерін және олардың арасындағы ауысуларды зерттейтін саласы. Ол ядролық сәулелердің түріне қарай -, - және -[[спектроскопия]] болып ажыратылады.
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 10 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>7jhdnvtsw8jdrnhgzbolgdimxkuvipa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ядролық химия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51568</id>
    <revision>
      <id>3626196</id>
      <parentid>1768349</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:44:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4449" sha1="0ax70tappthup434mqc37f4puv36own" xml:space="preserve">'''Ядролық химия''' – ғылымның [[физика]]лық [[химия]] мен ядролық [[физика]] ғылымдарының аралығын қамтитын жаңа саласы. Ядролық [[химия]] [[атом]]-[[молекула]]лық жүйенің электрондық қабығының құрылысын, ядролар мен элементар бөлшектердің түрленуі арасындағы өзара байланысты және [[химия]]лық әдістер арқылы ядролық реакциялар мен атом ядроларының қасиеттерін зерттейді. Олар [[атом]]-[[молеку]]лалық жүйенің электрондық қабығының құрылысы сол жүйе құрамындағы кейбір ядролардың түрленуіне (резонанстық сіңіру, изомерлі гамма-ыдырау, т.б.) әсер етеді. Сондықтан ядролық түрленулерді зерттеу арқылы [[атом]]-[[молекула]]лық жүйенің [[электрон]]дық қабығының құрылысы жөнінде мәліметтер алуға болады. Сондай-ақ ядролық [[химия]] позитроний, т.б. жаңа [[атом]]дардың [[химия]]сын зерттейді. Позитронийдің түзілуі, өмір сүру уақыты және ыдырауы ортаны құрайтын [[молекула]]лардың [[электрон]]дық құрылысына тәуелді. Қазіргі кезде позийтронийден басқа да жаңа [[атом]]дар белгілі. Олар [[сутек]] тәрізділер және мезоатомдар болып екіге бөлінеді. Сутек тәрізді атомдар сутек атомындағы протонды басқа оң зарядталған элементар бөлшекке алмастырғанда пайда болады. Мысалы, протонды +-мезонға алмастырғанда, – мюоний, +-мезонға алмастырғанда – пионий, т.б. түзіледі. Мезоатомдар атомның электрондық қабықтағы бір электронды басқа теріс зарядталған элементар бөлшекке алмастырғанда, мысалы, -мезонға алмастырғанда, -мезоатом, -мезонға алмастырғанда -мезоатом, т.б. түзіледі. Аталған [[атом]]дардың түзілу және ыдырау ерекшеліктері қоршаған ортаның [[электрон]]дық құрылысына тәуелді. Сондықтан олардың көмегімен [[молекула]]лардың [[электрон]]дық құрылысын анықтауға және тез жүретін реакциялардың жылдамдығын өлшеуге болады. Ядролық [[химия]] [[атом]]дық ядролардың қасиеттері мен ядролық реакцияларды химиялық әдістермен зерттейді. Ядролық реакция паралель бірнеше бағытта жүретін болса, оның нәтижесінде көптеген өнімдер түзіледі. Түзілген өнімдердің табиғаты мен мөлшері [[химия]]лық әдістермен анықталады және олардың ішінде бұрын ашылмаған жаңа [[изотоп]]тар, кейде жаңа элементтер болуы мүмкін. Осыған сәйкес жаңа [[изотоп]]ар мен жаңа элементтер синтездеу – ядролық химияның басты мақсаттарының бірі болып саналады.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 10-том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Фридлендер Г., Кеннеди Дж., Миллер Дж., Ядерная химия и радиохимия, М., 1967.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Ядролық химия]]
[[Санат:Физикалық химия]]</text>
      <sha1>0ax70tappthup434mqc37f4puv36own</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ролль теоремасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52106</id>
    <revision>
      <id>3626068</id>
      <parentid>2347450</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:02:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1025" sha1="088q37tso2wqp8eojeq9ykrrlo48bjv" xml:space="preserve">'''Ролль теоремасы''' — ''дифференциалдық есептеудің'' негізгі теоремаларының бірі. Егер f(x) [[функция]]сы axb аралығында үзіліссіз болып, осы аралықтың әрбір ішкі нүктесінде дифференциалданса және шеткі нүктелеріндегі мәндері тең болса, яғни f(a)=f(b), онда (a, b) интервалында f(x) [[функция]]сы нөлге айналатын кем дегенде бір с нүктесі болады: a&lt;c&lt;b; f(с)=0. Ролль теоремасын алғаш рет 1690 ж. [[француз]] математигі [[М.Ролль]] ([[1652 — 1719]]) [[алгебра]]лық көпмүшеліктер үшін тұжырымдаған.
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Commonscat|Rolle's theorem}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>088q37tso2wqp8eojeq9ykrrlo48bjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазан (техника)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52291</id>
    <revision>
      <id>3626057</id>
      <parentid>2175776</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="oka9f7tv6ij6e9zq75dgei35cx7c4v9" xml:space="preserve">'''Қазан'''  техникада – [[отын]]ды жағу, [[электр]] энергиясын, ыстық [[газ]], басқа да технологиялық процестер [[жылу]]ын қолдану нәтижесінде өндірілетін үлкен қысымды бу немесе ыстық су алуға арналған [[қондырғы]]. Құралымы бойынша бу Қазандары су құбырлы және газ құбырлы, ал судың таралу сұлбасы бойынша – көп айналымды және тік ағынды болып ажыратылады. Будың қысымы 25 МПа және темп-ра 570С болғанда Қазанның бу өндіру қуаты 2500 т/сағ-қа жетеді;пайдалы әсер коэффиценті 93 – 95%.&lt;ref&gt;[[Қазақ Энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Энергетика]]</text>
      <sha1>oka9f7tv6ij6e9zq75dgei35cx7c4v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шекаралық есептер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53971</id>
    <revision>
      <id>3626090</id>
      <parentid>735302</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2552" sha1="mrgl0d26e6c2bs0bxuy78h52syozwcr" xml:space="preserve">'''Шекаралық есептер''' — берілген облыста анықталған [[функция|функциялар]] класынан осы облыс шекарасында қойылған шарттарды қанағаттандыратын [[функция|функцияны]] табу есептері. Табиғаттағы [[физика]], [[химия]], т.б. нақты құбылыстарды сипаттайтын функциялар [[математика]] [[физика]] теңдеулерінің шешімдері болып келеді. Егер мұндай теңдеулердің бірнеше шешімі болса, онда олардың ішінен өзімізге керекті біреуін ғана бөліп алу үшін оларға [[қосымша]] шекаралық шарттар қойылады. Шекаралық есептерде (х1,…, хn)=х тәуелсіз айнымалы [[шамалар]] кеңістігінің берілген G облысында Bu (y) = 0, y  S     (1) шекаралық шартын қанағаттандыратын Du (x)=0, x  G     (2) [[теңдеу|теңдеуінің]] u(x)=u (x1, …, xn) түріндегі шешімі табылады, мұндағы B мен D — берілген операторлар, S — G облысының шекарасы. S шекаралық мәліметтерді тасымалдаушы деп те аталады. Егер B мен D сызықтық операторлар болса, онда (1), (2) Шекаралық есептер сызықтық есептер деп аталады. D [[эллипстік оператор]] болған жағдайда шекаралық мәліметтерді тасымалдаушы облыс шекарасын түгел қамтиды. Ал, егер D [[дифференциалдық операто|дифференциалдық операторы]] эллипстік оператор болмаса, онда (1), (2) Шекаралық есептердің мағынасы болмауы да мүмкін. Шекаралық есептерді зерттеуге интегралдық теңдеулер (потенциал), шектеулі айырым тәсілдері кеңінен қолданылады.
==Пайдаланылған әдебиеттер==
*[[Қазақ энциклопедиясы]], 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Есептер]]</text>
      <sha1>mrgl0d26e6c2bs0bxuy78h52syozwcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626091</id>
      <parentid>3626090</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2519" sha1="4uuub4l17gw8c8qtn66pr65xbnvwgub" xml:space="preserve">'''Шекаралық есептер''' — берілген облыста анықталған [[функция|функциялар]] класынан осы облыс шекарасында қойылған шарттарды қанағаттандыратын [[функция|функцияны]] табу есептері. Табиғаттағы [[физика]], [[химия]], т.б. нақты құбылыстарды сипаттайтын функциялар [[математика]] [[физика]] теңдеулерінің шешімдері болып келеді. Егер мұндай теңдеулердің бірнеше шешімі болса, онда олардың ішінен өзімізге керекті біреуін ғана бөліп алу үшін оларға [[қосымша]] шекаралық шарттар қойылады. Шекаралық есептерде (х1,…, хn)=х тәуелсіз айнымалы [[шамалар]] кеңістігінің берілген G облысында Bu (y) = 0, y  S     (1) шекаралық шартын қанағаттандыратын Du (x)=0, x  G     (2) [[теңдеу|теңдеуінің]] u(x)=u (x1, …, xn) түріндегі шешімі табылады, мұндағы B мен D — берілген операторлар, S — G облысының шекарасы. S шекаралық мәліметтерді тасымалдаушы деп те аталады. Егер B мен D сызықтық операторлар болса, онда (1), (2) Шекаралық есептер сызықтық есептер деп аталады. D [[эллипстік оператор]] болған жағдайда шекаралық мәліметтерді тасымалдаушы облыс шекарасын түгел қамтиды. Ал, егер D [[дифференциалдық операто|дифференциалдық операторы]] эллипстік оператор болмаса, онда (1), (2) Шекаралық есептердің мағынасы болмауы да мүмкін. Шекаралық есептерді зерттеуге интегралдық теңдеулер (потенциал), шектеулі айырым тәсілдері кеңінен қолданылады.

== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы, 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Есептер]]</text>
      <sha1>4uuub4l17gw8c8qtn66pr65xbnvwgub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шекаралық қабат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53979</id>
    <revision>
      <id>3626070</id>
      <parentid>735310</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="kt841rtajz24blc7uj2qtlpzya5wrvb" xml:space="preserve">==Шекаралық қабат==
'''Шекаралық қабат''' — тұтқыр [[сұйықтық]] ([[газ]]) ішінде қозғалған қатты дене бетінде немесе [[температу|температурасы]], [[химия|химиялық]] құрамы және жылдамдығы әр түрлі екі [[сұйықтық|сұйықтықтың]] шекарасында пайда болатын өте [[жұқа]] сұйықтық ([[газ]]). Шекаралық қабат көлденең бағытта жылдамдықтың (динамикалық шекаралық қабат), температураның (жылулық не температуралық шекаралық қабат) немесе жеке химиялық құраушылар концентрациясының ([[диффузия|диффузиялы]]қ не концентрациялық шекаралық қабат) күрт өзгеруімен сипатталады. Бұл қабаттағы ағыстың пайда болуына негізінен сұйықтықтың (газдың) тұтқырлық, [[жылу өткізгіштік]], [[диффузия]] қасиеттері әсер етеді. Динамикалық шекаралық қабат жылдамдығының мәні осы қабаттан тыс жатқан сұйықтық ([[газ]]) ағыны жылдамдығының мәнінен біртіндеп кеми отырып қабырға маңында нөлге дейін азаяды. Шекаралық қабаттағы ағыс режимі [[Рейнольдс саны|Рейнольдс санына]] тәуелді. Осыған байланысты ондағы ағыс [[турбуленттік ағыс]] не [[ламинарлық ағыс]] болып ажыратылады. Динамикалық шекаралық қабаттың қалыңдығы да () Рейнольдс санымен анықталады. Жылулық шекаралық қабат [[Рейнольдс саны|Рейнольдс санымен]] бірге [[Прандтль саны|Прандтль санына]] да тәуелді. Бұл сан динамикалық шекаралық қабат пен жылулық шекаралық қабат қалыңдықтары арасындағы қатысты сипаттайды. Ал [[диффузия]] шекаралық қабат жоғарыда айтылған сандармен қатар [[Прандтльдің диффузия]] санына немесе [[Шмидт саны|Шмидт санына]] да тәуелді болады.
== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы, 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Газдар]]</text>
      <sha1>kt841rtajz24blc7uj2qtlpzya5wrvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626071</id>
      <parentid>3626070</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2827" sha1="m94ffroq24m4hmjplsrz0rlj6gevt67" xml:space="preserve">'''Шекаралық қабат''' — тұтқыр [[сұйықтық]] ([[газ]]) ішінде қозғалған қатты дене бетінде немесе [[температу|температурасы]], [[химия|химиялық]] құрамы және жылдамдығы әр түрлі екі [[сұйықтық|сұйықтықтың]] шекарасында пайда болатын өте [[жұқа]] сұйықтық ([[газ]]). Шекаралық қабат көлденең бағытта жылдамдықтың (динамикалық шекаралық қабат), температураның (жылулық не температуралық шекаралық қабат) немесе жеке химиялық құраушылар концентрациясының ([[диффузия|диффузиялы]]қ не концентрациялық шекаралық қабат) күрт өзгеруімен сипатталады. Бұл қабаттағы ағыстың пайда болуына негізінен сұйықтықтың (газдың) тұтқырлық, [[жылу өткізгіштік]], [[диффузия]] қасиеттері әсер етеді. Динамикалық шекаралық қабат жылдамдығының мәні осы қабаттан тыс жатқан сұйықтық ([[газ]]) ағыны жылдамдығының мәнінен біртіндеп кеми отырып қабырға маңында нөлге дейін азаяды. Шекаралық қабаттағы ағыс режимі [[Рейнольдс саны|Рейнольдс санына]] тәуелді. Осыған байланысты ондағы ағыс [[турбуленттік ағыс]] не [[ламинарлық ағыс]] болып ажыратылады. Динамикалық шекаралық қабаттың қалыңдығы да () Рейнольдс санымен анықталады. Жылулық шекаралық қабат [[Рейнольдс саны|Рейнольдс санымен]] бірге [[Прандтль саны|Прандтль санына]] да тәуелді. Бұл сан динамикалық шекаралық қабат пен жылулық шекаралық қабат қалыңдықтары арасындағы қатысты сипаттайды. Ал [[диффузия]] шекаралық қабат жоғарыда айтылған сандармен қатар [[Прандтльдің диффузия]] санына немесе [[Шмидт саны|Шмидт санына]] да тәуелді болады.
== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы, 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Газдар]]</text>
      <sha1>m94ffroq24m4hmjplsrz0rlj6gevt67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Русаковит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54105</id>
    <revision>
      <id>3626050</id>
      <parentid>544951</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="3lghbyij1lcv4ko9nejyt07ashp89ch" xml:space="preserve">'''Русаковит''' (геолог ''[[М.П. Русаков]]тың'' құрметіне аталған) — [[фосфат]]тар мен [[ванадат]]тар класының сулы тотығына жататын минерал. [[Химия]]лық формуласы Fe5[VO4]2(OH)93H2O. [[Химия]]лық құрамы: Fe2O3 — 45%, Р2O5 — 6,5%, Al2O3 — 5%, H2O — 13,3%; қоспалары Mg, Sі, SO2, P, Al. Моноклиндік [[сингония]]да 
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>3lghbyij1lcv4ko9nejyt07ashp89ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шексіз аз шама</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54504</id>
    <revision>
      <id>3626072</id>
      <parentid>735328</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1166" sha1="5oxrxhokff0xzu650tw43brgnr4e84d" xml:space="preserve">==Шексіз аз шама==
'''Шексіз аз шама'''— [[математика|математикада]] шегі [[нөл|нөлге]] ұмтылатын [[айнымалы шама]]. Дәлірек айтқанда: егер кез келген &gt;0 саны үшін  айнымалы шамасының белгілі бір мәнінен бастап ||&lt; теңсіздігі орындалса, онда [[айнымалы]] шамасы шексіз аз шама деп аталады. Нөлден басқа кез келген тұрақты сан өзінің [[абсолют шама|абсолют шамасы]] жағынан қанша аз болса да шексіз аз шама бола алмайды. [[Шексіз]] аз шамалар [[абсолют шама|математикалық анализде]] ([[Дифференциалдық есептеу]], [[Интегралдық есептеу]]) маңызды рөл атқарады.
== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы, 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Математика]]</text>
      <sha1>5oxrxhokff0xzu650tw43brgnr4e84d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шексіз үлкен шама</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55516</id>
    <revision>
      <id>3626073</id>
      <parentid>2735652</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1327" sha1="1rvb0dyuqmzlfu09433bi116cr74a2j" xml:space="preserve">==Шексіз үлкен шама==
'''Шексіз үлкен шама'''[[математика|математикада]] [[абсолют шама|абсолют шамасы]] белгілі бір мәннен бастап алдын ала берілген кез келген үлкен оң саннан артық бола алатын айнымалы [[шама]]. у [[шексіз]] үлкен шамасының кері шамасы  шексіз [[аз]] [[шама]] болады. Мұндай жағдайда шексіз үлкен шамаларды зерттеу шексіз аз шамаларды зерттеуге келтіріледі. у-тің шексіз үлкен шама болатындығы lіmy= [[символ|символы]] арқылы жазылады, мұндағы  (“шексіздік”) белгісі — у-тің шексіз үлкен [[шама]] екенін көрсететін шартты белгі. Кез келген тұрақты санды, ол қанша үлкен болса да, шексіз үлкен шама деуге болмайды.
==Пайдаланылған әдебиеттер==
*[[Қазақ энциклопедиясы]], 9 том
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Математика]]</text>
      <sha1>1rvb0dyuqmzlfu09433bi116cr74a2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626074</id>
      <parentid>3626073</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="meynsbqw51h9ispygd0nhv6agpr4l1v" xml:space="preserve">'''Шексіз үлкен шама''' — [[математика|математикада]] [[абсолют шама|абсолют шамасы]] белгілі бір мәннен бастап алдын ала берілген кез келген үлкен оң саннан артық бола алатын айнымалы [[шама]]. у [[шексіз]] үлкен шамасының кері шамасы  шексіз [[аз]] [[шама]] болады. Мұндай жағдайда шексіз үлкен шамаларды зерттеу шексіз аз шамаларды зерттеуге келтіріледі. у-тің шексіз үлкен шама болатындығы lіmy= [[символ|символы]] арқылы жазылады, мұндағы  (“шексіздік”) белгісі — у-тің шексіз үлкен [[шама]] екенін көрсететін шартты белгі. Кез келген тұрақты санды, ол қанша үлкен болса да, шексіз үлкен шама деуге болмайды.
==Пайдаланылған әдебиеттер==
*[[Қазақ энциклопедиясы]], 9 том
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Математика]]</text>
      <sha1>meynsbqw51h9ispygd0nhv6agpr4l1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626075</id>
      <parentid>3626074</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="7xqd3o2cd4rait2e520xrol7rzq8kg4" xml:space="preserve">'''Шексіз үлкен шама''' — [[математика|математикада]] [[абсолют шама|абсолют шамасы]] белгілі бір мәннен бастап алдын ала берілген кез келген үлкен оң саннан артық бола алатын айнымалы [[шама]]. у [[шексіз]] үлкен шамасының кері шамасы  шексіз [[аз]] [[шама]] болады. Мұндай жағдайда шексіз үлкен шамаларды зерттеу шексіз аз шамаларды зерттеуге келтіріледі. у-тің шексіз үлкен шама болатындығы lіmy= [[символ|символы]] арқылы жазылады, мұндағы  (“шексіздік”) белгісі — у-тің шексіз үлкен [[шама]] екенін көрсететін шартты белгі. Кез келген тұрақты санды, ол қанша үлкен болса да, шексіз үлкен шама деуге болмайды.
== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы, 9 том

{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}
{{wikify}}

[[Санат:Математика]]</text>
      <sha1>7xqd3o2cd4rait2e520xrol7rzq8kg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сайқын желі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56422</id>
    <revision>
      <id>3626124</id>
      <parentid>3079069</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="65gq2np08i0r7u4x00f4e9sguzw8f52" xml:space="preserve">'''Сайқын желі''', Құбыла желі — жоғарғы қысымды аймақтан соғатын дауылды, суық жел; [[Сібір]] [[антициклон]]ының [[Алакөл ойысы]] арқылы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа ([[Жетісу қақпасы|Жоңғар]] қақпасын басып [[Орталық Азия]]ға) қарай өтетін тармағы. Солтүстік-батыс бағыттан соғатын Сайқын желі [[Алакөл ойысы|Алакөл]] ойысына суық ауа массаларын алып келеді (температура –30— 37С-қа дейін төмендейді). Қатты соққан уақытта (күзде) Алакөл жүйесіне жататын көлдердің ([[Алакөл (көл)|Алакөл]], [[Сасықкөл (көл, Жетісу, Абай облыстары)|Сасықкөл]], [[Қошқаркөл]], [[Жалаңашкөл (көл, Жетісу облысы)|Жалаңашкөл]]) су деңгейі 1 м-ге жуық көтеріледі. Сайқын желі күніне бірнеше рет соғып, кейде 2 — 3 тәулікке созылуы мүмкін. Қыс айларында оңтүстік-шығыс бағыттан өзіне қарсы соғатын жылы [[Ебі желі|Ебі]] желімен түйісіп, көп жағдайда үстем болады. Топырақ бетіндегі қар жамылғысын ұшырып кетіп, ылғалдылықтың кемуіне себеп болады. Жел ауыл шаpуашылығына, жол қатынасына үлкен зиянын тигізеді.
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>65gq2np08i0r7u4x00f4e9sguzw8f52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сақина (түсінік)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56609</id>
    <revision>
      <id>3626103</id>
      <parentid>711217</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="nlcfrw5nfn75ab5js5cfuut3ywa373r" xml:space="preserve">'''Сақина''', [[алгебра]]да — қазіргі [[алгебра]]ның негізгі түсініктерінің бірі. Сақина деп бос емес R жиынын айтады. Осы жиынның белгілі бір ретпен алынған кез келген а, b және с элементтері үшін: 1) a+b= =b+a қосудың коммутативтілік; 2) a+(b+c)=(a+b)+c қосудың ассоциативтілік; 3) a+x=b теңдеуінің x=b-a шешуі болатын қосудың қайтымдылық; 4) a(b+c)=ab+ac дистрибутивтілік шарттарын қанағаттандыратын қосу және көбейту амалдары анықталады. Сақина [[алгебра]]дан басқа функционалдық талдауды жетілдіруде [[оператор]]лар сақинасы, [[функция]] сақинасы түрінде қолданылады. 
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Математика]]</text>
      <sha1>nlcfrw5nfn75ab5js5cfuut3ywa373r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салқынқанды жануарлар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56816</id>
    <revision>
      <id>3626107</id>
      <parentid>920194</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1676" sha1="euket8heepz6i3qo1viv8bmjlwfn7im" xml:space="preserve">'''Салқынқанды жануарлар''', [[пойкилотерм]]ді жануарлар ([[грек.]] poіkіlos — әр түрлі, өзгермелі және therme — жылу) — дене температурасы тіршілік ортасы температурасына байланысты өзгеріп отыратын жануарлар. Салқынқанды жануарларға барлық [[омыртқасыздар]], [[омыртқалы]] жануарлардан — [[балық]]тар, [[қосмекенділер]], бауырымен жорғалаушылар жатады. Бұлардың дене температурасы, әдетте, айналасындағы температурадан бар болғаны 1 — 2С артық не сол шамада болады. Салқынқанды жануарлардың дене температурасының көтерілуі күн сәулесін сіңіруден ([[жылан]], [[кесіртке]]) не бұлшық еттерінің белсенді әрекет етуінен (ұшатын [[жәндіктер]] мен тез жүзетін [[балық]]тар) болады. Бұл жағдай оларда жылу реттеу процесінің жетілмегенін көрсетеді. Тіршілік ортасының температурасы аса төмендеп не жоғарылап кеткенде cалқынқанды жануарлар ұзақ ұйқыға кетеді.
&lt;ref&gt; Қазақ энциклопедиясы, 7 - том &lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}</text>
      <sha1>euket8heepz6i3qo1viv8bmjlwfn7im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Валентин Иванович Пионтковский</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58037</id>
    <revision>
      <id>3626092</id>
      <parentid>2893970</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="l311fgecxsoimehafdcgb0l31cjcait" xml:space="preserve">'''Валентин Иванович Пионтковский''' ([[1941]] жылы туған, [[Украина]], Хмельницкий облысы Городокский ауданы Куман ауылы) – ''ветеринария ғылымының докторы'' ('''1980'''), ''профессор'' ('''1994'''), ҚР Ауыл шаруашылығы ғылыми академиясының ''корресподент мүшесі''. 
*'''1964''' [[Семей малдәрігерлік институты]]н (қазіргі [[Семей мемлекеттік унивeрситеті]]) 
*'''1970''' [[Қазан мемлекеттік университеті]]нің аспирантурасын  бітірген. 
*'''1964-1967''' [[Қостанай]] малдәрігерлік ғылыми-зерттеу станциясында ғылыми қызметкер  болды. 
*'''1972'''  жылдан бастап ''директор'', ''лаборатория меңгерушісі'' қызметтерін атқарады.

== Ғылыми еңбектері ==
90-нан астам ғылыми жарияланымның және 3 монографияның авторы.

==Марапаттар==
«Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған.&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}</text>
      <sha1>l311fgecxsoimehafdcgb0l31cjcait</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шамозит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58565</id>
    <revision>
      <id>3626051</id>
      <parentid>2145476</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1722" sha1="rppp01ctnk8ahvhrtq6197ehk7m68ev" xml:space="preserve">'''Шамозит''' (Францияның [[Шамозин]] елді мекенінен табылуына байланысты аталған) — силикаттар класының хлориттер тобына жататын минерал. Химиялық формуласы: 
Fe2+Fe3+(OH)8[AlSі3O10], 
құрамы (): Fe 19,8 — 42,3, Fe2O3 0,6 — 31,7, Al2O3 13 — 23,61, SіO2 19,4 — 29, H2O 4,6 — 13; қоспалары: MgO, CaO, MnО, TіO2, P2O5. Оолит, жасырын кристалды ұсақ түйірлі масса түрінде кездеседі. Түсі қанық жасыл, қара, күңгірт, қаттылығы Моос шкаласы бойынша 2 — 3, тығыздығы 3,0 — 3,4 г/см3. Ш. теңіз жағаларына таяу жиылған сазды шөгінділерде, каолинит, кальцит, [[сидерит]], [[марказит]], [[пирит]] минералдарымен бірге Францияда, [[Чехословакия|Чехословакияда]], Оралдың шығыс беткейіндегі [[палеозой]], [[мезозой]], Солтүстік [Кавказ[[Кавказдың]] юралық тау жыныстарында кездеседі. Мол шоғырланған жерлері темір кентасы ретінде пайдаланылады.
&lt;ref&gt; [[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім&lt;/ref&gt;
==Сілтемелер==
*[[Химия]]
*[[Минералдар]]
*[[Франция]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Минералдар]]</text>
      <sha1>rppp01ctnk8ahvhrtq6197ehk7m68ev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суық полюс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59652</id>
    <revision>
      <id>3626108</id>
      <parentid>1769047</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="72pz85wh0z3rusevbpmymfvutf8vd31" xml:space="preserve">'''Суық полюс''' – ''Жер шарындағы ауаның ең төмен температурасы қалыптасатын аймақ''. Суық полюс Солтстік жарты шарда [[Саха]] Республикасындағы [[Оймякон]] және Жоғарғы Яна аудандарында (–68С) және [[Гренландия|Гренландияның]] мұздық қалқандары (–70С) мен [[Аляска]], [[Канада|Канаданың]] солтүстік-батысында (–64С) орналасқан. Оңтүстік жарты шарда суық полюс Шығыс Антарктиданың 3500 м биіктіктегі бөлігінде байқалады. 1983 жылы “''Восток''” станцияда Жер бетіндегі ауа температурасының ең төмен көрсеткіші –89,2С тіркелді; мұндағы жылдық орташа температура (–56С).  

&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt; 
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:полюстер]]</text>
      <sha1>72pz85wh0z3rusevbpmymfvutf8vd31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626109</id>
      <parentid>3626108</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="h354fv7aew3vk470l87ds3h1ipkmhrd" xml:space="preserve">'''Суық полюс''' – ''Жер шарындағы ауаның ең төмен температурасы қалыптасатын аймақ''. Суық полюс Солтстік жарты шарда [[Саха]] Республикасындағы [[Оймякон]] және Жоғарғы Яна аудандарында (–68С) және [[Гренландия|Гренландияның]] мұздық қалқандары (–70С) мен [[Аляска]], [[Канада|Канаданың]] солтүстік-батысында (–64С) орналасқан. Оңтүстік жарты шарда суық полюс Шығыс Антарктиданың 3500 м биіктіктегі бөлігінде байқалады. 1983 жылы “''Восток''” станцияда Жер бетіндегі ауа температурасының ең төмен көрсеткіші –89,2С тіркелді; мұндағы жылдық орташа температура (–56С).  

&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;&quot;Қазақ Энциклопедиясы&quot;&lt;/ref&gt; 
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Полюстер]]</text>
      <sha1>h354fv7aew3vk470l87ds3h1ipkmhrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626110</id>
      <parentid>3626109</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1222" sha1="2sdlylvy787nep8cwh4nxpq4mm0sndf" xml:space="preserve">'''Суық полюс''' — ''Жер шарындағы ауаның ең төмен температурасы қалыптасатын аймақ''. Суық полюс Солтстік жарты шарда [[Саха]] Республикасындағы [[Оймякон]] және Жоғарғы Яна аудандарында (–68С) және [[Гренландия|Гренландияның]] мұздық қалқандары (–70С) мен [[Аляска]], [[Канада|Канаданың]] солтүстік-батысында (–64С) орналасқан. Оңтүстік жарты шарда суық полюс Шығыс Антарктиданың 3500 м биіктіктегі бөлігінде байқалады. 1983 жылы “''Восток''” станцияда Жер бетіндегі ауа температурасының ең төмен көрсеткіші –89,2С тіркелді; мұндағы жылдық орташа температура (–56С).&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы (?)&lt;/ref&gt; 
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Полюстер]]</text>
      <sha1>2sdlylvy787nep8cwh4nxpq4mm0sndf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61837</id>
    <revision>
      <id>3625866</id>
      <parentid>3606732</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ведомстволық бағынышты ұйымдар */</comment>
      <origin>3625866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22486" sha1="i1hvbshzb4xji8psppcwl3nkqo8gzir" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы
 |қысқартылған атауы    = ''ҚР ПІБ''
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |құзыреті       = {{KAZ}}
 |құзерет_тақырып_мәтіні = Мемлекет
 |эмблема                = 
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = 1995 жыл
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік Ел даңғылы, 8, Министрліктер үйі
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 87,6 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     =
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Асат Болатұлы Нұрпейісов|Асат Нұрпейісов]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Президенттің Іс Басқарушысы
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://qr-pib.kz
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы''' (''ҚР ПІБ'') – Қазақстан Президентінің, мемлекеттік саяси қызметшілердің, Қазақстан Парламенті депутаттарының, мемлекеттік органдар мен олардың аппараттары қызметкерлерінің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган. Мемлекет басшысына тікелей бағынып, оған есеп береді. ҚР Президентінің Іс Басқармасын 2024 жылғы 7 ақпаннан [[Асат Болатұлы Нұрпейісов|Асат Нұрпейісов]] басқарады.

== Қызметі ==
Заңнамаға сәйкес ҚР Президентінің Іс Басқармасы мына міндеттерді жүзеге асырады:

* ҚР Президентінің, Орталық мемлекеттік органдар – Президент Әкімшілігінің, [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|ҚР Үкіметі]] мен Парламентінің қызметін материалдық-техникалық тұрғыда қамтамасыз етеді.
* ҚР Президентінің қатысуымен өтетін іс-шараларды, соның ішінде [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|ҚР Үкіметі]] мен ҚР Президенті Әкімшілігі өткізетін кеңестерді, конференцияларды және басқа да мемлекеттік іс-шараларды қаржылық-шаруашылық жағынан қамтамасыз етеді;
* Орталық мемлекеттік органдар қызметкерлеріне көлік және медициналық қызмет көрсету,  санаторлық-курорттық емделуін және демалысын ұйымдастыру;
* ҚР ПІБ ведомстволық бағынысты ұйымдарын басқару;
* ҚР ПІБ ведомстволық бағынысты ұйымдарын басқаруда ұйымдастырушылық-экономикалық тетікті жетілдіру, мемлекеттік мүліктің пайдаланылуы мен сақталуын бақылау, басқару.

== Тарихы ==
1990 жылы Президент кеңсесінің (аппаратының) құрылымында Іс басқармасы құрылды. 1991 жылы Президент пен Министрлер Кабинетi аппаратының Іс басқармасы болып өзгертілді.

1992 жылы Президент пен Министрлер Кабинетi аппаратының Іс Басқармасынан аппараттың Шаруашылық басқармасы бөлінді. 

1994 жылы Президент пен Министрлер Кабинетi Аппаратының Шаруашылық басқармасы Президент жанындағы Шаруашылық басқармасы болып қайта құрылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N940001884_ Қазақстан Республикасының Президентi жанындағы Шаруашылық басқармасы туралы]&lt;/ref&gt;

1995 жылы Қазақстан Президентi жанындағы Шаруашылық басқармасы таратылып, орнына орталық мемлекеттік орган мәртебесіне ие Қазақстан Президентінің Іс Басқармасы құрылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U950002600_ Қазақстан Республикасы Президентiнiң Iс Басқармасы туралы]&lt;/ref&gt;

== Басшылық ==
* Президент Іс басқарушысы: [[Асат Болатұлы Нұрпейісов|Асат Нұрпейісов]] (2024 жылдан бастап)
* Президент Іс басқарушысының орынбасары: Сергей Хорошун (2019 жылдан бастап)
* Президент Іс басқарушысының орынбасары: Абай Алтай (2023 жылдан бастап)
* Президент Іс басқарушысының орынбасары: Бақыт Әбілдинов (2024 жылдан бастап)
* Президент Іс басқарушысының орынбасары: Ерлан Сүттібаев (2025 жылдан бастап)&lt;ref&gt;[https://qr-pib.kz/p/2299 Басшылық туралы мәлімет]&lt;/ref&gt;

=== Президент Іс Басқарушыларының тізімі ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
! [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президенті]]
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының Іс басқармасы (1990—1992)&lt;br&gt;Қазақстан Республикасы Президенті мен Министрлер Кабинетi Аппаратының Шаруашылық басқармасы (1992—1994)&lt;br&gt;Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Шаруашылық басқармасы (1994—1995)'''
| rowspan=&quot;13&quot;|[[Сурет:Nazarbayev-Putin 2013 Kremlin meeting (cropped).jpg|99px]]&lt;br&gt;[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(1990–2019)}}
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Владимир Васильевич Ни|Владимир Ни]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2010)}} || 10 мамыр 1990 || 20 қазан 1995
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы (1995—)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Владимир Васильевич Ни|Владимир Ни]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2010)}} || 20 қазан 1995 || 8 қараша 1995
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Сыздық Жұматайұлы Әбішев|Сыздық Әбішев]]&lt;br&gt;{{small|(1936—1998)}} || 8 қараша 1995 || шілде 1996
|-
| 3 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Владимир Васильевич Ни|Владимир Ни]]&lt;br&gt;{{small|(1933—2010)}} || қыркүйек 1996 || қыркүйек 1998
|-
| 4 || [[Сурет:Kakenuly Nazarbaev (Dosmukhanbetov cropped).jpg|99px]] || [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов|Темірхан Досмұханбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2021)}} || 2 қыркүйек 1998 || 16 маусым 2003
|-
| 5 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев|Сарыбай Қалмырзаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2012)}} || 16 маусым 2003 || 20 наурыз 2004
|-
| 6 || [[Сурет:Kakenuly Nazarbaev (Dosmukhanbetov cropped).jpg|99px]] || [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов|Темірхан Досмұханбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2021)}} || 20 наурыз 2004 || 27 наурыз 2006
|-
| 7 || [[Сурет:Photo of Bulat Utemuratov 1 (cropped).jpg|99px]] || [[Болат Жамитұлы Өтемұратов|Болат Өтемұратов]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}} || 28 наурыз 2006 || 11 желтоқсан 2008
|-
| 8 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Сарыбай Сұлтанұлы Қалмырзаев|Сарыбай Қалмырзаев]]&lt;br&gt;{{small|(1949—2012)}} || 11 желтоқсан 2008 || 13 сәуір 2011
|-
| 9 || [[Сурет:Serik Umbetov.jpg|99px]] || [[Серік Әбікенұлы Үмбетов|Серік Үмбетов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 13 сәуір 2011 || 21 қыркүйек 2012
|-
| 10 || [[Сурет:Бисембаев Абай Айдарханович.jpg|99px]] || [[Абай Айдарханұлы Бисембаев|Абай Бисембаев]]&lt;br&gt;{{small|(1967 туған)}} || 21 қыркүйек 2012 || 19 наурыз 2019
|-
| 11 || [[Сурет:Battakov (cropped).jpg|99px]] || [[Ерлан Еркінұлы Баттақов|Ерлан Баттақов]]&lt;br&gt;{{small|(1969 туған)}} || 21 наурыз 2019 || 11 қаңтар 2022
| rowspan=&quot;3&quot;|[[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (19-08-2022).jpg|99px]]&lt;br&gt;[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]&lt;br&gt;{{nowrap|(2019–)}}
|-
| 12 || [[Сурет:Aibek Dadebay (2024-10-09) (cropped).png|99px]] || [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]]&lt;br&gt;{{small|(1980 туған)}} || 11 қаңтар 2022 || 6 ақпан 2024 
|-
| 13 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Асат Болатұлы Нұрпейісов|Асат Нұрпейісов]]&lt;br&gt;{{small|(1987 туған)}} || 7 ақпан 2024 || —
|}

== Ведомстволық бағынышты ұйымдар ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ұйым !! Сипаттамасы !! Қарамағындағы ұйымдар !! Сайты
|-
| «Құрылтайдың шаруашылық қамтамасыз ету департаменті» ММ || [[Қазақстан Құрылтайы|Қазақстан Республикасы Құрылтайы]] қызметін материалды-техникалық, транспорттық, әлеуметтік-тұрмыстық, сондай-ақ қаржылық жағынан қолдауды қамтамасыз етеді. 1990 жылдың бас кезінде Жоғары Кеңес аппаратының құрамындағы бөлім, кейін басқарма ретінде жұмыс істеді. 1995 жылы ҚР Парламентінің Іс басқармасы, 1996 жылы ҚР Парламентінің Шаруашылық басқармасы, 2016 жылы Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасы болып өзгерді, 2026 жылы қазіргі атауына ие болды. || 1. {{URL|https://auto-mtqb.qr-pib.kz/ «Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасының автошаруашылығы» ШЖҚ РМК}}&lt;br&gt;
2. {{URL|https://agd-mtqb.qr-pib.kz/|«Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасының әкімшілік ғимараттары дирекциясы» ШЖҚ РМК}}&lt;br&gt;
3. {{URL|https://io-mtqb.qr-pib.kz/ «Материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасының инженерлік орталығы» ШЖҚ РМК}}&lt;br&gt;
4. {{URL|https://parlaminst-mtqb.qr-pib.kz/ «Парламентаризм институты» ШЖҚ РМК}} 
| {{URL|https://mtqb.qr-pib.kz/}}
|-
| «ҚР ПІБ Медициналық орталығы» ММ || Медициналық санаторийлік-курорттық қамтуды ұйымдастыру, халық денсаулығын нығайту және сақтау, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, өңірлерге заманауи технологияларды трансферттеу, медициналық туризмді дамыту, ғылыми және клиникалық ынтымақтастықты кеңейтумен айналысады. || 1. {{URL|https://bmcudp.kz/|«ҚР ПІБ Медициналық орталығының ауруханасы» ШЖҚ РМК}} (Астана қ.)&lt;br&gt;
2. {{URL|https://oka.qr-pib.kz/ «ҚР ПІБ Медициналық орталығының Ұлттық госпиталі» ШЖҚ РМК}} (Алматы қ.)&lt;br&gt;
3. {{URL|https://okzhetpes-burabay.kz/|«Оқжетпес» емдеу-сауықтыру кешені» АҚ}} (Щучинск-Бурабай курорттық аймағы)&lt;br&gt;
4. {{URL|https://almatyresort.kz/|«Almaty Resort» санаторийі}} (Алматы қ.)&lt;br&gt;
5. {{URL|https://moseso.qr-pib.kz/|«Санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» ШЖҚ РМК}} (Астана қ.)&lt;br&gt;
6. {{URL|https://mtazho.qr-pib.kz/|«Медициналық технологиялар және ақпараттық жүйелер орталығы» АҚ}} (Астана қ.)&lt;br&gt;
7. {{URL|https://qarlygash.qr-pib.kz/|«Қарлығаш» балабақшасы» ШЖҚ РМК}} (Астана қаласында 3 филиал)&lt;br&gt;
8. «Қазақстан» санаторийі (Қырғызстан, [[Ыстықкөл]] көлі)&lt;br&gt;
9. {{URL|https://kazakhstan-kmv.ru/|«Қазақстан» санаторийі}} («Астана» ЖШҚ, Ресей, Ессентуки қ.)
| {{URL|https://mo.qr-pib.kz/}}
|-
| [[Бурабай ұлттық паркі|«Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі» ММ]] || Ақмола облысының аумағында орналасқан «Бурабай» ұлттық паркі 2000 жылы тамызда құрылды. || — || {{URL|https://burabaypark.qr-pib.kz/}}
|-
| «ҚР ПІБ Автошаруашылығы» РМК || Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарына автокөлікпен қызмет көрсету, ресми іс-шараларға, шетелдік делегацияларға, сондай-ақ өзге де жеке және заңды тұлғаларға көлік қызметін көрсетумен айналысады. 1997 жылы елорданың Ақмола қаласына көшуiне байланысты құрылған.&lt;ref&gt;[https://auto.qr-pib.kz/about Кәсіпорын туралы]&lt;/ref&gt; || — || {{URL|https://auto.qr-pib.kz/}}
|-
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің телерадиокешені|«Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешені» ШЖҚ РМК]] ||  Мемлекет басшысының қызметін ақпараттық жағынан қамтамасыз ететін 1996 жылы құрылған арнаулы медиа-ресурс. || 1. [[ҚазАқпарат|«ҚазАқпарат» халықаралық ақпарат агенттігі]]&lt;br&gt;
2. [[Jibek Joly (телеарна)|«Jibek Joly/Silk Way» телеарнасы]]&lt;br&gt; 3. Деректі фильмдер орталығы
| {{URL|https://ptrk.qr-pib.kz/}}
|-
| «Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі мен Үкіметінің әкімшілік ғимараттары дирекциясы» ШЖҚ РМК || Дирекция 7 ғимаратқа қызмет көрсетеді, олардың қатарында «[[Ақорда (резиденция)|Ақорда]]» резиденциясы, Үкімет Үйі, Министрліктер Үйі, Қаржы министрлігі, Тұңғыш Президент мұражайы, Орталық сайлау комиссиясының әкімшілік ғимараты бар. || Дирекцияның Алматы филиалы || {{URL|https://agd.qr-pib.kz/}}
|-
| «ҚР ПІБ Инженерлік-техникалық орталығы» ШЖҚ РМК || Әкімшілік ғимараттарда орналасқан мемлекеттік органдар үшін ақпараттық-коммуникациялық қызметтердің операторы және Іс Басқармасы жүйесіндегі кәсіпорындардың ақпараттық бағдарламаларын әзірлейтін, сүйемелдейтін жүйелік интегратор. || — || {{URL|https://ito.qr-pib.kz/}}
|-
| «Мемлекеттік резиденциялар дирекциясы» ШЖҚ РМК || 1997 жылы құрылған. Қазақстан Президенті мен оның отбасы мүшелерінің, өзге де қызмет көрсетілетін адамдардың қызметін материалдық-техникалық, әлеуметтік-тұрмыстық қамтамасыз етеді, Қазақстан Президенті қатысатын ресми және басқа да іс-шараларға қызмет көрсетеді, сондай-ақ қоғамдық тамақтандыру қызметтерін көрсетеді. || — || {{URL|https://mrd.qr-pib.kz/}}
|-
| «Қазақстан Республикасының Президенттік орталығы» РММ || Қазақстан Президентінің музей жинағы мен жеке кітапханасының, Қазақстан экс-президенттерінің музей жинақтарының, жеке кітапханаларының және жеке архивтерінің жұмысын қамтамасыз етеді. || — || {{URL|https://po.qr-pib.kz/}}
|-
| «Алатау» қонақ үйі» АҚ || Түркияның Кемер қаласындағы Бельдиби ауданында орналасқан «Rixos Beldibi» қонақүйін басқаруды жүзеге асырады. 2001 жылы құрылған. || — || {{URL|https://alatau.qr-pib.kz/}}
|-
| «Бүркіт» мемлекеттік авиакомпаниясы» ШЖҚ РМК || 2000 жылы арнайы рейстер ұйымдастырып, Президент пен мемлекеттiң өзге де лауазымды тұлғаларының ұшу қауiпсiздiгін қамтамасыз ету мақсатында құрылған. || — || {{URL|https://airberkut.kz}}
|-
| «Қазқұрылысжүйесі» ЖШС || Қазақстан территориясында және одан тыс жерде орналасқан объектілерде құрылыс-монтаждық жұмыстардың барысын және сапасын техникалық тұрғыдан қадағалауды қамтамасыз етумен айналысады. 2001 жылы Елорданы Алматыдан Астана қаласына көшіру кезінде техникалық қадағалауды тиімді жүргізу ету үшін «ҚР ПІБ Салынып жатқан объектілерін техникалық қадағалауды жүзеге асыру жөніндегі дирекция» Жабық акционерлік қоғамы болып құрылған. 2009 жылы ребрендинг жүргізіліп, «Қазқұрылысжүйесі» АҚ болып өзгерді.&lt;ref&gt;[https://qazqurylys.qr-pib.kz/about Біз туралы]&lt;/ref&gt; || — ||{{URL|https://qazqurylys.qr-pib.kz/}}
|-
| «Бурабай даму» ЖШС || Щучье-Бурабай курорттық аймағының аумағында ҚР Президенті Іс басқармасының объектілерін күтіп-ұстау және пайдалану, Бурабай және AQBURA курорттарын дамытуды, сондай-ақ туристік-операторлық қызметті жүзеге асырады. || — || {{URL|https://burabaydamu.qr-pib.kz/}}
|}

==Дереккөздер==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан Президентіне тікелей бағынышты мемлекеттік органдар]]</text>
      <sha1>i1hvbshzb4xji8psppcwl3nkqo8gzir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63578</id>
    <revision>
      <id>3626208</id>
      <parentid>3562601</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3626208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15780" sha1="ezag0crhv1wsw75mf21j6ey8tm0e06f" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы
 |қысқартылған атауы    = ҚР ЖАП
 |шынайы атауы   = 
 |ізашары        = Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = 
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = Жоғары аудиторлық палата эмблема.png
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2022 жыл]]
 |ізашары1          = Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
 |ізашары2          =
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = 010000, [[Астана]] қаласы, [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]], Мәңгілік Ел даңғылы, 8-үй, Министрліктер үйі
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 6,3 млрд теңге (2025)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000141 2025 – 2027 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы]&lt;/ref&gt;
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
 |басшылықтың есімі2    = 
 |басшылықтың лауазымы2 = 
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = [https://www.gov.kz/memleket/entities/esep?lang=kk gov.kz/memleket/entities/esep]
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы''' — [[Қазақстан Республикасының Президенті]]не тікелей бағынатын және оған есеп беретін сыртқы мемлекеттік аудитті және қаржылық бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік аудит пен қаржылық бақылаудың жоғары органы.

== Тарихы ==
1995 жылы 30 тамызда қабылданған жаңа Конституцияда Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетінің құрамы 9 адамнан тұратыны, комитеттің төрағасын Президент, 4 мүшесін Үкімет, 4 мүшесін Парламент Палаталары екі-екіден 5 жылға тағайындайтыны жайлы айтылды. Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]тың 1996 жылғы 19 сәуірдегі «Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті туралы ережені бекіту туралы» Жарлығымен Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi құрылды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/esep-komiteti-20-zhyldyk-kyzmetin-korytyndylady-foto_a2894569/ |title= Есеп комитеті 20 жылдық қызметін қорытындылады |lang= kk |work= kaz.inform.kz |date= 2016-04-19 |accessdate= 2024-10-05}}&lt;/ref&gt;

1998 жылғы Конституцияға өзгерістерден кейін Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің құрамы 9 адамнан тұратын болды. Республика Президенті төраға мен 2 мүшесін, ал Парламент Палаталарының әрқайсысы 3 мүшесін 5 жылға тағайындайтын болды.

Мемлекет басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың ұсынысымен [[Қазақстандағы референдум (2022)|2022 жылғы 5 маусымда өткізілген республикалық референдум]] бойынша [[Қазақстан Конституциясы|Конституция]]ға бірқатар өзгерістер енгізілді. Соған сәйкес Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 26 қарашадағы № 5 Жарлығымен Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi Жоғары аудиторлық палата болып қайта құрылды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2200000005 Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt; Жоғары аудиторлық палата мүшелерінің саны мен тағайындау тәртібі өзгерген жоқ.

2026 жылы қабылданған Конституция бойынша Жоғары аудиторлық палатаның 8 мүшесін Президент Құрылтай депутаттарының келісімімен, ал төрағасын Президент өзі дербес тағайындайды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K2600000000 Қазақстан Республикасының Конституциясы]&lt;/ref&gt;

== Міндеттері ==
* Халықтың тұрмыс жағдайлары сапасының қарқынды өсуін және елдің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ұлттық ресурстардың (қаржылық, табиғи, өндірістік, кадрлық, ақпараттық) тиімді және заңды басқарылуын талдау, бағалау және тексеру&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2200000005 |title= Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының кейбір мәселелері туралы |lang= kk |work= adilet.zan.kz |date= 2022-11-26 |accessdate= 2024-10-05}}&lt;/ref&gt;

== Құрылымы ==
*Жұртшылықпен байланыс департаменті
*Экономиканың нақты секторына аудит жүргізу департаменті
*Мемлекеттік басқаруға аудит жүргізу департаменті
*Әлеуметтік салаға және құқықтық тәртіпке аудит жүргізу департаменті
*Квазимемлекеттік секторға аудит жүргізу департаменті
*Сапаны бақылау және бағалау департаменті
*Талдау және бюджетті бағалау департаменті
*Жоспарлау, сертификаттау және әдіснама департаменті
*Заң департаменті
*Цифрландыру департаменті
*Ішкі қауіпсіздік департаменті
*Қаржылық қамтамасыз ету және ұйымдастыру-хаттамалық жұмыс департаменті
*Мемлекеттік құпияларды қорғау және жұмылдыру дайындығы басқармасы
*Персоналмен жұмыс басқармасы
*Халықаралық ынтымақтастық басқармасы
=== Қарамағындағы ұйым ===
* «Зерттеулер, талдау және тиімділікті бағалау орталығы» ЖШС

== Палата мүшелері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Тағайындаған 
билік органы
|-
| 1 || Төрағасы — [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] || 1 сәуір 2024 || Президент
|-
| 2 || [[Рахымжан Мырзаханұлы Ділдаев|Рахымжан Ділдаев]] || 12 наурыз 2025 || Мәжіліс
|-
| 3 || [[Амангелді Сағындықұлы Есенов|Амангелді Есенов]] || 6 наурыз 2025 || Сенат
|-
| 4 || [[Тілеген Төлегенұлы Каскин|Тілеген Каскин]] || 28 қараша 2022 || Президент
|-
| 5 || [[Нұрлан Амангелдіұлы Нұржанов|Нұрлан Нұржанов]] || 23 маусым 2016 || Сенат
|-
| 6 || [[Рүстем Еслямбекұлы Нұрпейісов|Рүстем Нұрпейісов]] || 16 маусым 2021 || Мәжіліс
|-
| 7 || [[Расул Нұрланұлы Рахимов|Расул Рахимов]] || 21 қазан 2021 || Сенат
|-
| 8 || [[Ардақ Мырзабайұлы Теңгебаев|Ардақ Теңгебаев]] || 5 ақпан 2019 || Президент
|-
| 9 || [[Юлия Федоровна Энгель|Юлия Энгель]] || 16 маусым 2021 || Мәжіліс
|}

== Төрағалары ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесiнiң Бақылау Палатасы (1993—1995)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Ғазиз Алдамжаров]]&lt;br&gt;{{small|(1947 туған)}} || 1993 || желтоқсан 1993
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Амангелді Қажыбайұлы Қажыбаев|Амангелді Қажыбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1943—2021)}} || 1994 || наурыз 1995
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті (1995—2022)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мүсірәлі Смайылұлы Өтебаев|Мүсірәлі Өтебаев]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || наурыз 1996 || қаңтар 2002
|-
| 2 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Жақсыбек Әбдірахметұлы Құлекеев|Жақсыбек Құлекеев]]&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}} || 30 қаңтар 2002 || 14 маусым 2003 
|-
| 3 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Омархан Нұртайұлы Өксікбаев|Омархан Өксікбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 14 маусым 2003 || 21 қыркүйек 2012
|-
| 4 || [[Сурет:Aslan Musin (2008-06-10).jpg|99px]] || [[Аслан Есболайұлы Мусин|Аслан Мусин]]&lt;br&gt;{{small|(1954 туған)}} || 21 қыркүйек 2012 || 15 қаңтар 2014 
|-
| 5 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Қозы-Көрпеш Есімұлы Жаңбыршин|Қозы-Көрпеш Жаңбыршин]]&lt;br&gt;{{small|(1960—2017)}} || 15 қаңтар 2014 || 12 ақпан 2017
|-
| 6 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Нұрмұхамбет Қанапияұлы Әбдібеков|Нұрмұхамбет Әбдібеков]]&lt;br&gt;{{small|(1961 туған)}} || 14 наурыз 2017 || 20 ақпан 2018
|-
| 7 || [[Сурет:Pink - replace this image female.svg|99px]] || [[Наталья Николаевна Годунова|Наталья Годунова]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}} || 20 ақпан 2018 || 28 қараша 2022
|-
| colspan=&quot;5&quot;| 
'''Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы (2022—)'''
|-
| 1 || [[Сурет:Pink - replace this image female.svg|99px]] || [[Наталья Николаевна Годунова|Наталья Годунова]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}} || 28 қараша 2022 || 1 сәуір 2024
|-
| 2 || [[Сурет:Äliyhan Smayılov (2023-06-20).jpg|99px]] || [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]]&lt;br&gt;{{small|(1972 туған)}} || 1 сәуір 2024 || —
|}

; Жұмысшы-шаруа инспекциясының халық комиссиясы
# Николай Иванович Баландин (1920 ж. қазан – 1921 ж. маусым)
# Сергей Дмитриевич Сергеев (1921 ж. маусым  – 1921 ж. қазан)
# [[Әлиасқар Меңдиярұлы Әлібеков]] (1921 ж. қазан  – 1924 ж. қаңтар)
# [[Александр Дмитриевич Авдеев]] (1924 ж. қаңтар – 1925 ж. қараша)
# Иван Титович Мороз (1925 ж. қараша – 1928 ж. ақпан)
# Иван Анфилиевич Богданов (1928 ж. ақпан – 1931 ж. қаңтар)
# Андрей Якович Фектер (1931 ж. қаңтар – 1932 ж. қазан)

; Мемлекеттік бақылау халық комиссиясы
# [[Ақметжан Қойшығұлов]] (1940 ж. қараша – 1942 ж. ақпан)
# Пётр Григориевич Орехов (1942 ж. ақпан – 1943 ж. қаңтар)
# [[Ақай Оңғарбайұлы Оңғарбаев]] (1943 ж. қаңтар – 1946 ж. наурыз)

; Қазақ КСР Мемлекеттік бақылау министрлігі
# [[Ақай Оңғарбайұлы Оңғарбаев]] (1946 ж. наурыз  – 1955 ж. маусым)
# Әбжан Сүйкімбайұлы Жүсіпов (1955 маусым – 1963)

; Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Партиялық-мемлекеттік бақылау комитеті
# Георгий Алексеевич Козлов (1963 – 1967)

; Қазақ КСР Халықтық бақылау комитеті
# Георгий Алексеевич Козлов (1967–1971)
# Пётр Семёнович Канцеляристов (1971–1975, 1975–1980)
# Борис Василиевич Исаев (1982–1991)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан Президентіне тікелей бағынышты мемлекеттік органдар|Ж]]
[[Санат:Жоғары қаржылық бақылау органдары]]</text>
      <sha1>ezag0crhv1wsw75mf21j6ey8tm0e06f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сәкен Нәжімеддинұлы Ғұмаров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68634</id>
    <revision>
      <id>3626055</id>
      <parentid>3234234</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="emcjjfcq3exzlfpmh17grgmgkyjeve2" xml:space="preserve">'''Сәкен Нәжімеддинұлы Ғұмаров''' (1937 ж. - [[1995]] ж.) - [[архитектор]], [[суретші]]. Кескіндеме саласында жұмыс істейді. 1937 жылы 3 ақпанда [[Батыс Қазақстан облысы]]ның Бөкей даласында дүниеге келген. [[Қазақстан]] Журналистер және Суретшілер одағының мүшесі. 
== Білімі ==
1962-1963 жылдары Мәскеуде Луначарский атындағы мемлекеттік театр және өнер институтында (ГИТИС), 1964-1965 жж. [[Ленинград]]та музыка, театр, кинематография институтында (ЛГИТМИКС) оқыған. Актерлік шеберлікті, режиссураны меңгерген. 1960-1964 жылдары Орал қаласында жаңа ашылған облыстық телеарнаның бас режиссері болған.

== Өнері ==
С.Ғұмаров жұртшылыққа суретшілік өнерімен танымал. Ол 30 жыл бойына сурет салу өнерімен шұғылданған. 1986-1995 жж. С. Ғұмаровтың жеке көрмелері [[Алматы]], [[Мәскеу]], [[Ялта]], [[Сочи]], [[Киев]], [[Челябі]], [[Вильнюс]], Орал қалаларында өткізілді. Ол ешқандай жүйе, мектеп, ағымның тікелей әсеріне мойынсұнбай отыз жыл бойы тер төкті, «провинцияда өнер өрге баспайды» деген қағиданы теріске шығарып, оның шығармалары көрермен жүрегіне көптеген атышулы әріптестерінен бұрын жол тапты.

Ол өз еңбектерін абстракциялық үлгіде жазады. Ғұмаров  1980 ж. Қазақстан ақын-жазушылар шығармашылығындағы және халық ауыз әдебиетіндегі құстар бейнесін негізге ала отырып, «Аққұс» деген жалпы атпен картиналар топтамасын жазды.Оның 400-ге жуық туындылары бар&lt;ref&gt;Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8&lt;/ref&gt; Бұл топтамаға «Абай көзімен қарағандағы Аққұс бейнесі» (1980, картон, майлы бояу, Ю. А. Кошкиннің жеке қоры) картинасы да енді. Түрлі-түсті алуан пішіндер мен мозаика үлгісінде өрнектелген жұмыста Абай портреті асқақ көрінеді. Кескіндеме композициясы қазақ және араб әріптерімен жазылған сөздермен толыға түскен.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;
== Естеліктері ==
1995 жылы Орал қаласында Сәкен Гумаров музейі ашылды. Бірнеше каталогтары сақталған, ол жерде оның еңбектерінің түгел дерлік бөлігі бар. Бірақ, каталогта Сәкен Ғұмаровтың еңбектерінің қайда екендігі көрсетілмеген. 
Кейбір картиналары Қазақ драма театрының фойесінде тұр.

== Әдебиет ==
* Ғұмаров Сәкен: Өмірдерек//Батыс Қазақстан облысы: Энциклопедия. - Алматы: Арыс, 2002. – 222 б.
* Жазира Жайық. Батыс Қазақстан суретшілері. - Орал, 2010. - 48 б.
* Қобланов Н. Қылқалам шебері // Жайық үні. - 2008. - 31 қаңтар. - 9 б.
* Мәмет С. Суретші Сәкеннің сырлы әлемі//Егемен Қазақстан. - 2008.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Қазақстан суретшілері]]
[[Санат:1942 жылы туғандар]]
[[Санат:1995 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан сәулетшілері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]</text>
      <sha1>emcjjfcq3exzlfpmh17grgmgkyjeve2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626056</id>
      <parentid>3626055</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4774" sha1="2xkei4t37xesthzyzxfrhzfonw61o5s" xml:space="preserve">'''Сәкен Нәжімеддинұлы Ғұмаров''' (1937 ж. - [[1995]] ж.) - [[архитектор]], [[суретші]]. Кескіндеме саласында жұмыс істейді. 1937 жылы 3 ақпанда [[Батыс Қазақстан облысы]]ның Бөкей даласында дүниеге келген. [[Қазақстан]] Журналистер және Суретшілер одағының мүшесі. 
== Білімі ==
1962-1963 жылдары Мәскеуде Луначарский атындағы мемлекеттік театр және өнер институтында (ГИТИС), 1964-1965 жж. [[Ленинград]]та музыка, театр, кинематография институтында (ЛГИТМИКС) оқыған. Актерлік шеберлікті, режиссураны меңгерген. 1960-1964 жылдары Орал қаласында жаңа ашылған облыстық телеарнаның бас режиссері болған.

== Өнері ==
С.Ғұмаров жұртшылыққа суретшілік өнерімен танымал. Ол 30 жыл бойына сурет салу өнерімен шұғылданған. 1986-1995 жж. С. Ғұмаровтың жеке көрмелері [[Алматы]], [[Мәскеу]], [[Ялта]], [[Сочи]], [[Киев]], [[Челябі]], [[Вильнюс]], Орал қалаларында өткізілді. Ол ешқандай жүйе, мектеп, ағымның тікелей әсеріне мойынсұнбай отыз жыл бойы тер төкті, «провинцияда өнер өрге баспайды» деген қағиданы теріске шығарып, оның шығармалары көрермен жүрегіне көптеген атышулы әріптестерінен бұрын жол тапты.

Ол өз еңбектерін абстракциялық үлгіде жазады. Ғұмаров  1980 ж. Қазақстан ақын-жазушылар шығармашылығындағы және халық ауыз әдебиетіндегі құстар бейнесін негізге ала отырып, «Аққұс» деген жалпы атпен картиналар топтамасын жазды.Оның 400-ге жуық туындылары бар&lt;ref&gt;Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8&lt;/ref&gt; Бұл топтамаға «Абай көзімен қарағандағы Аққұс бейнесі» (1980, картон, майлы бояу, Ю. А. Кошкиннің жеке қоры) картинасы да енді. Түрлі-түсті алуан пішіндер мен мозаика үлгісінде өрнектелген жұмыста Абай портреті асқақ көрінеді. Кескіндеме композициясы қазақ және араб әріптерімен жазылған сөздермен толыға түскен.&lt;ref&gt;Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9&lt;/ref&gt;
== Естеліктері ==
1995 жылы Орал қаласында Сәкен Гумаров музейі ашылды. Бірнеше каталогтары сақталған, ол жерде оның еңбектерінің түгел дерлік бөлігі бар. Бірақ, каталогта Сәкен Ғұмаровтың еңбектерінің қайда екендігі көрсетілмеген. 
Кейбір картиналары Қазақ драма театрының фойесінде тұр.

== Әдебиет ==
* Ғұмаров Сәкен: Өмірдерек//Батыс Қазақстан облысы: Энциклопедия. - Алматы: Арыс, 2002. – 222 б.
* Жазира Жайық. Батыс Қазақстан суретшілері. - Орал, 2010. - 48 б.
* Қобланов Н. Қылқалам шебері // Жайық үні. - 2008. - 31 қаңтар. - 9 б.
* Мәмет С. Суретші Сәкеннің сырлы әлемі//Егемен Қазақстан. - 2008.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан суретшілері]]
[[Санат:1942 жылы туғандар]]
[[Санат:1995 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан сәулетшілері]]
[[Санат:Қазақстан журналистері]]</text>
      <sha1>2xkei4t37xesthzyzxfrhzfonw61o5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Усташи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69472</id>
    <revision>
      <id>3626003</id>
      <parentid>3017894</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T23:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3434" sha1="k4fus1frtai6pjgla2icbinrd7ytyh6" xml:space="preserve">'''Усташи''' - 1929-1945 жылдар аралығындағы хорват фашистік ұйымы, II дүниежүзілік соғыс жылдарында нацистермен тығыз байланыста болды.

== Сыртқы сілтемелер ==

=== Зерттеу ===
==== Ағылшын ====
* [http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/jasenovac/ Holocaust era in Croatia: Jasenovac 1941—1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030802193350/http://www.ushmm.org/museum/exhibit/online/jasenovac/ |date=2003-08-02 }}
* [http://www.axishistory.com/index.php?id=4113 Axis History Factbook — Ustaša]
* [http://www.vex.net/~nizkor/hweb/people/e/eichmann-f/transcripts/Sessions/Session-046-05.html Eichmann Trial, Tel Aviv 1961]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.haaretz.com/hasen/objects/pages/PrintArticleEn.jhtml?itemNo=670245 Tied up in the Rat Lines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090713074639/http://www.haaretz.com/hasen/objects/pages/PrintArticleEn.jhtml?itemNo=670245 |date=2009-07-13 }}
* [http://www.churchinhistory.org/pages/booklets/croatia(n)-1.htm DENNIS BARTON:CROATIA 1941—1946]
* [http://www.jasenovac.org/ Jasenovac Research Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091127175314/http://www.jasenovac.org/ |date=2009-11-27 }} {{ref-en}}

== Әдебиет ==
# Crimes in the Jasenovac Camp, Zagreb, 1946 [http://www.jasenovac-info.com/cd/biblioteka/jasenovac1946/jasenovac1946.pdf — PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202230124/http://www.jasenovac-info.com/cd/biblioteka/jasenovac1946/jasenovac1946.pdf |date=2008-12-02 }}, 74c. {{ref-en|}}
# [http://readall.ru/lib_page_readall_92843.html Бранимир Станоевич. Усташский министр смерти: анатомия преступления Андрия Артуковича], Москва, «Прогресс», 1989, ISBN 5-01-001639-7. ред.,пред. д. ист. н В. К. Волкова (на сербском: Branimir Stanojevic. Ustaski ministar smrti: Anatomija zlocina Andrije Artukovica; «Nova Knjiga», Beograd, 1986)
# [http://www.reformation.org/holocaus.html Avro Manhattan. The Vatican’s Holocaust, Ozark Books] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200911062336/http://www.reformation.org/holocaus.html |date=2020-09-11 }}{{ref-en|}}
# [http://www.jasenovac-info.com/biblioteka/Fratri_i_ustase_kolju.pdf Лазар Лукајић.Фратри и усташе кољу, Фонд исследования геноцида], Белград, 2005, PDF,672 c. (срб.-хор. язык)
# Aarons, Mark and Loftus, John: «Unholy Trinity: How the Vatican’s Nazi Networks Betrayed Western Intelligence to the Soviets». New York: St. Martin’s Press, 1992. 372 pages. ISBN 0-312-07111-6
# Hermann Neubacher: Sonderauftrag Suedost 1940—1945, Bericht eines fliegendes Diplomaten, 2. durchgesehene Auflage, Goettingen 1956
# Ladislaus Hory and Martin Broszat: Der Kroatische Ustascha-Staat, 1941—1945 Stuttgart, 1964
# «Ustaša: Croatian separatism and European politics, 1929—1945». — ISBN 1-892478-00-5 {{ref-en|}}&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
 ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Саясат]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>k4fus1frtai6pjgla2icbinrd7ytyh6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ойыл уәлаяты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71672</id>
    <revision>
      <id>3625953</id>
      <parentid>3625152</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="2mtvgcw61v5rbd0jnkdtyu1r1vltrug" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[1219 жыл|1219]] — [[1236 жыл|1236]]
}}

«Ойыл уәлаяты» — XX ғасыр басында Жайық өңірінде орнаған мемлекеттік-автономиялық құрылым.

Ол [[1918 жыл]]ғы сәуір айының соңында [[Жымпиты]]да өткен 4-Орал облыстық қазақ съезінің қарарымен құрылды. Ойыл уәлаятының кұрамына [[Ілбішін уезі|Ілбішін]], [[Орал уезі|Орал]], [[Гурьев уезі|Гурьев]], [[Ақтөбе уезі|Ақтөбе]], [[Ырғыз уезі|Ырғыз]] уездерінің қазақтар мекендеген аудандары мен [[Маңғыстау уезі|Маңғыстау]], [[Ойыл уезі|Ойыл]] және [[Бөкей уезі|Бөкей]] уездері кірді. 

Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды. 

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>2mtvgcw61v5rbd0jnkdtyu1r1vltrug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625954</id>
      <parentid>3625953</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3644" sha1="cxec2qfjjjqc65n7z4n1a6eesjo1ezf" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — XX ғасыр басында Жайық өңірінде орнаған мемлекеттік-автономиялық құрылым.

Ол [[1918 жыл]]ғы сәуір айының соңында [[Жымпиты]]да өткен 4-Орал облыстық қазақ съезінің қарарымен құрылды. Ойыл уәлаятының кұрамына [[Ілбішін уезі|Ілбішін]], [[Орал уезі|Орал]], [[Гурьев уезі|Гурьев]], [[Ақтөбе уезі|Ақтөбе]], [[Ырғыз уезі|Ырғыз]] уездерінің қазақтар мекендеген аудандары мен [[Маңғыстау уезі|Маңғыстау]], [[Ойыл уезі|Ойыл]] және [[Бөкей уезі|Бөкей]] уездері кірді. 

Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды. 

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>cxec2qfjjjqc65n7z4n1a6eesjo1ezf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625959</id>
      <parentid>3625954</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3844" sha1="kjriwk2xr48k49yciw9dcp1id6575i7" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

Ол [[1918 жыл]]ғы сәуір айының соңында [[Жымпиты]]да өткен 4-Орал облыстық қазақ съезінің қарарымен құрылды. Ойыл уәлаятының кұрамына [[Ілбішін уезі|Ілбішін]], [[Орал уезі|Орал]], [[Гурьев уезі|Гурьев]], [[Ақтөбе уезі|Ақтөбе]], [[Ырғыз уезі|Ырғыз]] уездерінің қазақтар мекендеген аудандары мен [[Маңғыстау уезі|Маңғыстау]], [[Ойыл уезі|Ойыл]] және [[Бөкей уезі|Бөкей]] уездері кірді. 

Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды. 

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>kjriwk2xr48k49yciw9dcp1id6575i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625963</id>
      <parentid>3625959</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3883" sha1="opewynh7k65ufqs8u68jmizgcze5ka4" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

Ол [[1918 жыл]]ғы сәуір айының соңында [[Жымпиты]]да өткен 4-Орал облыстық қазақ съезінің қарарымен құрылды. Ойыл уәлаятының кұрамына [[Ілбішін уезі|Ілбішін]], [[Орал уезі|Орал]], [[Гурьев уезі|Гурьев]], [[Ақтөбе уезі|Ақтөбе]], [[Ырғыз уезі|Ырғыз]] уездерінің қазақтар мекендеген аудандары мен [[Маңғыстау уезі|Маңғыстау]], [[Ойыл уезі|Ойыл]] және [[Бөкей уезі|Бөкей]] уездері кірді. 

Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды. 

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>opewynh7k65ufqs8u68jmizgcze5ka4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625982</id>
      <parentid>3625963</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6256" sha1="klh7rx1ebtc80rtewl5680uub334epw" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.
== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды. 

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>klh7rx1ebtc80rtewl5680uub334epw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625983</id>
      <parentid>3625982</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Үкіметі */</comment>
      <origin>3625983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5502" sha1="faeii4v1x99kbvt9tym5mdtcpse84oh" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.
== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>faeii4v1x99kbvt9tym5mdtcpse84oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625984</id>
      <parentid>3625983</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <origin>3625984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6256" sha1="h6fj8lpn4azu4qc1ko6ze4crdz9nh9w" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>h6fj8lpn4azu4qc1ko6ze4crdz9nh9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625985</id>
      <parentid>3625984</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <origin>3625985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6222" sha1="n9z0xv8lr4n94g7dl8c3ilprkc1t8xq" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>n9z0xv8lr4n94g7dl8c3ilprkc1t8xq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625987</id>
      <parentid>3625985</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3625987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7052" sha1="qyz4wsvlckeaxjnxjaxn2k66hxhi3h3" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>qyz4wsvlckeaxjnxjaxn2k66hxhi3h3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625988</id>
      <parentid>3625987</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3625988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7418" sha1="f050awym1pksgfbwo4o1rllxne6rirc" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы [[11 қыркүйек]]те [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Ә.Бөкейхан]] төрағалық еткен [[Жанша Досмұхамедов|Ж.Досмұхамедұлы]] және Х.Досмұхамедұлы, А.[[Ахмет Бірімжанов|Бірімжанов]], Ә.[[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Ермеков]], М.[[Мұхамеджан Тынышбаев|Тынышбаев]], У.[[Уәлитхан Танашев|Танашев]] қатысқан [[Алашорда үкіметі]]нің шұғыл мәжілісінде «Ойыл уәлаяты» үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>f050awym1pksgfbwo4o1rllxne6rirc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625989</id>
      <parentid>3625988</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3625989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="3p09xsdimj9e1xb9fctkmrhwafea8ll" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>3p09xsdimj9e1xb9fctkmrhwafea8ll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625992</id>
      <parentid>3625989</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */</comment>
      <origin>3625992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8863" sha1="3w7mygcz5s2oyuzdheknakhkkc9ebil" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Қарулы күштері ==
[[File:Alleged Flag of the Uil Wilayah.svg|thumb|right|Жымпиты музейінде сақталған Ойыл атты әскер полкі туының реконструкциялау нұсқасы&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5%3D |title=Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия) |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312171835/https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>3w7mygcz5s2oyuzdheknakhkkc9ebil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626016</id>
      <parentid>3625992</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қарулы күштері */</comment>
      <origin>3626016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10201" sha1="qp8hyig4rcs6ly2prlp47ihprryka0s" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Қарулы күштері ==
[[File:Alleged Flag of the Uil Wilayah.svg|thumb|right|Жымпиты музейінде сақталған Ойыл атты әскер полкі туының реконструкциялау нұсқасы&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5%3D |title=Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия) |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312171835/https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]
Батыс Алаш Орданың әскери бөлімінің төрағасы және Алаш бөлімдерінің қолбасшысы болып [[Жайық казак-орыс әскері|Жайық казагы]], полковник Ерыклинцев тағайындалды. Штаб бастығы ретінде Белов көрсетіледі. Генерал [[Владимир Сергеевич Толстов|Толстовтың]] бұйрығымен Ерыклинцев сонымен қатар «әскери жағдай жарияланған жерлерде генерал-губернатор құқығымен Орал облысының Заурал бөлігінің әскери-әкімшілік басқармасының бастығы» болып тағайындалды.{{Sfn| Берик| 2017 | c= 38-39}} Комуч Алаш автономиясын мойындауына байланысты Ойыл уәлаятына жеке қарулы күштерін құруға қаражат бөлді. Олар бір атты әскер полкінен тұрды, ал жақын арадағы перспективада саны 2 мың адамға дейін жететін Халық армиясын құру жоспарланған болатын.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&lt;/ref&gt;

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>qp8hyig4rcs6ly2prlp47ihprryka0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626017</id>
      <parentid>3626016</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <origin>3626017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10482" sha1="1je89zj74al8dkuiw42t5txglyldniz" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ сиезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, сиез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ сиез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Қарулы күштері ==
[[File:Alleged Flag of the Uil Wilayah.svg|thumb|right|Жымпиты музейінде сақталған Ойыл атты әскер полкі туының реконструкциялау нұсқасы&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5%3D |title=Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия) |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312171835/https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]
Батыс Алаш Орданың әскери бөлімінің төрағасы және Алаш бөлімдерінің қолбасшысы болып [[Жайық казак-орыс әскері|Жайық казагы]], полковник Ерыклинцев тағайындалды. Штаб бастығы ретінде Белов көрсетіледі. Генерал [[Владимир Сергеевич Толстов|Толстовтың]] бұйрығымен Ерыклинцев сонымен қатар «әскери жағдай жарияланған жерлерде генерал-губернатор құқығымен Орал облысының Заурал бөлігінің әскери-әкімшілік басқармасының бастығы» болып тағайындалды.{{Sfn| Берик| 2017 | c= 38-39}} Комуч Алаш автономиясын мойындауына байланысты Ойыл уәлаятына жеке қарулы күштерін құруға қаражат бөлді. Олар бір атты әскер полкінен тұрды, ал жақын арадағы перспективада саны 2 мың адамға дейін жететін Халық армиясын құру жоспарланған болатын.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 1918 жылдың сәуіріндегі Жымпиты съезі Жайық казактарымен кең көлемде ынтымақтастық орнатуды және қазақтарға әскери істі үйретуге ықпал етуді қаулы етті.

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>1je89zj74al8dkuiw42t5txglyldniz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626018</id>
      <parentid>3626017</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <origin>3626018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10482" sha1="9k920tjtalv6c4hitpk0lyxvuqqvcvk" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ съезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, съез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ съез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Қарулы күштері ==
[[File:Alleged Flag of the Uil Wilayah.svg|thumb|right|Жымпиты музейінде сақталған Ойыл атты әскер полкі туының реконструкциялау нұсқасы&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5%3D |title=Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия) |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312171835/https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]
Батыс Алаш Орданың әскери бөлімінің төрағасы және Алаш бөлімдерінің қолбасшысы болып [[Жайық казак-орыс әскері|Жайық казагы]], полковник Ерыклинцев тағайындалды. Штаб бастығы ретінде Белов көрсетіледі. Генерал [[Владимир Сергеевич Толстов|Толстовтың]] бұйрығымен Ерыклинцев сонымен қатар «әскери жағдай жарияланған жерлерде генерал-губернатор құқығымен Орал облысының Заурал бөлігінің әскери-әкімшілік басқармасының бастығы» болып тағайындалды.{{Sfn| Берик| 2017 | c= 38-39}} Комуч Алаш автономиясын мойындауына байланысты Ойыл уәлаятына жеке қарулы күштерін құруға қаражат бөлді. Олар бір атты әскер полкінен тұрды, ал жақын арадағы перспективада саны 2 мың адамға дейін жететін Халық армиясын құру жоспарланған болатын.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 1918 жылдың сәуіріндегі Жымпиты съезі Жайық казактарымен кең көлемде ынтымақтастық орнатуды және қазақтарға әскери істі үйретуге ықпал етуді қаулы етті.

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы|С.Датұлының]] шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>9k920tjtalv6c4hitpk0lyxvuqqvcvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626020</id>
      <parentid>3626018</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* Үкіметі */</comment>
      <origin>3626020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10466" sha1="gxzr1w6z6a0qnxfsofr5sxqz1b52aqy" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
|атауы=Ойыл уәлаяты
|статусы=Уақытша үкімет
|p1=Алаш автономиясы
|flag_p1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|құрылуы=1918 жылдың сәуір-мамыр айлары
|ыдырауы=11 қыркүйек 1918
|s1=Алаш автономиясы
|flag_s1=Seal of the Alash Autonomy.svg
|карта=Карта_Уильского_оляята.svg
|size=290px
|сипаттамасы=Мәлімделген аумақтар
|астана=[[Жымпиты]]
|тілі=[[қазақ тілі]], [[орыс тілі]]
|діні =
|басқару_формасы=
|басқарушылар_титулы=Үкімет төрағасы
|басқарушы1=[[Жаһанша Досмұхамедов]]
|басқарушы_жылы1= 1918 — 1918
 |Кезең1                   = Ойыл уәлаятының құрылуы
 |Уақыт1                   = 
 |Жыл1                     = [[сәуір]] [[1918]]
 |Кезең2                   = [[Алашорда үкіметінің батыс бөлімшесі|Алаш Орданың Батыс бөлімшесіне]] өту
 |Жыл2                   = [[11 қыркүйек]] [[1918]]
}}

'''Ойыл уәлаяты''' — [[Алаш автономиясы|Алаш Орданың]] ерекше аумағы және оның құрамындағы автономиялы үкімет; оны 1918 жылы [[Алаш партиясы]]ның қайраткерлері қазіргі [[Қазақстан]]ның батыс бөлігінде құрған.

== Тарихы ==
1918 жылдың сәуір айының соңында Жымпитыда өткен 4-ші Орал облыстық қазақ съезінде [[Орал облысы (Ресей империясы)|Орал облысының]] [[Жайық]] сырты бөлігінің аумағында құрылды. Төрағасы болып Жаһанша Досмұхамедов, ал үкімет мүшелері болып [[Халел Досмұхамедов]], [[Бөкей губерниясы|Бөкей Ордасынан]] [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Бақтыгерей Құлманов]] және [[Кіші жүз]]дің негізгі руларының ақсақалдары сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |title=Три жизни генерала Акулинина (часть 2) |access-date=2023-07-09 |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709140501/https://cyberleninka.ru/article/n/tri-zhizni-generala-akulinina-chast-2 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сонымен бірге, съез Орал әскери үкіметіне қолда бар малмен, әсіресе (кавалерия үшін) атпен көмек көрсету туралы қаулы қабылдады. Қазақ жігіттерін милиционер ретінде жедел түрде жұмылдырып, оларды казак офицерлерінің тікелей жетекшілігімен әскери іске үйрету көзделді. Келісімшарт бойынша, жұмылдырылғандар Орал әскери үкіметі тарапынан халықтық милиция деген атпен іссапарға жіберілуі тиіс еді. Сондай-ақ съез қазақ жастарынан командалық құрам даярлау үшін Жымпиты кентінде алты айлық курсы бар юнкерлік училище ашу қажет деп қаулы етті. Онда Орал казак әскерінің офицерлері арасынан әскери мұғалімдерді шақыра отырып, реалистерді, гимназистерді, екі сыныптық училищені бітіргендерді және мектеп мұғалімдерін оқыту жоспарланды.

[[File:Карта Уильского вилаята.jpg|thumb|Ойыл уәлаятының шартты әкімшілік-аумақтық бөлінісі]]

Уәлаят бес уезге бөлінді: Шыңғырлау уезі ([[Орал уезі]]нің орнына), Жымпиты уезі ([[Ілбішін уезі]]нің орнына), Сағыз уезі ([[Гурьев уезі]]нің орнына), сондай-ақ жаңадан Ойыл және Темір уездері бөлініп шықты.

Ойыл уәлаятының үкіметі [[Комуч]]пен жақсы қарым-қатынасты сақтауға тырысты, оның қаражаты есебінен уәлаят өз қарулы күштерін құрып, [[Ақ қозғалыс]] жағында соғыса алды.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |title=Алаш-Орда в труде О. Помозова «Дни освобождения Сибири». Часть 2 |access-date=2022-07-01 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804003155/https://e-history.kz/ru/news/show/32714/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Кейбір дереккөздерде Жаһанша Досмұхамедовтың Ойыл уәлаятында [[хан]] лауазымына ие болғаны атап өтіледі.&lt;ref&gt;{{кітап |авторы= |бөлімі= |тақырыбы=История Западного отделения Алаш-Орды. Сборник документов и материалов |жауапты= |басылым= |мекені=Алматы |баспасы=Литера |жыл=2012 |бет=110 |isbn= }}&lt;/ref&gt;

1918 жылы 11 қыркүйекте [[Әлихан Нұрмұхамeдұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейхан]] төрағалық еткен Жаһанша Досмұхамедов және Халел Досмұхамедов, [[Ахмет Бірімжанов]], [[Әлімхан Әбуұлы Ермеков|Әлімжан Ермеков]], [[Мұхамеджан Тынышбаев]], [[Уәлитхан Танашев]] қатысқан Алаш Орда үкіметінің шұғыл мәжілісінде Ойыл уәлаяты үкіметі таратылды.&lt;ref&gt;«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7&lt;/ref&gt;

== Қарулы күштері ==
[[File:Alleged Flag of the Uil Wilayah.svg|thumb|right|Жымпиты музейінде сақталған Ойыл атты әскер полкі туының реконструкциялау нұсқасы&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5%3D |title=Исторические знамена казахов и их предков (обновленная и расширенная версия) |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312171835/https://www.academia.edu/44918978/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%BE%D0%B2_%D0%B8_%D0%B8%D1%85_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B8_%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%8F_%7C%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B5= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]
Батыс Алаш Орданың әскери бөлімінің төрағасы және Алаш бөлімдерінің қолбасшысы болып [[Жайық казак-орыс әскері|Жайық казагы]], полковник Ерыклинцев тағайындалды. Штаб бастығы ретінде Белов көрсетіледі. Генерал [[Владимир Сергеевич Толстов|Толстовтың]] бұйрығымен Ерыклинцев сонымен қатар «әскери жағдай жарияланған жерлерде генерал-губернатор құқығымен Орал облысының Заурал бөлігінің әскери-әкімшілік басқармасының бастығы» болып тағайындалды.{{Sfn| Берик| 2017 | c= 38-39}} Комуч Алаш автономиясын мойындауына байланысты Ойыл уәлаятына жеке қарулы күштерін құруға қаражат бөлді. Олар бір атты әскер полкінен тұрды, ал жақын арадағы перспективада саны 2 мың адамға дейін жететін Халық армиясын құру жоспарланған болатын.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;&lt;/ref&gt; 1918 жылдың сәуіріндегі Жымпиты съезі Жайық казактарымен кең көлемде ынтымақтастық орнатуды және қазақтарға әскери істі үйретуге ықпал етуді қаулы етті.

== Үкіметі ==
Үкімет құрамына 7 адам: [[Жанша Досмұхамедов]], [[Халел Досмұхамедов]], [[Дәулетше Күсепқалиев]], [[Өлеңті болысы]]ның бұрынғы басқарушысы [[Сырым Датұлы]]ның шөбересі [[Салық Омаров]], Саратов университетінің түлегі, экономист [[Қалдыбай Асанов]], Бағдат университетінің түлегі, Қуанай хазіреттің баласы [[Ғабдол Қосдәулетов]] мүше болды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:1918 жыл]]
[[Санат:Қазақстан әкімшілік бөлінісі]]</text>
      <sha1>gxzr1w6z6a0qnxfsofr5sxqz1b52aqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Досан Тәжіұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74599</id>
    <revision>
      <id>3625945</id>
      <parentid>3625753</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5682" sha1="tkesw1cab3qlssskr8fmcdabgtnbcxl" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Досан Тәжіұлы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = 
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1835
 |Туған жері            = [[Бозащы түбегі]]
 |Қайтыс болған күні    = 1876
 |Қайтыс болған жері    = [[Форт-Шевченко]]
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = қазақ
 |Мансабы               = батыр
 |Белсенді жылдары      = 1869–1876
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = 
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Досан Тәжіұлы''' ([[1835]], Маңғыстаудағы [[Бозащы түбегі|Бозашы түбегінің]] [[Жиделі]] деген жері (қазіргі [[Маңғыстау ауданы]], [[Қызан]] ауылы) – [[1876]], [[Форт-Шевченко]] қаласы) — [[Байұлы]] тайпасы, [[Адай]] руының [[Дәулеталы батыр Жарыұлы|Дәулеталы]] бөлімінен шыққан халық батыры, [[Адай көтерілісі (1870)|Адай көтерілісінің]] басшыларының бірі. 

Досан Тәжіұлы [[Ресей үкімет басшыларының тізімі
|Ресей үкіметі]]нің 1868 жылғы «Уақытша ережесін» әділетсіздік деп бағалап, халықты көтеріліске шығуға үндейді. Онымен бірге [[Иса Тіленбайұлы]], [[Алғи Жәлімбетұлы]], [[Тілеуберген Орақ]], [[Шүрен Иман]], [[Дихан Өтеп]], [[Сүгір Шабайұлы]]лар халықты көтеріліске бастап шығады. Досан бастаған 400 сарбаз [[Үшауыз]] деген жерде [[Маңғыстау]] приставы подполковник [[Рукин экспедициясы|Николай Рукиннің жазалаушы отрядын]] тас-талқан етіп жеңеді. 1870 жылы сәуірде Досан сарбаздары Александр фортын қоршап алып, ондағы армян базарын талқандады, саудагерлер мен өндіріс иелерін тұтқындады, Николаевск станицасын өртеп, армян слободкасы мен [[Қарағантүп]]тегі маяктарды қиратты. Кавказдан жіберілген жазалаушы отрядпен Досан сарбаздары кескілескен шайқас жүргізе отырып, [[Хиуа хандығы]]на өтіп кетеді. 1873 жылы Хиуа хандығын бағындыруға жіберілген Ресей әскерлеріне [[Қоңырат]], [[Хожелі]], [[Қарабайлы]] аймағында Досан тұтқиылдан шабуыл жасауды ұйымдастырып отырған. 1873 жылдың күзінде Досан жасағы [[Үстірт]]ке қоныс аударды. 1874 жылы Ресей үкіметінің Аничкин бастаған іздеуші жасағы [[Сам]] құмында отырған Досан ауылын қапыда қоршап алып, жаралы Досан батырды қолға түсіреді. Досан Тәжіұлы Форт түрмесінде 2 жылдан кейін қаза тапты. Досан батырдың сүйегін туған жері Бозашыға Жанғабыл (халық ақыны [[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]ның әкесі) бастаған бір топ азаматтар жеткізген. Мүрдесі сондағы Қаратөбе зиратына қойылған. Досан батырдың ерлігін [[Ақтабан]], [[Бала Ораз Өтебайұлы|Бала Ораз]], [[Қашаған]], [[Қалнияз Шопықұлы|Қалнияз]], [[Сәттіғұл Жанғабылұлы|Сәттіғұл]] ақындар жырға қосқан.&lt;ref&gt;[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Досан батыр]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Маңғыстау ауданында туғандар]]
[[Санат:Форт-Шевченкода қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]</text>
      <sha1>tkesw1cab3qlssskr8fmcdabgtnbcxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625946</id>
      <parentid>3625945</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5589" sha1="4z32dcivw3drro2d58uzuxgjyqa1z8s" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Досан Тәжіұлы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = 
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1835
 |Туған жері            = [[Бозащы түбегі]]
 |Қайтыс болған күні    = 1876
 |Қайтыс болған жері    = [[Форт-Шевченко]]
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = қазақ
 |Мансабы               = батыр
 |Белсенді жылдары      = 1869–1876
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = 
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Досан Тәжіұлы''' ([[1835]], Маңғыстаудағы [[Бозащы түбегі|Бозашы түбегінің]] [[Жиделі]] деген жері (қазіргі [[Маңғыстау ауданы]], [[Қызан]] ауылы) – [[1876]], [[Форт-Шевченко]] қаласы) — [[Байұлы]] тайпасы, [[Адай]] руының [[Дәулеталы батыр Жарыұлы|Дәулеталы]] бөлімінен шыққан халық батыры, [[Адай көтерілісі (1870)|Адай көтерілісінің]] басшыларының бірі. 

Досан Тәжіұлы [[Ресей үкімет басшыларының тізімі
|Ресей үкіметі]]нің 1868 жылғы «Уақытша ережесін» әділетсіздік деп бағалап, халықты көтеріліске шығуға үндейді. Онымен бірге [[Иса Тіленбайұлы]], [[Алғи Жәлімбетұлы]], [[Тілеуберген Орақ]], [[Шүрен Иман]], [[Дихан Өтеп]], [[Сүгір Шабайұлы]]лар халықты көтеріліске бастап шығады. Досан бастаған 400 сарбаз [[Үшауыз]] деген жерде [[Маңғыстау]] приставы подполковник [[Рукин экспедициясы|Николай Рукиннің жазалаушы отрядын]] тас-талқан етіп жеңеді. 1870 жылы сәуірде Досан сарбаздары Александр фортын қоршап алып, ондағы армян базарын талқандады, саудагерлер мен өндіріс иелерін тұтқындады, Николаевск станицасын өртеп, армян слободкасы мен [[Қарағантүп]]тегі маяктарды қиратты. Кавказдан жіберілген жазалаушы отрядпен Досан сарбаздары кескілескен шайқас жүргізе отырып, [[Хиуа хандығы]]на өтіп кетеді. 1873 жылы Хиуа хандығын бағындыруға жіберілген Ресей әскерлеріне [[Қоңырат]], [[Хожелі]], [[Қарабайлы]] аймағында Досан тұтқиылдан шабуыл жасауды ұйымдастырып отырған. 1873 жылдың күзінде Досан жасағы [[Үстірт]]ке қоныс аударды. 1874 жылы Ресей үкіметінің Аничкин бастаған іздеуші жасағы [[Сам]] құмында отырған Досан ауылын қапыда қоршап алып, жаралы Досан батырды қолға түсіреді. Досан Тәжіұлы Форт түрмесінде 2 жылдан кейін қаза тапты. Досан батырдың сүйегін туған жері Бозашыға Жанғабыл (халық ақыны [[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]ның әкесі) бастаған бір топ азаматтар жеткізген. Мүрдесі сондағы Қаратөбе зиратына қойылған. Досан батырдың ерлігін [[Ақтабан]], [[Бала Ораз Өтебайұлы|Бала Ораз]], [[Қашаған]], [[Қалнияз Шопықұлы|Қалнияз]], [[Сәттіғұл Жанғабылұлы|Сәттіғұл]] ақындар жырға қосқан.&lt;ref&gt;[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Маңғыстау ауданында туғандар]]
[[Санат:Форт-Шевченкода қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]</text>
      <sha1>4z32dcivw3drro2d58uzuxgjyqa1z8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625948</id>
      <parentid>3625946</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5544" sha1="npulb9eqb4vf2gmaav6r51ora9a7fb2" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Досан Тәжіұлы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = 
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1835
 |Туған жері            = [[Бозащы түбегі]]
 |Қайтыс болған күні    = 1876
 |Қайтыс болған жері    = [[Форт-Шевченко]]
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = қазақ
 |Мансабы               = батыр
 |Белсенді жылдары      = 1869–1876
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = 
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Досан Тәжіұлы''' ([[1835]], Маңғыстаудағы [[Бозащы түбегі|Бозашы түбегінің]] [[Жиделі]] деген жері (қазіргі [[Маңғыстау ауданы]], [[Қызан]] ауылы) – [[1876]], [[Форт-Шевченко]] қаласы) — [[Байұлы]] тайпасы, [[Адай]] руының [[Дәулеталы]] бөлімінен шыққан халық батыры, [[Адай көтерілісі (1870)|Адай көтерілісінің]] басшыларының бірі. 

Досан Тәжіұлы [[Ресей үкімет басшыларының тізімі
|Ресей үкіметі]]нің 1868 жылғы «Уақытша ережесін» әділетсіздік деп бағалап, халықты көтеріліске шығуға үндейді. Онымен бірге [[Иса Тіленбайұлы]], [[Алғи Жәлімбетұлы]], [[Тілеуберген Орақ]], [[Шүрен Иман]], [[Дихан Өтеп]], [[Сүгір Шабайұлы]]лар халықты көтеріліске бастап шығады. Досан бастаған 400 сарбаз [[Үшауыз]] деген жерде [[Маңғыстау]] приставы подполковник [[Рукин экспедициясы|Николай Рукиннің жазалаушы отрядын]] тас-талқан етіп жеңеді. 1870 жылы сәуірде Досан сарбаздары Александр фортын қоршап алып, ондағы армян базарын талқандады, саудагерлер мен өндіріс иелерін тұтқындады, Николаевск станицасын өртеп, армян слободкасы мен [[Қарағантүп]]тегі маяктарды қиратты. Кавказдан жіберілген жазалаушы отрядпен Досан сарбаздары кескілескен шайқас жүргізе отырып, [[Хиуа хандығы]]на өтіп кетеді. 1873 жылы Хиуа хандығын бағындыруға жіберілген Ресей әскерлеріне [[Қоңырат]], [[Хожелі]], [[Қарабайлы]] аймағында Досан тұтқиылдан шабуыл жасауды ұйымдастырып отырған. 1873 жылдың күзінде Досан жасағы [[Үстірт]]ке қоныс аударды. 1874 жылы Ресей үкіметінің Аничкин бастаған іздеуші жасағы [[Сам]] құмында отырған Досан ауылын қапыда қоршап алып, жаралы Досан батырды қолға түсіреді. Досан Тәжіұлы Форт түрмесінде 2 жылдан кейін қаза тапты. Досан батырдың сүйегін туған жері Бозашыға Жанғабыл (халық ақыны [[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]ның әкесі) бастаған бір топ азаматтар жеткізген. Мүрдесі сондағы Қаратөбе зиратына қойылған. Досан батырдың ерлігін [[Ақтабан]], [[Бала Ораз Өтебайұлы|Бала Ораз]], [[Қашаған]], [[Қалнияз Шопықұлы|Қалнияз]], [[Сәттіғұл Жанғабылұлы|Сәттіғұл]] ақындар жырға қосқан.&lt;ref&gt;[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Маңғыстау ауданында туғандар]]
[[Санат:Форт-Шевченкода қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]</text>
      <sha1>npulb9eqb4vf2gmaav6r51ora9a7fb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қойшығара Салғарин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81051</id>
    <revision>
      <id>3625947</id>
      <parentid>3625118</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7528" sha1="gqmfaq301dl4a8744dyj0h2prwnlpjv" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Қойшығара Салғараұлы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Қойшығара_Салғараұлы.jpg
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 01.04.1939
 |Туған жері            = [[Көкалат|Көкалат ауылы]], {{туғанжері|Жангелді ауданы|Жангелді ауданында}}, [[Қостанай облысы]])
 |Қайтыс болған күні    = 
 |Қайтыс болған жері    = 
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = қазақ
 |Мансабы               = жазушы
 |Белсенді жылдары      = 
 |Білімі                = [[Қазақ ұлттық университеті]]
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = 
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Қойшығара Салғарин''' (01.04.1939, [[Көкалат|Көкалат ауылы]], [[Жангелді ауданы]], [[Қостанай облысы]]) - жазушы.

Еңбек жолын шопандықтан бастаған ол, [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-дің [[филология]] факультеті [[журналистика]] бөлімін бітірген. 1964—1965 жж. «Ауыл өмірі» газетінің редакторы, 1965 — 1971 жылдары [[Қазақ радиосы]]ның [[Қостанай облысы]]ндағы меншікті тілшісі, 1971 — 1975 жж. [[Торғай облысы|Торғай облыстық]] телерадио комитетінің редакторы болған. 1975—1990 жж. [[Егемен Қазақстан|«Егемен Қазақстан»]] газетінде тілші, бөлім меңгерушісі, 1990—1993 жж. [[Әдебиет және өнер институты]]на қызметкер. 1993-1997 жж. ҚР Мемлекеттік хатшысының кеңесшісі, мемлекеттік саясат жөніндегі ұлттық кеңес хатшысының орынбасары, хатшысы, 1997 жылы Қазақстан Республикасының ҚХР-дағы Елшілігінде мәдениет жөніндегі кеңесші қызметтерін атқарған.

ҚХР-да жүріп «Сиуңну», «Дуңху. Гаучы», «100 құжат», «Таным тар-мақтары», «Анықтамалық» атты кітаптарын жазды.&lt;ref&gt;Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;

«Алтын тамыр», «Көмбе», «Қазақтың қилы тарихы», «Қазақтар» роман-эссе, «Қазақ қазақ болғанға дейін», «Қазақ қазақ болғаннан кейін» деген ІІ томдық романдары жарық көрді. «Қазақтар» трилогиясы үшін ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды (1996).

Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері. 
Екі рет медальмен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.

== Отбасы ==
Шопан отбасында дүниеге келген. Әкесі — Салғара Баймағамбетұлы, шопан, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]қа қатысушы. Соғыста ауыр жараланып, майданнан оралғаннан кейін көп ұзамай алған жарақатының салдарынан қайтыс болған.

Анасы — Бірсұлу Қонақбайқызы, үй шаруасымен айналысқан.

Жұбайы — Ботамбекова Нұрзада Төлебекқызы (1939–2009) — педагог, [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Алматы қыздар педагогикалық институтының]] түлегі.

=== Балалары ===
Ұлы — Салғарин Алмат Қойшығараұлы (1963 жылы туған) — жоғары білімді [[инженер]].

Қызы — Салғарина Алма Қойшығарақызы (1965 жылы туған) — [[Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі|Алматы көркемсурет училищесінің]] түлегі, [[сурет]]ші.

Қызы — Салғарина Қарлығаш Қойшығарақызы (1971 жылы туған) — [[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ]]-дың филология факультетін бітірген, [[мұғалім|оқытушы]], [[аудармашы]].

== Шығармалары ==
* ''Ілгешек. Сықақ өлеңдері. А., «Жазушы», 1966; ''
* ''Сол бір күндер. Повестер мен әңгімелер. А., «Жалын», 1976; ''
* ''Үбедей. Повестер мен әңгімелер. А., «Жалын», 1978; ''
* ''Соқпақ жолға бастайды. Повестер мен әңгімелер. А., «Жалын», 1980;''
* ''Тағдырлар тоғысы. Әңгімелер мен повестер. А., «Жалын», 1984''&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары: Анықтамалық – Алматы: “Ан Арыс” баспасы, 2009 жыл – 480 бет. ISBN 978-601-7130-43-5&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Қазақстан редакторлары]]
[[Санат:Қазақ радиосы редакторлары]]
[[Санат:Егемен Қазақстан журналистері]]
[[Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты қызметкерлері]]
[[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері]]


{{Bio-stub}}</text>
      <sha1>gqmfaq301dl4a8744dyj0h2prwnlpjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасындағы Сот жүйесі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91072</id>
    <revision>
      <id>3626221</id>
      <parentid>3365441</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Жоғары Сот Кеңесі */</comment>
      <origin>3626221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16321" sha1="7ssusa35j93uqcacbt6przleer1ik0u" xml:space="preserve">'''Қазақстан Республикасындағы coт жүйесі''' — бұл [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты]] мен Қазақстан Республикасының Конституциясына және &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Конституциялық заңына сәйкес құрылатын жергiлiктi және басқа соттар.

Қандай да болмасын атаумен арнаулы және төтенше соттар құруға жол берiлмейдi.

1. Жергiлiктi соттарға мыналар жатады:
:# облыстық және оларға теңестiрiлген соттар (Республика астанасының қалалық соты, республикалық маңызы бар қалалардың қалалық соттары);
:# аудандық және оларға теңестірілген соттар (қалалық сот, ауданаралық сот).
2. Қазақстан Республикасында басқа соттар, оның ішінде мамандандырылған (әскери, қаржылық, экономикалық, әкiмшiлiк, кәмелетке толмағандардың iстерi жөнiндегi және басқа) соттар құрылуы мүмкін.
:* Мамандандырылған соттарды облыстық немесе аудандық сот мәртебесімен [[Қазақстан Республикасының Президенті]] құрады.
3. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының, жергілікті және басқа соттардың Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк Елтаңбасы мен өзiнiң атауы бейнеленген мөрi болады.&lt;br/&gt;
4. Қазақстан Республикасының сот жүйесіне кірмейтін [[Астана халықаралық қаржы орталығы]] сотының ерекше мәртебесі болады.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000132_ &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 25 желтоқсандағы № 132 Конституциялық заңы]&lt;/ref&gt;

== Судьяға өкiлеттiктер беру тәртiбi ==
Жоғарғы Соттың Төрағасын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымына негізделген Қазақстан Президентінің ұсынуы бойынша 5 жыл мерзімге Сенат сайлайды.

Жоғарғы Соттың судьяларын Жоғары Сот Кеңесiнiң кепiлдемесiне негiзделген Қазақстан Президентiнiң ұсынуы бойынша Сенат сайлайды.

Жоғарғы Соттың сот алқаларының төрағаларын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы және Жоғарғы Соттың жалпы отырысының шешімі негізінде Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы бойынша 5 жыл мерзімге Қазақстан Президенті тағайындайды.

Жергiлiктi және басқа да соттардың төрағаларын Жоғары Сот Кеңесiнiң ұсынымы бойынша Қазақстан Президентi 5 жыл мерзiмге лауазымға тағайындайды.

Жергілікті және басқа соттардың судьяларын Жоғары Сот Кеңесiнiң кепiлдемесi бойынша Қазақстан Президентi тағайындайды.

Облыстық соттардың сот алқаларының төрағаларын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы бойынша бес жыл мерзімге Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.

Облыстық соттардың төрағалары және сот алқаларының төрағалары, Жоғарғы Сот алқаларының төрағалары өздері атқаратын лауазымға немесе тең дәрежелі соттардағы ұқсас лауазымға 2 реттен артық тағайындала алмайды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000132_ Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы]&lt;/ref&gt;

== Жоғары Сот Кеңесі ==
{{негізгі мақала|Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі}}
'''Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі''' — Қазақстан Президентінің соттарды қалыптастыру жөніндегі конституциялық өкілеттіктерін, судьялардың тәуелсіздігі мен оларға ешкімнің тиіспеу кепілдіктерін қамтамасыз ету мақсатында құрылатын автономиялы мемлекеттік мекеме.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1500000436 Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

Кеңес төрағасын Қазақстан Президенті тағайындайды. Жоғарғы Соттың Төрағасы, Бас Прокурор, Құрылтайдың тұрақты комитеттерінің төрағалары лауазымы бойынша Кеңес мүшелері болып табылады. Президент Кеңес құрамына басқа адамдарды, оның ішінде ғалым заңгерлерді, адвокаттарды, шетелдік сарапшыларды, заңгерлер жұртшылығының өкілдерін де тағайындауы мүмкін.

Кеңестің өкілеттіктері:
* судьялардың тәуелсіздігі мен оларға ешкімнің тиіспеу кепілдіктерін қамтамасыз етеді;
* аудандық және оған теңестірілген сот судьясының, облыстық және оған теңестірілген соттың сот алқасы төрағасының, судьясының, Жоғарғы Сот судьясының бос лауазымдарына кандидаттарды іріктеуді конкурстық негізде жүзеге асырады;
* &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасы Конституциялық заңында көзделген жағдайларда судьялардың бос лауазымдарына кандидаттарды конкурссыз тағайындау не сайлау мәселелерін қарайды;
* Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша облыстық соттар төрағаларының, Жоғарғы Соттың сот алқалары төрағаларының бос лауазымдарына кандидатураларды қарайды;
* аудандық сот төрағасының бос лауазымына сайлау үшін кадр резервінде тұрған адамдардың және (немесе) өз кандидатурасын өзі дербес ұсынған адамдардың қатарынан кандидатураларды облыстық соттың кеңейтілген жалпы отырысына ұсынады;
* облыстық соттың кеңейтілген жалпы отырысы сайлаған адамдардың қатарынан аудандық сот төрағасының бос лауазымына кандидаттарды іріктеуді жүзеге асырады;
* Жоғарғы Сот Төрағасының бос лауазымына кандидатураны қарайды;
* &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасы Конституциялық заңында көзделген жағдайларда төрағалардың, сот алқалары төрағаларының және судьялардың өкілеттіктерін тоқтату мәселелерін қарайды;
* бір жыл мерзім өткеннен кейін судья лауазымына алғаш рет тағайындалған адамның жұмыс нәтижелерін қарайды және Жоғарғы Сот жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссия судьяның кәсіби қызметін оң бағалаған кезде, Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша оны бекіту туралы мәселені шешеді;
* зейнеткерлік жасқа толғанда судья лауазымында болу мерзімін ұзарту туралы мәселені қарайды;
* Кеңестің жанындағы Сот төрелігі академиясын жалпы басқаруды жүзеге асырады;
* Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті орган басшысының лауазымына кандидатты тағайындауға және оны лауазымынан босатуға келісім беру туралы мәселені Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қарайды;
* Сот жүйесіндегі судья кадрларының жай-күйі туралы жыл сайынғы ұлттық баяндаманы қалыптастырады және оны Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынады, оның кейіннен жариялануын қамтамасыз етеді;
* Сот жюриінің және Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссияның шешімдеріне шағым жасау туралы судьялардың жолданымдарын қарайды;
* судья болып жұмыс істеуге ниет білдірген азаматтардан біліктілік емтихандарын қабылдауды ұйымдастырады;
* Қазақстан Республикасының Президентіне судьяны ұстап алуға, күзетпен ұстауға не үйқамаққа алуға, оны күштеп әкелуге, оған сот тәртібімен белгіленетін әкімшілік жазалау шараларын қолдануға, судьяны қылмыстық жауаптылыққа тартуға келісім беру туралы мәселені шешу үшін қорытынды ұсынады;
* сот жүйесін және Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру жөнінде ұсынымдар мен ұсыныстарды тұжырымдайды және Қазақстан Республикасының Президентіне енгізеді;
* судья корпусының сапалық құрамын жақсарту, кадрларды даярлау жүйесін жетілдіру, судьялардың біліктілігін арттыру жөнінде шаралар қолданады;
* судьяның кәсіби қызметін бағалауды жүргізу әдістемесін алдын ала келіседі;
* Кеңес регламентін бекітеді;
* судья лауазымына орналасу үшін біліктілік емтихандарын тапсырған, Кеңестің ұсынымын алған, соттарда тағылымдамадан өткен және облыстық соттардың жалпы отырыстарының қорытындыларын алған, сондай-ақ Кеңестің жанындағы Сот төрелігі академиясын бітірген адамдардың есебін жүргізуді ұйымдастырады;
* судьялардың жалпы штат санын, әрбір жергілікті және басқа соттың судьялар санын белгілеуге келісім беру туралы мәселені қарайды;
* судьялардың электрондық дербес есебін жүргізуді ұйымдастырады;
* аудандық сот төрағасының, облыстық соттың төрағасының, сот алқалары төрағаларының және судьясының, Жоғарғы Соттың сот алқалары төрағаларының және судьясының лауазымына кадр резервін қалыптастырады;
* кадр резервін қалыптастыру және онымен жұмысты ұйымдастыру тәртібін бекітеді;
* Кеңес жанындағы Кадр резерві жөніндегі комиссияның құрамын бекітеді;
* Кеңес жанындағы Сот жюриінің құрамын бекітеді;
* судьялыққа кандидаттардың психологиялық тесттен өту тәртібін айқындайды;
* судьяға куәлік беру тәртібін белгілейді;
* Соттармен өзара іс-қимыл жөніндегі кеңес туралы ережені бекітеді

== Сот әкімшілігі ==
{{негізгі мақала|Қазақстан Республикасының Сот әкімшілігі}}
'''Қазақстан Республикасының Сот әкімшілігі''' — ҚР Жоғарғы Сотының және басқа да соттардың қызметін ұйымдастырушылық-құқықтық, ақпараттық-талдамалық және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2300000106 Қазақстан Республикасы Сот әкімшілігінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

Сот әкімшілігінің басшысын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуымен және Жоғары Сот Кеңесімен келісу бойынша Қазақстан Республикасының Президенті лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады.

Міндеттері:
* сот әкімшілігі саласында мемлекеттік саясатты қалыптастыру;
* сот төрелігін тәуелсіз жүзеге асыру үшін қажетті әрі жеткілікті жағдайлар жасау;
* сот жүйесін және соттардың қызметін жетілдіруге бағытталған жүйелі реформаларды әзірлеу.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{stub:Заң}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстандағы сот жүйесі]]</text>
      <sha1>7ssusa35j93uqcacbt6przleer1ik0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626222</id>
      <parentid>3626221</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Судьяға өкiлеттiктер беру тәртiбi */</comment>
      <origin>3626222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16425" sha1="9nw30wpvc8m9huj90bl4uciviurwjw0" xml:space="preserve">'''Қазақстан Республикасындағы coт жүйесі''' — бұл [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты]] мен Қазақстан Республикасының Конституциясына және &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Конституциялық заңына сәйкес құрылатын жергiлiктi және басқа соттар.

Қандай да болмасын атаумен арнаулы және төтенше соттар құруға жол берiлмейдi.

1. Жергiлiктi соттарға мыналар жатады:
:# облыстық және оларға теңестiрiлген соттар (Республика астанасының қалалық соты, республикалық маңызы бар қалалардың қалалық соттары);
:# аудандық және оларға теңестірілген соттар (қалалық сот, ауданаралық сот).
2. Қазақстан Республикасында басқа соттар, оның ішінде мамандандырылған (әскери, қаржылық, экономикалық, әкiмшiлiк, кәмелетке толмағандардың iстерi жөнiндегi және басқа) соттар құрылуы мүмкін.
:* Мамандандырылған соттарды облыстық немесе аудандық сот мәртебесімен [[Қазақстан Республикасының Президенті]] құрады.
3. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотының, жергілікті және басқа соттардың Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк Елтаңбасы мен өзiнiң атауы бейнеленген мөрi болады.&lt;br/&gt;
4. Қазақстан Республикасының сот жүйесіне кірмейтін [[Астана халықаралық қаржы орталығы]] сотының ерекше мәртебесі болады.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000132_ &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 25 желтоқсандағы № 132 Конституциялық заңы]&lt;/ref&gt;

== Судьяға өкiлеттiктер беру тәртiбi ==
Жоғарғы Сот Төрағасын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынуымен Қазақстан Президенті 6 жыл мерзімге тағайындайды. Конституцияға сәйкес бір адам бір реттен артық Жоғарғы Сот Төрағасы болып тағайындалмайды.

Жоғарғы Соттың судьяларын Жоғары Сот Кеңесiнiң кепiлдемесiне негiзделген Қазақстан Президентiнiң ұсынуы бойынша Құрылтай сайлайды.

Жоғарғы Соттың сот алқаларының төрағаларын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы және Жоғарғы Соттың жалпы отырысының шешімі негізінде Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы бойынша 5 жыл мерзімге Қазақстан Президенті тағайындайды.

Жергiлiктi және басқа да соттардың төрағаларын Жоғары Сот Кеңесiнiң ұсынымы бойынша Қазақстан Президентi 5 жыл мерзiмге лауазымға тағайындайды.

Жергілікті және басқа соттардың судьяларын Жоғары Сот Кеңесiнiң кепiлдемесi бойынша Қазақстан Президентi тағайындайды.

Облыстық соттардың сот алқаларының төрағаларын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы бойынша 5 жыл мерзімге Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайды.

Облыстық соттардың төрағалары және сот алқаларының төрағалары, Жоғарғы Сот алқаларының төрағалары өздері атқаратын лауазымға немесе тең дәрежелі соттардағы ұқсас лауазымға 2 реттен артық тағайындала алмайды.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z000000132_ Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы]&lt;/ref&gt;

== Жоғары Сот Кеңесі ==
{{негізгі мақала|Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі}}
'''Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі''' — Қазақстан Президентінің соттарды қалыптастыру жөніндегі конституциялық өкілеттіктерін, судьялардың тәуелсіздігі мен оларға ешкімнің тиіспеу кепілдіктерін қамтамасыз ету мақсатында құрылатын автономиялы мемлекеттік мекеме.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1500000436 Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

Кеңес төрағасын Қазақстан Президенті тағайындайды. Жоғарғы Соттың Төрағасы, Бас Прокурор, Құрылтайдың тұрақты комитеттерінің төрағалары лауазымы бойынша Кеңес мүшелері болып табылады. Президент Кеңес құрамына басқа адамдарды, оның ішінде ғалым заңгерлерді, адвокаттарды, шетелдік сарапшыларды, заңгерлер жұртшылығының өкілдерін де тағайындауы мүмкін.

Кеңестің өкілеттіктері:
* судьялардың тәуелсіздігі мен оларға ешкімнің тиіспеу кепілдіктерін қамтамасыз етеді;
* аудандық және оған теңестірілген сот судьясының, облыстық және оған теңестірілген соттың сот алқасы төрағасының, судьясының, Жоғарғы Сот судьясының бос лауазымдарына кандидаттарды іріктеуді конкурстық негізде жүзеге асырады;
* &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасы Конституциялық заңында көзделген жағдайларда судьялардың бос лауазымдарына кандидаттарды конкурссыз тағайындау не сайлау мәселелерін қарайды;
* Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша облыстық соттар төрағаларының, Жоғарғы Соттың сот алқалары төрағаларының бос лауазымдарына кандидатураларды қарайды;
* аудандық сот төрағасының бос лауазымына сайлау үшін кадр резервінде тұрған адамдардың және (немесе) өз кандидатурасын өзі дербес ұсынған адамдардың қатарынан кандидатураларды облыстық соттың кеңейтілген жалпы отырысына ұсынады;
* облыстық соттың кеңейтілген жалпы отырысы сайлаған адамдардың қатарынан аудандық сот төрағасының бос лауазымына кандидаттарды іріктеуді жүзеге асырады;
* Жоғарғы Сот Төрағасының бос лауазымына кандидатураны қарайды;
* &quot;Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы&quot; Қазақстан Республикасы Конституциялық заңында көзделген жағдайларда төрағалардың, сот алқалары төрағаларының және судьялардың өкілеттіктерін тоқтату мәселелерін қарайды;
* бір жыл мерзім өткеннен кейін судья лауазымына алғаш рет тағайындалған адамның жұмыс нәтижелерін қарайды және Жоғарғы Сот жанындағы Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссия судьяның кәсіби қызметін оң бағалаған кезде, Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша оны бекіту туралы мәселені шешеді;
* зейнеткерлік жасқа толғанда судья лауазымында болу мерзімін ұзарту туралы мәселені қарайды;
* Кеңестің жанындағы Сот төрелігі академиясын жалпы басқаруды жүзеге асырады;
* Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті орган басшысының лауазымына кандидатты тағайындауға және оны лауазымынан босатуға келісім беру туралы мәселені Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қарайды;
* Сот жүйесіндегі судья кадрларының жай-күйі туралы жыл сайынғы ұлттық баяндаманы қалыптастырады және оны Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынады, оның кейіннен жариялануын қамтамасыз етеді;
* Сот жюриінің және Сот төрелігінің сапасы жөніндегі комиссияның шешімдеріне шағым жасау туралы судьялардың жолданымдарын қарайды;
* судья болып жұмыс істеуге ниет білдірген азаматтардан біліктілік емтихандарын қабылдауды ұйымдастырады;
* Қазақстан Республикасының Президентіне судьяны ұстап алуға, күзетпен ұстауға не үйқамаққа алуға, оны күштеп әкелуге, оған сот тәртібімен белгіленетін әкімшілік жазалау шараларын қолдануға, судьяны қылмыстық жауаптылыққа тартуға келісім беру туралы мәселені шешу үшін қорытынды ұсынады;
* сот жүйесін және Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру жөнінде ұсынымдар мен ұсыныстарды тұжырымдайды және Қазақстан Республикасының Президентіне енгізеді;
* судья корпусының сапалық құрамын жақсарту, кадрларды даярлау жүйесін жетілдіру, судьялардың біліктілігін арттыру жөнінде шаралар қолданады;
* судьяның кәсіби қызметін бағалауды жүргізу әдістемесін алдын ала келіседі;
* Кеңес регламентін бекітеді;
* судья лауазымына орналасу үшін біліктілік емтихандарын тапсырған, Кеңестің ұсынымын алған, соттарда тағылымдамадан өткен және облыстық соттардың жалпы отырыстарының қорытындыларын алған, сондай-ақ Кеңестің жанындағы Сот төрелігі академиясын бітірген адамдардың есебін жүргізуді ұйымдастырады;
* судьялардың жалпы штат санын, әрбір жергілікті және басқа соттың судьялар санын белгілеуге келісім беру туралы мәселені қарайды;
* судьялардың электрондық дербес есебін жүргізуді ұйымдастырады;
* аудандық сот төрағасының, облыстық соттың төрағасының, сот алқалары төрағаларының және судьясының, Жоғарғы Соттың сот алқалары төрағаларының және судьясының лауазымына кадр резервін қалыптастырады;
* кадр резервін қалыптастыру және онымен жұмысты ұйымдастыру тәртібін бекітеді;
* Кеңес жанындағы Кадр резерві жөніндегі комиссияның құрамын бекітеді;
* Кеңес жанындағы Сот жюриінің құрамын бекітеді;
* судьялыққа кандидаттардың психологиялық тесттен өту тәртібін айқындайды;
* судьяға куәлік беру тәртібін белгілейді;
* Соттармен өзара іс-қимыл жөніндегі кеңес туралы ережені бекітеді

== Сот әкімшілігі ==
{{негізгі мақала|Қазақстан Республикасының Сот әкімшілігі}}
'''Қазақстан Республикасының Сот әкімшілігі''' — ҚР Жоғарғы Сотының және басқа да соттардың қызметін ұйымдастырушылық-құқықтық, ақпараттық-талдамалық және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын сот әкімшілігі саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2300000106 Қазақстан Республикасы Сот әкімшілігінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

Сот әкімшілігінің басшысын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуымен және Жоғары Сот Кеңесімен келісу бойынша Қазақстан Республикасының Президенті лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады.

Міндеттері:
* сот әкімшілігі саласында мемлекеттік саясатты қалыптастыру;
* сот төрелігін тәуелсіз жүзеге асыру үшін қажетті әрі жеткілікті жағдайлар жасау;
* сот жүйесін және соттардың қызметін жетілдіруге бағытталған жүйелі реформаларды әзірлеу.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{stub:Заң}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Қазақстандағы сот жүйесі]]</text>
      <sha1>9nw30wpvc8m9huj90bl4uciviurwjw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гүлдесте</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95576</id>
    <revision>
      <id>3626002</id>
      <parentid>3239397</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T22:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3626002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9817" sha1="9yp70qz9v0n2x0x3vm7235n0pg1sj4c" xml:space="preserve">[[Сурет:Chinese vase.jpg|thumb|Қытай гүлдестесі]]
Гүлдесте мен гүл шоқтарын  салуға ваза, түрлі  сауытта себеттерді пайдалануға болады.
Гүлді әдемілеп орнықтыру үшін мүктен тығыздан жасалған және сыртынан жіңішке сымтемірмен шандылған «жастықшаға» бекіту керек. Сондай-ақ керамика, [[пластмасса]]дан жасалған түрлі бекіткіштерді, металл істікшелерді пайдалануға болады. Кейбір жағдайларда биік вазалардағы гүлдер дұрыс тұруы үшін оның түбіне аздап құм себеді, сосын қарағай немесе шырша бұтағын салып айқастыра байлайды да, сабағы жіңішкелеу гүлдерді (қалампыр, қызғалдақ) соған бекітеді. Гүлдестені құрастырғанда оның қандай болып шығатыщлн алдын-ала ойластырған жөн. Гүлшоғы шатырай немесе тек бір жаққа бағытталуы мүмкін. Ас столына және мерекелік дастарқанға қоятын гүлдестені барлық жағынан бірдей жақсы көрінетін аласа вазаларға салған дұрыс. Ал интерьердің жекеленген бұрыштарын әсемдеуге бір жаққа бағытталған гүлдесте мен композициялар қолайлы гүлдестелердің туған күнге, қалыңдыққа, мүшелтойға, қаралы күнге арналған түрлері болады.

== Сәбидің туған күніне арналған гүлдесте ==
Сәбидің туған күніне арналған гүлдесте шағындау болады және ашық түсті гүлдерден жасалады. Балаларға сыйлайтын гүлдестеге әдемі [[ойыншық]]тар мен тіл үйіретін тәтті конфеттер қосса тіпті жақсы. Үлкен кісінің туған күніне оның өзі жақсы көретін гүлден немесе сабағы ұзын әсем гүлдерден ([[қызғалдақ]], [[гладиолус]], [[қалампыр]]) жасалған гүлдесте сыйлаған жөн.

== Қалыңдыққа арналған гүлдесте ==
Қалыңдыққа арналған гүлдестені ашық түсті (қызғылт, ақ, ақшыл сары) гүлдерден жасайды. Оған раушан, қызғылдақ, қалампыр, сирень гүлдерін пайдалануға болады. Аспарагус, [[сүмбіл]] өсімдіктерінің майда бұтақшалары мен ашық түсті лента мұндай гүлдестенің ажарын аша түседі. Қалыңдыққа гүл таңдағанда оның бойын, көйлегінің түсін, қоршаған ортасын да ұмытпаған жөн. Мүшелтойға арналған гүлдестелер ірі, кәдімгі мерекелік гүлдестелерден әлдеқайда салтанатты болып келеді. Оны раушан, [[лала]], гладиолус гүлдерінен жасаған абзал. Қаралы оқиғаға арналған гүлдестелер күңгірт, қоңырқай түсті гүлдерден (қызылқоңыр [[раушан]], гладиолус, нарғыз гүл) жасалады.

== Үзілген гүлді күту ==
Үзілген гүлді ұзақ уақыт сақтау үшін бірқатар ережелерді білген дұрыс. Қай мерзімде үзудің керектігін білудің маңызы ерекше. Фрезия, көкнәр гүлі, [[нарцисс]], [[амариллис]], [[қызғалдақ]] және раушан гүлінің бірқатар сорттарын қауызы жартылай не толық ашылған кезде үзеді. Аквилегия, анемон, гладиолус, ирис, лала, лущ, монтбреция, таушымылдық гүлдерін қауызын енді жарып келе жатқанда үзген дұрыс. Темекішөп гүлін, [[гербер]], дельфиниум, сепкілгүл, [[алтыншар]], хош иісті бұршақгүл, барқытшөп гүлін, роза гүлдерінің бірқатар түрлерін қауызын жартылай және толық жарған кезде үзген орынды.
[[Сурет:Portland Vase BM Gem4036 n5.jpg|thumb|230px|[[Портлендік гүлдесте]] (I ғ. б.з.б.)]]

Нарғыз гүл, [[хризантема]], флокс, біржылдық астра, ноготка, цинния, львиный зев гүлдерін толық ашылған кезде үзген абзал. Гүлдерді таңертең ерте немесе кешке күн батқан кезде үзеді. Үзілген гүлдің артық жапырақтарын қиып тастау керек. Гүлдің сабағын су құйылған ыдысқа (тегеш, үлкендеу кастрюль) батырыл тұрған күйі пышақпен (қайшымен емес) қиғаштау етіп кеседі. Сабағы қатты гүлдерді (раушан, астра т. б.) ұзыншалау етіп қиғаштан қырқалы. Сабағы ағаш тәріздестерді қабығының біраз бөлігін артып, ұзын (5—10 ем) кесіп, жұқартады (мәселен, сирень, форзңция гүлдерін). Сүттіген шырынды сабағы бар гүлдерді (көкнәр, сүттіген гүлдері т. б.) екінші рет қайта кесіп, ұшын ыстық суға (-{-950-қа дейін) салады немесе 3—5 секунд отқа ұстап күйдіреді. Сосын ұйыған сүттіген шырынын қырып тастайды.

Үзілген гүлді вазаға салып, толтыра су құяды (герберден басқасын, оның 1/3 бөлігін ғана суға батырады, өйткені оның жұқа түк бас қан сабағы суда тез шіриді). Үзілген гүлге құбырмен келетін онша суық емес суды пайдалануға болады. [[Мимоза]] гүлінің сабағьш ыстық суға салғанмен, қауызына суық су шашу керек. Көптеген гүлдердің суын күн сайын ауыстырыл отырған дұрыс. Үсті-үстіне еселеп су құйын отырған жағдайда да гүлдің суын 2—3 күнде толығымен жанарлан жөн.

== Ұзағырақ сақтау ==
Үзіп алынған гүлді ұзағырақ сақтау үшін суға қоректік заттар қосуға да болады. 2—5 процент қант қоспасьш пайдалану жақсы нәтиже береді. Мұндай қоспала раушан, қызғалдақ, қалампыр, [[сирень]], хош иісті бұршақ гүл [[фрезия]] гүлдері жақсы сақталады. Ал цикламен, амариллис, кестежусан, [[клематис]] (ләмәнос) гүлдерін мұндай қоспала ұстауға болмайды. Бактерия дамуының алдын алу үшін бактерицидгі заттар: марганец қышқылды калий (бірнеше түй ірілен), [[аспирин]] (1 литр суға 1 таблетка), [[лимон]] қышқылы (1 литр суға 2—3 грамм), спирт (1 литр суға 10 мл., [[клематис]] гүлі үшін) қосуға да болады. Әр түрлі гүлдерді бір вазада ұстауға болмайды. Кесілген кезде кейбір гүлдерден бөлінетін заттар екінші біреулеріне зиянды әсер етеді. Раушан гүлі өзімен бір вазадағы басқа гүлдерді тез солдырады, тіпті қызыл қоңыр және сарғыш түсті раушан гүлдерін бір вазаға қойса, соңғысы бірден сола бастайды. Дала, қалампыр, нарциссті бөгде гүлдермен бірге сақтауға болмайды. Душистый горошек, резеда, сары примулдар басқа гүлдердің солуын тездетеді. Қызғалдақ пен ботакөз гүлдеріне ландыш қосса бірден солады, сары иримулдар — басқа түсті примулдарға, лаламаргариткалар мен көкнәр гүлдеріне әсер етеді.&lt;ref&gt;Шаңырақ: Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы: Қаз. Сов. энцикл. Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Тұрмыс]]</text>
      <sha1>9yp70qz9v0n2x0x3vm7235n0pg1sj4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Экология пәні</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97545</id>
    <revision>
      <id>3625952</id>
      <parentid>3625414</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6142" sha1="ii9ogupwz4qf0z0cw69ig73lw545jwn" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;thumb left&quot; style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #ccc; margin:0.5em;&quot;&gt;
[[File:Vegetation-no-legend.PNG|260 px]] &lt;br&gt;
[[File:Blue Linckia Starfish.JPG|95px]] [[File:Male lion on savanna.jpg|173px]]

[[File:Hawk eating prey.jpg|115px]]
[[File:European honey bee extracts nectar.jpg|125px]]

&lt;div style=&quot;border: none; width:260px;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
'''Экология пәні''' - [[Ғаламшар]]ымызда әрбір  тірі ағза белгілі аумақта өмір сүріп, үнемі коршаған ортаның сан алуан [[фактор]]ларының әсерін  бастан кешіреді. Мұнымен бірге  ағза туыстас және  туыстас емес тіршілік иесі ретінде және  тіршілік ортасына әсер  етеді. Сан алуан [[Ағзалар өсіндісі|ағзалардың]] орасан көп мөлшері өмір сүретін болғандықтан, тірі табиғат күрделі де тірі ағзалардың өзара және  олардың коршаған ортамен байланысты үйлесімді жүйесі болып саналады. Тірі ағзалардың өзара әсерінің және  коршаған тіршілік ортасымен өзара әсерінің заңдылықтарын биологиялық ерекше бөлімі  - [[экология]] зерттейді. Экология сөзі гректің «''оіkоs''» - үй-жай және «''lоgos''» - ілім деген сөзінен  шыққан. Бұдан  басқа мұнда  белгілі аумақта тіршілік ететін ағзалар жиынтығы зерттеледі. Экология термині ең алғаш [[Геккель Эрнст|Эрнст Геккельдің]] «Ағзалардың жалпыға бірдей морфологиясы» (1866) жөнө «Әлем жаратылысының табиғи тарихы» (1868) еңбектерінен ғылымға енді.

==Экологияның міндеттері==
[[Экология]] жеке ағзалардың және  олардың бірлестіктерінің арасындағы өзара әсерді, оларға тіршілік орта факторларының ықпалын оқытып үйретеді. Ағзаның құрылысы  мен тіршілік әрекетіне, оның мінез-қылығына [[қоршаған орта]]ның әсерін  зерттейді. Белгілі аумақта әр алуан ағзалар бірлестіктері арасындағы заңдылықтарды анықтайды.

==Пайда болудың тарихи кезеңдері==
Экология ғылыми пән  ретінде XX ғасырда қалыптаса бастады, алайда арғы басталу тарихы швед биологы [[Линней, Карл|К. Линней]] (1707-1778) еңбектерінен, XVIII ғасырдан есептеледі. Ол түрге ғылыми атау берген кезде анықтаушы сөзі ретінде тіршілік ортасына  байланысты орман, шалғын, егістік, тау, батпақ және  т. б. сөздерді пайдаланды. Бұл К. Линнейдің ағзаны тіршілік ортасынан бөле қарамағанын көрсетеді. Франңуз биологы [[Ламарк|Жан Батист Ламарктың]] (1744-1829) еңбектерін ерекше атап өткен жөн. Ол еңбектерінде жануарлар мен өсімдіктер эволюциясының ең маңызды себебінің бірі ретінде ең алғаш сыртқы факторлардың рөлін бөліп керсетті.

Өсімдік және  [[жануарлар]] ағзаларының өзара бірлестіктерін, коршаған тіршілік ортасын экологтар зерттейді. Нақтылы географиялық таралу аймағы (ареалы) ағзаларды зерттейтін жаңа ғылым - биогеографияны жасаушы, неміс ғалымы және  жиһанкез А. Гумбольдт (1769-1859) экологияның дамуына үлкен үлес қосты. Экологиялық идеяны одан өрі қабылдауға ғылыми бірлестікті дайындауда [[Дарвин Чарлз Роберт|Ч.Дарвиннің]] еңбектері, ең әуелі эволюцияның қозғаушы күші ретіндегі табиғи [[сұрыпталу]]  теориясы көрнекті  орын алды. Дарвин [[микроэволюция]] қозғаушысы болып табылатын табиғи сұрыпталуға қоршаған орта факторының шешуші рөлін ең алғаш көрсетті. Орыс биологы К. Ф. Рулье XIX ғасырдың ортасында қоршаған ортамен жануарлардың өзара арақатынасына арналған зоологияға бағыт беруді дәлелдеді. Экологияның дербес ғылым болып дамуы тек XX ғасырда басталды.

==Экология бөлімдері==
Экологияның негізгі бөлімдері - [[аутэкология]], [[демоэкология]] және  [[синэкология]].&lt;ref&gt;Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-927-4&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

[[Санат:Биология]]


{{stub}}</text>
      <sha1>ii9ogupwz4qf0z0cw69ig73lw545jwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бөгенбай батыр даңғылы (Астана)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107275</id>
    <revision>
      <id>3626095</id>
      <parentid>3565404</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3082" sha1="p8lsghkfu07cxmptu7m5qw6exxks6zx" xml:space="preserve">[[Сурет:Астана қаласы 30.jpg|thumb|300px|Бөгенбай батырдың ескерткіші.]]
'''Бөгенбай батыр даңғылы'''. Бөгенбай батыр даңғылы [[Н. Тілендиев даңғылы (Астана)|Н. Тілендиев даңғылынан]] басталып, Сарыарқа, Жеңіс, Республика даңғылдарын және [[Кенжебек Күмісбеков көшесі (Астана)|К. Күмісбеков]], Желтоқсан, Бейбітшілік, М. Әуезов, С. Торайғыров, Ш. Айманов, Ж. Аймауытов, [[Генерал Сабыр Рақымов көшесі (Астана)|С. Рақымов]], Ш. Уәлиханов көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3611,7м.

[[Бөгенбай батыр]] (1680-1775) - қазақ халқының тәуелсіздігі жолындағы күрескер, XVIII гасырда жоңгар басқыншыларына қарсы соғыста қол бастаган даңқты батыр, көрнекті мемлекет қайраткері. «Қазақтың қамал-қорганы» баһадұр Бөгенбай Абылай хан бастаган қазақ халқының үлт бірлігі жолындағы азаттық күресінің үйытқысы болды.&lt;br /&gt;
1710 жылы Қарақұмда өткен құрылтайда Бөгенбай батыр үш жүздің бас сардары болып сайланды. 1726 жылы Бөгенбай бастаған қазақ қолы Бұланты өзенінің бойында қалмақтарга қарсы күйрете соққы берді. Бөгенбай батырдың ерлігін Қожаберген жырау ''«[[Елім-ай]]»'' атты тарихи дастанында жырлап, батырдың ерлігіне «Ер Бөгенбай» атты қиссасын арнаған. Бұқар, Үмбетей, Жанкісі, Сегіз сері Бөгенбай туралы дастандар шығарған.

Бұл [[даңғыл]]да Бөгенбай батырдың ескерткіші, ''«[[НұрБанк]]»'' ғимараты, [[М. Әуезов атындағы балалар кітапханасы]], №7 мамандандырылған мектеп, ''«Шапағат»'' коммуналдық базары орналасқан.&lt;ref&gt;Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

[[Санат:Астана көшелері ]]</text>
      <sha1>p8lsghkfu07cxmptu7m5qw6exxks6zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алаш тасжолы (Астана)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108377</id>
    <revision>
      <id>3626122</id>
      <parentid>3076548</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1895" sha1="c7ocsxfzytjtob5h0wz0srenofn5d3t" xml:space="preserve">[[File:Alash dangyly.jpg|thumb|Алаш тасжолындағы «12 месяцев» сауда орталығы]]
Бұрынғы [[атау]]ы — Софиев тасжолы. Алаш тасжолы [[Шара Жиенқұлова көшесі (Астана)|Шара Жиенқұлова көшесінен]] басталып, [[Ақжол көшесі (Астана)|Ақжол]], [[Жолымбет көшесі (Астана)|Жолымбет көшелерімен]] қиылысады. [[Ұзындық|Ұзындығы]] -14717,3 м.

Алаш (ежелгі түрік сөзі - «бауырластыр, қандастар, туыстыр») - көне [[заман]]да, түркі [[халық]]тары бөліне қоймаған [[қауым]] кезінде [[дүние]]ге келген [[ұғым]]. «Алаш» сөзі «қазақ» атауының баламасы ретінде берілген. «Атамыз - Алаш, керегеміз - ағаш» деген қазақ халқы ұлттық тәуелсіздік жолындағы [[күрес]]інде ежелгі «Алаш» ұғымына қайта оралып, оны [[бостандық]] пен [[бірлік]]тің үраны етіп алды.&lt;ref&gt;Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

{{Портал|Астана}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

[[Санат:Астана көшелері ]]</text>
      <sha1>c7ocsxfzytjtob5h0wz0srenofn5d3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кенжебек Күмісбеков көшесі (Астана)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108602</id>
    <revision>
      <id>3626096</id>
      <parentid>3076849</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3626096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1545" sha1="9ppvl62y633y271va7a4dz69asscfwt" xml:space="preserve">
'''Кенжебек Күмісбеков көшесі''' [[Шығанақ көшесі (Астана)|Шығанақ көшесінен]] басталып, [[Бөгенбай батыр даңғылы (Астана)|Бөгенбай батыр]], [[Абай даңғылы (Астана)|Абай даңғылдарын]] және Ә. Жанбосынов, Кенесары, Т. Бигелдинов, С. Сейфуллин көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1205,2 м.

[[Кенжебек Күмісбеков]] ([[1927]]-[[1997]]) - композитор, ҚазКСР-нің халық әртісі. Ел арасына кең тараған әндері мен романстары мол. «Фараби сазы», «Қорқыт туралы аңыз» музыкалық поэмаларының авторы. ҚазКСР-і Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
&lt;ref&gt;[[Астана]] көшелері. Құрастырушы: Е. Тілешев, [[О. Сүлейменов]]. [[Алматы]] [[2008]]. ISBN 9965-32-642-8&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

[[Санат:Астана көшелері ]]</text>
      <sha1>9ppvl62y633y271va7a4dz69asscfwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626106</id>
      <parentid>3626096</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1776" sha1="lxcx9jwkbcj3xpzwmlpk1ixjg7gxxg4" xml:space="preserve">[[File:Kumisbekov street.jpg|thumb|Астанадағы Кенжебек Күмісбеков және [[Бөгенбай батыр даңғылы (Астана)|Бөгенбай батыр даңғылы]]ның қиылысы]]

'''Кенжебек Күмісбеков көшесі''' [[Шығанақ көшесі (Астана)|Шығанақ көшесінен]] басталып, [[Бөгенбай батыр даңғылы (Астана)|Бөгенбай батыр]], [[Абай даңғылы (Астана)|Абай даңғылдарын]] және Ә. Жанбосынов, Кенесары, Т. Бигелдинов, С. Сейфуллин көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1205,2 м.

[[Кенжебек Күмісбеков]] ([[1927]]-[[1997]]) - композитор, ҚазКСР-нің халық әртісі. Ел арасына кең тараған әндері мен романстары мол. «Фараби сазы», «Қорқыт туралы аңыз» музыкалық поэмаларының авторы. ҚазКСР-і Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
&lt;ref&gt;[[Астана]] көшелері. Құрастырушы: Е. Тілешев, [[О. Сүлейменов]]. [[Алматы]] [[2008]]. ISBN 9965-32-642-8&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
&lt;references/&gt;

{{Суретсіз мақала}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

[[Санат:Астана көшелері ]]</text>
      <sha1>lxcx9jwkbcj3xpzwmlpk1ixjg7gxxg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бекіту бөлшектері</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111564</id>
    <revision>
      <id>3626059</id>
      <parentid>2201940</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="4cl4wj19cc8lki4opoeqwgrappuz2ms" xml:space="preserve">'''Бекіту бөлшектері.''' Машиналар мен
құрылмалардың элементгерін бір-бірімен
тұтастыратын бөлшектер. [[Бекіту бөлшектері]]- не жататындар
тойтарма шегі: [[болт|болттар]].
бұрандалар,т.б. Оларды белгілі бір стандарт
бойынша жасайды.&lt;ref&gt;Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2 &lt;/ref&gt;


== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Материалдар]]
[[Санат:Материалдар механикасы терминдері]]</text>
      <sha1>4cl4wj19cc8lki4opoeqwgrappuz2ms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626061</id>
      <parentid>3626059</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="856" sha1="4jxffjkq5yotedayxwvku5mj17pxxyy" xml:space="preserve">'''Бекіту бөлшектері.''' — машиналар мен
құрылмалардың элементгерін бір-бірімен
тұтастыратын бөлшектер. [[Бекіту бөлшектері]] - не жататындар
тойтарма шегі: [[болт|болттар]].
бұрандалар,т.б. Оларды белгілі бір стандарт
бойынша жасайды.&lt;ref&gt;Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Материалдар]]
[[Санат:Материалдар механикасы терминдері]]</text>
      <sha1>4jxffjkq5yotedayxwvku5mj17pxxyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Еділ Ерғожаұлы Ерғожин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118563</id>
    <revision>
      <id>3626169</id>
      <parentid>3605523</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Жалпы мәліметтер */</comment>
      <origin>3626169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15853" sha1="8apxw85g8afqeaqj8rpbro1ibdur22t" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі   = Еділ Ерғожаұлы Ерғожин 
 |Шынайы есімі           =
 |Суреті                 =Edil Ergozhin youth.jpg 
 |Сурет ені              = 
|Туған күні              = 07.11.1941
 |Туған жері             = [[Талдықорған облысы]] 
 |Қайтыс болған күні     = 9.7.2020
 |Қайтыс болған жері     = 
 |Азаматтығы             = {{USSR}}, {{байрақ|Қазақ КСР}} → {{KAZ}}   
 |Ғылыми аясы            = [[Химия]]	
 |Жұмыс орны             =  
 |Ғылыми дәрежесі        = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның Академигі. Химия ғылымдарының докторы, [[профессор]]
 |Сыйлықтары             =  
 |Альма-матер            = [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]
|Ғылыми жетекші         = 
|Марапаттары            = 
{{{!}} 
{{!}}{{Парасат ордені}}
{{!}}}
{{{!}} 
{{!}}{{Астана медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}}{{!}}{{!}}{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}
{{!}}}
{{{!}} 
{{!}}{{ҚР Конституциясына 10 жыл}}{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!}}{{!}}[[Сурет: SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|40px|Қажырлы еңбегі үшін]]  
{{!}}}
{{{!}} 
{{!}}[[Сурет:KazSSR Premium.png|25px|Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығының иегері]]
{{!}}}
|Балалары=[[Дәулет Еділұлы Ерғожин|Дәулет]]|Сурет тақырыбы=Еділ Ерғожинның 1958 жылғы суреті}}
'''Еділ Ерғожаұлы Ерғожин''' (кейбір кезде — ''Еділ Қаптағайұлы Ерғожин''&lt;ref&gt;Еділ Ерғожин өмірбаян кітабы — 1087 б., 2017 ж.&lt;/ref&gt;; [[7 қараша]] [[1941 жыл|1941]] [[Алматы облысы]], [[Екпінді (Ескелді ауданы)|Екпінді]] — [[9 шілде]] [[2020 жыл|2020]], [[Алматы]]) — [[ғалым]], Химия ғылымының докторы, [[профессор]]. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]ның академигі, Қазақстанға еңбегі сіңген ғылым қайраткері. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері.  [[Алматы облысы]]ның [[Құрметті азамат]]ы.

==Жалпы мәліметтер==
Әкесі - Қаптағайұлы Ерғожа (1892-1946), кеңшар жұмысшысы болған. Анасы - Қаптағаева Тәтім Жапарқұлқызы (1897-1980), кеңшар жұмысшысы болған.

[[Қазақ ұлттық университеті|С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің]] химия факультетін үздік бітірген (1963), химик. Шыққан руы [[жалайыр]].&lt;ref&gt;https://pp.userapi.com/c845324/v845324615/1d36c9/Synk1FE1UNs.jpg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323045644/https://pp.userapi.com/c845324/v845324615/1d36c9/Synk1FE1UNs.jpg |date=2019-03-23 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Жалайыр. Он екі ата. Шежіре. Тарақ , Толқымбекұлы Р. Алматы, Дәуір, 2000, 112 (733) б&lt;/ref&gt;

Ақын [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]], Социалистік еңбек ері [[Мәмбет Шотбаев]]тың кеу баласы.

==Ғылыми еңбектері==
* Докторлық диссертациясының тақырыбы: ''«Жаңа ионалмастырғыштар мен тотығып-тотықсызданатын полимерлердің синтезі мен түзілу заңдылықтарын зерттеу»''. [[Нью-Йорк]] академиясының академигі (1994). Қазақстандағы ионалмасу химиясы мен мембраналық технологияның негізін қалаушы. Ионалмастырғыштар мен гетерогенді, гомогенді және интерполимерлі мембраналардың синтезін, өтімділігі мен селективтілігін реттеудің жаңа бірегей әдістерін әзірлеп шығарды. Олардың негізінде жаңа электрдиализдік тұщыландырғыш қондырғылар мен концентраторлардың сериялық ендірісін құрып, енгізді. Табиғи және краун-қосылыстарының негізінде селективті сорбенттерді синтездеудің жаңа ғылыми бағытын ашты.
* 20 іргелі монографияның және 2 оқулықтың («Жоғары өтімділікті иониттер» (1979), «Редоксиониттер» (1983), «Полифункционалды ионалмастырғыштар» (1986), «Ерігіш полиэлектролиттер» (1991), «Краун-қосылыстарының негізіндегі полимерлер» (1994), «Ионалмастырғыш және жартылай өткізгіш мембраналар» (2004), (2010), «Нанотехнология. Экономика. Геосаясат» (2010), «Полиэлектроліттер мен комплексондар» (2010) және т.б.), 200-ден астам авторлық куәліктер мен патенттердің, 1300 астам республикалық және халықаралық мәртебелі баспаларда шыққан ғылыми еңбектердің авторы.
* 13 [[химия]] ғылымдарының докторларын және 87 ғылым кандидатарын дайындады.

==Халықаралық ғылыми жетістіктері==
Братислава (1968), [[Будапешт]] (1969), [[Лондон]] (1971), [[Хельсинки]] (1972), [[Прага]] (1971, 1980, 2004), [[Баку]] (1981), [[Лейпциг]] (1978, 1985), [[Ташкент]] (1978, 2007), [[Алматы]] (1987, 1990), [[Майндағы Франкфурт|Майндағы-Франкфурт]] (1989), [[Тбилиси]] (2003, 2006), [[Кишинев]] (2005, 2007), [[Мәскеу]] (1965, 1968, 1970, 1975, 1980, 1985, 1990, 2004, 2005, 2007, 2010), [[Ленинград]] (Санкт-Петербург ) (1978, 1982, 1984, 1988, 2004, 2007), [[Томск]] (2006), [[Уфа]] (1970, 1974, 1979, 1983, 1989, 2008), [[Қазан]] (2010) қалаларында; [[Франция]]да ([[Париж]], 1989, 1991, 1993, Ренн, 1993, Монпелье, 2005, 2008), [[АҚШ|АҚШ-та]] (Сан-Диего, 1995, Колледж Стейшн и Туссон, 1997, [[Вашингтон]], 1999), [[Бельгия]]да ([[Брюссель]], 2000), [[Жапония]]да ([[Киото]], 2005), ҚХР (Үрумші, 1989, 1993, [[Пекин]], 2005), [[Швейцария]]да (Висп, Базел, 1993), Египетте (Шарм-эль-шейх, 2007), [[Индонезия]]да (Сингапур-Бали, 2009), және т.б. елдерде өткен жоғары молекулалық химия мен ион алмасу саласындағы халықаралық симпозиумдарда ғылыми баяндамалар жасаған, химия және химия технологиясы саласындағы бірлескен ғылыми зерттеулер бойынша халықаралық келіссездерге қатысқан.

==Жеке қасиеттері==
* [[Қазақ тілі|Қазақ]], [[Орыс тілі|орыс]], [[Ағылшын тілі|ағылшын]] және [[Неміс тілі|неміс тілдерін]] біледі. *[[КОКП]] мүшесі (1965-1990).
* Үйленген. Жұбайы - Ерғожина Зеннат Мәмбетқызы, [[экономика]] ғылымдарының кандидаты, доцент, «Дәулет» менеджер-экономисттер институтының ректоры. 3 қызы, ұлы мен 10 немересі бар.&lt;ref&gt;Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2&lt;/ref&gt;

==Еңбек жолы==
* 1957 жылдан - [[Талдықорған облысы]]ның Талдықорған ауданындағы Абай атындағы кеңшарында шопанның көмекшісі. 
* 1958-1963 жылдары - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің студенті. 
* 1962 жылдан - ҚазКСР ҒА Химия ғылымдары институтының кіші, аға зертханашысы, аспиранты, кіші ғылыми қызметкері, ғылыми қызметкері, ионалмасу шәйірлер зертханасының меңгерушісі.
* 1980-1988 жылдары - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің жоғарымолекулапық қосылыстар химиясы кафедрасының меңгерушісі, химия факультетінің деканы (1980-1983), бірінші проректоры (1983-1986), ректоры (1986-1988). 
* 1988 жылдан бері - ҚазКСР ҒА Ә.Б. Бектұров атындағы Химия ғылымдары институтының директоры,
* 1994-1995 жылдары - ҚР ҰҒА вице-президенті. 
* 1999-2002 жылдары - ҚР ғылым және жоғары білім вице-минисірі. Қайта құрғаннан кейін - ҚР білім және ғылым вице-министірі ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің 11-ші шақырылым депутаты, ғылым және техника жөніндегі тұрақты комиссияның төрағасы (1986-1990);
* 2009 жылдан «Ә.Б. Бектұров атындағы Химия ғылымдары институты&quot; АҚ президенті.

==Жетіктері==
Халықаралық тендерді ұтып (1996), Қазақстанның әр аймағында орналасқан континентаралық баллистикалық СС-18 ракеталарының жерасты қондырғыларын талдау жобасы негізінде жерасты суларының және [[топырақ]]тың химиялық залалдануын бағалау туралы зерттеулерді уақытынан бурын еткізген. Институт [[АҚШ]] Қорғаныс министрлігінің Қауіпсіздікті төмендету агенттігінің алғыс грамотасымен және 270 мың  тұратын құрылғылары бар химия-экологиялық лабораториямен марапатталған.

==Марапаттары==
* 1971 жылы ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің грамотасымен марапатталған. 
* 1976 жылы ҚазКСР Алтын Құрмет Кітабына енгізілген.
* 1980 жылы «Қажырлы еңбегі үшін» медалі;
* 1982 жылы Қазақ КСР мемлекеттік сыйлығының лауреаты;
* 1984 жылы «Қазақ КСР Еңбек сіңірген ғылым қайраткері» құрметті атағы;
* 1991 жылы академик С.И. Вавилов атындағы медалі;
* 1995 жылы VIII Халықаралық ғылым байқауындағы әл-Хорезми [[Тегеран]];
* 1999 жылы «Астана» медалі;
* 2000 жылы «Ғылым қайраткері» номинациясындағы &quot;Жыл адамы&quot;;
* 2000 жылы «Ғылым» номинациясындағы «Платина Тарлан» ең жоғары сыйлығының тұңғыш иегері;
* 2000 жылы «Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің үздігі» төсбелгісі.
* 2001 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] Н.Ә. Назарбаевтың алғысымен, «Алтын барыс»  белгісімен ескерілген.
* 2001 жылы «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалі;
* 2002 жылы Өндіріске қолдау көрсету ассоциациясының медалі ([[Франция]]);
* 2002 жылы  РФ Президенті жанындағы [[Ресей]] мемлекеттік қызметкерлер академиясының «Ғылымға және ғылыми серіктестікке сіңірген еңбегі үшін» алтын медалі;
* 2003 жылы Өндіріске қолдау көрсету ассоциациясының [[Наполеон]] медалімен (Франция);
* 2003 жылы &quot;Парасат&quot; ордені; (ҚР)
* 2005 жылы «Қазақстан Конституциясына 10 жыл»
* 2005 жылы «Қазақстан Парламентіне 10 жыл»
* 2006 жылы академик С.П. Королев атындағы алтын медалі;
* Ғылым маршалының кұрметті атағын алған;
* 2011 жылы С. Торайғыров атындағы алтын медалі;
* 2012 жылы М.В.Ломоносов атындағы медалі;
* 2013 жылы «Қазақстан Даңқы» ордені;
* 2013 жылы В.И. Блинников атындағы алтын медалі;
* 2015 жылы «Жол ғылымына қосқан үлесі үшін» алтын медалі
* 2016 жылы «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» медалі;
* [[Алматы облысы]] Ескелді ауданының және Алматы облысының Құрметті азаматты.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:Қазақстан химиктері]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:Профессорлар]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]]
[[Санат:Химия ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]]
[[Санат:Тәуелсіз &quot;Тарлан&quot; сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]
[[Санат:Ыбырай Алтынсарин төсбелгісімен марапатталғандар]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]</text>
      <sha1>8apxw85g8afqeaqj8rpbro1ibdur22t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алвар Аалто</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122616</id>
    <revision>
      <id>3626105</id>
      <parentid>3335035</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1883" sha1="sy2i14kvfvoxk3e43r0xdog2jvhqffi" xml:space="preserve">[[Сурет:Alvar and Elissa Aalto.jpg|thumb|Аалто Хуго Алвар Хенрик]]
'''Хуго Алвар Хенрик Аалто''' ({{lang-fi|Hugo Alvar Henrik Aalto}}, [[3 ақпан]], [[1898 жыл|1898]], [[Финляндия]], [[Ресей империясы]] – [[11 мамыр]], [[1976 жыл|1976]],  [[Хельсинки]]) – фин  архитекторы және дизайнері. Хельсинкидегі техникалық институтты тәмамдап, 1925 жылы әріптесі [[Айно Марсио|Айно Марсиоға]] үйленген. Оның стилі жаңашылдығымен, яғни жергілікті материалдарды (әсіресе ағашты)  шебер, айрықша мәнермен қолдануымен ерекшеленеді. Оның жаңашыл стильдегі туындыларында ұлттық нақыштар еркін көрініс тапты. Бұл әсіресе Сайнатсалодағы қалалық жиын өткізілетін (1950-52), қызыл кірпіш және ағаш пен мысты қолдана отырып жасаған қарапайым пішіндегі ғимарат көрінісінен айқын байқалады. Әлемдегі ең танымал жаңашыл архитекторлардың бірі саналады. Оның иілген, көп қатпарлы ағаштан жасап шығарған жиһаздары дүниежүзіндегі әр үйдің төрінен орын алуда.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}

[[Санат:1898 жылы туғандар]]
[[Санат:Финляндия сәулетшілері]]
[[Санат:Финляндия дизайнерлері]]
[[санат:1976 жылы қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>sy2i14kvfvoxk3e43r0xdog2jvhqffi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2001 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128148</id>
    <revision>
      <id>3626215</id>
      <parentid>3611540</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нақты күндері жоқ */</comment>
      <origin>3626215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43340" sha1="ek7fvnoazkyz83fn1zx42m0dn83delf" xml:space="preserve">{{alsonumber|2001}}
{{Жыл үшін навигация|2001}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2001}}
{{Жыл туралы|2001}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===
* [[1 қаңтар]] - [[Грекия]] [[еуроаймақ]]тағы 12-ші ел болды.&lt;ref&gt;«[https://www.theguardian.com/business/2001/jan/01/emu.theeuro Грекия еуроаймаққа қосылды]».&lt;/ref&gt;
* [[7 қаңтар]] 
** [[Сенегал]] конституциялық референдумы өтті.
** [[Гана]]да Джон Куфуор Гана президенті болып ант берген [[1979 жыл|1979]] жылдан бері алғаш рет билік бейбіт жолмен ауысты.
* [[9 қаңтар]] – [[Apple Inc.|Apple Inc]]. медиа ойнатқыш және медиа кітапхана ретінде қызмет ететін [[iTunes]] бағдарламалық жасақтамасын іске қосты.&lt;ref&gt;[https://www.apple.com/newsroom/2001/01/09Apple-Introduces-iTunes-Worlds-Best-and-Easiest-To-Use-Jukebox-Software/ Apple Introduces iTunes — World’s Best and Easiest To Use Jukebox Software]&lt;/ref&gt;
* [[15 қаңтар]] - айында [[Джимми Уэйлс]] мен [[Ларри Сэнгер]] тұңғыш рет                   «[[Уикипедия]]ны» іске қосты.
* [[17 қаңтар]] – [[Холокост]]тан аман қалған [[еврейлер]] [[Аустрия]] билігінен [[Ұлтшыл-социалистік неміс жұмысшы партиясы|нацистік билік]] кезінде тәркіленген мүліктері үшін өтемақы алды.
* [[19 қаңтар]] - [[Бельгия]]да [[марихуана]]ны қолдану және сақтау заңды бола бастады.
* [[25 қаңтар]] – [[Армения]] мен [[Әзербайжан|Әзірбайжан]] [[Еуропа кеңесі|Еуропа Кеңесіне]] қосылды.&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/1095594.html Кавказ: Армения мен Әзірбайжан Еуропа Кеңесіне қосылды]&lt;/ref&gt;
* [[29 қаңтар]] – [[Индонезия]] президенті Абдуррахман Вахидке қатысты сыбайлас жемқорлық жанжалдары мыңдаған наразылық білдірушілерді Индонезия парламентінің ғимаратына басып кіруге мәжбүр етті.

=== Ақпан ===
[[Сурет:PIA02467 NEAR's First Whole-Eros Mosaic from Orbit.jpg|нобай|Орбиталық ғарыш кемесінен түсірілген Эростың бейнесі.]]
* [[8 ақпан]] – [[Өзбекстан]] мен [[Мьянма]] дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://gov.uz/oz/mfa/ru/cooperation/country Өзбекстан Республикасы дипломатиялық қарым-қатынас орнатқан елдердің тізімі.]&lt;/ref&gt;
* [[9 ақпан]] - Таксин Чинаватра [[Тайланд|Таиландтың]] премьер-министрі болды.
* [[12 ақпан]] - [[NEAR Shoemaker]] ғарыш кемесі Жерге жақын орналасқан 433 Эрос нысанының ершік тәрізді аймағына қонды, бұл [[астероид]]қа қонған алғашқы ғарыш кемесі болды.&lt;ref&gt;''[[iarchive:annualregister200000unse/|The Annual Register: A Record of World Events 2001.]]''&lt;/ref&gt;
* [[16 ақпан]] - Британдық және американдық күштер [[Ирак]]тың әуе қорғанысын істен шығару үшін бомбалау шабуылдарын бастады.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2001/feb/16/iraq «Американдық және британдық ұшақтар Иракқа шабуыл жасады».]&lt;/ref&gt;
* [[19 ақпан]] –  [[Ұлыбритания]]да [[Аусыл (ящур) вирусы|аусыл]] ауруының өршуі басталды.&lt;ref&gt;Моррис, Дуг «[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/2016461.stm Фермердің немқұрайлылығы]» BBC жаңалықтары.&lt;/ref&gt;

=== Наурыз ===
[[Сурет:Taller Buddha of Bamiyan before and after destruction.jpg|нобай|Биіктігі 55 метр болатын Будда мүсіні, қиратуға дейін және қиратылғаннан кейін.]]
* [[2 наурыз]] – Халықаралық қауымдастықтың мейірімділік танытуына қарамастан, Ауғанстандағы [[Талибан]] үкіметі Бамияндағы [[Будда]] мүсіндерін қиратып, оларды [[Паганизм|пұттар]] деп жариялады.&lt;ref&gt;«[https://www.usatoday.com/news/science/archaeology/2001-03-22-afghan-buddhas.htm Талибан Будда мүсіндерін қиратты]». Usatoday.com&lt;/ref&gt;
* [[7 наурыз]] - Ариэль Шарон [[Израиль]]дің премьер-министрі болып сайланды.
* [[14 наурыз]] – [[Тетово]]да албан көтерілісшілері мен македон әскерлері арасында қақтығыс басталды.&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/1095959.html Македония: Албан этникалық зорлық-зомбылығы кең таралуда.] Азат Еуропа/Азаттық радиосы.&lt;/ref&gt;
* [[24 наурыз]] – [[Apple Inc.]] Mac компьютерлеріне арналған [[Mac OS|Mac OS X]] операциялық жүйесін шығарды.&lt;ref&gt;[https://www.wired.com/2010/03/macos-x-released/ 2001 жылдың 24 наурызы: Apple компаниясы Mac OS X жүйесін шығарды.]&lt;/ref&gt;
* [[28 наурыз]] – Америка Құрама Штаттары [[Киото хаттамасы]]на қатысуын тоқтату ниетін жариялады.&lt;ref&gt;«[https://www.theguardian.com/environment/2001/mar/29/globalwarming.usnews Буш жаһандық жылыну туралы келісімді бұзып жатыр]».&lt;/ref&gt;

=== Сәуір ===
* [[1 сәуір]] – [[Югославия]]ның бұрынғы президенті Слободан Милошевич полиция операциясы кезінде [[Белград]]тың Дединье ауданындағы вилласында тұтқындалды.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1254263.stm Милошевич қамауға алынды]. ''BBC''&lt;/ref&gt;
* [[7 сәуір]] – [[НАСА]]-ның Mars Odyssey орбита аппараты Delta II зымыранымен ұшырылды.&lt;ref&gt;[https://science.nasa.gov/mission/odyssey/ 2001 Mars Odyssey.]&lt;/ref&gt;
* [[17 сәуір]] - [[Израиль]] [[Газа секторы]]ндағы аумақты басып алып, екі адамның өмірін қиды. Израиль әскерлері Америка Құрама Штаттары шабуылды айыптағаннан кейін сол күні шегінді.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/meast/04/17/mideast.violence.06/ Израиль Газадан әскерлерін шығарды.]&lt;/ref&gt;
* [[20 сәуір]] - [[Қытай]] гомосексуализмді психикалық аурулар тізімінен алып тастады.
* [[26 сәуір]]: 
** Дзюнитиро Коидзуми [[Жапония премьер-министрі|Жапонияның]] 86-шы премьер-министрі болды.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/world/asia/junichiro-koizumi-fast-facts Дзюнитиро Коидзуми туралы қысқаша деректер].CNN&lt;/ref&gt;
** [[Украина]] парламенті премьер-министр [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенконы]] қызметінен босату туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2001/04/26/world/ukrainian-parliament-votes-to-oust-prime-minister.html Украина парламенті премьер-министрді қызметінен босату туралы шешім қабылдады.]&lt;/ref&gt;
* [[29 сәуір]] - [[Ұлыбритания]]да халық санағы жүргізілді.&lt;ref&gt;[https://www.ons.gov.uk/census/2001censusandearlier 2001 Census and earlier - Office for National Statistics].&lt;/ref&gt;

=== Мамыр ===
* [[18 мамыр]] - [[Израиль қалалары|Израильдің]] Нетанья қаласында [[Хамас|ХАМАС]] жанкештісінің шабуылы салдарынан алты адам қаза тапты. Израиль үкіметі [[1967 жыл|1967]] жылдан бергі алғашқы [[Палестина]]дағы әуе шабуылдарымен жауап берді.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1340003.stm Израильдегі шабуыл].&lt;/ref&gt;
* [[24 мамыр]] – 15 жасар Шерпа Темба Тшери [[Джомолунгма|Эверест]] шыңына жеткен ең жас адам атанды.&lt;ref&gt;[https://www.heraldscotland.com/news/12246591.boy-of-15-is-youngest-to-climb-everest-young-sherpa-lost-five-fingers-to-frostbite-in-earlier-attempt-on-summit/ 15 жасар бала Эверестті бағындырған ең жас адам атанды. Ол алдыңғы шыңға шығу әрекеті кезінде үсіктен бес саусағынан айырылған болатын.] ''Herald Scotland''&lt;/ref&gt;
* [[25 мамыр]] – [[Грузия]]да Ұлттық гвардияның көтерілісі болды.&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20060302/43873865.html ТМД елдеріндегі мемлекеттік төңкеріс әрекеттері. Анықтама.]&lt;/ref&gt;
* [[26 мамыр]] – Африка бірлігі ұйымының орнына құрылған [[Африка одағы]] құрылды. Ол келесі жылы жұмысын бастайды.&lt;ref&gt;Адении, Олатунбосун; Опара, Нгози Мерси; Адейемо, Тойоси; Экерия, Августина Иреносен; Фейт-Лоис, Болорундуро (2016) «https://www.jstor.org/stable/26893815&lt;nowiki/&gt;».&lt;/ref&gt;
* [[29 мамыр]] – Анатолий Кинах Украинаның премьер-министрі болып тағайындалды.&lt;ref&gt;[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/347/2001#Text Про призначення А. Кінаха П… | від 29.05.2001 № 347/2001]&lt;/ref&gt;
* [[31 мамыр]] - [[Литва]] [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]на қосылды.&lt;ref&gt;«[https://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/lithuania_e.htm Литва Дүниежүзілік сауда ұйымына кіргенінің 20 жылдығын атап өтуде]».&lt;/ref&gt;

=== Маусым ===
* [[1 маусым]] - Непал корольдік отбасына қарсы қырғын [[Непал]] монархтарының резиденциясы Нараянхити сарайында болды.&lt;ref&gt;[[iarchive:time2002annual00edit|Time журналының жылнамасы.]]&lt;/ref&gt;
* [[3 маусым]] - Алехандро Толедо [[Перу]] президенті болып сайланды.
* [[5 маусым]] – Франция мемлекетке діни секталардың қызметін бақылауға мүмкіндік беретін заң жобасын мақұлдады&lt;ref&gt;[http://www.calendar.am/index.php?page=year_events&amp;year=2001 2001 жылғы маңызды оқиғалар.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222130924/http://www.calendar.am/index.php?page=year_events&amp;year=2001 |date=2014-02-22 }} ''www.calendar.am''.&lt;/ref&gt;
* [[7 маусым]]:
** Ұлыбританиядағы парламент сайлауы, [[Лейбористік партия (Ұлыбритания)|Лейбористік партияның]] екінші рет қатарынан жеңісі.&lt;ref&gt;CNN.com - [https://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/06/08/uk.election.05/index.html Блэр тарихи сайлаудағы жеңісін тойлап жатыр] - 2001 жылғы 8 маусым&lt;/ref&gt;
** Өзбекстан мен [[Коста-Рика]] дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[15 маусым]] – [[Шанхай ынтымақтастық ұйымы]]н құру туралы декларацияға қол қойылды.&lt;ref&gt;[https://eng.sectsco.org/about_sco/ Шанхай ынтымақтастық ұйымы].&lt;/ref&gt;
* [[19 маусым]]:
** [[Сирия]] Ливанның [[Бейрут]] қаласындағы ұзақ уақыт бойы әскери қызметінен мыңдаған әскерін шығарып алды.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2001/06/20/world/after-decades-thousands-of-syrian-troops-leave-beirut.html Ондаған жылдар өткен соң, мыңдаған сириялық сарбаз Бейруттан кетіп жатыр]. The New York Times.&lt;/ref&gt;
** [[Германия]] құл еңбегіне ұшыраған [[Холокост]]тан аман қалғандарға өтемақы төлеу бағдарламасын қабылдады.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/06/19/germany.slaves.1601/index.html?related БЕРЛИН, Германия — Германия парламенті төлемдерді мақұлдағаннан кейін нацистік мәжбүрлі еңбек режимінен аман қалған 1,5 миллионға дейін адам өтемақы алады]. CNN 2001 жылғы 19 маусым.&lt;/ref&gt;
* [[28 маусым]] – Слободан Милошевич соғыс қылмыстары үшін айыпталып, бұрынғы [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия]] бойынша [[Халықаралық қылмыстық сот|Халықаралық қылмыстық трибуналға]] жасырын түрде [[экстрадиция]]ланды.

=== Шілде ===
* [[3 шілде]] – Слободан Милошевич трибунал алдында алғаш рет пайда болды.
* [[13 шілде]] – [[Бейжің]] [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын]] өткізетін қала болып жарияланды.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2001/07/13/sports/beijing-is-selected-as-2008-host-city.html Бейжің 2008 жылғы Олимпиада ойындарын өткізу үшін таңдалды]. The New York Times.&lt;/ref&gt;
* [[23 шілде]] - Мегавати Сукарнопутри [[Индонезия]]ның бірінші әйел президенті ретінде қызметіне кірісті.&lt;ref&gt;[https://www.merdeka.com/politik/presiden-megawati-dan-pelantikan-dalam-sunyi.html Президент Мегавати мен Пелантикан Далам Суни].''merdeka.com''&lt;/ref&gt;
* [[26 шілде]] – [[Молдова]] [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]на қосылды.&lt;ref&gt;[https://mfa.gov.md/en/content/republic-moldova-marks-20-years-joining-world-trade-organization Молдова Республикасы Дүниежүзілік сауда ұйымына кіргеніне 20 жыл толуын атап өтті]. Молдова Республикасының Сыртқы істер және еуропалық интеграция министрлігі.&lt;/ref&gt;
* [[28 шілде]] - Алехандро Толедо Перу президенті болды.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/americas/07/28/peru.toledo/ Перулік Толедо президент ретінде ант беріп, кедейшілікпен күресуге ант берді]. CNN. 2001 жылғы 28 шілде.&lt;/ref&gt;

=== Тамыз ===
[[Сурет:Радислав Крстић.jpg|нобай|Радислав Крстич әскери қызмет кезінде.]]
* [[1 тамыз]] - [[Германия]]да [[Серіктестік|тіркелген азаматтық серіктестіктер]] туралы заң күшіне енді.
* [[2 тамыз]] – Бұрынғы [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия]] бойынша [[Халықаралық қылмыстық сот|халықаралық қылмыстық трибунал]] босниялық серб генералы Радислав Крстичті Босния соғысы кезіндегі Сребреница қырғынына қатысы үшін кінәлі деп таныды. Ол қала мен оның айналасында 8000-нан астам босниялық мұсылман ерлері мен балаларының өліміне әкеп соққан [[геноцид]]ті ұйымдастырғаны үшін сотталды.&lt;ref&gt;[https://www.icty.org/en/press/radislav-krstic-becomes-first-person-be-convicted-genocide-icty-and-sentenced-46-years Радислав Крстич бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналда геноцид үшін сотталған алғашқы адам болды және 46 жылға бас бостандығынан айырылды]. Бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибунал. 2001 жылғы 1 тамыз.&lt;/ref&gt;
* [[8 тамыз]] - Албан көтерілісшілері [[Солтүстік Македония]]ның [[Тетово]] қаласы маңында Македония Республикасы армиясының керуеніне шабуыл жасап, 10 сарбазды өлтірді.&lt;ref&gt;[https://balkaninsight.com/2016/08/08/macedonia-marks-karpalak-massacre-anniversary-08-08-2016/ Македония Карпалак қырғынының жылдығын атап өтуде]. Balkan Insight .&lt;/ref&gt;
* [[9 тамыз]] – [[Хамас|ХАМАС]]-тан шыққан террорист [[Иерусалим]]дегі Sbarro мейрамханасын бомбалап, 15 бейбіт тұрғын қаза тауып, 130 адам жарақат алды.&lt;ref&gt;[https://books.google.kz/books?id=tAxlAAAAMAAJ&amp;redir_esc=y Қатыгез әлем: Таяу Шығыстағы террор мен соғыс туралы теледидар жаңалықтарының кадрлары].&lt;/ref&gt;
* [[10 тамыз]] - Американдық және британдық ұшақтарға жасалған шабуылдарға жауап ретінде [[Америка Құрама Штаттары]] мен Ұлыбритания [[Ирак]]тағы әуе күштерінің нысандарын бомбалады.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/meast/08/10/iraq.strike/index.html Одақтастар Ирактың үш әуе қорғаныс нысанына шабуыл жасады]. CNN. 2001 жылғы 10 тамыз&lt;/ref&gt;
* [[27 тамыз]] – [[Өзбекстан]] мен [[Парагвай]] дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:JohnsonKV DSC 0043.jpg|нобай|11 қыркүйектегі Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуыл.]]
* [[1 қыркүйек]] 
** [[Украина]]да [[өлім жазасы]]н өмір бойы [[бас бостандығынан айыру]]мен алмастырған жаңа Қылмыстық кодекс күшіне енді.
** Тәуелсіздік алғаннан бері [[Өзбекстан]]да салынған алғашқы [[Ташкент метросы|Ташкент метрополитенінің]] Юнусабад желісі іске қосылды.
* [[9 қыркүйек]] - [[Александр Григорьевич Лукашенко|Александр Лукашенко]] екінші мерзімге [[Беларусь]] президенті болып қайта сайланды.
* [[10 қыркүйек]] – [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі|БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі]] Югославияға қарсы санкцияларды тоқтату туралы шешім қабылдаған 1367 қарарды бірауыздан қабылдады.&lt;ref&gt;[https://docs.un.org/ru/S/RES/1367(2001) S/RES/1367(2001) - R - S/RES/1367](2001). ''undocs.org''&lt;/ref&gt;
* [[11 қыркүйек]] — [[АҚШ|АҚШ-тың]] [[Нью-Йорк]] қаласындағы [[2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі лаңкестік актілер|ланкестік актілері]] нәтижесінде 2977 адам қаза тапты, тағы 24 із-түссіз жоғалып кетті.&lt;ref&gt;Дейл Андерсон (2003 жылғы шілде). [https://books.google.kz/books?id=97g_zXNWidQC&amp;redir_esc=y 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдар]. Дүниежүзілік альманах кітапханасы.&lt;/ref&gt;
* [[19 қыркүйек]] – [[Палестина]] көсемі [[Ясир Арафат]] палестиналық сарбаздарға өзін-өзі қорғау үшін де [[Израиль]] күштеріне оқ атуға тыйым салды. Израиль атысты тоқтатуға келісті.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/meast/09/18/arafat.cease/index.html Екі тарап Таяу Шығыста атысты тоқтату туралы мәлімдеме жасады]. CNN. 2001 жылғы 19 қыркүйек.&lt;/ref&gt;
* [[20 қыркүйек]] – [[АҚШ президенті]] [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] Конгрестің бірлескен отырысында сөйлеген сөзінде терроризмге қарсы соғысты, ресми түрде жаһандық терроризмге қарсы соғысты жариялады.&lt;ref&gt;Брюс Хоффман (2021 жылғы 18 наурыз). [https://institute.global/insights/geopolitics-and-security/war-terror-20-years-crossroads-or-cul-de-sac Терроризмге қарсы соғыс 20 жылдан кейін: жол қиылысы ма, әлде тұйыққа тірелу ме]? Тони Блэрдің жаһандық өзгерістер институты.&lt;/ref&gt;
* [[27 қыркүйек]] – Швейцарияның [[Цуг (қала)|Цуг]] қаласында қарулы адам 32 адамды атып өлтіріп, сонын ішінде 14 парламент мүшесі болды, содан кейін өзіне қол жұмсады.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1566321.stm Швейцария парламентінде қарулы адам 14 адамды өлтірді]. BBC News. 2001 жылғы 27 қыркүйек.&lt;/ref&gt;
* [[28 қыркүйек]] – [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі|БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі]] терроризмге қарсы күрес туралы №1372 қарарын қабылдады.

=== Қазан ===
[[Сурет:011007-N-1523C-001 First Strike into Afghanistan.jpg|нобай|2001 жылдың 7 қазанында USS Philippine Sea Ауғанстандағы «[[Әл-Қағида]]ның&lt;nowiki/&gt;» жаттығу лагерлері мен [[Талибан]] әскери нысандарына соққы беру аясында Tomahawk қанатты зымыранын ұшырды.]]
[[Сурет:U.S. Marines humping in Afghanistan, November 2001.jpg|нобай|15-ші теңіз экспедициялық күштерінің теңіз жаяу әскерлері Рино лагерін Талибаннан басып алғаннан кейін қауіпсіздік позициясына қарай бет алды, 2001 жылғы 25 қараша.]]
[[Сурет:011013-M-9933D-009 Cobra Helicopter Operations.jpg|нобай|AH-1W Super Cobra тікұшақтары 2001 жылдың 13 қазанында Араб теңізінің солтүстігінде USS Peleliu ұшақ тасығышынан көтеріліп жатыр.]]
* [[1 қазан]] - [[Бангладеш]]тегі парламент сайлауында оппозициялық партиялар жеңіске жетті.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_1574000/1574521.stm Бангладеш: Оппозиция билікті басып алды]. news.bbc.co.uk (2 қазан 2001 ж.).&lt;/ref&gt;
* [[3 қазан]] – Владимир Путин [[НАТО]]-ның Бас хатшысы Джордж Робертсонмен кездесіп, [[Ресей]]дің НАТО-мен серіктестік орнатуға дайын екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/events/president/news/40460 Владимир Путин мен НАТО Бас хатшысы Джордж Робертсон арасында кездесу өтті].&lt;/ref&gt;
* [[4 қазан]] - Siberia Airlines компаниясының 1812 рейсі Украина әуе күштерінің [[Қара теңіз]] үстіндегі ұшағы [[Тель-Авив]]тен Ресейдің [[Жаңасібір]] қаласына ұшып бара жатқанда кездейсоқ атып түсірілді; борттағы 78 адамның барлығы қаза тапты.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-28361223 MH17 апаты: Құлаған жолаушылар ұшақтарының тарихы].&lt;/ref&gt;
* [[7 қазан]] – [[11 қыркүйек]]тегі шабуылдарға жауап ретінде АҚШ бастаған [[Коалициялық қарулы күштер|коалиция]] [[Ауғанстан]]ға басып кіріп, Ауғанстандағы соғысты бастады.
* [[13 қазан]] – Американдық ғалымдар адам [[эмбрион]]ының алғашқы сәтті [[Клондау|клонын]] жасады.&lt;ref&gt;«[https://www.scientificamerican.com/article/the-first-human-cloned-em/ Алғашқы клондалған адам эмбрионы]». Scientific American. 2001 жылғы 24 қараша.&lt;/ref&gt;
* [[16 қазан]] – Американдық ұшақтар Ауғанстандағы [[Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай халықаралық қозғалысы|Қызыл Крест]] нысанын қателесіп анықтап, бомбалады.&lt;ref&gt;«[https://www.nytimes.com/2001/10/27/nyregion/a-nation-challenged-the-bombing-us-planes-bomb-a-red-cross-site.html Ұлтқа қауіп төніп тұр: Бомбалаулар; АҚШ ұшақтары Қызыл Крест нысанын бомбалады]». The New York Times.&lt;/ref&gt;
* [[23 қазан]] – [[iPod]] ойнатқышының бірінші буыны таныстырылды.&lt;ref&gt;[https://www.apple.com/newsroom/2001/10/23Apple-Presents-iPod/ Apple Introduces iPod]. Apple Inc. October 23, 2001&lt;/ref&gt;
* [[24 қазан]] – «Марс Одиссеясы 2001» [[Марс]]қа қонды.&lt;ref&gt;[https://science.nasa.gov/mission/odyssey/ 2001 Mars Odyssey]. NASA Марсты зерттеуі. 2017 жылғы 4 желтоқсан.&lt;/ref&gt;
* [[25 қазан]] 
** [[Руанда]] үкіметі Руандадағы геноцидпен байланысты болдырмау үшін елдің жаңа ұлттық туын қабылдады.&lt;ref&gt;«[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1735405.stm Руанда жаңа туы мен әнұранын таныстырды]». BBC.&lt;/ref&gt;
** [[Microsoft]] компаниясы [[Windows XP]] операциялық жүйесін бөлшек саудаға шығарады.&lt;ref&gt;[https://www.computerhistory.org/tdih/october/25/ Microsoft Windows XP шығарады]. Компьютер тарихы мұражайы.&lt;/ref&gt;
* [[26 қазан]] - [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] елдің құқық қорғау органдарына терроризммен күресу үшін кең өкілеттіктер берген «Патриоттық заңға» қол қойды.
* [[30 қазан]] – [[Еуропа одағы|Еуропа]] және [[Орталық Азия]] елдері үшін қоршаған орта туралы ақпаратқа және экологиялық әділеттілікке құқықты белгілейтін [[Орхус конвенциясы]] күшіне енді.&lt;ref&gt;«[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-9388.00332 Орхус конвенциясы және оның Еуропалық қауымдастықтың «институттары» үшін салдары]». Еуропалық қауымдастыққа және халықаралық қоршаған ортаны қорғау құқығына шолу.&lt;/ref&gt;

=== Қараша ===
[[Сурет:Exoplanet Comparison HD 209458 b.png|нобай|HD 209458 b өлшемін Юпитермен салыстыру (сол жақта).]]
* [[7 қараша]] – [[Бельгия]]ның ұлттық әуе компаниясы Sabena банкротқа ұшырағанын жариялады.&lt;ref&gt;[https://www.aviation24.be/do-you-remember/20-years-ago-sabena-declared-bankrupt/ Жиырма жыл бұрын Сабена банкрот деп жарияланды]. Aviation24.be .&lt;/ref&gt;
* [[8 қараша]] – [[Эмомали Шәріпұлы Рахмон|Эмомали Рахмонға]] қастандық жасалды. Жанкешті-терроршы сөйлеп тұрған мінбердің жанында қолдан жасалған құрылғыны жарып жіберді, бірақ ешкім зардап шеккен жоқ.&lt;ref&gt;Виктория Панфилова (15 қараша 2007 ж.). [https://www.ng.ru/cis/2007-11-15/7_dushanbe.html Душанбеде ұстап алу жоспары жарияланды]. «Независимая газета».&lt;/ref&gt;
* [[14 қараша]] - [[НАТО|Солтүстік Альянс күштері]] Ауғанстан астанасы [[Кабул]]ды басып алды.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2001/nov/13/afghanistan.terrorism15 Солтүстік Альянс Кабулды басып алды]. The Guardian. 2001 жылғы 13 қараша.&lt;/ref&gt;
* [[15 қараша]] – [[Microsoft]] компаниясы Америка Құрама Штаттарында алтыншы буын ойын консолі [[Xbox]] шығарылымымен ойын консолі нарығына кірді.&lt;ref&gt;«[https://web.archive.org/web/20130612000737/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2001/nov01/11-14midnightmadnesspr.aspx Xbox бүгін кешке Нью-Йорк қаласында Таймс-сквердегі Toys &quot;R&quot; Us дүкенінде қолжетімді болады]».&lt;/ref&gt;
* [[17 қараша]] – [[Ауғанстан|Ауғанстан Ислам мемлекетінің]] бұрынғы президенті Бурхануддин Раббани [[Талибан]] билігінен құлатылғаннан кейін бес жылдан соң [[Кабул]]ға оралды.
* [[27 қараша]] – [[Хаббл ғарыш телескопы|Хаббл]] ғарыштық телескопы Осирис лақап атымен аталған HD 209458 b [[экзопланета]]сында [[сутегі]] атмосферасын ашты. Бұл экзопланетада ашылған алғашқы [[атмосфера]].&lt;ref&gt;[https://science.nasa.gov/missions/hubble/hubble-makes-first-direct-measurements-of-atmosphere-on-world-around-another-star/ Хаббл телескопы басқа жұлдыздың айналасындағы планетаның атмосферасын алғашқы тікелей өлшеулерді жасады.] HubbleSite.org.&lt;/ref&gt;

=== Желтоқсан ===
[[Сурет:Crisis 20 diciembre 2001.jpg|нобай|Аргентина полициясының қақтығысқа араласуы.]]
[[Сурет:North-Korean spy-vessel front viwe.JPG|нобай|Йокогамадағы Жапония жағалау күзетінің базасында батқан Солтүстік Кореяның барлау кемесі.]]
* [[1 желтоқсан]] - Халықаралық араласу және мемлекеттік егемендік жөніндегі комиссия қорғау жауапкершілігі туралы есеп жариялады.&lt;ref&gt;[https://www.globalr2p.org/resources/the-responsibility-to-protect-report-of-the-international-commission-on-intervention-and-state-sovereignty-2001/ Қорғау жауапкершілігі: Халықаралық араласу және мемлекеттік егемендік жөніндегі комиссияның 2001 жылғы есебі]. Қорғау жауапкершілігі жөніндегі жаһандық орталық. 2001 жылғы 1 желтоқсан.&lt;/ref&gt;
* [[5 желтоқсан|5]]-[[14 желтоқсан]] – [[Украина]]да халық санағы өтті.
* [[7 желтоқсан]] – [[НАТО|Солтүстік Альянс күштері]] Талибанның соңғы бекінісі [[Қандағар]]ды басып алды.&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/300938 Талибтер Қандағардан қашты]. Kommersant.&lt;/ref&gt;
* [[8 желтоқсан]] – [[Габон]]да [[Эбола ауруы|Эбола]] індеті расталды.&lt;ref&gt;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15571171/ Эбола геморрагиялық қызбасының өршу(лер), Конго және Габон, 2001 жылдың қазаны – 2002 жылдың шілдесі.] Relevé Épidémiologique Hebdomadaire.&lt;/ref&gt;
* [[11 желтоқсан]] – [[Қытай]] [[Дүниежүзілік сауда ұйымы|ДСҰ]]-ға кірді.&lt;ref&gt;«[https://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/china_e.htm Қытай және ДСҰ]». Дүниежүзілік сауда ұйымы.&lt;/ref&gt;
* [[15 желтоқсан]] – [[Пиза мұнарасы|Пизаның еңкейген мұнарасы]] 12 жылдық [[Реконструкция|қайта құрудан]] кейін көпшілікке қайта ашылды.&lt;ref&gt;[https://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/12/15/pisa.tower/ Пизаның еңкейген мұнарасы қайта ашылды]. CNN. 2001 жылғы 15 желтоқсан.&lt;/ref&gt;
* [[21 желтоқсан]] – [[Аргентина]] президенті Фернандо де ла Руа Аргентинадағы экономикалық дағдарыстан туындаған тәртіпсіздіктер кезінде қызметінен кетті.&lt;ref&gt;«[https://www.nytimes.com/2001/12/21/world/argentine-leader-his-nation-frayed-abruptly-resigns.html Елінің жағдайы қиын Аргентина көшбасшысы кенеттен отставкаға кетті]». The New York Times.&lt;/ref&gt;
* [[22 желтоқсан]] - [[Шығыс Қытай теңізі]]ндегі Амами Ошима аралының маңында [[Жапония]] жағалау күзетінің кемесі мен қарулы [[Солтүстік Корея]] кемесі қақтығысты. Соқтығысу нәтижесінде Солтүстік Корея кемесі батып кетті, кейінірек Жапония билігі оны тыңшылық кемесі деп таныды.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1727867.stm Жапония «тыңшылық кемесі» зымырандарды атқанын мәлімдеді]. BBC News .&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.findarticles.com/news/ Жапония батқан кеме Солтүстік Кореяның тыңшылық кемесі болғанын мәлімдеді]. BNET&lt;/ref&gt;
* [[27 желтоқсан]] - [[Қытай]]ға [[Америка Құрама Штаттары әнұраны|Америка Құрама Штаттарымен]] тұрақты қалыпты сауда мәртебесі берілді.&lt;ref&gt;[https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/12/20011227-2.html Президент Қытайға тұрақты сауда мәртебесін берді]. georgebush-vnitenuse.archives.gov.&lt;/ref&gt;
* [[31 желтоқсан]] – [[Windows 95|Windows 1.0x]] қолдауының аяқталуы.

=== Қазақстанда ===
* [[21 ақпан]] - [[Павлодар]]да елдегі жалғыз грампластинкалар мұражайы ашылды, оның негізінде музыкаушы және композитор Наум Шафердің жеке жинағы болды.
* [[26 наурыз]] - Алғаш рет қазақстандық мұнайды КҚК-Каспий құбыр консорциумының 1500 шақырымдық құбырының айдауы басталды. Мұнай [[Теңіз мұнай кен орны|Теңіз]] – [[Новороссийское (Солтүстік Қазақстан облысы)|Новороссийск]] бағыты бойынша жолға шықты.
* [[25 сәуір]] - [[Астана]]ның сол жағалауында ауқымды құрылыс басталған күні.
* [[17 мамыр]] - [[Сығандар|Сыған]] баронының қызы Роксан Боровская алматылық кәсіпкер Бақыт Дүйсембаевты дұрыс қойылмаған көлік туралы оған ескерту жасағаны үшін атып өлтірді.
* [[19 маусым]] - [[Ақсу]]-[[Дегелең]] темір жол тармағының салтанатты ашылуы өтті, маршрут тек Қазақстан аумағы бойынша салынды. Сол күні пойыз өзінің алғашқы бағытына [[Астана]] — [[Лениногор кенді ауданы|Лениногорск]] қатынасымен аттанды.
* [[13 шілде]] - Бұрынғы Премьер-Министр [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажегелдиннің]] айыптауы бойынша қылмыстық іс аяқталуға жақындалды. Айыптаулар: билік пен қызметтік өкілеттіктерді асыра пайдалану, бопсалау және миллиондаған долларды құрайтын бірнеше рет пара алу. Ол сондай-ақ қару-жарақ пен оқ-дәрілерді заңсыз сатып алды, және салық төлеуден жалтарды деп айыпталды.
* [[29 тамыз]] - &quot;[[Air Astana]]&quot; акционерлік қоғамы құрылды.
* [[23 қыркүйек]] - Кездесу барысында [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Назарбаев]] пен Рим Папасы [[Иоанна Павел II]] ынтымақтастықтың табысты дамуын атап өтті.
* [[10 қазан]] - Мәжіліс депутаты [[Төлен Мұхамедиұлы Тоқтасынов|Төлен Тоқтасынов]] [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Рахат Әлиевті]] лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалануды және [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|ҰҚК]] саяси қуғын сүргін құралына айналды деп айыптады.
* [[қараша]] - [[Қазақстан]] және [[Өзбекстан]] арасындағы 2159 км шекараны сипаттайтын келісім жасасты. [[Оңтүстік Қазақстан]]дағы [[Бағыс]], [[Түркістан]] және [[Арнасай]] және [[Қарақалпақстан]]дағы [[Нсан]] ауылдарының айналасындағы 3 даулы учаске реттелмеген күйінде қалды. Барлығында қазақтар өмір сүрді. Бірақ әкімшілік жағынан олар Өзбекстанға қатысты болды.
* [[18 қараша]] - '''[[Қазақстанның демократиялық таңдауы]]&quot;'' партиясы құрылды.[[Сурет:Dvk2001.jpg|нобай|Партияның негізін қалаушылар Мұхтар Әблязов, Ғалымжан Жақиянов, және саяси кеңес мүшесі Ораз Жандосов.]]
* [[20 қараша]] - &quot;[[Хабар (телеарна)|Хабар]]&quot; телеарнасының эфирінде Министрлер кабинетінің басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевқа]] барлық оппозициялық мемлекеттік қызметшілерді үкіметтен шығаруды талап етіп жүгінді
* [[желтоқсан]] - [[Бағыс]] пен Түркістан тұрғындары Президент пен парламентті сайлап, тәуелсіз [[Бағыс Қазақ республикасы]]н жариялады.
* [[15 желтоқсан]] - Астана [[Алматы]]дан келген алғашқы &quot;Астана-экспресс&quot; жүрдек пойызын қарсы алды. Мұндай сыйлықты            &quot;[[Қазақстан темір жолы]]&quot; РМК Елорданың туған күніне орай жасады.
* [[16 желтоқсан]] - Ұлттық банк Қазақстан тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай тиын шығарды.
[[Сурет:10 zhyl.webp|нобай|ҚР Тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай шығарылған естелік тиын .]]

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2001 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2001 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2001}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2001}}

[[Санат:2001 жыл|*]]</text>
      <sha1>ek7fvnoazkyz83fn1zx42m0dn83delf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2005 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128152</id>
    <revision>
      <id>3626197</id>
      <parentid>3533655</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:45:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаңтар */</comment>
      <origin>3626197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5180" sha1="1wndoxxcapev3mr4lj3ul4t8f61ym53" xml:space="preserve">{{alsonumber|2005}}
{{Жыл үшін навигация|2005}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2005}}
{{Жыл туралы|2005}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] – [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Висконсин]] штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, [[Құтыру|құтырудан]] вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.&lt;ref&gt;Razner, Sarah (September 12, 2019). &quot;[https://www.fdlreporter.com/story/news/2019/09/12/fond-du-lac-rabies-survivor-jeanna-giese-seeks-save-others-virus/2284305001/ 15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it]&quot;. &lt;/ref&gt;
* [[23 қаңтар]] — [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
* [[30 қаңтар]] — [[Саддам Хусейн]] басқарған Ирак социалистік партиясы ([[Баастық Ирак|Баас]]) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.

=== Ақпан ===

=== Наурыз ===

=== Сәуір ===

=== Мамыр ===

=== Маусым ===

=== Шілде ===

=== Тамыз ===

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

=== Қараша ===

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===

* [[қаңтар]] - [[доллар]] бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
* [[Наурыз]] - [[Forbes]] журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
* [[25 наурыз]] - [[Астана|Астанада]] Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
* [[1 сәуір]] - 2005-[[2007 жыл|2007]] жылдарға арналған &quot;[[Алматы]] – темекі түтінінен азат қала&quot; темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
* [[26 сәуір]] -  &quot;КаР-Тел&quot;  ЖШС Қазақстан Республикасында [[Beeline]] брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
* [[27 мамыр]] - &quot;[[Шығысэнерготрейд]]&quot; екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
* [[19 тамыз]] - 16 сенатор сайланды, онда &quot;[[Асар]]&quot; мүшесі [[Рашит Сайранұлы Ахметов|Ахметов Рашит]] [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысынан]] [[Сенат|Сенат депутаты]] болып сайланды.
* [[29 қыркүйек]] - [[Астана|Елордада]] III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қатысты.
* [[12 қараша]] - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - [[Өзін-өзі өлтіру|суицид]].
* [[27 қараша]] - [[Петропавл|Петропавлда]] &quot;Қызылжар&quot; мешіті салтанатты түрде ашылды.
* [[желтоқсан]] - [[доллар]] бағамы 132,88 теңгені құрады.
* [[4 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.

* Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2005}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|2005}}

[[Санат:2005 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>1wndoxxcapev3mr4lj3ul4t8f61ym53</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626202</id>
      <parentid>3626197</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ақпан */</comment>
      <origin>3626202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6252" sha1="13in682vkwp3jld2ale54dqcyjszq7r" xml:space="preserve">{{alsonumber|2005}}
{{Жыл үшін навигация|2005}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2005}}
{{Жыл туралы|2005}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] – [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Висконсин]] штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, [[Құтыру|құтырудан]] вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.&lt;ref&gt;Razner, Sarah (September 12, 2019). &quot;[https://www.fdlreporter.com/story/news/2019/09/12/fond-du-lac-rabies-survivor-jeanna-giese-seeks-save-others-virus/2284305001/ 15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it]&quot;. &lt;/ref&gt;
* [[23 қаңтар]] — [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
* [[30 қаңтар]] — [[Саддам Хусейн]] басқарған Ирак социалистік партиясы ([[Баастық Ирак|Баас]]) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.

=== Ақпан ===

* [[10 ақпан]] – [[Солтүстік Корея]] АҚШ тарапынан төнетін дұшпандыққа қарсы қорғаныс ретінде [[Ядролық қару|ядролық қаруға]] ие екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;Файола, Энтони (10 ақпан 2005 жыл). «[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A12836-2005Feb10.html Солтүстік Корея өзін ядролық держава деп жариялады]». The Washington Post.&lt;/ref&gt;
* [[14 ақпан]] - Америкалық онлайн бейне алмасу және әлеуметтік медиа платформасы [[YouTube]] іске қосылды.Чад Херли youtube.com [[Домендік атау жүйесі|домендік атауын]] тіркеді.
* [[16 ақпан]] – [[Киото хаттамасы]] ресми түрде күшіне енді.&lt;ref&gt;«[https://www.cbc.ca/news/canada/kyoto-protocol-comes-into-effect-1.536247 Киото хаттамасы күшіне енді]». CBC News.&lt;/ref&gt;

=== Наурыз ===

=== Сәуір ===

=== Мамыр ===

=== Маусым ===

=== Шілде ===

=== Тамыз ===

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

=== Қараша ===

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===

* [[қаңтар]] - [[доллар]] бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
* [[Наурыз]] - [[Forbes]] журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
* [[25 наурыз]] - [[Астана|Астанада]] Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
* [[1 сәуір]] - 2005-[[2007 жыл|2007]] жылдарға арналған &quot;[[Алматы]] – темекі түтінінен азат қала&quot; темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
* [[26 сәуір]] -  &quot;КаР-Тел&quot;  ЖШС Қазақстан Республикасында [[Beeline]] брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
* [[27 мамыр]] - &quot;[[Шығысэнерготрейд]]&quot; екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
* [[19 тамыз]] - 16 сенатор сайланды, онда &quot;[[Асар]]&quot; мүшесі [[Рашит Сайранұлы Ахметов|Ахметов Рашит]] [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысынан]] [[Сенат|Сенат депутаты]] болып сайланды.
* [[29 қыркүйек]] - [[Астана|Елордада]] III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қатысты.
* [[12 қараша]] - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - [[Өзін-өзі өлтіру|суицид]].
* [[27 қараша]] - [[Петропавл|Петропавлда]] &quot;Қызылжар&quot; мешіті салтанатты түрде ашылды.
* [[желтоқсан]] - [[доллар]] бағамы 132,88 теңгені құрады.
* [[4 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.

* Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2005}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|2005}}

[[Санат:2005 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>13in682vkwp3jld2ale54dqcyjszq7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626207</id>
      <parentid>3626202</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Наурыз */</comment>
      <origin>3626207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7549" sha1="nluthu6qz5sz5kpxz31mn3n24ra55pd" xml:space="preserve">{{alsonumber|2005}}
{{Жыл үшін навигация|2005}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2005}}
{{Жыл туралы|2005}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] – [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Висконсин]] штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, [[Құтыру|құтырудан]] вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.&lt;ref&gt;Razner, Sarah (September 12, 2019). &quot;[https://www.fdlreporter.com/story/news/2019/09/12/fond-du-lac-rabies-survivor-jeanna-giese-seeks-save-others-virus/2284305001/ 15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it]&quot;. &lt;/ref&gt;
* [[23 қаңтар]] — [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
* [[30 қаңтар]] — [[Саддам Хусейн]] басқарған Ирак социалистік партиясы ([[Баастық Ирак|Баас]]) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.

=== Ақпан ===

* [[10 ақпан]] – [[Солтүстік Корея]] АҚШ тарапынан төнетін дұшпандыққа қарсы қорғаныс ретінде [[Ядролық қару|ядролық қаруға]] ие екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;Файола, Энтони (10 ақпан 2005 жыл). «[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A12836-2005Feb10.html Солтүстік Корея өзін ядролық держава деп жариялады]». The Washington Post.&lt;/ref&gt;
* [[14 ақпан]] - Америкалық онлайн бейне алмасу және әлеуметтік медиа платформасы [[YouTube]] іске қосылды.Чад Херли youtube.com [[Домендік атау жүйесі|домендік атауын]] тіркеді.
* [[16 ақпан]] – [[Киото хаттамасы]] ресми түрде күшіне енді.&lt;ref&gt;«[https://www.cbc.ca/news/canada/kyoto-protocol-comes-into-effect-1.536247 Киото хаттамасы күшіне енді]». CBC News.&lt;/ref&gt;

=== Наурыз ===
[[Сурет:Kirgizija.jpg|нобай|Асқар Ақаевтың плакатын ұстап тұрған наразылық білдіруші.]]

* [[8 наурыз]] — [[Ичкерия Шешен Республикасы|Ичкерия]] президенті Аслан Масхадов өлтірілді.
* [[14 наурыз]] – [[Қытай]] [[Қытай Республикасы|Тайваньның]] тәуелсіздігін жариялаудың алдын алуға бағытталған сепаратизмге қарсы заңды бекітті.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/16/content_425628.htm Countries support Anti-Secession Law]&quot;. ''China Daily''. March 16, 2005.&lt;/ref&gt;
* [[24 наурыз]] – Үкіметке қарсы жаппай наразылықтардан кейін [[Қырғызстан]] президенті [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]] биліктен шеттетіліп, елден қашты.&lt;ref&gt;[https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/kyrgyz-citizens-overthrow-president-ayakev-tulip-revolution-2005 Қырғызстан азаматтары президент Ақаевты биліктен тайдырды] («Қызғалдақ төңкерісі», 2005 жыл).&lt;/ref&gt;

=== Сәуір ===

=== Мамыр ===

=== Маусым ===

=== Шілде ===

=== Тамыз ===

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

=== Қараша ===

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===

* [[қаңтар]] - [[доллар]] бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
* [[Наурыз]] - [[Forbes]] журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
* [[25 наурыз]] - [[Астана|Астанада]] Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
* [[1 сәуір]] - 2005-[[2007 жыл|2007]] жылдарға арналған &quot;[[Алматы]] – темекі түтінінен азат қала&quot; темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
* [[26 сәуір]] -  &quot;КаР-Тел&quot;  ЖШС Қазақстан Республикасында [[Beeline]] брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
* [[27 мамыр]] - &quot;[[Шығысэнерготрейд]]&quot; екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
* [[19 тамыз]] - 16 сенатор сайланды, онда &quot;[[Асар]]&quot; мүшесі [[Рашит Сайранұлы Ахметов|Ахметов Рашит]] [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысынан]] [[Сенат|Сенат депутаты]] болып сайланды.
* [[29 қыркүйек]] - [[Астана|Елордада]] III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қатысты.
* [[12 қараша]] - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - [[Өзін-өзі өлтіру|суицид]].
* [[27 қараша]] - [[Петропавл|Петропавлда]] &quot;Қызылжар&quot; мешіті салтанатты түрде ашылды.
* [[желтоқсан]] - [[доллар]] бағамы 132,88 теңгені құрады.
* [[4 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.

* Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2005}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|2005}}

[[Санат:2005 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>nluthu6qz5sz5kpxz31mn3n24ra55pd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626212</id>
      <parentid>3626207</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сәуір */</comment>
      <origin>3626212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8643" sha1="l6gdrf3qw0axd5js08u6cv2nj4bjka6" xml:space="preserve">{{alsonumber|2005}}
{{Жыл үшін навигация|2005}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2005}}
{{Жыл туралы|2005}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] – [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Висконсин]] штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, [[Құтыру|құтырудан]] вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.&lt;ref&gt;Razner, Sarah (September 12, 2019). &quot;[https://www.fdlreporter.com/story/news/2019/09/12/fond-du-lac-rabies-survivor-jeanna-giese-seeks-save-others-virus/2284305001/ 15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it]&quot;. &lt;/ref&gt;
* [[23 қаңтар]] — [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
* [[30 қаңтар]] — [[Саддам Хусейн]] басқарған Ирак социалистік партиясы ([[Баастық Ирак|Баас]]) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.

=== Ақпан ===

* [[10 ақпан]] – [[Солтүстік Корея]] АҚШ тарапынан төнетін дұшпандыққа қарсы қорғаныс ретінде [[Ядролық қару|ядролық қаруға]] ие екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;Файола, Энтони (10 ақпан 2005 жыл). «[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A12836-2005Feb10.html Солтүстік Корея өзін ядролық держава деп жариялады]». The Washington Post.&lt;/ref&gt;
* [[14 ақпан]] - Америкалық онлайн бейне алмасу және әлеуметтік медиа платформасы [[YouTube]] іске қосылды.Чад Херли youtube.com [[Домендік атау жүйесі|домендік атауын]] тіркеді.
* [[16 ақпан]] – [[Киото хаттамасы]] ресми түрде күшіне енді.&lt;ref&gt;«[https://www.cbc.ca/news/canada/kyoto-protocol-comes-into-effect-1.536247 Киото хаттамасы күшіне енді]». CBC News.&lt;/ref&gt;

=== Наурыз ===
[[Сурет:Kirgizija.jpg|нобай|Асқар Ақаевтың плакатын ұстап тұрған наразылық білдіруші.]]

* [[8 наурыз]] — [[Ичкерия Шешен Республикасы|Ичкерия]] президенті Аслан Масхадов өлтірілді.
* [[14 наурыз]] – [[Қытай]] [[Қытай Республикасы|Тайваньның]] тәуелсіздігін жариялаудың алдын алуға бағытталған сепаратизмге қарсы заңды бекітті.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/16/content_425628.htm Countries support Anti-Secession Law]&quot;. ''China Daily''. March 16, 2005.&lt;/ref&gt;
* [[24 наурыз]] – Үкіметке қарсы жаппай наразылықтардан кейін [[Қырғызстан]] президенті [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]] биліктен шеттетіліп, елден қашты.&lt;ref&gt;[https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/kyrgyz-citizens-overthrow-president-ayakev-tulip-revolution-2005 Қырғызстан азаматтары президент Ақаевты биліктен тайдырды] («Қызғалдақ төңкерісі», 2005 жыл).&lt;/ref&gt;

=== Сәуір ===
[[Сурет:Demonstration 14 March 2005 31.jpg|нобай|Ливандағы Сирияға қарсы шеру.]]

* [[5 сәуір]] — Асқар Ақаев Қырғызстан президенті қызметінен кетті.
* [[21 сәуір]] - [[AMD]] екі ядролы Opteron [[Процессор|процессорларын]] жасай бастады.
* [[23 сәуір]] -  YouTube-те ең алғашқы [[Бейне блог|бейнеблог]] пайда болды.
* [[26 сәуір]] – [[Сирия]] [[Ливан|Ливаннан]] өзінің соңғы әскери гарнизонын шығарып, елдегі 29 жылға созылған әскери оккупацияны аяқтады.
* [[29 сәуір]] - Тайваньның [[Гоминьдан]] партиясының жетекшісі Лянь Чжань [[Қытай коммунистік партиясы|Қытай Коммунистік партиясының]] жетекшісі Ху Цзиньтаомен кездесу үшін [[Бейжің|Бейжіңге]] келді.

=== Мамыр ===

=== Маусым ===

=== Шілде ===

=== Тамыз ===

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

=== Қараша ===

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===

* [[қаңтар]] - [[доллар]] бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
* [[Наурыз]] - [[Forbes]] журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
* [[25 наурыз]] - [[Астана|Астанада]] Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
* [[1 сәуір]] - 2005-[[2007 жыл|2007]] жылдарға арналған &quot;[[Алматы]] – темекі түтінінен азат қала&quot; темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
* [[26 сәуір]] -  &quot;КаР-Тел&quot;  ЖШС Қазақстан Республикасында [[Beeline]] брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
* [[27 мамыр]] - &quot;[[Шығысэнерготрейд]]&quot; екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
* [[19 тамыз]] - 16 сенатор сайланды, онда &quot;[[Асар]]&quot; мүшесі [[Рашит Сайранұлы Ахметов|Ахметов Рашит]] [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысынан]] [[Сенат|Сенат депутаты]] болып сайланды.
* [[29 қыркүйек]] - [[Астана|Елордада]] III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қатысты.
* [[12 қараша]] - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - [[Өзін-өзі өлтіру|суицид]].
* [[27 қараша]] - [[Петропавл|Петропавлда]] &quot;Қызылжар&quot; мешіті салтанатты түрде ашылды.
* [[желтоқсан]] - [[доллар]] бағамы 132,88 теңгені құрады.
* [[4 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.

* Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2005}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|2005}}

[[Санат:2005 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>l6gdrf3qw0axd5js08u6cv2nj4bjka6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626214</id>
      <parentid>3626212</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мамыр */</comment>
      <origin>3626214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10377" sha1="f3t42f1ozz85hz0k7cz0lasx796yrod" xml:space="preserve">{{alsonumber|2005}}
{{Жыл үшін навигация|2005}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2005}}
{{Жыл туралы|2005}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===

* [[1 қаңтар]] – [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Висконсин]] штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, [[Құтыру|құтырудан]] вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.&lt;ref&gt;Razner, Sarah (September 12, 2019). &quot;[https://www.fdlreporter.com/story/news/2019/09/12/fond-du-lac-rabies-survivor-jeanna-giese-seeks-save-others-virus/2284305001/ 15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it]&quot;. &lt;/ref&gt;
* [[23 қаңтар]] — [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
* [[30 қаңтар]] — [[Саддам Хусейн]] басқарған Ирак социалистік партиясы ([[Баастық Ирак|Баас]]) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.

=== Ақпан ===

* [[10 ақпан]] – [[Солтүстік Корея]] АҚШ тарапынан төнетін дұшпандыққа қарсы қорғаныс ретінде [[Ядролық қару|ядролық қаруға]] ие екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;Файола, Энтони (10 ақпан 2005 жыл). «[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A12836-2005Feb10.html Солтүстік Корея өзін ядролық держава деп жариялады]». The Washington Post.&lt;/ref&gt;
* [[14 ақпан]] - Америкалық онлайн бейне алмасу және әлеуметтік медиа платформасы [[YouTube]] іске қосылды.Чад Херли youtube.com [[Домендік атау жүйесі|домендік атауын]] тіркеді.
* [[16 ақпан]] – [[Киото хаттамасы]] ресми түрде күшіне енді.&lt;ref&gt;«[https://www.cbc.ca/news/canada/kyoto-protocol-comes-into-effect-1.536247 Киото хаттамасы күшіне енді]». CBC News.&lt;/ref&gt;

=== Наурыз ===
[[Сурет:Kirgizija.jpg|нобай|Асқар Ақаевтың плакатын ұстап тұрған наразылық білдіруші.]]

* [[8 наурыз]] — [[Ичкерия Шешен Республикасы|Ичкерия]] президенті Аслан Масхадов өлтірілді.
* [[14 наурыз]] – [[Қытай]] [[Қытай Республикасы|Тайваньның]] тәуелсіздігін жариялаудың алдын алуға бағытталған сепаратизмге қарсы заңды бекітті.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-03/16/content_425628.htm Countries support Anti-Secession Law]&quot;. ''China Daily''. March 16, 2005.&lt;/ref&gt;
* [[24 наурыз]] – Үкіметке қарсы жаппай наразылықтардан кейін [[Қырғызстан]] президенті [[Асқар Ақайұлы Ақаев|Асқар Ақаев]] биліктен шеттетіліп, елден қашты.&lt;ref&gt;[https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/kyrgyz-citizens-overthrow-president-ayakev-tulip-revolution-2005 Қырғызстан азаматтары президент Ақаевты биліктен тайдырды] («Қызғалдақ төңкерісі», 2005 жыл).&lt;/ref&gt;

=== Сәуір ===
[[Сурет:Demonstration 14 March 2005 31.jpg|нобай|Ливандағы Сирияға қарсы шеру.]]

* [[5 сәуір]] — Асқар Ақаев Қырғызстан президенті қызметінен кетті.
* [[21 сәуір]] - [[AMD]] екі ядролы Opteron [[Процессор|процессорларын]] жасай бастады.
* [[23 сәуір]] -  YouTube-те ең алғашқы [[Бейне блог|бейнеблог]] пайда болды.
* [[26 сәуір]] – [[Сирия]] [[Ливан|Ливаннан]] өзінің соңғы әскери гарнизонын шығарып, елдегі 29 жылға созылған әскери оккупацияны аяқтады.
* [[29 сәуір]] - Тайваньның [[Гоминьдан]] партиясының жетекшісі Лянь Чжань [[Қытай коммунистік партиясы|Қытай Коммунистік партиясының]] жетекшісі Ху Цзиньтаомен кездесу үшін [[Бейжің|Бейжіңге]] келді.

=== Мамыр ===

* [[10 мамыр]] - [[Тбилиси|Тбилисидегі]] Бостандық алаңында [[Терроризм|лаңкестік шабуыл]] жасау әрекеті орын алды. Грузия азаматы Владимир Арутюнян [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] пен [[Михаил Саакашвили]] тұрған мінбеге қарай граната лақтырды. [[Граната]] жарылған жоқ.
* [[13 мамыр]] – [[Өзбекстан]] Ішкі істер министрлігі мен Ұлттық қауіпсіздік қызметінің әскерлері [[Әндіжан]] қаласында кем дегенде 200 наразылық білдірушіні атып өлтірді.&lt;ref&gt;«[https://web.archive.org/web/20110623190906/http://www.usatoday.com/news/world/2005-05-17-uzbekistan_x.htm Өзбекстандағы зорлық-зомбылық құрбандарына қатысты деректерге қатысты дау туындады]». USA Today. Associated Press. 17 мамыр 2005 жыл.&lt;/ref&gt;
* [[15 мамыр]] — [[Чехия]] 2005 жылғы шайбалы хоккейден әлем чемпионы атанды. Финалдық ойында Чехия құрамасы [[Канада|Канаданы]] 3:0 есебімен жеңді.
* [[17 мамыр]] - [[Киев|Киевте]] «[[Eurovision ән байқауы|Eurovision]]&lt;nowiki/&gt;» фестивалінің ресми ашылуы өтті.
* [[29 мамыр]] — [[Франция|Францияда]] өткен референдумда көпшілік Еуропалық конституцияға қарсы дауыс берді.

=== Маусым ===

=== Шілде ===

=== Тамыз ===

=== Қыркүйек ===

=== Қазан ===

=== Қараша ===

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===

* [[қаңтар]] - [[доллар]] бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
* [[Наурыз]] - [[Forbes]] журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
* [[25 наурыз]] - [[Астана|Астанада]] Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
* [[1 сәуір]] - 2005-[[2007 жыл|2007]] жылдарға арналған &quot;[[Алматы]] – темекі түтінінен азат қала&quot; темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
* [[26 сәуір]] -  &quot;КаР-Тел&quot;  ЖШС Қазақстан Республикасында [[Beeline]] брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
* [[27 мамыр]] - &quot;[[Шығысэнерготрейд]]&quot; екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
* [[19 тамыз]] - 16 сенатор сайланды, онда &quot;[[Асар]]&quot; мүшесі [[Рашит Сайранұлы Ахметов|Ахметов Рашит]] [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысынан]] [[Сенат|Сенат депутаты]] болып сайланды.
* [[29 қыркүйек]] - [[Астана|Елордада]] III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] қатысты.
* [[12 қараша]] - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - [[Өзін-өзі өлтіру|суицид]].
* [[27 қараша]] - [[Петропавл|Петропавлда]] &quot;Қызылжар&quot; мешіті салтанатты түрде ашылды.
* [[желтоқсан]] - [[доллар]] бағамы 132,88 теңгені құрады.
* [[4 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.

* Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2005 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2005}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Түсініктемелер ==
&lt;references/&gt;

{{Жыл күнтізбесі|2005}}

[[Санат:2005 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>f3t42f1ozz85hz0k7cz0lasx796yrod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2006 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128153</id>
    <revision>
      <id>3626182</id>
      <parentid>3625293</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қазан */</comment>
      <origin>3626182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14606" sha1="jfzuruuof37zw3sbn4pq56bl7wrscsb" xml:space="preserve">{{alsonumber|2006}}
{{Жыл үшін навигация|2006}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2006}}
{{Жыл туралы|2006}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===
* [[1 қаңтар|1]]-[[4 қаңтар]] – Ресей баға дауына байланысты Украинаға табиғи газ жеткізуді уақытша тоқтатты.
* [[19 қаңтар]] - НАСА [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутонға]] бірінші планетааралық ғарыш зондын ұшырды.
* [[25 қаңтар]] - [[Хамас]] 2006 жылы [[Палестина]] парламентінің сайлауында жеңіске жетті.

=== Ақпан ===

* [[1 ақпан]] – АҚШ президенті [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] импорттық мұнайдан тәуелсіз болу қажеттігін мәлімдеді.
* [[8 ақпан]] - Израиль [[Иудея|Яһудея]] мен Самарияны беруге дайын екенін жариялады. Бұған Палестина ұлттық билігінің сайлауында [[Хамас]] жеңіске жеткен соң палестиналықтардан бөлінуге ұмтылу себеп болды.
* [[10 ақпан|10]]-[[26 ақпан]] – [[2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] Италияның Турин қаласында өтті.
* [[17 ақпан]] - [[Филиппин|Филиппиннің]] Оңтүстік Лейте қаласында жаппай [[көшкін]] болып, шамамен 1126 адам қаза тапты.

=== Наурыз ===

* [[2 наурыз]] – [[Үндістан]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] ядролық энергияны пайдалану саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Үндістан [[Ядролық клуб|ядролық клубқа]] мүше болып, шетелдік ядролық технологияға қол жеткізді.
* [[11 наурыз]] - [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия Федеративтік Республикасының]] бұрынғы президенті Слободан Милошевич [[Гаага|Гаагадағы]] түрмеде қайтыс болды. Сараптама нәтижесінде өлімнің себебі [[Миокард инфаркты|миокард инфарктісі]] екені анықталды.
* [[21 наурыз]] – [[Twitter]] (қазір X деген атпен белгілі) микроблог және әлеуметтік желі веб-сайты іске қосылды.

=== Сәуір ===

* [[9 сәуір]] – [[Мажарстан|Мажарстанда]] парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
* [[11 сәуір]] - Еуропалық ғарыш агенттігінің Venus Express ғарыш кемесі [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпанның]] айналасындағы орбитаға шықты.
* [[20 сәуір]] - [[Иран]] Ресей жерінде [[Уран (химиялық элемент)|уранды байыту]] бойынша бірлескен кәсіпорын құру туралы Ресеймен келісімге келгенін жариялады. Тоғыз күннен кейін Иран барлық әрекеттерін Ресейге өткізбейтінін жариялап, келісімді іс жүзінде тоқтатты.

=== Мамыр ===

* [[2 мамыр]] — [[Боливия]] президенті Эво Моралес елдің мұнай және газ өнеркәсібін ұлттандыру туралы жариялады.
* [[15 мамыр]] - Америка Құрама Штаттары [[Венесуэла|Венесуэлаға]] «терроризммен күресте жеткіліксіз ынтымақтастық үшін» санкция салды. Венесуэлаға қару-жарақ экспортына [[эмбарго]] енгізу туралы шешім қабылдады.
* [[18 мамыр|18]]–[[20 мамыр]] – [[Eurovision ән байқауы|Eurovision]] 2006 ән байқауы [[Афина|Афинада]], Грекияда өтті. Финдік Lordi тобы «Hard Rock Hallelujah» әнімен жеңіске жетті.

=== Маусым ===
[[Сурет:Independent montenegro.jpg|нобай|Цетинедегі Черногория тәуелсіздігін жақтаушылар, 2006 жылғы маусым.]]

* [[3 маусым]] — Черногорияның [[Сербия]] және [[Черногория]] мемлекеттік одағынан тәуелсіздігінің жариялануы.
* [[9 маусым]] - [[9 шілде]] -  Германияда 2006 жылғы футболдан әлем чемпионаты өтті. Финалда Италия Францияны жеңді.
* [[28 маусым]] - АҚШ Қарулы күштері [[Исландия|Исландиядан]] өз әскерлерін шығарып, осылайша Исландияны қорғау күштерін тараты.

=== Шілде ===
[[Сурет:Bombed commercial centre.jpg|нобай|Сидон маңындағы Газие елді мекеніндегі ғимаратқа Израиль әскери-әуе күштерінің соққысы.]]

* [[2 шілде]] — Фелипе Кальдерон [[Мексика|Мексикадағы]] президенттік сайлауда жеңіске жетті.
* [[11 шілде]] 
** Үндістанның [[Мумбаи]] қаласында жеті бірдей жарылыс болып, 200-ден астам адам қаза тапты.
** [[Microsoft]] компаниясы [[Windows 98]] және Windows Me операциялық жүйелерін қолдауды тоқтатты.
* [[12 шілде]] - Израиль әскерлері «[[Хезболла|Хезболланың]]&lt;nowiki/&gt;» екі израильдік сарбазды ұрлап әкетіп, тағы үшеуін өлтіруіне жауап ретінде [[Ливан|Ливанға]] басып кірді. Екі күннен кейін «Хезболла» [[Израиль|Израильге]] ашық соғыс жариялады.

=== Тамыз ===

* [[14 тамыз]] – [[Шри-Ланка|Шри-Ланкадағы]] азамат соғысы кезінде Муллаитивуда Шри-Ланка әуе күштерінің әуе шабуылында 61 қыз студент қаза тапты.
* [[19 қыркүйек]] – [[Тайланд]] Корольдік армиясы мемлекеттік төңкеріс жасап, премьер-министр Таксин Чинаваттың үкіметін биліктен тайдырды.
* [[24 тамыз]] - [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутон]] [[Күн жүйесі|Күн жүйесінің]] тоғызыншы планетасы мәртебесінен айырылып, [[Ергежейлі планеталар|ергежейлі планета]] деп танылды.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:BKK21090604.jpg|нобай|Төңкерістен кейінгі күні Бангкок көшелеріндегі Тайланд Корольдік әскерінің сарбаздары.]]

* [[1 қыркүйек]] — [[Roblox]] ойыны жарық көрді.
* [[28 қыркүйек]] – «Ксангсане» тайфуны [[Манила]] маңынан өтіп, негізінен [[Филиппин]] мен [[Вьетнам|Вьетнамда]] 300-ден астам адамның өліміне себеп болды.

=== Қазан ===

* [[6 қазан]] — Фредрик Рейнфельдт Горан Перссонның орнына [[Швеция]] премьер-министрі болды.
* [[9 қазан]] - [[Google]] [[YouTube]]-ты 1,65 миллиард долларға сатып алды.
* [[10 қазан]] - «[[ВКонтакте]]&lt;nowiki/&gt;» әлеуметтік желісінің іске қосылуы.
* [[17 қазан]] — [[Оганесон|118-ші элементтің]] алынғаны ресми түрде расталды.

=== Қараша ===
=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===
* [[қаңтар]] - [[Доллар]] бағамы 133,68 [[теңге]] деңгейінде болды.
* [[7 қаңтар]] - Қазақстан Республикасының жаңа [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны|әнұраны]] қабылданды.
* [[11 қаңтар]] - &quot;Қазақстан Республикасының әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы&quot;жарияланды.
* [[31 қаңтар]] - &quot;[[Самұрық-Қазына|Самұрық]] &quot;ұлттық холдингтік компаниясы &quot;АҚ құру туралы&quot; жарлық шықты. Оны құруға Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Назарбаевтың]] өзі бастамашы болған. Сауат Мыңбаев холдинг төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды.
* [[13 ақпан|13 Ақпан]] - Cағат 11:40-та Алматы облысының [[Талғар ауданы|Талғар ауданында]] &quot;Көктөбе&quot; кенті мен &quot;12 бригада&quot; кенті арасында ауылдық жол жиегінен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы|Алтынбек Сәрсенбайұлының]], оның жүргізушісі мен күзетшісінің мәйіттері табылды.
* [[сәуір]] - Қазақстандағы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] елшілігінің қызметкері ел президентінің [[Астана|Астанадағы]] кортежіне соғыла жаздады. 10 күннен кейін ғана [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|ҚР СІМ]] жол полициясының командаларына бағынбаған дипломатқа шара қолдануды сұрап, американдық тарапқа нота жіберді.
* [[6 сәуір]] - [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында]] [[Көшеней Рүстембекұлы]] атындағы жырау үйі ашылды.
* [[12 сәуір]] - Қазақстанда [[Egov.Press|Egov]] электрондық үкіметі іске қосылды.
* [[18 маусым]] - 4 сағат 44 минутта ғарыш айлағының 200-ші алаңынан &quot;[[Протон-К]]&quot; зымыран тасығышы ұшырылды, оның бортында [[Қазақстан|Қазақстанның]] алғашқы ғарыш спутнигі болды.
* [[4 шілде]] - &quot;[[Асар]]&quot; партиясының кезектен тыс съезі өтті, онда &quot;[[Аманат (партия)|Отан]]&quot; республикалық саяси партиясымен бірігу туралы шешім қабылданды.
* [[14 шілде]] - [[Шаңырақ оқиғасы (2006 жыл)|Шаңырақ шағын ауданындағы жаппай тәртіпсіздіктер]].
* [[қыркүйек]] - &quot;[[Қазақтелеком]]&quot; басшысы Қайрат Кәрібжановтың жалақысы айына 365 мың долларды құрады. Ал [[2005 жыл|2005]] жылдың қорытындысы бойынша бонустармен бірге оның шотына 1,7 млн доллар түсті. Содан кейін [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] шенеунікті жұмыстан шығаруды тапсырды және оны заңсыз алынған ақшаны қазынаға қайтаруға міндеттеді.
* [[12 қыркүйек|12]]-[[13 қыркүйек]] - [[Астана|ҚР астанасында]] Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының екінші съезі өтті. &quot;Дін, қоғам және халықаралық қауіпсіздік&quot; II Съездің тақырыбы осылай айтылды.
* [[3 қазан|3]]--[[4 қазан]] - [[Қазақстан]] мен [[Ресей|Ресейдің]] шекаралас аймақтарының III форумы өтті.
* [[25 қазан]] - Алматыда алғашқы &quot;MEGA Alma-Ata&quot;сауда ойын-сауық орталығы ашылды.
* [[15 қараша]] - Номиналы 200-ден 10000 теңгеге дейінгі жаңа дизайн банкноттары айналымға енгізілді.
* [[Сурет:Tenge.jpg|нобай|2006 жылы қабылданған теңгенің жаңа дизайны.]]
* [[желтоқсан]] - [[Доллар]] бағамы 126,92 [[Теңге|теңгені]] құрады.
* [[1 желтоқсан]] - Мемлекеттік бюджет кірісінің көлемі 2 триллион 92,8 миллиард теңгені немесе 16,7 миллиард долларды құрады.
* [[12 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] [[Астана|Астанада]] құны 2,3 млрд теңге болатын уақыт пен жиіліктің мемлекеттік эталонын ашты.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2006}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2006}}

[[Санат:2006 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>jfzuruuof37zw3sbn4pq56bl7wrscsb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626185</id>
      <parentid>3626182</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қараша */</comment>
      <origin>3626185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15748" sha1="aucaf6f998hpuqzevjycsq78b3cuvi9" xml:space="preserve">{{alsonumber|2006}}
{{Жыл үшін навигация|2006}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2006}}
{{Жыл туралы|2006}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===
* [[1 қаңтар|1]]-[[4 қаңтар]] – Ресей баға дауына байланысты Украинаға табиғи газ жеткізуді уақытша тоқтатты.
* [[19 қаңтар]] - НАСА [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутонға]] бірінші планетааралық ғарыш зондын ұшырды.
* [[25 қаңтар]] - [[Хамас]] 2006 жылы [[Палестина]] парламентінің сайлауында жеңіске жетті.

=== Ақпан ===

* [[1 ақпан]] – АҚШ президенті [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] импорттық мұнайдан тәуелсіз болу қажеттігін мәлімдеді.
* [[8 ақпан]] - Израиль [[Иудея|Яһудея]] мен Самарияны беруге дайын екенін жариялады. Бұған Палестина ұлттық билігінің сайлауында [[Хамас]] жеңіске жеткен соң палестиналықтардан бөлінуге ұмтылу себеп болды.
* [[10 ақпан|10]]-[[26 ақпан]] – [[2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] Италияның Турин қаласында өтті.
* [[17 ақпан]] - [[Филиппин|Филиппиннің]] Оңтүстік Лейте қаласында жаппай [[көшкін]] болып, шамамен 1126 адам қаза тапты.

=== Наурыз ===

* [[2 наурыз]] – [[Үндістан]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] ядролық энергияны пайдалану саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Үндістан [[Ядролық клуб|ядролық клубқа]] мүше болып, шетелдік ядролық технологияға қол жеткізді.
* [[11 наурыз]] - [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия Федеративтік Республикасының]] бұрынғы президенті Слободан Милошевич [[Гаага|Гаагадағы]] түрмеде қайтыс болды. Сараптама нәтижесінде өлімнің себебі [[Миокард инфаркты|миокард инфарктісі]] екені анықталды.
* [[21 наурыз]] – [[Twitter]] (қазір X деген атпен белгілі) микроблог және әлеуметтік желі веб-сайты іске қосылды.

=== Сәуір ===

* [[9 сәуір]] – [[Мажарстан|Мажарстанда]] парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
* [[11 сәуір]] - Еуропалық ғарыш агенттігінің Venus Express ғарыш кемесі [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпанның]] айналасындағы орбитаға шықты.
* [[20 сәуір]] - [[Иран]] Ресей жерінде [[Уран (химиялық элемент)|уранды байыту]] бойынша бірлескен кәсіпорын құру туралы Ресеймен келісімге келгенін жариялады. Тоғыз күннен кейін Иран барлық әрекеттерін Ресейге өткізбейтінін жариялап, келісімді іс жүзінде тоқтатты.

=== Мамыр ===

* [[2 мамыр]] — [[Боливия]] президенті Эво Моралес елдің мұнай және газ өнеркәсібін ұлттандыру туралы жариялады.
* [[15 мамыр]] - Америка Құрама Штаттары [[Венесуэла|Венесуэлаға]] «терроризммен күресте жеткіліксіз ынтымақтастық үшін» санкция салды. Венесуэлаға қару-жарақ экспортына [[эмбарго]] енгізу туралы шешім қабылдады.
* [[18 мамыр|18]]–[[20 мамыр]] – [[Eurovision ән байқауы|Eurovision]] 2006 ән байқауы [[Афина|Афинада]], Грекияда өтті. Финдік Lordi тобы «Hard Rock Hallelujah» әнімен жеңіске жетті.

=== Маусым ===
[[Сурет:Independent montenegro.jpg|нобай|Цетинедегі Черногория тәуелсіздігін жақтаушылар, 2006 жылғы маусым.]]

* [[3 маусым]] — Черногорияның [[Сербия]] және [[Черногория]] мемлекеттік одағынан тәуелсіздігінің жариялануы.
* [[9 маусым]] - [[9 шілде]] -  Германияда 2006 жылғы футболдан әлем чемпионаты өтті. Финалда Италия Францияны жеңді.
* [[28 маусым]] - АҚШ Қарулы күштері [[Исландия|Исландиядан]] өз әскерлерін шығарып, осылайша Исландияны қорғау күштерін тараты.

=== Шілде ===
[[Сурет:Bombed commercial centre.jpg|нобай|Сидон маңындағы Газие елді мекеніндегі ғимаратқа Израиль әскери-әуе күштерінің соққысы.]]

* [[2 шілде]] — Фелипе Кальдерон [[Мексика|Мексикадағы]] президенттік сайлауда жеңіске жетті.
* [[11 шілде]] 
** Үндістанның [[Мумбаи]] қаласында жеті бірдей жарылыс болып, 200-ден астам адам қаза тапты.
** [[Microsoft]] компаниясы [[Windows 98]] және Windows Me операциялық жүйелерін қолдауды тоқтатты.
* [[12 шілде]] - Израиль әскерлері «[[Хезболла|Хезболланың]]&lt;nowiki/&gt;» екі израильдік сарбазды ұрлап әкетіп, тағы үшеуін өлтіруіне жауап ретінде [[Ливан|Ливанға]] басып кірді. Екі күннен кейін «Хезболла» [[Израиль|Израильге]] ашық соғыс жариялады.

=== Тамыз ===

* [[14 тамыз]] – [[Шри-Ланка|Шри-Ланкадағы]] азамат соғысы кезінде Муллаитивуда Шри-Ланка әуе күштерінің әуе шабуылында 61 қыз студент қаза тапты.
* [[19 қыркүйек]] – [[Тайланд]] Корольдік армиясы мемлекеттік төңкеріс жасап, премьер-министр Таксин Чинаваттың үкіметін биліктен тайдырды.
* [[24 тамыз]] - [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутон]] [[Күн жүйесі|Күн жүйесінің]] тоғызыншы планетасы мәртебесінен айырылып, [[Ергежейлі планеталар|ергежейлі планета]] деп танылды.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:BKK21090604.jpg|нобай|Төңкерістен кейінгі күні Бангкок көшелеріндегі Тайланд Корольдік әскерінің сарбаздары.]]

* [[1 қыркүйек]] — [[Roblox]] ойыны жарық көрді.
* [[28 қыркүйек]] – «Ксангсане» тайфуны [[Манила]] маңынан өтіп, негізінен [[Филиппин]] мен [[Вьетнам|Вьетнамда]] 300-ден астам адамның өліміне себеп болды.

=== Қазан ===

* [[6 қазан]] — Фредрик Рейнфельдт Горан Перссонның орнына [[Швеция]] премьер-министрі болды.
* [[9 қазан]] - [[Google]] [[YouTube]]-ты 1,65 миллиард долларға сатып алды.
* [[10 қазан]] - «[[ВКонтакте]]&lt;nowiki/&gt;» әлеуметтік желісінің іске қосылуы.
* [[17 қазан]] — [[Оганесон|118-ші элементтің]] алынғаны ресми түрде расталды.

=== Қараша ===
[[Сурет:PS3s and controllers at E3 2006 (left angle).jpg|нобай|E3 2006 көрмесінде түпнұсқа PlayStation 3-тің («Fat» моделі) прототипі таныстырылды.]]
[[Сурет:Wii launch in Hamburg.jpg|нобай|Wii сатылымға шыққан күні Гамбургтегі адамдар жиналысы.]]

* [[5 қараша]] — Ирак трибуналы [[Саддам Хусейн|Саддам Хусейнге]] дарға асу арқылы өлім жазасын кесті.
* [[8 қараша]] — [[Microsoft]] компаниясы [[Windows Vista]] операциялық жүйесін әзірлеуді ресми түрде аяқтап, оны «алтын серіктестеріне» ұсынды.
* [[11 қараша]] — Sony PlayStation 3-ті шығарды.
* [[12 қараша]] – [[Грузия|Грузиядан]] бөлініп шыққан [[Оңтүстік Осетия|Оңтүстік Осетияда]] тәуелсіздік жөніндегі референдум өтті.
* [[19 қараша]] – [[Nintendo]] Wii-ді шығарды.

=== Желтоқсан ===

=== Нақты күндері жоқ ===

=== Қазақстанда ===
* [[қаңтар]] - [[Доллар]] бағамы 133,68 [[теңге]] деңгейінде болды.
* [[7 қаңтар]] - Қазақстан Республикасының жаңа [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны|әнұраны]] қабылданды.
* [[11 қаңтар]] - &quot;Қазақстан Республикасының әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы&quot;жарияланды.
* [[31 қаңтар]] - &quot;[[Самұрық-Қазына|Самұрық]] &quot;ұлттық холдингтік компаниясы &quot;АҚ құру туралы&quot; жарлық шықты. Оны құруға Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Назарбаевтың]] өзі бастамашы болған. Сауат Мыңбаев холдинг төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды.
* [[13 ақпан|13 Ақпан]] - Cағат 11:40-та Алматы облысының [[Талғар ауданы|Талғар ауданында]] &quot;Көктөбе&quot; кенті мен &quot;12 бригада&quot; кенті арасында ауылдық жол жиегінен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы|Алтынбек Сәрсенбайұлының]], оның жүргізушісі мен күзетшісінің мәйіттері табылды.
* [[сәуір]] - Қазақстандағы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] елшілігінің қызметкері ел президентінің [[Астана|Астанадағы]] кортежіне соғыла жаздады. 10 күннен кейін ғана [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|ҚР СІМ]] жол полициясының командаларына бағынбаған дипломатқа шара қолдануды сұрап, американдық тарапқа нота жіберді.
* [[6 сәуір]] - [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында]] [[Көшеней Рүстембекұлы]] атындағы жырау үйі ашылды.
* [[12 сәуір]] - Қазақстанда [[Egov.Press|Egov]] электрондық үкіметі іске қосылды.
* [[18 маусым]] - 4 сағат 44 минутта ғарыш айлағының 200-ші алаңынан &quot;[[Протон-К]]&quot; зымыран тасығышы ұшырылды, оның бортында [[Қазақстан|Қазақстанның]] алғашқы ғарыш спутнигі болды.
* [[4 шілде]] - &quot;[[Асар]]&quot; партиясының кезектен тыс съезі өтті, онда &quot;[[Аманат (партия)|Отан]]&quot; республикалық саяси партиясымен бірігу туралы шешім қабылданды.
* [[14 шілде]] - [[Шаңырақ оқиғасы (2006 жыл)|Шаңырақ шағын ауданындағы жаппай тәртіпсіздіктер]].
* [[қыркүйек]] - &quot;[[Қазақтелеком]]&quot; басшысы Қайрат Кәрібжановтың жалақысы айына 365 мың долларды құрады. Ал [[2005 жыл|2005]] жылдың қорытындысы бойынша бонустармен бірге оның шотына 1,7 млн доллар түсті. Содан кейін [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] шенеунікті жұмыстан шығаруды тапсырды және оны заңсыз алынған ақшаны қазынаға қайтаруға міндеттеді.
* [[12 қыркүйек|12]]-[[13 қыркүйек]] - [[Астана|ҚР астанасында]] Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының екінші съезі өтті. &quot;Дін, қоғам және халықаралық қауіпсіздік&quot; II Съездің тақырыбы осылай айтылды.
* [[3 қазан|3]]--[[4 қазан]] - [[Қазақстан]] мен [[Ресей|Ресейдің]] шекаралас аймақтарының III форумы өтті.
* [[25 қазан]] - Алматыда алғашқы &quot;MEGA Alma-Ata&quot;сауда ойын-сауық орталығы ашылды.
* [[15 қараша]] - Номиналы 200-ден 10000 теңгеге дейінгі жаңа дизайн банкноттары айналымға енгізілді.
* [[Сурет:Tenge.jpg|нобай|2006 жылы қабылданған теңгенің жаңа дизайны.]]
* [[желтоқсан]] - [[Доллар]] бағамы 126,92 [[Теңге|теңгені]] құрады.
* [[1 желтоқсан]] - Мемлекеттік бюджет кірісінің көлемі 2 триллион 92,8 миллиард теңгені немесе 16,7 миллиард долларды құрады.
* [[12 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] [[Астана|Астанада]] құны 2,3 млрд теңге болатын уақыт пен жиіліктің мемлекеттік эталонын ашты.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2006}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2006}}

[[Санат:2006 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>aucaf6f998hpuqzevjycsq78b3cuvi9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626187</id>
      <parentid>3626185</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <comment>/* Желтоқсан */</comment>
      <origin>3626187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17138" sha1="3hyf38onvhxhuczqcgy97ypw3b39alz" xml:space="preserve">{{alsonumber|2006}}
{{Жыл үшін навигация|2006}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2006}}
{{Жыл туралы|2006}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===
* [[1 қаңтар|1]]-[[4 қаңтар]] – Ресей баға дауына байланысты Украинаға табиғи газ жеткізуді уақытша тоқтатты.
* [[19 қаңтар]] - НАСА [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутонға]] бірінші планетааралық ғарыш зондын ұшырды.
* [[25 қаңтар]] - [[Хамас]] 2006 жылы [[Палестина]] парламентінің сайлауында жеңіске жетті.

=== Ақпан ===

* [[1 ақпан]] – АҚШ президенті [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] импорттық мұнайдан тәуелсіз болу қажеттігін мәлімдеді.
* [[8 ақпан]] - Израиль [[Иудея|Яһудея]] мен Самарияны беруге дайын екенін жариялады. Бұған Палестина ұлттық билігінің сайлауында [[Хамас]] жеңіске жеткен соң палестиналықтардан бөлінуге ұмтылу себеп болды.
* [[10 ақпан|10]]-[[26 ақпан]] – [[2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] Италияның Турин қаласында өтті.
* [[17 ақпан]] - [[Филиппин|Филиппиннің]] Оңтүстік Лейте қаласында жаппай [[көшкін]] болып, шамамен 1126 адам қаза тапты.

=== Наурыз ===

* [[2 наурыз]] – [[Үндістан]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] ядролық энергияны пайдалану саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Үндістан [[Ядролық клуб|ядролық клубқа]] мүше болып, шетелдік ядролық технологияға қол жеткізді.
* [[11 наурыз]] - [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия Федеративтік Республикасының]] бұрынғы президенті Слободан Милошевич [[Гаага|Гаагадағы]] түрмеде қайтыс болды. Сараптама нәтижесінде өлімнің себебі [[Миокард инфаркты|миокард инфарктісі]] екені анықталды.
* [[21 наурыз]] – [[Twitter]] (қазір X деген атпен белгілі) микроблог және әлеуметтік желі веб-сайты іске қосылды.

=== Сәуір ===

* [[9 сәуір]] – [[Мажарстан|Мажарстанда]] парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
* [[11 сәуір]] - Еуропалық ғарыш агенттігінің Venus Express ғарыш кемесі [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпанның]] айналасындағы орбитаға шықты.
* [[20 сәуір]] - [[Иран]] Ресей жерінде [[Уран (химиялық элемент)|уранды байыту]] бойынша бірлескен кәсіпорын құру туралы Ресеймен келісімге келгенін жариялады. Тоғыз күннен кейін Иран барлық әрекеттерін Ресейге өткізбейтінін жариялап, келісімді іс жүзінде тоқтатты.

=== Мамыр ===

* [[2 мамыр]] — [[Боливия]] президенті Эво Моралес елдің мұнай және газ өнеркәсібін ұлттандыру туралы жариялады.
* [[15 мамыр]] - Америка Құрама Штаттары [[Венесуэла|Венесуэлаға]] «терроризммен күресте жеткіліксіз ынтымақтастық үшін» санкция салды. Венесуэлаға қару-жарақ экспортына [[эмбарго]] енгізу туралы шешім қабылдады.
* [[18 мамыр|18]]–[[20 мамыр]] – [[Eurovision ән байқауы|Eurovision]] 2006 ән байқауы [[Афина|Афинада]], Грекияда өтті. Финдік Lordi тобы «Hard Rock Hallelujah» әнімен жеңіске жетті.

=== Маусым ===
[[Сурет:Independent montenegro.jpg|нобай|Цетинедегі Черногория тәуелсіздігін жақтаушылар, 2006 жылғы маусым.]]

* [[3 маусым]] — Черногорияның [[Сербия]] және [[Черногория]] мемлекеттік одағынан тәуелсіздігінің жариялануы.
* [[9 маусым]] - [[9 шілде]] -  Германияда 2006 жылғы футболдан әлем чемпионаты өтті. Финалда Италия Францияны жеңді.
* [[28 маусым]] - АҚШ Қарулы күштері [[Исландия|Исландиядан]] өз әскерлерін шығарып, осылайша Исландияны қорғау күштерін тараты.

=== Шілде ===
[[Сурет:Bombed commercial centre.jpg|нобай|Сидон маңындағы Газие елді мекеніндегі ғимаратқа Израиль әскери-әуе күштерінің соққысы.]]

* [[2 шілде]] — Фелипе Кальдерон [[Мексика|Мексикадағы]] президенттік сайлауда жеңіске жетті.
* [[11 шілде]] 
** Үндістанның [[Мумбаи]] қаласында жеті бірдей жарылыс болып, 200-ден астам адам қаза тапты.
** [[Microsoft]] компаниясы [[Windows 98]] және Windows Me операциялық жүйелерін қолдауды тоқтатты.
* [[12 шілде]] - Израиль әскерлері «[[Хезболла|Хезболланың]]&lt;nowiki/&gt;» екі израильдік сарбазды ұрлап әкетіп, тағы үшеуін өлтіруіне жауап ретінде [[Ливан|Ливанға]] басып кірді. Екі күннен кейін «Хезболла» [[Израиль|Израильге]] ашық соғыс жариялады.

=== Тамыз ===

* [[14 тамыз]] – [[Шри-Ланка|Шри-Ланкадағы]] азамат соғысы кезінде Муллаитивуда Шри-Ланка әуе күштерінің әуе шабуылында 61 қыз студент қаза тапты.
* [[19 қыркүйек]] – [[Тайланд]] Корольдік армиясы мемлекеттік төңкеріс жасап, премьер-министр Таксин Чинаваттың үкіметін биліктен тайдырды.
* [[24 тамыз]] - [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутон]] [[Күн жүйесі|Күн жүйесінің]] тоғызыншы планетасы мәртебесінен айырылып, [[Ергежейлі планеталар|ергежейлі планета]] деп танылды.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:BKK21090604.jpg|нобай|Төңкерістен кейінгі күні Бангкок көшелеріндегі Тайланд Корольдік әскерінің сарбаздары.]]

* [[1 қыркүйек]] — [[Roblox]] ойыны жарық көрді.
* [[28 қыркүйек]] – «Ксангсане» тайфуны [[Манила]] маңынан өтіп, негізінен [[Филиппин]] мен [[Вьетнам|Вьетнамда]] 300-ден астам адамның өліміне себеп болды.

=== Қазан ===

* [[6 қазан]] — Фредрик Рейнфельдт Горан Перссонның орнына [[Швеция]] премьер-министрі болды.
* [[9 қазан]] - [[Google]] [[YouTube]]-ты 1,65 миллиард долларға сатып алды.
* [[10 қазан]] - «[[ВКонтакте]]&lt;nowiki/&gt;» әлеуметтік желісінің іске қосылуы.
* [[17 қазан]] — [[Оганесон|118-ші элементтің]] алынғаны ресми түрде расталды.

=== Қараша ===
[[Сурет:PS3s and controllers at E3 2006 (left angle).jpg|нобай|E3 2006 көрмесінде түпнұсқа PlayStation 3-тің («Fat» моделі) прототипі таныстырылды.]]
[[Сурет:Wii launch in Hamburg.jpg|нобай|Wii сатылымға шыққан күні Гамбургтегі адамдар жиналысы.]]

* [[5 қараша]]:
** Ирак трибуналы [[Саддам Хусейн|Саддам Хусейнге]] дарға асу арқылы өлім жазасын кесті.
** [[Фиджи|Фиджидегі]] әскерлер коммодор Фрэнк Байнимарама басқарған төңкеріс нәтижесінде билікті басып алды.
* [[8 қараша]] — [[Microsoft]] компаниясы [[Windows Vista]] операциялық жүйесін әзірлеуді ресми түрде аяқтап, оны «алтын серіктестеріне» ұсынды.
* [[11 қараша]] — Sony PlayStation 3-ті шығарды.
* [[12 қараша]] – [[Грузия|Грузиядан]] бөлініп шыққан [[Оңтүстік Осетия|Оңтүстік Осетияда]] тәуелсіздік жөніндегі референдум өтті.
* [[19 қараша]] – [[Nintendo]] Wii-ді шығарды.

=== Желтоқсан ===
[[Сурет:Detenciones Michoacán.jpg|нобай|Мексика әскерлері Мичоакан штатында есірткі картельдерімен күресуде.]]
[[Сурет:Checkpoint Labasa, Vanua Levu, Fiji - panoramio.jpg|нобай|2006 жылғы мемлекеттік төңкеріс кезінде/кейін Лабаса бақылау пункті, Вануа Леву, Фиджи.]]

* [[11 желтоқсан]] - Фелипе Кальдерон Мичоакан штатында есірткі [[Картель|картельдерімен]] күресу және зорлық-зомбылықты басу үшін [[Мексика]] әскерін жұмылдырып, елде [[Есірткілер|есірткіге]] қарсы соғысты бастады.
* [[29 желтоқсан]] – [[Ұлыбритания]] [[Екінші дүниежүзілік соғыс|Екінші дүниежүзілік соғыстан]] кейін алынған ағылшын-американдық несиені өтеп бітті.
* [[30 желтоқсан]] — [[Ирак|Ирактың]] бұрынғы президенті Саддам Хусейн өлім жазасына кесілді.

=== Қазақстанда ===
[[Сурет:Tenge.jpg|нобай|2006 жылы қабылданған теңгенің жаңа дизайны.]]
* [[қаңтар]] - [[Доллар]] бағамы 133,68 [[теңге]] деңгейінде болды.
* [[7 қаңтар]] - Қазақстан Республикасының жаңа [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны|әнұраны]] қабылданды.
* [[11 қаңтар]] - &quot;Қазақстан Республикасының әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы&quot;жарияланды.
* [[31 қаңтар]] - &quot;[[Самұрық-Қазына|Самұрық]] &quot;ұлттық холдингтік компаниясы &quot;АҚ құру туралы&quot; жарлық шықты. Оны құруға Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Назарбаевтың]] өзі бастамашы болған. Сауат Мыңбаев холдинг төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды.
* [[13 ақпан|13 Ақпан]] - Cағат 11:40-та Алматы облысының [[Талғар ауданы|Талғар ауданында]] &quot;Көктөбе&quot; кенті мен &quot;12 бригада&quot; кенті арасында ауылдық жол жиегінен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы|Алтынбек Сәрсенбайұлының]], оның жүргізушісі мен күзетшісінің мәйіттері табылды.
* [[сәуір]] - Қазақстандағы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] елшілігінің қызметкері ел президентінің [[Астана|Астанадағы]] кортежіне соғыла жаздады. 10 күннен кейін ғана [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|ҚР СІМ]] жол полициясының командаларына бағынбаған дипломатқа шара қолдануды сұрап, американдық тарапқа нота жіберді.
* [[6 сәуір]] - [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында]] [[Көшеней Рүстембекұлы]] атындағы жырау үйі ашылды.
* [[12 сәуір]] - Қазақстанда [[Egov.Press|Egov]] электрондық үкіметі іске қосылды.
* [[18 маусым]] - 4 сағат 44 минутта ғарыш айлағының 200-ші алаңынан &quot;[[Протон-К]]&quot; зымыран тасығышы ұшырылды, оның бортында [[Қазақстан|Қазақстанның]] алғашқы ғарыш спутнигі болды.
* [[4 шілде]] - &quot;[[Асар]]&quot; партиясының кезектен тыс съезі өтті, онда &quot;[[Аманат (партия)|Отан]]&quot; республикалық саяси партиясымен бірігу туралы шешім қабылданды.
* [[14 шілде]] - [[Шаңырақ оқиғасы (2006 жыл)|Шаңырақ шағын ауданындағы жаппай тәртіпсіздіктер]].
* [[қыркүйек]] - &quot;[[Қазақтелеком]]&quot; басшысы Қайрат Кәрібжановтың жалақысы айына 365 мың долларды құрады. Ал [[2005 жыл|2005]] жылдың қорытындысы бойынша бонустармен бірге оның шотына 1,7 млн доллар түсті. Содан кейін [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] шенеунікті жұмыстан шығаруды тапсырды және оны заңсыз алынған ақшаны қазынаға қайтаруға міндеттеді.
* [[12 қыркүйек|12]]-[[13 қыркүйек]] - [[Астана|ҚР астанасында]] Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының екінші съезі өтті. &quot;Дін, қоғам және халықаралық қауіпсіздік&quot; II Съездің тақырыбы осылай айтылды.
* [[3 қазан|3]]--[[4 қазан]] - [[Қазақстан]] мен [[Ресей|Ресейдің]] шекаралас аймақтарының III форумы өтті.
* [[25 қазан]] - Алматыда алғашқы &quot;MEGA Alma-Ata&quot;сауда ойын-сауық орталығы ашылды.
* [[15 қараша]] - Номиналы 200-ден 10000 теңгеге дейінгі жаңа дизайн банкноттары айналымға енгізілді.
* [[желтоқсан]] - [[Доллар]] бағамы 126,92 [[Теңге|теңгені]] құрады.
* [[1 желтоқсан]] - Мемлекеттік бюджет кірісінің көлемі 2 триллион 92,8 миллиард теңгені немесе 16,7 миллиард долларды құрады.
* [[12 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] [[Астана|Астанада]] құны 2,3 млрд теңге болатын уақыт пен жиіліктің мемлекеттік эталонын ашты.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2006}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2006}}

[[Санат:2006 жыл|*]]


{{Year-stub}}</text>
      <sha1>3hyf38onvhxhuczqcgy97ypw3b39alz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626188</id>
      <parentid>3626187</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3626188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17122" sha1="eripg2p7s5j6ktz0dbq2fxerqo6tj7z" xml:space="preserve">{{alsonumber|2006}}
{{Жыл үшін навигация|2006}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2006}}
{{Жыл туралы|2006}}

== Оқиғалар ==

=== Қаңтар ===
* [[1 қаңтар|1]]-[[4 қаңтар]] – Ресей баға дауына байланысты Украинаға табиғи газ жеткізуді уақытша тоқтатты.
* [[19 қаңтар]] - НАСА [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутонға]] бірінші планетааралық ғарыш зондын ұшырды.
* [[25 қаңтар]] - [[Хамас]] 2006 жылы [[Палестина]] парламентінің сайлауында жеңіске жетті.

=== Ақпан ===

* [[1 ақпан]] – АҚШ президенті [[Джордж Уокер Буш|Джордж Буш]] импорттық мұнайдан тәуелсіз болу қажеттігін мәлімдеді.
* [[8 ақпан]] - Израиль [[Иудея|Яһудея]] мен Самарияны беруге дайын екенін жариялады. Бұған Палестина ұлттық билігінің сайлауында [[Хамас]] жеңіске жеткен соң палестиналықтардан бөлінуге ұмтылу себеп болды.
* [[10 ақпан|10]]-[[26 ақпан]] – [[2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] Италияның Турин қаласында өтті.
* [[17 ақпан]] - [[Филиппин|Филиппиннің]] Оңтүстік Лейте қаласында жаппай [[көшкін]] болып, шамамен 1126 адам қаза тапты.

=== Наурыз ===

* [[2 наурыз]] – [[Үндістан]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] ядролық энергияны пайдалану саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Үндістан [[Ядролық клуб|ядролық клубқа]] мүше болып, шетелдік ядролық технологияға қол жеткізді.
* [[11 наурыз]] - [[Югославия Одақтық Республикасы|Югославия Федеративтік Республикасының]] бұрынғы президенті Слободан Милошевич [[Гаага|Гаагадағы]] түрмеде қайтыс болды. Сараптама нәтижесінде өлімнің себебі [[Миокард инфаркты|миокард инфарктісі]] екені анықталды.
* [[21 наурыз]] – [[Twitter]] (қазір X деген атпен белгілі) микроблог және әлеуметтік желі веб-сайты іске қосылды.

=== Сәуір ===

* [[9 сәуір]] – [[Мажарстан|Мажарстанда]] парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
* [[11 сәуір]] - Еуропалық ғарыш агенттігінің Venus Express ғарыш кемесі [[Шолпан (ғаламшар)|Шолпанның]] айналасындағы орбитаға шықты.
* [[20 сәуір]] - [[Иран]] Ресей жерінде [[Уран (химиялық элемент)|уранды байыту]] бойынша бірлескен кәсіпорын құру туралы Ресеймен келісімге келгенін жариялады. Тоғыз күннен кейін Иран барлық әрекеттерін Ресейге өткізбейтінін жариялап, келісімді іс жүзінде тоқтатты.

=== Мамыр ===

* [[2 мамыр]] — [[Боливия]] президенті Эво Моралес елдің мұнай және газ өнеркәсібін ұлттандыру туралы жариялады.
* [[15 мамыр]] - Америка Құрама Штаттары [[Венесуэла|Венесуэлаға]] «терроризммен күресте жеткіліксіз ынтымақтастық үшін» санкция салды. Венесуэлаға қару-жарақ экспортына [[эмбарго]] енгізу туралы шешім қабылдады.
* [[18 мамыр|18]]–[[20 мамыр]] – [[Eurovision ән байқауы|Eurovision]] 2006 ән байқауы [[Афина|Афинада]], Грекияда өтті. Финдік Lordi тобы «Hard Rock Hallelujah» әнімен жеңіске жетті.

=== Маусым ===
[[Сурет:Independent montenegro.jpg|нобай|Цетинедегі Черногория тәуелсіздігін жақтаушылар, 2006 жылғы маусым.]]

* [[3 маусым]] — Черногорияның [[Сербия]] және [[Черногория]] мемлекеттік одағынан тәуелсіздігінің жариялануы.
* [[9 маусым]] - [[9 шілде]] -  Германияда 2006 жылғы футболдан әлем чемпионаты өтті. Финалда Италия Францияны жеңді.
* [[28 маусым]] - АҚШ Қарулы күштері [[Исландия|Исландиядан]] өз әскерлерін шығарып, осылайша Исландияны қорғау күштерін тараты.

=== Шілде ===
[[Сурет:Bombed commercial centre.jpg|нобай|Сидон маңындағы Газие елді мекеніндегі ғимаратқа Израиль әскери-әуе күштерінің соққысы.]]

* [[2 шілде]] — Фелипе Кальдерон [[Мексика|Мексикадағы]] президенттік сайлауда жеңіске жетті.
* [[11 шілде]] 
** Үндістанның [[Мумбаи]] қаласында жеті бірдей жарылыс болып, 200-ден астам адам қаза тапты.
** [[Microsoft]] компаниясы [[Windows 98]] және Windows Me операциялық жүйелерін қолдауды тоқтатты.
* [[12 шілде]] - Израиль әскерлері «[[Хезболла|Хезболланың]]&lt;nowiki/&gt;» екі израильдік сарбазды ұрлап әкетіп, тағы үшеуін өлтіруіне жауап ретінде [[Ливан|Ливанға]] басып кірді. Екі күннен кейін «Хезболла» [[Израиль|Израильге]] ашық соғыс жариялады.

=== Тамыз ===

* [[14 тамыз]] – [[Шри-Ланка|Шри-Ланкадағы]] азамат соғысы кезінде Муллаитивуда Шри-Ланка әуе күштерінің әуе шабуылында 61 қыз студент қаза тапты.
* [[19 қыркүйек]] – [[Тайланд]] Корольдік армиясы мемлекеттік төңкеріс жасап, премьер-министр Таксин Чинаваттың үкіметін биліктен тайдырды.
* [[24 тамыз]] - [[Плутон (ергежейлі ғаламшар)|Плутон]] [[Күн жүйесі|Күн жүйесінің]] тоғызыншы планетасы мәртебесінен айырылып, [[Ергежейлі планеталар|ергежейлі планета]] деп танылды.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:BKK21090604.jpg|нобай|Төңкерістен кейінгі күні Бангкок көшелеріндегі Тайланд Корольдік әскерінің сарбаздары.]]

* [[1 қыркүйек]] — [[Roblox]] ойыны жарық көрді.
* [[28 қыркүйек]] – «Ксангсане» тайфуны [[Манила]] маңынан өтіп, негізінен [[Филиппин]] мен [[Вьетнам|Вьетнамда]] 300-ден астам адамның өліміне себеп болды.

=== Қазан ===

* [[6 қазан]] — Фредрик Рейнфельдт Горан Перссонның орнына [[Швеция]] премьер-министрі болды.
* [[9 қазан]] - [[Google]] [[YouTube]]-ты 1,65 миллиард долларға сатып алды.
* [[10 қазан]] - «[[ВКонтакте]]&lt;nowiki/&gt;» әлеуметтік желісінің іске қосылуы.
* [[17 қазан]] — [[Оганесон|118-ші элементтің]] алынғаны ресми түрде расталды.

=== Қараша ===
[[Сурет:PS3s and controllers at E3 2006 (left angle).jpg|нобай|E3 2006 көрмесінде түпнұсқа PlayStation 3-тің («Fat» моделі) прототипі таныстырылды.]]
[[Сурет:Wii launch in Hamburg.jpg|нобай|Wii сатылымға шыққан күні Гамбургтегі адамдар жиналысы.]]

* [[5 қараша]]:
** Ирак трибуналы [[Саддам Хусейн|Саддам Хусейнге]] дарға асу арқылы өлім жазасын кесті.
** [[Фиджи|Фиджидегі]] әскерлер коммодор Фрэнк Байнимарама басқарған төңкеріс нәтижесінде билікті басып алды.
* [[8 қараша]] — [[Microsoft]] компаниясы [[Windows Vista]] операциялық жүйесін әзірлеуді ресми түрде аяқтап, оны «алтын серіктестеріне» ұсынды.
* [[11 қараша]] — Sony PlayStation 3-ті шығарды.
* [[12 қараша]] – [[Грузия|Грузиядан]] бөлініп шыққан [[Оңтүстік Осетия|Оңтүстік Осетияда]] тәуелсіздік жөніндегі референдум өтті.
* [[19 қараша]] – [[Nintendo]] Wii-ді шығарды.

=== Желтоқсан ===
[[Сурет:Detenciones Michoacán.jpg|нобай|Мексика әскерлері Мичоакан штатында есірткі картельдерімен күресуде.]]
[[Сурет:Checkpoint Labasa, Vanua Levu, Fiji - panoramio.jpg|нобай|2006 жылғы мемлекеттік төңкеріс кезінде/кейін Лабаса бақылау пункті, Вануа Леву, Фиджи.]]

* [[11 желтоқсан]] - Фелипе Кальдерон Мичоакан штатында есірткі [[Картель|картельдерімен]] күресу және зорлық-зомбылықты басу үшін [[Мексика]] әскерін жұмылдырып, елде [[Есірткілер|есірткіге]] қарсы соғысты бастады.
* [[29 желтоқсан]] – [[Ұлыбритания]] [[Екінші дүниежүзілік соғыс|Екінші дүниежүзілік соғыстан]] кейін алынған ағылшын-американдық несиені өтеп бітті.
* [[30 желтоқсан]] — [[Ирак|Ирактың]] бұрынғы президенті Саддам Хусейн өлім жазасына кесілді.

=== Қазақстанда ===
[[Сурет:Tenge.jpg|нобай|2006 жылы қабылданған теңгенің жаңа дизайны.]]
* [[қаңтар]] - [[Доллар]] бағамы 133,68 [[теңге]] деңгейінде болды.
* [[7 қаңтар]] - Қазақстан Республикасының жаңа [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны|әнұраны]] қабылданды.
* [[11 қаңтар]] - &quot;Қазақстан Республикасының әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы&quot;жарияланды.
* [[31 қаңтар]] - &quot;[[Самұрық-Қазына|Самұрық]] &quot;ұлттық холдингтік компаниясы &quot;АҚ құру туралы&quot; жарлық шықты. Оны құруға Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Назарбаевтың]] өзі бастамашы болған. Сауат Мыңбаев холдинг төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды.
* [[13 ақпан|13 Ақпан]] - Cағат 11:40-та Алматы облысының [[Талғар ауданы|Талғар ауданында]] &quot;Көктөбе&quot; кенті мен &quot;12 бригада&quot; кенті арасында ауылдық жол жиегінен [[Алтынбек Сәрсенбайұлы|Алтынбек Сәрсенбайұлының]], оның жүргізушісі мен күзетшісінің мәйіттері табылды.
* [[сәуір]] - Қазақстандағы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] елшілігінің қызметкері ел президентінің [[Астана|Астанадағы]] кортежіне соғыла жаздады. 10 күннен кейін ғана [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|ҚР СІМ]] жол полициясының командаларына бағынбаған дипломатқа шара қолдануды сұрап, американдық тарапқа нота жіберді.
* [[6 сәуір]] - [[Қызылорда облысы]] [[Қармақшы ауданы|Қармақшы ауданында]] [[Көшеней Рүстембекұлы]] атындағы жырау үйі ашылды.
* [[12 сәуір]] - Қазақстанда [[Egov.Press|Egov]] электрондық үкіметі іске қосылды.
* [[18 маусым]] - 4 сағат 44 минутта ғарыш айлағының 200-ші алаңынан &quot;[[Протон-К]]&quot; зымыран тасығышы ұшырылды, оның бортында [[Қазақстан|Қазақстанның]] алғашқы ғарыш спутнигі болды.
* [[4 шілде]] - &quot;[[Асар]]&quot; партиясының кезектен тыс съезі өтті, онда &quot;[[Аманат (партия)|Отан]]&quot; республикалық саяси партиясымен бірігу туралы шешім қабылданды.
* [[14 шілде]] - [[Шаңырақ оқиғасы (2006 жыл)|Шаңырақ шағын ауданындағы жаппай тәртіпсіздіктер]].
* [[қыркүйек]] - &quot;[[Қазақтелеком]]&quot; басшысы Қайрат Кәрібжановтың жалақысы айына 365 мың долларды құрады. Ал [[2005 жыл|2005]] жылдың қорытындысы бойынша бонустармен бірге оның шотына 1,7 млн доллар түсті. Содан кейін [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] шенеунікті жұмыстан шығаруды тапсырды және оны заңсыз алынған ақшаны қазынаға қайтаруға міндеттеді.
* [[12 қыркүйек|12]]-[[13 қыркүйек]] - [[Астана|ҚР астанасында]] Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының екінші съезі өтті. &quot;Дін, қоғам және халықаралық қауіпсіздік&quot; II Съездің тақырыбы осылай айтылды.
* [[3 қазан|3]]--[[4 қазан]] - [[Қазақстан]] мен [[Ресей|Ресейдің]] шекаралас аймақтарының III форумы өтті.
* [[25 қазан]] - Алматыда алғашқы &quot;MEGA Alma-Ata&quot;сауда ойын-сауық орталығы ашылды.
* [[15 қараша]] - Номиналы 200-ден 10000 теңгеге дейінгі жаңа дизайн банкноттары айналымға енгізілді.
* [[желтоқсан]] - [[Доллар]] бағамы 126,92 [[Теңге|теңгені]] құрады.
* [[1 желтоқсан]] - Мемлекеттік бюджет кірісінің көлемі 2 триллион 92,8 миллиард теңгені немесе 16,7 миллиард долларды құрады.
* [[12 желтоқсан]] - [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] [[Астана|Астанада]] құны 2,3 млрд теңге болатын уақыт пен жиіліктің мемлекеттік эталонын ашты.

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2006 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2006}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2006}}

[[Санат:2006 жыл|*]]</text>
      <sha1>eripg2p7s5j6ktz0dbq2fxerqo6tj7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2007 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128154</id>
    <revision>
      <id>3626189</id>
      <parentid>3620174</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3626189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14728" sha1="sho5efplsx1lopow226294wiljgy6dm" xml:space="preserve">{{alsonumber|2007}}
{{Жыл үшін навигация|2007}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2007}}
{{Жыл туралы|2007}}

== Оқиғалар ==
=== Қаңтар ===
[[Сурет:First iPhone Macworld 2007 DSCF1286.agr.jpg|нобай|Алғашқы iPhone 2007 жылы Macworld көрмесінде шыны астында көрсетілді.]]
[[Сурет:Bush surge announcement jan 2007.jpg|нобай|Президент Джордж Буш Ақ үй кітапханасынан Иракқа қатысты жаңа стратегияны жариялады, 10 қаңтар, 2007 ж.]]
* [[1 қаңтар]] - [[Болгария]] мен [[Румыния]] Еуропалық Одаққа, ал [[Словения]] еуроаймаққа қосылды.
* [[8 қаңтар]] - [[Ресей]] мен [[Беларусь]] арасындағы энергетикалық даудың шиеленісуіне байланысты Ресейдің [[Польша|Польшаға]], [[Германия|Германияға]] және [[Украина|Украинаға]] мұнай жеткізуі тоқтатылды. Олар үш күннен кейін қайта бастайды.
* [[9 қаңтар]] – [[Apple Inc.|Apple]] компаниясының бас директоры [[Стив Джобс]] [[Сан-Франциско|Сан-Францискодағы]] (Калифорния) Macworld іс-шарасында iPhone-ның түпнұсқасын таныстырып, смартфондардың жаңа дәуірін бастады. Телефон маусым айында сатылымға шығады деп жоспарланған болатын.
* [[10 қаңтар]] -  [[Ирак|Ирактағы]] АҚШ әскерлерінің ұлғаюы жарияланды.
* [[11 қаңтар]] – [[Вьетнам]] [[Дүниежүзілік сауда ұйымы|ДСҰ]]-ға қосылып, осы ұйымның 150-ші мүшесі болды.
* [[30 қаңтар]] – [[Microsoft]] тұтынушыларға [[Windows Vista]] жүйесін шығарды.

=== Ақпан ===
* [[14 ақпан]] – [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы]] [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Бердімұхамедов]] Түркіменстан президенті қызметіне кірісті.
* [[26 ақпан]] - [[Халықаралық қылмыстық сот|Халықаралық сот]] [[Сербия|Сербияны]] Сребреницадағы қырғында геноцидтің алдын алмағаны үшін кінәлі деп тапты, бірақ оны тікелей жауапкершіліктен және мәселеге қатысудан босатады.
* [[27 ақпан]] - Германияның Карлсруэдегі Федералдық конституциялық соты баспасөз бостандығын күшейтті.

=== Наурыз ===
[[Сурет:FNCI.JPG|нобай|Одиендегі жаңа күштердің әскерлері.]]
* [[4 наурыз]] - [[Кот-д’Ивуар|Кот-д'Ивуардағы]] бірінші азаматтық соғыс бейбіт келісіммен аяқталды.
* [[23 наурыз]] 
** [[Еуропа одағы|Еуропалық Одаққа]] мүше әртүрлі елдерде Рим келісімдерінің 50 жылдығына арналған мерекелік шаралар мен парламенттік еске алу шаралары басталады.
** [[Ислам революциясы сақшыларының корпусы|Ислам революциясы Сақшылар корпусы]] әскери-теңіз күштері даулы [[Парсы шығанағы|Иран-Ирак суларында]] Британдық Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлерін қамауға алды. Олар 4 сәуірде босатылды.
* [[27 наурыз]] – [[Латвия]] премьер-министрі Айгарс Калвитис пен [[Ресей]] премьер-министрі Михаил Фрадков екі ел арасындағы шекараны ресми [[Демаркация|демаркациялайтын]] Латвия-Ресей шекарасы туралы шартқа қол қойды.

=== Сәуір ===
* [[2 сәуір]] – Украина президенті [[Виктор Андреевич Ющенко|Виктор Ющенко]] Жоғарғы Раданы тарату туралы жарлық шығарды. Коалиция жарлықты мойындаудан бас тартты.
* [[4 сәуір]] – Серж Саргсян Арменияның премьер-министрі болды.
* [[18 сәуір]] - [[Бағдат|Бағдадтағы]] бірқатар шабуылдар 200-ге жуық адамның өмірін қиды.

=== Мамыр ===
* [[6 мамыр]] - [[Николя Саркози]] Франция президенті болып сайланды.
* [[10 мамыр|10]]-[[12 мамыр]] – Eurovision 2007 ән байқауы [[Хельсинки|Хельсинкиде]] (Финляндия) өтті, сербиялық қатысушы Мария Шерифович «Molitva» әнімен жеңімпаз атанды.
* [[20 мамыр]] – [[Дубай|Дубайлық]] шейх Мұхаммед бен Рашид Әл Мактум [[Таяу Шығыс|Таяу Шығыстағы]] білім беру қорына 7,41 миллиард еуроны садақа етіп, қазіргі тарихтағы ең үлкен жалғыз қайырымдылық көмекті жасады.

=== Маусым ===
[[Сурет:MESSENGER Probe.stl|нобай|MESSENGER интерактивті 3D моделі.]]
* [[5 маусым]] - [[НАСА]]-ның MESSENGER ғарыш кемесі [[Меркурий (ғаламшар)|Меркурийге]] бара жатқан жолда [[Шолпан (ғаламшар)|Венераның]] екінші ұшып өтуін жасады.
* [[26 маусым]] – [[15 шілде]] – [[Венесуэла|Венесуэлада]] 42-ші Америка кубогы өтті.
* [[27 маусым]] - Тони Блэр отставкаға кетті. Гордон Браун Ұлыбританияның жаңа премьер-министрі болып жарияланды.
* [[29 маусым]] - [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та [[iPhone]], бірінші заманауи смартфон шығарылды. Кейінірек, 2007 жылдың қарашасында ол [[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]], [[Ирландия|Ирландияда]], [[Франция|Францияда]], [[Германия|Германияда]] және [[Аустрия|Аустрияда]] пайда болды.

=== Шілде ===
[[Сурет:Potter queue.jpg|нобай|Калифорния дүкеніндегі кітапқа арналған желі.]]
* [[4 шілде]] – Халықаралық Олимпиада комитеті [[Сочи|Сочиге]] [[2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|2014 жылғы Қысқы Олимпиаданы]] өткізу құқығын берді.
* [[21 шілде]] – [[Хәрри Поттер|Гарри Поттер]] және өлім сыйлары туралы соңғы жетінші кітап сатылымға шықты.

=== Тамыз ===
* [[4 тамыз]] – «Феникс» ғарыш кемесі [[Марс|Марсқа]] оның солтүстік полюсін зерттеу үшін ұшырылды.
* [[14 тамыз]] - Ирактың солтүстігіндегі Кахтания қаласында жанкештілердің бірқатар жарылыстары 796 адамның өмірін қиды.
* [[15 тамыз]] - [[Перу|Перуда]] жер сілкінісі  514 адам өмірін қиды.

=== Қыркүйек ===
[[Сурет:Destroyed Reactor.jpg|нобай|Израильдің әуе шабуылы кезінде қираған Сирияның күдікті ядролық реакторы.]]
* [[6 қыркүйек]] - Израиль әуе күштерінің ұшақтары Сириядағы күдікті ядролық реакторға әуе шабуылын жасады.
* [[11 қыркүйек]] - [[Эфиопия]] Эфиопия күнтізбесінің үшінші мыңжылдығын тойлады.
* [[13 қыркүйек]] – [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы]] жергілікті халықтардың құқықтары туралы декларацияны қабылдады.
* [[14 қыркүйек]] – Мақсаты [[Ай (серік)|Айды]] зерттеу болып табылатын SELENE ғарыш кемесі ұшырылды.

=== Қазан ===
* [[10 қазан]] – [[Valve]] бағдарламалық құралы [[Microsoft Windows|Windows]] және Xbox 360 үшін The Orange Box шығарды.
* [[22 қазан]] – Черногория жаңа конституцияны қабылдады, ол елдің ресми атауын «Черногория Республикасынан» «[[Черногория|Черногорияға]]&lt;nowiki/&gt;» өзгертті.
* [[25 қазан]] - [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] Иранға қарсы қосымша қаржылық [[Санкция|санкциялар]] салды. Америкалық компаниялар мен жеке тұлғаларға тіпті 20-дан астам ирандық банктермен және Иран Қорғаныс министрлігі бақылауындағы компаниялармен жанама байланыс жасауға тыйым салынды.

=== Қараша ===
[[Сурет:Cyclone Sidr - US Navy Aid.jpg|нобай|Циклон құрбандары Бангладеште көмек тиеу үшін кезекке тұрды.]]
* [[16 қараша]] - [[Бангладеш|Бангладеште]] болған «Сидр» [[Циклон|циклоны]] 15 000-ға жуық адамның өмірін қиды.
* [[29 қараша]] - Филиппиннің Қарулы Күштері сенатор Антонио Трилланестің қарамағындағы сарбаздар бүлік шығарғаннан кейін [[Манила]] түбегін қоршауға алды.

=== Желтоқсан ===
* [[13 желтоқсан]] – Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер [[Лиссабон шарты|Лиссабон шартына]] қол қойды.
* [[23 желтоқсан]] – [[Ислам Әбдіғаниұлы Кәрімов|Ислам Кәрімов]] Өзбекстан Республикасының Президенті болып қайта сайланды.

=== Қазақстанда ===
* [[Қаңтар]] - Нұрбанк АҚ топ менеджерлері [[Жолдас Тимралиев]] пен [[Айбар Хасенов]] ұрланды. Мүлікті бопсалау мақсатында ұрлау ісіне &quot;Нұрбанк&quot; АҚ ірі акционері [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Рахат Әлиев]] болып күдікті.
* [[24 мамыр]] - [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданының]] прокуроры Алмат Мұратұлы Байшұлақов Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына 2007 жылғы 18 мамырда &quot;Хроника событий&quot; айдарында жарияланған Нұрбанк АҚ қызметкерлеріне қатысты іс бойынша алдын ала тергеу деректерін жария етуге байланысты &quot;керуен&quot; газетінің шығуын тоқтата тұру және сайтты 3 айға жабу туралы талап арызбен жүгінді.
* [[26 мамыр]] - ҚР Ішкі істер министрі Бауыржан Мұхамеджановтың ұсынысы бойынша ҚР Президенті Жарлығымен [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Р. М.Әлиев]] барлық қызметінен босатылып, халықаралық іздестіруге жарияланды.
* [[6 маусым|6 маусым -]] сот &quot;Керуен&quot; газетінің шығуына тыйым салуынан бас тартты, бірақ басылым өз беттерінде Нұрбанк АҚ бойынша қылмыстық істерді тергеу барысына байланысты оқиғалар мен түсініктемелерді жарияламауын талап етті.
* [[19 маусым]] - [[Мәжіліс]] депутаттарының тобы Қазақстанның [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Тұңғыш Президентінің]] атына: &quot;біз қазіргі Мәжіліс реформалардың тежегіші ретінде әрекет етпеуі керек, яғни 2009 жылы өз өкілеттіктерінің аяқталуын күтпеуі тиіс деп есептейміз&quot; деген үндеу жолдады.
* [[18 тамыз]] - [[Мәжіліс]] депутаттарын сайлау алғаш рет пропорционалды сайлау жүйесі бойынша – партиялық тізімдер бойынша өтті.
* [[14 қыркүйек]] -  Алматыда алғашқы &quot;[[Magnum Cash &amp; Carry|Magnum]]&quot; дүкені ашылды.
* [[3 қазан|3]]–[[6 қазан]] — [[Қазақстан]] мен Ресей шекаралас аймақтарының IV форумы (Новосибирск, Ресей)

== Туғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2007 жылы туғандар]]''

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2007 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2007}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2007}}

[[Санат:2007 жыл|*]]</text>
      <sha1>sho5efplsx1lopow226294wiljgy6dm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2008 жыл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128155</id>
    <revision>
      <id>3626190</id>
      <parentid>3621267</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3626190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30030" sha1="fjow1xet4h9ix6jsj9juovcg75xql36" xml:space="preserve">{{alsonumber|2008}}
{{Жыл үшін навигация|2008}}
{{Ғасыр үшін навигация|21}}
{{Басқа күнтізбелер|2008}}
{{Жыл туралы|2008}}

== Оқиғалар ==
=== Қаңтар ===
[[Сурет:Photo of the Day, 08 January 2014.jpg|нобай|Солтүстік Киву бригадасының MONUSCO бітімгерлері футбол матчынан қайтып келе жатқан бір топ жасөспірімдердің жанынан өтіп бара жатқан Гома көшелерін патрульдеуде.]]
* [[1 қаңтар|1 қаңтар:]] 
** [[Кипр]] мен [[Мальта]] еуроны қабылдады.
** [[Словения]] Еуропалық Одаққа төрағалық ете бастады.   
* [[5 қаңтар]] – Грузияда президент сайлауы өтті.
* [[24 қаңтар]] - [[Конго Демократиялық Республикасы|Конго Демократиялық Республикасының]] Гома қаласында [[Киву|Кивудағы]] қақтығысты аяқтаған бейбіт келісімге қол қойылды.
* [[23 қаңтар|23]]-[[27 қаңтар|27-қаңтар]] - Швейцарияның [[Давос]] қаласында Дүниежүзілік экономикалық форум өтті, онда басқалармен қатар жаһандық экономиканың қаржылық дағдарысты бастан кешіп жатқаны ресми түрде мойындалды.

=== Ақпан ===
* [[2 ақпан|2]]-[[4 ақпан]] - [[Чад|Чадта]] көтерілісшілер [[2006 жыл|2006]] жылдан бері [[Нджамена|астананы]] басып алуға екінші әрекетін жасады.
* [[11 ақпан]] - Әлемдік нарықтағы мұнай бағасы барреліне 147 доллардан асып, тарихи рекорд орнатты.
* [[17 ақпан]] – [[Косово]] автономиялық провинциясы мен Метохия [[Сербия|Сербиядан]] біржақты тәуелсіздік жариялады.
* [[19 ақпан]] - [[Фидель Кастро]] Мемлекеттік кеңестің басшысы және Куба әскерінің бас қолбасшысы қызметінен кетті.
* [[20 ақпан]] - Әлемдік биржалардағы мұнай бағасы тарихта алғаш рет барреліне 100 доллардан жоғары жабылды.
* [[21 ақпан]] – [[Косово|Косовоның]] тәуелсіздігін мойындаған елдердің елшіліктерінің алдында жаппай [[Митинг|тәртіпсіздіктермен]] аяқталған Косовоның тәуелсіздігін жариялауға қарсы [[Белград|Белградтағы]] шерулер өтті.

=== Наурыз ===
[[Сурет:Arrested Monks and lay Tibetans in 2008 遭逮捕藏族僧侶與平民.jpg|нобай|Қытай билігі тибеттіктерді қамауға алды. Олардың қылмыстары мен аты-жөнін көрсетіп тұрған белгілер.]]
* [[2 наурыз]] - Ресей Федерациясының үшінші президентін сайлау өтті. [[Дмитрий Анатольевич Медведев]] жеңді.
* [[10 наурыз]] - [[Тибет|Тибетте]] Қытайдың тибеттіктерге қарсы әрекетіне қарсы наразылықтар басталды.
* [[20 наурыз]] – Ресей мен [[Израиль]] арасында визалық талаптарды жою туралы келісімге қол қойылды.
* [[24 наурыз]] - [[Бутан]] елді [[Абсолюттік монархия|абсолютті монархиядан]] [[Көппартиялы жүйе|көп партиялы]] демократияға айналдыратын жаңа конституция қабылданғаннан бері алғаш рет жалпы сайлау өткізеді.
* [[30 наурыз]] – [[Шенген аймағы|Шенгеннің]] тоғыз жаңа елі ([[Мажарстан]], [[Словения]], [[Словакия]], [[Чехия]], [[Польша]], [[Мальта]], [[Латвия]], [[Литва]] және [[Эстония]]) ақыры әуежайлардағы шекаралық бақылауды алып тастап, визасыз аймаққа қосылды.

=== Сәуір ===
[[Сурет:Grand Theft Auto IV GameSpot launch (Las Vegas).jpg|нобай|Grand Theft Auto IV  Лас-Вегастағы GameStop релиз кешінде.]]
* [[10 сәуір]] – Еуропарламент [[Еуропа одағы|Еуроодақ]] басшыларын Қытай Тибеттегі жағдай бойынша [[Далай лама|Далай Ламамен]] келіссөздерді бастамаса, [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Бейжің Олимпиадасының]] ашылу салтанатына бойкот жариялауға шақырды.
* [[29 сәуір]] – [[Grand Theft Auto IV]] тұсаукесері бүкіл әлемде өтті, оның 3,6 миллионнан астам көшірмелері сатылып, алғашқы күнінде 310 миллион доллар пайда болды, бұл барлық уақыттағы ең көп табыс әкелген бейне ойыны ғана емес, сонымен қатар барлық уақыттағы ең көп табыс әкелген ойын-сауық өнімі болды.

=== Мамыр ===
* [[2 мамыр]] - [[Marvel Comics|Marvel]] кинематографиялық әлемін шығарған &quot;[[Темір адам (фильм)|Темір адам]]&quot; фильмі кинотеатрларға шықты.
* [[8 мамыр]] – Ресей премьер-министрі лауазымына [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путиннің]] кандидатурасы бекітілді.
* [[21 мамыр]] - [[Оңтүстік Америка]] мемлекеттері арасындағы үкіметаралық ұйым – Оңтүстік Америка халықтары одағы құрылды.
* [[27 мамыр]] – Израиль [[Шекель|шекелі]] мен Мексика [[Песо|песосы]] CLS халықаралық банкаралық жүйесінде есеп айырысулар үшін пайдаланылатын еркін айырбасталатын валюталар тізіміне енгізілді.
* [[28 мамыр]] - [[Непал]] парламенті елдің 240 жылдық монархиясын жойып, оны республикаға айналдыру үшін басым дауыспен дауыс берді.

=== Маусым ===

* [[1 маусым]] – Халықаралық авиакассалар электронды билеттерге көшті.
* [[4 маусым]] - [[Барак Обама]] праймеризде [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партияның]] президенттікке кандидаты болып сайланды. Праймеризде жеңілген [[Хиллари Клинтон]] вице-президенттікке түсуге ниетті екенін мәлімдеді.
* [[7 маусым|7]]-[[29 маусым]] - [[Аустрия]] мен [[Швейцария]] 2008 жылғы футболдан Еуропа чемпионатын бірге өткізді, оны Испания жеңіп алды.
* [[13 маусым]] – iPhone 2G тоқтатылды.
* [[14 маусым]] – ЭКСПО 2008 көрмесі Испанияның [[Сарагоса]] қаласында ашылды және «Су және тұрақты даму» тақырыбымен 14 қыркүйекке дейін жалғасты.

=== Шілде ===

* [[7 шілде]] – Жапонияның [[Хоккайдо]] аралында G8 саммиті басталды.
* [[10 шілде]] – [[Apple Inc.|Apple Inc]]. іске қосу кезінде 500 қолданбасы бар [[App Store]] дүкенін іске қосты.
* [[11 шілде]] – [[iPhone 3G]] 22 елде, соның ішінде АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Франция, Германия және Жапонияда сатылымға шықты.

=== Тамыз ===

* [[1 тамыз]] - [[Үндістан]] мен [[Америка Құрама Штаттары]] азаматтық [[ядролық энергия]] туралы маңызды келісімге қол қойды.
* [[6 тамыз]] - Мавританияда әскери төңкеріс болды.
* [[8 тамыз|8]]-[[24 тамыз]] – [[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындары]] Бейжіңде (Қытай) өтті.

=== Қыркүйек ===

* [[23 қыркүйек]] – [[HTC]] Dream, [[Android]] негізіндегі алғашқы смартфон іске қосылды.
* [[28 қыркүйек]] – [[SpaceX]] Falcon 1 зымыраны [[Орбита|орбитаға]] сәтті шыққан әлемдегі алғашқы жеке меншік зымыран тасығыш болды.

=== Қазан ===

* [[21 қазан]] – [[Женева|Женевада]] [[Үлкен адронды коллайдер|Үлкен адрондық коллайдердің]] (LHC) ресми ашылуы болды.
* [[31 қазан]] – Сатоси Накамото [[Биткоин|Bitcoin]] деп аталатын орталықтандырылмаған төлем жүйесіне арналған ақпарды жариялады.

=== Қараша ===

* [[3 қараша]] – Грузиядағы қосымша сайлау.
* [[4 қараша]] -  Демократиялық сенатор [[Барак Обама]] республикашыл кандидат Джон Маккейнді жеңіп, Америка Құрама Штаттарының 44-ші президенті болып сайланды, бұл кеңсеге сайланған алғашқы [[Афроамерикалықтар|афроамерикалық]] болды.
* [[24 қараша]] - [[Венесуэла|Венесуэлада]] аймақтық сайлау өтті. [[Уго Чавес|Уго Чавестің]] партиясы жеңіске жетті.
* [[26 қараша|26]]-[[29 қараша]] – Үндістанның [[Мумбаи|Мумбай]] қаласында бірқатар терактілер 166 адамның өмірін қиды.

=== Желтоқсан ===
[[Сурет:Burned building in Akadimias str. 02.jpg|нобай|Тәртіпсіздіктер кезінде көптеген ғимараттар өртенді.]]

* [[желтоқсан]] - Ғаламтор аудиториясы 1 миллиард адамнан асты.
* [[6 желтоқсан]] - Полицияның 15 жасар Александрос Григоропулосты атып тастауы бүкіл [[Грекия|Грекияда]] толқуларға әкелді.
* [[12 желтоқсан]] - [[Windows Server 2008]] шығарылды.

=== Қазақстанда ===
[[Сурет:3lm4x19wa2w04pt c1f9df7c.jpg|нобай|Теңгенің 15 жылдығына шығарылған тиын.]]
* [[11 қаңтар]] - [[Қарағанды облысы|Қарағанды облысында]] &quot;[[Қармет|Арселор Миттал Теміртау]]&quot; АҚ Көмір департаментінің &quot;Абай&quot; шахтасында 32к-10С лавасында метан жарылды. Жарылыс кезінде шахтада 195 адам болған. &quot;Абай&quot; шахтасының 30 кеншісі қаза тапты деп танылды.
* [[14 қаңтар]] - [[Қашаған кен орны|Қашаған]] жобасына қатысушылар арасында &quot;[[ҚазМұнайГаз]]&quot; Ұлттық компаниясы&quot; АҚ (ҚМГ ҰК) үлесін 16,81% - ға дейін ұлғайту туралы келісімге қол жеткізілді.
* [[15 қаңтар]] - [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Р. М.Әлиевті]] &quot;Нұрбанк&quot; топ-менеджерлерін ұрлағаны үшін Қазақстан соты сырттай 20 жылға бас бостандығынан айырды.
* [[15 қаңтар]] - Қазақстанда экономикалық және қаржылық күйзелістерді ерте анықтау орталығы құрылды.
* [[6 ақпан]] - [[ҚазМұнайГаз|ҚМГ ҰК]] [[Greenoak Holdings]] тобынан Батум мұнай терминалы мен [[Батум теңіз порты|Батум теңіз портын]] сатып алды.
* [[7 ақпан]] - Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі [[2006 жыл|2006]] - [[2010 жыл|2010]] жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары шеңберінде есеп комитеті жанынан қаржылық бұзушылықтарды зерттеу жөніндегі орталығы құрылды.
* [[19 ақпан]] - Осы күнге дейін [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысында]] [[2005 жыл|2005]] жылдың соңынан [[2006 жыл|2006]] жылдың қыркүйегіне дейін медициналық ұйымдарда ем алған балалардың АИТВ-инфекциясын жұқтырудың 147 жағдайы анықталды. Оның ішінде 10 бала қайтыс болды.
* [[21 ақпан]] - ҚР Премьер-Министрі [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] Қазақстанда Стресстік активтер қоры құрылатынын айтты.
* [[12 наурыз]] - [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі|ҚР Қаржы министрлігі]] елдің барлық жария компанияларының қаржылық есептілігінің депозитарийін құрды.
* [[8 сәуір]] - Үкімет отырысында шикі [[мұнай]] экспортына $109,91 мөлшерінде баж енгізу туралы шешім қабылданды. Қаулы 30 күннен кейін күшіне енді.
* [[22 сәуір]] - [[Қазақстан]] мен [[Өзбекстан]] еркін сауда аймағын құруға келісті.
* [[8 мамыр]] - [[Қазақстан Республикасының Энергетика және минералдық ресурстар министрі|ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрі]] [[Сауат Мыңбаев]] пен РФ Өнеркәсіп және энергетика министрі [[Виктор Христенко]] келіссөздер барысында Каспий құбыр консорциумын  жылына 32-ден 67 млн тоннаға дейін кеңейту мәселесі бойынша бірыңғай ұстаным қалыптастырды.
* [[14 мамыр]] - [[Латвия|Латвияның]] [[baltikums]] коммерциялық банкі [[Қазақстан|Қазақстанда]], [[Алматы]] қаласында өкілдік ашты, ол банк өкілдіктерінің халықаралық желісін құруда бірінші болды.
* [[19 мамыр]] - [[Қазақстан]] мұнай өнімдерін экспорттауға тыйым салуды енгізді.
* [[19 мамыр]] - &quot;[[Қазына қоры|Қазына]]&quot; орнықты даму қоры&quot; АҚ және [[Qatar Islamic Bank]] Қазақстан исламдық қаржыландырудың бірлескен банкін құру бойынша өзара түсіністік туралы меморандум жасасты.
* [[1 маусым]] - [[Қазақстан|Қазақстанда]] қор нарығы үшін жаңа листингтік ережелер енгізілді.
* [[Шілде]] - [[The Wall Street Journal]] басылымына берген сұхбатында [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Р. М.Әлиев]] бұрынғы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|қайын атасын]] сыбайлас жемқорлыққа — мемлекеттік бюджеттен миллиардтаған доллар иемденуге, мыс, уран және мұнай-газ өнеркәсібіндегі үлестерге, оффшорлық банктік шоттар желісіне иелік етті деп айыптады. [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев|Р. М. Әлиев]] өзінің кейбір өтініштерін [[Ливан|Ливаннан]] келген банктік құжаттармен және [[Индонезия]] мен [[Лихтенштейн|Лихтенштейндегі]] банктерге жазылған чектердің көшірмелерімен растады.
* [[3 шілде]] - &quot;[[Маңғыстаумұнайгаз]]&quot; АҚ (ММГ) акцияларының бақылау пакетін &quot;[[ҚазМұнайГаз]]&quot; сатып алу туралы шешім қабылданды - акциялардың 51%.
* [[6 шілде]] - [[Қазақстан|Қазақстан республикасы]] астанасының 10 жылдығын атап өтті. Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевтың]] айтуынша, [[Астана|Астананы]] дамытудың 10 жылында қалаға  $7 млрд астам инвестиция салынды, оның негізгі бөлігі - 70% - ға жуығы-жеке инвестициялар.
* [[5 тамыз]] - &quot;[[Alnair Capital Holding]]&quot; АҚ &quot;[[Қазкоммерцбанк]]&quot; АҚ жекелеген еншілес ұйымдарының ірі қатысушысы мәртебесін берді және қазіргі уақытта компания &quot;Қазкоммерцбанктің&quot; жай акцияларының 25,15%-на  тиесілі.
* [[6 тамыз]] - &quot;[[ABN Amro Банк Қазақстан]]&quot; еншілес акционерлік банкі &quot; АҚ &quot;[[RBS]] (Kazakhstan) &quot;Еншілес банкі&quot; АҚ болып өзгертілді.
* [[8 тамыз|8]]-[[24 тамыз]] - [[Бейжің|Бейжіңде]] [[XXIX Олимпиада ойындары]] өтті, онда қазақстандықтар 13 медаль жеңіп алды: екі алтын, төрт күміс және жеті қола. Бейресми командалық есепте Қазақстан делегациясы 29-шы орынды иеленді. Жеңімпаздар саны бойынша ең мықты үштікке [[Қытай]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] және [[Ресей]] кірді.
* [[24 тамыз]] - Қазақстандағы алғашқы [[KFC]] мейрамханасы Алматыда [[Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы (Алматы)|Фурманов көшесі]] (қазіргі Назарбаев даңғылы) мен [[Гоголь атындағы көше (Алматы)|Гоголь көшесіні]]&lt;nowiki/&gt;ң қиылысында ашылды.
* [[27 тамыз]] - [[Kookmin Bank]] &quot;[[ЦентрКредит Банкі]]&quot; АҚ (ЦКБ) капиталындағы 5 500 млн сомасына 23 пайыздық үлесті сатып алуды аяқтады.
* [[18 қыркүйек]] - 2013 жылдың [[1 қазан|1 қазанына]] қарай [[Қашаған кен орны|Қашаған кен орнында]] мұнай өндіру тәулігіне 450 мың баррель коммерциялық деңгейге шығуы тиіс. Бұл туралы [[Қазақстан Республикасы Энергетика және минералды ресурстар министрлігі|ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрі]] [[Сауат Мыңбаев]] мәлімдеді.
* [[24 қыркүйек]] - [[Стресстік активтер қоры|Стресстік активтер қорына]]  бюджеттен 1 1 млрд, нарықтан 5 5 млрд салу көзделді. Бұл туралы ҚР Қаржы министрі Болат Жәмішев мәлімдеді. &quot;Егер ФСА көздері туралы айтатын болсақ, яғни бағалап айтуға болады: бюджеттен  $1 млрд, нарықтан $5 млрд&quot;, - мәлімдеді [[Болат Бидахметұлы Жәмішев|Б.Жәмішев]].
* [[1 қазан]] - &quot;[[Банк&quot; Каспий|Банк Каспий]]&quot; АҚ өзінің жаңа [[Kaspi Bank]] брендін таныстырды.
* [[6 қазан]] - &quot;[[ҚазМұнайГаз]]&quot; АҚ, [[ConocoPhillips]] компаниясы және [[Mubadala Development Company|Mubadala Development Company PJSC]] мемлекеттік акционерлік қоғамы барлау шарттарын келісу және [[Қазақстан]] қайраңында орналасқан &quot;Н&quot; блогын игеру мақсатында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.
* [[9 қазан]] -Республика алаңының астындағы &quot;Алмалы&quot; көпфункционалды орталығының құрылысы [[Алматы]] әкімдігінің алдындағы Республика алаңының бүкіл ұзындығы бойындағы асфальтта жарықтардың пайда болуына әкелді.
* [[13 қазан]] - ҚР Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] &quot;[[Қазына]]&quot; тұрақты даму қоры мен &quot;[[Самұрық-Қазына|Самұрық]]&quot; мемлекеттік активтерді басқару холдингін біріктіру туралы жарлыққа қол қойды. Бұл туралы ол [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|ҚР Үкіметінің]] кеңейтілген отырысы барысында &quot;Қазына&quot; және &quot;Самұрық&quot; ФУР біріктірілгеннен кейін директорлар кеңесін Премьер-министр басқаратын ұлттық әл-ауқат қорына біріктіріледі деп болжады.
* [[24 қазан]] - [[2007 жыл|2007]] жылы ұрланған тілектерді орындау кітабы табылды. [[КТК (телеарна)|КТК телеарнасы]] хабарлағандай, [[Алматы облысы|Алматы облысының]] кенттерінің бірінде, аты аталмаған өзеннің жағасында жоғалып кетті. Халық арасында &quot;тілектерді орындау кітабы&quot; деп аталатын Президенттің алақанының ізі бар қола кітап 2007 жылдың [[7 қазан|7]]-[[8 қазан|8 қазанына]] қараған түні жоғалып кетті.
* [[31 қазан]] - [[Астана|Астанада]] [[Қашаған кен орны|Қашаған кен орнын]] игеру бойынша ҚР үшін экономикалық жағдайды жақсартатын жаңа келісімдерге қол қойылды.
* [[қараша]] - Ұлттық банк теңгенің 15 жылдығына орай тиын шығарды.

* [[3 қараша]] - &quot;[[Теңізшевройл]]&quot; БК (ТШО) [[Теңіз кен орны|Теңіз кен орнынан]] [[Баку]] - [[Тбилиси]] - [[Жейхан|Джейхан]] (БТД) мұнай құбыры арқылы мұнай экспорттауға кірісті.
* [[12 қараша]] - &quot;[[Алматы халықаралық банк|Алматы халықаралық банкі]]&quot; АҚ атауын &quot;[[Хоум Кредит Банк]] &quot; АҚ деп өзгертті.
* [[13 қараша]] - [[Қазақстан темір жолы|ҚТЖ]] ҰК-ның бұрынғы басшысы [[Жақсыбек Кулекеев]] [[Астана]] Сарыарқа сотымен бес жыл бойы басшы лауазымдарды атқару құқығынсыз жалпы режимдегі түзеу колониясында үш жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды.
* [[25 қараша]] - [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|ҚР Үкіметі]] экономиканы және қаржы секторын тұрақтандыру жөніндегі 2009 - 2010 жылдарға арналған іс-қимыл жоспарын қабылдады, оны іске асыруға кемінде 2,2 трлн теңге бағыттауын жоспарлады.
* [[26 қараша]] - [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан парламенті]] жаңа Салық кодексін қабылдады, оған сәйкес газ конденсатын қоса алғанда, шикі мұнайға пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салық 5-тен 18% - ға дейінгі мөлшерлемелер бойынша алынатын болды.
* [[2 желтоқсан]] - [[Қазақстан Ұлттық ғарыш агенттігі|Қазақстан Ұлттық ғарыш агенттігінің]] төрағасы [[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев|Талғат Мұсабаев]] [[ҚазСат-1|KazSat-1]] ғарыш спутнигі өзінің жұмыс қабілеттілігін толығымен жоғалтқанын мәлімдеді
* [[4 желтоқсан]] - Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] [[Қазақстан Бюджет кодексі|ҚР Бюджет кодексіне]] қол қойды.
* [[11 желтоқсан]] - [[Kookmin Bank]] Оңтүстік Корея холдингі &quot;[[ЦентрКредит Банкі]]&quot; АҚ капиталындағы үлесті 23% - дан 30,5% - ға дейін ұлғайтты, қазақстандық банктің капиталындағы ірі шетелдік қатысушының қосымша инвестициялары шамамен $140 млн құрады.
* [[18 желтоқсан]] - [[Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ]] ресми түрде [[Алматы|Алматыда]] өкілдіктің ашылатынын жариялады.
* [[22 желтоқсан]] - [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|ҚР Үкіметі]] [[Ұлттық банк|Ұлттық банкпен]] және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігімен бірлесіп Жылжымайтын мүлік нарығындағы проблемаларды шешуді көздейтін экономика мен қаржы жүйесін тұрақтандыру жөніндегі [[2008]] - [[2010 жыл|2010]] жылдарға арналған іс-қимыл жоспарын әзірледі.
* [[24 желтоқсан]] - [[Қазақстан]] [[Газ экспорттаушы елдері|Газ экспорттаушы елдер]] форумында байқаушы мәртебесіне ие болды .
* [[26 желтоқсан]] - [[Қазақстан Парламентінің Сенаты]] өз жұмысын қорытындылады. [[2008]] жылы 105 заң қабылданды, оның ішінде 2 кодекс және 7 дербес заң, 42 заң қолданыстағы заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуді көздейді. Сонымен қатар, сенат 54 халықаралық шарттар мен келісімдерді ратификациялады.
* [[30 желтоқсан]] - [[Қазақстан|Қазақстанның]] ЖІӨ көлемі шамамен $135 млрд, жан басына шаққандағы ЖІӨ - $8,45 мың құрады, бұл туралы ҚР ресми БАҚ-қа берген сұхбатында Қазақстан Президенті [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] хабарлады.

== Қайтыс болғандар ==
''Тағы қараңыз: [[:Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]]''

== Тағы қараңыз ==
{{commonscat|2008}}
{{Санат ағашы|{{PAGENAME}}}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Жыл күнтізбесі|2008}}

[[Санат:2008 жыл|*]]</text>
      <sha1>fjow1xet4h9ix6jsj9juovcg75xql36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тупак Шакур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138933</id>
    <revision>
      <id>3625889</id>
      <parentid>3516160</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7812" sha1="2m6dbox3fget2pcrul0z56z451krs8k" xml:space="preserve">{{Музыкант
 |Есімі                = Тупак Шакур
 |Атауы                = Tupac Shakur
 |Сурет                =
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі = Lesane Parish Croocks
 |Толық аты            = Tupac Amaru Shakur
 |Туған күні         =  16.6.1971
 |Туған жері         = Гарлем, [[Манхэттен]], [[Нью-Йорк]]
 |Қайтыс болған күні   = 13.9.1996
 |Қайтыс болған жері   = Лас-Вегас
 |Белсенділік жылдары  =  [[1990]] — [[1996]]
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = [[рэпер]], {{актер|АҚШ}}, [[музыкалық продюсер]]
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = 
 |Жанрлары             =  [[батыс жағалауының хип-хопы]], [[хардкор хип-хоп]], [[гангста-рэп]]
 |Лақап аттары         = MC New York,&lt;br /&gt; 2Pac,&lt;br /&gt; Makaveli
 |Ұжымдары             = [[Digital Underground]], [[Thug Life]], [[Outlawz]]
 |Қызметтес болған     = [[Live Squad]], [[The Notorious B.I.G.]], [[Eazy-E]], [[Big Syke]], [[Yaki Kadafi]], [[Hussein Fatal]], [[E.D.I.]], [[Dr. Dre]], [[Snoop Dogg]], [[MC Breed]], [[Richie Rich]], Napoleon, [[Young Noble]], [[Method Man]], [[Redman]], [[Ice-T]], [[Boot Camp Clik]], [[Nate Dogg]], [[Elton John]], [[Ice Cube]], [[Big L]], [[Stretch]], Pogo, [[C-Bo]], [[Big D]], [[D-Shot]], [[E-40]], [[Natasha Walker]], Danny Boy, [[B-Leigh]]
 |Лейблдері            =  [[Interscope Records|Interscope]], [[Out da Gutta]], [[Death Row Records|Death Row]], [[Makaveli Records|Makaveli]], [[Amaru Entertainment|Amaru]], [[Koch Records|Koch]]
 |Марапаттары          = 
 |Сайты                =  [http://www.2pac.com/ Ресми сайты]
}}
'''Тупак Амару Шакур''' ({{lang-en|Tupac Amaru Shakur}}), ''MC New York'', ''2Pac'' және ''Makaveli'' деген лақап атымен де танымал; туған кездегі аты ''Лесэйн Пэриш Крукс'', {{lang-en| Lesane Parish Crooks}}; [[16 маусым]] [[1971 жыл]], [[Гарлем]], [[Нью-Йорк]] – [[13 қыркүйек]] [[1996 жыл]], [[Лас-Вегас]], [[Невада]]) — әйгілі америкалық рэп әншісі, киноактер және [[қоғам қайраткері]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6067116 |title=Growing Tupac's Legacy, 10 Years After His Death|author=Levs, Joshua|date=September 13, 2006|work=NPR|accessdate=маусым 14, 2011}}&lt;/ref&gt;. Тупак 75 миллионнан астам альбомын сатқан, осы көрсеткіші бойынша (өнімдерінің әлемде сатылымы) әлемдегі бірінші орындағы музыканттардың бірі болып есептеледі&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Music/Happy-Birthday-Tupac/Article1-873331.aspx|title=Happy Birthday Tupac!|first=Hindustantimes|last=Reporter|publisher=[[Hindustan Times]]|date=маусым 16, 2012|accessdate=February 13, 2013}}&lt;/ref&gt;. ''Rolling Stone'' журналы «Әлемнің барлық кездегі 100 ұлы орындаушылары» атты тізімінде Тупакты 86-шы орынға қойған&lt;ref&gt;[http://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32519 100 величайших исполнителей всех времён — Тупак Шакур] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203153853/http://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32519 |date=2010-12-03 }}&lt;/ref&gt;.

[[1996 жыл]]ы қайтыс болған, өлтірген адамдар әлі күнге дейін табылмаған.

Оның әндерінде көбінесе расизм туралы, геттодағы өмірдің ауыр кезеңдері, кедейшілік, зорлық зомбылық, қоғамдық өмірдегі қақтығыстар жайлы айтылады. Қоғамдық қызметі саяси, экономикалық әлеуметтік және нәсілдік тепе-теңдікті қорғауға бағытталған.

''Тупак Шакур'' тарихқа түрмеде отырып альбом шығарған алғашқы адам ретінде енген. Сонымен қоса ол бірқатар фильмдерге де түсіп үлгерген.

Тупак Шакур - естелігіне ескерткіш орнатқан бірінші рэп әншісі&lt;ref&gt;[http://makaveli.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=90&amp;Itemid=242 Памятник Тупака] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150223231332/http://makaveli.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=90&amp;Itemid=242 |date=2015-02-23 }}&lt;/ref&gt;.

== Дискография ==

=== Студиялық альбомдар ===

* ''2Pacalypse Now'' (1991)
* ''Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z…'' (1993)
* ''Me Against the World'' (1995)
* ''All Eyez on Me'' (1996)

=== Өлгеннен кейінгі студиялық альбомдар ===

* ''The Don Killuminati: The 7 Day Theory'' (1996) &lt;small&gt;(как Makaveli)&lt;/small&gt;
* ''R U Still Down? (Remember Me)'' (1997)
* ''Until the End of Time'' (2001)
* ''Better Dayz'' (2002)
* ''Loyal to the Game'' (2004)
* ''Pac’s Life'' (2006)

=== Бірлескен альбомдар ===

* ''Thug Life: Volume 1'' &lt;small&gt;(Thug Life-пен бірге)&lt;/small&gt; (1994)

=== Өлгеннен кейінгі бірлескен альбомдар ===

* ''Still I Rise'' (&lt;small&gt;Outlawz-пен бірге)&lt;/small&gt; (1999)

== Синглдар ==
* 1991 — «Brenda's Got a Baby»
* 1991 — «If My Homie Calls»
* 1992 — «Trapped»
* 1993 — «Holler If Ya Hear Me»
* 1993 — «I Get Around»
* 1993 — «Keep Ya Head Up»
* 1994 — «Papa'z Song»
* 1994 — «Cradle to the Grave»
* 1995 — «Dear Mama»
* 1995 — «So Many Tears»
* 1995 — «Temptations»
* 1995 — «California Love»
* 1996 — «2 of Amerikaz Most Wanted»
* 1995 — «How Do U Want It»
* 1996 — «I Ain't Mad at Cha»
* 1996 — «Toss It Up»
* 1996 — «Life Goes On»
* 1997 — «To Live &amp; Die in L.A.»
* 1997 — «Hail Mary»
* 1997 — «Wanted Dead or Alive»
* 1997 — «Made Niggaz»

'''Өлгеннен кейінгі синглдар'''

* 1997 — «I Wonder If Heaven Got a Ghetto»
* 1997 — «Do for Love»
* 1998 — «Changes»
* 1999 — «Unconditional Love»
* 1999 — «Baby Don't Cry (Keep Ya Head Up II)»
* 1999 — «Who Do U Believe In»
* 2001 — «Until the End of Time»
* 2001 — «Letter 2 My Unborn»
* 2002 — «Thugz Mansion»
* 2003 — «Still Ballin'»
* 2003 — «One Day at a Time»
* 2003 — «Runnin' (Dying to Live)»
* 2004 — «Thugs Get Lonely Too»
* 2004 — «All bout U»
* 2005 — «Ghetto Gospel»
* 2006 — «Untouchable»
* 2006 — «Pac’s Life»

== Галерея ==
&lt;gallery&gt;
MARTa_Paolo_Chiasera_www.tupacproject.it.jpg| Херфорд (Германия) қаласында Тупакқа қойылған ескерткіш
Tupac_graffiti_Rio_de_janeiro.jpg|Рио-де-Жанейро қаласындағы Тупакқа арналған еске алу дуалы
Tupac graffiti, Vlasotince, Serbia.jpg|Сербиядағы еске алу дуалы
Lisboa 2011 139 (6474542577).jpg|Лиссабон
&lt;/gallery&gt;
MARTa_Paolo_Chiasera_www.tupacproject.it.jpg

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commons|Category:Tupac Shakur}}
{{бастама}}</text>
      <sha1>2m6dbox3fget2pcrul0z56z451krs8k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тутмос III</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148593</id>
    <revision>
      <id>3625890</id>
      <parentid>2491780</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T15:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3066" sha1="o2pof81qm62ip400r31q0gyz1s9iiki" xml:space="preserve">'''Тутмос III''' —б.з.д. 1479-1425 жылдар аралығында XVIII династиясының билеушісі болған Ежелгі Египет фараоны. Тутмос ІІ еріксіз әйелінен туған ұлы. Мысырдың әйгілі патшасы.

== Хатшепсутпен  қарсыласу кезеңінде билікке келу ==
== Тутмостың Азиядағы әскерлерін баян ететін естеліктер  ==
== Тутмостың бірінші жорығы==
[[Сурет:TuthmosisIII.JPG|thumb|right|250px|Базальтовая статуя Тутмоса III в Луксорском музее]]
== Тутмостың кейінгі серіктестері ==
[[Сурет:Egypt Queen Pharaoh Hatshepsut statue.jpg|thumb|right|250px|Гранитная статуя фараона Тутмоса III]]
=== Бесінші жорық ===
=== Алтыншы жорық ===
[[Сурет:Egipt i Bliski Wschód za Tutmozydów.png|thumb|right|500px]]
=== Жетінші жорық ===
=== Сегізінші жорық ===
=== Тоғызыншы жорық===
=== Оныншы жорық ===
=== Он үшінші жорық===
=== Он төртінші жорық ===
=== Тутмостың Азияға жасаған соңғы жорығы ===

== Нубииді жаулап алу ==
=== Патшалықтың басындағы Нубииге ықпалды бекіту ===
=== Хатшепсуттің қазасынан кейін Нубииді жаулап алу ===
[[Сурет:Nubia za Nowego Państwa.png|thumb|right|400px]]
===Нубииді бағындыру ===
== Тутмос жорықтарының маңызы ==
== Ішкі саясат ==
[[Сурет:DSC04110c Istanbul - Ippodromo - Obelisco e minareti - Foto G. Dall'Orto 25-5-2006.jpg|thumb|right|250px|Обелиск Тутмоса III, вывезенный в Константинополь]]
== Мазар ==
[[Сурет:Egypt.KV34.08.jpg|thumb|right|200px|Лестница, ведущая в гробницу KV34]]
== Басқаруының нәтижесі ==
==Сілтемелер ==

* {{ref-en}} [http://www.egyptologyonline.com/tuthmosis_iii.htm Тутмос III (Egyptology Online)]
* {{ref-en}} [http://www.touregypt.net/featurestories/tuthmosis3.htm Биография Тутмоса III]
* [http://www.licey.net/history/war/index.php?page=02_megiddo.php&amp;left=left1.php Мегиддо: первая победа Тутмоса III. Сайт книжной серии «Сражения, изменившие ход истории»]
* [http://worldhistory.ru/persons_about/1962.html Брэстед Дж., Тураев Б.А, «История Древнего Египта»: Азиатские походы Тутмоса III] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928144334/http://worldhistory.ru/persons_about/1962.html |date=2007-09-28 }}
* {{Книга:Авдиев В. И.: Военная история древнего Египта|2}}

{{Uncategorized}}</text>
      <sha1>o2pof81qm62ip400r31q0gyz1s9iiki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Төменгі Калифорния</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171469</id>
    <revision>
      <id>3625933</id>
      <parentid>3441520</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="p2z46g9j39jzbbg8ix2nf8wpz2ozsn8" xml:space="preserve">[[Сурет:BC en mexico.svg|200px|right|thumb|Төменгі Калифорния]]
[[Төменгі Калифорния]] - (Baja California), Мексиканың солтүстік-батысындағы жарты арал. Солтүстігінде АҚШ шекарасы, батысында [[Атлант мұхиты|Атлант Мұхиты]], ал шығысында Калифорния шығанағы орналасқан. Ұзындығы-1220 км, ауданы-143 396 км². Әкімшілік қатынасы екіге бөлінеді: Төменгі Калифорния және [[Төменгі оңтүстік Калифорния]]. Жағалауға 3200 км, арал жағалаулары айлақпен қорғалған. 9ғ. бұрын халық қоныстанған, 1533ж. испандар келген. Иезуит-миссионерлер 17ғ. екінші жартысында осында қалған, бірақ барлық жергілікті үндістер испандар әкелген эпидемиялық аурудан қырылған. Бұл жер басқа жерден бөлініп қалған. 1846-1848ж. америка-мексика соғысынан кейін Американың Калифорния штатына келісімшартпен енген. 

== Сілтемелер ==
* {{en icon}} [http://www.bajacalifornia.gob.mx/english/index.jsp Штат үкiметi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061011105803/http://www.bajacalifornia.gob.mx/english/index.jsp |date=2006-10-11 }}
* [http://www.bajacalifornia.gob.mx/ Штат үкiметi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981212012739/http://bajacalifornia.gob.mx/ |date=1998-12-12 }}.
* [http://cp.alternativo.net/bc.php Штат қалалары және почталық индекстері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216005048/http://cp.alternativo.net/bc.php |date=2006-02-16 }}.

[[Санат:Төменгі Калифорния]]</text>
      <sha1>p2z46g9j39jzbbg8ix2nf8wpz2ozsn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Starbucks</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176923</id>
    <revision>
      <id>3625873</id>
      <parentid>3214567</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cicihwahyuni6</username>
        <id>131962</id>
      </contributor>
      <origin>3625873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30157" sha1="3f1wlhfuzrbumqdteqzua0f6fbj9w3n" xml:space="preserve">{{Компания
|атауы = Starbucks Corporation
|логотипі = Starbucks Corporation Logo 2011.png
|түрі = [[Қоғамдық компания]]
|биржадағы листингі = {{NASDAQ|SBUX}}
|қызметі = 
|ұраны = 
|құрылды = {{Start date and age|df=yes|1971|3|30}}
|жабылды = 
|жабылуының себебі = 
|ізбасары = 
|бұрынғы атауы = 
|құрушы = Джерри Болдуин, Гордон Боукер және Зев Сигл
|орналасуы = {{байрақ|АҚШ}}: [[Сиэтл]], [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|басты адамдары = [[Говард Шульц]]
|саласы = [[кофехана]]
|өнімі = [[кофе]], [[шай]], смузи (жеміс-жидектен жасалған сусын), дәмді пісірілген нан
|айналым = {{өсім}} 29,1 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://s22.q4cdn.com/869488222/files/doc_financials/2021/ar/Starbucks-Fiscal-2021-Annual-Report.pdf|title=Starbucks Corporation Annual Report 2021|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|операциялық кіріс = {{өсім}} 4,87 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|таза табысы = {{өсім}} 4,2 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|қызметкерлер саны = {{өсім}} 383 000 адам (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|меншікті капиталы = −5,32 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|басшы компания = Starbucks Corporation
|бағынышты компания = [[Hear Music]]
|аудитор = [[Deloitte]]
|сайты = {{URL|starbucks.com}}
}}

'''Starbucks''' («'''Старбакс'''» деп оқылады) — клиенттеріне [[кофе]] сусындарын ұсынып, сатуға бағытталған және де [[кофехана]]лар атауы болып келетін американдық [[компания]]. Starbucks — дүниежүзіндегі ең ірі кофеханалары бар компания. Starbucks [[эспрессо]], [[капучино]], [[латте макиато]] және өзге де ыстық және салқын кофе сусындарын, ыстық және салқын [[сэндвич]]терді, [[бәліш]]терді, шайнамаларды, стақан мен шыны-аяқтарды да сатумен айналысады.

== Тарихы ==
[[Сурет:Original Starbucks.jpg|200px|нобай|солға|Вашингтон штаты Сиэтл қаласында 1977 жылы ашылған кофехана]]
1971 ж. ағылшын тілінің мұғалімі [[Джерри Болдуин]], тарих пәнінің мұғалімі [[Зев Сигл]] және [[Гордон Боукер]] атты жазушы 1350 доллардан жинап, тағы 5000-ын қарызға алып, [[кофе]] мен оның [[кофе дәндері|дән]]дерін сатуға арналған [[дүкен]]ді ашады. Ол [[Сиэтл]] қаласында, [[Вашингтон (штат)|Вашингтон штатында]] болған болатын. Дүкеннің атауын [[Герман Мелвилл]]дің  «[[Моби Дик]]&lt;nowiki/&gt;» атты романындағы персонаж  Ахава капитанының бірінші көмекшісінің атымен қояды; логотипінде - [[сирена]]ның суреті қойылады. Сорттарды таңдау мен кофенің дәндерін дұрыс қуыруды олар Peet’s Coffee компаниясының басшысы Альфред Питтен үйренеді. Starbucks алғашқы 9 ай бойы дәндерді Peet’s Coffee компаниясынан сатып алып жүреді, кейін серіктестер өздерінің дүкендеріне жаңадан қуыратын [[пеш]] орнатып, екінші дүкен ашады. 1981 жылы 5 дүкендей орнатып, кофені қуыратын кішкене [[фабрика]] және кофе дәндерін [[бар]]лар, [[кафе]]лер, [[мейрамхана]]ларға тасымалдауға арнайы сату бөлімі жұмыс істейді. 1979 жылы Starbucks иелері  Peet’s Coffee компаниясын сатып алады. 1987 жылы Starbucks дүкендері  Il Giornale (Starbucks-тың бұрынғы қызметкері) кофейняларының иесі Говард Шульцке 4 млн. доллар шамасында сатылады. Өздерінің кофйеняларын ол Starbucks деп, ал компаниясын «Starbucks Corporation» деп өзгертеді. 1988 жылы компания [[пошта]] бойынша сатуды жүзеге асырып, өздерінің өнімдерінің бірінші каталогын жасап, АҚШ-тың әр түрлі штаттарындағы 33 дүкендермен байланыстарын орнатады. 1996 жылы АҚШ-тан тыс ең бірінші кофейня [[Жапония]]да ашылады. 1990 жылдары Starbucks әр жұмыс күні жаңа дүкен ашып отырған, осы концепциясын компания 2000 жылға дейін ұстап отырды.

== Иелері мен басшылығы ==
[[Сурет:Starbuckscenter.jpg|200px|нобай|солға|Компанияның Сиэтлдегі штаб-пәтері]]
2011 жылдың көктеміндегі компанияның аса ірі акционерлері: Fidelity Investments (11,1%), BlackRock (5,7%), Capital World Investors (5,4%), компания менеджменті (4,8%). Starbucks Corporation-нің директорлар кеңесінің төрағасы, бас басқарушы мен президенті — [[Говард Шульц]] (Howard Schultz).

== Қызметі ==
2021 жылғы қорытындылары бойынша, «Starbucks»-тың 80 елде 30 мыңнан астам [[кофехана]]сы бар, 9 мыңға жуығы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та орналасқан және 7500-дейі Starbucks Corporation-ге тиесілі, ал қалғандары [[лицензия]] мен [[франчайзинг]] бойынша ашылған болатын. Starbucks Entertainment департаменті мен Hear Music брендінің көмегімен компания кітаптар, музыкалық жинақтар мен видеофильмдерді таратады. Ондай тауарлардың көбісі маусымдық және белгілі бір салада сатуға арналған. Starbucks-тың фирмалық балмұздағы және кофені азық-түлік сататын дүкендер де бар. Желінің жалпы қызметкерлер саны - 140 мың. адам. Компанияның 2010 жылғы табысы 10,7 млрд $ құрады, оның ішінде таза табысы 945 млн болды.

== Таралуы ==
[[Сурет:Starbucksdesk.jpg|200px|нобай|солға|Starbucks-тың әдеттегі көрмесі]]
=== Қолданыстағы ===
2007 жылдың қорытындысы бойынша әлемнің 43 елінде 15700 Starbucks кофеханасы ашылды&lt;ref&gt;[http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf Starbucks. Company Profile] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015055833/http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf |date=2009-10-15 }}&lt;/ref&gt;, оның шамамен 7500-і Starbucks Corporation компаниясына тиесілі, ал қалғандары [[лицензия]] бойынша ашылды. Starbucks табиғи кофе, [[эспрессо]] негізіндегі сусындар, басқа да ыстық және салқын сусындар, жеңіл тағамдар, кофе дәндері мен кофе дайындауға және қызмет көрсетуге арналған керек-жарақтарды сатады. Starbucks Entertainment департаментінің және Hear Music брендінің көмегімен компания кітаптарды, музыкалық жинақтарды және бейнефильмдерді таратады. Бұл өнімдердің көпшілігі маусымдық немесе белгілі бір салада сатуға арналған. Starbucks маркалы [[балмұздақ]] пен кофе азық-түлік супермаркеттерінде де сатылады. Компанияның көптеген өнімдері маусымдық немесе рельефке тән.

[[Сурет:Starbucks CityCenter Doha.jpg|230px|нобай|Starbucks, [[Доһа|Доха]], 2006]]

Starbucks кофеханаларына арналған үй-жайларды таңдаудағы басты талаптардың бірі: алдыңғы есік шығысқа немесе оңтүстікке және ешқашан солтүстікке қарауы керек. Скотт Бедберидің айтуынша, 1995 жылдан 1998 жылға дейін Starbucks кофеханалар желісінің бренд сәулетшісі болған, бұл келушілер күндізгі жарықтан ләззат алуы керек, бірақ күн олардың бетіне түспеуі қажет.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sf-online.ru/article.asp?OID=FE7E3341-1899-4E63-86D7-0BD8B726A99C&amp;magOID=9D0F17D3-24FF-449C-A9CD-1BFF9E495BFC |title=Starbucks не продает кофе |author=Дмитрий Лисицин |date=2007-10-22 |work=Секрет фирмы, № 41 (224) |publisher= |accessdate=2011-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071027043337/http://www.sf-online.ru/article.asp?OID=FE7E3341-1899-4E63-86D7-0BD8B726A99C&amp;magOID=9D0F17D3-24FF-449C-A9CD-1BFF9E495BFC|archivedate=2007-10-27 |deadlink=1}}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Starbucks in WashingtonDC.jpg|230px|нобай|Starbucks, [[Вашингтон]], 2006]]

2014 ақпан айындағы жағдай бойынша Starbucks 65 елде және аумақта болды.

2008-де компания [[Аргентина]], [[Бельгия]], [[Бразилия]], [[Болгария]], [[Чехия]] және [[Португалия]]да нүктелерді ашып, өзінің кеңеюін жалғастырды.

Еуропа мен Скандинавия елдеріне кеңейту 2009-да жалғасты. Сәуірде нүктелер [[Польша]]да, тамызда — [[Утрехт]]те (Нидерланды), ал қазан айында [[Швеция]]да Стокгольм — Арланд әуежайында пайда болды.

2010-да жаңа нарықтарға қатысудың өсуі де жалғасты. 2010 жылдың мамырында Оңтүстік Африкадағы Оңтүстік күн қонақ үйлері Starbucks-пен Оңтүстік Африканың кейбір оңтүстік және Цонга күн қонақ үйлерінде Starbucks кофесін қайнатуға мүмкіндік беретін келісімге қол қойды. Келісімге қол жеткізу себептерінің бірі [[Оңтүстік Африка Республикасы|ОАР]]-да футболдан әлем чемпионатының ашылуы болды. 2010 маусымында Starbucks [[Будапешт]]те алғашқы дүкенін ашты. Қараша айында компания Орталық Америкада, Сан-Сальвадордың астанасы Эль-Сальвадорда алғашқы дүкен ашты.

2010 желтоқсанында Starbucks Royal Caribbean International компаниясымен серіктестікте өзінің алғашқы кеме нүктесін ашуды талқылады. Starbucks Royal Caribbean International екінші ірі кеме операторы және әлемдегі екінші ірі кеме allure of the Seas бортында дүкен ашты.

Starbucks [[Алжир]]дің астанасы [[Алжир (қала)|Алжирде]] өзінің үшінші африкалық нүктесін (Египет пен Мароккодан кейін) Алжирдің Cevital компаниясымен бірлесе отырып ашуды жоспарлап отыр.

2011 қаңтарында Starbucks және Tata Coffee, Азиядағы ең ірі кофе өсіретін компания [[Үндістан]]да Starbucks бизнесін ашу және Кодагу қаласындағы Tata Coffee зауытында астықты қуыру бойынша стратегиялық одақ жоспарларын жариялады. 2007 жылы сәтсіз басталғанына қарамастан, 2012 жылдың қаңтарында Starbucks Tata Starbucks-тің (Tata Global Beverages компаниясымен 50/50) бірлескен меншігі туралы жариялады. Бұл компания Үндістандағы Starbucks нүктелерін Starbucks Coffee &quot;A Tata Alliance&quot;альянсы ретінде иеленеді және басқарады. Үндістандағы алғашқы Starbucks мекемесі 19 жылы 2012 қазанда Бомбейде ашылды.

2011 ақпан айында Starbucks [[Норвегия]]да кофе сататын дүкендерді қолдай отырып, кофе сатуды бастады. Норвегиядағы Starbucks брендімен алғашқы дүкен 8 жылдың 2012 ақпанында Осло қаласындағы Гардермуэн әуежайында ашылды. 2011 жылдың қазан айында Starbucks Бейжіңде Шоуду әуежайының № 3 терминалының халықаралық ұшу залында тағы бір нүкте ашты, мекеме Қытайдағы компанияның 500-ші және әуежайда 7-ші орынға айналды. Компания 2015 жылға қарай Қытайда 1500 нүкте ашуды жоспарлап отыр. 2012 мамырында Starbucks өзінің алғашқы кофеханасын Хельсинки-Вантаа әуежайында ашты. Жақында Starbucks қалада дүкен ашты. Сан-Хосе, Коста-Рика екі жүру орнында: 1 орталықта, екіншісі Авенидада.

[[Сурет:Starbucks-seoul.JPG|250px|нобай|солға|Starbucks, [[Сеул]], [[Корея Республикасы|Корея]], 2020]]

2012 қазанында Starbucks келесі бес жылда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та мың дүкен ашу жоспарын жариялады. Сол айда Алабама мемлекеттік университетінің Фергюсон орталығында АҚШ-тағы ең үлкен мекеме ашылды.

2013-да Starbucks басшылығы [[Дания]]дағы ең ірі бөлшек сауда компаниясы — Danish Supermarket-пен ынтымақтастықты бастады. Алғашқы Starbucks мекемесі 2013 тамызында Ольборг пен Орхустағы Danish Supermarket дүкендерінде ашылды.

[[Сурет:Starbucks in Finland.jpg|250px|нобай|солға|[[Финляндия]] әуежайында, 2018]]

2013 тамызында Starbucks бас директоры Ховард Шульц Колумбияда Starbucks дүкендерінің ашылғанын жеке жариялады. Оның мәлімдемесіне сәйкес, алғашқы кафе 2014 жылы Боготада, келесі бес жылда тағы 50 елде ашылды. Шульц сонымен бірге Starbucks Колумбия Үкіметімен және USAID-пен бірге жұмыс істейтінін, &quot;жергілікті кофе өндірушілердің мүмкіндіктерін кеңейтуді және кофенің мағынасын, мұрасы мен дәстүрлерін әлемге таратуды&quot;жалғастыратынын айтты. Компания басшылығы Колумбия нарығына агрессивті кеңейту испандық Starbucks серіктестерімен: Alsea компаниясымен және Colcafe арқылы кофе жеткізуде Starbucks-пен жұмыс істеген колумбиялық Grupo Nutresa азық-түлік конгломератымен Ортақ қадам болғанын атап өтті. Бұл хабарландыру өткен жылы Колумбияның Манисалес қаласында Starbucks фермерлерін қолдау орталығы ашылғаннан кейін жасалды, бұл Компанияның Колумбиядағы позициясын нығайтты.

Starbucks [[Боливия]]дағы алғашқы кафе 2014 жылы Санта-Крус-де-ла-Сьерра қаласында, ал [[Панама]]дағы алғашқы кафе 2015 жылы ашылатынын жариялады.

[[Сурет:Starbucks barcelona.jpg|250px|нобай|Starbucks, [[Барселона]], 2014]]

2014 жылы Starbucks [[Колумбия]]да алты дүкен ашты және 2015 жылы [[Богота]]да оннан астам мекеме ашуды жоспарлап отыр.

2014 тамызында Starbucks [[Ханой]]да (Вьетнам) 4 дүкен ашты.

2015 басында Starbucks [[Гернси]] аралындағы Сент-Питер портындағы ағылшын арнасының аралдарында алғашқы мекемені ашты.

[[Сурет:Starbucks-germany.jpg|250px|нобай|[[Германия]]ның [[Майндағы Франкфурт|Франкфурт]] қаласында, 2004]]

Ақпан айында 2015 Starbucks мекемесі Орландо, Флорида маңындағы Disney's Hollywood Studios саябағының Голливуд бульварында ашылып, диснейуорлд қаласындағы Starbucks-тың төртінші мекемесі болды (Magic Kingdom, Epcot саябақтарында және Диснейдегі Downtown-да екі нүкте бар). Осы төртке қосымша, Диснейленд парктерінде, Дисней Калифорния оқиғасында, Анахаймдағы Диснейдегі Даунтаун Диснейде және диснейдегі Дисней ауылында мекемелер бар. Диснейдің Downtown паркіндегі мекемелерді Starbucks басқарады, ал тақырыптық парктерден тыс мекемелерді Дисней басқарады.

2015 жылы Starbucks [[Баку]]де алғашқы мекемені ашты. 2019 жылдың басында Бакуде 12 Starbucks мекемесі бар.

2015-2016 жылдың қысында Starbucks [[Алматы]] қаласында алғашқы мекемені ашты.

2016 жылдың қыркүйегінде Starbucks Қазақстан астанасы - [[Астана]]да да ашылды.

2018 жылдың 6 қыркүйегінде Starbucks компаниясы [[Милан]]да [[Италия]]да өзінің алғашқы кофеханасын ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.euronews.com/2018/09/06/starbucks-opens-in-italy|title=Итальянская премьера Starbucks|publisher=Euronews|date=2018-09-06|accessdate=2018-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907032234/http://ru.euronews.com/2018/09/06/starbucks-opens-in-italy|archivedate=2018-09-07|deadlink=no}}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

=== Жабылғаны ===
2003 жылы мықты жергілікті бәсекелестікке тап болған Starbucks [[Израиль]]дегі барлық алты дүкенді &quot;тұрақты қызмет мәселелері&quot; мен &quot;бизнес үшін жағымсыз жағдай&quot; себептерімен жауып тастады.

2007 жылғы шілдесінде Starbucks тыйым салынған қалада ([[Бейжің|Пекин]]) мекемені жауып тастады. Кофе дүкені 2000 жылы ашылғаннан бастап, үнемі пікірталастардың қайнар көзіне айналды, наразылық білдірушілер бұл жерде американдық тізбек мекемесінің болуы &quot;қытай мәдениетін бұзады&quot; деп мәлімдеді.

[[Сурет:Lody marki Starbucks.jpg|250px|нобай|Starbucks кофесі]]

2008 жылғы шілдесінде компания компанияға тиесілі 600 жеткіліксіз тиімді дүкендердің жабылатынын және экономикалық тұрақсыздыққа байланысты АҚШ-тағы тарату жоспарларының қысқарғанын жариялады. 2008 жылдың 29 шілдесінде Starbucks сонымен қатар брендті жандандыру және кірісті арттыру жоспарының бөлігі ретінде сатылымнан тыс мыңға жуық жұмыс орнын қысқартты. Бұл ретте 550 жұмыстан босату орын алды, қалған жұмыс орындары бос қалды. Бұл жабулар мен жұмыстан босату 1990-шы жылдардың ортасында басталған компанияның өсу және кеңею кезеңін аяқтады.

2008 жылғы шілдесінде Starbucks келесі айда [[Аустралия]]дағы 84 дүкеннің 61-ін жабатынын жариялады. Сидней университетінің Стратегиялық менеджмент бойынша сарапшысы Ник Уэйлс былай деп түсіндірді: &quot;Starbucks аустралиялық кофе мәдениетін түсіне алмады&quot;. 2014 мамырында Starbucks Аустралия нарығында жалғасып жатқан шығындар туралы жариялады, бұл қалған Withers Group дүкендерін сатуға әкелді.

2022 жылы Starbucks Ресейдегі 130 мекемені жауып, [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не байланысты нарықтан кетті.&lt;ref name=&quot;сілтеме1&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://stories.starbucks.com/press/2022/update-to-starbucks-partners-on-our-business-in-russia/|title=Update to Starbucks partners on our business in Russia|publisher=Starbucks Stories|accessdate=2022-06-12}}&lt;/ref&gt;

Компания сонымен қатар [[Hear Music]] музыкалық дүкендер желісін дамытуда.

=== Елдер бойынша ===
2022 жылғы жағдай бойынша Starbucks әлемнің 79 елінде бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statista.com/statistics/266465/number-of-starbucks-stores-worldwide/|title=Number of Starbucks stores worldwide|publisher=Statista|lang=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
&lt;!-- sorted by short column --&gt;
![[Африка]]
![[Солтүстік Америка]]
![[Оңтүстік Америка]]
![[Океания]]
&lt;!-- sorted by long column --&gt;
![[Азия]]
![[Еуропа]]
|- valign=&quot;top&quot;
|
* {{байрақ|ОАР}} 
* {{байрақ|Мысыр}} 
* {{байрақ|Марокко}}
* {{байрақ|Тунис}}
|
* {{байрақ|Багам аралдары}}
* {{байрақ|Гватемала}}
* {{байрақ|Канада}}
* {{байрақ|Коста-Рика}}
* {{байрақ|Мексика}}
** {{байрақ|Аруба}}
** {{байрақ|Кюрасао}}
* {{байрақ|Панама}}
* {{байрақ|Сальвадор}}
* {{байрақ|АҚШ}}
** {{байрақ|Пуэрто-Рико}}
* {{байрақ|Кайман аралдары}}
* {{байрақ|Доминикан Республикасы}}
* {{байрақ|Барбадос}}
|
* {{байрақ|Аргентина}}
* {{байрақ|Боливия}}
* {{байрақ|Бразилия}}
* {{байрақ|Колумбия}}
* {{байрақ|Перу}}
* {{байрақ|Чили}}
* {{байрақ|Уругвай}}
|
* {{байрақ|Аустралия}}
* {{байрақ|Жаңа Зеландия}}
|rowspan=&quot;2&quot;|
* {{байрақ|Бахрейн}}
* {{байрақ|Бруней}}
* {{байрақ|Вьетнам}}
* {{байрақ|Индонезия}}
* {{байрақ|Иордания}}
* {{байрақ|Катар}}
* {{байрақ|Қазақстан}}
* {{байрақ|Қытай}}
** {{байрақ|Гонконг}}
** {{байрақ|Макао}}
* {{байрақ|Кувейт}}
* {{байрақ|Ливан}}
* {{байрақ|Малайзия}}
* {{байрақ|БАӘ}}
* {{байрақ|Оман}}
* {{байрақ|Сауд Арабиясы}}
* {{байрақ|Сингапур}}
* {{байрақ|Тайланд}}
* {{байрақ|Тайвань}}
* {{байрақ|Филиппиндер}}
* {{байрақ|Оңтүстік Корея}}
* {{байрақ|Жапония}}
|rowspan=&quot;2&quot;|
* {{байрақ|Аустрия}}
* {{байрақ|Әзірбайжан}}
* {{байрақ|Андорра}}
* {{байрақ|Болгария}}
* {{байрақ|Ұлыбритания}}
** [[Сурет:Flag of Guernsey.svg|22px]] [[Гернси]]
* {{байрақ|Мажарстан}}
* {{байрақ|Германия}}
* {{байрақ|Грекия}}
* {{байрақ|Дания}}
* {{байрақ|Ирландия}}
* {{байрақ|Испания}}
* {{байрақ|Италия}}
* {{байрақ|Мальта}}
* {{байрақ|Кипр}}
* {{байрақ|Люксембург}}
* {{байрақ|Монако}}
* {{байрақ|Нидерланд}}
* {{байрақ|Норвегия}}
* {{байрақ|Польша}}
* {{байрақ|Португалия}}
* {{байрақ|Румыния}}
* {{байрақ|Сербия}}
* {{байрақ|Словакия}}
* {{байрақ|Түркия}}
* {{байрақ|Финляндия}}
* {{байрақ|Франция}}
* {{байрақ|Чехия}}
* {{байрақ|Швейцария}}
* {{байрақ|Швеция}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; |[[Сурет:Starbucks Map.svg|ортаға|550x550 нүкте]]
|}

== Қызықты айғақтар ==
[[Сурет:Starbucks Coffee Mannheim August 2012.JPG|200px|нобай|оңға|Starbucks кафесі, Мангейм ([[Баден-Вюртемберг]], [[Германия]]), 2012 жыл]]
Starbucks кофейняларына орын таңдаған кезде негізгі бір талап бар ( дегенмен, ол әрқашанда орындала бермейді): кіре беріс есік шығыс немесе оңтүстікке қарауы тиіс, тек солтүстікке ғана емес. Starbucks брендінің негізін қалағандардың бірі Сиотт Берберидің айтуы бойынша, бұл талап мәні - келушілер тек қана түскі күншуақпен ғана рахаттануы тиіс, дегенмен оның барысында күн олардың беттеріне түспеуі керек. 2006 ж. компаниямен сатылған кофенің 1,36 кг.-ның 6% Fair trade болып сертификацияланды.

'''Starbucks''' — өмірдің соншалықты қарапайым әдеті болып кеткен, ол тіпті көптеген әзілдердің тақырыбына айналып отыр. Мысалы, &quot;[[Шрек 2]]&quot; мультфильмінде Farbucks атты кофейнялар желісі жұмыс істейді. Brandchannel компаниясының бағалауы бойынша, Starbucks дүниежүзіндегі ең ірі әрі танымал деген 10 брендтің қатарына кіреді. Бәрінен қызығы, компания ешқашан маркетинг пен жарнамаға қаражат бөлмеген. 90 ж. ортасында  Starbucks шетелдік нарықтарға кіре бастаған кезінде, оның жылдық жарнамалық бюджеті небәрі 15 млн.$ құраған, ал [[Кока-кола|Coca-Cola]] жарнамаға күніне одан да көп қаражат жұмсайды.

'''Starbucks''' дәмді сусынды ұнататын адамдарға жаңа қызмет көрсетудің стандартын енгізген болатын: барлық кофейняларды коф картондық станқандарда ұсыныла бастады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
{{commonscat|Starbucks}}
* {{Ресми сайт|starbucks.com}} 
* [https://www.starbucks.com.kz/ Қазақстан Starbucks сайты] {{ref-ru}}
* [https://www.starbucksathome.com/kz/kk/story/biz-turaly Starbucks компаниясы туралы]

[[Санат:1971 жылы құрылған компаниялар]]
[[Санат:АҚШ компаниялары]]</text>
      <sha1>3f1wlhfuzrbumqdteqzua0f6fbj9w3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625888</id>
      <parentid>3625873</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30156" sha1="hbmiempbqj6f51jp1qvb8yeoq9ritr0" xml:space="preserve">{{Компания
|атауы = Starbucks Corporation
|логотипі = Starbucks Corporation Logo 2011.png
|түрі = [[Қоғамдық компания]]
|биржадағы листингі = {{NASDAQ|SBUX}}
|қызметі = 
|ұраны = 
|құрылды = {{Start date and age|df=yes|1971|3|30}}
|жабылды = 
|жабылуының себебі = 
|ізбасары = 
|бұрынғы атауы = 
|құрушы = Джерри Болдуин, Гордон Боукер және Зев Сигл
|орналасуы = {{байрақ|АҚШ}}: [[Сиэтл]], [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|басты адамдары = [[Говард Шульц]]
|саласы = [[кофехана]]
|өнімі = [[кофе]], [[шай]], смузи (жеміс-жидектен жасалған сусын), дәмді пісірілген нан
|айналым = {{өсім}} 29,1 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;&gt;{{cite web|url=https://s22.q4cdn.com/869488222/files/doc_financials/2021/ar/Starbucks-Fiscal-2021-Annual-Report.pdf|title=Starbucks Corporation Annual Report 2021|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=|lang=en}}&lt;/ref&gt;
|операциялық кіріс = {{өсім}} 4,87 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|таза табысы = {{өсім}} 4,2 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|қызметкерлер саны = {{өсім}} 383 000 адам (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|меншікті капиталы = −5,32 млрд $ (2021)&lt;ref name=&quot;Starbucks2021&quot;/&gt;
|басшы компания = Starbucks Corporation
|бағынышты компания = [[Hear Music]]
|аудитор = [[Deloitte]]
|сайты = {{URL|starbucks.com}}
}}
'''Starbucks''' («'''Старбакс'''» деп оқылады) — клиенттеріне [[кофе]] сусындарын ұсынып, сатуға бағытталған және де [[кофехана]]лар атауы болып келетін американдық [[компания]]. Starbucks — дүниежүзіндегі ең ірі кофеханалары бар компания. Starbucks [[эспрессо]], [[капучино]], [[латте макиато]] және өзге де ыстық және салқын кофе сусындарын, ыстық және салқын [[сэндвич]]терді, [[бәліш]]терді, шайнамаларды, стақан мен шыны-аяқтарды да сатумен айналысады.

== Тарихы ==
[[Сурет:Original Starbucks.jpg|200px|нобай|солға|Вашингтон штаты Сиэтл қаласында 1977 жылы ашылған кофехана]]
1971 ж. ағылшын тілінің мұғалімі [[Джерри Болдуин]], тарих пәнінің мұғалімі [[Зев Сигл]] және [[Гордон Боукер]] атты жазушы 1350 доллардан жинап, тағы 5000-ын қарызға алып, [[кофе]] мен оның [[кофе дәндері|дән]]дерін сатуға арналған [[дүкен]]ді ашады. Ол [[Сиэтл]] қаласында, [[Вашингтон (штат)|Вашингтон штатында]] болған болатын. Дүкеннің атауын [[Герман Мелвилл]]дің  «[[Моби Дик]]&lt;nowiki/&gt;» атты романындағы персонаж  Ахава капитанының бірінші көмекшісінің атымен қояды; логотипінде - [[сирена]]ның суреті қойылады. Сорттарды таңдау мен кофенің дәндерін дұрыс қуыруды олар Peet’s Coffee компаниясының басшысы Альфред Питтен үйренеді. Starbucks алғашқы 9 ай бойы дәндерді Peet’s Coffee компаниясынан сатып алып жүреді, кейін серіктестер өздерінің дүкендеріне жаңадан қуыратын [[пеш]] орнатып, екінші дүкен ашады. 1981 жылы 5 дүкендей орнатып, кофені қуыратын кішкене [[фабрика]] және кофе дәндерін [[бар]]лар, [[кафе]]лер, [[мейрамхана]]ларға тасымалдауға арнайы сату бөлімі жұмыс істейді. 1979 жылы Starbucks иелері  Peet’s Coffee компаниясын сатып алады. 1987 жылы Starbucks дүкендері  Il Giornale (Starbucks-тың бұрынғы қызметкері) кофейняларының иесі Говард Шульцке 4 млн. доллар шамасында сатылады. Өздерінің кофйеняларын ол Starbucks деп, ал компаниясын «Starbucks Corporation» деп өзгертеді. 1988 жылы компания [[пошта]] бойынша сатуды жүзеге асырып, өздерінің өнімдерінің бірінші каталогын жасап, АҚШ-тың әр түрлі штаттарындағы 33 дүкендермен байланыстарын орнатады. 1996 жылы АҚШ-тан тыс ең бірінші кофейня [[Жапония]]да ашылады. 1990 жылдары Starbucks әр жұмыс күні жаңа дүкен ашып отырған, осы концепциясын компания 2000 жылға дейін ұстап отырды.

== Иелері мен басшылығы ==
[[Сурет:Starbuckscenter.jpg|200px|нобай|солға|Компанияның Сиэтлдегі штаб-пәтері]]
2011 жылдың көктеміндегі компанияның аса ірі акционерлері: Fidelity Investments (11,1%), BlackRock (5,7%), Capital World Investors (5,4%), компания менеджменті (4,8%). Starbucks Corporation-нің директорлар кеңесінің төрағасы, бас басқарушы мен президенті — [[Говард Шульц]] (Howard Schultz).

== Қызметі ==
2021 жылғы қорытындылары бойынша, «Starbucks»-тың 80 елде 30 мыңнан астам [[кофехана]]сы бар, 9 мыңға жуығы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та орналасқан және 7500-дейі Starbucks Corporation-ге тиесілі, ал қалғандары [[лицензия]] мен [[франчайзинг]] бойынша ашылған болатын. Starbucks Entertainment департаменті мен Hear Music брендінің көмегімен компания кітаптар, музыкалық жинақтар мен видеофильмдерді таратады. Ондай тауарлардың көбісі маусымдық және белгілі бір салада сатуға арналған. Starbucks-тың фирмалық балмұздағы және кофені азық-түлік сататын дүкендер де бар. Желінің жалпы қызметкерлер саны - 140 мың. адам. Компанияның 2010 жылғы табысы 10,7 млрд $ құрады, оның ішінде таза табысы 945 млн болды.

== Таралуы ==
[[Сурет:Starbucksdesk.jpg|200px|нобай|солға|Starbucks-тың әдеттегі көрмесі]]
=== Қолданыстағы ===
2007 жылдың қорытындысы бойынша әлемнің 43 елінде 15700 Starbucks кофеханасы ашылды&lt;ref&gt;[http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf Starbucks. Company Profile] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015055833/http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf |date=2009-10-15 }}&lt;/ref&gt;, оның шамамен 7500-і Starbucks Corporation компаниясына тиесілі, ал қалғандары [[лицензия]] бойынша ашылды. Starbucks табиғи кофе, [[эспрессо]] негізіндегі сусындар, басқа да ыстық және салқын сусындар, жеңіл тағамдар, кофе дәндері мен кофе дайындауға және қызмет көрсетуге арналған керек-жарақтарды сатады. Starbucks Entertainment департаментінің және Hear Music брендінің көмегімен компания кітаптарды, музыкалық жинақтарды және бейнефильмдерді таратады. Бұл өнімдердің көпшілігі маусымдық немесе белгілі бір салада сатуға арналған. Starbucks маркалы [[балмұздақ]] пен кофе азық-түлік супермаркеттерінде де сатылады. Компанияның көптеген өнімдері маусымдық немесе рельефке тән.

[[Сурет:Starbucks CityCenter Doha.jpg|230px|нобай|Starbucks, [[Доһа|Доха]], 2006]]

Starbucks кофеханаларына арналған үй-жайларды таңдаудағы басты талаптардың бірі: алдыңғы есік шығысқа немесе оңтүстікке және ешқашан солтүстікке қарауы керек. Скотт Бедберидің айтуынша, 1995 жылдан 1998 жылға дейін Starbucks кофеханалар желісінің бренд сәулетшісі болған, бұл келушілер күндізгі жарықтан ләззат алуы керек, бірақ күн олардың бетіне түспеуі қажет.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sf-online.ru/article.asp?OID=FE7E3341-1899-4E63-86D7-0BD8B726A99C&amp;magOID=9D0F17D3-24FF-449C-A9CD-1BFF9E495BFC |title=Starbucks не продает кофе |author=Дмитрий Лисицин |date=2007-10-22 |work=Секрет фирмы, № 41 (224) |publisher= |accessdate=2011-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071027043337/http://www.sf-online.ru/article.asp?OID=FE7E3341-1899-4E63-86D7-0BD8B726A99C&amp;magOID=9D0F17D3-24FF-449C-A9CD-1BFF9E495BFC|archivedate=2007-10-27 |deadlink=1}}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Starbucks in WashingtonDC.jpg|230px|нобай|Starbucks, [[Вашингтон]], 2006]]

2014 ақпан айындағы жағдай бойынша Starbucks 65 елде және аумақта болды.

2008-де компания [[Аргентина]], [[Бельгия]], [[Бразилия]], [[Болгария]], [[Чехия]] және [[Португалия]]да нүктелерді ашып, өзінің кеңеюін жалғастырды.

Еуропа мен Скандинавия елдеріне кеңейту 2009-да жалғасты. Сәуірде нүктелер [[Польша]]да, тамызда — [[Утрехт]]те (Нидерланды), ал қазан айында [[Швеция]]да Стокгольм — Арланд әуежайында пайда болды.

2010-да жаңа нарықтарға қатысудың өсуі де жалғасты. 2010 жылдың мамырында Оңтүстік Африкадағы Оңтүстік күн қонақ үйлері Starbucks-пен Оңтүстік Африканың кейбір оңтүстік және Цонга күн қонақ үйлерінде Starbucks кофесін қайнатуға мүмкіндік беретін келісімге қол қойды. Келісімге қол жеткізу себептерінің бірі [[Оңтүстік Африка Республикасы|ОАР]]-да футболдан әлем чемпионатының ашылуы болды. 2010 маусымында Starbucks [[Будапешт]]те алғашқы дүкенін ашты. Қараша айында компания Орталық Америкада, Сан-Сальвадордың астанасы Эль-Сальвадорда алғашқы дүкен ашты.

2010 желтоқсанында Starbucks Royal Caribbean International компаниясымен серіктестікте өзінің алғашқы кеме нүктесін ашуды талқылады. Starbucks Royal Caribbean International екінші ірі кеме операторы және әлемдегі екінші ірі кеме allure of the Seas бортында дүкен ашты.

Starbucks [[Алжир]]дің астанасы [[Алжир (қала)|Алжирде]] өзінің үшінші африкалық нүктесін (Египет пен Мароккодан кейін) Алжирдің Cevital компаниясымен бірлесе отырып ашуды жоспарлап отыр.

2011 қаңтарында Starbucks және Tata Coffee, Азиядағы ең ірі кофе өсіретін компания [[Үндістан]]да Starbucks бизнесін ашу және Кодагу қаласындағы Tata Coffee зауытында астықты қуыру бойынша стратегиялық одақ жоспарларын жариялады. 2007 жылы сәтсіз басталғанына қарамастан, 2012 жылдың қаңтарында Starbucks Tata Starbucks-тің (Tata Global Beverages компаниясымен 50/50) бірлескен меншігі туралы жариялады. Бұл компания Үндістандағы Starbucks нүктелерін Starbucks Coffee &quot;A Tata Alliance&quot;альянсы ретінде иеленеді және басқарады. Үндістандағы алғашқы Starbucks мекемесі 19 жылы 2012 қазанда Бомбейде ашылды.

2011 ақпан айында Starbucks [[Норвегия]]да кофе сататын дүкендерді қолдай отырып, кофе сатуды бастады. Норвегиядағы Starbucks брендімен алғашқы дүкен 8 жылдың 2012 ақпанында Осло қаласындағы Гардермуэн әуежайында ашылды. 2011 жылдың қазан айында Starbucks Бейжіңде Шоуду әуежайының № 3 терминалының халықаралық ұшу залында тағы бір нүкте ашты, мекеме Қытайдағы компанияның 500-ші және әуежайда 7-ші орынға айналды. Компания 2015 жылға қарай Қытайда 1500 нүкте ашуды жоспарлап отыр. 2012 мамырында Starbucks өзінің алғашқы кофеханасын Хельсинки-Вантаа әуежайында ашты. Жақында Starbucks қалада дүкен ашты. Сан-Хосе, Коста-Рика екі жүру орнында: 1 орталықта, екіншісі Авенидада.

[[Сурет:Starbucks-seoul.JPG|250px|нобай|солға|Starbucks, [[Сеул]], [[Корея Республикасы|Корея]], 2020]]

2012 қазанында Starbucks келесі бес жылда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-та мың дүкен ашу жоспарын жариялады. Сол айда Алабама мемлекеттік университетінің Фергюсон орталығында АҚШ-тағы ең үлкен мекеме ашылды.

2013-да Starbucks басшылығы [[Дания]]дағы ең ірі бөлшек сауда компаниясы — Danish Supermarket-пен ынтымақтастықты бастады. Алғашқы Starbucks мекемесі 2013 тамызында Ольборг пен Орхустағы Danish Supermarket дүкендерінде ашылды.

[[Сурет:Starbucks in Finland.jpg|250px|нобай|солға|[[Финляндия]] әуежайында, 2018]]

2013 тамызында Starbucks бас директоры Ховард Шульц Колумбияда Starbucks дүкендерінің ашылғанын жеке жариялады. Оның мәлімдемесіне сәйкес, алғашқы кафе 2014 жылы Боготада, келесі бес жылда тағы 50 елде ашылды. Шульц сонымен бірге Starbucks Колумбия Үкіметімен және USAID-пен бірге жұмыс істейтінін, &quot;жергілікті кофе өндірушілердің мүмкіндіктерін кеңейтуді және кофенің мағынасын, мұрасы мен дәстүрлерін әлемге таратуды&quot;жалғастыратынын айтты. Компания басшылығы Колумбия нарығына агрессивті кеңейту испандық Starbucks серіктестерімен: Alsea компаниясымен және Colcafe арқылы кофе жеткізуде Starbucks-пен жұмыс істеген колумбиялық Grupo Nutresa азық-түлік конгломератымен Ортақ қадам болғанын атап өтті. Бұл хабарландыру өткен жылы Колумбияның Манисалес қаласында Starbucks фермерлерін қолдау орталығы ашылғаннан кейін жасалды, бұл Компанияның Колумбиядағы позициясын нығайтты.

Starbucks [[Боливия]]дағы алғашқы кафе 2014 жылы Санта-Крус-де-ла-Сьерра қаласында, ал [[Панама]]дағы алғашқы кафе 2015 жылы ашылатынын жариялады.

[[Сурет:Starbucks barcelona.jpg|250px|нобай|Starbucks, [[Барселона]], 2014]]

2014 жылы Starbucks [[Колумбия]]да алты дүкен ашты және 2015 жылы [[Богота]]да оннан астам мекеме ашуды жоспарлап отыр.

2014 тамызында Starbucks [[Ханой]]да (Вьетнам) 4 дүкен ашты.

2015 басында Starbucks [[Гернси]] аралындағы Сент-Питер портындағы ағылшын арнасының аралдарында алғашқы мекемені ашты.

[[Сурет:Starbucks-germany.jpg|250px|нобай|[[Германия]]ның [[Майндағы Франкфурт|Франкфурт]] қаласында, 2004]]

Ақпан айында 2015 Starbucks мекемесі Орландо, Флорида маңындағы Disney's Hollywood Studios саябағының Голливуд бульварында ашылып, диснейуорлд қаласындағы Starbucks-тың төртінші мекемесі болды (Magic Kingdom, Epcot саябақтарында және Диснейдегі Downtown-да екі нүкте бар). Осы төртке қосымша, Диснейленд парктерінде, Дисней Калифорния оқиғасында, Анахаймдағы Диснейдегі Даунтаун Диснейде және диснейдегі Дисней ауылында мекемелер бар. Диснейдің Downtown паркіндегі мекемелерді Starbucks басқарады, ал тақырыптық парктерден тыс мекемелерді Дисней басқарады.

2015 жылы Starbucks [[Баку]]де алғашқы мекемені ашты. 2019 жылдың басында Бакуде 12 Starbucks мекемесі бар.

2015-2016 жылдың қысында Starbucks [[Алматы]] қаласында алғашқы мекемені ашты.

2016 жылдың қыркүйегінде Starbucks Қазақстан астанасы - [[Астана]]да да ашылды.

2018 жылдың 6 қыркүйегінде Starbucks компаниясы [[Милан]]да [[Италия]]да өзінің алғашқы кофеханасын ашты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.euronews.com/2018/09/06/starbucks-opens-in-italy|title=Итальянская премьера Starbucks|publisher=Euronews|date=2018-09-06|accessdate=2018-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907032234/http://ru.euronews.com/2018/09/06/starbucks-opens-in-italy|archivedate=2018-09-07|deadlink=no}}{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;

=== Жабылғаны ===
2003 жылы мықты жергілікті бәсекелестікке тап болған Starbucks [[Израиль]]дегі барлық алты дүкенді &quot;тұрақты қызмет мәселелері&quot; мен &quot;бизнес үшін жағымсыз жағдай&quot; себептерімен жауып тастады.

2007 жылғы шілдесінде Starbucks тыйым салынған қалада ([[Бейжің|Пекин]]) мекемені жауып тастады. Кофе дүкені 2000 жылы ашылғаннан бастап, үнемі пікірталастардың қайнар көзіне айналды, наразылық білдірушілер бұл жерде американдық тізбек мекемесінің болуы &quot;қытай мәдениетін бұзады&quot; деп мәлімдеді.

[[Сурет:Lody marki Starbucks.jpg|250px|нобай|Starbucks кофесі]]

2008 жылғы шілдесінде компания компанияға тиесілі 600 жеткіліксіз тиімді дүкендердің жабылатынын және экономикалық тұрақсыздыққа байланысты АҚШ-тағы тарату жоспарларының қысқарғанын жариялады. 2008 жылдың 29 шілдесінде Starbucks сонымен қатар брендті жандандыру және кірісті арттыру жоспарының бөлігі ретінде сатылымнан тыс мыңға жуық жұмыс орнын қысқартты. Бұл ретте 550 жұмыстан босату орын алды, қалған жұмыс орындары бос қалды. Бұл жабулар мен жұмыстан босату 1990-шы жылдардың ортасында басталған компанияның өсу және кеңею кезеңін аяқтады.

2008 жылғы шілдесінде Starbucks келесі айда [[Аустралия]]дағы 84 дүкеннің 61-ін жабатынын жариялады. Сидней университетінің Стратегиялық менеджмент бойынша сарапшысы Ник Уэйлс былай деп түсіндірді: &quot;Starbucks аустралиялық кофе мәдениетін түсіне алмады&quot;. 2014 мамырында Starbucks Аустралия нарығында жалғасып жатқан шығындар туралы жариялады, бұл қалған Withers Group дүкендерін сатуға әкелді.

2022 жылы Starbucks Ресейдегі 130 мекемені жауып, [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не байланысты нарықтан кетті.&lt;ref name=&quot;сілтеме1&quot;&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://stories.starbucks.com/press/2022/update-to-starbucks-partners-on-our-business-in-russia/|title=Update to Starbucks partners on our business in Russia|publisher=Starbucks Stories|accessdate=2022-06-12}}&lt;/ref&gt;

Компания сонымен қатар [[Hear Music]] музыкалық дүкендер желісін дамытуда.

=== Елдер бойынша ===
2022 жылғы жағдай бойынша Starbucks әлемнің 79 елінде бар.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statista.com/statistics/266465/number-of-starbucks-stores-worldwide/|title=Number of Starbucks stores worldwide|publisher=Statista|lang=en}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
&lt;!-- sorted by short column --&gt;
![[Африка]]
![[Солтүстік Америка]]
![[Оңтүстік Америка]]
![[Океания]]
&lt;!-- sorted by long column --&gt;
![[Азия]]
![[Еуропа]]
|- valign=&quot;top&quot;
|
* {{байрақ|ОАР}} 
* {{байрақ|Мысыр}} 
* {{байрақ|Марокко}}
* {{байрақ|Тунис}}
|
* {{байрақ|Багам аралдары}}
* {{байрақ|Гватемала}}
* {{байрақ|Канада}}
* {{байрақ|Коста-Рика}}
* {{байрақ|Мексика}}
** {{байрақ|Аруба}}
** {{байрақ|Кюрасао}}
* {{байрақ|Панама}}
* {{байрақ|Сальвадор}}
* {{байрақ|АҚШ}}
** {{байрақ|Пуэрто-Рико}}
* {{байрақ|Кайман аралдары}}
* {{байрақ|Доминикан Республикасы}}
* {{байрақ|Барбадос}}
|
* {{байрақ|Аргентина}}
* {{байрақ|Боливия}}
* {{байрақ|Бразилия}}
* {{байрақ|Колумбия}}
* {{байрақ|Перу}}
* {{байрақ|Чили}}
* {{байрақ|Уругвай}}
|
* {{байрақ|Аустралия}}
* {{байрақ|Жаңа Зеландия}}
|rowspan=&quot;2&quot;|
* {{байрақ|Бахрейн}}
* {{байрақ|Бруней}}
* {{байрақ|Вьетнам}}
* {{байрақ|Индонезия}}
* {{байрақ|Иордания}}
* {{байрақ|Катар}}
* {{байрақ|Қазақстан}}
* {{байрақ|Қытай}}
** {{байрақ|Гонконг}}
** {{байрақ|Макао}}
* {{байрақ|Кувейт}}
* {{байрақ|Ливан}}
* {{байрақ|Малайзия}}
* {{байрақ|БАӘ}}
* {{байрақ|Оман}}
* {{байрақ|Сауд Арабиясы}}
* {{байрақ|Сингапур}}
* {{байрақ|Тайланд}}
* {{байрақ|Тайвань}}
* {{байрақ|Филиппиндер}}
* {{байрақ|Оңтүстік Корея}}
* {{байрақ|Жапония}}
|rowspan=&quot;2&quot;|
* {{байрақ|Аустрия}}
* {{байрақ|Әзірбайжан}}
* {{байрақ|Андорра}}
* {{байрақ|Болгария}}
* {{байрақ|Ұлыбритания}}
** [[Сурет:Flag of Guernsey.svg|22px]] [[Гернси]]
* {{байрақ|Мажарстан}}
* {{байрақ|Германия}}
* {{байрақ|Грекия}}
* {{байрақ|Дания}}
* {{байрақ|Ирландия}}
* {{байрақ|Испания}}
* {{байрақ|Италия}}
* {{байрақ|Мальта}}
* {{байрақ|Кипр}}
* {{байрақ|Люксембург}}
* {{байрақ|Монако}}
* {{байрақ|Нидерланд}}
* {{байрақ|Норвегия}}
* {{байрақ|Польша}}
* {{байрақ|Португалия}}
* {{байрақ|Румыния}}
* {{байрақ|Сербия}}
* {{байрақ|Словакия}}
* {{байрақ|Түркия}}
* {{байрақ|Финляндия}}
* {{байрақ|Франция}}
* {{байрақ|Чехия}}
* {{байрақ|Швейцария}}
* {{байрақ|Швеция}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; |[[Сурет:Starbucks Map.svg|ортаға|550x550 нүкте]]
|}

== Қызықты айғақтар ==
[[Сурет:Starbucks Coffee Mannheim August 2012.JPG|200px|нобай|оңға|Starbucks кафесі, Мангейм ([[Баден-Вюртемберг]], [[Германия]]), 2012 жыл]]
Starbucks кофейняларына орын таңдаған кезде негізгі бір талап бар ( дегенмен, ол әрқашанда орындала бермейді): кіре беріс есік шығыс немесе оңтүстікке қарауы тиіс, тек солтүстікке ғана емес. Starbucks брендінің негізін қалағандардың бірі Сиотт Берберидің айтуы бойынша, бұл талап мәні - келушілер тек қана түскі күншуақпен ғана рахаттануы тиіс, дегенмен оның барысында күн олардың беттеріне түспеуі керек. 2006 ж. компаниямен сатылған кофенің 1,36 кг.-ның 6% Fair trade болып сертификацияланды.

'''Starbucks''' — өмірдің соншалықты қарапайым әдеті болып кеткен, ол тіпті көптеген әзілдердің тақырыбына айналып отыр. Мысалы, &quot;[[Шрек 2]]&quot; мультфильмінде Farbucks атты кофейнялар желісі жұмыс істейді. Brandchannel компаниясының бағалауы бойынша, Starbucks дүниежүзіндегі ең ірі әрі танымал деген 10 брендтің қатарына кіреді. Бәрінен қызығы, компания ешқашан маркетинг пен жарнамаға қаражат бөлмеген. 90 ж. ортасында  Starbucks шетелдік нарықтарға кіре бастаған кезінде, оның жылдық жарнамалық бюджеті небәрі 15 млн.$ құраған, ал [[Кока-кола|Coca-Cola]] жарнамаға күніне одан да көп қаражат жұмсайды.

'''Starbucks''' дәмді сусынды ұнататын адамдарға жаңа қызмет көрсетудің стандартын енгізген болатын: барлық кофейняларды коф картондық станқандарда ұсыныла бастады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
{{commonscat|Starbucks}}
* {{Ресми сайт|starbucks.com}} 
* [https://www.starbucks.com.kz/ Қазақстан Starbucks сайты] {{ref-ru}}
* [https://www.starbucksathome.com/kz/kk/story/biz-turaly Starbucks компаниясы туралы]

[[Санат:1971 жылы құрылған компаниялар]]
[[Санат:АҚШ компаниялары]]</text>
      <sha1>hbmiempbqj6f51jp1qvb8yeoq9ritr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юкка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>197138</id>
    <revision>
      <id>3626097</id>
      <parentid>2909157</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдебиет */</comment>
      <origin>3626097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4381" sha1="3govtqkjfnw8w65328y3ko901vt6e8l" xml:space="preserve">{{Taxobox   
| name = Юкка
| image =  Yucca filamentosa.jpg
| image_caption = ''[[Yucca filamentosa]]''
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Дара жарнақтылар]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Қасқыржемдер тұқымдасы|Asparagaceae]]
|subfamilia = [[Agavoideae]]
|genus = '''''Yucca'''''
|genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 40-50 түрі белгілі
}}
'''Юкка''' ({{lang-la|Yucca}}) – [[Қасқыржемдер тұқымдасы|қасқыржемдер]] тұқымдасының агавалар тұқымдас тармағына жататын көпжылдық ағаш пішіндес өсімдік. Солтүстік [[Америка]]ның ылғалды субтропикалық аймағынан шыққан. Табиғатта 40-қа жуық түрі бар.  Елімізде оның бақшада өсетін, аласа бойлы жасыл және ала жапырақты  түрлері өседі. Бақшада өсетін юккалар гүлдейді. Биіктігі 60-80 см. Жазда калың, жиектері тістілеу жапырақтарының ортасынан шырақ секілді гүлсабағы өсіп шығып, қоңырау тәрізді ақ гүл жарады. Төменде біз оның үйде өсетін түріне тоқталамыз. 

''Yucca elephantipes'' – әдемі жапырақты өсімдікке жататын күтімі жеңіл, ыстық пен суыққа төзімді өсімдік. Сүйір жапырақтарының жиектері қырлы, ара тісті болып келеді. Діңінің жоғарғы тұйық басынан семсер тәрізді ұзын да қалың жапырақтары тарала өседі. Жапырақтарының ұзындығы  – 30-75 см, жалпақтығы  –  5-8 см аралығында, түсі жасыл.

=== '''Таралуы''' ===
Джошуа ағаштары Мухаве шөлі сияқты сусыз аймақтарда топталып өседі.

== Жарығы: == 
жарық сүйгіш. Жаз айларында аулаға күн астында өсіруге болады. 
== Жылуы:==
аздап салқынға да және өте ыстыққа да шыдамды. 
==  Суғарылуы:==
жаз күндері жеткілікті мөлшерде, қыста сирек суғарады.
== Ылғалдылығы: ==
құрғақ ауаға төзімді. Су бүркуді  қажет етпейді, дегенмен де жапырақтарын тазарту мақсатында су бүркіп жуып немесе дымқыл  матамен шаңын сүртуге болады.
== Қоректендірілуі:==
наурыздан тамызға дейін айына бір рет топырағы тыңайтылады. Қыс айларында тыңайтқышты қажет етпейді. 
== Аурулары:==
ақ ұнтақ құрттары мен өсімдік биттері сияқты зиянкес жәндіктерден зиян шегеді. Артық суғарғаннан тамыры шіріп кетуге бейім. 
== Көбейтілуі:==
қалемшелеу арқылы көбейтіледі. Ұзарып өскен юкканың діңін 15-20 см ұзындықта бірнеше бөлікке бөліп, тамырландыру жолымен көбейтуге болады. Тұқымы арқылы да көбейтіледі, бірақ ол қиын әрі тиімсіздеу. Сондай-ақ тамырларындағы картоп секілді түйнектерімен көбейткен дұрыс.

==  Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

== Әдебиет ==
* «Гүлстан» республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

[[Санат:Агавалар]]
[[Санат:Қасқыржемдер]]</text>
      <sha1>3govtqkjfnw8w65328y3ko901vt6e8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626098</id>
      <parentid>3626097</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4381" sha1="pvjg799zytwgnvglsi96jdyssttgo12" xml:space="preserve">{{Taxobox   
| name = Юкка
| image =  Yucca filamentosa.jpg
| image_caption = ''[[Yucca filamentosa]]''
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Дара жарнақтылар]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Қасқыржемдер тұқымдасы|Asparagaceae]]
|subfamilia = [[Agavoideae]]
|genus = '''''Yucca'''''
|genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 40-50 түрі белгілі
}}
'''Юкка''' ({{lang-la|Yucca}}) — [[Қасқыржемдер тұқымдасы|қасқыржемдер]] тұқымдасының агавалар тұқымдас тармағына жататын көпжылдық ағаш пішіндес өсімдік. Солтүстік [[Америка]]ның ылғалды субтропикалық аймағынан шыққан. Табиғатта 40-қа жуық түрі бар.  Елімізде оның бақшада өсетін, аласа бойлы жасыл және ала жапырақты  түрлері өседі. Бақшада өсетін юккалар гүлдейді. Биіктігі 60-80 см. Жазда калың, жиектері тістілеу жапырақтарының ортасынан шырақ секілді гүлсабағы өсіп шығып, қоңырау тәрізді ақ гүл жарады. Төменде біз оның үйде өсетін түріне тоқталамыз. 

''Yucca elephantipes'' – әдемі жапырақты өсімдікке жататын күтімі жеңіл, ыстық пен суыққа төзімді өсімдік. Сүйір жапырақтарының жиектері қырлы, ара тісті болып келеді. Діңінің жоғарғы тұйық басынан семсер тәрізді ұзын да қалың жапырақтары тарала өседі. Жапырақтарының ұзындығы  – 30-75 см, жалпақтығы  –  5-8 см аралығында, түсі жасыл.

=== '''Таралуы''' ===
Джошуа ағаштары Мухаве шөлі сияқты сусыз аймақтарда топталып өседі.

== Жарығы: == 
жарық сүйгіш. Жаз айларында аулаға күн астында өсіруге болады. 
== Жылуы:==
аздап салқынға да және өте ыстыққа да шыдамды. 
==  Суғарылуы:==
жаз күндері жеткілікті мөлшерде, қыста сирек суғарады.
== Ылғалдылығы: ==
құрғақ ауаға төзімді. Су бүркуді  қажет етпейді, дегенмен де жапырақтарын тазарту мақсатында су бүркіп жуып немесе дымқыл  матамен шаңын сүртуге болады.
== Қоректендірілуі:==
наурыздан тамызға дейін айына бір рет топырағы тыңайтылады. Қыс айларында тыңайтқышты қажет етпейді. 
== Аурулары:==
ақ ұнтақ құрттары мен өсімдік биттері сияқты зиянкес жәндіктерден зиян шегеді. Артық суғарғаннан тамыры шіріп кетуге бейім. 
== Көбейтілуі:==
қалемшелеу арқылы көбейтіледі. Ұзарып өскен юкканың діңін 15-20 см ұзындықта бірнеше бөлікке бөліп, тамырландыру жолымен көбейтуге болады. Тұқымы арқылы да көбейтіледі, бірақ ол қиын әрі тиімсіздеу. Сондай-ақ тамырларындағы картоп секілді түйнектерімен көбейткен дұрыс.

== Әдебиет ==
* «Гүлстан» республикалық ғылыми-танымдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727

==  Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

[[Санат:Агавалар]]
[[Санат:Қасқыржемдер]]</text>
      <sha1>pvjg799zytwgnvglsi96jdyssttgo12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бозарша</title>
    <ns>0</ns>
    <id>197140</id>
    <revision>
      <id>3626052</id>
      <parentid>2912917</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4976" sha1="acm9v3xgwl8cky34rgn5jtaisk81vdg" xml:space="preserve">{{Taxobox   
| name = Бозарша
| image =  Thuja occidentalis1.jpg
| image_width = 
| image_length =    
| image_caption =   
| regnum = [[Өсімдіктер]]  
| divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]   
| classis = [[Dicotyledon|Magnoliopsida]]   
| ordo = 
| familia = 
| subfamilia =    
| genus = ''Бозарша''   
}}
==  Өсімдік туралы == 
Бозарша – сауырағаштар тұқымдасына жататын қылқанжапырақты ағаш. Өмір сүру ұзақтығы – орташа есеппен 100-150 жыл. Қылқандарының жағымды хош иісі болады. [[АҚШ]], [[Канада]], [[Польша]], [[Нидерланд]] елдері арқылы дүние жүзіне кең таралған. Қазақстанда шет елден әкелінген жиырма шақты түрі көгалдандыруда кең қолданылып келеді. Бозаршаның қылқаны сары, ашық жасыл, ала түсті болады. Қылқаны алтын түсті бозаршаны «Golden Globe» деп атайды және ол үлкен сұраныста. Биік болып өсетін түрлерінің ішінде «Brabant» пен «Smaragd» бозаршалары қала көгалдандыруында  кеңінен қолданылып келеді. Биіктігі - 
60 м дейін жетеді. Бозарша түріне байланысты пішіні әр түрлі болып келеді: «Thuja Danica» шар пішіндес, «T.Brabant» – цилиндр, «T.Smaragd» – конус пішіндес болса, «Т.orientalis» деген түрі жұмыртқа тәрізді болады. Биіктігі түрі мен сұрпына қарай 0,3-15 метр аралығында болып келеді. Бозаршаның өсу жылдамдықтары да түрлеріне байланысты. Оның жылдық өсімі күтіміне қарай 20-60 см-ге дейінгі аралықта. Табиғаттағыдай емес көгалдандыруда бозаршалардың көлемі мен биіктігін қажетті деңгейде пішіндеп ұстауға болады. Көгалдандыруда жасыл қоршау жасауға қолданады. Бозаршаның барлық түрі қырқып, түрлі пішіндер жасауға өте ыңғайлы. Осы қасиетіне байланысты оны аула көгалдандыруда жиі пайдаланады. 
Бозаршаның ағашы жұмсақ әрі мықты. Отанымызда одан шпал, жиһаз, бағана жасайды. Ағашында хош иісті сары түсті эфир майы бар. Оны парфюмерияда (шаш және денеге арналған жуғыш заттар, фитобальзамдар мен хош иісті майлар) және медицинада кеңінен қолданады. Халық медицинасында рак ауруларының алғашқы белгілерін емдеуде пайдаланады. Бозаршаның қылқандары мен қабығын қайнату арқылы несеп айдайтын, іш жүргізетін, күйгенде, суықтағанда, жөтелге қарсы, бас және тіс ауырғанда қолданатын әр түрлі тұнбалар дайындауда қолданады.

==  Күтімі ==
Кез-келген түрі жылы әрі ылғалды жерді ұнатады. Климаты ылғалды, ыстық аймақтарда тез өседі. Барлық түрін жиі және мол суғару керек. Бұтағын қырқып, пішіндеп отырған дұрыс. Қылқанының түсі қанық болуы үшін, жылына екі рет құрамында азоты көп тыңайтқыштармен қоректендірген жөн.

==  Көбейтілуі ==
Жылыжайларда тұқымынан немесе ерте көктемде қалемшелеу арқылы көбейтіледі.

== Бозарша туралы тақпақ ==

Бозаршада ұнамды

Баға жетпес бар көрік.

Қысы-жазы тұрады

Аулаңызға сән беріп.

== Әдебиет ==
* Қ 74  Құлжабаева Г.Ә. Қылқанжапырақтылар: Дидактикалық материал - Алматы, 2010 - 14 бISBN 978-601-7237-07-3

== Сілтемелер == 
* [http://www.gulstan.kz/  Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104018/http://gulstan.kz/ |date=2012-02-20 }}

[[Санат:Қылқан жапырақтылар]]</text>
      <sha1>acm9v3xgwl8cky34rgn5jtaisk81vdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тюрингия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204095</id>
    <revision>
      <id>3625895</id>
      <parentid>3091152</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10936" sha1="5eqe5yd709kny7230b5do9z0xm5iogx" xml:space="preserve">{{Әкімшілік бірлік
 |Түс1                             = {{түс|Германия}}
 |Қазақша атауы                    = Тюрингия
 |Шынайы атауы                     = Freistaat Thüringen
 |Елтаңба                          = Coat of arms of Thuringia.svg
 |Ту                               = Flag of Thuringia.svg{{!}}border
 |Ел                               = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region                          = 
  |type                            = 
  |деңгей                          = 
  |CoordScale                      =  
 |Статусы                          = федералды жер
 |Астанасы                         = [[Эрфурт]]
 |Ірі қалалары                     = 
 |Басшысы                          = Кристине Либеркнехт  ([[Христиан-социал одағы|ХСО]])
  |Басшының түрі                   = Премьер-министр
 |ЖІӨ                              = 
  |ЖІӨ жылы                        = 
  |ЖІӨ бойынша орны                = 
  |Жан басына шаққанда ЖІӨ орны    = 
 |Тілі                             = 
 |Тұрғыны                          = 2&amp;nbsp;378&amp;nbsp;000
  |Санақ жылы                      = 
  |Пайызы                          = 
  |Халық саны бойынша орны         = 
  |Тығыздығы                       = 156
  |Тығыздығы бойынша орны          = 
  |Ұлттық құрамы                   = 
  |Конфессионалдық құрамы          = 
 |Жер аумағы                       = 16&amp;nbsp;251
  |Жер аумағының пайызы            = 
  |Жер аумағы бойынша орны         = 
 |Карта                            = Deutschland Lage von Thüringen.svg
 |Карта ені                        = 250
 |Уақыт белдеуі                    = 
 |ISO                              = DE-TH
 |Телефон коды                     = 
 |Пошта индекстері                 = 
 |Автомобиль коды                  = 
 |Сайты                            = http://www.thueringen.de/ www.thueringen.de
 |Commons санаты                   = 
 |Түсініктемелер                   = 
}}
'''Тюрингия''' — [[Германия]] [[Германия жері|жері]]. Бұл жер &quot;Германияның жасыл жүрегі &quot; деген атымен танымал. Астанасы - Эрфурт. Экономикасы жағынан Батыс [[Германия|Германиядағы]] Саксониямен қатар келе жатқан федералды [[Германия жері]].

Кифхаузен тау алабымен тарихи тұлғалардың ескерткіштерінің тікелей қатынасы бар: Фридрих Барбароссе, Томас Мюнцер және Вильгельм I.

== Тарихы ==
==Тюрингия жері==
 
Жеті неміс княздығы бірігуінің нәтижесінде XX ғасырда 1920 жылы Тюрингия ең бірінші рет саяси картада пайда болды. Жаңа жердің астанасы  - [[Веймар]] қаласы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тюрингия жеріне бірнеше прустық жерлер қосылып,астанасы  [[Эрфурт]] қаласы болды.

1949 жылы Тюрингия [[Германия Демократиялық Республикасы]]ның қатарына кірді.

1952 жылы ГДР-да әкімшілік реформа кезінде, Тюрингия жері  Эрфурт, Гера және Зуль әкімшілік округтеріне бөлінді.

1990 жылы Германияның бірігуінен кейін  Тюрингия федералды жер ретінде қалпына келтірілді.

== Географиясы ==
Тюрингия  Гессен(Германиядағы жер)(270 км),[[Бавария]] (381 км),[[Саксония]] (265 км), [[Саксония-Анхальт]] (296 км) және [[Төменгі Саксония]] (112 км) федералды жерлерімен шектесіп жатыр.


== Ауыл шаруашылығы ==

== Мемлекеттік құрылымы ==

Құқықтық органы - Земский Сейм (Landtag, Ландтаг). Атқарушы орган — Земское Үкіметі. 1934 жылға дейін Земское үкіметінен құралған (Mitglieder der Landesregierung), атқарушы орган ретінде мемлекеттік министрлігі(Staatsministerium, Штатс-министерство) болып танылды.

== Саясаты ==

Тюрингияның саяси жүйесі Германияның Конституциясына және федералды жеріне негізделген. Атқарушы өкіметті премьер министр(''Ministerpräsident'') басқарады, құқықтық органы  - жердің парламентіні(''Landtag'') басқарады. 2004 жылдан бастап Тюрингияның премьер-министрі Дитер Альтхаус ([[Германияның Христиан-демократиялық одағы|ГХДО]]) болған.2009 жылғы 30 тамызда ландтагта болған  сайлауда ГХДО жегілікті парламентте өз беделін жоғалтты.  &lt;ref&gt;[http://event.faz.net/event/landtagswahlen_thueringen/live/ Wahlergebnisse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029003451/http://event.faz.net/event/landtagswahlen_thueringen/live/ |date=2009-10-29 }}{{ref-de}}&lt;/ref&gt; Дитер Альтхаус өз орнынан кетуіне мәжбүр болды. &lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2009/09/04/world/europe/04iht-germany.html?_r=2 Merkel Loyalist Resigns]{{ref-en}}&lt;/ref&gt; 2009 жылы 19 қазанда ХДО мен ГСДП (Германияның Социал-демократиялық партиясы) арасында коалициялық үкімет құру туралы келісімшарт орнықты. &lt;ref&gt;[http://www.mdr.de/thueringen/wahlen/landtagswahl/6784590.html Schwarz-roter Koalitionsvertrag steht]&lt;/ref&gt;ХДО-ның жаңа көсемі болып, Тюрингияның премьер-министрлігіне тағайындалатын Кристина Либеркнехт болды.

== Экономикасы ==
* Қарыз: 6.325 € жан басына шаққанда &lt;small&gt;''([[2002]])''&lt;/small&gt;
* Жалпы қарыз: 15,2 миллиард. € &lt;small&gt;''([[2002]])''&lt;/small&gt;

==Дің==
Діңшілдердің көбісі - лютерандар

== Ғылым ==

== Туризм ==

== Аудан орталықтары ==

== Бос қалалар (Kreisfreie Städte) ==
* [[Айзенах]] (EA)
* [[Веймар]] (WE)
* [[Гера (город в Германии)|Гера]] (G)
* [[Зуль]] (SHL)
* [[Йена (город)|Йена]] (J)
* [[Эрфурт]] (EF)


&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;margin: 0 2em 0 2em&quot;
|-
| bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot; | '''Адам саны 15 мыңнан асатын қалалар'''&lt;br /&gt; 2010 жылғы 31 желтоқсанғы санақ бойынша
|-
|
&lt;table width=&quot;600&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;0&quot;&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td width=&quot;35%&quot; &gt; '''[[Эрфурт]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td width=&quot;15%&quot; &gt;205,0&lt;/td&gt;
  &lt;td width=&quot;35%&quot; &gt; '''[[Рудольштадт]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td width=&quot;15%&quot; &gt;23,8&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Йена (город)|Йена]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;105,1&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Зондерсхаузен]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;23,1&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Гера ( Германия қаласы)|Гера]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;99,3&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Апольда]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;23,1&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Веймар]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;65,5&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Зоннеберг]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;22,4&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Гота]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;45,6&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Грайц]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;21,8&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Нордхаузен]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;44,3&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Майнинген]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;21,6&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Айзенах]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;42,8&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Шмалькальден]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;20,0&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Зуль]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;38,8&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Зёммерда]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;19,9&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Мюльхаузен (Тюрингия)|Мюльхаузен]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;36,0&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Лайнефельде-Ворбис]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;19,7&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Альтенбург]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;35,0&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Бад-Лангензальца]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;18,0&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Заальфельд/Заале|Зальфельд]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;26,8&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Хайльбад-Хайлигенштадт|Хайлигенштадт]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;16,6&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Ильменау (қала)|Ильменау]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;26,0&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Цойленрода-Трибес]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;16,1&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Арнштадт]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;25,0&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt; '''[[Бад-Зальцунген]]'''&lt;/td&gt;
  &lt;td &gt;15,9&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
   
&lt;/table&gt;
|}
&lt;/div&gt;


== Тюрингтағы кеңес жасақтары ==

[[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысынан]] кейін Тюринггияның көп қалаларында кеңес жасақтары құрылды.Мысалы,[[Ордруф]], [[Гота]] және [[Майнинген]] қалаларында 39-шы гвардиялық мотострелковая дивизиясы орналасты.Ол группа 1992 жылға дейін болды.

== Сілтемелер ==
* [http://www.thueringen.de/ www.thueringen.de] — ресми сайты
* [http://www.thueringenweb.de/ Тюрингия (Неміс тілі)]
* [http://www.thueringen.de/de/tsk/tsk/ministerpraesident Дитера Альтхаустың биографиясы — нем т.]

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

{{Germany-geo-stub}}
{{Германия жерлері}}
{{Тюрингия аудандары}}
[[Категория:Тюрингия|Тюрингия]]</text>
      <sha1>5eqe5yd709kny7230b5do9z0xm5iogx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фалькенфельс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210001</id>
    <revision>
      <id>3626006</id>
      <parentid>3409885</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T00:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4861" sha1="7wcrt1jxl43dijrzq2lc6d7s65jpkbr" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = муниципалитет 
 |қазақша атауы           = Фалькенфельс 
 |шынайы атауы            = Falkenfels 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Германия 
 |елтаңба                 = Wappen von Falkenfels.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=0 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=36 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Германия жерлері{{!}}Жер 
 |аймағы                  = Бавария 
 |кестедегі аймақ         = Бавария 
 |аудан түрі              = Германия ауданы{{!}}Ауданы 
 |ауданы                  = Штраубинг-Боген 
 |кестедегі аудан         = Штраубинг-Боген (аудан){{!}}Штраубинг-Боген 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           =  
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                  = Лудвиг Эттль 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 11,50 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 489 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 1007 
  |санақ жылы             = 2010 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 09961 
 |пошта индексі           = 94350 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = SR 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды 
 |сандық идентификаторы   = 09 2 78 120 
 |ортаққордағы санаты     = Falkenfels 
 |сайты                   = http://www.falkenfels.de/ 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Фалькенфельс''' ({{lang-de|Falkenfels}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Бавария]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Төменгі Бавария (округ)|Төменгі Бавария]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Штраубинг-Боген (аудан)|Штраубинг-Боген]] ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1007 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).&lt;ref&gt;[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&amp;sequenz=tabelleErgebnis&amp;selectionname=12411-009r&amp;sachmerkmal=QUASTI&amp;sachschluessel=SQUART04&amp;startjahr=2010&amp;endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]&lt;/ref&gt; Алып жатқан жер аумағы 11,50 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''09 2 78 120''. Муниципалитеттің басшысы — Лудвиг Эттль.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.falkenfels.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151127191127/http://www.falkenfels.de/ |date=2015-11-27 }}

{{Германия:Штраубинг-Боген ауданы:Қалалар}}
{{Bavaria-geo-stub}}

[[Санат:Бавария елді мекендері]]</text>
      <sha1>7wcrt1jxl43dijrzq2lc6d7s65jpkbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фельдберг (Шварцвальд)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214213</id>
    <revision>
      <id>3626009</id>
      <parentid>3430682</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5181" sha1="nm2494jenfw6q7m2d8idtk67963o8mm" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = муниципалитет 
 |қазақша атауы           = Фельдберг (Шварцвальд) 
 |шынайы атауы            = Feldberg (Schwarzwald) 
 |сурет                   = [[Сурет:Feldberg wegweiser falkau.jpg|330px]] 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Германия 
 |елтаңба                 = DEU Feldberg (Schwarzwald) COA.svg 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=51 |lat_sec=22 
  |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=06 |lon_sec=42 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Германия жерлері{{!}}Жер 
 |аймағы                  = Баден-Вюртемберг 
 |кестедегі аймақ         = Баден-Вюртемберг 
 |аудан түрі              = Германия ауданы{{!}}Ауданы 
 |ауданы                  = Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд 
 |кестедегі аудан         = Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд (аудан){{!}}Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           =  
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                  = Штефан Вирбзер 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 24,97 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 1277 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 1841 
  |санақ жылы             = 2010 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 07676 / 07655 
 |пошта индексі           = 79868 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = FR 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды 
 |сандық идентификаторы   = 08 3 15 037 
 |ортаққордағы санаты     = Feldberg (Schwarzwald) 
 |сайты                   = http://www.feldberg-schwarzwald.de/ 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Фельдберг (Шварцвальд)''' ({{lang-de|Feldberg (Schwarzwald)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Баден-Вюртемберг]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Фрайбург (округ)|Фрайбург]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд (аудан)|Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд]] ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1841 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).&lt;ref&gt;[http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf Bevölkerungsentwicklung in den Gemeinden Baden-Württembergs 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130501053941/http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf |date=2013-05-01 }}&lt;/ref&gt; Алып жатқан жер аумағы 24,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''08 3 15 037''. Муниципалитеттің басшысы — Штефан Вирбзер.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.feldberg-schwarzwald.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004224419/http://www.feldberg-schwarzwald.de/ |date=2009-10-04 }}

{{Германия:Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд ауданы:Қалалар}}
{{BadenWürttemberg-geo-stub}}

[[Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері]]</text>
      <sha1>nm2494jenfw6q7m2d8idtk67963o8mm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мейрам Мұхаметрақымұлы Бегентаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228996</id>
    <revision>
      <id>3625872</id>
      <parentid>1192772</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гаухар Нурлановна</username>
        <id>183123</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Орфографиялық қателер түзетілді.</comment>
      <origin>3625872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3571" sha1="t8z9zey6xjekvtn7zhrg9ujk20rskxl" xml:space="preserve">'''Мейрам Мұхаметрақымұлы Бегентаев''' - 1974 жылы 1 мамырда Павлодар облысы Ертіс ауданы Заречное ауылында туған. С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетін бітірген. 

Экономика ғылымдарының докторы, доцент

1999 жылы Павлодар университетінің Мәдениет академиясының директоры болып істеген. 

2000-2001 жылдары - С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің қоғамдық ғылымдар кафедрасының тағылымдамадан өтуші - зерттеушісі, оқытушысы. 

2003-2007 жылдары - ІІІ сайланған Павлодар қалалық маслихатының депутаты. 

2005 жылы - Павлодар облыстық студенттік және жастар еңбек отряды штабының төрағасы, Қазақстан Республикасы Президенттігіне кандидат Н.Ә. Назарбаевтың Павлодар облыстық сайлауалды штабы төрағасының орынбасары. 

2007-2011 жылдары - IV сайланған Павлодар қалалық маслихатының депутаты, әлеуметтік саясат жөніңдегі комиссиясының төрағасы. 

2011 жылы - «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының Павлодар облыстық сайлауалды штабы төрағасының орынбасары. 

2001-2012 жылдары - С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің институт директоры, басқарма бастығы, департамент директоры, проректоры, бірінші проректоры. 

07.12.2011 жылдан бастап - «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының партиялық тізімі бойынша V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына кандидат. 

2012 жылдың қантарынан бастап - V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі. 

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Дарын» Мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен марапатталған. 

Үйленген. Үш бала тәрбиелеп отыр.


==Сілтемелер==
[http://www.parlam.kz/kk/mazhilis/person/1432 Мәжілістің құрамы мен құрылымы, БЕГЕНТАЕВ Мейрам Мұхаметрақымұлы]

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары]]
[[Санат:Павлодар облысында туғандар]]
[[Санат:1974 жылы туғандар]]</text>
      <sha1>t8z9zey6xjekvtn7zhrg9ujk20rskxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625887</id>
      <parentid>3625872</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3625887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3574" sha1="qyxwlbw4gt2ex2dijw95t85m5jeqjmt" xml:space="preserve">'''Мейрам Мұхаметрақымұлы Бегентаев''' - 1974 жылы 1 мамырда Павлодар облысы Ертіс ауданы Заречное ауылында туған. С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетін бітірген. 

Экономика ғылымдарының докторы, доцент

1999 жылы Павлодар университетінің Мәдениет академиясының директоры болып істеген. 

2000-2001 жылдары - С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің қоғамдық ғылымдар кафедрасының тағылымдамадан өтуші - зерттеушісі, оқытушысы. 

2003-2007 жылдары - ІІІ сайланған Павлодар қалалық маслихатының депутаты. 

2005 жылы - Павлодар облыстық студенттік және жастар еңбек отряды штабының төрағасы, Қазақстан Республикасы Президенттігіне кандидат Н.Ә. Назарбаевтың Павлодар облыстық сайлауалды штабы төрағасының орынбасары. 

2007-2011 жылдары - IV сайланған Павлодар қалалық маслихатының депутаты, әлеуметтік саясат жөніңдегі комиссиясының төрағасы. 

2011 жылы - «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының Павлодар облыстық сайлауалды штабы төрағасының орынбасары. 

2001-2012 жылдары - С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің институт директоры, басқарма бастығы, департамент директоры, проректоры, бірінші проректоры. 

07.12.2011 жылдан бастап - «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының партиялық тізімі бойынша V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына кандидат. 

2012 жылдың қантарынан бастап - V сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің мүшесі. 

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Дарын» Мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен марапатталған. 

Үйленген. Үш бала тәрбиелеп отыр.

== Сілтемелер ==
* [http://www.parlam.kz/kk/mazhilis/person/1432 Мәжілістің құрамы мен құрылымы, Бегентаев Мейрам Мұхаметрақымұлы]

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары]]
[[Санат:Павлодар облысында туғандар]]
[[Санат:1974 жылы туғандар]]</text>
      <sha1>qyxwlbw4gt2ex2dijw95t85m5jeqjmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Форминьяна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231248</id>
    <revision>
      <id>3626140</id>
      <parentid>3528400</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3912" sha1="qiyl2yrvfxuwgcqn7woj4ledhm4hgoe" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Форминьяна  
 |шынайы атауы            = Formignana 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=51 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=52 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Эмилия-Романья 
 |кестедегі аймақ         = Эмилия-Романья 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Феррара (провинция){{!}}Феррара 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  =  
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 22 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 3 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2840 
  |санақ жылы             =  
  |тығыздығы              = 129 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 0533 
 |пошта индексі           = 44035 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 38009 
 |ортаққордағы санаты     = Formignana 
 |сайты                   = http://www.comune.formignana.fe.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Форминьяна ''' ({{lang-it|Formignana}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Феррара (провинция)|Феррара]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2840 адамды құрайды. Халық тығыздығы — 129 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 44035.


== Демографиясы ==


== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.formignana.fe.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410220003/http://www.comune.formignana.fe.it/ |date=2008-04-10 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Феррара провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]]</text>
      <sha1>qiyl2yrvfxuwgcqn7woj4ledhm4hgoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уццано</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232700</id>
    <revision>
      <id>3626004</id>
      <parentid>1836139</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T23:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4085" sha1="76qzekyoxkrezr421gsg10xzfigg3k7" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Уццано 
 |шынайы атауы            = Uzzano 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=43 |lat_min=53 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=43 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Тоскана 
 |кестедегі аймақ         = Тоскана 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Пистойя (провинция){{!}}Пистойя 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Vittorio De Cristofaro, commissario prefettizio 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 7 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 50 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 5182 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 757 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 572 
 |пошта индексі           = 51010 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 47021 
 |ортаққордағы санаты     = Uzzano 
 |сайты                   = http://www.comune.uzzano.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Уццано''' ({{lang-it|Uzzano}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Тоскана]] әкімшілік аймағына қарасты [[Пистойя (провинция)|Пистойя]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5182 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 757 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 51010.

Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 0572 447721
* Электронды поштасы:  info@comune.uzzano.pt.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.uzzano.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215014025/http://www.comune.uzzano.it/ |date=2007-12-15 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Пистойя провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Тоскана елді мекендері]]</text>
      <sha1>76qzekyoxkrezr421gsg10xzfigg3k7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Филаччано</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235462</id>
    <revision>
      <id>3626013</id>
      <parentid>1838372</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T03:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4007" sha1="fqmz0wkok9ujg5dhwnq8bifl6g1i9ea" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Филаччано 
 |шынайы атауы            = Filacciano 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=42 |lat_min=15 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=35 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Лацио 
 |кестедегі аймақ         = Лацио 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Рим (провинция){{!}}Рим 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  =  
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 6 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 197 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 540 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 94 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 765 
 |пошта индексі           = 60 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 58037 
 |ортаққордағы санаты     = Filacciano 
 |сайты                   = http://web.tiscali.it/filacciano 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Филаччано''' ({{lang-it|Filacciano}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Лацио]] әкімшілік аймағына қарасты [[Рим (провинция)|Рим]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 540 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 60.

Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Egidio.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 765 332 113
* Электронды поштасы: filacciano@tiscalinet.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://web.tiscali.it/filacciano Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208094419/http://web.tiscali.it/filacciano/ |date=2013-12-08 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Рим провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Лацио елді мекендері]]</text>
      <sha1>fqmz0wkok9ujg5dhwnq8bifl6g1i9ea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файстриц-об-Блайбург</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237984</id>
    <revision>
      <id>3626005</id>
      <parentid>1841369</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T00:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4499" sha1="2v5doxjy45zoczeao5v9o7vis4ej98o" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Файстриц-об-Блайбург 
 |шынайы атауы            = Feistritz ob Bleiburg 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Аустрия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=46 |lat_min=33 |lat_sec=25 
  |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=45 |lon_sec=34 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері 
 |аймағы                  = Картинтия 
 |кестедегі аймақ         = Картинтия 
 |аудан түрі              = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі 
 |ауданы                  = Фёлькермаркт (округ){{!}}Фёлькермаркт 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Бургомистрі
 |басшысы                  = Фриц Флёдль 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 54,07 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 550 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = неміс тілі{{!}}немісше
  |тұрғыны                = 2102 
  |санақ жылы             = 2005
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+43) 4235 
 |пошта индексі           = 9143 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = VK 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
 |сандық идентификаторы   = 2 08 05 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = http://www.riskommunal.at/feistritzbleiburg 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Файстриц-об-Блайбург''' ({{lang-de|Feistritz ob Bleiburg}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Картинтия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёлькермаркт (округ)|Фёлькермаркт]] округінің құрамына енеді.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2102 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 54,07 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VK, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''2 08 05''.

[[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фриц Флёдль саналады.

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.riskommunal.at/feistritzbleiburg Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070325063814/http://www.riskommunal.at/feistritzbleiburg/ |date=2007-03-25 }}

{{Аустрия:Фёлькермаркт округі:Қалалар}}
{{austria-geo-stub}}

[[Санат:Картинтия елді мекендері]]</text>
      <sha1>2v5doxjy45zoczeao5v9o7vis4ej98o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фрассино</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240169</id>
    <revision>
      <id>3626186</id>
      <parentid>1843023</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4009" sha1="2ob40wm582uk8h6ojyuuc57fsox0iw7" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Фрассино 
 |шынайы атауы            = Frassino 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=34 |lat_sec=00 
  |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=17 |lon_sec=00 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Пьемонт 
 |кестедегі аймақ         = Пьемонт 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Кунео (провинция){{!}}Кунео 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Bernardino Matteodo 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 16 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 750 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 289 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 18 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 174 
 |пошта индексі           = 12020 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 04092 
 |ортаққордағы санаты     = Frassino 
 |сайты                   = http://www.comune.frassino.cn.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Фрассино''' ({{lang-it|Frassino}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Пьемонт]] әкімшілік аймағына қарасты [[Кунео (провинция)|Кунео]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 289 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 12020.

Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano.&amp;nbsp;

== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 0175 976910
* Электронды поштасы: info@comune.frassino.cn.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.frassino.cn.it Ресми сайты]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Кунео провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Пьемонт елді мекендері]]</text>
      <sha1>2ob40wm582uk8h6ojyuuc57fsox0iw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Треффлеан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>426537</id>
    <revision>
      <id>3625862</id>
      <parentid>2972073</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6097" sha1="cvqnfwxxd9o1xble3sv2wnny7jua0qj" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]]
 |қазақша атауы           = Треффлеан
 |шынайы атауы            = Treffléan
 |сурет                   = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Франция
 |елтаңба                 = BlasonTrefflean.svg
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir= |lat_deg=47.682222 |lat_min= |lat_sec=
  |lon_dir= |lon_deg=-2.611944 |lon_min= |lon_sec=
  |CoordAddon             = type:city(2009)_region:FR
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 270
 |аймақ картасының өлшемi = 270
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Франция аймақтары{{!}}Аймағы
 |аймағы                  = Бретань
 |кестедегі аймақ         = Бретань
 |аудан түрі              = Франция департаменттері{{!}}Департаменті
 |ауданы                  = Морбиан
 |кестедегі аудан         = Морбиан (департамент){{!}}Морбиан
 |қауым түрі              = Франция округтері{{!}}Округі
 |қауым                   = Ванн (округ){{!}}Ванн
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = &lt;!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:&lt;br /&gt; [[Ельван (кантон)|Ельван]] --&gt;
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                 = René Mazier ([[2008]]-[[2014]])
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 18,26
 |биiктiктiң түрi         = Биіктігі
 |орталығының биiктігі    = 20—147
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 2009
  |санақ жылы             = 2009
  |тығыздығы              = 110,02
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 56250
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = INSEE коды
 |сандық идентификаторы   = 56255
 |ортаққордағы санаты     = Treffléan
 |сайты                   = http://www.trefflean.com
 |сайт тілі               = 
}}
'''Треффлеан''' ({{lang-fr|Treffléan}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Бретань]] аймағына қарасты [[Морбиан (департамент)|Морбиан]] департаментінде орналасқан. [[Ванн (округ)|Ванн]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,26 км² шамасында.

Коммунаның [[INSEE коды]] — ''56255'', [[пошта индексі]] — ''56250''.

== Демографиясы ==
[[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2009 адамды құрады&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}&lt;/ref&gt;. Халық тығыздығы — 110,02 адам/км².

{{Демография/FRA/Treffléan}}

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&amp;ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}&lt;/ref&gt;:
{{ЖЖ-Кесте
 | макс=105 | барлығы=1811
 | е0=66 | ә0=90
 | е5=74 | ә5=93
 | е10=47 | ә10=97
 | е15=55 | ә15=66
 | е20=53 | ә20=50
 | е25=43 | ә25=55
 | е30=55 | ә30=78
 | е35=86 | ә35=62
 | е40=62 | ә40=78
 | е45=82 | ә45=66
 | е50=62 | ә50=43
 | е55=97 | ә55=105
 | е60=19 | ә60=12
 | е65=16 | ә65=12
 | е70=12 | ә70=16
 | е75=16 | ә75=8
 | е80=12 | ә80=19
 | е85=0 | ә85=4
}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Морбиан департаментінің коммуналары]]

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{commonscat|Treffléan|Треффлеан}}
* [http://www.trefflean.com Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208200442/http://www.trefflean.com/ |date=2011-02-08 }}
* [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=56255-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001163255/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=56255-COM |date=2012-10-01 }}
* [http://www.mapquest.com/?q=47.682222,-2.611944&amp;zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы]

{{France-geo-stub}}
{{Морбиан департаментінің коммуналары}}

[[Санат:Морбиан департаментінің коммуналары]]</text>
      <sha1>cvqnfwxxd9o1xble3sv2wnny7jua0qj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Форбак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>428488</id>
    <revision>
      <id>3626123</id>
      <parentid>2921504</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6220" sha1="ng30v8txlofttkphc99x5aypyu1c6nr" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]]
 |қазақша атауы           = Форбак
 |шынайы атауы            = Forbach
 |сурет                   = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Франция
 |елтаңба                 = Blason Forbach 57.svg
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir= |lat_deg=49.18888 |lat_min= |lat_sec=
  |lon_dir= |lon_deg=6.90083 |lon_min= |lon_sec=
  |CoordAddon             = type:city(21595)_region:FR
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 270
 |аймақ картасының өлшемi = 270
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Франция аймақтары{{!}}Аймағы
 |аймағы                  = Лотарингия
 |кестедегі аймақ         = Лотарингия
 |аудан түрі              = Франция департаменттері{{!}}Департаменті
 |ауданы                  = Мозель
 |кестедегі аудан         = Мозель (департамент){{!}}Мозель
 |қауым түрі              = Франция округтері{{!}}Округі
 |қауым                   = Форбак (округ){{!}}Форбак
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = &lt;!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:&lt;br /&gt; [[Форбак (кантон)|Форбак]], [[Стирен-Вендель (кантон)|Стирен-Вендель]] --&gt;
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                 = Laurent Kalinowski ([[2008]]-[[2014]])
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 16,80
 |биiктiктiң түрi         = Биіктігі
 |орталығының биiктігі    = 192—388
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 21595
  |санақ жылы             = 2009
  |тығыздығы              = 1285,42
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 57600
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = INSEE коды
 |сандық идентификаторы   = 57227
 |ортаққордағы санаты     = Forbach
 |сайты                   = http://www.mairie-forbach.fr
 |сайт тілі               = 
}}
'''Форбак''' ({{lang-fr|Forbach}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Лотарингия]] аймағына қарасты [[Мозель (департамент)|Мозель]] департаментінде орналасқан. [[Форбак (округ)|Форбак]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,80 км² шамасында.

Коммунаның [[INSEE коды]] — ''57227'', [[пошта индексі]] — ''57600''.

== Демографиясы ==
[[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21595 адамды құрады&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}&lt;/ref&gt;. Халық тығыздығы — 1285,42 адам/км².

{{Демография/FRA/Forbach}}

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&amp;ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}&lt;/ref&gt;:
{{ЖЖ-Кесте
 | макс=916 | барлығы=21949
 | е0=681 | ә0=661
 | е5=636 | ә5=546
 | е10=690 | ә10=681
 | е15=767 | ә15=730
 | е20=797 | ә20=783
 | е25=801 | ә25=717
 | е30=665 | ә30=648
 | е35=672 | ә35=727
 | е40=768 | ә40=794
 | е45=791 | ә45=916
 | е50=805 | ә50=870
 | е55=749 | ә55=732
 | е60=494 | ә60=538
 | е65=415 | ә65=488
 | е70=359 | ә70=452
 | е75=338 | ә75=451
 | е80=150 | ә80=350
 | е85=66 | ә85=221
}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Мозель департаментінің коммуналары]]

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{commonscat|Forbach|Форбак}}
* [http://www.mairie-forbach.fr Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030301134704/http://www.mairie-forbach.fr/ |date=2003-03-01 }}
* [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=57227-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230173723/http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=57227-COM |date=2011-12-30 }}
* [http://www.mapquest.com/?q=49.18888,6.90083&amp;zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы]

{{France-geo-stub}}
{{Мозель департаментінің коммуналары}}

[[Санат:Мозель департаментінің коммуналары]]</text>
      <sha1>ng30v8txlofttkphc99x5aypyu1c6nr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Треовиль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>431316</id>
    <revision>
      <id>3625861</id>
      <parentid>3600199</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6162" sha1="2sg91wn5y0egre4kxpww3ejsrvo4jca" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]]
 |қазақша атауы           = Треовиль
 |шынайы атауы            = Tréauville
 |сурет                   = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Франция
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir= |lat_deg=49.5319444444 |lat_min= |lat_sec=
  |lon_dir= |lon_deg=-1.81055555556 |lon_min= |lon_sec=
  |CoordAddon             = type:city(728)_region:FR
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 270
 |аймақ картасының өлшемi = 270
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Франция аймақтары{{!}}Аймағы
 |аймағы                  = Төменгі Нормандия
 |кестедегі аймақ         = Төменгі Нормандия
 |аудан түрі              = Франция департаменттері{{!}}Департаменті
 |ауданы                  = Манш
 |кестедегі аудан         = Манш (департамент){{!}}Манш
 |қауым түрі              = Франция округтері{{!}}Округі
 |қауым                   = Шербур-Октвиль (округ){{!}}Шербур-Октвиль
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = &lt;!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:&lt;br /&gt; [[Ле-Пье (кантон)|Ле-Пье]] --&gt;
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                 = André Sorel ([[2008]]-[[2014]])
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 12,84
 |биiктiктiң түрi         = Биіктігі
 |орталығының биiктігі    = 4—130
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 728
  |санақ жылы             = 2009
  |тығыздығы              = 56,7
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 50340
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = INSEE коды
 |сандық идентификаторы   = 50604
 |ортаққордағы санаты     = Tréauville
 |сайты                   = http://treauville.a3w.fr
 |сайт тілі               = 
}}
'''Треовиль''' ({{lang-fr|Tréauville}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Төменгі Нормандия]] аймағына қарасты [[Манш (департамент)|Манш]] департаментінде орналасқан. [[Шербур-Октвиль (округ)|Шербур-Октвиль]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,84 км² шамасында.

Коммунаның [[INSEE коды]] — ''50604'', [[пошта индексі]] — ''50340''.

== Демографиясы ==
[[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 728 адамды құрады&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}&lt;/ref&gt;. Халық тығыздығы — 56,7 адам/км².

{{Демография/FRA/Tréauville}}

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&amp;ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}&lt;/ref&gt;:
{{ЖЖ-Кесте
 | макс=52 | барлығы=680
 | е0=20 | ә0=8
 | е5=16 | ә5=16
 | е10=40 | ә10=20
 | е15=44 | ә15=32
 | е20=32 | ә20=20
 | е25=12 | ә25=12
 | е30=12 | ә30=12
 | е35=16 | ә35=20
 | е40=52 | ә40=48
 | е45=24 | ә45=24
 | е50=16 | ә50=16
 | е55=20 | ә55=24
 | е60=16 | ә60=0
 | е65=4 | ә65=16
 | е70=24 | ә70=20
 | е75=4 | ә75=4
 | е80=16 | ә80=12
 | е85=4 | ә85=4
}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Манш департаментінің коммуналары]]

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{commonscat|Tréauville|Треовиль}}
* [http://treauville.a3w.fr Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622070504/http://treauville.a3w.fr/ |date=2013-06-22 }}
* [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=50604-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108003624/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=50604-COM |date=2012-11-08 }}
* [http://www.mapquest.com/?q=49.5319444444,-1.81055555556&amp;zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы]

{{France-geo-stub}}
{{Манш департаментінің коммуналары}}

[[Санат:Манш департаментінің коммуналары]]</text>
      <sha1>2sg91wn5y0egre4kxpww3ejsrvo4jca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Социалистік еңбек ері</title>
    <ns>0</ns>
    <id>483976</id>
    <revision>
      <id>3626179</id>
      <parentid>3571970</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ҚазКСР-нің Социалистік Еңбек Ерлері */</comment>
      <origin>3626179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68518" sha1="5d1ji1mpl8s56t1teivjuvfxj547h47" xml:space="preserve">{{Жүлде
  | атауы                    = Социалистік еңбек ері
  | суреті                   = Sickle and Hammer.jpg
  | сурет атауы              = 
  | фон түсі                 = 
  | шынайы атауы             = {{lang-ru|Герой Социалистического Труда}}
  | мемлекет                 = {{USSR}}
  | түрі                     = Жоғарғы атақ
  | үшін марапатталады       = 
  | жағдайы                  = берілмейді
  | негіздеуші               = 
  | негізделді               = 27 желтоқсан 1938
  | алғашқы иегері           = 20 желтоқсан 1939
  | соңғы иегері             = 21 желтоқсан 1991
  | барынша ұсынылған        = 20 615
  | жоғары марапаты          = [[Кеңес Одағының Батыры]]
  | төменгі марапаты         = [[Батыр ана (КСРО)|Батыр ана]]
  | сайты                    = 
  | Commons                  = Hero of Socialist Labour
}}
'''Социалистік Еңбек Ері''' ({{lang-ru|Герой Социалистического Труда}}) — шаруашылық пен мәдени құрылыстағы аса үздік жетістіктері үшін еңбекте ерекше көзге түсіп, өздерінің аса үздік жаңашыл қызметтерімен қоғамдық өндірістің тиімділігін арттыруға, халық шаруашылығын өрге бастыруға, ғылым мен техниканы дамытуға, [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының]] күш-қуатын нығайтып, даңқын шығаруға ат салысқандары үшін ең жоғары құрметті атақ. 

Бұл атақ [[КСРО Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының [[1938 жыл]]ғы 27 желтоқсанындағы [[Жарлық|Жарлығы]]мен бекітілген.&lt;ref&gt;Қысқаша энциклопедия, 2-том. Алматы - 1987.&lt;/ref&gt;

== Социалистік Еңбек Еріне тапсырылатын КСРО-ның ең жоғары наградалары ==
* '''Ленин ордені;'''
* '''айырықша үздік белгісі — &quot;Орақ пен Балға&quot; алтын медалі;'''
* '''КСРО Жоғары Советі Президумының Грамотасы.'''
Жаңа еңбек қаһармандығын көрсеткені үшін Социалистік Еңбек Ері - Ленин орденімен, &quot;Орақ пен Балға&quot; алтын медалімен екінші рет наградталды. Социалистік Еңбек Ері атағына екі мәрте ие болған адамның туған жерінде немесе КСРО Жоғары Советі Президумының шешімі бойынша басқа жерде оның қола бюсті орнатылды. 1986 жылдың қыркүйегіне дейін Қазақ КСР-інде 1 792 адам Социалистік Еңбек Ері атағын алған.

== Қазақстандық көп мәрте Социалистік Еңбек Ерлері ==
Үш мәрте:[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Д.А. Қонаев]] (1972, 1976, 1982).

Екі мәрте:
* [[Нұрмолда Алдабергенов|Н. Алдабергенов]] (1948, 1958);
* [[Жазылбек Қуанышбаев|Ж. Қуанышбаев]] (1948, 1958);
* [[Ыбырай Жақаев|Ы. Жақаев]] (1949, 1971);
* [[Николай Никитич Головацкий|Н.Н. Головацкий]] (1966, 1984);
* [[Николай Алексеевич Кузнецов|Н.А. Кузнецов]]  (1975, 1979).

==ҚазКСР-нің Социалистік Еңбек Ерлері ==
=== 1943 жыл ===
* [[Жаппархан Асаинов|Асаинов Ж.]]

=== 1947 жыл ===
{{col-begin}}{{col-2}}
* [[Михаил Иванович Ан|Ан М.И.]], Аспенбетов Ж., [[Егор Иванович Герасимов|Герасимов Е.И.]], Жұрқабаев Т., Заец П.С., [[Ким Ман Сам]], Корнеева А.А., Маманов С., [[Мария Ивановна Рудько|Рудько М.И.]], Рысқұлова Ж., [[Гавриил Дмитриевич Синягин|Синягин Г.Д.]], Тоғасбаев Р., Тұржамбаев К., Шарғынов Ш.

=== 1948 жыл === 
* '''А'''
Абдуллин Ғ., Агафонов Г.И., [[Галина Андреевна Адаменко|Адаменко Г.]], [[Ташінбала Айдарбекова|Айдарбекова Т.]], Айнабеков А., Айтқожин Ә., Айтқұлов А., Айтқұлов М., Айтходжаев М., [[Василий Савельевич Акименко|Акименко В.С.]], Акулов П.Ф., Ақбаев Қ., Ақбетов Н., Ақсыйқов И., Ақынәлиев Н., [[Николай Иванович Алемский|Алемский Н.И.]], [[Сугра Алиева|Алиева С.]], Алтаев М., Алтынбаев М., Ан М.И., Антоненко И.Е., Аңғышбаев Қ., Арапов Н., Арқабаев Н., [[Базарбай Асамбаев|Асанбаев Б.]], Асанов А., Асанов А., Асанов Д., [[Дөкей Асылбекова|Асылбекова Д.]], Атабекова О., Атшабаров Қ., Ахметов Е., Ахналиев Н., Аюпов А., [[Сәдуақас Аяндықов|С. Аяндықов]].
* '''Ә'''
Әділбеков Ж., Әбдіманапов Ә., Әдірахманов Т., Әбдірақманов Х., Әбдірахманова К., Әбдірахманов Ж., Әділбаев Қ., Әділбеков Ж., Әжиев Т.Ш., Әзимбаев Қ., Әйтпенбетов Ә.,  Әкімов Ә., [[Рамазан Әкімов|Әкімов]] Р.Ә., Әлдекешов Н., Әлжанов Н., Әлжанова Ж., Әлмағанбетов Ш., Әлібаев Б., [[Алтынгүл Әлібаева|Әлібаева А.]], [[Мәмилә Әлімбаева|Әлімбаева М.]], Әлімбеков Ә., [[Сара Әлімбекова|Әлімбекова С.]], [[Әлпейіс Әлімбетов|Әлімбетов Ә.]], [[Ханикей Әліпова|Әліпова Х.]], Әметов Ә., Әметшаев Б., Әмзин Н., Әспенбетов Ж.
* '''Б'''
[[Илья Семенович Бабинцев|Бабинцев И.С.]], [[Пелагея Прохоровна Баева|Баева П.П.]], Баелов С., Базарбаев Д., Байбазаров Қ., [[Дүйсен Байғулин|Байғулин Д.]], Байғонысов Б., [[Байдешова Сейдегүл|Байдешова С.]], Байжанов Р., Байқоңыров Д., [[Баймұқанова Жаңылдық|Баймұқанова]] Ж., Байсейітов О., Байсемізов М., Баисов Н., [[Баламұратов Қайыпқали|Баламұратов]] Қ., Балдосов Қ., Барысбаев Ә., Баслов С., Батыров Ә., Башпанов Т., Бәкіров Қ., Бәсімбеков Ж., Бейнеуов Н., Бейсалиев М., Бейсембаев А., [[Жақыпбек Бейсенбаев|Бейсенбаев Ж.]], Бекболатов Ә., [[Бекбосынова Жамал|Бекбосынова Ж.]], Бекқожаев Е., Бектенов С., [[Бектұрғанова Оразгүл|Бектұрғанова О.]], [[Белоусов Петр Федрович|Белоусов П.Ф.]], [[Жәкен Берғалиев|Берғалиев Ж]]., [[Бердібеков Дүйсе|Бердібеков]] Д., Бердіғұлов Н., Беркімбаев Б., [[Беспаев Ысқақ|Беспаев]] Ы., Бисалиев А., Бибаева Ә., [[Биімжанов Тұрсынбай|Бимжанов Т.]], Битешев Қ., Божбамбаева Ж., [[Алексей Андреевич Бойченко|Бойченко А.А.]], Боқанов Қ., Боқбасаров Ж., Борғазиев К., [[Андрей Иванович Боровых|Боровых А.И.]], [[Босенко Максим Степанович|Босенко]] М.С., [[Бөгембаев Айтжан|Бөгембаев А.]], Буашев К., [[Будеев Дмитрий Иванович|Будеев Д.И.]], Бұзекенов Б., Бірімова Б.  
* '''В'''
[[Василий Федорович Варнавский|Варнавский В.Ф.]], [[Зоя Николаевна Василенко|Василенко З.Н.]], [[Иван Павлович Ватутин|Ватутин И.П.]], Величко Д.Н., [[Венедиктов Иван Федорович|Венедиктов И.Ф.]], [[Вечеркин Яков Сергеевич|Вечеркин Я.С.]], Войнарев О.А., [[Иван Софронович Волощук|Волощук И.С.]], Воронков А.К., [[Семен Павлович Воротников|Воротников С.П.]], Выдрин В.С. 
* '''Г'''
[[Аркадий Викентьевич Гаурлик|Гаурлик А.В.]], [[Павел Дмитриевич Голинцев|Голинцев П.Д.]], [[Ольга Калистратовна Гоноженко|Гоноженко О.К.]], [[Василий Алексеевич Гончаров|Гончаров В.А.]], [[Гордиенко Александр Савельевич|Гордиенко А.С.]], [[Надежда Николаевна Гордиенко|Гордиенко Н.Н.]], Горобец Н.И., [[Степан Никифирович Гуляренко|Гуляренко С.Н.]], [[Дмитрий Иванович Гущин|Гущин Д.И.]]
* '''Ғ'''
Ғабдуллин Н., [[Ғалиақпаров Ағаділ|Ғалиақпаров А.Ғ.]], Ғылманов Қ.
* '''Д'''
[[Дайыров Әбдіқадыр|Дайыров Ә.]], [[Зариша Дайырова|Дайырова З.]], Данияров И., Дәркенбаев Ө., Дәуренбеков Т., Дәуітбаев Ж., Дәуітбаев Ш., Дәуітов Т., Дешенов Т., [[Дидарбекова Наужан|Дидарбекова Н.]], [[Вицентина Антоновна Домалевская|Домалевская В.А.]], Досымбаев Ә., Дроздов  Е.В., [[Мария Петровна Дударева|Дударева М.П]]., Дүйсекенов Қ., Дүйсекенова Н., Дүйсембаев О., Дүйсенбиев М., Дүйсенғалиев Н., Дүйісов Ж., Дүсіпов Ү., Ділдабекова Ұ.
* '''Е'''
[[Дарья Никаноровна Еволенко|Еволенко Д.Н.]], Егербердиев Н., [[Егорин Иван Павлович|Егорин И.П.]], Еділбаев К., Екібаев Ж., Елбетов Т., Елкеев М., [[Маржан Енбаева|Енбаева]] М., Ергалиев Ә., Ержанов Е., Ержанов И., Еркінов Б., Ермағамбетов Б., [[Ермеков Байбек|Ермеков Б.]], Ермішев О., Ерімбетов Е., Есболаев Ә., [[Есболатова Қатша|Есболатова Қ.]], Есболов Д., Есеналиев Д., [[Нұрмұхамед Есентаев|Есентаев Н]]., Есжанов Х., Есқалиев М., Есқожаев Ұ., Есмұратов Ғ., Есниязов А., [[Дүзбай Есболов|Есполов Д]]., Есполов Қ., Есхожаев А., Есімбеков П., Есімов С., Есіркепов Қ., [[Василий Иванович Ефимов|Ефимов В.И.]], [[Махамбетәлі Ешниязов|Ешниязов М]]., Ешімқұлов М.
* '''Ж'''
Жақауов А., Жақина Ж., Жақсыбеков Ш., Жақсылықов Б., Жаманбаланов Ш., Жаманшин Н., Жамболатов Қ., Жанболатов С., Жанарыстанов Қ., Жанболатова М., Жанбосынов К., Жансапақов Қ., Жантелиев Ж., [[Жантоқова Дариға|Жантоқова Д.]], [[Керімбек Жантұров|Жантұров К.]], Жарқынбасов М., Жаскеленов Ж., [[Балабек Жахин|Жахин]] Б., Жиенәлиев Ө., Жиенғалиев К., [[Федор Тимофеевич Житник|Житник Ф.Т.]], Жолдасбаев М., Жолдасбеков О., Жолдыаяқов Қ., Жұманов Ш., Жұмыртқанов А., Жұрқабаев Т., Жүндібаев Е., Жүсіпов А., Жүсіпов М., Жылысов Е., [[Әбілда Жынысбаев|Жынысбаев]] Ә., Жыңғылбаев Қ.
* '''З'''
[[Матвей Иванович Захаров|Захаров М.И.]], Зәуірбеков Б., [[Сергей Григорьевич Золотарев|Золотарев С.Г.]], Зотов П.И.
* '''И'''
[[Әліш Самедұлы Ибрагимов|Ибрагимов Ә.С.]], Ибрагимов О., [[Ибрагимова Мәрзия|Ибрагимова М.]], [[Александра Федоровна Иванникова|Иванникова А.Ф.]], [[Евдокия Никитична Иващенко|Иващенко Е.Н.]], Игібаев Е., Илиев Г., [[Ипатко Иван Евстифеевич|Ипатко И.К.]], Итеміров Ә.
* '''К'''
[[Кан Тю Хон]], [[Андрей Васильевич Какурин|Какурин А.В.]], [[Прокофий Васильевич Какурин|Какурин П.В.]], [[Михаил Ефимович Кандышев|Кандышев М.Е.]], Кәрімов Х., Кейкиев Б., Келеметов Ш.И., Келдеубаев О., Кенжаев Ш., Кенжалин Х., Кенжебаев Ж., [[Сағындық Кенжебаев|Кенжебаев С]]., [[Бақтығали Кенжеғұлов|Кенжеғұлов Б.]], Кеңесов Д., [[Ким Ден Дык]], [[Ким Ен Сун]], [[Ким Петр Сергеевич|Ким П.С.]], [[Ким Чан Бем]], [[Ким Хон Себ]], Кириленко Ф.П., Кириенко Ф.Я., [[Татьяна Ивановна Кирпиченко|Кирпиченко Т.И.]], [[Меланья Ефимовна Колтакова|Колтакова М.Е.]], [[Николай Васильевич Косенко|Косенко Н.В.]], [[Аксинья Филипповна Коцубеева|Коцубеева А.Ф.]], Көбеев М., [[Садық Көлбаев|Көлбаев С.]], [[Асажан Көбелеков|Көбелеков А.]], Көпбаева О., Көпжасаров О., Көкенов М., Кәкебаев Б., Көшеков Ы., Көшкімбаев С., [[Павел Петрович Криниченко|Криниченко П.П.]], Кубанова Н.Х., [[Иван Федорович Кулыгин|Кулыгин И.Ф.]], [[Вера Прокопьевна Курлыкина|Курлыкина В.П.]], [[Түсіп Күзембаев|Күзембаев Т.]], Күлкин Ж., Күрімбеков С., [[Күлімжан Күтімова|Күтімова К.]], Күтіков Қ.
* '''Қ'''
Қадыров А., Қазанбаев О., Қазанғапов Ө., Қайқыбасов Ә., [[Жолымбек Қайназаров|Қайназаров Ж.]], Қайралапов М., [[Қайыпов Қойбай|Қайыпов Қ.]], Қалиев М., [[Нұрғазы Қалиев|Қалиев Н]]., [[Қалисанов Мырзағали|Қалисанов М.]],  Қолқанатов Н., Қалмақбаев С., Қалмұратов Қ., Қалмұрзаев Ә., Қалықов Ш., Қамболатов Ғ.М., Қасыбаев Т., Қожахметов Т., Қоңырбаев Т., Қапалбаев Ж., Қарақұлов Ә., Қарабасов П., Қасымбеков О., Қашағанов Қ., Қожабаев Б., Қожахметова Қ., [[Баланжан Қожашова|Қожашева Б.]], Қозыбаев Т., Қонақов Е., Қонысов Б., [[Қондышев Жексенбай|Қондышев Ж.]], Қорғасбаев Ж., Қорғасбаев С., [[Қошағанов Жұмаш|Қошағанов Ж.]], Қошақанов К., Қуанышбаев И., [[Құдайбергенов Өтеу|Құдайбергенов Ө.]], Құдайбергенов Ы., [[Құдайқұлов Мұсабек|Құдайқұлов М.]], Құланов С., [[Тұржан Құлбеков|Құлбеков Т]]., Құлмағамбетов М., Құлниязов К., Құлшықбаев К., Құлшынов Ж., Құрманғазин Б., Құрманиязова Ш., Құрмашев К., Құсайынов Ш., Құспанов И., Құтқожин С.,  Қыдырәлиев М., Қыдырбаев Т., Қыдырғалиев М., Қырмаңдаев Ф.
* '''Л'''
[[Петр Иванович Левченко|Левченко П.И.]], Лепесов Ә., [[Мария Григорьевна Лесная|Лесная М.Г.]], [[Надежда Ли|Ли Н.]], Линников Г.К., [[Татьяна Ли|Ли Т.]], [[Федора Александровна Лихолатова|Лихолатова Ф.А.]], [[Павел Ипполитович Ломакин|Ломакин П.И.]], [[Надежда Корнеевна Лошакова|Лошакова Н.К.]], Лұқпанов С.
* '''М'''
Мақатаев М., [[Мақатова Рыскүл|Мақатова Р.]], Мақыбаев Ә., [[Малдыбаев Теберік|Малдыбаев Т.]], [[Жамиля Мамедова|Мамедова Ж]]., Манасбаев Н., Махметов Қ., [[Жұматай Мамбеков|Мәмбеков Ж.]], Мәмбеткалиев Ж., [[Имамверди Кялби-Оглы Мәмедгасанов|Мәмедгасанов И.К]], [[Мәміров Пілтән|Мәміров П.]], [[Анисим Матвеевич Медведев|Медведев А.М.]], Медетбаев Д., [[Владимир Егорович Медин|Медин В.Е.]], Меңдібаев Т., Мергенбаева Ж., Мерғалиев Ш., Минамов З., [[Шахверды Алавердиевич Мирзаев|Мирзаев Ш.А.]], [[Иван Иванович Мирошников|Мирошников И.И.]], [[Василий Семенович Мирошниченко|Мирошниченко В.С.]], Молданиязов Ж., [[Мөлтеков Арын|Мөлтеков А.]], [[Мун Дя Хен]], [[Капитолина Ивановна Мун|Мун К.И.]], Мусаинов Ш., Мұқамбетқалиев С., [[Мұқанов Маубас|Мұқанов М]]., [[Фаржан Мұса-Оглы Мұрадов|Мұрадов Ф.]], [[Черкес Мұса-Оглы Мұрадов|Мұрадов Ч.М.]], [[Мұстапаева Зейнегүл|Мұстапаева З.]], [[Мүсәпіров Аппақ|Мүсәпіров А.]], Мүсірәлиев Б., Мүсірәлиев М., Мыңжасаров М., [[Мырзабеков Смағұл|Мырзабеков С]]., Мырзаева З.А., Мырзағалиев Х., [[Мырзақұлов Керімбай|Мырзақұлов К.]], Мырзалиев У., [[Мырзахметова Мәрия|Мырзахметова М.]], Мірманов М. 
* '''Н'''
[[Екатерина Александровна Назаренко|Назаренко Е.А.]], Найзаев Ж., [[Найманқұлова Базигүл|Найманқұлова Б.]], Накурин П.В., Нарымбаев М., Нарымбаев Х., Наурызбаев О., [[Павел Иосифович Надбережный|Надбережный П.И.]], Негода В.К., [[Вера Максимовна Несина|Несина В.М.]], Николаева А.Ф., Ниязбаев А., Ниязбаев А.Я., Новель А.С., [[Иван Иванович Носовский|Носовский И.И.]], [[Ноғайбаева Саумал|Ноғайбаева С.]], [[Өсербай Нұрбаев|Нұрбаев Ө.]], [[Нұрбаев Мұхаметқали|Нұрбаев М.]], Нұрғожин М., Нұрғожаев С., Нұржаубаев М., [[Нұрмағамбетов Бәшір|Нұрмағамбетов Б.]], [[Ақық Нұрманбетов|Нұрманбетов А.]], Нұрманбетов С., Нұрханаева Н., Нұрымов Ы., Нүзүмов Ю., Нүрпейісов Ы., Нысанов Т., Нілдібаев Н.
* '''О'''
Обухов Д.И., Ойкенов Н., Омаров Б., [[Ғазиз Омаров|Омаров Ғ]]., Омаров Қ., Оңалдинов Н., [[Сындыбала Оңғарбаева|Оңғарбаева С.]], Оразбаев А., Оразбаев Д., Оразғалиев Ө., [[Александр Семенович Орлов|Орлов А.С.]], Орманов Б., Оспанов Н., [[Федор Афанасьевич Останков|Останков Ф.А.]], Ошанов С.
* '''Ө'''
Өтегенов Х., Өтемурзин Ғ., Өтепов С., Өтешов Т.
* '''П'''
[[Пак Гым Сен]], [[Елена Александровна Пак|Пак Е.А.]], [[Надежда Пак|Пак Н.]], [[Николай Васильевич Пак|Пак Н.В.]], [[Хон Сик Пак]], [[Михаил Алексеевич Панкин|Панкин М.А.]], [[Ефим Семенович Петренко|Петренко Е.С.]], Пожарская Е.Я., [[Максим Васильевич Поломанный|Поломанный М.В.]], [[Андрей Степанович Пукалов|Пукалов А.С.]], Пірімқұлов Ә., [[Түйте Пірімқұлов|Пірімқұлов Т.]], [[Шолпан Пішенбаева|Пішенбаева Ш]]. 
* '''Р'''
Раев Қ., Райымбаев О., [[Райымқұлова Жамал|Райымқұлова Ж.]], [[Иван Павлович Расщупкин|Расщупкин И.П.]], [[Павел Зиновьевич Руденко|Руденко П.З.]], Рысбеков Ә., Рысбеков С., Рысқалов Б., [[Рысқұлова Жамал|Рысқұлова Ж.]], Рыспаев С., [[Иван Гордеевич Рябинин|Рябинин И.Г.]], [[Степан Петрович Рябинский|Рябинский С.П]].
* '''С'''
Сабазбеков Т., Садықов С., Садырбаев Ж., Сазақбаев А., Сайназаров Б., Сальникова Л.С., [[Михаил Алексеевич Самарский|Самарский М.А.]], Саңырақбаев Т., Сапиев Б., Сариев Қ., Сартов М., [[Есенжан Сатаев|Сатаев]] Е., [[Сатыбалдиев Әбілмәж|Сатыбалдиев Ә]]., Сатыбалдиев Н., Сауанов Ы., Саурамбаев Т., [[Сауранбаев Хати|Сауранбаев Х.]], Саяхимов Н., Сәбденбеков Т., Сәмбетов Қ., Сәрсенбаев Ш., Сәтібаев Д., Сәтімов Ш., Сәуіров Т., [[Анна Максимовна Сборщикова|Сборщикова А.М.]], [[Сейдәлиев Әлімқұл|Сейдәлиев Ә.]], Сембаев Ә., Сепсекенов З., [[Мәмбет Сержанов|Сержанов М.]], [[Федор Кузьмич Сероштан|Сероштан Ф.К.]], Серікбаев Б., Серіков А., [[Серіков Дәутәлі|Серіков Д.]], [[Александр Львович Синицын|Синицын А.Л.]], Сисенбаев Қ., Сисенбаев С., Скачкова А.Я., [[Дмитрий Силович Смаглюк|Смаглюк Д.С.]], [[Ибрагим Смағұлов|Смағұлов И.]], Смағұлов М., Смағұлов М., Смайылов Ж., [[Василий Петрович Смыслин|Смыслин В.П.]], Строкова А.Т., Сұлтанмұратов С., Сүйісбаев О., [[Сүлейменов Ысқақ|Сүлейменов Ы.]], Сыздықов Ә.
* '''Т'''
Табаев О., Тавитов М.Д., Тағаев Қ., Танашин М., Таңатаров А., [[Мамет-Сала Джафар Оглы Тарвердиев]], Таржанов М., Таркаева С.В., Тастанов Ү., Тәжіғұлов М., Тәжіғұлов Т., [[Тергеуова Қалдыбала|Тергеуова Қ.]], [[Мырзақұл Терлікбаев|Терлікбаев М.]], Темірғалиев Қ., [[Ефимия Денисовна Титова|Титова Е.Д.]], [[Төкенов Қасым|Төкенов Қ.]], Тоқаев Ы.Қ., Тоқбаев Т., Тоққожин А., Тоққожин Ы., Тоқраев И., [[Максим Осипович Торба|Торба М.О.]], [[Қанымқыз Тортаева|Тортаева Қ.]], Төлебаев Қ., Төлегенов М., Төлендинов Т., Төлепов Ә., Төлепов Ә., Төлеубаев Ж., Төрегелдин П., [[Петр Михайлович Трухин|Трухин П.М.]], Туғанбаев Ә., [[Тұранбаев Сатылған|Тұранбаев С.]], Тұраров Т., Тұрғымбаев А., Тұрғынбаев Р., Тұржанов Ш., Тұрлыбаев Е., Тұрманов Ә., Тұтқышбаев Ә., Тұйқбаев Т., [[Түймебаев Мұхаметжан Түймебайұлы|Түймебаев М.Т.]], [[Түнғатарова Күләй|Түнғатарова К.]], Тіккөзов Ә., Тілбаев Ш., Тілеубаев Ә., Тілеубаев Ж., Тілеубердиев Ә.
* '''Ү'''
Үкібасов Н., Үбаев Ә., Үмбеталиев А., Үсенов І., [[Қалима Үсінбекова|Үсінбекова Қ.]]
* '''Ұ'''
Ұмаев С.
* '''Ф'''
Филиков А.Я., [[Сергей Пантелеевич Филиппенко|Филиппенко С.П.]], [[Филев Григорий Игнатович|Филев Г.И.]], Фомин Н.Н.
* '''Х'''
Хайруллин Ғ., Хакімов М., [[Мария Иосифовна Харусь|Харусь М.И.]], Холодов П.С., [[Петр Степанович Хорешков|Хорешков П.С.]]
* '''Ц'''
[[Цай Рен]], [[Цепляев Роман Никифирович|Цепляев Р.Н.]], [[Цой Зя Ир]], [[Цой Моисей Андреевич|Цой М.А.]], [[Цой Ольга Семеновна|Цой О.С.]]
* '''Ч'''
[[Анастасия Никоновна Чередниченко|Чередниченко А.Н]]., [[Чернушенко Алексей Арефьевич|Чернушенко А.А.]], Чижов А.И., Чипегина М.М., [[Чистякова Анастасия Андреевна|Чистякова А.А.]]
* '''Ш'''
Шабанов Т., Шандаренко М.К., Шак П.Г., [[Шәкіров Нүсінбек|Шәкіров Н.]], Шақаев Ғ., Шарғынов Ш., Шаяндин Б., Шәкірова С., Шәлібеков Ә., [[Швед Григорий Макарович|Швед Г.М.]], Шевченко В.Т., [[Бажи Шегебаев|Шегебаев Б]]., [[Шейн Степан Иванович|Шейн С.И.]], Шерімбаева Г.Х., [[Василий Яковлевич Шестаков|Шестаков В.Я.]], [[Василий Тихонович Шибаев|Шибаев]] В.Т., [[Шмашева Батима Хасенқызы|Шмашева Б.Х.]], [[Шин Хен Мун]], [[Ширваргер Лев Давидович|Ширваргер Л.Д.]], [[Шматова Евдокия Васильевна|Шматова Е.В.]], Шоқақов С., Шоманов С., [[Шоманова Жезбала|Шоманова Ж.]], Шонтин Ә., Шопанов Х., [[Шарабаева Үнзетай|Шарабаева Ү.]], Шөпенов Р., Шүйінішқалиев Қ., [[Шулепова Мария Яковлевна|Шулепова М.Я.]], Шінәсілов А.
* '''І, Ы'''
Ілбеков Қ., [[Інербаев Қорабай|Інербаев Қ]]., Ыбыраев С., Ысмағұлов А., Ысмағұлов Ә.
* '''Я'''
[[Яковенко Николай Петрович|Яковенко Н.П.]], Ян Чун Син, [[Ярох Елена Нестеровна|Ярох Е.Н.]], [[Юнусова Патыш|Юнусова П.]]

=== 1949 жыл === 
* '''А'''
Айдымбеков Д., [[Андамас Айтжанов|Айтжанов А]]., Айтжанова М., [[Ақниязов Ибадулла|Ақниязов]] И., Ақпанов Қ., Алтаев Б., Аманбаев Ж., Амангелдиев И., Андряди Д.Г., Антропова О.И., Арқабаев М., Арқаркөзов Ж., Артықбаев К., Ахметов Т., Аязбаев Ғ.Ө. 
* '''Ә'''
Әбденбаев Ә., Әжіков С., Әлібаев О., Әмірахов С., Әмірғалиев И. 
* '''Б'''
[[Байзақов Қуандық|Байзақов Қ.]], Баймағамбетов Б., Баймұрынов А., [[Байысов Наурыз|Байысов]] Н., Байтанов Т., Балтабаев Т., Бекбаев Б., Бекбосынов Қ., Бижанов Ә., Битаева Ә., Бондаренко Т.Е., Брикель А.Я.  
* '''В'''
Ващенко-Екатеринчева В.И. 
* '''Г'''
Губашев Ш.Г. 
* '''Д'''
Дайырбеков Қ., Данияров Қ., Досметов С., Досымбеков А., [[Дәрібаев Көшербай|Дәрібаев]] К.

* '''Е'''
Егізбаев М., [[Еламанов Әлі|Еламанов]] Ә., Енькова М.Т., Ермағамбетов Қ.,  [[Есжанов Мұса|Есжанов М.]].
* '''Ж'''
Жамбаев Қ., [[Жанәлиев Сейітмағамбет|Жанәлиев]] С., Жандосов Е., Жанжігітов Н., Жидебаева Н., Жоланов Ш., Жолдыба А.А., Жұмабаев О., Жұмабеков С., Жұмабеков Ш., Жұманбаев Ә., [[Жүнісов Ниетқали|Жүнісов]] Н., Жүнісов Т. 
* '''И'''
Ибрагимова И.А., Исаев Ә.  
* '''К'''
Кан В.А., Кәкетаев О., Кәрібаев С., Кенжебаев Ж., Керейтбаев Д., Ким Ик Се, Ким Хон Бин, Ким Чан Ден, Коняков В.Н., Көпжасаров О., Көбелеков А., Көшеков С., Кравец П.Л., Краснобаева П.С., [[Күлшеев Тоғыман|Күлшеев Т.]], Кішкентаев Т.
* '''Қ'''
Қазанғапов С., [[Қалдыбаев Маман|Қалдыбаев]] М., Қалиев Ш., Қалпақов С.,  Қалыбаев Ө., Қалымбетов Д., Қарамолдаев М., Қибасаров С., Қойшыбаев Қ., Қуатбеков Қ., Құлмурзин Қ., Құлов Е., Құлымбетов Н., Құнтаев Қ., Құрманов Ә., Құттыбеков Қ. 
* '''Л'''
Лаптев Е.Т., Ли Бен Сер, [[Ен Гын Ли|Ли Ен Гын]], Ли Ф.И., Ловчикова Е.Я. 
* '''М'''
Мальцев А.Г., Манасов Т., Мәмбетов Ә., Мәуленов Р., Мигаев М.Д., [[Мұқанақов Құбай|Мұқанақов Қ.]], Мырзалиев З. 
* '''Н'''
Нарымбетов Қ., Наушабаев Ә., Ногай Ф.Ф., [[Нұғыманов Бақберген|Нұғыманов Б.]], Нұрлыбаев Б., Нұрпейісов Н., Нұрсейітов Н.
* '''О'''
Омаров А., Оңғарбаева С., Оразалин Д., Оразалиева Қ., Ордабаев Ж., Орманов С., Оспанов Ә., Оспанов Н.
* '''Ө'''
Өскенбаев О., Өскенбаев Ш., Өстеміров Т., Өтегенов И.
* '''П'''
Пак П.П., Прачев В.Я.
* '''Р'''
Резникова З.В., Рыспаев А., Рысқұлов А., Рысқұлов М. 
* '''С'''
[[Сағынтаев Әбдір|Сағынтаев Ә]]., Сағынтаев Б., Салыбаев Б., Самохвалова Л.П., Сапақов К., Саприна М.М., [[Жабақ Сатыбалдиев|Сатыбалдиев]] Ж., Сейдазов Қ., Сербаев С., Сивцева Е.И., Сидоренко Ф.Т., Сидоров М.П., Скрынников Т.В., Скрынников Я.В., Сланов Ә., Сманов Қ., Сманов М., Смолин Т.И., Суслина М.Д., Сүндетов А., Сыздықов Ә. 
* '''Т'''
Ташкентбаев М., Ташқынов Қ., Тәтібаев Т., Тен Ен Хва, Тоқтабаев К., Томаровский П.Ф., Топоровская М.П., Төлеубеков Д., Тұрдыбеков Б., Түркин О., Тілесбаев Т., Тян Гым Чер.
* '''Ү'''
Үздембаев Ә., Үрімбаев Ә. 
* '''Х'''
Хван Чан Ир, Хе Се Ун. 
* '''Ц'''
Цой Ги Хва, Цой И., Цой Чун Се.
* '''Ч'''
Чугуев И.И., Чажанқанов М. 
* '''Ш'''
Шалабаев Қ., [[Мұрат Шалабаев|Шалаюбаев М]]., Шахин Ә., Шайкенов Е., Шегебаев Қ., Шелехов П.А., Шмидт П.А., Шмурыгин П.М., 
* '''Ы'''
[[Спан Ысқақов]].

=== 1950 жыл ===
* Ан Дон Дю, Әмірханов Ә., Велиев Б.У., Галкина (Сумина) К.А., Жайлауова К., Ирискина Т.Т., [[Амангелді Исақов|Исақов А.]], Кан Хе Сук, Ким Хан Гу, Ким Хи Хак, Ким Чун Ман, Көкеева Ш., Құдайбергенов Ж., Ли Ен Гу, Ли П.С., Нигай К.И., Пак Ди Хен, Пак Дон Ер,  Пак Чен Ер, Пак Чен Ир, Пак Мун Гук, Пірімбетов З., Тәтенова Б., Тен Дю Гер, Хан Р.В., Хван А.П., Хе Бен Хи, Цой Фир Му, Цой Чан Гын, Цой Юн Хон, Шидақова П., [[Ештайбек Шөмішбаев|Шөмішбаев Е.]].

=== 1951 жыл ===
* Бабкин Р.А., Веха Ф.М., [[Иосиф Адольфович Женский|Женский]] И.А., [[Зубков Григорий Григорьевич|Зубков]] Г.Г., Иванов С.А., Кижакин А.Н., Коробов Н.Я., Пышмынцев В.Н., Малдыбаев Ә., Мүсетов Д., Нестеренко С.И., Сейдахметов Ә., Ткачев И.А.

=== 1952 жыл ===
* Асадулаев А.Т., Козлов А.А., Колмыков И.К., Пономорев П.В., Соболевский А.К., Шварц Х.Г.

=== 1955 жыл ===
* Құлтанов Ә., Пипин Д.Л.

=== 1956 жыл ===
* [[Антонина Антоновна Бережная|Бережная]] А.А., [[Демеев Жансұлтан Демейұлы|Демеев Ж.Д]].

=== 1957 жыл ===
* Айтмұхамбетов А., Алдияров Б., Алешин И.В., [[Алпысбаев Кенжебек|Алпысбаев]] К., Антонов П.Т., [[Толыш Асылбекова|Асылбекова Т.]], [[Тұрлыбек Әбілпейісов|Әбілпейісов Т.]], Бабаков А.И., Багрий И.С., Бойнов Г.А., Бәукенов И.Б., Безруков Н.И., [[Александр Андреевич Белобокий|Белобокий]] А.А., Бережной И.М., Берлин Д.И., Бирюков М.И., Бликов В.В., Братышев И.Ф., [[Давыд Агеевич Бурлаков|Бурлаков]]  Д.А., Василянский В.С., Васин Д.И., Вильгельм Ф.Х., Возный М.Ф., Воронков А.Д., Гайдайчук И.А., Галущак С.К., Говоруха И.С., Гречаник А.С., Грицаи Г.А., Грузинцев С.А., Дайрашев Т., [[Дауымов Ерғали|Дауымов Е.]], Демеев Ж., Довгаль В.П., Есентаев Н., [[Ефименко]] Ф.Л., [[Ефимов Сергей Кириллович|Ефимов]] С.К., Жайлыбаев Т., [[Жанғалов]] Б., Желязко Н.Н., Жүнісов Х., Зарудиев П.И., Захаров А.К., [[Николай Емельянович Золин|Золин]] Н.Е., Иванов А.М., Исабаев Қ.,  [[Кан Де Хан]], Кан Л.И., Карбенов С.К., Карпухин Н.В., Клименко И.А., Клешня М.А., Козинец Н.Ф., Козолуп Д.С., Колбаскин С.Д., Коновалов Т.С., Константинов Ф.В., Корзюк М.А., Костенко П.И., Косьма Г.А., Крыжановский С.Ф., Кузьмин М.П., Курбатов В.Ф., Курлов В.Н., Кухтин Ф.П., Кущ М.М., Қуантаев М., Құлтанов А., Құлышов М., Лагутин А.Ф., Лахно П.М., Левченко Ф.В., Леонов Н.Е., Ли Гым Нен, Ли Ф.И., Лизунов И.М., Лукоянов А.В., Лута Ф.Ф., [[Василий Филиппович Макарин|Макарин В.Ф.]], Максименко К.И., Мақанов Қ., Малтабар П.И., [[Александр Михайлович Михедько|Михедько]] А.М., [[Николай Александрович Моисеенко|Моисеенко]] Н.А., Молдағожин Ө., Мосягин А.С., [[Музыка Петр Федорович|Музыка П.Ф.]], [[Қажым Мүсіпов|Мүсіпов]] Қ., Нарбаев Ә., Неусыпов Ф.К., Нечитайло Д.И., [[Никулин Анатолий Родионович|Никулин А.Р.]], Овчаренко Т.К., [[Омаров Ғайнолла Омарұлы|Омаров Ғ]]., Оразалин Б., Орлов А.И., Орлов Ф.А., Өмішев Ә.Ө., [[Жәкен Рүстемов|Рүстемов Ж.]], Пак А.А., Панфилов А.С., Парий Д.М., Перов И.П., [[Петраков Василий Романович|Петраков В.Р.]],Петренко А.А., Подорогин Г.Д., Пономаренко И.П., Попов Н.И., Потапов Л.А., Раденко П.Н., Рахманин Т.И., Руденко И.И., Рудометкин С.П., Рудской И.И., Рыжков И.Ф., Сазонов Е.И., Саркисян Г.Т., Сафронова П.А., Сәдуақасов Ж., Свистула И.С., Сергеев Н.А., Серғазин Ш., Серов А.И., Синельников П.С., Скрипник Д.А., Слонов С.Е., Смеречансикй К.А., Сосов И.В., Степанов В.С., Сыздықов Ә., Титирко В.В., Тойшыманов Қ., Токарев П.С., Тоқжігітов М., [[Григорий Яковлевич Тутиков|Тутиков]] Г.Я., [[Сергей Андреевич Уткин|Уткин]] С.А., Усманов Ә., Франк З.А., Цурлуй С.Г., Хван С.Г., Чижевский П.И., Шевцов С.И., [[Школа Иосиф Кириллович|Школа]] И.К., Шмакова Ф.А., Шубин В.И., Шумара К.Т., Ізтілеуов Қ., Энгель А.И., [[Яворский Борис Владимирович|Яворский]] Б.В., [[Янкин Илларион Павлович|Янкин И.П.]], Яровой Г.В.

=== 1958 жыл ===
* Абданова А., Айтуғанов Н., Әбдіраймов Ә., Әбжанов Б., [[Еламан Байғазиев|Байғазиев Е.]], Барлықбаев И., Бекешев Ж., Грязин П.В., [[Болсынай Дауылбаева|Дауылбаева Б]]., Дидковский В.Д., Ержанов Қ., Есенбаев М., Жақсыбаев А., Жақсылықов А., Жарлықасымов С., Жолмырзаев Ы., Зайцев Н.Д., [[Инюшин Михаил Васильевич|Инюшин М.В.]], Кәрімжанов К., Корякин К.Г., Ляшенко К.П., [[Дүйсенбай Мақанов|Мақанов Д.]], Меңдібаев Ә., Меңдібаева А., [[Александр Степанович Месяцев|Месяцев]] А.С., [[Мықанова Қайша|Мықанова Қ.]], Раковский В.М., Роман П.И., Сәдуақасов Ж., Сәрсенғалиев М., Сыздықов Ж., [[Шарбақбаева Күлай|Шарбақбаева К]]., Шахабаева Д., Ыбраев Б.Ы., Ырғызбаев Ш., Язов В.И.

=== 1959 жыл ===
* [[Галей Авхадеевич Ахмадеев|Г.А. Ахмадеев]], Байжанов С.Д., Демидов Г.А., Жарболов М., Задорожный И.А., Куликов В.Н., Махметов М., Махутов А., Небесный Г.П.,  Сыздықов Ж., Тихонов А.П., Фадеев Г.В., Шүкіров А.А.

=== 1960 жыл === 
* Әлкібаев М.С., Байжігітова А., [[Жылқыбай Бейісов|Беиісов Ж]]., Берікбаева Х., Васильева Е.П., Гуль Л.И., Данченко Е.Ф., [[Тәттігүл Досжанова|Досжанова Т.]], Жақсылықова (Рогальская) Д., Захарова П.Г., Иванова Е.Ф., Илюшкина З.Ф., Күдербекова З.Д., Липатова Л.А., Омарова Б., [[Ұштап Өтеулиева|Өтеулиева Ұ]]., [[Петров Леонид Федорович|Петров Л.Ф.]], Политкино А.И., Путорайкина П.А., Семенова К.Ф., Шағырова Н., Шахова Н.И., Шевченко П.Г., Ыбыраев С., Юлчиева Т.

=== 1961 жыл ===
* Амбросенко А.П., Баймурзинов Қ.Ғ., [[Мұхит Құлжанұлы Бөпежанов|Бөпежанов М.Қ.]], Жарнаков П.М., Жерносеков И.М., Оразбаев А., Пенкин И.Е., Плотников Б.В., [[Дулатбек Рақымбергенов|Рақымбергенов]] Д., Суфиянов А.Ғ., Тузов Л.П.

=== 1962 жыл ===
* Бекбергенов М., [[Кузьмин Валентин Петрович|Кузьмин В.П]].

=== 1963 жыл ===
Алдабергенов Ж.Н., [[Вартанян Артем Мисакович|Вартанян А.М.]], Воронин И.С., Дегтяров В.Д., Коробицин И.В., Мұхамбаев А., Николаев П.Н., Оразбаев І., Штифанов В.И.

=== 1964 жыл ===
* Итбасова Д., [[Марфа Филипповна Касаева|Касаева М.Ф]]., Крупский И.Л., Қыдырбаев І., Оспанов Б.

=== 1965 жыл ===
* Абдуллаева Т.Т., [[Қасым Әбуұлы Асанов|Асанов]] Қ.Ә., Байғабылов Х.Г., Горкопенко Ф.Г., [[Есқараев Әжіхан|Есқараев Ә.]], [[Қалықов Ахмет|Қалықов А]]., [[Валериан Алексеевич Мусакин|Мусакин]] В.А., Нахманович А.Л., [[Әзімбек Ысмайылов|Ысмайылов Ә.]]

=== 1966 жыл ===
* Абдуллаев А., Айдарханов Б., [[Айсин Әлсен|Айсин]] Ә., Айтуаров Ж., Арқабаев Қ., Арыстанәлиев Қ., Ахметов Т., [[Аяпов Ахат|Аяпов]] А., [[Әбдіғұлов Қапиза|Әбдіғұлов Қ.]], Әбдіғұлов І., Әкімбеков Ә., Әмірқұлов Д., [[Борис Владимирович Бай|Бай Б.В]]., [[Байжұманов Әбдіғали|Байжұманов]] Ә., Байзақов У., Байысқақов Т., Бақтаев Ә., Балло Н.Е., Басқараев Е., Батыршин Н.Х., Башмаков Н.И., Бәйімбетов О.Б., Бектаев М., Белова М.П., Бердәлиев Т., Бердешев Т., Бертаева А., [[Бимақанов Мырзаш|Бимақанов]] М., [[Михаил Антонович Битный|Битный М.А.]], Богатырев М.И.,  Богданов В.С., Боғаев Н., [[Бөдеев Қасым|Бөдеев]] Қ., Брунштейн Б.И., Буашев К., Букреева А.И., Быканов В.К., [[Біртаев Құдайберген|Біртаев Қ.]], [[Геринг Яков Германович|Геринг Я.Г.]], Горбань М.Д., Горбунов И.Н., Григорян Р.А., Гридин Г.С., [[Виктор Васильевич Гурба|Гурба В.В.]], Даниленко И.И., Данилова М.А., Даутов М.Г., Дәулетияров Т., Дәутеқалиев С., Деккер Е.Г., Досмағамбетов Н., Дурадажи И.Г., Егель К.К., Егембердиев М., Еділбаев Ш., Ерешев С., [[Ержанова Заһира|Ержанова]] З., Ерманов Ш., [[Ескендір Есімов|Есімов Е.]], [[Жақсыбаев Нәби Құлшаманұлы|Жақсыбаев Н.Қ.]], [[Жақсыбеков Совет Шпекбайұлы|Жақсыбеков С.Ш.]], Жанғожин Ж., [[Жаниев Қаппас|Жаниев Ғ]]., [[Жуасов Қапыс|Жуасов]] Қ., Жукова Т.Я., Жүсіпова М., [[Залиев Есенжол Залиұлы|Залиев Е.З.]], Зуев Ф.К., Иванов И.И., Карстен А.Я., Каюмов Г.Г., Кенжалов Б., Кентаев Қ., Керейбаев Б., Киреев А.И., Кириленко М.И., Клименко А.П., Клименко Л.Д., Козыр А.Г., Колесникова А.Н., Коновалов К.Н., Крутков И.С., Кузоваткина А.А., Көкиев Н., Қабылбаев О., Қадыров Т., [[Қазыбеков Мұстафа Төлепұлы|Қазыбеков М.Т.]], [[Қайруллаев Әділбек|Қайруллаев]] Ә., Қаленов Қ., [[Әутәліп Елтренұлы Қалиев|Қалиев Ә.Е.]], Қалниязов Ө., Қаржаубаев Н., Қилыбаев С.,  Құсайынов Ә., Ладыгин В.И., Ленник К.П., Леонов Г.А., Лисовенко П.Л., [[Фрида Гавриловна Литау|Литау]] Ф.Г., [[Лозовой Николай Иванович|Лозовой Н.И]]., Лукинский Ф.Г., Манько Л.С., [[Иван Иванович Мартынов|Мартынов]] И.И., Масанов И., Михайленко В.И., Монтаева Қ., [[Морозов Николай Ефимович|Морозов]] Н.Е., Моторный А.Р., [[Шайхыслям Серікжанұлы Мусин|Мусин Ш.С.]], Мұқанов Ш., [[Қойшыбай Мұқышев|Мұқышев]] Қ., Мұстафин С., [[Бақтыгерей Мұқсимов|Мұқсимов Б.]], [[Мүслімов Мәжікен|Мүслімов]] М., [[Мышанов Бәкен|Мышанов]] Б., Мышанов К., Ниязова М.А., [[Егемберді Омарбеков|Омарбеков Е.]], [[Омаров Қыдырәлі|Омаров Қ.]], Омаров М., Ортман Е.А., Өтетілеуов С., Панин П.И., Панченко А.В., Пацукова Н.Н., Петров В .П., Петров Л.Ф., Петрушин Н.Ф., Пименова Л.В., [[Юрий Кенсоринович Победоносцев|Победоносцев Ю.К]]., Покатаева Н.И., [[Иван Трофимович Пупашенко|Пупашенко И.Т.]], Пухов В.Д., Резчик П.Х., Русс В.М., [[Рысқалиев Салық|Рысқалиев]] С., Рябова П.С., [[Салықбаев Әуезхан|Салықбаев Ә.]], Самойленко В.А., Самонов А.Г., [[Николай Фадеевич Сандригайло|Сандригайло Н.Ф.]], Сапиев Ш., [[Қабекес Серғалиев|Серғалиев]] Қ., Серебренников В.А., Скрыль В.К., [[Стецюк Анатолий Федорович|Стецюк А.Ф.]], Сыдықов З., Талмурзин С.Қ., Тәжімбетов М., Тектаев М., Тимонин Х.А., Токарева А.Н., Төкенов Н.Т., Төлендинова З., Төлеков Қ., [[Төлеубаев Дәулен|Төлеубаев]] Д., Туманов А.Д., [[Ырыздықбай Тілеуберлин|Тілеуберлин Р.]]., Федорченко Г.Ф., Филиппенко В.В., Халықов А., Үдербаев Е., Урывский Н.И., [[Цай Ден Хак]], [[Яков Яковлевич Цвингер|Цвингер Я.Я.]], Цирков А.П., Чамчиян В.Ш., Чеховской А.И., Чигринец П.А., Шаповалова Е.Н., Шкабарев Н.Г., Шпак А.А., Щербак Ю.А., Ынтықбаев Ш., Ізтөлеуов М., Якунин И.Е., Яненко И.Г., Ярощенко В.П.

=== 1967 жыл ===
* Абахов К., Адлер О.Р., [[Азаров Василий Николаевич|Азаров]] В.Н., Әбдірахманов І., Әлімбаев К., Балахов С.И., Баранников М.И., [[Николай Васильевич Бондарь|Бондарь]] Н.В., Боридько А.Д., [[Виктор Иванович Бочкарев|Бочкарев]] В.И., Бірімова Б., [[Яков Степанович Брагин|Брагин]] Я.С., Булгак А.Я., Булычев А.Е., Быкмухамет И.И.,  Волков Т.В., Досжанов З., Дубенцов А.З., Дүйсенбаев Қ., [[Тұршыбек Жүсіпұлы Елеусінов|Елеусінов]] Т., Жарымбетов М., Жүсіпов Ж.Қ., Заикин П.Р., Зайцев М.А., Исмағанбетов С.М., Қайданов А.И., Камышев А.И., Карпов И.А., Кириченко В.П., Козлов Н.Г., Кулик М.С., Қозыбаев О.Ә., Мелехин Н.М., [[Дмитрий Савельевич Метельский|Метельский]] Д.С., Могилко И.С., Мұстафин Т., Мынза Н.И., Оразов Б., Овчаренко Т.К., Очередько Н.Г., Петров И.И., Попов В.И., Сандыбеков Н., Сеитова Р., Сибиряк И.П., Симонов В.А., Слепченко Г.Н., Старушкин В.С., Степанов И.М., Стрижаченко И.А., Сұрағанов Қ., [[Сычук Александр Емельянович|Сычук А.Е.]], [[Геннадий Ильич Ткачук|Ткачук]] Г.И., Труба Ф.В., Тұрғамбаев А., Тютюньков П.П., [[Иван Константинович Хабло|Хабло]] И.К., Шкилев И.К., Штифанов В.И., Щелок М.В., Ынтықбаев Ш., Янушкин М.К.

=== 1968 жыл ===
*  Крылова Н.Г., Носова М.А., [[Нұртазина Рафиқа Бекенқызы|Нұртазина Р.Б]]., [[Шайжүнісов Жақия|Шайжүнісов Ж]].

=== 1969 жыл ===
* [[Уфа Меңдібайұлы Ахмедсафин|Ахмедсафин У.М.]], [[Әлібеков Ысқақ|Әлібеков Ы.С]]., Буванова А.А., Исмағұлов Н.Г., Лубенец О.А., [[Дмитрий Владимирович Сокольский|Сокольский]] Д.В.

=== 1971 жыл ===
* Айтжанова К., Алимпиев Н.Ф., Алмасов Ш., [[Евгений Порфирьевич Антошкин|Антошкин Е.П.]], Арғынбаев Ш., [[Лұқпан Әбдірахманов|Әбдірахманов]] Л., Әбенова М., Әбжалов Ш., Әбілғазиев Б., Әкімжанов А., Әкімжанов Ә., Әлімбетов Т., [[Сәлима Базарғалиқызы Әліпова|Әліпова С.]], Байер В.И., Байтұсов М.Ы., Байхожаев А., Бакланов А.В., Бакланов И.Ф., Бакова А.П., Бақтыбаев Қ., Баукова А.П., Бейсенбаев М., Бекайдаров С., [[Сартай Бектұрғанов|Бектұрғанов]] С., [[Анатолий Сергеевич Белов|Белов]] А.С., [[Моисей Ануфриевич Беляев|Беляев]] М.А., Березин И.Т., Бигазиев Н.Я., [[Бисенов Алдаберген|Бисенов]] А., Блохинский С.Н., Болдышев Е.А., [[Раиса Степановна Боронина|Боронина]] Р.С., [[Иван Степанович Бутымов|Бутымов]] И.С., Бірқұлақов Қ., Виноградов Г.В., Власова А.Н., [[Воронин Иван Семенович|Воронин И.С.]], Гайворонская Ф.И., Герман Ф.Е., Гогиашвили Т.А., Голик Н.И., Гребенюк В.А., Гришан А.С., Ғалымов Б., [[Дәрібаев Алтынбек|Дәрібаев А.Д.]], Дәуітов Ә., Демченко М.П., Дүйсенбеков Ә., Ефименко В.К., Жанасылов Б., Жандыбаев Ш., Жаңабергенов М., [[Демеу Жауынбаев|Жауынбаев]] Д., Жәнетова К., Жұмабеков Ы., Жұмағұлов І., Жұматаев Н., Жылқыбаев А., [[Станислав Николаевич Зайцев|Зайцев С.Н.]], [[Анатолий Петрович Звягинцев|Звягинцев]] А.П., [[Владимир Яковлевич Зенин|Зенин]] В.Я., Зименок В.П., Золотухин П.Г., Калачев М.П., Калинин Г.Д., Камалов Н., Кашин Д.В., Кенжетаев Б., Коврижкина А.Ф., Копытова М.Е., Кентаев Қ., Корабельников Я.Г., Коростелев С.П., Косульников И.Ф., Кравченко Г.А., Кривенко Н.Е., Кузьмин Н.Ф., Куриленок Н.Н., [[Кітапбаев Бошай|Кітапбаев Б]]., Қабылбеков М., Қадыров С., Қазбеков Т., Қамитов З., Қонысбаев Б., Литман Р.Э., [[Анна Никитична Логачева|Логачева]] А.Н., Лубенец О.А., Мамытов М., Марченко М.А., Марюхин С.И., Матюшин П.П., [[Елена Васильевна Мейтина|Мейтина]] Е.В., Меңдалиев К., Минасов А.П., [[Михин Андрей Дмитриевич|Михин А.Д]]., [[Шәкен Мұқышев|Мұқышев]] Ш.Ш., [[Мұсағалиев Яуда|Мұсағалиев Я]]., Мұхаметжанов Қ.М., Нарыншынов С.З., Немцев И.Е., Нұрмағанов С., Обухов П.М., Омаров С., Оразалин Қ., Өміров С., Пивоваров В.С., Полторьян С.В., [[Пономарев Николай Александрович|Пономарев Н.А.]], Попов В.А., Почтарев А.Г., Примачук И.Я., Прыгункова Е.С., Рассохин П.И., Риффель Э.К., Романченко Н.И., Сабиев Б.С., Савостин В.Г., Савчук А.Н., [[Әбілқас Сағындықов|Сағындықов Ә.]], [[Сағынов Әбілқас|Сағынов Ә.]], Сапаров А., Сарбөпеев Қ., Сарымсақов Ә., Сәпеков Ә., Сәбиев Б., Секеманов Н., Семушкина А.И., Серімбетов Б., Серіков А., Сидоров И.С., Смағұлов Н.Ғ., Смиронов С.А., Стеньюк И.И., Стрельников В.К., Сусляков И.А., Сухонос В.Т., Сүлейменов Б.К., Сырбаев А.Е., [[Екатерина Федоровна Терещенко|Терещенко Е.Ф.]], Тоқбаев К., Төлеубеков Р., Тулбе А.Д., [[Түйтебаева Нұрмаш|Түйтебаева Н]]., Тұрғанбаев Ш., [[Иван Акимович Тыщенко|Тыщенко И.А.]], ҮсеновҮ., Устименко Е.Е., Филиппенко И.Я., [[Александр Ильич Фомичев|Фомичев А.И.]], Хамитов З., Хвостов А.Г., [[Химич Василий Петрович|Химич]] В.П., [[Черекаев Алексей Васильевич|Черекаев]] А.В., Шевченко Г.И., [[Шегеда Василий Иванович|Шегеда]] В.И.,Ізтаев] А., Ыдырысов М., Юмашев Н.А., Яровой М.С., Ященко А.С.

=== 1972 жыл ===
* [[Алтайбаева Ұлбала|Алтайбаева]] Ұ.,  [[Несіпбай Әпірезов|Әпірезов Н]]., Әлдібаев О.Ә., [[Ералы Шопайұлы Бақтаев|Бақтаев]] Е.Ш., Бородин А.М., Гноевых Н.В., Диханбаев Қ., [[Довжик Михаил Егорович|Довжик М.Е.]], Дьяченко М.И., Жүсіпова Қ., Зименко Я. Н., Золоторев Е.М.,  [[Иван Иванович Иванов|Иванов И.И.]], Изатуллаев Е., [[Картаузов Леонид Михайлович|Картаузов Л.М.]], Карпухно Н.А., Кузнецов Г.Н., Қадыров С., [[Қазанбаева Шырынкүл|Қазанбаева]] Ш., Қасымбеков Ә., Леонов В.В., [[Нұрғабыл Малғаждаров|Малғаждаров]] Н., Меңдалиев К., Мырзашев Р., Окунев В.А., Первак П.В., Полстяной А.П., Самсонов А.Т., Сахно А.А., Старакопеев И.А., Трояков В.А., Тынышбаев И.А., Шанбаев Р., Іңкебаев А.

=== 1973 жыл ===
* [[Владимир Петрович Амбицкий|Амбицкий]] В.П., Астапов И.Ф., Әжіқабылов М., [[Әуелбеков Еркін Нұржанұлы|Әуелбеков]] Е.Н., Бабин М.И., Бақубаева К.С., Батырбаева Д., Бекұзаров Р.Қ., [[Дінасылбек Бөрібеков|Бөрібеков Д.]], Варзаев А.П., Еременко В.В., Ержанов М.Б., Еркенов О., Ескендіров Қ., [[Еспанов Ұзақ|Еспанов]] Ұ., Жалғасбаев С., Каташев П.А., Кириенко В.Н., Климов Б.Н., Көрпебаев Қ., Кручина Н.Е., Кубайчук А.А.,  [[Қожантаев Жәмшит Жүнісұлы|Қожантаев Ж.Ж.]],  Құсайынов А.Б., Құсайынов С., Қызғарин Б., Ли Ен. Бем., Майоров Ф.Е., Манченко А.П., [[Молдасанов Жолсейіт|Молдасанов]] Ж., Мухаметжанов Б., Никифиров П.М., Өмірбеков Т., Пицина Д.Л., Подойников А.С., Полянский П.Т., Рамазанов К., Росинский Д.А., Самарцев М.А., Саяқұпов Қ.С., Свинковская Е.И., Сейітова З., Семенов Н.М., Скворцов И.П., Соколов Н.М., Старостин А.А., Телюк П.З., [[Александр Никифорович Ткач|Ткач А.Н.]], Тұрғынов В.Т., Тынымбаев С.К., [[Чекушина Нина Григорьевна|Чекушина Н.Г.]], Эттенко А.М.

=== 1974 жыл ===
* Айтжанов Қ.Қ., Аппаев Т., Байсарина С.М., Белич В.В., Беспаев З.С., Вустин К.Д., Гордиенко Н.Н., Гребенюков Н.А., Гукасов Э.Х., Есин Г.Ф., Есімханов С., Жалғасбаев Ы., Кузнецов А.П., Қалшораев Ж.Ә., Литвинов В.К., Мошкин В.Н., [[Мүсірепов]] Ғ.М., Оспанбеков Ж.Ж., [[Рожнов Анатолий Александрович|Рожнов А.А.]], Шаталова Е.И., Шоқанов У.

=== 1975 жыл ===
* [[Дөненбаева Кәмшат Байғазықызы|Дөненбаева К.Б.]], Исабеков О., Степанюк Г.В., Ысқақов С., Шелкоплясов Ю.И.

=== 1976 жыл ===
* Асабаев К., [[Қарипулла Шынышұлы Әбдішев|Әбдішов Қ.Ш.]], Әбдірасылов Қ., Әбиев А., Баймағамбетов Д., Белоглазов Л.Я., [[Бидашев Орынбай|Бидашев]] О., Бреусов П.М., Булынин И.А., Біләлов С.,  Витт А.И., Войцеховский В.М., Дайыров Ә., Дөулбаев Қ., Демиденко В.П., [[Дитюк Владимир Аврамович|Дитюк В.А.]], Дулина Н.П., Ділдәбекова Ш., Жұмағұлова Б., Казачонок А.И., Киреев Н.И., Киричек В.Е., Қолжанова М.Д., [[Қожамқұлов Серәлі|Қожамқұлов]] С., Лютова В.И., Нурғалиев С.И., Нұрмұханов М., Нұрсейітов Ұ., Нұртазин Б., Обидин Е.Н., [[Оспанбеков Жарас Молдабекұлы|Оспанбеков Ж.М.]], Өміров Е., [[Плахина Антонида Семеновна|Плахина А.С.]], Поляков В.М., [[Иван Федорович Сазонов|Сазонов И.Ф]]., Сексенов Ғ.Н., Сидорова В.В., Тонкошкур В.К.,  Тілеулин Т.Ж., Шайкин Е.Ш., Шахатова Л., [[Щербаков Валентин Петрович|Щербаков В.П.]], Шойкин Е.Ш.,  [[Шүленбаев Жанарбек|Шүленбаев Ж]].

=== 1977 жыл ===
* Әшімов Б.Ә., [[Балгенжиев Зинел|Балгенжиев З.]], Ермолович В.М., Солженикина А.И., [[Смағұл Құсайынұлы Тоқымтаев|Тоқымтаев С.Қ.]], Чащин С.П.

=== 1978 жыл ===
* Әбсәметов Қ., Гилаев М., Жукова З.А., Крылова Н.Г., Нұржанова Р.Н., Полтавец Н.Г., Тасова М., Цой Зя-Ир.

=== 1979 жыл ===
* Гончаров П.Т., [[Гульницкий Николай Сергеевич|Гульницкий Н.С.]], Зайнаудинова А., Пастухов Н.Ф., Рахимов С., [[Сәуірбаева Жұмагүл|Сәуірбаева Ж.]]

=== 1980 жыл ===
* [[Василий Иванович Акуленко|Акуленко В.И.]], Ахмединов А., [[Бараев Александр Иванович|Бараев]] А.И., Боднар А.Е., Бөпежанов М.К., Гирин И.Я., Данилецкий В.З., Жанабаев Қ., [[Жұмабекова Салима|Жұмабекова С.]], Киреев Н.И., [[Станислав Павлович Куржей|Куржей С.П.]], Курапов Н.Г., Қадралин Е.Т., [[Сәбденов Рахым|Сәбденов]] Р., Сумская Л.П., Сүтжанов Б.

=== 1981 жыл ===
* Авдейчук М.Ф., Ағабеков Т., [[Төлеген Дүйсенбайұлы Адам-Юсупов|Адам-Юсупов Т.Д.]], Алазов М., Аманов Қ.,  Ахметов А., Әбішев О., [[Баяш Қаутанұлы Әміринов|Б.Қ. Әміринов]],  [[Нүсіпбек Әшімбаев|Әшімбаев Н.]], Әкімбаев Ж., [[Бағдатов Болат|Бағдатов Б.]], Баранов А.И., Брагин А.М., Бурбах Д.В., [[Біргебаев Әбдірахман|Біргебаев]] Ә., Беревочкин Е.И., Гаврилюк С.И., Еремин А.П., [[Есенжолова]] С.А., Жанғоразов И.Д., Жиенғазина Б.Ө., Жолымов М., Жүсіпов М., [[Ипбаев Жаныбай|Ипбаев Ж]]., Исабеков Ж., Копылов В.Е., Кузьмина А.И., Қасқабасов Б., Қуандықов Ә.С., Қуанышев О.С., Құлахметов Т., Құрманбеков Ж., Ласица Н.Н., [[Левандовский Антон Генрихович|Левандовский]] А.Г., [[Левин Владимир Петрович|Левин В.П.]], [[Ливенцов Василий Андреевич|Ливенцов]] В.А., Любименко А.А., Миллер И.И., [[Михаил Васильевич Миршавка|Миршавка]] М.В., Мусина Х.О., Мұстапаева Б., Мырзахметов Б., Нагурный В.А., Нижников Н.Е., [[Ғазиз Омаров|Омаров Ғ.]], Отрадных М.А., Подоляник И.В., Поздняков В.Н., Рабешко А.Г., Радченко Н.И., Сарафенюк А.А., Сергиенко М.В., [[Слабодчиков Селивестр Климович|Слабодчиков С.К.]],  Тамшыбаева З., Татаренко А.А., Тоқсейітова К., Төлебеков Қ.Қ., [[Эдуард Георгиевич Траксель|Траксель]] Э.Г., Трусов М.И., [[Тұрғынбаев Қабидолла Қобланұлы|Тұрғынбаев Қ.Қ]]., Шарбақбаев Қ.Е., Шәріпбаева Ш., Шатохин В.Ф., Федякин А.В., Явдошин А.А.

=== 1982 жыл ===
* Алатуров С.А., Бақтаев А., Беляев В.А., Берденов М., Бурдин С.К., Дінісламов Ә., Жамбылова Т., Жұмағалиев С., [[Қабдыкәрімова Нұрбақыт|Қабдыкәрімова Н.]], Лукьянченко Н.К., Олешко Н.Т., Өмірбеков Ө., [[Таушаев Сайлаубек Исағұлұлы|Таушаев С.И]].

=== 1983 жыл ===
* Демеубаев Қ., Дүйсембекова А., Жасымбеков А., Жұмағалиев Қ., [[Кочетова Лидия Васильевна|Кочетова Л.В]]., Митяшин М.И.

=== 1984 жыл ===
* Гридасов В.С., Жүнісбеков М., Сәтмұрааев А., [[Иван Алексеевич Трененков|Трененков]] И.А.

=== 1985 жыл ===
* Балғынбеков Ә., Таспамбетова Ж.Е.

=== 1986 жыл ===
* Пешков Н.Т., Заведев В.Н., Кереев Б., [[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев|Серкебаев]] Е.Б., Софин Н.С., [[Иван Иванович Шарф|Шарф]] И.И., [[Боранбек Шүкірбеков|Шүкірбеков]] Б., [[Юнусов Анатолий Усманович|Юнусов]] А.У.

=== 1991 жыл ===
* [[Бибігүл Ахметқызы Төлегенова|Төлегенова Б.А.]]

=== Жылы белгісіздер ===
* [[Мәмбет Шотбаев|Шотбаев М.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{commons|Hero of Socialist Labour}}

[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]
[[Санат:КСРО марапаттары]]</text>
      <sha1>5d1ji1mpl8s56t1teivjuvfxj547h47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мануэль Нойер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>489924</id>
    <revision>
      <id>3626223</id>
      <parentid>3116545</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шешен Исмаил</username>
        <id>156114</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8465" sha1="3ammxa4p1sg4xfnkwxy2m85prp5bdxd" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Мануэль Нойер
|толық аты = 
|лақап аты = МАНУ
|сурет = 20180602 FIFA Friendly Match Austria vs. Germany Manuel Neuer 850 0723.jpg
|сурет ені = 
|атауы = Мануэль Нойер
|туған күні = 27.03.1986
|туған жері = {{туғанжері|Гильзенкирхен|Гильзенкирхенде}}
|азаматтығы = {{ту|Германия}} [[Германия]]
|бойы = 194 см
|салмағы = 93 кг
|позиция = қақпашы
|қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]
|номері = 1
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
|1991-2005|{{ту|Германия}} [[Шальке 04]]|
}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2005—2011|{{ту|Германия}} [[Шальке 04]]|197 (-190)
|2011—|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|254 (-156)
}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|2004—2005|{{ту|Германия}} Германия-19 |11 (-13)
|2006—2009|{{ту|Германия}} Германия-21|20 (-11)
|2009—|{{футбол|Германия}}|92 (-80)
}}
|ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 20 қыркүйек 2020
|ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 20 қыркүйек 2020
}}
'''Мануэль Нойер''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Manuel Neuer'', 27 наурыз 1986 жыл, [[Гельзенкирхен|Гильзенкирхен]]) — неміс қақпашысы &quot;[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]&quot; клубында және Германия құрамасында ойнайды. 2014 жылғы әлем чемпионы.

Әлем чемпионаттарында ең жиі ойнаған қақпашы — 23 ойын.

==Ғұмырнама==

=== Клубтық ===
Мануэль 5 жасынан бастап &quot;Шальке 04&quot; клубында футболмен айналаса бастаған. 2003 жылы 17 жасар қақпашы Шалькемен &quot;аймақтық лигада&quot; ойнады, бірақ сол жылы неміс футболының 4-ші дивизионына түсіп кетті.

2005-2006 жылғы маусымда Нойер &quot;Шалькенің&quot; қосалқы қақпашы ретінде шақырылды.Сол жылы &quot;[[Шальке 04|Шалькенің]]&quot; қақпасын Франк Рост қорғайтын. Мануэль [[Футболдан Германия чемпионаты|Бундеслигадағы]] ең бірінші ойының 2006 жылы ғана өткізді. Сосын ол &quot;Баварияға&quot; қарсы матча (2-2) өзін жақсы көрсетті, осыдан соң оның ойыны көктердің жаттықтырушысы Мирко Сломкеге ұнады, сондықтан ол негізгі қақпашы болды. Франк Рост содан кейін  &quot;Гамбургке&quot; ауысты. Жалпы 2006/07 жылғы маусымда Нойер  &quot;Шальке 04&quot; құрамында 27 ойын өткізді.
[[Сурет:Neuer 2010.jpg|left|нобай|Мануэль &quot;Шалькеде&quot;]]20 сәуірде 2011 жылы клуб  Нойер &quot;Шалькеде&quot; қалмайтының айтты. Мануэльге клуб басқа көлемде ақша беруді уәде еткенмен ол келіспеді. &quot;Шальке 04&quot; клубы Нойердің клубта қалуын қалады.
8 маусым 2011 жылы &quot;Бавария&quot; Нойермен 5&lt;ref&gt;Нойер: рад переходу в «Баварию»&lt;/ref&gt; жылдық келісім-шартқа қол қойды.18 миллион оған қоса 7 миллион Мануэльдің тамаша ойын көрсеткені үшін төледі.&lt;ref&gt;Manuel Neuer ist jetzt ein Bayer&lt;/ref&gt; 

2012 жылы 19 мамырда [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2012|Чемпиондар Лигасының финалында]] Мануэль &quot;[[Челси (футбол клубы)|Челсидің&quot;]] ойыншыларының пенальтиін  қайтарды. Содан соң өзі Чехтың қақпасына 11 метр жерден гол соқты. Алайда &quot;Бавария&quot; 4-3 есебімен ұтылып күміс жүлдегер атанды.

Мануэль өзінің қақпадан шығып кетуімен өте танымал, ол қақпадан шығып допты баспен ұрып аланның ортасына дейін жеткізген.

===Ұлттық құрама===
Германияның 19 және 21 жастағы құрамаларында ойнады.

2009 жылы 2 маусымда БАӘ құрамасына қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Германия Ұлттық құрамасы сапында алаңға шықты.

2010, 2014, 2018 жылғы [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионаттары]] мен 2012, 2016 жылғы [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионаттарында]] негізгі қақпашы ретінде құрама қақпасын қорғады.

==Жетістіктер==

=== Клубтық ===
*Бундеслига Чемпионы: 2013
*Бундеслига Вице-чемпионы : 2007, 2010, 2012
*Германия Кубогының иегері: 2011
*Германия Суперкубогының иегері : 2012
*Германия кубогының финалисі: 2012
*Чемпиондар Лигасының финалисі: 2012
*УЕФА Чемпиондар Лигасы: 2012/13, 2019/20
*УЕФА Суперкубогы: 2013, 2020

=== Құрамада ===
*Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2009
*Әлем чемпионы: 2014
*Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2010
*Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2012, 2016

===Жеке===
*Бундеслиганың  Алды Қақпашы ''Kicker'' спорт журналының дерегі бойынша :2006/07–2010/11
*Жыл  спортшысы Гельзенкирхен қаласында: 2006/08
*&quot;Еуропа Алды Қақпашысы&quot; атағына номинанты :2008
*Үздік қақпашы Еуропа чемпионатында U-21: 2009
*Германия жыл футболшысы:2011
* Германияның ұлттық ойыншысы: 2020
* ESM бойынша Жыл командасы: 2011/2012, 2012/2013, 2014/2015 
* IFFHS нұсқасы бойынша әлемнің үздік қақпашысы: 2013, 2014, 2015, 2016, 2020
* IFFHS бойынша онжылдықтың үздік қақпашысы: 2011-2020 
* Еуропаның үздік қақпашысы: 2011, 2013, 2014, 2015, 2020
* Футболдан әлем чемпионатының алтын қолғабы: 2014
* Алтын доп ФИФА : 2014 (3-ші орын)
* Ерлер арасындағы ФИФА-ның үздік қақпашысы : 2020
* Жыл спортшысы AIPS: 2014
* Жыл ойыншысы l ' Équipe: 2014
* Еуропа AIPS Жыл спортшысы-франк Тейлор трофейі: 2014

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://www.manuel-neuer.de/Мануэль Нойердың Официалды сайты ]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.facebook.com/pages/Manuel-Neuer/143253979025868 Мануэль Нойер  Facebookта]
* [http://www.youtube.com/user/manuelneuertv  Мануэль Нойердың Каналы Youtubeта]

{{Үлгі:Бавария ФК құрамы}}

[[Санат:Германия футболшылары]]
[[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бавария ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>3ammxa4p1sg4xfnkwxy2m85prp5bdxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі</title>
    <ns>4</ns>
    <id>491233</id>
    <revision>
      <id>3626144</id>
      <parentid>3625686</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3626144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17098" sha1="foq342lu1p8v5gci0061cli7g68gavz" xml:space="preserve">{{ambox
 |type       = notice
 |text       = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. &lt;br /&gt;

&lt;small&gt;Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&amp;uselang=kk X!'s Tools]-тан  алынған.&lt;/small&gt;
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары  ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері 
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}

== Тізім ==
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader&quot; style=&quot;text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff&quot;
|-
!&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;#&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;Админ аты&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35407]||623||26||18||263||28||3||34262||8||0||176||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2778]||271||7||6||352||8||15||2107||0||4||8||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 424]||15||0||7||31||6||1||348||0||0||16||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --&gt;
{{clear}}


== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:

* &lt;span style=&quot;background-color:#00ff33&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#00ccff&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#ff3300&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360&lt;])


{{Wikistats}}

[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]</text>
      <sha1>foq342lu1p8v5gci0061cli7g68gavz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Белсенді қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>492279</id>
    <revision>
      <id>3625858</id>
      <parentid>3625089</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>36112</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Рейтингті жаңарту</comment>
      <origin>3625858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8231" sha1="cetxmqzov6ah14d31ugqu4hw5ve06ya" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2647}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:2408}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1469}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:701}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 5 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:192}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 6 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:192}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 7 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:151}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 8 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:139}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}}
|-
| 9 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:129}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 10 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:121}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 11 || [[User:Зилола Садирханова|Зилола Садирханова]] || [[Special:Contributions/Зилола Садирханова|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Зилола Садирханова}}
|-
| 12 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:102}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 13 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}}
|-
| 14 || [[User:Жайсанкүл|Жайсанкүл]] || [[Special:Contributions/Жайсанкүл|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Жайсанкүл}}
|-
| 15 || [[User:Туғанай Сламгазина|Туғанай Сламгазина]] || [[Special:Contributions/Туғанай Сламгазина|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Туғанай Сламгазина}}
|-
| 16 || [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] || [[Special:Contributions/Тілдер бөлімі|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Тілдер бөлімі}}
|-
| 17 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:87}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 18 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:80}}]] || {{Permissions|Madi Dos}}
|-
| 19 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:78}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 20 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:75}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 21 || [[User:Көперхан Анаргүл|Көперхан Анаргүл]] || [[Special:Contributions/Көперхан Анаргүл|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Көперхан Анаргүл}}
|-
| 22 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 23 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:64}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}}
|-
| 24 || [[User:Садықова Ақгүл|Садықова Ақгүл]] || [[Special:Contributions/Садықова Ақгүл|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Садықова Ақгүл}}
|-
| 25 || [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] || [[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Омарбек Мөлдір}}
|-
| 26 || [[User:Aigerim Tlepova|Aigerim Tlepova]] || [[Special:Contributions/Aigerim Tlepova|{{formatnum:52}}]] || {{Permissions|Aigerim Tlepova}}
|-
| 27 || [[User:NaziraBimakova|NaziraBimakova]] || [[Special:Contributions/NaziraBimakova|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|NaziraBimakova}}
|-
| 28 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}}
|-
| 29 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:46}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 30 || [[User:Арай Дүйсекенова|Арай Дүйсекенова]] || [[Special:Contributions/Арай Дүйсекенова|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Арай Дүйсекенова}}
|-
| 31 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 32 || [[User:Қызғалдақ 1986|Қызғалдақ 1986]] || [[Special:Contributions/Қызғалдақ 1986|{{formatnum:33}}]] || {{Permissions|Қызғалдақ 1986}}
|-
| 33 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}}
|-
| 34 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:29}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 35 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Kas77777}}
|-
| 36 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 37 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|Aldogarov}}
|-
| 38 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}}
|-
| 39 || [[User:Balaburgem|Balaburgem]] || [[Special:Contributions/Balaburgem|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Balaburgem}}
|-
| 40 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}}
|-
| 41 || [[User:Nos9877|Nos9877]] || [[Special:Contributions/Nos9877|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Nos9877}}
|-
| 42 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}}
|-
| 43 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 44 || [[User:Aidyn93|Aidyn93]] || [[Special:Contributions/Aidyn93|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Aidyn93}}
|-
| 45 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}}
|-
| 46 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] || [[Special:Contributions/Alphy Haydar|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Alphy Haydar}}
|-
| 49 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 50 || [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] || [[Special:Contributions/Малика Назарова|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Малика Назарова}}
|-
| 51 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}}
|-
| 52 || [[User:Bkozhykov|Bkozhykov]] || [[Special:Contributions/Bkozhykov|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Bkozhykov}}
{{/end}}</text>
      <sha1>cetxmqzov6ah14d31ugqu4hw5ve06ya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Arystanbek</title>
    <ns>3</ns>
    <id>492668</id>
    <revision>
      <id>3625893</id>
      <parentid>3617886</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43803" sha1="m40uw5qpik7fpzj0hiwwesldj5q83jg" xml:space="preserve">&lt;!-- {{Уики-демалыс|тамыздың ортасы}}--~~~~ --&gt;

&lt;div class=&quot;scrollingtext&quot;&gt;
&lt;p&gt;Проблемалар сені депрессияға емес, әрекет етуге итермелеуі керек. (с) [[Бернард Шоу]]&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;position: fixed; top: 70px; right: 0; transparency: 1; z-index: 100;&quot;&gt;[[Сурет:Kz tu.jpg|160px]]&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;usermessage&quot;&gt;Егер мен сіздің талқылау бетіңізге жазсам, [[Арнайы:Талқылауым|талқылау бетіңізде]] жауап беріңіз;&lt;br /&gt;
Егер сіз менің талқылау бетіме жазсаңыз, менің талқылау бетімде жауап беремін.&lt;br /&gt;
Жайдан жай сұрамаңыз, сұрауға тұрарлық {{Тақырып қосу|нәрсе сұраңыз!|section=new{{{link|}}}}} ([[Уикипедия:Администраторлар|админдерге]] және тәжірибелі 
қатысушыларға қатыссыз ескертпе)
{{{!}} style=&quot;border:0; margin:0 auto; width:94%; background:transparent&quot;
{{!}} style=&quot;valign:center;text-align:center;padding-right:0.5em;padding-left:0.25em;width:47%;&quot; {{!}} '''{{color|white|Жаңа талқылау бастау:}}'''
&lt;inputbox&gt;
type=commenttitle
page=Қатысушы талқылауы:Arystanbek
width=60
placeholder=Жаңа бөлім атын енгізіңіз
preload=Қатысушы_талқылауы:Arystanbek/Preload
editintro=Қатысушы_талқылауы:Arystanbek/Editintro
buttonlabel=Тақырып қосу
&lt;/inputbox&gt;
{{!}}}

&lt;/div&gt;
{{User:box/Көмек көрсету}}
&lt;!--{{User:Box/Хат жіберу}}--&gt;
[[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]
{{Мұрағат|2012 жылғы талқылаулар|2013 жылғы талқылаулар|2014 жылғы талқылаулар|2015 жылғы талқылаулар|2016 жылғы талқылаулар|2017 жылғы талқылаулар|2019 жылғы талқылаулар|2020 жылғы талқылаулар|2021 жылғы талқылаулар|2022 жылғы талқылаудар}}
{{астынан}}
{{User:Box/Боқтық сөздерге қарсы}}
{{User:Box/Telegram қолданушы}}
{{user:box/buttons}}


== Уики Браузер ==

&lt;s&gt;Қайырлы кеш. Маған былтыр АутоУикиБраузермен жұмыс істеуге рұқсат берген едіңіз, бірақ жұмыс істейін десем, [[Уикипедия:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON]] мына бет шығады. Шеше аласыз ба, өтініш. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 01:24, 2023 ж. маусымның 23 (+06)&lt;/s&gt;

== Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear interface administrator, 

This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well.

There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability.

As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]].

Have a great day!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team&lt;/bdi&gt; 18:08, 2023 ж. шілденің 10 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&amp;oldid=25272792 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Filter 62 ==
Hey, I wanted to share that you may want to reconsider the threshold for or complexity of the [[Арнайы:AbuseFilter/62|Abuse Filter 62]]. Even though I [[Арнайы:Қатысушы_құқықтары/SGrabarczuk_(WMF)|may be an autoconfirmed user]] (I'm not really sure), I can't add longer messages on people's talk pages. [[Special:Diff/3210332|I needed to do this instead]]. Perhaps exceptions for accounts with some strings in the user names (like CEEhub or WMF) would be sufficient? Thanks. [[Қатысушы:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:SGrabarczuk (WMF)|талқылау]]) 01:37, 2023 ж. қазанның 5 (+06)

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the article [[:ru:Аборты в Азербайджане]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Қатысушы талқылауы:Multituberculata|талқылау]]) 17:54, 2023 ж. қазанның 6 (+06)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:21, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== секунт ==

Қайырлы күн! Секунт дегенді секунд деп өзгерту керек еді. Кезінде translatewiki-ден өзім таба аламаған сияқтымын. Жаңа есіме түсіп кетті. Соны қарап жіберсеңіз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

:@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] менде таба алмадым, уақыты келгенде табылады.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:37, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі ==

Қайырлы күн! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:54, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ол туралы @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]-қа айтқаның жөн, ол сондайлармен айналысады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:35, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

​Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бұрыс өңдеме ==
Сәлем, үлкендер не істегенін түсінбесең, сұраған дұрыс. Анау мұрағатта мен ескірген және маңызы жоқ ақпаратты алып тастап жүрмін. Мысалы, туиттер қазір жоқ, ол туралы статистика ешкімге керек емес. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:51, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)

:@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] Мұрағат ол мұрағат, мұраға қалдырамыз деген сөз басқаша айтқанда архивте жатады, оған тиісудің еш қажеті жоқ. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:26, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:: Балақай, жай веб-парақшаны мемлекеттік мұрағатпен шатастырма. Және өзіңнен әлдеқайда тәжірибелі қатысушылармен дауласа берме. Ол парақта көп қате және ескірген деректер жиналып қалған. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 19:34, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:::@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] Атауы мұрағат деп тұр ендеше келесі ұрпаққа келесі буынға келесі келетін жаңа қатысушыларға арналған деген сөө. Олар өзіне керекті ақпаратты сол жерден таба алауы мүмкін, тура біз сияқты бұрыңғылардың жазғандарын іздеп тапқанымыз сияқты. Сонымен сіз менен қаншалықты тәжірибелімін деп санайсыз? Қашан тіркелдіңіз, тәжірибелі болсаңыз неге жартылай бұғатталған деп шығып тұр? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:57, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:::: Соңғы бес жылда неше мақала жаздың? Сосын менікімен салыстыр, сонда түсінесің. Саған тағы да қайталаймын: қарапайым, қатеге толы веб-парақшаны мемлекеттік мұрағатпен шатастырма. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 20:04, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Кедергі жасаудың себебі ==
Сенің өңдемелерің неге тек маған кедергі келтіруге бағытталған? Неге пайдалы әрекетпен айналыспайсың? «Білгенге маржан» айдарын жаңаруына неге қарсы болып тұрсың? Сапасыз дубликаттарды жоюға неге кедергі келтіресің? Сау адамсың ба өзің? Уикипедияның дамуына бөгет жасау үшін қайтып келдің ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:44, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)
: Балақай, сұрақтарға жауап берсеш... --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:00, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] жаңарып тұрғанына мен қарсы емеспін, ескі деректер үстінгі жағынан емес астынғы жағынан алып оны мұрағат бетіне көшіру керек, жаңа деректер үлгінің басқы жағына енгізу керек. Нұсқаулық үлгі бетінде тұр емес пе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:31, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::: Бірақ өңдемемді жоққа шығарғаның біртүрлі екен. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:37, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::Оған қоса кез келген адам басты бетке шығара бермей жауаптанған адамдар ғана шығару керек. [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2025]] осы бетке басқа қатысушылар ұсыныс кіргізеді оны басты бетке шығару дұрыс деп шешкен жауапты адам басты бетке шығару керек. Кезінде осы ұлгіге порнография шығарып басты бетте сол суреттен басқа ештеңе көрінбей қалған. Оны Қасымов деген админ дер кезінде байқап қалып жоққа шығарды. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:38, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
:::Білгенге маржан айдарын неге тек Админдер шығара алатындай өзгеріп кеткен? Неге автократия болып кеткен?  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:42, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] сен админ болатын уақытың болды ғой өзіңді ұсынсаңшы, кейбір қатысушылар бейберекет әрекет жасағандықтан солай істедік. Басты бетке шығатын ақпарат бейберекет болғаны болмайды &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:54, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
:::::Мен техникалық тұрғыдан көп нәрсені білмеймін, әлі үйренетінім көп, жай қолданушы болып мақала қосып, өңдесем де жетеді. Негізі жаңа үлгілер қосып, жобалар (портал) жасағым келеді, бірақ жай қолданушы болу да жарайды. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:58, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] бұл айтқандарың сылтау. Ақпараттық технологияларға бейімдігі шамалы қаншама қатысушылар бізде админ болып жүр. Толық қорғалған беттерді өңдеу, бүзақы қатысушыларды бұғаттау, беттерді қорғау, қажетсіз беттерді жоюға қандай технологияны меңгеру деңгейі керек?! Ешқандай супертехнолог болудың қажеті жоқ. Ал сенің айтып тұрған технологиялық админді интерфейс админдері деп атайды. Біздің уикиде тек екі ғана интерфейс админ бар. Саған ешкім интерфейс админі бол деп жатқан жоқ қой.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:27, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] админ болсаң толық қорғалған беттерге келгенде өңдей алмай тіреліп қалмай өз бетіңше өңдей бересің.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:29, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Сурет ==

Кеш жарық! Күнделікті сурет үлгісі қате шығып жатыр [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2025 ж. қазанның 19 (+05)

:Мүлдем басқа сурет, сонымен қатар көрсетпейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:42, 2025 ж. қазанның 19 (+05)
::Бір күн кешіктіріп көрсетіп жатыр екен. Қазір уақытым болмай жатыр, кейін дұрыстармын. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:01, 2025 ж. қазанның 20 (+05)
:::Уикипедия:Тәулік суреті бетіне өтсең, дұрыс көрсетпейді. Жазулар мен қызыл сілтеме болып тұрады. Соны да түзете кетіңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:40, 2025 ж. қазанның 21 (+05)
::::??? қате болып жатыр. Мен өзім түзетіп жұрмін. Мүмкін қатесін қарап шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:46, 2025 ж. қарашаның 2 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] дұрыстап қойдым, енді қатені түземей ақ бір екі рет тексеріп қойсаң болды, қате шықпауы керек, шығып жатса айта саласың ғой. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 11:30, 2025 ж. қарашаның 15 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[Үлгі:Ірі 40 Уикипедия]] ==

Испанская обошла итальянскую и русскую, поправьте (да и ниже много где порядок неправильный). [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 20:15, 2026 ж. қаңтардың 5 (+05)

:@[[Қатысушы:MBH|MBH]] по моему мнению, этот шаблон нужно автоматизировать через бота. Обновление вручную требует слишком много времени, усилий и концентрации. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:49, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)
:: Да, но только в одном разделе я встретил автоматизацию. См. https://guc.toolforge.org/?by=date&amp;user=MBH мой вклад за вчера, вот где-то в одном из этих разделов расстановка автоматизирована, даже не через бота, а полностью автоматически. [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 18:41, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)
:: Или наоборот: в каких-то интервиках, где я НЕ сделал правку, всё было автоматизировано. [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 18:42, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)

== Уикипедия:25 ==
Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:50, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)

== Module:Pagetype/config: pagetype атаулары туралы ==

Қайырлы кеш!

Осыдан 10 жыл бұрын [[Module:Pagetype/config]] бетін өңдепсіз. Модульдегі pagetypes мәндері «мақаланы», «санатты» сияқты жалғауларда берілген екен.
Қазір бұл модульді [[Үлгі:Қысқаша сипаттама]] үлгісінде қолданғанда, санат атауы
&lt;nowiki&gt;[[Санат:Қысқаша сипаттамасы бар мақаланы]]&lt;/nowiki&gt;
түрінде шығып тұр. Негізі мұнда «мақалалар» болуы керек еді. Бұл модуль қазір тағы қандай үлгілерде қолданылады? Айтпағым pagetypes мәндерін мақала, санат, үлгі деп ауыстыру басқа үлгілерге кері әсер етпей ме? 

Басқа тілдердегі Уикипедияларда бұл мәндер жалғаусыз берілгенін байқадым, сондықтан нақты себеп бар ма, соны түсінгім келеді.

Алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 19:23, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

:@[[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] бұны жасаған кезден бері көп уақыт өткен екен. Бұлар жүйелік хабарламаларға қолданған болуым керек. Бұл бет қорғалған деген жүйелік хабарламаларға. Сондықтан бұны өзгерту жалғауларын өзгерту жүйелік хабарламалардың мағынасын бұзып мән мағынасыз қылуы мүмкін. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:28, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:55, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

==  Бұғаттау ==

Ол қатысушылардың мақалаларын өзім түзетейін, бұғаттап керек емес. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:03, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] 3 күн көп уақыт емес, тыңдамайтын адамға басқаша қалай ескертесің? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:06, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] қазақша Уикипедияға орысша атаумен мақалаларды неге бастайды? Қазақ тіліне менсінбей қарайтын безбүйрек біреу сияқты. Келесіде қайталанса мәңгіге бұғаттаймын. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:23, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::Жақсы, мен ескертіп қойдым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:27, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

== Rasulbek Adil ==

Кеш жарық! Неге оңды-солды әркімге автоуикиді пайдалануға рұқсат бердіңіз. Ол қатысушы қарапайым нәрселерден қателік жіберіп жатыр, енді басқа админ соның қоқысын тазап әлек. Соны және бірнеше қатысушыны алып тастадым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:04, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] мүмкін AutoWikiBrowser дің мақалалары қателері бар сияқты. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:31, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] сол әрекетіме өзім де өкініп қалдым, тәжірибесіз қатысушыға неге бердім деп. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:43, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
::Тәжірибесіздіктен қателестім. Бұл менің қателігім, толық мойындаймын және кешірім сұраймын. Адам қателесіп үйренеді. Маған жаман ниетпен қарамағаныңызды сұраймын. Менің ниетім жақсы болды, бірақ әрекетім қателесуге әкелді. Болашақта ережелерді толық меңгеріп, мұқият сақтайтын боламын және мұндай қателіктерді ешқашан жібермейтін боламын. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:02, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] Кеш жарық! Сіз ешкімге міндетті емессіз, әрі кешірім сұраудың қажеті жоқ) Уикипедия еріктілердің жобасы, бірақ сол өзгерістерге жауапкершілікпен қарау керек. Өзіңіз қызыққан дүниелерге қатысты мақалаларды дамытсаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:32, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] кешірім сұраудың орнына мен AutoWikiBrowser қолданып не бүлдірдім соларды қалпына келтірейін деген ой келмей ме? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 15:42, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)
::::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] кешірім сұрағаныма қарамастан, сіздің айтқаныңызды дұрыс түсіндім: маған бүлдірілген өзгерістерді қалпына келтіру туралы бірден ойлану керек еді. Бұл менің қателігім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:33, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)
:::::Барлық қателіктерді түзетемін және AWB-ны дұрыс қолдануды үйренемін. 3-4 айдан кейін қайта сұраймын, егер дайын болсам. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)

== Танымал спортшы Айдос Ғалымов туралы ==

Армысыз! Инкубаторға Қазақ күресінен екі дүркін Әлем чемпионы Айдос Ғалымов туралы жазған едім, тексеріп, қарап бере аласыз ба? Үлкен рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 15:37, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)

:@[[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] бармысыз? Инкубатордан мақала атау кеңістігіне ауыстырдым, біршама жақсы мақала екен, жазарыңыз көбейсін. Қазақ тілінде дұрысы &lt;s&gt;үлкен рақмет&lt;/s&gt; емес &lt;u&gt;көп рақмет&lt;/u&gt; деп айтады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:11, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)

== Анна Ракитина туралы ==

Сәлеметсіз бе? Құрметті администратор! Жаңадан жазылған мақаламды Ресейлік дирижер Анна Ракитина туралы мақаламды тексеріп, шолып шықсаңыз?

== AWB ==

Қайырлы күн! Маған AutoWikiBrowser қосып бересің ба? Үйреніп, жасап көрейін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:37, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]  бірінші AWB бағдарламасын жеке өзіңе сақтап алдың ба? Қарапайым алмастырулар жасаудың қиын ещтеңесі жоқ, арықарай біртіндеп күрделендіре бересің. Anydesk немесе UltraViewer, Zoom арқылы тікелей қосылып үйретіп жіберсем де болады &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:21, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
::Жақсы, рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:16, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен сонша көп нәрсе айтып жауап бердім. Сенің мұндай қысқа жауабың қанағаттандырмады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 15:21, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
::::Ахахахах, жақсы)
::::Мана қызығып жазып едім, кейін қолым тимейтін шығар деп ойлап қойдым. Жаз айларында көрейін. Оған дейін жаңа ПК алатын шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:28, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақша аудару ==

Кеш жарық! қазуикидің біраз интерфейсі ағылшынша, соны қазақша стилистиканы сақтап аударып шықсаңыз нұр үстіне нұр болар еді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:01, 2026 ж. мамырдың 27 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] телеграм топта толығырақ жауап бердім &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:06, 2026 ж. маусымның 15 (+05)

== Порталдарға автоматты түрде мақалаларды қосу ==

[[Портал:Автомобиль/Жаңа мақалалар]]

[[Портал:Білім беру/Жаңа мақалалар]]

Арыстанбек, осы порталдарға автоматты түрде жаңа мақалалар қосылып отыратындай жасай аласың ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 20:27, 2026 ж. маусымның 6 (+05)

:@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] олай ботпен бас қатырмай ақ санаттарды Портал бетінде көрсететін қылып жасай салсаң жеткілікті. [[Портал:Астана]] мынаның оң жақ төменгі жағына қарай жылжытсаң Астанаға қатысты санаттардың ағашын көре аласың. Сол санаттарда Астанаға қатысты мақалалар жинастырылған &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:09, 2026 ж. маусымның 15 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:25, 2026 ж. шілденің 3 (+05)</text>
      <sha1>m40uw5qpik7fpzj0hiwwesldj5q83jg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625970</id>
      <parentid>3625893</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leaderbot</username>
        <id>161401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notice of expiration of your interface-admin right */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44458" sha1="q2163b0c58yid2yy15t76seq1h23pia" xml:space="preserve">&lt;!-- {{Уики-демалыс|тамыздың ортасы}}--~~~~ --&gt;

&lt;div class=&quot;scrollingtext&quot;&gt;
&lt;p&gt;Проблемалар сені депрессияға емес, әрекет етуге итермелеуі керек. (с) [[Бернард Шоу]]&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;position: fixed; top: 70px; right: 0; transparency: 1; z-index: 100;&quot;&gt;[[Сурет:Kz tu.jpg|160px]]&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;usermessage&quot;&gt;Егер мен сіздің талқылау бетіңізге жазсам, [[Арнайы:Талқылауым|талқылау бетіңізде]] жауап беріңіз;&lt;br /&gt;
Егер сіз менің талқылау бетіме жазсаңыз, менің талқылау бетімде жауап беремін.&lt;br /&gt;
Жайдан жай сұрамаңыз, сұрауға тұрарлық {{Тақырып қосу|нәрсе сұраңыз!|section=new{{{link|}}}}} ([[Уикипедия:Администраторлар|админдерге]] және тәжірибелі 
қатысушыларға қатыссыз ескертпе)
{{{!}} style=&quot;border:0; margin:0 auto; width:94%; background:transparent&quot;
{{!}} style=&quot;valign:center;text-align:center;padding-right:0.5em;padding-left:0.25em;width:47%;&quot; {{!}} '''{{color|white|Жаңа талқылау бастау:}}'''
&lt;inputbox&gt;
type=commenttitle
page=Қатысушы талқылауы:Arystanbek
width=60
placeholder=Жаңа бөлім атын енгізіңіз
preload=Қатысушы_талқылауы:Arystanbek/Preload
editintro=Қатысушы_талқылауы:Arystanbek/Editintro
buttonlabel=Тақырып қосу
&lt;/inputbox&gt;
{{!}}}

&lt;/div&gt;
{{User:box/Көмек көрсету}}
&lt;!--{{User:Box/Хат жіберу}}--&gt;
[[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]
{{Мұрағат|2012 жылғы талқылаулар|2013 жылғы талқылаулар|2014 жылғы талқылаулар|2015 жылғы талқылаулар|2016 жылғы талқылаулар|2017 жылғы талқылаулар|2019 жылғы талқылаулар|2020 жылғы талқылаулар|2021 жылғы талқылаулар|2022 жылғы талқылаудар}}
{{астынан}}
{{User:Box/Боқтық сөздерге қарсы}}
{{User:Box/Telegram қолданушы}}
{{user:box/buttons}}


== Уики Браузер ==

&lt;s&gt;Қайырлы кеш. Маған былтыр АутоУикиБраузермен жұмыс істеуге рұқсат берген едіңіз, бірақ жұмыс істейін десем, [[Уикипедия:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON]] мына бет шығады. Шеше аласыз ба, өтініш. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 01:24, 2023 ж. маусымның 23 (+06)&lt;/s&gt;

== Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear interface administrator, 

This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well.

There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability.

As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]].

Have a great day!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team&lt;/bdi&gt; 18:08, 2023 ж. шілденің 10 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&amp;oldid=25272792 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Filter 62 ==
Hey, I wanted to share that you may want to reconsider the threshold for or complexity of the [[Арнайы:AbuseFilter/62|Abuse Filter 62]]. Even though I [[Арнайы:Қатысушы_құқықтары/SGrabarczuk_(WMF)|may be an autoconfirmed user]] (I'm not really sure), I can't add longer messages on people's talk pages. [[Special:Diff/3210332|I needed to do this instead]]. Perhaps exceptions for accounts with some strings in the user names (like CEEhub or WMF) would be sufficient? Thanks. [[Қатысушы:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:SGrabarczuk (WMF)|талқылау]]) 01:37, 2023 ж. қазанның 5 (+06)

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the article [[:ru:Аборты в Азербайджане]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Қатысушы талқылауы:Multituberculata|талқылау]]) 17:54, 2023 ж. қазанның 6 (+06)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:21, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== секунт ==

Қайырлы күн! Секунт дегенді секунд деп өзгерту керек еді. Кезінде translatewiki-ден өзім таба аламаған сияқтымын. Жаңа есіме түсіп кетті. Соны қарап жіберсеңіз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

:@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] менде таба алмадым, уақыты келгенде табылады.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:37, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі ==

Қайырлы күн! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:54, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ол туралы @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]-қа айтқаның жөн, ол сондайлармен айналысады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:35, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

​Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бұрыс өңдеме ==
Сәлем, үлкендер не істегенін түсінбесең, сұраған дұрыс. Анау мұрағатта мен ескірген және маңызы жоқ ақпаратты алып тастап жүрмін. Мысалы, туиттер қазір жоқ, ол туралы статистика ешкімге керек емес. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:51, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)

:@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] Мұрағат ол мұрағат, мұраға қалдырамыз деген сөз басқаша айтқанда архивте жатады, оған тиісудің еш қажеті жоқ. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:26, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:: Балақай, жай веб-парақшаны мемлекеттік мұрағатпен шатастырма. Және өзіңнен әлдеқайда тәжірибелі қатысушылармен дауласа берме. Ол парақта көп қате және ескірген деректер жиналып қалған. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 19:34, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:::@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] Атауы мұрағат деп тұр ендеше келесі ұрпаққа келесі буынға келесі келетін жаңа қатысушыларға арналған деген сөө. Олар өзіне керекті ақпаратты сол жерден таба алауы мүмкін, тура біз сияқты бұрыңғылардың жазғандарын іздеп тапқанымыз сияқты. Сонымен сіз менен қаншалықты тәжірибелімін деп санайсыз? Қашан тіркелдіңіз, тәжірибелі болсаңыз неге жартылай бұғатталған деп шығып тұр? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:57, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)
:::: Соңғы бес жылда неше мақала жаздың? Сосын менікімен салыстыр, сонда түсінесің. Саған тағы да қайталаймын: қарапайым, қатеге толы веб-парақшаны мемлекеттік мұрағатпен шатастырма. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 20:04, 2025 ж. қыркүйектің 8 (+05)

== Кедергі жасаудың себебі ==
Сенің өңдемелерің неге тек маған кедергі келтіруге бағытталған? Неге пайдалы әрекетпен айналыспайсың? «Білгенге маржан» айдарын жаңаруына неге қарсы болып тұрсың? Сапасыз дубликаттарды жоюға неге кедергі келтіресің? Сау адамсың ба өзің? Уикипедияның дамуына бөгет жасау үшін қайтып келдің ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:44, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)
: Балақай, сұрақтарға жауап берсеш... --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:00, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::@[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] жаңарып тұрғанына мен қарсы емеспін, ескі деректер үстінгі жағынан емес астынғы жағынан алып оны мұрағат бетіне көшіру керек, жаңа деректер үлгінің басқы жағына енгізу керек. Нұсқаулық үлгі бетінде тұр емес пе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:31, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::: Бірақ өңдемемді жоққа шығарғаның біртүрлі екен. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:37, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
::Оған қоса кез келген адам басты бетке шығара бермей жауаптанған адамдар ғана шығару керек. [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2025]] осы бетке басқа қатысушылар ұсыныс кіргізеді оны басты бетке шығару дұрыс деп шешкен жауапты адам басты бетке шығару керек. Кезінде осы ұлгіге порнография шығарып басты бетте сол суреттен басқа ештеңе көрінбей қалған. Оны Қасымов деген админ дер кезінде байқап қалып жоққа шығарды. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:38, 2025 ж. қыркүйектің 12 (+05)
:::Білгенге маржан айдарын неге тек Админдер шығара алатындай өзгеріп кеткен? Неге автократия болып кеткен?  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:42, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] сен админ болатын уақытың болды ғой өзіңді ұсынсаңшы, кейбір қатысушылар бейберекет әрекет жасағандықтан солай істедік. Басты бетке шығатын ақпарат бейберекет болғаны болмайды &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:54, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
:::::Мен техникалық тұрғыдан көп нәрсені білмеймін, әлі үйренетінім көп, жай қолданушы болып мақала қосып, өңдесем де жетеді. Негізі жаңа үлгілер қосып, жобалар (портал) жасағым келеді, бірақ жай қолданушы болу да жарайды. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:58, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] бұл айтқандарың сылтау. Ақпараттық технологияларға бейімдігі шамалы қаншама қатысушылар бізде админ болып жүр. Толық қорғалған беттерді өңдеу, бүзақы қатысушыларды бұғаттау, беттерді қорғау, қажетсіз беттерді жоюға қандай технологияны меңгеру деңгейі керек?! Ешқандай супертехнолог болудың қажеті жоқ. Ал сенің айтып тұрған технологиялық админді интерфейс админдері деп атайды. Біздің уикиде тек екі ғана интерфейс админ бар. Саған ешкім интерфейс админі бол деп жатқан жоқ қой.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:27, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] админ болсаң толық қорғалған беттерге келгенде өңдей алмай тіреліп қалмай өз бетіңше өңдей бересің.  &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:29, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Сурет ==

Кеш жарық! Күнделікті сурет үлгісі қате шығып жатыр [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2025 ж. қазанның 19 (+05)

:Мүлдем басқа сурет, сонымен қатар көрсетпейді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:42, 2025 ж. қазанның 19 (+05)
::Бір күн кешіктіріп көрсетіп жатыр екен. Қазір уақытым болмай жатыр, кейін дұрыстармын. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:01, 2025 ж. қазанның 20 (+05)
:::Уикипедия:Тәулік суреті бетіне өтсең, дұрыс көрсетпейді. Жазулар мен қызыл сілтеме болып тұрады. Соны да түзете кетіңіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:40, 2025 ж. қазанның 21 (+05)
::::??? қате болып жатыр. Мен өзім түзетіп жұрмін. Мүмкін қатесін қарап шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:46, 2025 ж. қарашаның 2 (+05)
:::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] дұрыстап қойдым, енді қатені түземей ақ бір екі рет тексеріп қойсаң болды, қате шықпауы керек, шығып жатса айта саласың ғой. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 11:30, 2025 ж. қарашаның 15 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[Үлгі:Ірі 40 Уикипедия]] ==

Испанская обошла итальянскую и русскую, поправьте (да и ниже много где порядок неправильный). [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 20:15, 2026 ж. қаңтардың 5 (+05)

:@[[Қатысушы:MBH|MBH]] по моему мнению, этот шаблон нужно автоматизировать через бота. Обновление вручную требует слишком много времени, усилий и концентрации. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:49, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)
:: Да, но только в одном разделе я встретил автоматизацию. См. https://guc.toolforge.org/?by=date&amp;user=MBH мой вклад за вчера, вот где-то в одном из этих разделов расстановка автоматизирована, даже не через бота, а полностью автоматически. [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 18:41, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)
:: Или наоборот: в каких-то интервиках, где я НЕ сделал правку, всё было автоматизировано. [[Қатысушы:MBH|MBH]] ([[Қатысушы талқылауы:MBH|талқылау]]) 18:42, 2026 ж. қаңтардың 6 (+05)

== Уикипедия:25 ==
Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:50, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)

== Module:Pagetype/config: pagetype атаулары туралы ==

Қайырлы кеш!

Осыдан 10 жыл бұрын [[Module:Pagetype/config]] бетін өңдепсіз. Модульдегі pagetypes мәндері «мақаланы», «санатты» сияқты жалғауларда берілген екен.
Қазір бұл модульді [[Үлгі:Қысқаша сипаттама]] үлгісінде қолданғанда, санат атауы
&lt;nowiki&gt;[[Санат:Қысқаша сипаттамасы бар мақаланы]]&lt;/nowiki&gt;
түрінде шығып тұр. Негізі мұнда «мақалалар» болуы керек еді. Бұл модуль қазір тағы қандай үлгілерде қолданылады? Айтпағым pagetypes мәндерін мақала, санат, үлгі деп ауыстыру басқа үлгілерге кері әсер етпей ме? 

Басқа тілдердегі Уикипедияларда бұл мәндер жалғаусыз берілгенін байқадым, сондықтан нақты себеп бар ма, соны түсінгім келеді.

Алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 19:23, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

:@[[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] бұны жасаған кезден бері көп уақыт өткен екен. Бұлар жүйелік хабарламаларға қолданған болуым керек. Бұл бет қорғалған деген жүйелік хабарламаларға. Сондықтан бұны өзгерту жалғауларын өзгерту жүйелік хабарламалардың мағынасын бұзып мән мағынасыз қылуы мүмкін. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 19:28, 2026 ж. ақпанның 10 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:55, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

==  Бұғаттау ==

Ол қатысушылардың мақалаларын өзім түзетейін, бұғаттап керек емес. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:03, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] 3 күн көп уақыт емес, тыңдамайтын адамға басқаша қалай ескертесің? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:06, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] қазақша Уикипедияға орысша атаумен мақалаларды неге бастайды? Қазақ тіліне менсінбей қарайтын безбүйрек біреу сияқты. Келесіде қайталанса мәңгіге бұғаттаймын. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:23, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::Жақсы, мен ескертіп қойдым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:27, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

== Rasulbek Adil ==

Кеш жарық! Неге оңды-солды әркімге автоуикиді пайдалануға рұқсат бердіңіз. Ол қатысушы қарапайым нәрселерден қателік жіберіп жатыр, енді басқа админ соның қоқысын тазап әлек. Соны және бірнеше қатысушыны алып тастадым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:04, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] мүмкін AutoWikiBrowser дің мақалалары қателері бар сияқты. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:31, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] сол әрекетіме өзім де өкініп қалдым, тәжірибесіз қатысушыға неге бердім деп. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:43, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
::Тәжірибесіздіктен қателестім. Бұл менің қателігім, толық мойындаймын және кешірім сұраймын. Адам қателесіп үйренеді. Маған жаман ниетпен қарамағаныңызды сұраймын. Менің ниетім жақсы болды, бірақ әрекетім қателесуге әкелді. Болашақта ережелерді толық меңгеріп, мұқият сақтайтын боламын және мұндай қателіктерді ешқашан жібермейтін боламын. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:02, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] Кеш жарық! Сіз ешкімге міндетті емессіз, әрі кешірім сұраудың қажеті жоқ) Уикипедия еріктілердің жобасы, бірақ сол өзгерістерге жауапкершілікпен қарау керек. Өзіңіз қызыққан дүниелерге қатысты мақалаларды дамытсаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:32, 2026 ж. наурыздың 29 (+05)
:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] кешірім сұраудың орнына мен AutoWikiBrowser қолданып не бүлдірдім соларды қалпына келтірейін деген ой келмей ме? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 15:42, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)
::::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] кешірім сұрағаныма қарамастан, сіздің айтқаныңызды дұрыс түсіндім: маған бүлдірілген өзгерістерді қалпына келтіру туралы бірден ойлану керек еді. Бұл менің қателігім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:33, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)
:::::Барлық қателіктерді түзетемін және AWB-ны дұрыс қолдануды үйренемін. 3-4 айдан кейін қайта сұраймын, егер дайын болсам. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 30 (+05)

== Танымал спортшы Айдос Ғалымов туралы ==

Армысыз! Инкубаторға Қазақ күресінен екі дүркін Әлем чемпионы Айдос Ғалымов туралы жазған едім, тексеріп, қарап бере аласыз ба? Үлкен рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 15:37, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)

:@[[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] бармысыз? Инкубатордан мақала атау кеңістігіне ауыстырдым, біршама жақсы мақала екен, жазарыңыз көбейсін. Қазақ тілінде дұрысы &lt;s&gt;үлкен рақмет&lt;/s&gt; емес &lt;u&gt;көп рақмет&lt;/u&gt; деп айтады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:11, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05)

== Анна Ракитина туралы ==

Сәлеметсіз бе? Құрметті администратор! Жаңадан жазылған мақаламды Ресейлік дирижер Анна Ракитина туралы мақаламды тексеріп, шолып шықсаңыз?

== AWB ==

Қайырлы күн! Маған AutoWikiBrowser қосып бересің ба? Үйреніп, жасап көрейін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:37, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)

:@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]  бірінші AWB бағдарламасын жеке өзіңе сақтап алдың ба? Қарапайым алмастырулар жасаудың қиын ещтеңесі жоқ, арықарай біртіндеп күрделендіре бересің. Anydesk немесе UltraViewer, Zoom арқылы тікелей қосылып үйретіп жіберсем де болады &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:21, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
::Жақсы, рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:16, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен сонша көп нәрсе айтып жауап бердім. Сенің мұндай қысқа жауабың қанағаттандырмады. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 15:21, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)
::::Ахахахах, жақсы)
::::Мана қызығып жазып едім, кейін қолым тимейтін шығар деп ойлап қойдым. Жаз айларында көрейін. Оған дейін жаңа ПК алатын шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:28, 2026 ж. сәуірдің 27 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақша аудару ==

Кеш жарық! қазуикидің біраз интерфейсі ағылшынша, соны қазақша стилистиканы сақтап аударып шықсаңыз нұр үстіне нұр болар еді [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:01, 2026 ж. мамырдың 27 (+05)

:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] телеграм топта толығырақ жауап бердім &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:06, 2026 ж. маусымның 15 (+05)

== Порталдарға автоматты түрде мақалаларды қосу ==

[[Портал:Автомобиль/Жаңа мақалалар]]

[[Портал:Білім беру/Жаңа мақалалар]]

Арыстанбек, осы порталдарға автоматты түрде жаңа мақалалар қосылып отыратындай жасай аласың ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 20:27, 2026 ж. маусымның 6 (+05)

:@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] олай ботпен бас қатырмай ақ санаттарды Портал бетінде көрсететін қылып жасай салсаң жеткілікті. [[Портал:Астана]] мынаның оң жақ төменгі жағына қарай жылжытсаң Астанаға қатысты санаттардың ағашын көре аласың. Сол санаттарда Астанаға қатысты мақалалар жинастырылған &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:09, 2026 ж. маусымның 15 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:25, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

== Notice of expiration of your interface-admin right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;interface-admin&quot; (Интерфейс администраторлары) will expire on 2026-07-10 13:22:19. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:41, 2026 ж. шілденің 4 (+05)&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>q2163b0c58yid2yy15t76seq1h23pia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франция Ұлттық футбол құрамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>493077</id>
    <revision>
      <id>3626184</id>
      <parentid>3533924</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16162" sha1="4b3e09aycmzymwiila32sl64c2wve68" xml:space="preserve">{{Ұлттық футбол құрама командасы
|Атауы=Франция Ұлттық футбол құрамасы
|Логотип=
|Nickname=Көктер, Үштүстілер  
|Federation=[[УЕФА]]
|Association=[[Франция Футбол Федерациясы]]
|Confederation=[[УЕФА]]
|Coach={{Flagicon|Франция}} [[Дидье Дешам]]
|Captain=[[Юго Льорис]]
|Most caps=[[Лилиан Тюрам]] (142)
|Top scorer=[[Тьерри Анри]] (51)
|Home stadium=[[Стад де Франс]]
| FIFA Rank = 2 &lt;small&gt;(18.07.2024)&lt;/small&gt;
|FIFA Code=FRA
| pattern_la1        = _frank18h
| pattern_b1         = _frank18h
| pattern_ra1        = _frank18h
| pattern_sh1        = _frank18h
| pattern_so1        = _fra18H
| leftarm1           = 123163
| body1              = 123163
| rightarm1          = 123163
| shorts1            = FFFFFF
| socks1             = F1030A
| pattern_la2        = _frank18a
| pattern_b2         = _fra18a
| pattern_ra2        = _frank18a
| pattern_sh2        = _frank18a
| pattern_so2        = _fra18A
| leftarm2           = FFFFFF
| body2              = FFFFFF
| rightarm2          = FFFFFF
| shorts2            = 123163
| socks2             = FFFFFF
|First game={{Flagicon|Бельгия}} [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия]] 3:3 '''Франция''' {{Flagicon|Франция}}&lt;br&gt;''([[Брюссель]], [[Бельгия]]; [[1 мамыр]], [[1904 жыл]])''
|Largest win={{Flagicon|Франция}} '''Франция''' 10:0 [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжан]] {{Flagicon|Әзірбайжан}}&lt;br&gt;''([[Осер]], [[Франция]]; [[6 қыркүйек]], [[1995 жыл]])''
|Largest loss={{Flagicon|Дания}} [[Дания Ұлттық футбол құрамасы|Дания]] 17:1 '''Франция''' {{Flagicon|Франция}}&lt;br&gt;''([[Лондон]], [[Англия]]; [[22 қазан]], [[1908 жыл]])''
|World cup apps=14
|World cup first=[[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]]
|World cup best= Чемпион [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998]], [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018]]
|Regional name=[[Футболдан Еуропа чемпионаты]]
|Regional cup apps=7
|Regional cup first=[[Футболдан 1960 жылғы Еуропа біріншілігі|1960]]
|Regional cup best= Чемпион [[Футболдан 1984 жылғы Еуропа біріншілігі|1984]], [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000]]
}}
'''Футболдан Франция ұлттық құрамасы''' — ({{lang-fr|Les Tricolores}})&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ru.uefa.com/teamsandplayers/teams/teama/team=43/profile/index.html|title=Франция|publisher=UEFA|lang=rus|archiveurl=http://www.webcitation.org/687XuAxx3|archivedate=2012-06-02}}&lt;/ref&gt; барлық халықаралық турнирлер мен матчтарды Франция мүддесін өкілдік ететін ұлттық құрама. Франция футбол федерациясымен басқарылады. 1904 жылдан бері [[ФИФА]] мүшесі, 1954 бері [[УЕФА]] мүшесі. Француздар осы екі ұйымның негізін салушылардың ішінде болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fff.fr/servfff/fiche_joueur_new/match.php?id_match=540 |title=Статистика матча |publisher=FFF |lang=fr}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Футболдан әлем және [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] дамуына ең әуелі француздар елеулі үлес қосты. Жюль Риме әлем чемпионатының өткізілуне барын салып, 1930 жылғы турнирді ұйымдастырса, тағы бір тарихи тұлға [[Анри Делоне]] елуінші жылдардың ортасында еуропалық турнирдің өмірге келуіне көп әрекет жасады.

Ал ұлттық құраманың өзі [[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930 жылғы алғашқы бәсекеге]] қатысқан 13 құраманың бірі ғана емес, тұңғыш ойында алаңға шықты, оған қоса алғашқы голды осы құраманың өкілі соқты. Ол [[1930 жыл]]ы 13 шілдеде [[Монтевидео]]дағы &quot;Поситос&quot; стадионында [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексиканың]] қақпасын дәл көздеген [[Люсьен Лоран]] болатын. Бұл матчта Франция құрамасы 4:1 есебімен жеңіске жетті. Бірақ кейінгі екі ойында ұтылып қалды да, жартылай финалға шыға алмады.

Жалпы, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін құрама оншалық жарқыраған жоқ. 50-жылдардың екінші жартысында [[Раймон Копа]], [[Жюст Фонтен]] секілді футболшылар аренаға шыққан соң мықты ұжымдардың біріне айналды. [[Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігі|1958 жылғы чемпионатта]] Фонтен 13 гол соғып, әлемдік рекорд жасады. Құрама турнирде қола жүлдені иемденді. Арада екі жыл өткен соң Еуропа чемпионатында да қола жүлдегер атанды.

Осы табыстардан соң сексенінші жылдарға дейін құрама көлеңкеде қалды. [[Мишел Платини]], Жан Тигана, Жан Фернандес, Ален Жиресс секілді футбошылармен күшейтіліп, 1984 жылы Еуропа чемпионы атанды. Оған дейін де 1982 жылы керемет ойын көрсетіп, жартылай финалға жеткен болатын. 1986 жылғы әлем чемпионатында қола жүлдегер атанды.

Франция құрамасының үшінші дәуірі ғасыр соңына қарай [[Зинедин Зидан]], [[Тьерри Анри]], Марсель Десайи, Робер Пирес, Лилиан Тюрам секілді футболшылар жетілген соң басталды. ӘЧ-1998, ЕУРО-2000, Конфедерациялар кубогы-2001, 2003 турнирлерінде топ жарды. Бұл буынның соңғы талпынысы 2006 жылғы әлем чемпионаты болды. Бұл турнирде финалда тек Италиядан пенальтилер арқылы ғана сүрінді.

Қазіргі таңда құрамада мықты футболшылар аз емес. Оған [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016 жылғы Еуропа чемпионатындағы]] тамаша ойыны дәлел бола алады. Турнир бойы жақсы ойын көрсеткен құрама тек финалда қосымша уақытта Португалиядан сүрінді - 0:1.

2018 жылғы әлем біріншігінде Франция құрамасы чемпион атанды. 1/8 финалда Аргентинаны 4:3, Ширек финалда Уругвайды 2:0, жартылай финалда Бельгияны 1:0, финалда Хорватияны 4:2 есептерімен ұтып, арада 20 жыл өткен соң әлем чемпионатында екінші рет топ жарды.

==Әлем чемпионаттарындағы мергендер==
[[File:Thierry Henry Manchester United vs MLS All Stars (cropped).jpg|thumbnail|[[Тьерри Анри]]]]
[[File:Michel Platini in Wroclaw by Klearchos Kapoutsis tight crop.jpg|thumbnail|[[Мишел Платини]]]]
[[File:Zidane Zizu.jpg|thumbnail|[[Зинедин Зидан]]]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
! Футболшы
! Гол саны
![[Футболдан 1930 жылғы әлем біріншілігі|1930]]
![[Футболдан 1934 жылғы әлем біріншілігі|1934]]
![[Футболдан 1938 жылғы әлем біріншілігі|1938]]
![[Футболдан 1954 жылғы әлем біріншілігі|1954]]
![[Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігі|1958]]
![[Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі|1966]]
![[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978]]
![[Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі|1982]]
![[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]]
![[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998]]
![[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002]]
![[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006]]
![[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010]]
![[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]]
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жюст|Фонтен}}
! 13
| || || || || style=&quot;background:#00FF00&quot;| 13 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Тьерри|Анри}}
! 6
| || || || || || || || || || 3 || || 3 || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Мишел|Платини}}
! 5
| || || || || || || 1 || 2 || 2 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Зинедин|Зидан}}
! 5
| || || || || || || || || || 2 || || 3 || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Раймон|Копа}}
! 4
| || || || 1 || 3 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Доминик|Рошто}}
! 4
| || || || || || || 1 || 2 || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Кәрім|Бензема}}
! 3
| || || || || || || || || || || || || || 3
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Бернар|Женгини}}
! 3
| || || || || || || || 2 || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Ален|Жиресс}}
! 3
| || || || || || || || 3 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| [[Николя, Жан (футболист)|Жан Николя]]
! 3
| || 1 || 2 || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Роже|Пьянтони}}
! 3
| || || || || 3 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Андре|Машино}}
! 2
| 2 || || || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жан-Пьер|Папен}}
! 2
| || || || || || || || || 2 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Эмманюэль|Пети}}
! 2
| || || || || || || || || || 2 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Дидье|Сикс}}
! 2
| || || || || || || || 2 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Янник|Стопира}}
! 2
| || || || || || || || || 2 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Лилиан|Тюрам}}
! 2
| || || || || || || || || || 2 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Патрик|Вьейра}}
! 2
| || || || || || || || || || || || 2 || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жан|Венсан}}
! 2
| || || || 1 || 1 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Марьян|Висньески}}
! 2
| || || || || 2 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Мануэль|Аморос}}
! 1
| || || || || || || || || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Марк|Бердол}}
! 1
| || || || || || || 1 || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Лоран|Блан}}
! 1
| || || || || || || || || || 1 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Максим|Босси}}
! 1
| || || || || || || || 1 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Ален|Курьоль}}
! 1
| || || || || || || || 1 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Эктор|Де Бургун}}
! 1
| || || || || || 1 || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Юрий|Джоркаефф}}
! 1
| || || || || || || || || || 1 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Ивон|Дуи}}
! 1
| || || || || 1 || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Кристоф|Дюгарри}}
! 1
| || || || || || || || || || 1 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Луис|Фернандес}}
! 1
| || || || || || || || || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жан-Марк|Феррери}}
! 1
| || || || || || || || || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Рене|Жирар}}
! 1
| || || || || || || || 1 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Оливье|Жиру}}
! 1
| || || || || || || || || || || || || || 1
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жерар|Оссе}}
! 1
| || || || || || 1 || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| [[Эссерер, Оскар|Оскар Эссерер]]
! 1
| || || 1 || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Бернар|Лякомб}}
! 1
| || || || || || || 1 || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Марсель|Ланжийе}}
! 1
| 1 || || || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Люсьен|Лоран}}
! 1
| 1 || || || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Биксент|Лизаразю}}
! 1
| || || || || || || || || || 1 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| [[Лопес, Кристиан|Кристиан Лопес]]
! 1
| || || || || || || 1 || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Флоран|Малуда}}
! 1
| || || || || || || || || || || || || 1 ||
|-
| align=&quot;left&quot;|[[Блез Матюиди]]
! 1
| || || || || || || || || || || || || || 1
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Поль|Погба}}
! 1
| || || || || || || || || || || || || || 1
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Франк|Рибери}}
! 1
| || || || || || || || || || || || 1 || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Мусса|Сиссоко}}
! 1
| || || || || || || || || || || || || || 1
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жерар|Соле}}
! 1
| || || || || || || || 1 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жан|Тигана}}
! 1
| || || || || || || || || 1 || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Мариус|Трезор}}
! 1
| || || || || || || || 1 || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Давид|Трезеге}}
! 1
| || || || || || || || || || 1 || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Матьё|Вальбуэна}}
! 1
| || || || || || || || || || || || || || 1
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Эмиль|Венант}}
! 1
| || || 1 || || || || || || || || || || ||
|-
| align=&quot;left&quot;| {{sortname|Жорж|Веррье}}
! 1
| || 1 || || || || || || || || || || || ||
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! Бары
! 106
! 4 !! 2 !! 4 !! 3 !! 23 !! 2 !! 5 !! 16 !! 12 !! 15 !! 0 !! 9 !! 1 !! 10
|}

==Жетістіктер==
*Әлем чемпионы 1998, 2018
*Еуропа чемпионы 1984, 2000
*Әлемнің күміс жүлдегері 2006
*Еуропаның күміс жүлдегері 2016
*Әлемнің қола жүлдегері 1958
*Еуропаның қола жүлдегері 1966
*Конфедерациялар кубогының жеңімпазы 2001, 2003
*Олимпиада чемпионы 1984

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сiлтемелер ==
* [http://www.fff.fr/ FFF ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110316050621/http://www.fff.fr/ |date=2011-03-16 }}{{ref-fr}}
{{Еуропа Ұлттық футбол құрамалары}}
{{Футболдан әлем чемпиондары}} 
{{Футболдан Еуропа чемпиондары}}

[[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасы]]</text>
      <sha1>4b3e09aycmzymwiila32sl64c2wve68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Coffee86</title>
    <ns>2</ns>
    <id>498117</id>
    <revision>
      <id>3625901</id>
      <parentid>3622958</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24856" sha1="pk87y6v4umw0g3kuddz0wp8ngvi6a1r" xml:space="preserve">{{Biography
| subject_name   = Кенжигалиев Асхат Токанович
| image_name     = 
| image_size     = 
| image_caption  = Coffee86 қатысушысы
| date_of_birth  = 22.08.1986
| place_of_birth = Екібастұз
| date_of_death  = 
| place_of_death = 
| occupation     = мүгедек
| spouse         = 
}}
{{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}}
{{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}}
{{User:Box/Уақыт жетпейді}}
{{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}}
&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Менің өмірлік психологиясы:&lt;/span&gt; 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады.
----
&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Өзім туралы:&lt;/span&gt; Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.&lt;/small&gt;
----
&lt;small&gt;Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім&lt;ref&gt;Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…&lt;/ref&gt;:&lt;br&gt;
1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.&lt;br&gt;
Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.&lt;/small&gt;
----
&lt;center&gt;&lt;small&gt;'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]'''  • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
----
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small style=&quot;line-height:1.5em&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em&quot;&gt;[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&amp;lang=kk&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=0&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 Бастаған мақалалары:]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:left&quot;&gt;
#'''[[Ибн Рушд]]'''
#'''[[Әлқисса]]'''
#'''[[Дидар]]'''
#'''[[Сәбит ибн Курра]]'''
#'''[[Рұстақ]]'''
#'''[[Соғдылық айналғыш биі]]'''
#'''[[Хутэн]]'''
#'''[[Куста ибн Лукка]]'''
#'''[[Гурек]]'''
#'''[[Мурабба (тағам)]]'''
#'''[[Мухаллеби]]'''
#'''[[Майсор зымырандары]]'''
#'''[[Абдаса]]'''
#'''[[Гандхара өнері]]'''
#'''[[Тумшук]]'''
#'''[[Наан (тағам)]]'''
#'''[[Кулфи]]'''
#'''[[Бастани]]'''
#'''[[Фалуде]]'''
#'''[[Қуыршақтар алқабы]]'''
#'''[[Бұлайық]]'''
#'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]'''
#'''[[Вешпаркар]]'''
#'''[[Фалуда]]'''
#'''[[Ах-ай гроты]]'''
#'''[[Иверск-Серафим соборы]]'''
#'''[[Қызылғаха үңгірлері]]'''
#'''[[Безеклик]]'''
#'''[[Миран (шұрат)]]'''
#'''[[Гирлянда тасушылар]]'''
#'''[[Базилика цистернасы]]'''
#'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]'''
#'''[[Раханч]]'''
#'''[[Гандхара]]'''
#'''[[Самарқан қағазы]]'''
#'''[[Занданачи]]'''
#'''[[Кэсы]]'''
#'''[[Инпань адамы]]'''
#'''[[Черчен адамы]]'''
#'''[[Серика]]'''
#'''[[Виша Самбхава]]'''
#'''[[Музаки кінәздігі]]'''
#'''[[Канун (Албания)]]'''
#'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]'''
#'''[[Мафраш]]'''
#'''[[Виша Шура]]'''
#'''[[Виша Кирти]]'''
#'''[[Пісте балмұздақ]]'''
#'''[[Хаварнак]]'''
#'''[[Мивнай]]'''
#'''[[Мабхара]]'''
#'''[[Мизан]]'''
#'''[[Мастан-Навиан]]'''
#'''[[Тукаспадак]]'''
#'''[[Шишпир]]'''
#'''[[Агоналия]]'''
#'''[[Тұрғар]]'''
#'''[[Тархун (ихшид)]]'''
#'''[[Меликават]]'''
#'''[[Гипорхема]]'''
#'''[[Гивех]]'''
#'''[[Лейпциг бозторғайлары]]'''
#'''[[Сериндия өнері]]'''
#'''[[Манбидждік Агапий]]'''
#'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]'''
#'''[[Зергер-Тепе]]'''
#'''[[Бетика]]'''
#'''[[Реккесвинт тәжі]]'''
#'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]'''
#'''[[Нағиса]]'''
#'''[[Хотандық сақ тілі]]'''
#'''[[Алмихан Сейіті]]'''
#'''[[Духцов сарайы]]'''
#'''[[Брагадан Фруктуоз]]'''
#'''[[Узуфрукт]]'''
#'''[[Гварразардан қазына]]'''
#'''[[Вестготтық шындық]]'''
#'''[[Вигилан кодексі]]'''
#'''[[Соғды жауынгерлері]]'''
#'''[[Вестгот патшалығының флоты]]'''
#'''[[Юйчи Исэн]]'''
#'''[[Түйе жүні]]'''
#'''[[Свина (өзен)]]'''
#'''[[Цедыня]]'''
#'''[[Кельтибериялықтар]]'''
#'''[[Севильялық Исидор]]'''
#'''[[Ифтехар]]'''
#'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]'''
#'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]'''
#'''[[Музелес]]'''
#'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]'''
#'''[[Lundbeck]]'''
#'''[[Той түйе (табақ)]]'''
#'''[[Қытай қағазы]]'''
#'''[[Нимруд линзасы]]'''
#'''[[Албания-Болгария қатынастары]]'''
#'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]'''
#'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]'''
#'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]'''
#'''[[Симон Илеуші]]'''
#'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]'''
#'''[[Мирелейон]]'''
#'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]'''
#'''[[Жаккард матасы]]'''
#'''[[Яздтағы дахма]]'''
#'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]'''
#'''[[Софа]]'''
#'''[[Үндістан (Бируни)]]'''
#'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]'''
#'''[[Лузитания]]'''
#'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]'''
#'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]'''
#'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]'''
#'''[[Аниково табағы]]'''
#'''[[Диолк]]'''
#'''[[Кузхайя (монастырь)]]'''
#'''[[Кливанион]]'''
#'''[[Каббадион]]'''
#'''[[Цангион]]'''
#'''[[Дивитисий]]'''
#'''[[Сериндия]]'''
#'''[[Севильялық Иоанн]]'''
#'''[[Шеду]]'''
#'''[[Сабао (лауазым)]]'''
#'''[[Шалимар бақтары]]'''
#'''[[Бахур]]'''
#'''[[Сенмар]]'''
#'''[[Хвадай-намак]]'''
#'''[[Мехреган]]'''
#'''[[Тирган]]'''
#'''[[Петрона Каматир]]'''
#'''[[Халчаян]]'''
#'''[[Анар сорпасы]]'''
#'''[[Шолезард]]'''
#'''[[Зарда (тағам)]]'''
#'''[[Локакшема]]'''
#'''[[Шатьял]]'''
#'''[[Византия асханасы]]'''
#'''[[Хотан жібек фабрикасы]]'''
#'''[[Мұқанна]]'''
#'''[[Дендера шамы]]'''
#'''[[Бағдат батареясы]]'''
#'''[[Ludus duodecim scriptorum]]'''
#'''[[Бажаур қобди]]'''
#'''[[Табула]]'''
#'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]'''
#'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]'''
#'''[[Исабек-ишан]]'''
#'''[[Екібастұз бөгені]]'''
#'''[[Бутринти]]'''
#'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]'''
#'''[[Плацинда]]'''
#'''[[Топрак-қала]]'''
#'''[[Лампада]]'''
#'''[[Көшк]]'''
#'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]'''
#'''[[Дхармаракша]]'''
#'''[[Дунхуан]]'''
#'''[[Ад-Дэйр]]'''
#'''[[Теңіз органы]]'''
#'''[[Қытайдағы зороастризм]]'''
#'''[[Айвалық мармелады]]'''
#'''[[Қайрақ (құлпытас)]]'''
#'''[[Жеміс мұзы]]'''
#'''[[Парвин Баби]]'''
#'''[[Ан Лушан]]'''
#'''[[Гяз]]'''
#'''[[Туррон]]'''
#'''[[Калаи-Муг]]'''
#'''[[Юэяцюань]]'''
#'''[[Лимпопо (мультфильм)]]'''
#'''[[Лабубу]]'''
#'''[[Константин базиликасы (Трир)]]'''
#'''[[Максенций базиликасы]]'''
#'''[[Әулие Николай базиликасы]]'''
#'''[[Теодорик кесенесі]]'''
#'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]'''
#'''[[Иоанн Кладас]]'''
#'''[[Самейру ханымының базиликасы]]'''
#'''[[Византиялық жібек]]'''
#'''[[Сан-Витале]]'''
#'''[[Византия бақтары]]'''
#'''[[Аэций Амидалық]]'''
#'''[[Византия медицинасы]]'''
#'''[[Эгиналық Павел]]'''
#'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]'''
#'''[[Византия лирасы]]'''
#'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]'''
#'''[[Византия ғылымы]]'''
#'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]'''
#'''[[Мариам Баоуарди]]'''
#'''[[Антиохиялық Яхья]]'''
#'''[[Шарбел Махлуф]]'''
#'''[[Африкада ыстық екен]]'''
#'''[[Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини]]'''
#'''[[Мириобиблион]]'''
#'''[[Суда (энциклопедия)]]'''
#'''[[Ростислав (Ұлы Моравия кінезі)]]'''
#'''[[Охридтік Климент]]'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[en:User:Coffee86]]
[[meta:User:Coffee86]]
[[ru:Участник:Coffee86]]
[[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]]
[[tr:Kullanıcı:Coffee86]]</text>
      <sha1>pk87y6v4umw0g3kuddz0wp8ngvi6a1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625921</id>
      <parentid>3625901</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24893" sha1="1vkwo83t4f9huld33j52iryxz1y9cps" xml:space="preserve">{{Biography
| subject_name   = Кенжигалиев Асхат Токанович
| image_name     = 
| image_size     = 
| image_caption  = Coffee86 қатысушысы
| date_of_birth  = 22.08.1986
| place_of_birth = Екібастұз
| date_of_death  = 
| place_of_death = 
| occupation     = мүгедек
| spouse         = 
}}
{{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}}
{{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}}
{{User:Box/Уақыт жетпейді}}
{{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}}
&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Менің өмірлік психологиясы:&lt;/span&gt; 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады.
----
&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Өзім туралы:&lt;/span&gt; Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.&lt;/small&gt;
----
&lt;small&gt;Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім&lt;ref&gt;Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…&lt;/ref&gt;:&lt;br&gt;
1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.&lt;br&gt;
Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.&lt;/small&gt;
----
&lt;center&gt;&lt;small&gt;'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]'''  • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
----
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small style=&quot;line-height:1.5em&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em&quot;&gt;[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&amp;lang=kk&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=0&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 Бастаған мақалалары:]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:left&quot;&gt;
#'''[[Ибн Рушд]]'''
#'''[[Әлқисса]]'''
#'''[[Дидар]]'''
#'''[[Сәбит ибн Курра]]'''
#'''[[Рұстақ]]'''
#'''[[Соғдылық айналғыш биі]]'''
#'''[[Хутэн]]'''
#'''[[Куста ибн Лукка]]'''
#'''[[Гурек]]'''
#'''[[Мурабба (тағам)]]'''
#'''[[Мухаллеби]]'''
#'''[[Майсор зымырандары]]'''
#'''[[Абдаса]]'''
#'''[[Гандхара өнері]]'''
#'''[[Тумшук]]'''
#'''[[Наан (тағам)]]'''
#'''[[Кулфи]]'''
#'''[[Бастани]]'''
#'''[[Фалуде]]'''
#'''[[Қуыршақтар алқабы]]'''
#'''[[Бұлайық]]'''
#'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]'''
#'''[[Вешпаркар]]'''
#'''[[Фалуда]]'''
#'''[[Ах-ай гроты]]'''
#'''[[Иверск-Серафим соборы]]'''
#'''[[Қызылғаха үңгірлері]]'''
#'''[[Безеклик]]'''
#'''[[Миран (шұрат)]]'''
#'''[[Гирлянда тасушылар]]'''
#'''[[Базилика цистернасы]]'''
#'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]'''
#'''[[Раханч]]'''
#'''[[Гандхара]]'''
#'''[[Самарқан қағазы]]'''
#'''[[Занданачи]]'''
#'''[[Кэсы]]'''
#'''[[Инпань адамы]]'''
#'''[[Черчен адамы]]'''
#'''[[Серика]]'''
#'''[[Виша Самбхава]]'''
#'''[[Музаки кінәздігі]]'''
#'''[[Канун (Албания)]]'''
#'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]'''
#'''[[Мафраш]]'''
#'''[[Виша Шура]]'''
#'''[[Виша Кирти]]'''
#'''[[Пісте балмұздақ]]'''
#'''[[Хаварнак]]'''
#'''[[Мивнай]]'''
#'''[[Мабхара]]'''
#'''[[Мизан]]'''
#'''[[Мастан-Навиан]]'''
#'''[[Тукаспадак]]'''
#'''[[Шишпир]]'''
#'''[[Агоналия]]'''
#'''[[Тұрғар]]'''
#'''[[Тархун (ихшид)]]'''
#'''[[Меликават]]'''
#'''[[Гипорхема]]'''
#'''[[Гивех]]'''
#'''[[Лейпциг бозторғайлары]]'''
#'''[[Сериндия өнері]]'''
#'''[[Манбидждік Агапий]]'''
#'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]'''
#'''[[Зергер-Тепе]]'''
#'''[[Бетика]]'''
#'''[[Реккесвинт тәжі]]'''
#'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]'''
#'''[[Нағиса]]'''
#'''[[Хотандық сақ тілі]]'''
#'''[[Алмихан Сейіті]]'''
#'''[[Духцов сарайы]]'''
#'''[[Брагадан Фруктуоз]]'''
#'''[[Узуфрукт]]'''
#'''[[Гварразардан қазына]]'''
#'''[[Вестготтық шындық]]'''
#'''[[Вигилан кодексі]]'''
#'''[[Соғды жауынгерлері]]'''
#'''[[Вестгот патшалығының флоты]]'''
#'''[[Юйчи Исэн]]'''
#'''[[Түйе жүні]]'''
#'''[[Свина (өзен)]]'''
#'''[[Цедыня]]'''
#'''[[Кельтибериялықтар]]'''
#'''[[Севильялық Исидор]]'''
#'''[[Ифтехар]]'''
#'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]'''
#'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]'''
#'''[[Музелес]]'''
#'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]'''
#'''[[Lundbeck]]'''
#'''[[Той түйе (табақ)]]'''
#'''[[Қытай қағазы]]'''
#'''[[Нимруд линзасы]]'''
#'''[[Албания-Болгария қатынастары]]'''
#'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]'''
#'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]'''
#'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]'''
#'''[[Симон Илеуші]]'''
#'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]'''
#'''[[Мирелейон]]'''
#'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]'''
#'''[[Жаккард матасы]]'''
#'''[[Яздтағы дахма]]'''
#'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]'''
#'''[[Софа]]'''
#'''[[Үндістан (Бируни)]]'''
#'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]'''
#'''[[Лузитания]]'''
#'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]'''
#'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]'''
#'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]'''
#'''[[Аниково табағы]]'''
#'''[[Диолк]]'''
#'''[[Кузхайя (монастырь)]]'''
#'''[[Кливанион]]'''
#'''[[Каббадион]]'''
#'''[[Цангион]]'''
#'''[[Дивитисий]]'''
#'''[[Сериндия]]'''
#'''[[Севильялық Иоанн]]'''
#'''[[Шеду]]'''
#'''[[Сабао (лауазым)]]'''
#'''[[Шалимар бақтары]]'''
#'''[[Бахур]]'''
#'''[[Сенмар]]'''
#'''[[Хвадай-намак]]'''
#'''[[Мехреган]]'''
#'''[[Тирган]]'''
#'''[[Петрона Каматир]]'''
#'''[[Халчаян]]'''
#'''[[Анар сорпасы]]'''
#'''[[Шолезард]]'''
#'''[[Зарда (тағам)]]'''
#'''[[Локакшема]]'''
#'''[[Шатьял]]'''
#'''[[Византия асханасы]]'''
#'''[[Хотан жібек фабрикасы]]'''
#'''[[Мұқанна]]'''
#'''[[Дендера шамы]]'''
#'''[[Бағдат батареясы]]'''
#'''[[Ludus duodecim scriptorum]]'''
#'''[[Бажаур қобди]]'''
#'''[[Табула]]'''
#'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]'''
#'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]'''
#'''[[Исабек-ишан]]'''
#'''[[Екібастұз бөгені]]'''
#'''[[Бутринти]]'''
#'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]'''
#'''[[Плацинда]]'''
#'''[[Топрак-қала]]'''
#'''[[Лампада]]'''
#'''[[Көшк]]'''
#'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]'''
#'''[[Дхармаракша]]'''
#'''[[Дунхуан]]'''
#'''[[Ад-Дэйр]]'''
#'''[[Теңіз органы]]'''
#'''[[Қытайдағы зороастризм]]'''
#'''[[Айвалық мармелады]]'''
#'''[[Қайрақ (құлпытас)]]'''
#'''[[Жеміс мұзы]]'''
#'''[[Парвин Баби]]'''
#'''[[Ан Лушан]]'''
#'''[[Гяз]]'''
#'''[[Туррон]]'''
#'''[[Калаи-Муг]]'''
#'''[[Юэяцюань]]'''
#'''[[Лимпопо (мультфильм)]]'''
#'''[[Лабубу]]'''
#'''[[Константин базиликасы (Трир)]]'''
#'''[[Максенций базиликасы]]'''
#'''[[Әулие Николай базиликасы]]'''
#'''[[Теодорик кесенесі]]'''
#'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]'''
#'''[[Иоанн Кладас]]'''
#'''[[Самейру ханымының базиликасы]]'''
#'''[[Византиялық жібек]]'''
#'''[[Сан-Витале]]'''
#'''[[Византия бақтары]]'''
#'''[[Аэций Амидалық]]'''
#'''[[Византия медицинасы]]'''
#'''[[Эгиналық Павел]]'''
#'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]'''
#'''[[Византия лирасы]]'''
#'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]'''
#'''[[Византия ғылымы]]'''
#'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]'''
#'''[[Мариам Баоуарди]]'''
#'''[[Антиохиялық Яхья]]'''
#'''[[Шарбел Махлуф]]'''
#'''[[Африкада ыстық екен]]'''
#'''[[Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини]]'''
#'''[[Мириобиблион]]'''
#'''[[Суда (энциклопедия)]]'''
#'''[[Ростислав (Ұлы Моравия кінезі)]]'''
#'''[[Охридтік Климент]]'''
#'''[[Охридтік Наум]]'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[en:User:Coffee86]]
[[meta:User:Coffee86]]
[[ru:Участник:Coffee86]]
[[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]]
[[tr:Kullanıcı:Coffee86]]</text>
      <sha1>1vkwo83t4f9huld33j52iryxz1y9cps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625979</id>
      <parentid>3625921</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24959" sha1="t6oc52nrrbe6o20k5mfhoxqgcjivs58" xml:space="preserve">{{Biography
| subject_name   = Кенжигалиев Асхат Токанович
| image_name     = 
| image_size     = 
| image_caption  = Coffee86 қатысушысы
| date_of_birth  = 22.08.1986
| place_of_birth = Екібастұз
| date_of_death  = 
| place_of_death = 
| occupation     = мүгедек
| spouse         = 
}}
{{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}}
{{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}}
{{User:Box/Уақыт жетпейді}}
{{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}}
&lt;small&gt;&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Менің өмірлік психологиясы:&lt;/span&gt; 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады.
----
&lt;span style=&quot;color:Red&quot;&gt;Өзім туралы:&lt;/span&gt; Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.&lt;/small&gt;
----
&lt;small&gt;Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім&lt;ref&gt;Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…&lt;/ref&gt;:&lt;br&gt;
1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.&lt;br&gt;
Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.&lt;/small&gt;
----
&lt;center&gt;&lt;small&gt;'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]'''  • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
----
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;small style=&quot;line-height:1.5em&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em&quot;&gt;[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&amp;lang=kk&amp;wiki=wikipedia&amp;namespace=0&amp;redirects=noredirects&amp;getall=1 Бастаған мақалалары:]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:left&quot;&gt;
#'''[[Ибн Рушд]]'''
#'''[[Әлқисса]]'''
#'''[[Дидар]]'''
#'''[[Сәбит ибн Курра]]'''
#'''[[Рұстақ]]'''
#'''[[Соғдылық айналғыш биі]]'''
#'''[[Хутэн]]'''
#'''[[Куста ибн Лукка]]'''
#'''[[Гурек]]'''
#'''[[Мурабба (тағам)]]'''
#'''[[Мухаллеби]]'''
#'''[[Майсор зымырандары]]'''
#'''[[Абдаса]]'''
#'''[[Гандхара өнері]]'''
#'''[[Тумшук]]'''
#'''[[Наан (тағам)]]'''
#'''[[Кулфи]]'''
#'''[[Бастани]]'''
#'''[[Фалуде]]'''
#'''[[Қуыршақтар алқабы]]'''
#'''[[Бұлайық]]'''
#'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]'''
#'''[[Вешпаркар]]'''
#'''[[Фалуда]]'''
#'''[[Ах-ай гроты]]'''
#'''[[Иверск-Серафим соборы]]'''
#'''[[Қызылғаха үңгірлері]]'''
#'''[[Безеклик]]'''
#'''[[Миран (шұрат)]]'''
#'''[[Гирлянда тасушылар]]'''
#'''[[Базилика цистернасы]]'''
#'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]'''
#'''[[Раханч]]'''
#'''[[Гандхара]]'''
#'''[[Самарқан қағазы]]'''
#'''[[Занданачи]]'''
#'''[[Кэсы]]'''
#'''[[Инпань адамы]]'''
#'''[[Черчен адамы]]'''
#'''[[Серика]]'''
#'''[[Виша Самбхава]]'''
#'''[[Музаки кінәздігі]]'''
#'''[[Канун (Албания)]]'''
#'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]'''
#'''[[Мафраш]]'''
#'''[[Виша Шура]]'''
#'''[[Виша Кирти]]'''
#'''[[Пісте балмұздақ]]'''
#'''[[Хаварнак]]'''
#'''[[Мивнай]]'''
#'''[[Мабхара]]'''
#'''[[Мизан]]'''
#'''[[Мастан-Навиан]]'''
#'''[[Тукаспадак]]'''
#'''[[Шишпир]]'''
#'''[[Агоналия]]'''
#'''[[Тұрғар]]'''
#'''[[Тархун (ихшид)]]'''
#'''[[Меликават]]'''
#'''[[Гипорхема]]'''
#'''[[Гивех]]'''
#'''[[Лейпциг бозторғайлары]]'''
#'''[[Сериндия өнері]]'''
#'''[[Манбидждік Агапий]]'''
#'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]'''
#'''[[Зергер-Тепе]]'''
#'''[[Бетика]]'''
#'''[[Реккесвинт тәжі]]'''
#'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]'''
#'''[[Нағиса]]'''
#'''[[Хотандық сақ тілі]]'''
#'''[[Алмихан Сейіті]]'''
#'''[[Духцов сарайы]]'''
#'''[[Брагадан Фруктуоз]]'''
#'''[[Узуфрукт]]'''
#'''[[Гварразардан қазына]]'''
#'''[[Вестготтық шындық]]'''
#'''[[Вигилан кодексі]]'''
#'''[[Соғды жауынгерлері]]'''
#'''[[Вестгот патшалығының флоты]]'''
#'''[[Юйчи Исэн]]'''
#'''[[Түйе жүні]]'''
#'''[[Свина (өзен)]]'''
#'''[[Цедыня]]'''
#'''[[Кельтибериялықтар]]'''
#'''[[Севильялық Исидор]]'''
#'''[[Ифтехар]]'''
#'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]'''
#'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]'''
#'''[[Музелес]]'''
#'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]'''
#'''[[Lundbeck]]'''
#'''[[Той түйе (табақ)]]'''
#'''[[Қытай қағазы]]'''
#'''[[Нимруд линзасы]]'''
#'''[[Албания-Болгария қатынастары]]'''
#'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]'''
#'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]'''
#'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]'''
#'''[[Симон Илеуші]]'''
#'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]'''
#'''[[Мирелейон]]'''
#'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]'''
#'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]'''
#'''[[Жаккард матасы]]'''
#'''[[Яздтағы дахма]]'''
#'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]'''
#'''[[Софа]]'''
#'''[[Үндістан (Бируни)]]'''
#'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]'''
#'''[[Лузитания]]'''
#'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]'''
#'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]'''
#'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]'''
#'''[[Аниково табағы]]'''
#'''[[Диолк]]'''
#'''[[Кузхайя (монастырь)]]'''
#'''[[Кливанион]]'''
#'''[[Каббадион]]'''
#'''[[Цангион]]'''
#'''[[Дивитисий]]'''
#'''[[Сериндия]]'''
#'''[[Севильялық Иоанн]]'''
#'''[[Шеду]]'''
#'''[[Сабао (лауазым)]]'''
#'''[[Шалимар бақтары]]'''
#'''[[Бахур]]'''
#'''[[Сенмар]]'''
#'''[[Хвадай-намак]]'''
#'''[[Мехреган]]'''
#'''[[Тирган]]'''
#'''[[Петрона Каматир]]'''
#'''[[Халчаян]]'''
#'''[[Анар сорпасы]]'''
#'''[[Шолезард]]'''
#'''[[Зарда (тағам)]]'''
#'''[[Локакшема]]'''
#'''[[Шатьял]]'''
#'''[[Византия асханасы]]'''
#'''[[Хотан жібек фабрикасы]]'''
#'''[[Мұқанна]]'''
#'''[[Дендера шамы]]'''
#'''[[Бағдат батареясы]]'''
#'''[[Ludus duodecim scriptorum]]'''
#'''[[Бажаур қобди]]'''
#'''[[Табула]]'''
#'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]'''
#'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]'''
#'''[[Исабек-ишан]]'''
#'''[[Екібастұз бөгені]]'''
#'''[[Бутринти]]'''
#'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]'''
#'''[[Плацинда]]'''
#'''[[Топрак-қала]]'''
#'''[[Лампада]]'''
#'''[[Көшк]]'''
#'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]'''
#'''[[Дхармаракша]]'''
#'''[[Дунхуан]]'''
#'''[[Ад-Дэйр]]'''
#'''[[Теңіз органы]]'''
#'''[[Қытайдағы зороастризм]]'''
#'''[[Айвалық мармелады]]'''
#'''[[Қайрақ (құлпытас)]]'''
#'''[[Жеміс мұзы]]'''
#'''[[Парвин Баби]]'''
#'''[[Ан Лушан]]'''
#'''[[Гяз]]'''
#'''[[Туррон]]'''
#'''[[Калаи-Муг]]'''
#'''[[Юэяцюань]]'''
#'''[[Лимпопо (мультфильм)]]'''
#'''[[Лабубу]]'''
#'''[[Константин базиликасы (Трир)]]'''
#'''[[Максенций базиликасы]]'''
#'''[[Әулие Николай базиликасы]]'''
#'''[[Теодорик кесенесі]]'''
#'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]'''
#'''[[Иоанн Кладас]]'''
#'''[[Самейру ханымының базиликасы]]'''
#'''[[Византиялық жібек]]'''
#'''[[Сан-Витале]]'''
#'''[[Византия бақтары]]'''
#'''[[Аэций Амидалық]]'''
#'''[[Византия медицинасы]]'''
#'''[[Эгиналық Павел]]'''
#'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]'''
#'''[[Византия лирасы]]'''
#'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]'''
#'''[[Византия ғылымы]]'''
#'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]'''
#'''[[Мариам Баоуарди]]'''
#'''[[Антиохиялық Яхья]]'''
#'''[[Шарбел Махлуф]]'''
#'''[[Африкада ыстық екен]]'''
#'''[[Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини]]'''
#'''[[Мириобиблион]]'''
#'''[[Суда (энциклопедия)]]'''
#'''[[Ростислав (Ұлы Моравия кінезі)]]'''
#'''[[Охридтік Климент]]'''
#'''[[Охридтік Наум]]'''
#'''[[Пантелеймон монастыры (Охрид)]]'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[en:User:Coffee86]]
[[meta:User:Coffee86]]
[[ru:Участник:Coffee86]]
[[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]]
[[tr:Kullanıcı:Coffee86]]</text>
      <sha1>t6oc52nrrbe6o20k5mfhoxqgcjivs58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Саңғыру II қорымы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>509403</id>
    <revision>
      <id>3626161</id>
      <parentid>3388996</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4110" sha1="jm0tg7k85cez5kwbsjigze269h3a3fx" xml:space="preserve">'''Саңғыру II қорымы''' – [[Ұлытау облысы]]ның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген ежелгі [[андроново мәдениеті]]нің белгілерін сақтаған жалғыз археологиялық ескерткіш. 

== Орналасқан жері ==
[[Жаңаарқа ауданы]], [[Айшырақ]] ауылынан батысқа қарай 5,5 км жерде, Санғыру шатқалы, [[Атасу (өзен)|Атасу]] өзенінің жоғары ағысында орналасқан. Алабы оңтүстіктен солтүстікке қарай гранит соқпақпен шектелген, солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс бөліктері батпақты.

== Қорым сипаты ==
[[1958 жыл|1958]] жылы Орталық Қазақстан археология экспедициясының екінші жасағы Саңғыру II мекенінің обаларын зерттеп шықты. Алапта бес оба орналасқан, оның үшеуі тас тізбектерден орнатылған. Бірінші обадан басқа обалар алаптың солтүстік бөлігінде орналасқан. Обадан солтүстік батысқа қарай 100 м қашықтықта бір жинақы топта қола дәуірінің қорымы орналасқан, оның жекелеген дуалдары обаның салынуына дейін жеткен. Саңғыру II кешенінде төрт дуал үйіндісі және үш үйіндісіз дуал табылған, олар обаның солтүстік-батысындағы құрылымында орналасқан. Ескерткішті қазу нәтижесінде қола дәуіріндегі андронов дуалының үстінде ерте көпшелі кезеңдегі жерлеу жағдайы анықталды. Обаны дуалдың үстіне орнату былай жүзеге асты. Дуалдың ішіндегі аса биік емес үйіндіде терең емес шұңқыр қазылды. Сонан соң үстінен тас үйінді салынды. Ал, шығыс жағынан шағын оба орналастырылды. Онда ат және оған қойылған сазды ыдыс жерленген. Сол сияқты олжалар осы жерлеуде анықталды. Жерлеу рәсімі, бірге жерленген керек-жарақ мүлкінің сараптамасы Саңғыру II қорымының жерлеу уақытының қай кезеңге жататынын аңғару қиын екенін көрсетті. Оның хронологиялық амплитудасы көне нұрын және ерте атасу уақытының арасында белгіленген. 

==Пайдаланылған әдебиеттер==
# Марғұлан Ә.Х. и др. «Древняя культура Центрального Казахстана». Алма-Ата, 1966.С.110-134.
# Марғұлан Ә.Х. – «Бегазы-дандыбаевская культура Центрального Казахстана». Алма-Ата, 1979.С.101-111.

== Сілтемелер ==
* http://www.madenimura.kz {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325150708/http://www.madenimura.kz/ |date=2014-03-25 }}

{{Ұлытау облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері}}

[[Санат:Ұлытау облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Андронов мәдениеті]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]</text>
      <sha1>jm0tg7k85cez5kwbsjigze269h3a3fx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626162</id>
      <parentid>3626161</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4079" sha1="mn7pdkev1tfgwj2h4m4rd0l47wtujgy" xml:space="preserve">'''Саңғыру II қорымы''' – [[Ұлытау облысы]]ның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген ежелгі [[андроново мәдениеті]]нің белгілерін сақтаған жалғыз археологиялық ескерткіш. 

== Орналасқан жері ==
[[Жаңаарқа ауданы]], [[Айшырақ]] ауылынан батысқа қарай 5,5 км жерде, Санғыру шатқалы, [[Атасу (өзен)|Атасу]] өзенінің жоғары ағысында орналасқан. Алабы оңтүстіктен солтүстікке қарай гранит соқпақпен шектелген, солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс бөліктері батпақты.

== Қорым сипаты ==
[[1958 жыл|1958]] жылы Орталық Қазақстан археология экспедициясының екінші жасағы Саңғыру II мекенінің обаларын зерттеп шықты. Алапта бес оба орналасқан, оның үшеуі тас тізбектерден орнатылған. Бірінші обадан басқа обалар алаптың солтүстік бөлігінде орналасқан. Обадан солтүстік батысқа қарай 100 м қашықтықта бір жинақы топта қола дәуірінің қорымы орналасқан, оның жекелеген дуалдары обаның салынуына дейін жеткен. Саңғыру II кешенінде төрт дуал үйіндісі және үш үйіндісіз дуал табылған, олар обаның солтүстік-батысындағы құрылымында орналасқан. Ескерткішті қазу нәтижесінде қола дәуіріндегі андронов дуалының үстінде ерте көпшелі кезеңдегі жерлеу жағдайы анықталды. Обаны дуалдың үстіне орнату былай жүзеге асты. Дуалдың ішіндегі аса биік емес үйіндіде терең емес шұңқыр қазылды. Сонан соң үстінен тас үйінді салынды. Ал, шығыс жағынан шағын оба орналастырылды. Онда ат және оған қойылған сазды ыдыс жерленген. Сол сияқты олжалар осы жерлеуде анықталды. Жерлеу рәсімі, бірге жерленген керек-жарақ мүлкінің сараптамасы Саңғыру II қорымының жерлеу уақытының қай кезеңге жататынын аңғару қиын екенін көрсетті. Оның хронологиялық амплитудасы көне нұрын және ерте атасу уақытының арасында белгіленген. 

== Әдебиет ==
* Марғұлан Ә.Х. и др. «Древняя культура Центрального Казахстана». Алма-Ата, 1966.С.110-134.
* Марғұлан Ә.Х. – «Бегазы-дандыбаевская культура Центрального Казахстана». Алма-Ата, 1979.С.101-111.

== Сілтемелер ==
* http://www.madenimura.kz {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325150708/http://www.madenimura.kz/ |date=2014-03-25 }}

{{Ұлытау облысындағы республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері}}

[[Санат:Ұлытау облысының республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Андронов мәдениеті]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]</text>
      <sha1>mn7pdkev1tfgwj2h4m4rd0l47wtujgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тұтыныс теориясы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>515106</id>
    <revision>
      <id>3625922</id>
      <parentid>2089598</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:12:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1542" sha1="kbm2182bsn3cje5v80d8ka4u009gcst" xml:space="preserve">==Тұтыныс теориясы==
Тұтыныс теориясы - [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 микроэкономиканың] негізгі дисциплиналарының бірі. Жеке экономикалық агенттердің қолданысы жайлы экономикалық шешімдерді зерттейді.
&lt;br /&gt;
Қажеттіліктерді қанағаттандыру
&lt;br /&gt;
Тұтыныс теориясының негізі - [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82 экономикалық агент]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} өзінің барлық материалдық және материалдық емес қажеттіліктерін қанағаттандыруға тырысады. Қажеттіліктерді қанағаттандыру экономикалық қызметтің ең басты мағынасы болып табылады. Агент мақсатына қаншалықты жетсе, пайда соншалықты көп болады.&lt;ref&gt;Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім жэне ғылым министрлігінің Экономика институты, &quot;Зияткер&quot; ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2&lt;/ref&gt;
==Дереккөздер==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>kbm2182bsn3cje5v80d8ka4u009gcst</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эрроу зымыраны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>520804</id>
    <revision>
      <id>3626102</id>
      <parentid>2173869</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2007" sha1="70zuskqth80oxh8vvi85pwhc1fgnx1v" xml:space="preserve">&quot;Эрроу&quot;-тактикаға қарсы баллистикалық зымыран жобасы АҚШ пен Израиль мемелекетінің стратегиялық байланысынының негізгі жобасы.
Оны Израиль елі америкалық компанияларының көмегі арқасында дүниеге әкелді. 1988 жылы құрылған екі жақты келісім туралы меморандум негізінде америкалық &quot;Локхид Мартин&quot; және израильдік ІАІ фирмасының күшімен &quot;Эрроу&quot; зымыранға қарсы кешені жасалды. 
Эрроу зымыранының дизайны Израильдік шабуылдау орталығының талаптарына сай етіп жасаған.
Бірінші ұшырылған зымыран мақсатына жете алмаса, екінші үлгі оның соңынан ұшырылды.
Израиль қарулы күштер әскер кешенді &quot;Хец&quot; деген атпен қабылдады. Алғашқы зымыран батериясы 2000 жылдың қазан айында қуатталды. 
Зымыранға қарсы Эрроу жобасы мен Израильдік үшінші зымыран артиллериясын құру үшін 45 миллион АҚШ доллары жұмсалған. Америка бұл жобаны жаға зерттеулер мен технологияны дамыту үшін қолдады. 
&quot;Эрроу&quot; 800-900 шақырымдағы нысанына байқайды. 50-100 шақырым қашықтықты қамтиды.Әр батереясы шамамен 100 адамға есептелген.
== Әдебиет ==
* Қ 42 ҚАРУ-ЖАРАҚТАР. - Алматы: &quot;Аруна&quot; баспасы.- 208 бет.- Сер.:&quot;1100 қызықты деректер&quot;

[[Санат:Зымырандар]]</text>
      <sha1>70zuskqth80oxh8vvi85pwhc1fgnx1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Уикидеңгей</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537752</id>
    <revision>
      <id>3626022</id>
      <parentid>3625464</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T05:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3626022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61053" sha1="3kgggsr93hxoetzl1xk3rc5i6x4crbb" xml:space="preserve">'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]&lt;/span&gt;)

== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)

[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)

[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)

[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)

[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}}  — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)

[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)

[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)

[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар  (100 000+ өңдеме)

== Рейтинг ==
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
&lt;center&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value=&quot;120022&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value=&quot;109&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value=&quot;96231&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 231]
| data-sort-value=&quot;1099&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1099]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value=&quot;86567&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567]
| data-sort-value=&quot;170&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value=&quot;84686&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 84 686]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value=&quot;84036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 036]
| data-sort-value=&quot;194&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value=&quot;55545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 545]
| data-sort-value=&quot;64&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value=&quot;48686&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 686]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value=&quot;41112&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value=&quot;30436&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value=&quot;29936&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 29 936]
| data-sort-value=&quot;49&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 49]
|2023-12-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value=&quot;25095&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value=&quot;24505&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value=&quot;979&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value=&quot;22507&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 507]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value=&quot;21868&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value=&quot;20300&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 20 300]
| data-sort-value=&quot;138&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 138]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value=&quot;19315&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 315]
| data-sort-value=&quot;35&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value=&quot;17124&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 124]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value=&quot;16072&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072]
| data-sort-value=&quot;173&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value=&quot;14709&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value=&quot;73&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value=&quot;13765&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value=&quot;12577&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value=&quot;11661&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value=&quot;11276&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 276]
| data-sort-value=&quot;59&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value=&quot;10121&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 121]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value=&quot;8361&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value=&quot;8336&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value=&quot;8246&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8246]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value=&quot;8156&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8156]
| data-sort-value=&quot;42&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value=&quot;8001&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value=&quot;7949&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7949]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value=&quot;7842&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value=&quot;7596&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value=&quot;7488&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7488]
| data-sort-value=&quot;15&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value=&quot;7420&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420]
| data-sort-value=&quot;22&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value=&quot;7012&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value=&quot;12&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value=&quot;6974&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value=&quot;6703&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value=&quot;6528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value=&quot;6196&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value=&quot;6193&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value=&quot;6142&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value=&quot;6101&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value=&quot;6046&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value=&quot;5455&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value=&quot;5200&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value=&quot;5000&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value=&quot;4652&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value=&quot;4522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value=&quot;4497&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4497]
| data-sort-value=&quot;24&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value=&quot;4408&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4408]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value=&quot;3759&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value=&quot;3683&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value=&quot;3644&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3644]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value=&quot;3630&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value=&quot;3578&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value=&quot;3545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value=&quot;3516&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value=&quot;3396&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value=&quot;3310&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value=&quot;3273&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value=&quot;3272&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value=&quot;3227&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value=&quot;3205&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3205]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value=&quot;3168&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value=&quot;3117&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value=&quot;3041&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value=&quot;2952&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value=&quot;2950&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value=&quot;2894&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2894]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value=&quot;2871&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value=&quot;2822&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value=&quot;2700&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value=&quot;2684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value=&quot;2680&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value=&quot;2532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value=&quot;2530&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value=&quot;2475&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value=&quot;2471&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value=&quot;2468&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value=&quot;2466&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2466]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value=&quot;2445&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value=&quot;2424&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value=&quot;2403&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2403]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value=&quot;2304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value=&quot;2247&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value=&quot;2233&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value=&quot;2232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value=&quot;2229&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value=&quot;2215&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value=&quot;2208&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value=&quot;2175&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value=&quot;2063&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2063]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value=&quot;2036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value=&quot;2009&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value=&quot;1938&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value=&quot;1808&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value=&quot;1800&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value=&quot;1795&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value=&quot;101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value=&quot;1710&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value=&quot;1666&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value=&quot;1622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value=&quot;1613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value=&quot;1605&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1605]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value=&quot;1552&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value=&quot;1537&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1537]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value=&quot;1526&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1526]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value=&quot;1496&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value=&quot;1490&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value=&quot;1480&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value=&quot;1383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value=&quot;1371&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value=&quot;1344&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value=&quot;1337&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value=&quot;1314&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value=&quot;1304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value=&quot;1283&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value=&quot;1278&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value=&quot;1277&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value=&quot;65&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value=&quot;1248&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value=&quot;1223&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value=&quot;1218&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:IL68|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value=&quot;1178&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value=&quot;1156&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value=&quot;1155&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1155]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value=&quot;1150&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value=&quot;1136&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value=&quot;1126&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value=&quot;1119&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value=&quot;1102&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102]
| data-sort-value=&quot;16&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value=&quot;1096&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value=&quot;1083&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value=&quot;1075&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value=&quot;1054&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value=&quot;1052&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1052]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value=&quot;1049&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value=&quot;993&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value=&quot;987&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value=&quot;976&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value=&quot;973&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value=&quot;964&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value=&quot;948&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value=&quot;931&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value=&quot;906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value=&quot;880&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value=&quot;866&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value=&quot;865&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value=&quot;850&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value=&quot;830&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value=&quot;820&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value=&quot;819&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value=&quot;813&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value=&quot;801&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value=&quot;794&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value=&quot;790&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value=&quot;789&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value=&quot;787&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value=&quot;785&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value=&quot;780&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value=&quot;777&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value=&quot;763&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value=&quot;743&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value=&quot;739&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value=&quot;734&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value=&quot;722&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value=&quot;720&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value=&quot;719&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value=&quot;697&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value=&quot;695&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value=&quot;693&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value=&quot;690&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value=&quot;684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value=&quot;678&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 678]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value=&quot;674&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value=&quot;674&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 674]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value=&quot;673&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value=&quot;671&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value=&quot;658&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value=&quot;656&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value=&quot;654&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value=&quot;651&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value=&quot;645&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value=&quot;642&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value=&quot;640&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value=&quot;639&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value=&quot;622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value=&quot;620&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value=&quot;619&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619]
| data-sort-value=&quot;19&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value=&quot;617&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value=&quot;613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value=&quot;601&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value=&quot;600&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value=&quot;597&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value=&quot;587&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value=&quot;584&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value=&quot;575&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}}
| data-sort-value=&quot;574&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 574]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2025-11-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value=&quot;565&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value=&quot;562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value=&quot;558&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value=&quot;547&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value=&quot;541&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value=&quot;534&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value=&quot;533&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value=&quot;529&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value=&quot;528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value=&quot;523&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value=&quot;522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value=&quot;518&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value=&quot;510&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|231
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value=&quot;506&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
&lt;/center&gt;
&lt;!-- BOT:END --&gt;

{{Wikistats}}


[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]</text>
      <sha1>3kgggsr93hxoetzl1xk3rc5i6x4crbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>541443</id>
    <revision>
      <id>3626220</id>
      <parentid>3556910</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кеңесті құру тәртібі */</comment>
      <origin>3626220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16023" sha1="fztzdmy3htrbt4ng5low3k9u5v0kuii" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = 
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[1995 жыл]]
 |ізашары1          = 
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]] қаласы, Мәңгілік ел даңғылы 8, Министрліктер үйі, № 1В кіреберісі
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Дмитрий Михайлович Малахов|Дмитрий Малахов]]
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = [[Дәурен Болатұлы Мұратбеков|Дәурен Мұратбеков]]
 |басшылықтың лауазымы2 = Хатшысы
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = [https://www.gov.kz/memleket/entities/vss?lang=kk gov.kz/memleket/entities/vss]
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі''' – Қазақстан Республикасы Президентінің соттарды қалыптастыру жөніндегі конституциялық өкілеттіктерін, судьялардың тәуелсіздігі мен оларға ешкімнің тиіспеу кепілдіктерін қамтамасыз ету мақсатында құрылатын автономиялы мемлекеттік мекеме.&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1500000436 Қазақстан Республикасының Жоғары Сот Кеңесі туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Қазақстан Республикасының Жоғары сот кеңесі 1995 жылы сот жүйесін реформалау аясында консультативтік-кеңесші орган ретінде құрылған. Кеңесті тікелей Қазақстан Президенті басқарып келсе, 1998 жылдан бастап ол өкілеттік кеңес төрағасына жүктелді. Кеңес құрамына Жоғарғы Сот төрағасы, Бас прокурор, Конституциялық Кеңес төрағасы, Әділет министрі, сонымен қатар Сенат депутаттары, судьялар, Президент тағайындайтын өзге де тұлғалар кірді.

2008-2015 жылдары Жоғары сот кеңесі мүшелерін мемлекет басшысы тағайындайтын заңды тұлға мәртебесі жоқ мекеме ретінде жұмыс істеді. Аталған кезеңде кеңестің өкілеттігі біршама артты, өйткені оған таратылған Әділет біліктілік алқасының бүкіл функциясы берілген еді.

2016 жылдан бастап Жоғары сот кеңесі заң бойынша автономиялы мемлекеттік мекеме мәртебесіне ие болды. Кеңес қызметі сапалы атқарылуы үшін оның жанынан өз аппараты құрылды. Одан бөлек кеңес құрамына Жоғарғы Сот төрағасы, Бас прокурор, Әділет министрі, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы, Мәжіліс пен Сенаттың тиісті тұрақты комитеттерінің төрағалары, адвокат және заңгер ғалым енді.&lt;ref&gt;[https://www.zakon.kz/stati/6002062-vysshii-sudebnyi-sovet-garant-formirovaniia-professionalnogo-sudeiskogo-korpusa.html Высший Судебный Совет — гарант формирования профессионального судейского корпуса]&lt;/ref&gt;

== Кеңесті құру тәртібі ==
* Кеңес Республика Президенті тағайындайтын Төрағадан және басқа адамдардан тұрады.
* Жоғарғы Соттың Төрағасы, Бас Прокурор, Құрылтайдың тұрақты комитеттерінің төрағалары лауазымы бойынша Кеңес мүшелері болып табылады.
* Президент Кеңес құрамына басқа адамдарды, оның ішінде ғалым заңгерлерді, адвокаттарды, шетелдік сарапшыларды, заңгерлер жұртшылығының өкілдерін де тағайындауы мүмкін.

== Кеңес мүшелері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Реті !! Аты-жөні !! Тағайындалған уақыты !! Лауазымы
|-
| 1 || [[Дмитрий Михайлович Малахов]] || 19 қыркүйек 2024 || Жоғары сот кеңесінің төрағасы
|-
| 2 || [[Асламбек Амангелдіұлы Мерғалиев]] {{small|(лауазымы бойынша)}} || 8 желтоқсан 2022 || Жоғарғы сот төрағасы
|-
| 3 || [[Берік Ноғайұлы Асылов]] {{small|(лауазымы бойынша)}} || 3 наурыз 2022 || Бас прокурор
|-
| 4 || [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров]] {{small|(лауазымы бойынша)}} || 28 қыркүйек 2023 || Парламент Сенатының Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетінің төрағасы
|-
| 5 || [[Снежанна Валерьевна Имашева]] {{small|(лауазымы бойынша)}} || 29 наурыз 2023 || Парламент Мәжілісінің Заңнама және сот-құқықтық реформа комитеті төрағасы
|-
| 6 || [[Ерлан Жұмаханұлы Айтжанов]] || 12 маусым 2025 || Жоғарғы сот судьясы
|-
| 6 || [[Алтын Шалабайқызы Айтуарова]] || 3 қаңтар 2024 || Батыс Қазақстан облыстық сотының судьясы
|-
| 7 || [[Ернар Нұрланұлы Бегалиев]] || 3 қаңтар 2024 || Бас прокуратура жанындағы Құқық қорғау органдары академиясының Жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру институтының Арнайы заң пәндері кафедрасының профессоры
|-
| 8 || [[Салтанат Серікжанқызы Жүніспекова]] || 12 маусым 2025 || Шығыс Қазақстан облысының Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының судьясы
|-
| 9 || [[Ақмарал Серікқызы Исаева]] || 12 маусым 2025 || Астана қаласы Адвокаттар алқасының адвокаты
|-
| 10 || [[Кәкен Ермұхаметұлы Қасаболатов]] || 12 маусым 2025 || Алматы қаласының Кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының судьясы
|-
| 11 || [[Ғалымжан Қансейітұлы Нұрлықұлов]] || 3 қаңтар 2024 || Жамбыл облыстық сотының судьясы
|-
| 12 || [[Жанат Әнуарқызы Оспанова]] || 3 қазан 2025 || Әкімшілік істер жөніндегі кассациялық соттың судьясы
|-
| 13 || [[Самат Советбекұлы Кененбаев]] || 3 қазан 2025 || Астана қаласының азаматтық істер жөніндегі кассациялық сотының судьясы&lt;ref name=&quot;қрлм&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/vss/about/structure?lang=kk Жоғары Сот Кеңесінің құрылымы]&lt;/ref&gt;
|-
| 14 || [[Айдархан Байдекұлы Сқақов]] || 3 қазан 2025 || Ішкі істер министрлігінің Ш. Қабылбаев атындағы Қостанай академиясының жазалауды орындауды ұйымдастыру және қылмыстық құқық кафедрасының профессоры
|}

== Кеңес аппараты ==
Кеңес аппараты Қазақстан Президентінің 2015 жы­л­ғы 23 жел­тоқ­сан­да­ғы №137 Жар­лы­ғы­мен құрылды. Аппарат Жоғары Сот Кеңесінің қызметін ақпараттық-талдамалық, ұйымдық-құқықтық, материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз етуді жүзеге асырады.

Кеңес аппаратының басшысын [[Қазақстан Республикасының Президенті]] қызметке тағайындайды. Ол лауазымы бойынша Кеңес хатшысы болып табылады және Кеңестің мүшесі болып табылмайды.

=== Аппарат басшылары ===
# [[Әнуар Жоламанұлы Сабыров|Әнуар Сабыров]] (24 желтоқсан 2015 — 4 қаңтар 2024)&lt;ref&gt;[https://www.inform.kz/ru/a-sabirov-naznachen-sekretarem-vysshego-sudebnogo-soveta-rukovoditelem-apparata_a2853562 А.Сабиров назначен секретарем Высшего судебного совета - руководителем аппарата]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-okimimen-anuar-zholamanuly-sabyrov-kazakstan-respublikasy-zhogary-sot-kenesinin-hatshysy-apparat-basshysy-lauazymynan-bosatyldy-405856 Мемлекет басшысының өкімімен Әнуар Жоламанұлы Сабыров Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің хатшысы – Аппарат басшысы лауазымынан босатылды]&lt;/ref&gt;
# [[Дәурен Болатұлы Мұратбеков|Дәурен Мұратбеков]] (9 ақпан 2024 жылдан бастап)&lt;ref name=&quot;қрлм&quot; /&gt;

== Төрағаларының тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{small|(Өмір сүрген жылдары)}}
! colspan=&quot;2&quot;| Басқарған уақыты
|-
| 1 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 1999 || 2001
|-
| 2 || [[Сурет:Georgiy Kim (cropped).jpg|99px]] || [[Георгий Владимирович Ким|Георгий Ким]]&lt;br&gt;{{small|(1953 туған)}} || 15 қазан 2001 || 21 наурыз 2002
|-
| 3 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 21 наурыз 2002 || 12 сәуір 2003
|-
| 4 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев|Мақсұт Нәрікбаев]]&lt;br&gt;{{small|(1940—2015)}} || 12 сәуір 2003 || 12 сәуір 2006
|-
| 5 || [[Сурет:Рогов ИИновый.jpg|99px]] || [[Игорь Иванович Рогов|Игорь Рогов]]&lt;br&gt;{{small|(1950 туған)}} || 12 сәуір 2006 || 14 ақпан 2008
|-
| 6 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Оңалсын Исламұлы Жұмабеков|Оңалсын Жұмабеков]]&lt;br&gt;{{small|(1948 туған)}} || 14 ақпан 2008 || 20 қаңтар 2012
|-
| style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; | м.а. || rowspan=&quot;2&quot; | [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || rowspan=&quot;2&quot; | [[Талғат Советбекұлы Донақов|Талғат Донақов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}} || style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; | 20 қаңтар 2012 || style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot; | 13 наурыз 2012
|-
| 7 || 13 наурыз 2012 || 16 қазан 2013
|-
| 8 || [[Сурет:Bektas Beknazarov - May 2019.jpg|99px]] || [[Бектас Әбдіханұлы Бекназаров|Бектас Бекназаров]]&lt;br&gt;{{small|(1956 туған)}} || 16 қазан 2013 || 11 тамыз 2014
|-
| 9 || [[Сурет:Rashid Tusipbekov.jpg|99px]] || [[Рашид Төлеутайұлы Түсіпбеков|Рашид Түсіпбеков]]&lt;br&gt;{{small|(1955 туған)}} || 11 тамыз 2014 || 26 тамыз 2015
|- style=&quot;background-color:#E6E6AA&quot;
| м.а. || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Талғат Советбекұлы Донақов|Талғат Донақов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}} || 14 қазан 2015 || 11 желтоқсан 2015
|-
| 10 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Анатолий Сергеевич Смолин|Анатолий Смолин]]&lt;br&gt;{{small|(1959 туған)}} || 11 желтоқсан 2015 || 4 сәуір 2018
|-
| 11 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Талғат Советбекұлы Донақов|Талғат Донақов]]&lt;br&gt;{{small|(1965 туған)}} || 4 сәуір 2018 || 7 маусым 2021
|-
| 12 || [[Сурет:Replace this image male (blue).svg|99px]] || [[Денис Алексеевич Шипп|Денис Шипп]]&lt;br&gt;{{small|(1968 туған)}} || 7 маусым 2021 || 19 қыркүйек 2024
|-
| 13 || [[Сурет:Dmitry Malakhov (cropped).jpg|99px]] || [[Дмитрий Михайлович Малахов|Дмитрий Малахов]]&lt;br&gt;{{small|(1974 туған)}} || 19 қыркүйек 2024 || —
|}

== Сот төрелігі академиясы ==
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сот Кеңесі жанында ерекше мәртебе берілген жоғары оқу орны Сот төрелігі академиясы жұмыс істейді. Ол жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асырып, сот жүйесі кадрларын қайта даярлауды, олардың біліктілігін арттыруды және ғылыми қызметті жүзеге асырады.&lt;ref&gt;[https://academy.sud.kz/kaz/content/biz-turaly Біз туралы]&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстандағы сот жүйесі]]</text>
      <sha1>fztzdmy3htrbt4ng5low3k9u5v0kuii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарабалық руы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>546210</id>
    <revision>
      <id>3626146</id>
      <parentid>3570792</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KanatUsta</username>
        <id>183150</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */ Қыдырбай жалпы қате болуы керек, тайпалардың атын әлі де түзеу керек</comment>
      <origin>3626146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1860" sha1="6pntaotwlz7ivgxbg1flxirif7mslpn" xml:space="preserve">'''Қарабалық''' - [[Орта жүз]] [[Қыпшақ]] тайпасының [[Қарақыпшақ]] тармағынан тарайтын ру, бес таңбалы қыпшақтың бірі. Қарабалықтан:
* Қарсақ,
* Қарта,
* Ұста қыпшақ (Жантілес),
* Қарағыз (Шуманақ),
* Танабұға ұрпақтары тарайды. 

Қазан революциясына дейін Қазақстанның солтүстігіндегі Үй, Тоғызақ өзендерінің бойындағы алқаптарды, қазіргі Қостанай облысы, Қарабалық, Федоров, Ұзынкөл аудандарының жерлерін мекендеген. Негізінен мал шаруашылығымен айналысқан. Өзен бойындағы топтар аздап егін салып, балық аулауды кәсіп еткен&lt;ref&gt;Қазақ Совет Энциклопедиясы, бас редакторы М.Қ.Қаратаев, Алматы, 1972 ж. 1-том&lt;/ref&gt;.

== Y-ДНК анализі ==
Y-ДНК гаплогруппасы R1b1a1 (N=2) &lt;ref&gt;http://forum-eurasica.ru/index.php?/topic/4383-kazakhskij-dnk-proekt/page-43{{Deadlink|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
== Тұлғалар ==
# [[Елдес Омарұлы Тиесов]]
# [[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
#[[Серке Қожамқұлов]] 
# [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]
# [[Серік Рыскелдіұлы Жақсыбеков]]
# [[Дәурен Әділбекұлы Жақсыбек]]
# [[Өске Торқаұлы]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{бастама}}

{{Қазақ рулары}}
[[Санат:Қазақ рулары]]</text>
      <sha1>6pntaotwlz7ivgxbg1flxirif7mslpn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уильям Сесил Кэмпбелл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>549616</id>
    <revision>
      <id>3625996</id>
      <parentid>2984406</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4930" sha1="scauh803wg8x2w73fe7tydz9bv9l4sm" xml:space="preserve">{{Ғалым
|Есімі              = Уильям С. Кэмпбелл
|Суреті               = William_C._Campbell_4983-1-2015.jpg
|Суреті ені        = 200
|Сурет тақырыбы           = Уильям С. Кэмпбелл, Медицина бойынша Нобель сыйлығының лауреаты, Стокгольм, желтоқсан 2015
|Шынайы есімі=William Cecil Campbell
|Туған күні        = {{birth date and age|df=y|1930|6|28}}
|Туған жері       = [[Рамелтон]], [[Донегол графтығы]], Ирландия
|Қайтыс болған күні        =
|Қайтыс болған жері      =
|residence         = [[Солтүстік Андовер, Массачусетс]]&lt;ref Есімі=&quot;news12nj&quot;/&gt;
|Азаматтығы       = Ирландия, Америка Құрама Штаттары
|Ұлты         = [[Ирландия халқы|Ирландық]]
|Зерттеу саласы            = [[Паразиттік ауру]]лар
|Жұмыс жасаған институттары = [[Merck &amp; Co.|Терапиялық зерттеулер үшін Мерк институты]] &lt;br/&gt; [[Дрю университеті]]
|Альма-матер        = [[Тринити колледжі, Дублин]] &lt;br /&gt; [[Висконсин университеті]]
|Ғылыми жетекші  =
|doctoral_students =
|Несімен белгілі         =  [[Авермектин]]
|influences        =
|influenced        =
|spouse            = 
|children            =
|Марапаттары            = [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] (2015)
|religion          =
|footnotes         =
|Қолтаңбасы         =
}}

'''Уильям Сесил Кэмпбелл''' (1930 жылы 28{{nbsp}}маусымда туған) Ирландияда туған, АҚШ-та натурализацияланған [[Биохимия|биохимик]], [[Биология|биолог]] және [[Паразитология|паразитолог]], [[жұмыр құрттар]] туындатқан инфекцияларға қарсы ойлап тапқан жаңа терапияға қатысты жаңалықтарымен белгілі, сол үшін Физиология немесе медицина бойынша 2015 жылғы Нобель сыйлығы берілді&lt;ref&gt;{{cite news |title=William C Campbell, Satoshi Ōmura and Youyou Tu win Nobel prize in medicine |url=http://www.theguardian.com/science/2015/oct/05/william-c-campbell-satoshi-omura-and-youyou-tu-win-nobel-prize-in-medicine |accessdate=5 қазан 2015 |work=The Guardian |date=5 қазан 2015}}&lt;/ref&gt; Ол 1957-1990 жылдары [[Мерк &amp; Co.|Терапиялық зерттеулер үшін Мерк институты]]нда жұмыс істеді, ал қазіргі уақытта құрметті [[Дрю университеті]]нің ғылыми қызметкері.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Molin |first1=Anna |title=Nobel Prize in Physiology or Medicine Awarded to William C. Campbell, Satoshi Omura, Youyou Tu |url=http://www.wsj.com/articles/nobel-prize-in-physiology-or-medicine-awarded-to-william-c-campbell-satoshi-omura-youyou-tu-1444038938 |accessdate=5 қазан 2015 |work=The Wall Street Journal |date=5 қазан 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rameltontidytowns.com/william-c-campbell.html Ramelton Tidy Towns: William C. Campbell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151006015310/http://www.rameltontidytowns.com/william-c-campbell.html |date=2015-10-06 }}&lt;/ref&gt;.

== Марапаттар==
Қытайлық [[Ту Юю]] (Tu Youyou) [[безгек]]пен күрес саласындағы жаңалығы үшін 2015 жылғы [[Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығының лауреаты]] атанды. 
Кэмбелл мен [[Сатоши Омура|Омура]] жүлденің жартысын алады, ал қалған жартысы [[Ту Юю|Туға]] бұйырады. Оның еңбегінің арқасында бұл дерттен болатын өлім жағдайларын 20 пайызға азайғаны айтылып отыр.
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kaz.tengrinews.kz/densaulyq/meditsina-boyyinsha-nobel-syiylyigyi-bezgekpen-jane-265370/ |title=Медицина бойынша Нобель сыйлығы безгекпен және паразиттермен күрес үшін берілді}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Тағы қараңыз ==
== Сыртқы сілтемелер ==

{{Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының Лауреаттары 2001-2025}}

[[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері]]</text>
      <sha1>scauh803wg8x2w73fe7tydz9bv9l4sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украина қалалары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556148</id>
    <revision>
      <id>3625999</id>
      <parentid>3600489</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78900" sha1="6lgakb7itdxu9dwk1dw0yyag5irfkep" xml:space="preserve">[[Сурет:Укр_вект_гор.png|thumb|450x450px|Укранинаның ірі қалалары (2001)]]
2015 жылдың 1 қаңтарына [[Украина]]да 460 қала, 885 кіші қала және 28 388 селолық елді мекендер болған. Ең үлкен қаласы және астанасы - [[Киев]]. 2001 жылдан 2012 жылға дейін миллионер-қалалардың саны 5-тен (Харьков, Киев, Одесса, Донецк, Днепр) 3-ке азайды (Киев, Одесса, Харьков).

* &lt;span style=&quot;background:#FFDDDD&quot;&gt;Бұл түспен&lt;/span&gt; аймақтардың әкімшілік орталықтары көрсетілген. 
* &lt;span style=&quot;background:#EEE8AA&quot;&gt;Бұл түспен&lt;/span&gt; Украинаның бақылауында емес аймақтардың бір бөлігінде орналасқан қалалар белгіленген.&lt;ref name=&quot;Неконтролируемые НП-офсайт КМУ&quot;&gt;[http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=247779985 Про затвердження переліку населених пунктів, на території яких органи державної влади тимчасово не здійснюють або здійснюють не в повному обсязі свої повноваження] &lt;span&gt; &lt;/span&gt;(укр.) // Кабинет министров Украины, 07.11.2014&lt;/ref&gt;	
* &lt;span style=&quot;background:#E0FFFF&quot;&gt;Бұл түспен&lt;/span&gt; Украинаның бақылауына толығымен кірмейтін қалалар белгіленген.&lt;ref name=&quot;Крым&quot;&gt;Аталмыш аймақтар - Қырым Автономиялық Республикасы мен Севастополь қаласы, олардың мәлімделген территорияларын [[Ресей]] өз бақылауында Ресей Федерациясының Қырым Республикасы және Севастополь федералды маңызды қаласы ретінде ұстауда.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;																													
!	 1989&lt;br&gt;
&lt;small&gt;12.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;пер89&quot;&gt;Демоскоп // [http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Всесоюзная перепись населения 1989. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу] (на дату переписи 12 қаңтар 1989 года)&lt;/ref&gt;	
!	 1991&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;нас99&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|title = Количество населения|accessdate = 2013-10-03|archiveurl = http://web.archive.org/web/20091008112322/http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|archivedate = 2009-10-08}}&lt;/ref&gt;	
!	1995&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;нас99&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|title = Количество населения|accessdate = 2013-10-03|archiveurl = http://web.archive.org/web/20091008112322/http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|archivedate = 2009-10-08}}&lt;/ref&gt;	
!	 1999&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;нас99&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|title = Количество населения|accessdate = 2013-10-03|archiveurl = http://web.archive.org/web/20091008112322/http://www.gmdh.net/pop/ustat1.htm|archivedate = 2009-10-08}}&lt;/ref&gt;	
!	 2001&lt;br&gt;
&lt;small&gt;5.12&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;пер2001&quot;&gt;Госстат Украины. Всеукраинская перепись населения 2001 ж.  [http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/total_population/structure_population/ Численность наличного населения и его распределение по полу] (на дату переписи 5 желтоқсан 2001 ж.)&lt;/ref&gt;	
!	2005&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref&gt;[http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Динамика численности населения городов современной Украины за 1897 — 2014 годы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm |date=2012-06-26 }}&lt;/ref&gt;	
!	 2010&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;stat2011&quot;&gt;[http://ukrstat.org/druk/katalog/nasel/chnas.zip Численность населения Украины по состоянию на 1 қаңтар 2011 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402141115/http://ukrstat.org/druk/katalog/nasel/chnas.zip |date=2015-04-02 }} с оценками численности наличного населения по регионам, районам, горсоветам и городским населённым пунктам, 1 қаңтар 2009, 2010 и 2011 жж.&lt;/ref&gt;	
!	 2012&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;stat2013&quot;&gt;[http://ukrstat.org/uk/druk/publicat/kat_u/2013/sb/06_13/sb_nnas_2012.zip Численность населения Украины по состоянию, 1 қаңтар 2013 ж.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131101091637/http://ukrstat.org/uk/druk/publicat/kat_u/2013/sb/06_13/sb_nnas_2012.zip |date=2013-11-01 }} с оценками численности наличного населения по регионам, районам, горсоветам и городским населённым пунктам на 1 қаңтар 2011, 2012 и 2013 жж.&lt;/ref&gt;	
!	 2014&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;stat2015&quot;&gt;[http://ukrstat.org/uk/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14xl.zip Численность населения Украины по состоянию на 1 қаңтар 2015 ж.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304131856/http://ukrstat.org/uk/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14xl.zip |date=2016-03-04 }} с оценками численности наличного населения по регионам, районам, горсоветам и городским населённым пунктам на 1 қаңтар 2013, 2014 и 2015 жж.&lt;/ref&gt;	
!	 2015&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.01&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref name=&quot;stat2015&quot;/&gt;	
!	2015&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.07&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref&gt;наличное население на 1.07.2015&lt;/ref&gt;	
!	2015&lt;br&gt;
&lt;small&gt;01.07&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
&lt;ref&gt;постоянное население на 1.07.2015&lt;/ref&gt;	
!	&lt;small&gt;2015&lt;br&gt;
01.07&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	1	
|	'''[[Киев]]'''	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2587945	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2635000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2635000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2618000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2661327	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2666401	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2785131	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2814258	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2868702	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	2887974	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	2890513	
| align=&quot;right&quot; |	2849206	
|	&lt;ref&gt;[http://www.kiev.ukrstat.gov.ua/Docs/6179.doc Украина бойынша халық саны 1 шілде 2015 ж.] Киевгорстат&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	2	
|	Харьков	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1609959	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1623000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1576000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1510000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1470902	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1464740	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1452256	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1441362	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1451132	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1452887	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	1448298	
| align=&quot;right&quot; |	1428731	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://kh.ukrstat.gov.ua/download/express/2015/Express_08_08.zip|title = Численность населения Харківської області на 1 липня 2015 ж. (население на 01.07.2015)|description = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	3	
|	Одесса	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1115371	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1101000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1060000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1020000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1029049	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1007131	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1010326	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1008162	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1017022	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1016515	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	1012277	
| align=&quot;right&quot; |	994614	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://od.ukrstat.gov.ua/expres/0815/177.doc|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Одесской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	4	
|	Днепр	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1177897	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1189000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1161000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1113000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1065008	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1054219	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1011177	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	999577	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	993094	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	989769	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	985464	
| align=&quot;right&quot; |	975339	
|	&lt;ref name=&quot;днепр&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dneprstat.gov.ua/expres/2015/08/18_08_15/ChN06.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Днепропетровской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	5	
|	[[Донецк]]&lt;ref name=&quot;ДНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Донецкая Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1109102	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1121000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1102000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1058000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	1016194	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	999975	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	968250	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	955041	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	949825	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	936257	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	6	
|	Запорожье	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	883909	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	897000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	887000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	856000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	815256	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	799348	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	780733	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	772627	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	766268	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	761993	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	758851	
| align=&quot;right&quot; |	754915	
|	&lt;ref name=&quot;Запорож&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.zp.ukrstat.gov.ua/images/stories/Exp_dem_1805_20082015.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Запорожской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	7	
|	Львов	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	790908	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	802000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	806000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	790000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	732818	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	733728	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	733989	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	729842	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	729038	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	729429	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	726854	
| align=&quot;right&quot; |	720187	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.lv.ukrstat.gov.ua/ukr/si/express/2015/v1102_203.pdf|title = Численность населения Львівської області на 1 липня 2015 ж. (население на 01.07.2015)|publisher = Управление статистики в Львовской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	8	
|	Кривой Рог	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	713059	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	735000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	739000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	709000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	668980	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	696667	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	670397	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	660203	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	652137	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	647727	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	644814	
| align=&quot;right&quot; |	643300	
|	&lt;ref name=&quot;днепр&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dneprstat.gov.ua/expres/2015/08/18_08_15/ChN06.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Днепропетровской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	9	
|	Николаев	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	502776	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	532000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	533000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	512000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	514136	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	509011	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	501183	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	497032	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	494922	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	494763	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	493991	
| align=&quot;right&quot; |	489496	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://mk.ukrstat.gov.ua/expres/2015/08/zip/2e16_18_08.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Николаевской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	10	
|	[[Мариуполь]]	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	518933	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	522000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	515000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	495000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	492176	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	482440	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	469336	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	464457	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	458533	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	455063	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	11	
|	[[Луганск]]&lt;ref name=&quot;ЛНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Луганская Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	496813	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	504000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	493000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	472000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	463097	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	452789	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	434869	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	427187	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	424113	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	417990	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	12	
|	[[Винныця|Винница]]	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	374304	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	381000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	387000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	390000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	356665	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	360241	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	369214	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	370814	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	372116	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	372484	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	371474	
| align=&quot;right&quot; |	369636	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://vn.ukrstat.gov.ua/images/stories/Exspres/2015/08/18.08.15chusel.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Винницкой области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	13	
|	Макеевка&lt;ref name=&quot;ДНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Донецкая Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	430201	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	424000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	416000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	390000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	389589	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	375992	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	360989	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	356118	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	351820	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	348173	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;E0FFFF&quot;																										
|	14	
|	Севастополь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	356123	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	366000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	370000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	351000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	342451	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	340353	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	340102	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	340559	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	344853	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;E0FFFF&quot;																										
|	15	
|	Симферополь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	343565	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	353000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	352000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	339000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	343644	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	341599	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	336588	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	335582	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	338319	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	16	
|	Херсон	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	355379	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	365000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	366000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	356000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	328360	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	319278	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	304613	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	300666	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	297593	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	296448	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	295245	
| align=&quot;right&quot; |	291643	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.ks.ukrstat.gov.ua/images/stories/stat/Arhiv/express/2015/179.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Херсонской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	17	
|	Полтава	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	314740	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	320000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	324000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	315000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	317998	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	309960	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	300501	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	297589	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	295950	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	294962	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	293592	
| align=&quot;right&quot; |	286571	
|	&lt;ref name=&quot;Полтав&quot;&gt;{{Cite web|url = http://pl.ukrstat.gov.ua/main/all_page/express/2015/files_2015/08/1808/dem/379.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Полтавской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	18	
|	[[Чернигов]]	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	296347	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	306000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	314000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	313000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	304994	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	300497	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	297402	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	296723	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	295670	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	294727	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	294268	
| align=&quot;right&quot; |	288448	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://chernigivstat.gov.ua/pres_inf/expres_2015/889.zip|title = Численность населения на 1липня 2015 ж. (население на 01.076.2015)|publisher = Управление статистики в Черниговской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	19	
|	Черкассы	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	290340	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	302000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	312000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	309000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	295414	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	293271	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	287713	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	286163	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	285170	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	284766	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	283922	
| align=&quot;right&quot; |	281447	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.ck.ukrstat.gov.ua/source/arch/2015/epr_chn_1506.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Черкасской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	20	
|	Житомир	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	292097	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	298000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	302000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	298000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	284236	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	277875	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	271714	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	271895	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	270922	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	269942	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	268806	
| align=&quot;right&quot; |	267549	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.zt.ukrstat.gov.ua/Vupuski/08_15/chicl.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Житомирской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	21	
|	Сумы	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	291264	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	301000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	305000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	298000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	293141	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	282198	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	272326	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	269663	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	268874	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	268642	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	267579	
| align=&quot;right&quot; |	266777	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://sumy.ukrstat.gov.ua/data/express/180815_e150308.doc|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Сумской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	22	
|	Хмельницкий	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	236938	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	245000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	258000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	261000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	253994	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	255902	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	261397	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	263703	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	266095	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	267735	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	267947	
| align=&quot;right&quot; |	265113	
|	&lt;ref name=&quot;Хмельниц&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.km.ukrstat.gov.ua/ukr/express/2015/08_2015/176.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Хмельницкой области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	23	
|	Черновцы	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	256644	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	259000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	262000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	258000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	240621	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	242250	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	251776	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	255929	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	262129	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	264333	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	264501	
| align=&quot;right&quot; |	260743	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.cv.ukrstat.gov.ua/express/2015/m08/19_184.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Черновицкой области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	24	
|	Горловка&lt;ref name=&quot;ДНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Донецкая Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	338106	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	337000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	327000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	304000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	292250	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	279061	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	263647	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	258879	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	254416	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	250991	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	25	
|	Ровно	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	227925	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	239000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	247000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	245000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	248813	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	247870	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	249582	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	250174	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	249912	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	249639	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	248663	
| align=&quot;right&quot; |	245241	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.rv.ukrstat.gov.ua/expres/2015/08/527.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Ровненской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	26	
|	Каменское	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	281925	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	284000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	284000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	272000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	255841	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	249530	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	244272	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	242646	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	241475	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	240682	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	239981	
| align=&quot;right&quot; |	239431	
|	&lt;ref name=&quot;днепр&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dneprstat.gov.ua/expres/2015/08/18_08_15/ChN06.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Днепропетровской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	27	
|	Кропивницкий	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	269803	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	278000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	278000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	268000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	254103	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	248367	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	236097	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	234919	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	233333	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	232314	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	231409	
| align=&quot;right&quot; |	228268	
|	&lt;ref name=&quot;Киров&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.kr.ukrstat.gov.ua/ekspres/ekspres2015/ekspres08/demogr591.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Кировоградской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	28	
|	Ивано-Франковск	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	214021	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	226000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	237000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	237000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	218359	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	219479	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	224401	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	224660	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	227030	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	228575	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	229644	
| align=&quot;right&quot; |	226791	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.ifstat.gov.ua/NEW_PAGE/NEW_2015/NEW_ex_182.htm|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Ивано-Франковской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	29	
|	Кременчуг	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	236495	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	241000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	248000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	239000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	234073	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	231202	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	227611	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	226434	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	225828	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	225216	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	224290	
| align=&quot;right&quot; |	223310	
|	&lt;ref name=&quot;Полтав&quot;&gt;{{Cite web|url = http://pl.ukrstat.gov.ua/main/all_page/express/2015/files_2015/08/1808/dem/379.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Полтавской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	30	
|	Тернополь	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	204845	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	218000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	234000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	235000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	227755	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	220720	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	217577	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	217300	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	217110	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	217773	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	217808	
| align=&quot;right&quot; |	216326	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.te.ukrstat.gov.ua/files/Express/08_181.rar|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Тернопольской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	31	
|	Луцк	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	197724	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	210000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	219000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	218000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	208816	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	202915	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	210775	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	213063	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	216076	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	217103	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	217147	
| align=&quot;right&quot; |	214064	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.lutsk.ukrstat.gov.ua/681_1808.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Волынской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	32	
|	Белая Церковь	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	196878	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	204000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	216000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	215000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	200131	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	204794	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	209250	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	210551	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	211205	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	211129	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	210462	
| align=&quot;right&quot; |	206533	
|	&lt;ref name=&quot;КО&quot;&gt;{{Cite web|url = http://oblstat.kiev.ukrstat.gov.ua/content/Docs/1exp719.rar|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Киевской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	33	
|	Краматорск	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	198094	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	201000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	200000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	188000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	181025	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	174892	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	167850	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	165469	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	162811	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	160895	&lt;/small&gt;
|-																													
|	34	
|	Мелитополь	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	173385	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	177000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	176000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	170000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	160657	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	159288	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	157626	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	156885	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	156889	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	156523	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	155915	
| align=&quot;right&quot; |	155762	
|	&lt;ref name=&quot;Запорож&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.zp.ukrstat.gov.ua/images/stories/Exp_dem_1805_20082015.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Запорожской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;E0FFFF&quot;																										
|	35	
|	Керчь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	174365	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	178000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	179000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	164000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	157007	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	152564	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	147269	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	145845	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	144626	&lt;/small&gt;
|-																													
|	36	
|	Никополь	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	157608	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	159000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	159000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	151000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	136280	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	131774	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	123748	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	120000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117857	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116834	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	116350	
| align=&quot;right&quot; |	118404	
|	&lt;ref name=&quot;днепр&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dneprstat.gov.ua/expres/2015/08/18_08_15/ChN06.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Днепропетровской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;FFDDDD&quot;																										
|	37	
|	Ужгород	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117061	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	123000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	126000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	127000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117317	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117028	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116456	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116556	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115947	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115520	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	115124	
| align=&quot;right&quot; |	113564	
|	&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.uz.ukrstat.gov.ua/press/2015/expr_v183.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Закарпатской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	38	
|	Славянск	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	135300	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	137000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	135000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	128000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	124829	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	122049	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	119482	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117994	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116694	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115421	&lt;/small&gt;
|-																													
|	39	
|	Бердянск	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	132644	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	135000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	136000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	131000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	121692	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	119290	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	117517	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116563	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115500	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115054	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	114647	
| align=&quot;right&quot; |	114862	
|	&lt;ref name=&quot;Запорож&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.zp.ukrstat.gov.ua/images/stories/Exp_dem_1805_20082015.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Запорожской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	40	
|	[[Алчевск]]&lt;ref name=&quot;ЛНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Луганская Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	125502	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	126000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	127000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	120000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	119193	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116954	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113980	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	112071	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	110474	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	109772	&lt;/small&gt;
|-																													
|	41	
|	Павлоград	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	131414	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	134000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	136000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	128000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	118816	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113748	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	111069	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	110470	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	109739	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	109305	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	109022	
| align=&quot;right&quot; |	109965	
|	&lt;ref name=&quot;днепр&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dneprstat.gov.ua/expres/2015/08/18_08_15/ChN06.pdf|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Днепропетровской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	42	
|	Северодонецк	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	131376	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	133000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	133000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	128000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	119940	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	125325	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	111487	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	109891	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	108899	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	108137	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;E0FFFF&quot;																										
|	43	
|	Евпатория&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	107792	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	111000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	105915	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	106250	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	106846	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	106840	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	107040	&lt;/small&gt;
|-																													
|	44	
|	Лисичанск	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	126503	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	126000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	125000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	118000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	115229	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	111451	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	106557	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	105119	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	103459	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102397	&lt;/small&gt;
|-																													
|	45	
|	Каменец-Подольский	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102236	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	105000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	108000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	108000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	99610	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	99398	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102813	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102969	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102254	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	101728	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	101279	
| align=&quot;right&quot; |	100575	
|	&lt;ref name=&quot;Хмельниц&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.km.ukrstat.gov.ua/ukr/express/2015/08_2015/176.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Хмельницкой области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	46	
|	Бровары	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	82042	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	85000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	87000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	89000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	86839	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	89384	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	94968	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	97146	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	98874	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	99623	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	100079	
| align=&quot;right&quot; |	99427	
|	&lt;ref name=&quot;КО&quot;&gt;{{Cite web|url = http://oblstat.kiev.ukrstat.gov.ua/content/Docs/1exp719.rar|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Киевской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|-																													
|	[[Александрия (Кировоград облысы)|Александрия]]	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102611	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	105000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	104000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	99000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	93357	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	88916	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	83419	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	83072	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	82636	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	82410	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |	82216	
| align=&quot;right&quot; |	81585	
|	&lt;ref name=&quot;Киров&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.kr.ukrstat.gov.ua/ekspres/ekspres2015/ekspres08/demogr591.zip|title = Численность населения на 1 шілде 2015 ж.|publisher = Управление статистики в Кировоградской области|lang = укр|accessdate = |archiveurl = |archivedate = }}&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	Красный Луч&lt;ref name=&quot;ЛНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Луганская Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113278	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	112000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	102000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	94875	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	89688	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	84792	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	83460	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	82228	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	81685	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	Енакиево&lt;ref name=&quot;ДНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Донецкая Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	120332	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	120000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	116000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	107000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	103997	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	96616	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	87243	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	84187	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	81054	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	79670	&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;EEE8AA&quot;																										
|	Стаханов&lt;ref name=&quot;ЛНР&quot;&gt;Данный город расположен на территории, заявленной как Луганская Народная Республика и контролируется властями этой самопровозглашённой республики&lt;/ref&gt;	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	112023	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	113000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	111000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	103000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	90152	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	84427	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	79736	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	78255	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	77168	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	76492	&lt;/small&gt;
|-																													
|	Константиновка	
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	107562	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	108000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	104000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	97000	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	95111	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	88833	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	80416	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	78114	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	76065	&lt;/small&gt;
| align=&quot;right&quot; |&lt;small&gt;	75040	&lt;/small&gt;
|}

== Б ==
* [[Балаклея]] — Харьков облысы
* Балта — Одесса облысы
* Бар — Винниц облысы
* Барановка — Житомир облысы
* Барвенково — Харьков облысы
* Батурин — Чернигов облысы облысы
* Бахмач — Чернигов облысы облысы
* [[Бақшасарай|Бахчисарай]]&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Баштанка — Николаев облысы
* Белая Церковь — Киев облысы
* Белгород-Днестровский — Одесса облысы
* Белз — Львов облысы
* Белицкое — Донецк облысы
* Белогорск&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — Қырым Автономиялық Республикасы
* Белозёрское — Донецк облысы
* Белополье — Сумы облысы
* Беляевка — Одесса облысы
* Бердичев — Житомир облысы
* Бердянск — Запорожье облысы
* Берегово — Закарпат облысы
* Бережаны — Тернополь облысы
* Березань — Киев облысы
* Березно — [[Ровно облысы]]
* Березо́вка — Одесса облысы
* Берестечко — Волын облысы
* Берислав— Херсон облысы
* Бершадь — Винныця облысы
* Бобринец — Кировоград облысы
* Бобрка — Львов облысы
* Бобровица — Чернигов облысы
* Богодухов — Харьков облысы
* Богуслав — Киев облысы
* Болград — Одесса облысы
* Болехов — Ивано-Франковск облысы
* Борзна — Чернигов облысы
* Борислав — Львов облысы
* Борисполь — Киев облысы
* Борщёв — Тернополь облысы
* Боярка — Киев облысы
* Бровары — Киев облысы
* Броды — Львов облысы
* Брянка — Луганск облысы
* Бурштын — Ивано-Франковск облысы
* Бурынь — Сумы облысы
* Буск — Львов облысы
* Буча — Киев облысы
* Бучач — Тернополь облысы

== В ==
* Валки — Харьков облысы
* Васильевка — Запорожье облысы
* Васильков — Киев облысы
* Ватутино — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Вахрушево — Луганск облысы
* Вашковцы — [[Черновцы облысы]]
* Великие Мосты — Львов облысы
* Верхнеднепровск — Днепропетров облысы
* Верховцево — Днепропетров облысы
* Вижница — [[Черновцы облысы]]
* Вилково — Одесса облысы
* Винники — Львов облысы
* [[Винныця|Винница]] — Винныця облысы
* Виноградов — Закарпат облысы
* Вишнёвое — Киев облысы
* Владимир-Волынский — Волын облысы
* Вознесенск — Николаев облысы
* Волноваха — Донецк облысы
* Волочиск — [[Хмельницкий облысы]]
* Волчанск — Харьков облысы
* Вольногорск — Днепропетров облысы
* Вольнянск — Запорожье облысы
* Ворожба — Сумы облысы
* Вышгород — Киев облысы

== Г ==
* Гадяч — Полтава облысы
* Гайворон — Кировоград облысы
* Гайсин — Винныця облысы
* Галич — Ивано-Франковск облысы
* Геническ — Херсон облысы
* Герца — [[Черновцы облысы]]
* Глобино — Полтава облысы
* Глухов — Сумы облысы
* Глиняны — Львов облысы
* Гнивань — Винныця облысы
* Голая Пристань — Херсон облысы
* Горловка — Донецк облысы
* Горное — Луганск облысы
* Горняк — Донецк облысы
* Городенка — Ивано-Франковск облысы
* Городище — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Городня — Чернигов облысы
* Городок — Львов облысы
* Городок — [[Хмельницкий облысы]]
* Горохов — Волын облысы
* Гребёнка — Полтава облысы
* Гуляйполе — Запорожье облысы

== Д ==
* Дебальцево — Донецк облысы
* Деражня — [[Хмельницкий облысы]]
* Дергачи — Харьков облысы
* Джанкой&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Дзержинск — Донецк облысы
* Димитров — Донецк облысы
* Днепродзержинск — Днепропетров облысы
* Днепр — Днепропетров облысы
* Днепрорудное — Запорожье облысы
* Добромиль — Львов облысы
* Доброполье — Донецк облысы
* Докучаевск — Донецк облысы
* Долина — Ивано-Франковск облысы
* Долинская — Кировоград облысы
* [[Донецк]] — Донецк облысы
* Дрогобыч — Львов облысы
* [[Достық|Дружба]] — Сумы облысы
* Дружковка — Донецк облысы
* Дубляны — Львов облысы
* Дубно — [[Ровно облысы]]
* Дубровица — Ровно облысы
* Дунаевцы — Хмельницкий облысы

== Е ==
* Евпатория&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Енакиево — Донецк облысы

== Ж ==
* Жашков — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Ждановка — Донецк облысы
* Жёлтые Воды — Днепропетров облысы
* Жидачов — Львов облысы
* Житомир — Житомир облысы
* Жмеринка — Винныця облысы
* Жолква — Львов облысы

== З ==
* Залещики — Тернополь облысы
* Запорожье — Запорожье облысы
* Заставна — [[Черновцы облысы]]
* Збараж — Тернополь облысы
* Зборов — Тернополь облысы
* Звенигородка — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Здолбунов — [[Ровно облысы]]
* Зеленодольск — Днепропетров облысы
* Зеньков — Полтава облысы
* Зимогорье — Луганск облысы
* Змиёв — Харьков облысы
* Знаменка — Кировоград облысы
* Золотое — Луганск облысы
* Золотоноша — Черкас облысы
* Золочев — Львов облысы
* Зоринск — Луганск облысы
* Зугрэс — Донецк облысы

== И ==
* Ивано-Франковск — Ивано-Франковск облысы
* Измаил — Одесса облысы
* Изюм — Харьков облысы
* Изяслав — [[Хмельницкий облысы]]
* Иловайск – Донецк облысы
* Ильинцы — Винныця облысы
* Ильичёвск — Одесса облысы
* Инкерман&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — город со специальным статусом Севастополь
* Ирмино — Луганск облысы
* Ирпень — Киев облысы
* Иршава — Закарпат облысы
* Ичня — Чернигов облысы

== К ==
* Кагарлык — Киев облысы
* Казатин — Винныця облысы
* Калиновка — Винныця облысы
* Калуш — Ивано-Франковск облысы
* Каменец-Подольский — [[Хмельницкий облысы]]
* Каменка — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Каменка-Бугская — Львов облысы
* Каменка-Днепровская — Запорожье облысы
* Камень-Каширский — Волын облысы
* Канев — Черкас облысы
* Карловка — Полтава облысы
* Каховка — Херсон облысы
* Керчь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Киверцы — Волын облысы
* [[Киев]] — [[Киев|город со специальным статусом Киев]]
* Килия — Одесса облысы
* Кировоград — Кировоград облысы
* Кировское — Донецк облысы
* Кицмань — [[Черновцы облысы]]
* Кобеляки — Полтава облысы
* Ковель — Волын облысы
* Кодыма — Одесса облысы
* Коломыя — ИваноФранковск облысы
* Комсомольск — Полтава облысы
* Конотоп — Сумы облысы
* Константиновка — Донецк облысы
* Корец — [[Ровно облысы]]
* Коростень — Житомир облысы
* Коростышев — Житомир облысы
* Корсунь-Шевченковский — Черкас облысы
* Корюковка — Чернигов облысы
* Косов — Ивано-Франковск облысы
* Костополь — Ровно облысы
* Котовск — Одесса облысы
* Краматорск — Донецк облысы
* Красилов — Хмельницкий облысы
* Красноармейск — Донецк облысы
* Красноград — Харьков облысы
* Краснодон — Луганск облысы
* Краснопартизанск — Луганск облысы
* Красноперекопск&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — Қырым Автономиялық Республикасы
* Красный Лиман — Донецк облысы
* Красный Луч — Луганск облысы
* Кременец — Тернополь облысы
* Кременчуг — Полтава облысы
* Кривой Рог — Днепропетров облысы
* Кролевец — Сумы облысы
* Кузнецовск — Ровно облысы
* Купянск — Харьков облысы

== Л ==
* Ладыжин — Винныця облысы
* Лановцы — Тернополь облысы
* Лебедин — Сумы облысы
* Лисичанск — Луганск облысы
* Лозовая — Харьков облысы
* Лохвица — Полтава облысы
* Лубны — Полтава облысы
* [[Луганск]] — Луганск облысы
* Лутугино — Луганск облысы
* Луцк — Волын облысы
* Львов — Львов облысы
* Любомль — Волын облысы
* Люботин — Харьков облысы

== М ==
* Малин — Житомир облысы
* Марганец — Днепропетров облысы
* [[Мариуполь]] — Донецк облысы
* Макеевка — Донецк облысы
* Малая Виска — Кировоград облысы
* Мелитополь — Запорожье облысы
* [[Мена]] — Чернигов облысы
* Мерефа — Харьков облысы
* Миргород — Полтава облысы
* Мироновка — Киев облысы
* Миусинск — Луганск облысы
* Могилёв-Подольский — Винныця облысы
* Молодогвардейск — Луганск облысы
* Молочанск — Запорожье облысы
* Монастыриска — Тернополь облысы
* Монастырище — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Мостиска — Львов облысы
* Мукачево — Закарпат облысы

== Н ==
* Надворная — Ивано-Франковск облысы
* Николаев — Львов облысы
* Николаев — Николаев облысы
* Никополь — Днепропетров облысы
* Нежин — Чернигов облысы
* Немиров — Винныця облысы
* Нетешин — [[Хмельницкий облысы]]
* Новая Каховка — Херсон облысы
* Новая Одесса — Николаев облысы
* Новый Буг — Николаев облысы
* Новоазовск — Донецк облысы
* Нововолынск — Волын облысы
* Новгород-Северский — Чернигов облысы
* Новогродовка— Донецк облысы
* Новомиргород — Кировоград облысы
* Новоград-Волынский — Житомир облысы
* Новодружеск — Луганск облысы
* Новоднестровск — [[Черновцы облысы]]
* Новомосковск — Днепропетров облысы
* Новопсков — Луганск облысы
* Новоселица — [[Черновцы облысы]]
* Новоукраинка — Кировоград облысы
* Новый Роздол — Львов облысы
* Носовка — Чернигов облысы

== О ==
* Обухов — Киев облысы
* Овруч — Житомир облысы
* Одесса — Одесса облысы
* Орджоникидзе — Днепропетров облысы
* Орехов — Запорожье облысы
* Острог — [[Ровно облысы]]
* Очаков — Николаев облысы

== П ==
* Павлоград — Днепропетров облысы
* Первомайск — Луганск облысы
* Первомайск — Николаев облысы
* Первомайский — Харьков облысы
* Перевальск — Луганск облысы
* Перемышляны — Львов облысы
* Перечин — Закарпат облысы
* Перещепино — Днепропетров облысы
* Переяслав-Хмельницкий — Киев облысы
* Першотравенск — Днепропетров облысы
* Петровское — Луганск облысы
* Пирятин — Полтава облысы
* Погребище — Винныця облысы
* Подволочиск — Тернополь облысы
* Подгайцы — Тернополь облысы
* Подгородное — Днепропетров облысы
* Пологи — Запорожье облысы
* Полонное — [[Хмельницкий облысы]]
* Полтава — Полтава облысы
* Попасная — Луганск облысы
* Почаев — Тернополь облысы
* Приволье — Луганск облысы
* Прилуки — Чернигов облысы
* Приморск — Запорожье облысы
* Припять — Киев облысы
* Пустомыты — Львов облысы
* Путивль — Сумы облысы
* Пятихатки — Днепропетров облысы

== Р ==
* Рава-Русская — Львов облысы
* Радехов — Львов облысы
* Радомышль — Житомир облысы
* Радивилов — [[Ровно облысы]]
* Рахов — Закарпат облысы
* Ржищев — Киев облысы
* Рогатин — Ивано-Франковск облысы
* Ровеньки — Луганск облысы
* Ровно — [[Ровно облысы]]
* Рожище — Волын облысы
* [[Ромны]] — Сумы облысы
* Рубежное — Луганск облысы
* Рудки — Львов облысы

== С ==
* Саки&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Самбор — Львов облысы
* Сарны — [[Ровно облысы]]
* Свалява — Закарпат облысы
* Сватово — Луганск облысы
* Свердловск — Луганск облысы
* Светловодск — Кировоград облысы
* Севастополь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — город со специальным статусом Севастополь
* Северодонецк — Луганск облысы
* Седнев — Чернигов облысы
* Селидово — Донецк облысы
* Семёновка — Чернигов облысы
* Середина-Буда — Сумы облысы
* Симферополь&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — Қырым Автономиялық Республикасы
* Синельниково — Днепропетров облысы
* Скадовск — Херсон облысы
* Скалат — Тернополь облысы
* Сквира — Киев облысы
* Сколе — Львов облысы
* Славута — [[Хмельницкий облысы]]
* Славутич — Киев облысы
* Славянск — Донецк облысы
* Смела — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Снежное — Донецк облысы
* Снигирёвка — Николаев облысы
* Снятын — Ивано-Франковск облысы
* Сокаль — Львов облысы
* Сокиряны — [[Черновцы облысы]]
* Соледар — Донецк облысы
* Старобельск — Луганск облысы
* Староконстантинов — [[Хмельницкий облысы]]
* Старый Крым&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — Қырым Автономиялық Республикасы
* Старый Самбор — Львов облысы
* Стаханов — Луганск облысы
* Сторожинец — Черновцы облысы
* Стрый — Львов облысы
* Судак&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — Қырым Автономиялық Республикасы
* Сумы — Сумы облысы
* Суходольск — Луганск облысы
* Счастье — Луганск облысы

== Т ==
* Таврийск — Херсон облысы
* Тальное — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Тараща — Киев облысы
* Татарбунары — Одесса облысы
* Теплодар — Одесса облысы
* Тернополь — Тернополь облысы
* Терновка — Днепропетров облысы
* Тетиев — Киев облысы
* Тысменица — Ивано-Франковск облысы
* Тлумач — Ивано-Франковск облысы
* Теребовля — Тернополь облысы
* Тростянец — Сумы облысы
* Трускавец — Львов облысы
* Токмак — Запорожье облысы
* Торез — Донецк облысы
* Тульчин — Винныця облысы
* Тячев — Закарпат облысы

== У ==
* Угледар — Донецк облысы
* Угнев — Львов облысы
* Узин — Киев облысы
* Украинка — Киев облысы
* Ужгород — Закарпат облысы
* Умань — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Устилуг — Волын облысы

== Ф ==
* Фастов — Киев облысы
* Феодосия&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]

== Х ==
* Харцызск — Донецк облысы
* Харьков — Харьков облысы
* Херсон — Херсон облысы
* Хмельник — Винныця облысы
* Хмельницкий — [[Хмельницкий облысы]]
* Хорол — Полтава облысы
* Хотин — [[Черновцы облысы]]
* Христиновка — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Хуст — Закарпат облысы
* Хыров — Львов облысы

== Ц ==
* Цюрупинск — Херсон облысы

== Ч ==
* Червоноград — Львов облысы
* Червонозаводское — Полтава облысы
* Червонопартизанск— Луганск облысы
* Черкассы — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* [[Чернигов]] — Чернигов облысы
* Чернобыль — Киев облысы
* Черновцы — [[Черновцы облысы]]
* Чигирин — Черкас облысы
* Чоп — Закарпат облысы
* Чортков — Тернополь облысы
* Чугуев — Харьков облысы

== Ш ==
* Шаргород — Винныця облысы
* Шахтёрск — Донецк облысы
* Шепетовка — [[Хмельницкий облысы]]
* Шостка — Сумы облысы
* Шпола — [[Черкассы облысы|Черкас облысы]]
* Шумск — Тернополь облысы

== Щ ==
* Щёлкино&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Данный город расположен на территории [[Қырым|Крымского полуострова]], бо́льшая часть которого является объектом территориального спора между [[Ресей|Россией]], фактически контролирующей спорную территорию, и [[Украина|Украиной]].&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Щорс — Чернигов облысы

== Э ==
* Энергодар — Запорожье облысы

== Ю ==
* Южное — Одесса облысы
* Южноукраинск — Николаев облысы

== Я ==
* Яворов — Львов облысы
* Яготин — Киев облысы
* Ялта&lt;ref name=&quot;крым&quot;&gt;Бұл қала [[Қырым|Қырым түбегі]] аймағында орналасқан, бұл аймақтың басым бөлігі шын мәнінде даулы аумақты бақылайтын [[Ресей]] мен [[Украина]] арадағы даулы аймақ болып саналады.&lt;/ref&gt; — [[Қырым Автономиялық Республикасы]]
* Ямполь — Винныця облысы
* Яремче — Ивано-Франковск облысы
* Ясиноватая — Донецк облысы

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.castles.com.ua/index.php?id=vse Статьи о населённых пунктах Украины]
* [http://www.ukrtelecom.ua/reference/trunkline_code/code Укртелеком: Коды городов и сёл Украины (более 1000 наименований) (укр.)]
* [http://mistaua.com/%D0%9F%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B2 Поиск городов Украины по названию, населению, площадью, высотой над уровнем моря, годом основания, месторасположением (район, облысы)]
* [http://ukraine3d.com/ru/node/176 Города Украины. 3D панорамы]
* [http://crazy.lg.ua/view_post.php?id=30 Рейтинг городов Украины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120804051012/http://www.crazy.lg.ua/view_post.php?id=30 |date=2012-08-04 }}
* [http://infodata.com.ua База данных городов и улиц Украины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701230145/http://infodata.com.ua/ |date=2017-07-01 }}

[[Санат:Украина қалалары]]
[[Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]]</text>
      <sha1>6lgakb7itdxu9dwk1dw0yyag5irfkep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фор-де-Франс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556741</id>
    <revision>
      <id>3626121</id>
      <parentid>3400686</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6967" sha1="hcz2x0cjag0ppuzqqfvdue40l6oe1bu" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Фор-де-Франс
 |шынайы атауы            = Fort-de-France
 |сурет                   = Fort-Saint-Louis-03.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Франция
 |елтаңба                 = Blason ville fr Fort-de-France (Martinique).svg
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = 59
  |lon_dir = W|lon_deg = 61|lon_min = 4|lon_sec = 59
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |ел картасы             = 0
 |аймақ картасы          = 250
 |аймақ түрі              = Франция аймақтары{{!}}Теңіздің арғы жағындағы аймақтар
 |аймағы                  = Мартиника
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 44,21
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 125 036&lt;ref&gt;[https://insee.fr/fr/statistiques/2874200?sommaire=2874226&amp;geo=UU2010-9B601 Insee - Résultats du recensement de la population de 2014 - Unité urbaine de Fort-de-France], consulté le 21 janvier 2018.&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2014
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 97200, 97234
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Fort-de-France
 |сайты                   = http://www.fortdefrance.fr/
 |сайт тілі               = fr
}}
{{мағына|Фор-де-Франс (айрық)}}
[[Сурет:Fort_de_France_1.JPG|right|thumb|220x220px|Қала орталығында]]
'''Фор-де-Франс''' ({{lang-fr|Fort-de-France}}) (1672 - 1793 жылдары '''Форт-Рояль''') — Мартиниканың әкімшілік орталығы, Францияның теңіз арғы аумағы, Кариб теңізінде орналасқан аттас аралдарды қамтиды. Вест-Индияның ең ірі француз қаласы. 2008 жылғы санақ бойынша халық саны 89 000 адамды құрады. Қала маңындағы халық санын қосқанда: 134 727 адам ([[1999 жыл|1999]] жылғы санақ бойынша, 1974—100 мың). Қант, ром, консервіленген жемістер мен какао экспорттайды.

== География ==
Фор-де-Франс Фор-де-Франс мүйісіне кірер солтүстік тұсындағы аралдың батыс жағалауында жатыр, Мадам өзенінің сағасында. Қала төмпешіктер мен теңіз арасының тар бөлшегін қамтиды. 

== Климат ==
Қаланың климаты ылғалды тропиктік ретінде сипатталады, жыл бойы температураның шамалы ауытқулары байқалады. Температураның жылдық орта мөлшері 26,5 °С-ны құрайды, жаңбырдың жылдық орташа мөлшері — 1 950 мм. Температураның айрықша жоғары көрсеткіштері тамыз айынан қазан айына дейінгі аралықта байқалады (31 °С — күндізгі максимум және 24-25 °С — түнгі минимум), сондай-ақ ең төменгі қөрсеткіштер қаңтар айынан ақпан айына дейінгі аралықта байқалады (29 °С — күндізгі максимум және 22 °С — түнгі минимум).

== Көлік жүйесі ==
Фор-де-Франсқа Халықаралық Эме Сезера атындағы (фр. ''Aéroport International Martinique Aimé Césaire'') әуежай қызмет көрсетеді, қаланың оңтүстігіне қарай 12 шақырым жерде орналасқан, Ламентин қаласында. Сапарлар Париж (Орли), Гавану, Сан-Хуан, Пуант-а-Питр, Кайенну, Барбадос, Каракас және бірнеше қалаларға жасалады.

== Халық саны ==
Халық санының динамикасы:
* 1936: 52 051 адам
* 1954: 60 648 адам
* 1961: 84 811 адам
* 1974: 98 807 адам
* 1982: 99 844 адам
* 1999: 94 152 адам
* 2007: 89 794 адам

== Кинода ==
Фор-де-Франста басты рөлде Хамфри Богарт ойнаған «Иметь и не иметь» классикалық голливуд фильмінің жүрісі түсірілген. 

== Әдебиетте ==
Борис Акуниннің  «Сұңқар мен қарлығаш» атты романында аталған .

== Туыстас қалалар ==
* [[Белен (Пара)|Белем]], [[Бразилия]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтеме ==
* [http://www.fortdefrance.fr/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210406213015/http://www.fortdefrance.fr/ |date=2021-04-06 }}
{{Солтүстік Америка елордалары}}
[[Санат:Франция қалалары]]
[[Санат:Мартиника коммуналары]]
[[Санат:Солтүстік Америка елордалары]]</text>
      <sha1>hcz2x0cjag0ppuzqqfvdue40l6oe1bu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сертралин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>557415</id>
    <revision>
      <id>3626194</id>
      <parentid>2414089</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сілтемелер */</comment>
      <origin>3626194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5565" sha1="opq9ibo7utpkuymiaa6bjzpwly7jt3v" xml:space="preserve">'''Сертралин'''  ([[Ағылшын тілі|ағыл]]. Sertraline) — серотониннің кері басып алуының селективті ингибиторлар тобына жататын антидепрессант.  Көбіне &quot;Золофт&quot; деген атпен белгілі.
== Қолдануы ==
Обсессивті-компульсивті ауытқуларды, когнитивті психотерапияда өте жиі қолданыс табатын препарат. Жаңа дәуірдің ең эффективті 12 антидепрессанттарының қатарына кірді. Таблетка ретінде шығарылады. 
{{cleanup}}
== Құрылымы ==
[[Сурет:Sertraline-1.jpg|left|thumb]]

== Алыну тарихы ==
[[Сурет:Sertraline-2.jpg|thumb]]
Бұл дәрілік препарат [[1977 жыл|1977 жылдары]] америкалық ''Pfizer'' компаниясының химиктері Райнхард Саргестің және Уиллард Уэлчтің жұмысы арқылы синтезделді. Негізінен, басында [[1970 жыл|1970 жылы]] Сергес нейролептиктердің құрамында негізделген таметралиннің басып алуының ингибиторын алғысы келді. Алайда бірнеше рет жасап көргеннен кейін еш нәтижеге келмей, өз жұмысын тоқтатты. Алайда жеті жылдан кейін фармаколог Кеннет Ко оның жасаған жұмысын зерттеп, сол компанияның тағы бір химигін реакцияны кері қайталауға сұрады. Бұл жолы нәтиже бәрін таң қалдырды: реакция 
өнімінде цис-аналог, серотониннің кері басып алу ингибиторы пайда болды. Уэлч содан соң осы препараттың стереоизомерлерін синтездеді. Солардың арасында ең потенциаллы және селективтісін таңдалды, бұл жануарларға тәжірибе жасау арқылы аныкталды. Изомерлер, құрылымдарындағы айырмашылыққа байланысты әр түрлі эффект көрсетеді. Изомерлерінің ішінді ең эффективтісі болып, қалғандары өте зиячн немесе түксіщ болу мүмккін. Сертралин осы қосылыстардан синтезделеді: Соңында нәтиже өнім - Золофт препаратының басты қосылысы. 
Сертралин синтезделетін Хлорпротиксен - жоғары эффективті нейролептик болып табылады.         

== Көрсетілім және қарсы көрсетілім ==
Антидепрессант ретінде өте жиі қолданылатын дәрі, әсіресе АҚШ-та. Жалпы  депрессияны, апатияны, социофобияны басуға қабілеті бар және  психотерапиямен қосылып ОКР-ға қарсы жақсы нәтиже береді.  Алайда оның жанама әсерлері өте көп және жақсы жақтарын асып түсуі  мүмкін.  Ол пациенттің суицид жасау рискін жоғарылата алады.  Ұйқысыздық, апатия, депрессияны одан сайын шақырып, жағдайды күшірейтіп  жіберуі мүмкін.  Адам агрессивті, эмоциялы немесе керісінше, еш сезімсіз болуы мүмкін.  Және ең жаманы - пациент басқа нәрселерге қызығушылықты өлтіру мүмкін.  Оның әсернінен басыңда &quot;Маған бәріне де бәрібір, не болса да бәрі бір&quot; деген басты ой пайда болады.  Еш нәрсе оның аффектінде болған адамға әсер етпес. 

== Сын және әсері ==
1999 жылғы Колорадодағы Колумбина мектебінде болған жаппай өлтірудің кінәлілері - Харрис пен Клиболд - осы және басқа препараттарды (Prozac) ішіп жүрді. Мүмкін бұл да сол күні болған қайғының себебі де болды. Олар бұл күні мектетегі оқушылар мен мұғалімдердің арасынан 37 адамды жарақаттандырды, соның ішінде 13-і өлді, одан соң өздерін өзі өлтірді. 
Негізінен бұл препарат Гамильтон шкаласы бойынша эффективтілігі бойынша плацебоға жақын нәтиже көрсетті. Бұл дәрінің статистиктикалық мәнін бар болып, клиникалық мәнінің жоқ екенін көрсетеді.

== Сілтемелер ==
* [http://www.acolumbinesite.com/end.html Columbina site] 
* [http://www.livestrong.com/article/91321-ten-dangerous-prescription-drugs/ LIVEstrong.com]</text>
      <sha1>opq9ibo7utpkuymiaa6bjzpwly7jt3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уринбой Рахмонбердиевич Рахмонов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>560759</id>
    <revision>
      <id>3626001</id>
      <parentid>3357300</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T22:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14726" sha1="oorvknghmvyij59v6iha79ge8uf96c1" xml:space="preserve">{{Кинематограф
 |есімі                  = Уринбой Рахмонбердиевич Рахмонов
 |сурет          =
 |суреттің сипаттамасы = Уринбой Рахмонов - кеңес қырғыз актер және театр қайраткері, жазушы, ақын
 |туылғанындағы есімі     = {{lang-uz|Раҳмонов Ўринбой Раҳмонбердиевич}}
 |туған күні        = 4.03.1910
 |туылған жері       = [[Ош]] қаласы, [[Ош облысы]] [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 |қайтыс болған күні          = 5.10.1980
 |қайтыс болған жері         = [[Ош]] қаласы, [[Ош облысы]] [[Қырғыз Кеңестік Социалистік Республикасы|Қырғыз КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 |мамандығы  = {{актер|КСРО|Қырғызстан}}, [[жазушы]], [[ақын]]
 |азаматтығы          = {{USSR}} [[Қырғызстан]]
 |белсенділік жылдары      = [[1927]]  – [[1958]]
 |шоғырланғаны          =
 |киностудия           = 
 |марапаттары            = 
 |imdb_id	= 
 |сайты	= 
}}
'''Уринбой Рахмонов''' (4 (17) наурыз 1910 - 5 қазан 1980) — кеңес қырғыз [[актер]] және [[театр]] қайраткері, [[Ош]] қаласында [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|Бобур театрының]] негізін қалаушы, [[жазушы]], [[ақын]].

==Өмірбаяны==
Уринбой Рахмонов қызметкерлер отбасында, [[Ош]] қаласында 4 наурыз [[1910 жыл]]ы дүниеге келген. Оның әкесі [[Рахмонберди Мадазимов]] [[Қырғызстан]]дағы [[театр]] қозғалысы қалаушы, [[Ош]] қаласының [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|театрының]] бірінші құрылтайшысы және ұйымдастырушысы, [[Төңкеріс (қоғам)|революциялық]], [[Басмашылар қозғалысы|басмашылар]] қарсы күресте белсенді қатысушысы болды. Уринбой Рахмонов [[1927 жыл]]ы, 17 жаста болған кезде, ол [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|Ош театр]] өзінің әртістік мансабын бастады. Ол, сонымен қатар, театр актері жұмыс істеді [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|театрының]] қалыптастыру мен ұйымдастыру қиын жылдары қосымша он лауазымдарды атқарды: ол [[Режиссёр|режиссер]] көмекшісі, драматург, [[әнші]], сырнайшы, [[суфлер]], суретші, гримші, [[ақын]] болды, ол шағын пьесалар және [[өлең]] үшін ән жазған, сол кездегі Қырғыз ССР халық әртісі бірінші [[биші]] Розия Муминова биледі.

Уринбой Рахмонов [[1949 жыл]]дан [[1954 жыл]]ға дейін Қара-Суу ауданы Қызыл-Қыштақ ауылдық кеңесі төрағасы болып жұмыс істеді, ол [[1954 жыл]]дан бастап [[1965 жыл]]ға дейін Қызыл-Қыштақ ауылында [[пошта]]ның бастығы болып жұмыс істеді. [[1965 жыл]]дан бастап сауда-саттық жүйесінде жұмыс істеді. Бірақ, ол [[1949 жыл]]ы [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|театр]] кету болғанына қарамастан, ол тағы көпке дейін [[1958 жыл]]ға дейін, ұзақ уақыт бойы [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|театрға]] барды және жұмыстың кейін басты және [[эпизод]] рөлдерді [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|театрда]] ойнады. Оның [[өлең]]дері жарияланды. 12 бала тәрбиеледі. Үлкен ұлы Дилдорбек [[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|Бабыр атындағы Ош театрында]] [[актер]] болуп жұмыс істеді және екі фильмдерде [[эпизод]]тық рөлдерге атқарды. Тағы бір ұлы Дарвишбек балуан Рахмонов, сондай-ақ өнер қызметке өз өмірін арнады және «Калдиргоч» (Қарлығаш) цирк труппасын көркемдік жетекшісі жұмыс істейді.

==[[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|Театр]] актері жад==
Жергілікті билік органдарының шешімімен [[Ош облысы]]ның тыс оның атын тағайындау арқылы театрының негізін қалаушы еске мәңгі болды.
Уринбой Рахмонов құрметіне [[Ош облысы]]ның Кара-Суу ауданының Қызыл-Қыштақ ауылында көшесінің аталды.

==Жеке өмір==
Әкесі: [[Рахмонберди Мадазимов]] (1875-1933). Ана: Бибихон (1884-1922). Бірінші зайыбы: Турсунхон Туйчибоева (1918-1954). Балалар: Дилдорбек [[қажы]] (1941), Дилоромхон (1943), Давлатбек (1949-2006), Дарвишбек (1952), Бахридилхон (1954), Донишбек (1957), Дилфузахон (1960), Сталин (1962), Махфузахон (1964), Дилрабо (1971).

==[[Бабур атындағы Ош мемлекеттік академиялық өзбек музыкалық драма театры|Театрда]] жұмыс істеу==
*1927 - K.Яшин «Достар».
*1928 - K.Яшин «Iшінде».
*1929 - Гүлом Зафарий «Халима» K.Яшин «Aжi-Aжi».
*1930 - Умаржон Исмоилов «Мақта саласындағы тарых».
*1931 - [[Николай Васильевич Гоголь|Н.В. Гоголь]] «Үйлену».
*1932 - Маннон Ұйғыр «Аудармашы».
*1933 - [[Узеир Абдул-Гусейн оглы Гаджибеков|Гаджибеков]] «Аршин мал алан».
*1934 -  [[Николай Васильевич Гоголь|Н.В. Гоголь]] «Ревизор».
*1935 - Нәзір Сафаров, Зиё Саид &quot;Тарих дейді&quot;, K.Яшин «Өртеп жібереді».
*1936 - Ж.Турусбеков «Өлім орнына», K.Тренёв «Любовь Яровая» Тожизода «Комсомол взвод».
*1937 - [[Фридрих Шиллер|Шиллер]] «Алдау және махаббат», Ш.Хуршид «Фархад және Ширин».
*1938 - C. Гольдони «Екі қожайынға бір қызметкер», Сабир Абдулла, «Өзбекстан саберi».
*1939 - Билль-Белоцерковский «Шекара», Хамза «Бай және жұмысшы», Сабир Абдулла «Тахир және Зухра».
*1940 - Хамза «Холисхон», K.Яшин «Боран».
*1941 - K.Яшин және M.Mухамедов «Гүлсара», Хуршид «Лейла және Мәжнүн», Сабир Абдулла, «Құрбан Омаров».
*1942 - K.Яшин «Басқыншылардан өліміне!», Хамза «Майсараның қылықтары», Корнийчук «Алдыңғы».
*1943 - Сабир Абдулла &quot;Давран ата&quot;, Умаржон Исмоилов «Зафар».
*1944 - K.Яшин «Нурхон» М. Ордубади «Қалыңдық соң 5 сом».
*1945 - Уйгун «Өмір жыры»
*1946 - Мұхтаров «Әйелдер құрметте».
*1947 - Уйгун «Көктем», Хуршид «Фархад және Ширин».
*1948 - K.Tренёв «Қызыл галстук», Уйгун «Өмір әні», Уйгун «Олтiнкол».
*1949 - Фатхуллин «Гүлтешелері», Хамид Алимжан «Семург».
*1950 - Акрам Исмаил «Әділет», Сабир Абдулла [[Алпамыс батыр|«Алпамыш»]].
*1951 - [[Бөкенбаев Жомарт|Бөкенбаев]] [[Тоқтағұл Сатылғанов|«Тоқтағұл»]], Хуршид «Лейли және Мәжнүн».
*1952 - Шүкір Садулла «Ёрилтош», Махмуд Рахмон «Қуаныш», Абдулла Каххар «Жібек сузана».
*1953 - Иззат Сұлтан «[[Әлішер Науаи]]», Н.В. Лысенко «Наталка Полтавка», K. Яшин «Нурхон».
*1954 - Шүкір Садулла «Өрісіне мерекелеу», Бахром Рахмонов «Жүрек құпиялары».
*1955 - K.Яшин «Oфтобхон», [[Рабиндранат Тагор]] «Ганг өзенінің қыз».
*1956 - K.Яшин «Равшан және Зулхумор», Фатхуллин «Отанды қалтқысыз сүю», Ахмедов «Құпияларды кеуде».
*1957 - Сабир Абдулла [[Алпамыс батыр|«Алпамыш»]], Самад Вургун «Юлдуз».
*1958 - Хамид Алимжан «Ойгул және Бахтиёр», M.Шатров «Революция атымен».

Сонымен қатар, ол көптеген [[концерт]]терге қатысты.
==Жазған кітаптары==
«История Рахмоновых из рода тысячников правивших городами Ош и Уратепа» , 420 б, Ош қаласы, 2016 жыл

==Әдебиет==
* «Ош өзбек музыкалық драма театры» / А.Абдуғафуров. – Фрунзе: Қырғызстан, 1980. – 7 б., 11. – 59 б. 21 см, ҚБҚ 85,4. (өзб.), (орыс) және (қырғыз)
* «Ош академиялық театры» / А.Абдуғафуров. – Ош: «Азия принт», 2010. – Б.1, 3, 42. – 52 б. (Өзб.)
* «Қырғызстанның гүлденуі жолында» Қырғызстанның көрнекті өзбектері туралы энциклопедиялық басылым / Жетекшілігімен. Жураева Б.Ж. (Абдугафуров А., Рахманов Д.Д., т.б.). – Ош: «Ризван», 2017. – 30 б. – 336 б. — ISBN 978-9967-18-344-5. ӘОЖ 351/354. BBK 66.3(2Ci). (өзб.), (орыс) және (қырғыз)
* «Шетелдегі қырғыздардағы поэтикалық сөздің мәселелері» / Сабирова В.К., Сарыбаева Г., Ерназарова Г.Б.. – Ош: Ош мемлекеттік университеті, 2018. – Б.3. (орыс.)

== Сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20150202215028/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm &lt;small&gt;Актер әулеті&lt;/small&gt;]
* [https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm &lt;small&gt;Олар ізашарлар болды&lt;/small&gt;]
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1386185035 &lt;small&gt;Центразия тұлғалар&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170810210247/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1386185035 |date=2017-08-10 }}
* [http://portalus.ru/modules/biographies/rus_readme.php?subaction=showfull&amp;id=1422800665&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=&amp; &lt;small&gt;Атақты өмірбаяны&lt;/small&gt;]
* [http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 &lt;small&gt;История театра&lt;/small&gt;]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 |date=2015-11-17 }}
* [http://dunyouzbeklari.com/archives/128142 &lt;small&gt;Уринбой Рахмоновтың өлеңдери өзбек тілінде&lt;/small&gt;]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160214200725/http://dunyouzbeklari.com/archives/128142 |date=2016-02-14 }}
* [http://sherlaruz.com/news/wlmaskhon/2016-02-07-2047 &lt;small&gt;Уринбой Рахмоновтың өлеңдери өзбек тілінде&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415114129/http://sherlaruz.com/news/wlmaskhon/2016-02-07-2047 |date=2016-04-15 }}
* [http://referaty.in.ua/index.php?newsid=1547539 &lt;small&gt;Дерексіз&lt;/small&gt;]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160407125542/http://referaty.in.ua/index.php?newsid=1547539 |date=2016-04-07 }}
* [http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 &lt;small&gt;Театрдың тарихы&lt;/small&gt;]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 |date=2015-11-17 }}

[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары]]
[[Санат:Қырғызстанда театр қозғалысының құрылтайшылары]]
[[Санат:Қырғыз жазушылары]]
[[Санат:Өзбекстан жазушылары]]
[[Санат:Ақындар]]
[[Санат:Қырғыз ақындары]]
[[Санат:Өзбек ақындары]]
[[Санат:Қырғызстан музыканттары]]</text>
      <sha1>oorvknghmvyij59v6iha79ge8uf96c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Видеотелефония</title>
    <ns>0</ns>
    <id>570015</id>
    <revision>
      <id>3626007</id>
      <parentid>3450953</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T00:35:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jmabel</username>
        <id>50967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>universal replace: [[c:le:Bell telephone magazine (1922) (14756466975).jpg]] → [[c:le:Bell telephone magazine (1929) (14756466975).jpg]]: correct year in filename [[[c:User:Alexis Jazz/AJSBulkRename|AJSBulkRename]]]</comment>
      <origin>3626007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44996" sha1="80g8lbbxif2t0lefxda9dhtdf22s814" xml:space="preserve">[[Сурет:Teliris_VL_Modular.JPG|нобай|Жоғары білікті Teliris VirtuaLive '''телеқатысу жүйесін''' пайдалану (2007).]]
'''Видеотелефония''' түрлі орындардағы пайдаланушылардың аудио-видео сигналдарын қабылдау және беру технологияларын қамтиды, шынайы уақытта адамдар арасында қарым-қатынас орнатады.&lt;ref name=&quot;McGrawHill&quot;&gt;McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Engineering.&lt;/ref&gt;

Видеотелефония технологиясы пайда болған кезде, сондай-ақ ''сурет телефондарын да қамтыған,  олар'' әрбір бірнеше секунд сайын бірліктер арасындағы сурет алмаса алатын POT-типті телефон желілерін, мәні бойынша, сол баяу сканерлеу теледидар жүйелері сияқты.

Қазіргі уақытта видеотелефонияны пайдалану үкіметте, денсаулық сақтау, білім беру және [[Баспасөз|БАҚ]]  айтарлықтай ілгерілеуге қол жеткізді. Бұл әсіресе ымдау тілі технологиясын пайдалану  арқылы байланысатын [[Кереңдік|саңырау]] және сөйлеу қабілеті бұзылған, сондай-ақ бейне көрсету қызметі, сондай-ақ қозғалу [[Мүгедектік|мүмкіндігі]] төмен адамдар үшін немесе шалғай жерлерде орналасқан және телемедициналық немесе теле-білім беру қызметтеріне мұқтаж адамдарға пайдалы. Ол сондай-ақ коммерциялық және корпоративтік параметрлерді жеңілдету үшін кездесулер мен конференцияларда, әдетте, көбінесе қарым-қатынасы жолға қойылған адамдар арасындағы  пайдаланылады. Барлық үлкен қашықтықтағы коммуникациялық технологиялар (мысалы, телефон және интернет) сияқты, бұл технология адамдардың сапарға шығу қажеттілігін қысқарту есебінен біріктіре отырып, [[Парниктік газдар|көмірқышқыл газы]] туғызатын [[Ғаламдық жылыну|жаһандық жылынуды]] қысқартуға мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Coroama, V.C.;  et al. (2011). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Biello, David.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pachner, Joanna.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:France_in_XXI_Century._Correspondance_cinema.jpg|нобай|'''Суретші тұжырымы''': 21-ші ғасыр видеотелефониясы 20-шы ғасырдың басында бейнеленген (1910).]]
[[Сурет:Bell telephone magazine (1929) (14756466975).jpg|нобай|Видеотелефон күркесі, 1930]]
Видеотелефония түсінігі  алғаш рет 1870-жылдардың соңында АҚШ-та және Еуропада дағдыға айналды, дегенмен іргелі ғылымдар оның ең ерте сынау уақытына бір жарым ғасырдай дерлік уақыт кеткен болар деген тұжырымға мүмкіндік береді. Бұл бірінші воплощенные құрылғысына, ол болды ретінде белгілі [[Бейнетелефон|бейне телефон]]&lt;nowiki/&gt;немесе видеофон, және ол айналды келген қарқынды зерттеулер мен эксперименттер түрлі телекоммуникациялық салаларда, атап айтқанда, электр телеграф, телефония, [[Радиобайланыс|радио]]&lt;nowiki/&gt;және [[Телевидение|теледидар]].

Сыни видео технологиясын дамыту  алғаш рет 1920-шы жылдардың екінші жартысында, Ұлыбритания мен АҚШ-та, атап айтқанда, Джон Логи Бэрд және AT&amp;T's Bell Labs зертханаларында басталды. Бұл кем дегенде, AT&amp;T, қызмет ету үшін телефонға көмекші құрал ретінде жасалған жоба аясында жүзеге асты. Бірқатар ұйымдардың пікірінше, видеотелефония әдеттегі дауыстық байланыстың жоғары болуы мүмкіндігінен артықшылыққа ие болды. Алайда, видеотехнология , ол пайдалы және танымал—видеотелефон болғаннан бұрын аналогтық телехабар таратуда ертерек қарқын алды.

Видеотелефония қарапайым дауыс телефон жүйелерімен 20 ғасырдың ортасынан бастап параллель дамыды. Өте қымбат БКБ жүйесі 1980-ші және 1990-шы жылдар бойында фирмалық бағдарламалық және жабдықтар қамтамасыз ету желісіне қойылатын талаптар стандарттар негізінде қалың көпшіліктің ақылына қонымды бағамен қол жетімді технологиялар қатарына қосыла отырып қарқынды дамыды. 20-шы ғасырдың соңында ғана қуатты видео-кодектердің жоғары жылдамдықтағы кең жолақты Интернет және [[ISDN|ISDN желісі]] келуімен ұштаса отырып, видеотелефония қызметі  жүйелі түрде пайдаланылатын практикалық технологияға айналады.

Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

Ең жоғары соңғы бейнеқоңырау 2013 жылы 19 сәуірде өтті, онда британдық саяхатшы Дэниэл Хьюз смартфон арқылы BGAN спутниктік модемімен BBC-ге бейнеқоңырау жасады, ол [[Джомолунгма|Еверсттің]] теңіз деңгейінен жоғары  8848 м биіктігінен ақпарата жеткізді.&lt;ref&gt;Callaham, John.&lt;/ref&gt;

== Негізгі санаттары ==
[[Сурет:IP_Video_Phone_1535-DSCN1202-2.JPG|оңға|нобай|Қазіргі заманғы Avaya Nortel 1535 IP кең жолақты '''видеофон''' моделі (2008).]]
[[Сурет:Polycom_VSX_7000_with_2_video_conferencing_screens.JPG|оңға|нобай|Үлкен екі дисплейі бар Polycom '''бейнеконференц байланысы жүйесі''' (2008).]]
[[Сурет:Webcam_grayscale.jpg|нобай|Дербес компьютерлерде пайдалану үшін типтік '''қолжетімді веб-камера''' (2006).]]
Видеотелефония өз қызметі, яғни оның нысаналы мақсаты, сондай-ақ тәсілі және оны беру бойынша саралануы мүмкін.

[[Бейнетелефон|Бейнефондар]] ең бірінші видеотелефония нысаны, қалануы бастапқы тексеру 1927 жылы және т. б. 1930-шы жылдардың почта бөлімшелерінде бірқатар еуропалық үкіметтер құрылды, қоғамдық видеофон қызметтер үшін бетпе-қатынас пайдалана отырып, екі кабель схемасы телефон беру технологиясы. Қазіргі уақытта автономды бейнефондар және [[UMTS|UMTS с]] поддержкой видео [[ұялы телефон]]дар , әдетте, пайдаланылады адамға.

ВКС көрген соң ерте пайдалану AT&amp;T [[Бейнетелефон|Picturephone]] қызметке 1970 жылдың басында-шы жылдардың. Берудің аналогты қысқа қашықтыққа, бірақ өзгертіледі сандық нысандарын, ұзақ қоңыраулар, қайтадан пайдалана отырып, телефон беру технологиясы. Қызықты корпоративтік ВКС жүйелерін бүгінгі күні ауыстырылды дерлік тек қана сандық [[ISDN|желі ISDN]] және АЖ режимдерін беру қажеттілігіне байланысты берсін өте үлкен көлемі деректер генерацияланатын камераларымен және микрофондармен. Бұл жүйелер жиі пайдалану үшін арналған конференц-режимінде, яғни көп адамдардың әр түрлі жерлерде, барлық мүмкін көрілді әр жерде.

Телеқатысу жүйесі жаңа, неғұрлым жетілдірілген ВКС жүйелерінің жиына кіреді, неғұрлым жоғары деңгейдегі, бейне және дыбыс беру үшін арналған. Мұндай өнімділігі жоғары жүйелер, әдетте, корпоративтік қондырғыларда пайдаланылады.

Мобильді өзара іс-қимыл жүйелері тағы бір соңғы уақытта жасаған жаңалығы, бейне, аудио, және экрандағы сурет мүмкіндіктерін үйлестіре пайдалана отырып, жаңа буынның портативті электрондық құрылғылардың хабар тарату желісі арқылы, нақты уақыт режимінде қашық жерлерде орналасқан бірнеше қатысушыларға  конференциялар ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Соңғы уақытта технология бұл функцияларды ТВ-камерасында қамтитын. ТВ-камерасы [http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ бейнебайланыс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331084237/http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ |date=2016-03-31 }} қызметтері арқылы, теледидардың өзінің Skype сияқты ДК байланысын пайдаланбай-ақ қосылу арқылы &quot;телефон қоңырауларын&quot; шалуға мүмкіндік береді. ТВ-камера, арнайы арналған бейне камералар, олар кескіндерді нақты уақыт режимінде басқа ТВ-камерасына немесе басқа смартфондар, планшеттер мен компьютерлер сияқты үйлесімді құрылғыларға береді.

[[Дербес компьютер]] негізінде [[Уеб-камера|веб-камера]] - бұл көбінесе видеотелефонияның қарапайым нысаны, әдетте, &quot;нүкте-нүкте&quot; видеотелефон қоңыраулары үшін пайдаланылады.

Әрбір жүйенің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, соның ішінде [[Бейнежазба|видеоның сапасы]], күрделі шығындар, күрделілік дәрежесі, ақпарат беру қуаты мен құны.

=== Бағасы мен қызмет көрсету сапасы бойынша бойынша санаттары ===
Ең азынан ең қымбат жүйелерге дейін:
* Видеотелефония [[Уеб-камера|веб-камерасы]] және ВКС жүйелері, дербес компьютерлерді толықтыру үшін басқа да қосылған [[Компьютерлік желі|компьютер]] және [[IP-телефония|VoIP]] желілері&amp;nbsp;– төмен тікелей шығындармен пайдаланушылар қазірдің өзінде өз компьютерлерімен өз орындарында қосылған деп есептелген қатысушыларына арналған. Қызмет көрсету сапасы төменнен өте жоғарыға қарай әр түрлі болуы мүмкін, оның ішінде жоғары айқындықтағы видео соңғы үлгідегі веб-камераларда қол жетімді. Байланысты және ұқсас құрылғы теледидидар камерасы, ол, әдетте, кішкентай, теледидар жоғарғы бөлігінде және веб-камера компьютерге USB-порты арқылы қалай қосылса HDMI порты арқылы қосыла алады.
* [[Бейнетелефон|Бейнефондар]] – орташа құны деңгейі  төмен. Ертеректе болған POTS телефон желісі PSTN телефон желілерін пайдаланған немесе қымбатырақ[[ISDN|, ISDN]] желілерімен байланысқан стандартты модельдері, жаңа моделдері негізінен, қызмет көрсету бойынша сурет ажыратымдылығы мен дыбыс сапасының жоғарылығына байланысты Интернет хаттамалары желісіне ауысты. Қызмет көрсету сапасы үшін жекелеген бейнефондар әр түрлі болуы мүмкін;
* Видеоконференция жүйелері&amp;nbsp;– құны орта дегейдегі, әдетте, бірнеше адамдарға видеоконференция орнатуға мүмкіндік беру үшін көпнүктелік басқару блоктары немесе басқа да өтпелі қызметтерді пайдаланады. Қызмет көрсету сапасы орташа жоғарыға дейін әр түрлі болуы мүмкін;
* Телеқатысу жүйесі&amp;nbsp;– әлеуеті жоғары және құны жоғары. Толық ''хай-энд'' жүйелері арнайы салынған телекөпір бөлмелерін өте жоғары деңгейдегі аудио және видео сапасының кең түріне мүмкіндік бере отырып бейнеконференция 'терең' режимін қамтуы мүмкін. Дұрыс түрі және желілер өткізу қабілеті нысандар арасында  болған кезде, қызмет көрсету сапасы енгізілген деңгейге жетеді.

== Әсері ==
Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы, арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

== Ымдау тілі қарым қатынасында пайдалану ==
[[Сурет:Video_interpreter.svg|солға|нобай|189x189 нүкте|Белгісі видео аудармашы пайдалануға ВРС/vri қызмет көрсету орындарында]]
Бір-бірімен сөйлесетін  ымдау тілі арқылы байланысатын пайдаланушыларға көмектесетін [[телекоммуникация]] өткізу мүмкіндігі демонстрациялардың бірі [[AT&amp;T Inc.|AT&amp;Т]] [[Бейнетелефон|видеодомофоны]] (&quot;Picturephone&quot; сауда маркаласымен) көпшілікке ұсынылған 1964 жылғы Нью-Йорк Бүкіләлемдік жәрмеңкесінде таныстырылған кезде&amp;nbsp;орын алды – екі саңырау пайдаланушы бір-бірімен емін-еркін тегін және басқа да жәрмеңкелер мен қаладағылар арасындағы байланысуға мүмкіндігіне ие болды.&lt;ref name=&quot;BellLabs&quot;&gt;Bell Laboratories RECORD (1969) [http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf A collection of several articles on the AT&amp;T Picturephone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120623215926/http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf |date=2012-06-23 }} (then about to be released) Bell Laboratories, Pg.134–153 &amp; 160–187, Volume 47, No. 5, May/June 1969;&lt;/ref&gt; Әр түрлі университеттер мен басқа да ұйымдар, Бритиш Телеком Martlesham объектісін қоса алғанда, ымдап сөйлесуға видеотелефония арқылы көлемді зерттеуге еңбек сіңірді.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Sperling, George (1980). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BritishTelecomLaboratories&quot;&gt;Whybray, M.W. [http://www.zak.co.il/d/deaf-info/old/videophones Moving Picture Transmission at Low Bitrates for Sign Language Communication], Martlesham, England: British Telecom Laboratories, 1995.
&lt;/ref&gt;

Ымдау тілін пайдалану  арқылы видеотелефония оны пайдаланудың күрделілігі, баяу аналогтық мыс телефон желілері,&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;/&gt; құны жоғары сапалырақ [[ISDN|ISDN желілері (деректерді) телефон желісімен]] ұштастыра отырып көптеген жылдар бойы қиындық туғызды.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt; Бұл факторлар едәуір дәрежеде неғұрлым тиімді және қуатты видео кодектің пайда болуымен, құны аса төмен жоғары жылдамдықты ISDN және деректерді тарату және IP (Интернет) қызметтерінің пайда болуына байланысты, 1990-шы жылдары жоғалды.

=== 21 ғасырдағы жақсартулар ===
Айтарлықтай саңырау адамдар үшін видео шалу сапасының жақсаруы АҚШ-та 2003 жылы Соренсон Медиа Инк. (Sorenson Media Inc., бұрын Sorenson Vision Inc.), видео қысу, кодтау, бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы өзінің автономды VP-100 модельді [[Бейнетелефон|видеотелефонын]] саңыраулар арнайы үшін әзірледі. Ол әзірленді шығару үшін өзінің фото пайдаланушының теледидар төмендету үшін сатып алу құны, сондай-ақ ұсынуға қашықтықтан басқару және қуатты қысу Видео кодек бейне непревзойденного сапа және пайдалану ыңғайлылығы бейне ретрансляциялау. Жағымды пікірлер, тез әкелді, оның танымал пайдалану білім беру мекемелерінде саңырау және нашар еститін, ал ол жерден неғұрлым керең.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;&gt;Fitzgerald, Thomas J. [http://tech2.nytimes.com/mem/technology/techreview.html?_r=2&amp;res=9906E1DC163FF93BA25751C1A9659C8B63 For the Deaf, Communication Without the Wait], [[The New York Times]], желтоқсан 18, 2003.&lt;/ref&gt;

Ұштастыра отырып, ұқсас жоғары сапалы бейнефондар ұсынылған басқа да электроника өндірушілер, болуы, жоғары жылдамдықтағы Интернетжәне төленген видео ретрансляциялау уәкілетті АҚШ Федеральдық Комиссия байланыс бойынша , 2002 жылы, ВРС қызмет көрсету үшін, саңырау уайымдайтын қарқынды өсуі осы елде.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;/&gt;

=== Бүгінгі күні пайдалану ===
[[Сурет:Deaf_or_HoH_person_at_his_workplace_using_a_Video_Relay_Service_to_communicate_with_a_hearing_person_via_a_Video_Interpreter_and_sign_language_SVCC_2007_Brigitte_SLI_+_Mark.jpg|оңға|нобай|'''Саңырау немесе нашар еститін адам видео реле қызметін '''өз жұмыс орнында еститін адаммен қарым-қатынас орнатуға пайдалануда  (2007).]]
  
Осындай видео жабдықтарды пайдалана отырып, бүгінгі күні, саңырау, нашар еститін және сөйлеу және есту қабілеті бұзылған тұлғалардың ымдау тілі пайдалана отырып, бір-бірімен қарым-қатынас жасай алады. АҚШта және бірқатар басқа да елдерде компанияларға видеоны &quot;ретрансляциялау&quot; (ВРС) ұсынылады. Телекоммуникациялық жабдықтар басқалармен ымдау тілін аударғыш арқылы қарапайым телефон пайдаланатын адамдарға қарым-қатынас жасауға пайдаланылуы мүмкін. Видео жабдықтар, сондай-ақ сурдоаудармада Видеоны Қашықтан Аудару ([[Video Remote Interpreting]]) орнында жасауға пайдаланылады. Салыстырмалы арзандығы және жан-жақты қолжетімділік желілерін 3G [[ұялы телефон]] технологиясымен бейнебайланыс мүмкіндік берді саңырау және сөйлеу қабілеті нашар пайдаланушылар үшін кең мүмкіндіктер қарым-қатынас осындай оңай сияқты. Кейбір ұялы байланыс операторлары тіпті бастадық тегін онлайн таратылымын шлюздер.

Сурдоаударманы VRS қызметі арқылы немесе VRI бүгінгі күні тараптардың бірі [[Кереңдік|саңырау]], [[Кереңдік|нашар еститін]] және сөйлеу қабілеті бұзылған (мылқау) пайдалы. Мұндай жағдайларда аударма ағыны, әдетте, негізгі тілі сияқты жасайды француз ымдау тілінен (LSF) ауызекі француз тілі, испан ымдау тілінен (LSE) ауызекі испан тіліне, британ ымдау тілінен (BSL) ауызекі ағылшын тіліне, американдық ымдау тілінен (ASL) ағылшын тіліне (BSL және ASL толығымен бір-бірінен ерекшеленеді), және, осылайша, әрі қарай.

Негізгі тілдерден де аудара алатын (мысалы, SSL, және ауызша ағылшын тілінен) көптілді ымдау тілі аудармашы мамандар да қол жетімді, бірақ сирек кездеседі. Мұндай қызмет аудармашы тарапынан айтарлықтай күш салуды талап етеді, өйткені ымдау тілдері табиғи тілдерінен ерекшеленеді, олардың жеке [[Лингвистика|конструкциялары]], [[семантика]]сы және [[синтаксис|синтаксисі,]]&lt;nowiki/&gt; негізгі тілінен дыбыстық нұсқасымен ерекшеленеді.

Видеоаудармада, ымдау тілі аудармашылары [[Бейнежазба|видео]] және [[Дыбыс жазу|аудио]] арналармен қашықтан жұмыс істейді, сондықтан аудармашы саңырау немесе мылқау тарапты, қарым-қатынас жасаушы естуші тарапты және керісінше көре алады. Телефон арқылы аударма сияқты видео аударма сайтта аудармашылар қол жетімсіз жағдайларда пайдаланылуы мүмкін. Алайда, барлық тараптар телефон арқылы байланысқан жағдайларда видео аударма іске асырылуы мүмкін емес. VRS және VRI барлық тараптардың қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілуін талап етеді. Кейбір қазіргі заманғы жабдықтар аудармашыларға арналған камераны қашықтан басқаруға, ұлғайту және кішірейтуге немесе камераны ымдалушы тарапқа бағыттауға мүмкіндік береді.

== Сипаттамалары мен терминологияcы ==
'Видеофон' атауы оның неғұрлым ерте баламасы - &quot;телефон&quot; сияқты ешқашан стандартталған емес, нәтижесінде бүкіл әлем бойынша, және тіпті бір аймақта немесе елде көптеген атаулар мен терминдер қолданылады. Бейнефондар, сондай-ақ 'видео фондар', 'видеотелефондар' (немесе 'видео телефондар') ретінде белгілі және жиі ертедегі ''Picturephone'' сауда маркасы, ол әлемдегі көлемінде өндірілген бірінші коммерциялық видеофон. 'Видеофон' құрама аты жалпыға бірдей қолданысқа 1950 жылдан кейін баяу кірді.&lt;ref name=&quot;MW&quot;&gt;[http://www.merriam-webster.com/dictionary/videophone Videophone definition], Merriam-Webster Online.&lt;/ref&gt; Дегенмен 'видео телефон', бәлкім, лексиконда 1935 жылы видео термині енгізілгеннен бұрын кірді.&lt;ref name=&quot;ED&quot;&gt;[http://www.etymonline.com/index.php?search=video&amp;searchmode=none Video definition], Online Etymology Dictionary&lt;/ref&gt;

''Видеофон қоңыраулары'', сондай-ақ: ''бейнеқоңыраулар'', ''видео чат''&lt;ref&gt;''PC Magazine''.&lt;/ref&gt; , сондай-ақ, [[Skype|с''кайп'' және]] етістік формасында [[Skype|с''кайптеу'']] термині&lt;ref name=&quot;Toronto Star-2014-10-01&quot;&gt;Howell, Peter.&lt;/ref&gt;), видеоконференциядан топтарға емес жеке адамдарға қызмет ететіндімен ерекшеленеді.&lt;ref name=&quot;Mulbach-1995c&quot;&gt;Mulbach, 1995.&lt;/ref&gt; Алайда, бұл айырмашылық технологияның жақсаруы өткізу қабілетінің ұлғайуы және күрделі бірнеше қатысушылардың сөйлесуіне мүмкіндік беретін [[Клиент (ақпараттану)|бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттерінің]] секілді барған сайын бұлыңғыр болып барады. Жалпы алғанда, күнделікті ''бейнеконференция'' терминдері бүгінде жиі нүкте-нүкте арасындағы байланты білдіреді. ''Видеофон қоңырауы және бейне-конференциялар'' екеуі де жалпылай ''video link терминімен беріледі''

''[[Уеб-камера|Веб-камера]]'' - танымал, құны салыстырмалы түрде төмен құрылғылар, ол дербес компьютерлер арқылы бейне және аудио ағындарын қамтамасыз етеді, және көптеген бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттері үшін бейне-қоңырау және бейнеконференцияларда пайдаланылуы мүмкін.&lt;ref&gt;Solomon Negash, Michael E. Whitman.&lt;/ref&gt;

''Бейнеконференция жүйесі'', әдетте, құны видеофонға қарағанда жоғарырақ, және көп мүмкіндіктер береді.  ''Бейнеконференция'' (сондай-ақ ''бейнетелеконференциялар'' ретінде белгілі) екі немесе одан көп жерлерде бір мезгілде екі жақтың видео және аудио тасымалдау көмегімен сөйлесуге мүмкіндік береді. Бұл жиі пайдалану көпнүктелі басқару бірлігінің (орталықтандырылған қоңырауды бөлу және басқару жүйесі) немесе орталықтандырылмаған көпнүктелік мүмкіндігімен жабдықталған әрбір видеоконференция бірлігінің есебінен қол жеткізіледі. Тағы да, технологиялық жетістіктер дәстүрлі анықтамаларды айналып өтуге мәжбүрлейді, себебі бірнеше қатысушы бейнеконференциясы үшін веб-қосымшалар арқылы байланысуына мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;Lawson, Stephen.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jackman, Elizabeth.&lt;/ref&gt; [[Бейнеконференция]] үшін жеке бет арналған.

Ал ''телеқатысу'' ''жүйесі'' - бұл жоғары сапалы бейнеконференц байланыс жүйесі және әдетте, кәсіпорын деңгейінде айналысатын корпоративтік кеңселер қызмет көрсетеді. Телеқатысу конференц-залдарын пайдалану ең соңғы үлгідегі аппараттық бейнелеу студиясын конструкцияларын, видеокамералар, дисплейлер, дыбыс жүйесі мен процессорларын ұштастыра отырып жоғарыдан өте жоғары өткізу қабілетін береді.

Типтік әртүрлі технологияларды пайдалану, жоғарыда сипатталған қамтиды шақыру немесе конференц-байланыс-бір, бір-ко-көптеген &quot;немесе&quot; көптеген-ко-көптеген жеке, іскерлік, білім беру, саңырау видео қызмет көрсету релесі және теле-медициналық, диагностикалық және оңалту пайдалануға немесе қызмет көрсету. Жаңа қызметтерді пайдаланатын болуыңызға және бейне конференциялар сияқты педагогтар мен психологтар жүргізеді сеанстары онлайн,&lt;ref name=&quot;USAToday-2010.03.31&quot;&gt;USA Today.&lt;/ref&gt; дербес бейнеқоңыраулар үшін [[Абақты|жасалған, пенитенциялық мекемелерде]]&lt;nowiki/&gt;және ВКС шешу үшін авиакомпания техникалық сұрақтар бойынша [[Ангар|қызмет көрсету объектілерін]]&lt;nowiki/&gt;құрылады немесе дамуда тұрақты.

''Видеотелефония'' ағылшын тілінде басқа атаулары да қолданылуы мүмкін: ''Viewphone'' ([[Бейнетелефон|Picturephone]] Бритиш Телеком баламасы),&lt;ref name=&quot;New Scientist-1966.11.24&quot;&gt;&quot;A Viewphone Service&quot;, ''New Scientist'',  қараша 24, 1966, № 440/3.
&lt;/ref&gt; және ''visiophone'', жалпы француз тіліндегі аудармасы, ағылшын тілінде  шектеулі пайдаланылады, сондай-ақ жиырмадан астам сирек кездесетін есімдер мен өрнектері бар. Латынша ''видеофон'' аудармасы басқа тілдерде де ''vidéophone'' (француз), ''Bildtelefon'' (неміс), ''videotelefono'' (итальян), ''videófono'' және ''videoteléfono'' (испан), ''beeldtelefoon'' және ''videofoon'' (голланд), және ''videofonía'' (каталан тілі) қамтиды.

Бұл ''телеқатысу'' ''роботы'' (сондай-ақ, қашықтықтан басқарылатын робот) роботпен басқарылатын және моторы бар бейне дисплейді білдіреді, қашықтықтан жеке қатысуы үшін, бірлескен жұмыс, кеңседе, үйде, мектепте және т. б. жағдайларда ешкім болуы мүмкін емес кезде қарым-қатынаста үздік конференция ұсынуға арналған. Робот-аватар құрылғыны жүріп-тұруға және ары бері қарауға қашықтан басқарып тұратын тұлғаның командасы бойынша ұсынады.&lt;ref&gt;Lehrbaum, Rick.&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Телеконференция]]
* [[Бейнетелефон|Видеофон]]
* [[Уеб-камера|Веб-камера]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

''' Библиография '''
* Шантану Брама &amp; Axlator байланыс [http://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ ''Аудио -, Бейне-телефония''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119024729/https://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ |date=2021-01-19 }}, нақты уақыт жаңарту және жаңалықтар технологиясы туралы webrtc технологиясы негізінде браузер, аудио және видео-телефония.
* Дэли, Эдвард А. Ханселл, Кэтлин Дж. [https://books.google.ca/books?id=unceAQAAIAAJ ''көрнекі телефония''], Артеч үйі, Бостон, 1999 ж., [[Special:BookSources/1580530230|ISBN да 1-58053-023-0]], [[Special:BookSources/9781580530231|ISBN нөмірі 978-1-58053-023-1]], cipd HD9697.T452D35 651.7'3-dc21.
* Nellist, Джон Дж [https://books.google.ca/books?id=cTGvE5onkoIC ''түсіну телекоммуникация және lightwave жүйелер: бастауыш деңгейін бағыттаушы''], Джон Айтылуы (және ұлдары, сондай-ақ IEEE-пресс, 2002, [[Special:BookSources/0471150320|ISBN да 0-471-15032-0]], [[Special:BookSources/9780471150329|ИСБН 978-0-471-15032-9]].
* &lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Schnaars, Стив; Wymbs, Жартас (2004). &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;&quot;Сақтау Үшін Төмен Сұраныс&amp;#x20;– Тарих-Видео-Телефон&quot;. &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;''Технологиялық болжау және әлеуметтік өзгерістер''. '''71''' (3): 197-216. қад:[[doi:10.1016/S0040-1625(02)00410-9|10.1016/S0040-1625(02)00410-9]].&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;Z3988&quot; title=&quot;ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AVideotelephony&amp;rft.atitle=On+The+Persistence+Of+Lackluster+Demand+%93+The+History+Of+The+Video+Telephone&amp;rft.aufirst=Steve&amp;rft.aulast=Schnaars&amp;rft.au=Wymbs%2C+Cliff&amp;rft.date=2004&amp;rft.genre=article&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1016%2FS0040-1625%2802%2900410-9&amp;rft.issue=3&amp;rft.jtitle=Technological+Forecasting+and+Social+Change&amp;rft.pages=197-216&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.volume=71&quot;&gt; &lt;/span&gt;
* Шепард, Стивен. [https://books.google.ca/books?id=_I6aplHXGbkC ВКС &quot;Рассекреченной&quot;: бейне сервистер жұмыс істейді], Макгро-Хилл Кәсіптік, 2002, [[Special:BookSources/0071400850|ISBN да 0-07-140085-0]], [[Special:BookSources/9780071400855|ИСБН 978-0-07-140085-5]]
* Stephenson, Бэкон, У. [https://books.google.com/books?id=mykDAAAAMBAJ&amp;pg=PA46 тамаша Жаңа Picturephone: бір қадам жақын жеке кездесулер], ''Ғылыми-танымал'', маусым 1968, РР. 46-47.
* Valinder, Анна. [http://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/30558/1/gupea_2077_30558_1.pdf Терезе сіздің қонақжайында: видео-опосредованной коммуникация для многодетных семей, бос орынмен бөлінген], Гетеборг университеті: Кафедра қолданбалы ақпараттық технологиялар, ПП. 6-18 қазан 5, 2012. Веб. 23 қаңтар, 2013 (PDF Форматы).
* Уилкокс, Джеймс р. &amp; Гибсон, Дэвид К. [https://books.google.ca/books?id=AzGIcX7TrgIC ''видео коммуникация: бүкіл суретті''], Фокустық баспасөз, ҚМЖ кітап, Сан-Франциско, 2005, [[Special:BookSources/1578203163|ISBN да 1-57820-316-3]], [[Special:BookSources/9781578203161|ISBN нөмірі 978-1-57820-316-1]].

== Әрі қарай оқу ==
''' Жалпы '''
* Adeshina, Эммануэль. [http://www.nytimes.com/2012/08/07/us/some-criticize-jails-as-they-move-to-video-visits.html?ref=technology&amp;pagewanted=all Жеке кездесу кезінде жоғалады түрмелерде құрылды видео блоктар үшін жасалған және олардың отбасы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'' сайты, тамыз 7, 2012, стр. А15 Нью-Йорк басылымдар.
* Баджадж, Викас. [http://www.nytimes.com/2011/07/18/business/global/in-india-an-official-puts-a-webcam-in-office.html Мөлдір үкімет веб-камера арқылы Үндістанға], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 18 шілде 2011 г., стр.Б3. Добавлено онлайн: маусым 17, 2011.
* Дэвис, Эндрю в.; Вайнштейн, Ира. М. [http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf бизнес-кейс бейне-конференцияларға арналған] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142422/http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf |date=2016-03-04 }}, ''Wainhouse зерттеу'', 2005 жылдың Наурыз айы.
* Хоффман, Ян. [http://www.nytimes.com/2011/09/25/fashion/therapists-are-seeing-patients-online.html?_r=1 Сіздің терапевт бір ғана нұқу болып табылады], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', қыркүйек 25, 2011, стр. Ст1. Сондай-ақ, жарияланды: 23 қыркүйек, 2011 онлайн www.nytimes.com.
* Perlroth, Николь. [http://www.nytimes.com/2012/01/23/technology/flaws-in-videoconferencing-systems-put-boardrooms-at-risk.html Камераларды ашу бөлмеге үшін, хакерлер], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 22 қаңтар 2012 жылдың. Нұсқасы осы баптың пайда болды баспасөзде 23 қаңтар 2012 жылғы, б. Б1, Нью-Йорк басылымның тақырыбымен: &quot;конференциялар арқылы желі деп атайды қауіпті&quot;.
* Журнал ProAV. [http://www.proavmagazine.com/industry-news.asp?articleID=805312 Болғанда, Онда]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ProAV Журналы'', 7 Қараша, 2008 Жыл.
* Сент-Луис, Екатерина. [http://www.nytimes.com/2012/01/11/us/music-lessons-on-webcams-grow-in-popularity.html Жеткілікті өткізу қабілеті бар, көптеген қосыла тобы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 10 қаңтар 2012 (онлайн), қаңтар 11, 2012 (баспа, Нью-Йоркское шығару, ПГ. А1). Қол жетімді онлайн 11 қаңтар 2012. Описание: көзқарас артықшылықтары мен кемшіліктері видеотелефонии үшін пайдаланылады жеке, дара, музыка.
* Штейнберг, Нил. [http://www.forbes.com/2007/10/13/neil-steinberg-videophone-tech-future07-cx_ns_1015gizmo.html Чувак, онда менің бейне қоңырау], ''[[Forbes|Forbes.com]]'' сайт, қазан 15, 2007
''' Экологиялық артықшылықтары '''
* Biello, Дэвид. [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-videoconferencing-replace-travel Мүмкін Бейнеконференцбайланыс Орнына Сапар?], ''Ғылыми Американдық'', Наурыз 18, 2009.
* Coroama, в. С., авт. [http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf Ғаламтор әсері негізінде бірнеше сайттар конференциялар парниктік газдар шығарындыларына] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603042551/http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf |date=2013-06-03 }}, ''Телематики және информатика'', 2011, қад:10.1016/Дж.теле.2011.11.006
* Pachner, Джоанна. [http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/small-business/sb-digital/innovation/the-next-best-thing-to-being-there/article1207106/ Келесі Үздік нәрсе болуы керек емес], Торонто: ''жер шары мен Почта'', 13 қазан 2009.

{{Телекоммуникация}}
[[Санат:Смартфондар]]</text>
      <sha1>80g8lbbxif2t0lefxda9dhtdf22s814</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626023</id>
      <parentid>3626007</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T05:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jmabel</username>
        <id>50967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>universal replace: [[c:le:Bell telephone magazine (1929) (14756466975).jpg]] → [[c:le:Bell telephone magazine (1930) (14756466975).jpg]]: previous move still had the year wrong [[[c:User:Alexis Jazz/AJSBulkRename|AJSBulkRename]]]</comment>
      <origin>3626023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44996" sha1="06q6i00fl335lgdpjws47ulxacj6768" xml:space="preserve">[[Сурет:Teliris_VL_Modular.JPG|нобай|Жоғары білікті Teliris VirtuaLive '''телеқатысу жүйесін''' пайдалану (2007).]]
'''Видеотелефония''' түрлі орындардағы пайдаланушылардың аудио-видео сигналдарын қабылдау және беру технологияларын қамтиды, шынайы уақытта адамдар арасында қарым-қатынас орнатады.&lt;ref name=&quot;McGrawHill&quot;&gt;McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Engineering.&lt;/ref&gt;

Видеотелефония технологиясы пайда болған кезде, сондай-ақ ''сурет телефондарын да қамтыған,  олар'' әрбір бірнеше секунд сайын бірліктер арасындағы сурет алмаса алатын POT-типті телефон желілерін, мәні бойынша, сол баяу сканерлеу теледидар жүйелері сияқты.

Қазіргі уақытта видеотелефонияны пайдалану үкіметте, денсаулық сақтау, білім беру және [[Баспасөз|БАҚ]]  айтарлықтай ілгерілеуге қол жеткізді. Бұл әсіресе ымдау тілі технологиясын пайдалану  арқылы байланысатын [[Кереңдік|саңырау]] және сөйлеу қабілеті бұзылған, сондай-ақ бейне көрсету қызметі, сондай-ақ қозғалу [[Мүгедектік|мүмкіндігі]] төмен адамдар үшін немесе шалғай жерлерде орналасқан және телемедициналық немесе теле-білім беру қызметтеріне мұқтаж адамдарға пайдалы. Ол сондай-ақ коммерциялық және корпоративтік параметрлерді жеңілдету үшін кездесулер мен конференцияларда, әдетте, көбінесе қарым-қатынасы жолға қойылған адамдар арасындағы  пайдаланылады. Барлық үлкен қашықтықтағы коммуникациялық технологиялар (мысалы, телефон және интернет) сияқты, бұл технология адамдардың сапарға шығу қажеттілігін қысқарту есебінен біріктіре отырып, [[Парниктік газдар|көмірқышқыл газы]] туғызатын [[Ғаламдық жылыну|жаһандық жылынуды]] қысқартуға мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Coroama, V.C.;  et al. (2011). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Biello, David.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pachner, Joanna.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:France_in_XXI_Century._Correspondance_cinema.jpg|нобай|'''Суретші тұжырымы''': 21-ші ғасыр видеотелефониясы 20-шы ғасырдың басында бейнеленген (1910).]]
[[Сурет:Bell telephone magazine (1930) (14756466975).jpg|нобай|Видеотелефон күркесі, 1930]]
Видеотелефония түсінігі  алғаш рет 1870-жылдардың соңында АҚШ-та және Еуропада дағдыға айналды, дегенмен іргелі ғылымдар оның ең ерте сынау уақытына бір жарым ғасырдай дерлік уақыт кеткен болар деген тұжырымға мүмкіндік береді. Бұл бірінші воплощенные құрылғысына, ол болды ретінде белгілі [[Бейнетелефон|бейне телефон]]&lt;nowiki/&gt;немесе видеофон, және ол айналды келген қарқынды зерттеулер мен эксперименттер түрлі телекоммуникациялық салаларда, атап айтқанда, электр телеграф, телефония, [[Радиобайланыс|радио]]&lt;nowiki/&gt;және [[Телевидение|теледидар]].

Сыни видео технологиясын дамыту  алғаш рет 1920-шы жылдардың екінші жартысында, Ұлыбритания мен АҚШ-та, атап айтқанда, Джон Логи Бэрд және AT&amp;T's Bell Labs зертханаларында басталды. Бұл кем дегенде, AT&amp;T, қызмет ету үшін телефонға көмекші құрал ретінде жасалған жоба аясында жүзеге асты. Бірқатар ұйымдардың пікірінше, видеотелефония әдеттегі дауыстық байланыстың жоғары болуы мүмкіндігінен артықшылыққа ие болды. Алайда, видеотехнология , ол пайдалы және танымал—видеотелефон болғаннан бұрын аналогтық телехабар таратуда ертерек қарқын алды.

Видеотелефония қарапайым дауыс телефон жүйелерімен 20 ғасырдың ортасынан бастап параллель дамыды. Өте қымбат БКБ жүйесі 1980-ші және 1990-шы жылдар бойында фирмалық бағдарламалық және жабдықтар қамтамасыз ету желісіне қойылатын талаптар стандарттар негізінде қалың көпшіліктің ақылына қонымды бағамен қол жетімді технологиялар қатарына қосыла отырып қарқынды дамыды. 20-шы ғасырдың соңында ғана қуатты видео-кодектердің жоғары жылдамдықтағы кең жолақты Интернет және [[ISDN|ISDN желісі]] келуімен ұштаса отырып, видеотелефония қызметі  жүйелі түрде пайдаланылатын практикалық технологияға айналады.

Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

Ең жоғары соңғы бейнеқоңырау 2013 жылы 19 сәуірде өтті, онда британдық саяхатшы Дэниэл Хьюз смартфон арқылы BGAN спутниктік модемімен BBC-ге бейнеқоңырау жасады, ол [[Джомолунгма|Еверсттің]] теңіз деңгейінен жоғары  8848 м биіктігінен ақпарата жеткізді.&lt;ref&gt;Callaham, John.&lt;/ref&gt;

== Негізгі санаттары ==
[[Сурет:IP_Video_Phone_1535-DSCN1202-2.JPG|оңға|нобай|Қазіргі заманғы Avaya Nortel 1535 IP кең жолақты '''видеофон''' моделі (2008).]]
[[Сурет:Polycom_VSX_7000_with_2_video_conferencing_screens.JPG|оңға|нобай|Үлкен екі дисплейі бар Polycom '''бейнеконференц байланысы жүйесі''' (2008).]]
[[Сурет:Webcam_grayscale.jpg|нобай|Дербес компьютерлерде пайдалану үшін типтік '''қолжетімді веб-камера''' (2006).]]
Видеотелефония өз қызметі, яғни оның нысаналы мақсаты, сондай-ақ тәсілі және оны беру бойынша саралануы мүмкін.

[[Бейнетелефон|Бейнефондар]] ең бірінші видеотелефония нысаны, қалануы бастапқы тексеру 1927 жылы және т. б. 1930-шы жылдардың почта бөлімшелерінде бірқатар еуропалық үкіметтер құрылды, қоғамдық видеофон қызметтер үшін бетпе-қатынас пайдалана отырып, екі кабель схемасы телефон беру технологиясы. Қазіргі уақытта автономды бейнефондар және [[UMTS|UMTS с]] поддержкой видео [[ұялы телефон]]дар , әдетте, пайдаланылады адамға.

ВКС көрген соң ерте пайдалану AT&amp;T [[Бейнетелефон|Picturephone]] қызметке 1970 жылдың басында-шы жылдардың. Берудің аналогты қысқа қашықтыққа, бірақ өзгертіледі сандық нысандарын, ұзақ қоңыраулар, қайтадан пайдалана отырып, телефон беру технологиясы. Қызықты корпоративтік ВКС жүйелерін бүгінгі күні ауыстырылды дерлік тек қана сандық [[ISDN|желі ISDN]] және АЖ режимдерін беру қажеттілігіне байланысты берсін өте үлкен көлемі деректер генерацияланатын камераларымен және микрофондармен. Бұл жүйелер жиі пайдалану үшін арналған конференц-режимінде, яғни көп адамдардың әр түрлі жерлерде, барлық мүмкін көрілді әр жерде.

Телеқатысу жүйесі жаңа, неғұрлым жетілдірілген ВКС жүйелерінің жиына кіреді, неғұрлым жоғары деңгейдегі, бейне және дыбыс беру үшін арналған. Мұндай өнімділігі жоғары жүйелер, әдетте, корпоративтік қондырғыларда пайдаланылады.

Мобильді өзара іс-қимыл жүйелері тағы бір соңғы уақытта жасаған жаңалығы, бейне, аудио, және экрандағы сурет мүмкіндіктерін үйлестіре пайдалана отырып, жаңа буынның портативті электрондық құрылғылардың хабар тарату желісі арқылы, нақты уақыт режимінде қашық жерлерде орналасқан бірнеше қатысушыларға  конференциялар ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Соңғы уақытта технология бұл функцияларды ТВ-камерасында қамтитын. ТВ-камерасы [http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ бейнебайланыс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331084237/http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ |date=2016-03-31 }} қызметтері арқылы, теледидардың өзінің Skype сияқты ДК байланысын пайдаланбай-ақ қосылу арқылы &quot;телефон қоңырауларын&quot; шалуға мүмкіндік береді. ТВ-камера, арнайы арналған бейне камералар, олар кескіндерді нақты уақыт режимінде басқа ТВ-камерасына немесе басқа смартфондар, планшеттер мен компьютерлер сияқты үйлесімді құрылғыларға береді.

[[Дербес компьютер]] негізінде [[Уеб-камера|веб-камера]] - бұл көбінесе видеотелефонияның қарапайым нысаны, әдетте, &quot;нүкте-нүкте&quot; видеотелефон қоңыраулары үшін пайдаланылады.

Әрбір жүйенің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, соның ішінде [[Бейнежазба|видеоның сапасы]], күрделі шығындар, күрделілік дәрежесі, ақпарат беру қуаты мен құны.

=== Бағасы мен қызмет көрсету сапасы бойынша бойынша санаттары ===
Ең азынан ең қымбат жүйелерге дейін:
* Видеотелефония [[Уеб-камера|веб-камерасы]] және ВКС жүйелері, дербес компьютерлерді толықтыру үшін басқа да қосылған [[Компьютерлік желі|компьютер]] және [[IP-телефония|VoIP]] желілері&amp;nbsp;– төмен тікелей шығындармен пайдаланушылар қазірдің өзінде өз компьютерлерімен өз орындарында қосылған деп есептелген қатысушыларына арналған. Қызмет көрсету сапасы төменнен өте жоғарыға қарай әр түрлі болуы мүмкін, оның ішінде жоғары айқындықтағы видео соңғы үлгідегі веб-камераларда қол жетімді. Байланысты және ұқсас құрылғы теледидидар камерасы, ол, әдетте, кішкентай, теледидар жоғарғы бөлігінде және веб-камера компьютерге USB-порты арқылы қалай қосылса HDMI порты арқылы қосыла алады.
* [[Бейнетелефон|Бейнефондар]] – орташа құны деңгейі  төмен. Ертеректе болған POTS телефон желісі PSTN телефон желілерін пайдаланған немесе қымбатырақ[[ISDN|, ISDN]] желілерімен байланысқан стандартты модельдері, жаңа моделдері негізінен, қызмет көрсету бойынша сурет ажыратымдылығы мен дыбыс сапасының жоғарылығына байланысты Интернет хаттамалары желісіне ауысты. Қызмет көрсету сапасы үшін жекелеген бейнефондар әр түрлі болуы мүмкін;
* Видеоконференция жүйелері&amp;nbsp;– құны орта дегейдегі, әдетте, бірнеше адамдарға видеоконференция орнатуға мүмкіндік беру үшін көпнүктелік басқару блоктары немесе басқа да өтпелі қызметтерді пайдаланады. Қызмет көрсету сапасы орташа жоғарыға дейін әр түрлі болуы мүмкін;
* Телеқатысу жүйесі&amp;nbsp;– әлеуеті жоғары және құны жоғары. Толық ''хай-энд'' жүйелері арнайы салынған телекөпір бөлмелерін өте жоғары деңгейдегі аудио және видео сапасының кең түріне мүмкіндік бере отырып бейнеконференция 'терең' режимін қамтуы мүмкін. Дұрыс түрі және желілер өткізу қабілеті нысандар арасында  болған кезде, қызмет көрсету сапасы енгізілген деңгейге жетеді.

== Әсері ==
Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы, арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

== Ымдау тілі қарым қатынасында пайдалану ==
[[Сурет:Video_interpreter.svg|солға|нобай|189x189 нүкте|Белгісі видео аудармашы пайдалануға ВРС/vri қызмет көрсету орындарында]]
Бір-бірімен сөйлесетін  ымдау тілі арқылы байланысатын пайдаланушыларға көмектесетін [[телекоммуникация]] өткізу мүмкіндігі демонстрациялардың бірі [[AT&amp;T Inc.|AT&amp;Т]] [[Бейнетелефон|видеодомофоны]] (&quot;Picturephone&quot; сауда маркаласымен) көпшілікке ұсынылған 1964 жылғы Нью-Йорк Бүкіләлемдік жәрмеңкесінде таныстырылған кезде&amp;nbsp;орын алды – екі саңырау пайдаланушы бір-бірімен емін-еркін тегін және басқа да жәрмеңкелер мен қаладағылар арасындағы байланысуға мүмкіндігіне ие болды.&lt;ref name=&quot;BellLabs&quot;&gt;Bell Laboratories RECORD (1969) [http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf A collection of several articles on the AT&amp;T Picturephone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120623215926/http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf |date=2012-06-23 }} (then about to be released) Bell Laboratories, Pg.134–153 &amp; 160–187, Volume 47, No. 5, May/June 1969;&lt;/ref&gt; Әр түрлі университеттер мен басқа да ұйымдар, Бритиш Телеком Martlesham объектісін қоса алғанда, ымдап сөйлесуға видеотелефония арқылы көлемді зерттеуге еңбек сіңірді.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Sperling, George (1980). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BritishTelecomLaboratories&quot;&gt;Whybray, M.W. [http://www.zak.co.il/d/deaf-info/old/videophones Moving Picture Transmission at Low Bitrates for Sign Language Communication], Martlesham, England: British Telecom Laboratories, 1995.
&lt;/ref&gt;

Ымдау тілін пайдалану  арқылы видеотелефония оны пайдаланудың күрделілігі, баяу аналогтық мыс телефон желілері,&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;/&gt; құны жоғары сапалырақ [[ISDN|ISDN желілері (деректерді) телефон желісімен]] ұштастыра отырып көптеген жылдар бойы қиындық туғызды.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt; Бұл факторлар едәуір дәрежеде неғұрлым тиімді және қуатты видео кодектің пайда болуымен, құны аса төмен жоғары жылдамдықты ISDN және деректерді тарату және IP (Интернет) қызметтерінің пайда болуына байланысты, 1990-шы жылдары жоғалды.

=== 21 ғасырдағы жақсартулар ===
Айтарлықтай саңырау адамдар үшін видео шалу сапасының жақсаруы АҚШ-та 2003 жылы Соренсон Медиа Инк. (Sorenson Media Inc., бұрын Sorenson Vision Inc.), видео қысу, кодтау, бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы өзінің автономды VP-100 модельді [[Бейнетелефон|видеотелефонын]] саңыраулар арнайы үшін әзірледі. Ол әзірленді шығару үшін өзінің фото пайдаланушының теледидар төмендету үшін сатып алу құны, сондай-ақ ұсынуға қашықтықтан басқару және қуатты қысу Видео кодек бейне непревзойденного сапа және пайдалану ыңғайлылығы бейне ретрансляциялау. Жағымды пікірлер, тез әкелді, оның танымал пайдалану білім беру мекемелерінде саңырау және нашар еститін, ал ол жерден неғұрлым керең.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;&gt;Fitzgerald, Thomas J. [http://tech2.nytimes.com/mem/technology/techreview.html?_r=2&amp;res=9906E1DC163FF93BA25751C1A9659C8B63 For the Deaf, Communication Without the Wait], [[The New York Times]], желтоқсан 18, 2003.&lt;/ref&gt;

Ұштастыра отырып, ұқсас жоғары сапалы бейнефондар ұсынылған басқа да электроника өндірушілер, болуы, жоғары жылдамдықтағы Интернетжәне төленген видео ретрансляциялау уәкілетті АҚШ Федеральдық Комиссия байланыс бойынша , 2002 жылы, ВРС қызмет көрсету үшін, саңырау уайымдайтын қарқынды өсуі осы елде.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;/&gt;

=== Бүгінгі күні пайдалану ===
[[Сурет:Deaf_or_HoH_person_at_his_workplace_using_a_Video_Relay_Service_to_communicate_with_a_hearing_person_via_a_Video_Interpreter_and_sign_language_SVCC_2007_Brigitte_SLI_+_Mark.jpg|оңға|нобай|'''Саңырау немесе нашар еститін адам видео реле қызметін '''өз жұмыс орнында еститін адаммен қарым-қатынас орнатуға пайдалануда  (2007).]]
  
Осындай видео жабдықтарды пайдалана отырып, бүгінгі күні, саңырау, нашар еститін және сөйлеу және есту қабілеті бұзылған тұлғалардың ымдау тілі пайдалана отырып, бір-бірімен қарым-қатынас жасай алады. АҚШта және бірқатар басқа да елдерде компанияларға видеоны &quot;ретрансляциялау&quot; (ВРС) ұсынылады. Телекоммуникациялық жабдықтар басқалармен ымдау тілін аударғыш арқылы қарапайым телефон пайдаланатын адамдарға қарым-қатынас жасауға пайдаланылуы мүмкін. Видео жабдықтар, сондай-ақ сурдоаудармада Видеоны Қашықтан Аудару ([[Video Remote Interpreting]]) орнында жасауға пайдаланылады. Салыстырмалы арзандығы және жан-жақты қолжетімділік желілерін 3G [[ұялы телефон]] технологиясымен бейнебайланыс мүмкіндік берді саңырау және сөйлеу қабілеті нашар пайдаланушылар үшін кең мүмкіндіктер қарым-қатынас осындай оңай сияқты. Кейбір ұялы байланыс операторлары тіпті бастадық тегін онлайн таратылымын шлюздер.

Сурдоаударманы VRS қызметі арқылы немесе VRI бүгінгі күні тараптардың бірі [[Кереңдік|саңырау]], [[Кереңдік|нашар еститін]] және сөйлеу қабілеті бұзылған (мылқау) пайдалы. Мұндай жағдайларда аударма ағыны, әдетте, негізгі тілі сияқты жасайды француз ымдау тілінен (LSF) ауызекі француз тілі, испан ымдау тілінен (LSE) ауызекі испан тіліне, британ ымдау тілінен (BSL) ауызекі ағылшын тіліне, американдық ымдау тілінен (ASL) ағылшын тіліне (BSL және ASL толығымен бір-бірінен ерекшеленеді), және, осылайша, әрі қарай.

Негізгі тілдерден де аудара алатын (мысалы, SSL, және ауызша ағылшын тілінен) көптілді ымдау тілі аудармашы мамандар да қол жетімді, бірақ сирек кездеседі. Мұндай қызмет аудармашы тарапынан айтарлықтай күш салуды талап етеді, өйткені ымдау тілдері табиғи тілдерінен ерекшеленеді, олардың жеке [[Лингвистика|конструкциялары]], [[семантика]]сы және [[синтаксис|синтаксисі,]]&lt;nowiki/&gt; негізгі тілінен дыбыстық нұсқасымен ерекшеленеді.

Видеоаудармада, ымдау тілі аудармашылары [[Бейнежазба|видео]] және [[Дыбыс жазу|аудио]] арналармен қашықтан жұмыс істейді, сондықтан аудармашы саңырау немесе мылқау тарапты, қарым-қатынас жасаушы естуші тарапты және керісінше көре алады. Телефон арқылы аударма сияқты видео аударма сайтта аудармашылар қол жетімсіз жағдайларда пайдаланылуы мүмкін. Алайда, барлық тараптар телефон арқылы байланысқан жағдайларда видео аударма іске асырылуы мүмкін емес. VRS және VRI барлық тараптардың қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілуін талап етеді. Кейбір қазіргі заманғы жабдықтар аудармашыларға арналған камераны қашықтан басқаруға, ұлғайту және кішірейтуге немесе камераны ымдалушы тарапқа бағыттауға мүмкіндік береді.

== Сипаттамалары мен терминологияcы ==
'Видеофон' атауы оның неғұрлым ерте баламасы - &quot;телефон&quot; сияқты ешқашан стандартталған емес, нәтижесінде бүкіл әлем бойынша, және тіпті бір аймақта немесе елде көптеген атаулар мен терминдер қолданылады. Бейнефондар, сондай-ақ 'видео фондар', 'видеотелефондар' (немесе 'видео телефондар') ретінде белгілі және жиі ертедегі ''Picturephone'' сауда маркасы, ол әлемдегі көлемінде өндірілген бірінші коммерциялық видеофон. 'Видеофон' құрама аты жалпыға бірдей қолданысқа 1950 жылдан кейін баяу кірді.&lt;ref name=&quot;MW&quot;&gt;[http://www.merriam-webster.com/dictionary/videophone Videophone definition], Merriam-Webster Online.&lt;/ref&gt; Дегенмен 'видео телефон', бәлкім, лексиконда 1935 жылы видео термині енгізілгеннен бұрын кірді.&lt;ref name=&quot;ED&quot;&gt;[http://www.etymonline.com/index.php?search=video&amp;searchmode=none Video definition], Online Etymology Dictionary&lt;/ref&gt;

''Видеофон қоңыраулары'', сондай-ақ: ''бейнеқоңыраулар'', ''видео чат''&lt;ref&gt;''PC Magazine''.&lt;/ref&gt; , сондай-ақ, [[Skype|с''кайп'' және]] етістік формасында [[Skype|с''кайптеу'']] термині&lt;ref name=&quot;Toronto Star-2014-10-01&quot;&gt;Howell, Peter.&lt;/ref&gt;), видеоконференциядан топтарға емес жеке адамдарға қызмет ететіндімен ерекшеленеді.&lt;ref name=&quot;Mulbach-1995c&quot;&gt;Mulbach, 1995.&lt;/ref&gt; Алайда, бұл айырмашылық технологияның жақсаруы өткізу қабілетінің ұлғайуы және күрделі бірнеше қатысушылардың сөйлесуіне мүмкіндік беретін [[Клиент (ақпараттану)|бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттерінің]] секілді барған сайын бұлыңғыр болып барады. Жалпы алғанда, күнделікті ''бейнеконференция'' терминдері бүгінде жиі нүкте-нүкте арасындағы байланты білдіреді. ''Видеофон қоңырауы және бейне-конференциялар'' екеуі де жалпылай ''video link терминімен беріледі''

''[[Уеб-камера|Веб-камера]]'' - танымал, құны салыстырмалы түрде төмен құрылғылар, ол дербес компьютерлер арқылы бейне және аудио ағындарын қамтамасыз етеді, және көптеген бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттері үшін бейне-қоңырау және бейнеконференцияларда пайдаланылуы мүмкін.&lt;ref&gt;Solomon Negash, Michael E. Whitman.&lt;/ref&gt;

''Бейнеконференция жүйесі'', әдетте, құны видеофонға қарағанда жоғарырақ, және көп мүмкіндіктер береді.  ''Бейнеконференция'' (сондай-ақ ''бейнетелеконференциялар'' ретінде белгілі) екі немесе одан көп жерлерде бір мезгілде екі жақтың видео және аудио тасымалдау көмегімен сөйлесуге мүмкіндік береді. Бұл жиі пайдалану көпнүктелі басқару бірлігінің (орталықтандырылған қоңырауды бөлу және басқару жүйесі) немесе орталықтандырылмаған көпнүктелік мүмкіндігімен жабдықталған әрбір видеоконференция бірлігінің есебінен қол жеткізіледі. Тағы да, технологиялық жетістіктер дәстүрлі анықтамаларды айналып өтуге мәжбүрлейді, себебі бірнеше қатысушы бейнеконференциясы үшін веб-қосымшалар арқылы байланысуына мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;Lawson, Stephen.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jackman, Elizabeth.&lt;/ref&gt; [[Бейнеконференция]] үшін жеке бет арналған.

Ал ''телеқатысу'' ''жүйесі'' - бұл жоғары сапалы бейнеконференц байланыс жүйесі және әдетте, кәсіпорын деңгейінде айналысатын корпоративтік кеңселер қызмет көрсетеді. Телеқатысу конференц-залдарын пайдалану ең соңғы үлгідегі аппараттық бейнелеу студиясын конструкцияларын, видеокамералар, дисплейлер, дыбыс жүйесі мен процессорларын ұштастыра отырып жоғарыдан өте жоғары өткізу қабілетін береді.

Типтік әртүрлі технологияларды пайдалану, жоғарыда сипатталған қамтиды шақыру немесе конференц-байланыс-бір, бір-ко-көптеген &quot;немесе&quot; көптеген-ко-көптеген жеке, іскерлік, білім беру, саңырау видео қызмет көрсету релесі және теле-медициналық, диагностикалық және оңалту пайдалануға немесе қызмет көрсету. Жаңа қызметтерді пайдаланатын болуыңызға және бейне конференциялар сияқты педагогтар мен психологтар жүргізеді сеанстары онлайн,&lt;ref name=&quot;USAToday-2010.03.31&quot;&gt;USA Today.&lt;/ref&gt; дербес бейнеқоңыраулар үшін [[Абақты|жасалған, пенитенциялық мекемелерде]]&lt;nowiki/&gt;және ВКС шешу үшін авиакомпания техникалық сұрақтар бойынша [[Ангар|қызмет көрсету объектілерін]]&lt;nowiki/&gt;құрылады немесе дамуда тұрақты.

''Видеотелефония'' ағылшын тілінде басқа атаулары да қолданылуы мүмкін: ''Viewphone'' ([[Бейнетелефон|Picturephone]] Бритиш Телеком баламасы),&lt;ref name=&quot;New Scientist-1966.11.24&quot;&gt;&quot;A Viewphone Service&quot;, ''New Scientist'',  қараша 24, 1966, № 440/3.
&lt;/ref&gt; және ''visiophone'', жалпы француз тіліндегі аудармасы, ағылшын тілінде  шектеулі пайдаланылады, сондай-ақ жиырмадан астам сирек кездесетін есімдер мен өрнектері бар. Латынша ''видеофон'' аудармасы басқа тілдерде де ''vidéophone'' (француз), ''Bildtelefon'' (неміс), ''videotelefono'' (итальян), ''videófono'' және ''videoteléfono'' (испан), ''beeldtelefoon'' және ''videofoon'' (голланд), және ''videofonía'' (каталан тілі) қамтиды.

Бұл ''телеқатысу'' ''роботы'' (сондай-ақ, қашықтықтан басқарылатын робот) роботпен басқарылатын және моторы бар бейне дисплейді білдіреді, қашықтықтан жеке қатысуы үшін, бірлескен жұмыс, кеңседе, үйде, мектепте және т. б. жағдайларда ешкім болуы мүмкін емес кезде қарым-қатынаста үздік конференция ұсынуға арналған. Робот-аватар құрылғыны жүріп-тұруға және ары бері қарауға қашықтан басқарып тұратын тұлғаның командасы бойынша ұсынады.&lt;ref&gt;Lehrbaum, Rick.&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Телеконференция]]
* [[Бейнетелефон|Видеофон]]
* [[Уеб-камера|Веб-камера]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

''' Библиография '''
* Шантану Брама &amp; Axlator байланыс [http://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ ''Аудио -, Бейне-телефония''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119024729/https://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ |date=2021-01-19 }}, нақты уақыт жаңарту және жаңалықтар технологиясы туралы webrtc технологиясы негізінде браузер, аудио және видео-телефония.
* Дэли, Эдвард А. Ханселл, Кэтлин Дж. [https://books.google.ca/books?id=unceAQAAIAAJ ''көрнекі телефония''], Артеч үйі, Бостон, 1999 ж., [[Special:BookSources/1580530230|ISBN да 1-58053-023-0]], [[Special:BookSources/9781580530231|ISBN нөмірі 978-1-58053-023-1]], cipd HD9697.T452D35 651.7'3-dc21.
* Nellist, Джон Дж [https://books.google.ca/books?id=cTGvE5onkoIC ''түсіну телекоммуникация және lightwave жүйелер: бастауыш деңгейін бағыттаушы''], Джон Айтылуы (және ұлдары, сондай-ақ IEEE-пресс, 2002, [[Special:BookSources/0471150320|ISBN да 0-471-15032-0]], [[Special:BookSources/9780471150329|ИСБН 978-0-471-15032-9]].
* &lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Schnaars, Стив; Wymbs, Жартас (2004). &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;&quot;Сақтау Үшін Төмен Сұраныс&amp;#x20;– Тарих-Видео-Телефон&quot;. &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;''Технологиялық болжау және әлеуметтік өзгерістер''. '''71''' (3): 197-216. қад:[[doi:10.1016/S0040-1625(02)00410-9|10.1016/S0040-1625(02)00410-9]].&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;Z3988&quot; title=&quot;ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AVideotelephony&amp;rft.atitle=On+The+Persistence+Of+Lackluster+Demand+%93+The+History+Of+The+Video+Telephone&amp;rft.aufirst=Steve&amp;rft.aulast=Schnaars&amp;rft.au=Wymbs%2C+Cliff&amp;rft.date=2004&amp;rft.genre=article&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1016%2FS0040-1625%2802%2900410-9&amp;rft.issue=3&amp;rft.jtitle=Technological+Forecasting+and+Social+Change&amp;rft.pages=197-216&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.volume=71&quot;&gt; &lt;/span&gt;
* Шепард, Стивен. [https://books.google.ca/books?id=_I6aplHXGbkC ВКС &quot;Рассекреченной&quot;: бейне сервистер жұмыс істейді], Макгро-Хилл Кәсіптік, 2002, [[Special:BookSources/0071400850|ISBN да 0-07-140085-0]], [[Special:BookSources/9780071400855|ИСБН 978-0-07-140085-5]]
* Stephenson, Бэкон, У. [https://books.google.com/books?id=mykDAAAAMBAJ&amp;pg=PA46 тамаша Жаңа Picturephone: бір қадам жақын жеке кездесулер], ''Ғылыми-танымал'', маусым 1968, РР. 46-47.
* Valinder, Анна. [http://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/30558/1/gupea_2077_30558_1.pdf Терезе сіздің қонақжайында: видео-опосредованной коммуникация для многодетных семей, бос орынмен бөлінген], Гетеборг университеті: Кафедра қолданбалы ақпараттық технологиялар, ПП. 6-18 қазан 5, 2012. Веб. 23 қаңтар, 2013 (PDF Форматы).
* Уилкокс, Джеймс р. &amp; Гибсон, Дэвид К. [https://books.google.ca/books?id=AzGIcX7TrgIC ''видео коммуникация: бүкіл суретті''], Фокустық баспасөз, ҚМЖ кітап, Сан-Франциско, 2005, [[Special:BookSources/1578203163|ISBN да 1-57820-316-3]], [[Special:BookSources/9781578203161|ISBN нөмірі 978-1-57820-316-1]].

== Әрі қарай оқу ==
''' Жалпы '''
* Adeshina, Эммануэль. [http://www.nytimes.com/2012/08/07/us/some-criticize-jails-as-they-move-to-video-visits.html?ref=technology&amp;pagewanted=all Жеке кездесу кезінде жоғалады түрмелерде құрылды видео блоктар үшін жасалған және олардың отбасы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'' сайты, тамыз 7, 2012, стр. А15 Нью-Йорк басылымдар.
* Баджадж, Викас. [http://www.nytimes.com/2011/07/18/business/global/in-india-an-official-puts-a-webcam-in-office.html Мөлдір үкімет веб-камера арқылы Үндістанға], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 18 шілде 2011 г., стр.Б3. Добавлено онлайн: маусым 17, 2011.
* Дэвис, Эндрю в.; Вайнштейн, Ира. М. [http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf бизнес-кейс бейне-конференцияларға арналған] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142422/http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf |date=2016-03-04 }}, ''Wainhouse зерттеу'', 2005 жылдың Наурыз айы.
* Хоффман, Ян. [http://www.nytimes.com/2011/09/25/fashion/therapists-are-seeing-patients-online.html?_r=1 Сіздің терапевт бір ғана нұқу болып табылады], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', қыркүйек 25, 2011, стр. Ст1. Сондай-ақ, жарияланды: 23 қыркүйек, 2011 онлайн www.nytimes.com.
* Perlroth, Николь. [http://www.nytimes.com/2012/01/23/technology/flaws-in-videoconferencing-systems-put-boardrooms-at-risk.html Камераларды ашу бөлмеге үшін, хакерлер], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 22 қаңтар 2012 жылдың. Нұсқасы осы баптың пайда болды баспасөзде 23 қаңтар 2012 жылғы, б. Б1, Нью-Йорк басылымның тақырыбымен: &quot;конференциялар арқылы желі деп атайды қауіпті&quot;.
* Журнал ProAV. [http://www.proavmagazine.com/industry-news.asp?articleID=805312 Болғанда, Онда]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ProAV Журналы'', 7 Қараша, 2008 Жыл.
* Сент-Луис, Екатерина. [http://www.nytimes.com/2012/01/11/us/music-lessons-on-webcams-grow-in-popularity.html Жеткілікті өткізу қабілеті бар, көптеген қосыла тобы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 10 қаңтар 2012 (онлайн), қаңтар 11, 2012 (баспа, Нью-Йоркское шығару, ПГ. А1). Қол жетімді онлайн 11 қаңтар 2012. Описание: көзқарас артықшылықтары мен кемшіліктері видеотелефонии үшін пайдаланылады жеке, дара, музыка.
* Штейнберг, Нил. [http://www.forbes.com/2007/10/13/neil-steinberg-videophone-tech-future07-cx_ns_1015gizmo.html Чувак, онда менің бейне қоңырау], ''[[Forbes|Forbes.com]]'' сайт, қазан 15, 2007
''' Экологиялық артықшылықтары '''
* Biello, Дэвид. [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-videoconferencing-replace-travel Мүмкін Бейнеконференцбайланыс Орнына Сапар?], ''Ғылыми Американдық'', Наурыз 18, 2009.
* Coroama, в. С., авт. [http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf Ғаламтор әсері негізінде бірнеше сайттар конференциялар парниктік газдар шығарындыларына] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603042551/http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf |date=2013-06-03 }}, ''Телематики және информатика'', 2011, қад:10.1016/Дж.теле.2011.11.006
* Pachner, Джоанна. [http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/small-business/sb-digital/innovation/the-next-best-thing-to-being-there/article1207106/ Келесі Үздік нәрсе болуы керек емес], Торонто: ''жер шары мен Почта'', 13 қазан 2009.

{{Телекоммуникация}}
[[Санат:Смартфондар]]</text>
      <sha1>06q6i00fl335lgdpjws47ulxacj6768</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626043</id>
      <parentid>3626023</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>+ [[Санат:Оңалту амалдары]],[[Санат:Кино және видео технологиялары]],[[Санат:Видео]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]])</comment>
      <origin>3626043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45140" sha1="53q1cuvil5kg5uuodg3bda7y1p9qgrm" xml:space="preserve">[[Сурет:Teliris_VL_Modular.JPG|нобай|Жоғары білікті Teliris VirtuaLive '''телеқатысу жүйесін''' пайдалану (2007).]]
'''Видеотелефония''' түрлі орындардағы пайдаланушылардың аудио-видео сигналдарын қабылдау және беру технологияларын қамтиды, шынайы уақытта адамдар арасында қарым-қатынас орнатады.&lt;ref name=&quot;McGrawHill&quot;&gt;McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Engineering.&lt;/ref&gt;

Видеотелефония технологиясы пайда болған кезде, сондай-ақ ''сурет телефондарын да қамтыған,  олар'' әрбір бірнеше секунд сайын бірліктер арасындағы сурет алмаса алатын POT-типті телефон желілерін, мәні бойынша, сол баяу сканерлеу теледидар жүйелері сияқты.

Қазіргі уақытта видеотелефонияны пайдалану үкіметте, денсаулық сақтау, білім беру және [[Баспасөз|БАҚ]]  айтарлықтай ілгерілеуге қол жеткізді. Бұл әсіресе ымдау тілі технологиясын пайдалану  арқылы байланысатын [[Кереңдік|саңырау]] және сөйлеу қабілеті бұзылған, сондай-ақ бейне көрсету қызметі, сондай-ақ қозғалу [[Мүгедектік|мүмкіндігі]] төмен адамдар үшін немесе шалғай жерлерде орналасқан және телемедициналық немесе теле-білім беру қызметтеріне мұқтаж адамдарға пайдалы. Ол сондай-ақ коммерциялық және корпоративтік параметрлерді жеңілдету үшін кездесулер мен конференцияларда, әдетте, көбінесе қарым-қатынасы жолға қойылған адамдар арасындағы  пайдаланылады. Барлық үлкен қашықтықтағы коммуникациялық технологиялар (мысалы, телефон және интернет) сияқты, бұл технология адамдардың сапарға шығу қажеттілігін қысқарту есебінен біріктіре отырып, [[Парниктік газдар|көмірқышқыл газы]] туғызатын [[Ғаламдық жылыну|жаһандық жылынуды]] қысқартуға мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Coroama, V.C.;  et al. (2011). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Biello, David.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pachner, Joanna.&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
[[Сурет:France_in_XXI_Century._Correspondance_cinema.jpg|нобай|'''Суретші тұжырымы''': 21-ші ғасыр видеотелефониясы 20-шы ғасырдың басында бейнеленген (1910).]]
[[Сурет:Bell telephone magazine (1930) (14756466975).jpg|нобай|Видеотелефон күркесі, 1930]]
Видеотелефония түсінігі  алғаш рет 1870-жылдардың соңында АҚШ-та және Еуропада дағдыға айналды, дегенмен іргелі ғылымдар оның ең ерте сынау уақытына бір жарым ғасырдай дерлік уақыт кеткен болар деген тұжырымға мүмкіндік береді. Бұл бірінші воплощенные құрылғысына, ол болды ретінде белгілі [[Бейнетелефон|бейне телефон]]&lt;nowiki/&gt;немесе видеофон, және ол айналды келген қарқынды зерттеулер мен эксперименттер түрлі телекоммуникациялық салаларда, атап айтқанда, электр телеграф, телефония, [[Радиобайланыс|радио]]&lt;nowiki/&gt;және [[Телевидение|теледидар]].

Сыни видео технологиясын дамыту  алғаш рет 1920-шы жылдардың екінші жартысында, Ұлыбритания мен АҚШ-та, атап айтқанда, Джон Логи Бэрд және AT&amp;T's Bell Labs зертханаларында басталды. Бұл кем дегенде, AT&amp;T, қызмет ету үшін телефонға көмекші құрал ретінде жасалған жоба аясында жүзеге асты. Бірқатар ұйымдардың пікірінше, видеотелефония әдеттегі дауыстық байланыстың жоғары болуы мүмкіндігінен артықшылыққа ие болды. Алайда, видеотехнология , ол пайдалы және танымал—видеотелефон болғаннан бұрын аналогтық телехабар таратуда ертерек қарқын алды.

Видеотелефония қарапайым дауыс телефон жүйелерімен 20 ғасырдың ортасынан бастап параллель дамыды. Өте қымбат БКБ жүйесі 1980-ші және 1990-шы жылдар бойында фирмалық бағдарламалық және жабдықтар қамтамасыз ету желісіне қойылатын талаптар стандарттар негізінде қалың көпшіліктің ақылына қонымды бағамен қол жетімді технологиялар қатарына қосыла отырып қарқынды дамыды. 20-шы ғасырдың соңында ғана қуатты видео-кодектердің жоғары жылдамдықтағы кең жолақты Интернет және [[ISDN|ISDN желісі]] келуімен ұштаса отырып, видеотелефония қызметі  жүйелі түрде пайдаланылатын практикалық технологияға айналады.

Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

Ең жоғары соңғы бейнеқоңырау 2013 жылы 19 сәуірде өтті, онда британдық саяхатшы Дэниэл Хьюз смартфон арқылы BGAN спутниктік модемімен BBC-ге бейнеқоңырау жасады, ол [[Джомолунгма|Еверсттің]] теңіз деңгейінен жоғары  8848 м биіктігінен ақпарата жеткізді.&lt;ref&gt;Callaham, John.&lt;/ref&gt;

== Негізгі санаттары ==
[[Сурет:IP_Video_Phone_1535-DSCN1202-2.JPG|оңға|нобай|Қазіргі заманғы Avaya Nortel 1535 IP кең жолақты '''видеофон''' моделі (2008).]]
[[Сурет:Polycom_VSX_7000_with_2_video_conferencing_screens.JPG|оңға|нобай|Үлкен екі дисплейі бар Polycom '''бейнеконференц байланысы жүйесі''' (2008).]]
[[Сурет:Webcam_grayscale.jpg|нобай|Дербес компьютерлерде пайдалану үшін типтік '''қолжетімді веб-камера''' (2006).]]
Видеотелефония өз қызметі, яғни оның нысаналы мақсаты, сондай-ақ тәсілі және оны беру бойынша саралануы мүмкін.

[[Бейнетелефон|Бейнефондар]] ең бірінші видеотелефония нысаны, қалануы бастапқы тексеру 1927 жылы және т. б. 1930-шы жылдардың почта бөлімшелерінде бірқатар еуропалық үкіметтер құрылды, қоғамдық видеофон қызметтер үшін бетпе-қатынас пайдалана отырып, екі кабель схемасы телефон беру технологиясы. Қазіргі уақытта автономды бейнефондар және [[UMTS|UMTS с]] поддержкой видео [[ұялы телефон]]дар , әдетте, пайдаланылады адамға.

ВКС көрген соң ерте пайдалану AT&amp;T [[Бейнетелефон|Picturephone]] қызметке 1970 жылдың басында-шы жылдардың. Берудің аналогты қысқа қашықтыққа, бірақ өзгертіледі сандық нысандарын, ұзақ қоңыраулар, қайтадан пайдалана отырып, телефон беру технологиясы. Қызықты корпоративтік ВКС жүйелерін бүгінгі күні ауыстырылды дерлік тек қана сандық [[ISDN|желі ISDN]] және АЖ режимдерін беру қажеттілігіне байланысты берсін өте үлкен көлемі деректер генерацияланатын камераларымен және микрофондармен. Бұл жүйелер жиі пайдалану үшін арналған конференц-режимінде, яғни көп адамдардың әр түрлі жерлерде, барлық мүмкін көрілді әр жерде.

Телеқатысу жүйесі жаңа, неғұрлым жетілдірілген ВКС жүйелерінің жиына кіреді, неғұрлым жоғары деңгейдегі, бейне және дыбыс беру үшін арналған. Мұндай өнімділігі жоғары жүйелер, әдетте, корпоративтік қондырғыларда пайдаланылады.

Мобильді өзара іс-қимыл жүйелері тағы бір соңғы уақытта жасаған жаңалығы, бейне, аудио, және экрандағы сурет мүмкіндіктерін үйлестіре пайдалана отырып, жаңа буынның портативті электрондық құрылғылардың хабар тарату желісі арқылы, нақты уақыт режимінде қашық жерлерде орналасқан бірнеше қатысушыларға  конференциялар ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Соңғы уақытта технология бұл функцияларды ТВ-камерасында қамтитын. ТВ-камерасы [http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ бейнебайланыс] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331084237/http://technovally.com/five-top-popular-apps-video-calling/ |date=2016-03-31 }} қызметтері арқылы, теледидардың өзінің Skype сияқты ДК байланысын пайдаланбай-ақ қосылу арқылы &quot;телефон қоңырауларын&quot; шалуға мүмкіндік береді. ТВ-камера, арнайы арналған бейне камералар, олар кескіндерді нақты уақыт режимінде басқа ТВ-камерасына немесе басқа смартфондар, планшеттер мен компьютерлер сияқты үйлесімді құрылғыларға береді.

[[Дербес компьютер]] негізінде [[Уеб-камера|веб-камера]] - бұл көбінесе видеотелефонияның қарапайым нысаны, әдетте, &quot;нүкте-нүкте&quot; видеотелефон қоңыраулары үшін пайдаланылады.

Әрбір жүйенің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, соның ішінде [[Бейнежазба|видеоның сапасы]], күрделі шығындар, күрделілік дәрежесі, ақпарат беру қуаты мен құны.

=== Бағасы мен қызмет көрсету сапасы бойынша бойынша санаттары ===
Ең азынан ең қымбат жүйелерге дейін:
* Видеотелефония [[Уеб-камера|веб-камерасы]] және ВКС жүйелері, дербес компьютерлерді толықтыру үшін басқа да қосылған [[Компьютерлік желі|компьютер]] және [[IP-телефония|VoIP]] желілері&amp;nbsp;– төмен тікелей шығындармен пайдаланушылар қазірдің өзінде өз компьютерлерімен өз орындарында қосылған деп есептелген қатысушыларына арналған. Қызмет көрсету сапасы төменнен өте жоғарыға қарай әр түрлі болуы мүмкін, оның ішінде жоғары айқындықтағы видео соңғы үлгідегі веб-камераларда қол жетімді. Байланысты және ұқсас құрылғы теледидидар камерасы, ол, әдетте, кішкентай, теледидар жоғарғы бөлігінде және веб-камера компьютерге USB-порты арқылы қалай қосылса HDMI порты арқылы қосыла алады.
* [[Бейнетелефон|Бейнефондар]] – орташа құны деңгейі  төмен. Ертеректе болған POTS телефон желісі PSTN телефон желілерін пайдаланған немесе қымбатырақ[[ISDN|, ISDN]] желілерімен байланысқан стандартты модельдері, жаңа моделдері негізінен, қызмет көрсету бойынша сурет ажыратымдылығы мен дыбыс сапасының жоғарылығына байланысты Интернет хаттамалары желісіне ауысты. Қызмет көрсету сапасы үшін жекелеген бейнефондар әр түрлі болуы мүмкін;
* Видеоконференция жүйелері&amp;nbsp;– құны орта дегейдегі, әдетте, бірнеше адамдарға видеоконференция орнатуға мүмкіндік беру үшін көпнүктелік басқару блоктары немесе басқа да өтпелі қызметтерді пайдаланады. Қызмет көрсету сапасы орташа жоғарыға дейін әр түрлі болуы мүмкін;
* Телеқатысу жүйесі&amp;nbsp;– әлеуеті жоғары және құны жоғары. Толық ''хай-энд'' жүйелері арнайы салынған телекөпір бөлмелерін өте жоғары деңгейдегі аудио және видео сапасының кең түріне мүмкіндік бере отырып бейнеконференция 'терең' режимін қамтуы мүмкін. Дұрыс түрі және желілер өткізу қабілеті нысандар арасында  болған кезде, қызмет көрсету сапасы енгізілген деңгейге жетеді.

== Әсері ==
Интернеттің қарқынды дамуы және танымалдығы, арқасында видеотелефония видео-қолдайтын [[ұялы телефон]], оған қоса ВКС және [[Уеб-камера|компьютерге веб-камерасын]] пайдаланатын [[IP-телефония|интернет-телефония]] қызметтері арқылы өрістеді. Жоғарғы биліктің бизнес және коммерция тармақтарында, телеқатысу технологиясы, дамыған бейнеконференция түрінде, саяхаттау қажеттілігін азайтуға көмектесті.

== Ымдау тілі қарым қатынасында пайдалану ==
[[Сурет:Video_interpreter.svg|солға|нобай|189x189 нүкте|Белгісі видео аудармашы пайдалануға ВРС/vri қызмет көрсету орындарында]]
Бір-бірімен сөйлесетін  ымдау тілі арқылы байланысатын пайдаланушыларға көмектесетін [[телекоммуникация]] өткізу мүмкіндігі демонстрациялардың бірі [[AT&amp;T Inc.|AT&amp;Т]] [[Бейнетелефон|видеодомофоны]] (&quot;Picturephone&quot; сауда маркаласымен) көпшілікке ұсынылған 1964 жылғы Нью-Йорк Бүкіләлемдік жәрмеңкесінде таныстырылған кезде&amp;nbsp;орын алды – екі саңырау пайдаланушы бір-бірімен емін-еркін тегін және басқа да жәрмеңкелер мен қаладағылар арасындағы байланысуға мүмкіндігіне ие болды.&lt;ref name=&quot;BellLabs&quot;&gt;Bell Laboratories RECORD (1969) [http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf A collection of several articles on the AT&amp;T Picturephone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120623215926/http://www.porticus.org/bell/pdf/picturephone.pdf |date=2012-06-23 }} (then about to be released) Bell Laboratories, Pg.134–153 &amp; 160–187, Volume 47, No. 5, May/June 1969;&lt;/ref&gt; Әр түрлі университеттер мен басқа да ұйымдар, Бритиш Телеком Martlesham объектісін қоса алғанда, ымдап сөйлесуға видеотелефония арқылы көлемді зерттеуге еңбек сіңірді.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Sperling, George (1980). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BritishTelecomLaboratories&quot;&gt;Whybray, M.W. [http://www.zak.co.il/d/deaf-info/old/videophones Moving Picture Transmission at Low Bitrates for Sign Language Communication], Martlesham, England: British Telecom Laboratories, 1995.
&lt;/ref&gt;

Ымдау тілін пайдалану  арқылы видеотелефония оны пайдаланудың күрделілігі, баяу аналогтық мыс телефон желілері,&lt;ref name=&quot;Sperling&quot;/&gt; құны жоғары сапалырақ [[ISDN|ISDN желілері (деректерді) телефон желісімен]] ұштастыра отырып көптеген жылдар бойы қиындық туғызды.&lt;ref name=&quot;NS-1989.08.19&quot;&gt;New Scientist.&lt;/ref&gt; Бұл факторлар едәуір дәрежеде неғұрлым тиімді және қуатты видео кодектің пайда болуымен, құны аса төмен жоғары жылдамдықты ISDN және деректерді тарату және IP (Интернет) қызметтерінің пайда болуына байланысты, 1990-шы жылдары жоғалды.

=== 21 ғасырдағы жақсартулар ===
Айтарлықтай саңырау адамдар үшін видео шалу сапасының жақсаруы АҚШ-та 2003 жылы Соренсон Медиа Инк. (Sorenson Media Inc., бұрын Sorenson Vision Inc.), видео қысу, кодтау, бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы өзінің автономды VP-100 модельді [[Бейнетелефон|видеотелефонын]] саңыраулар арнайы үшін әзірледі. Ол әзірленді шығару үшін өзінің фото пайдаланушының теледидар төмендету үшін сатып алу құны, сондай-ақ ұсынуға қашықтықтан басқару және қуатты қысу Видео кодек бейне непревзойденного сапа және пайдалану ыңғайлылығы бейне ретрансляциялау. Жағымды пікірлер, тез әкелді, оның танымал пайдалану білім беру мекемелерінде саңырау және нашар еститін, ал ол жерден неғұрлым керең.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;&gt;Fitzgerald, Thomas J. [http://tech2.nytimes.com/mem/technology/techreview.html?_r=2&amp;res=9906E1DC163FF93BA25751C1A9659C8B63 For the Deaf, Communication Without the Wait], [[The New York Times]], желтоқсан 18, 2003.&lt;/ref&gt;

Ұштастыра отырып, ұқсас жоғары сапалы бейнефондар ұсынылған басқа да электроника өндірушілер, болуы, жоғары жылдамдықтағы Интернетжәне төленген видео ретрансляциялау уәкілетті АҚШ Федеральдық Комиссия байланыс бойынша , 2002 жылы, ВРС қызмет көрсету үшін, саңырау уайымдайтын қарқынды өсуі осы елде.&lt;ref name=&quot;Fitzgerald&quot;/&gt;

=== Бүгінгі күні пайдалану ===
[[Сурет:Deaf_or_HoH_person_at_his_workplace_using_a_Video_Relay_Service_to_communicate_with_a_hearing_person_via_a_Video_Interpreter_and_sign_language_SVCC_2007_Brigitte_SLI_+_Mark.jpg|оңға|нобай|'''Саңырау немесе нашар еститін адам видео реле қызметін '''өз жұмыс орнында еститін адаммен қарым-қатынас орнатуға пайдалануда  (2007).]]
  
Осындай видео жабдықтарды пайдалана отырып, бүгінгі күні, саңырау, нашар еститін және сөйлеу және есту қабілеті бұзылған тұлғалардың ымдау тілі пайдалана отырып, бір-бірімен қарым-қатынас жасай алады. АҚШта және бірқатар басқа да елдерде компанияларға видеоны &quot;ретрансляциялау&quot; (ВРС) ұсынылады. Телекоммуникациялық жабдықтар басқалармен ымдау тілін аударғыш арқылы қарапайым телефон пайдаланатын адамдарға қарым-қатынас жасауға пайдаланылуы мүмкін. Видео жабдықтар, сондай-ақ сурдоаудармада Видеоны Қашықтан Аудару ([[Video Remote Interpreting]]) орнында жасауға пайдаланылады. Салыстырмалы арзандығы және жан-жақты қолжетімділік желілерін 3G [[ұялы телефон]] технологиясымен бейнебайланыс мүмкіндік берді саңырау және сөйлеу қабілеті нашар пайдаланушылар үшін кең мүмкіндіктер қарым-қатынас осындай оңай сияқты. Кейбір ұялы байланыс операторлары тіпті бастадық тегін онлайн таратылымын шлюздер.

Сурдоаударманы VRS қызметі арқылы немесе VRI бүгінгі күні тараптардың бірі [[Кереңдік|саңырау]], [[Кереңдік|нашар еститін]] және сөйлеу қабілеті бұзылған (мылқау) пайдалы. Мұндай жағдайларда аударма ағыны, әдетте, негізгі тілі сияқты жасайды француз ымдау тілінен (LSF) ауызекі француз тілі, испан ымдау тілінен (LSE) ауызекі испан тіліне, британ ымдау тілінен (BSL) ауызекі ағылшын тіліне, американдық ымдау тілінен (ASL) ағылшын тіліне (BSL және ASL толығымен бір-бірінен ерекшеленеді), және, осылайша, әрі қарай.

Негізгі тілдерден де аудара алатын (мысалы, SSL, және ауызша ағылшын тілінен) көптілді ымдау тілі аудармашы мамандар да қол жетімді, бірақ сирек кездеседі. Мұндай қызмет аудармашы тарапынан айтарлықтай күш салуды талап етеді, өйткені ымдау тілдері табиғи тілдерінен ерекшеленеді, олардың жеке [[Лингвистика|конструкциялары]], [[семантика]]сы және [[синтаксис|синтаксисі,]]&lt;nowiki/&gt; негізгі тілінен дыбыстық нұсқасымен ерекшеленеді.

Видеоаудармада, ымдау тілі аудармашылары [[Бейнежазба|видео]] және [[Дыбыс жазу|аудио]] арналармен қашықтан жұмыс істейді, сондықтан аудармашы саңырау немесе мылқау тарапты, қарым-қатынас жасаушы естуші тарапты және керісінше көре алады. Телефон арқылы аударма сияқты видео аударма сайтта аудармашылар қол жетімсіз жағдайларда пайдаланылуы мүмкін. Алайда, барлық тараптар телефон арқылы байланысқан жағдайларда видео аударма іске асырылуы мүмкін емес. VRS және VRI барлық тараптардың қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілуін талап етеді. Кейбір қазіргі заманғы жабдықтар аудармашыларға арналған камераны қашықтан басқаруға, ұлғайту және кішірейтуге немесе камераны ымдалушы тарапқа бағыттауға мүмкіндік береді.

== Сипаттамалары мен терминологияcы ==
'Видеофон' атауы оның неғұрлым ерте баламасы - &quot;телефон&quot; сияқты ешқашан стандартталған емес, нәтижесінде бүкіл әлем бойынша, және тіпті бір аймақта немесе елде көптеген атаулар мен терминдер қолданылады. Бейнефондар, сондай-ақ 'видео фондар', 'видеотелефондар' (немесе 'видео телефондар') ретінде белгілі және жиі ертедегі ''Picturephone'' сауда маркасы, ол әлемдегі көлемінде өндірілген бірінші коммерциялық видеофон. 'Видеофон' құрама аты жалпыға бірдей қолданысқа 1950 жылдан кейін баяу кірді.&lt;ref name=&quot;MW&quot;&gt;[http://www.merriam-webster.com/dictionary/videophone Videophone definition], Merriam-Webster Online.&lt;/ref&gt; Дегенмен 'видео телефон', бәлкім, лексиконда 1935 жылы видео термині енгізілгеннен бұрын кірді.&lt;ref name=&quot;ED&quot;&gt;[http://www.etymonline.com/index.php?search=video&amp;searchmode=none Video definition], Online Etymology Dictionary&lt;/ref&gt;

''Видеофон қоңыраулары'', сондай-ақ: ''бейнеқоңыраулар'', ''видео чат''&lt;ref&gt;''PC Magazine''.&lt;/ref&gt; , сондай-ақ, [[Skype|с''кайп'' және]] етістік формасында [[Skype|с''кайптеу'']] термині&lt;ref name=&quot;Toronto Star-2014-10-01&quot;&gt;Howell, Peter.&lt;/ref&gt;), видеоконференциядан топтарға емес жеке адамдарға қызмет ететіндімен ерекшеленеді.&lt;ref name=&quot;Mulbach-1995c&quot;&gt;Mulbach, 1995.&lt;/ref&gt; Алайда, бұл айырмашылық технологияның жақсаруы өткізу қабілетінің ұлғайуы және күрделі бірнеше қатысушылардың сөйлесуіне мүмкіндік беретін [[Клиент (ақпараттану)|бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттерінің]] секілді барған сайын бұлыңғыр болып барады. Жалпы алғанда, күнделікті ''бейнеконференция'' терминдері бүгінде жиі нүкте-нүкте арасындағы байланты білдіреді. ''Видеофон қоңырауы және бейне-конференциялар'' екеуі де жалпылай ''video link терминімен беріледі''

''[[Уеб-камера|Веб-камера]]'' - танымал, құны салыстырмалы түрде төмен құрылғылар, ол дербес компьютерлер арқылы бейне және аудио ағындарын қамтамасыз етеді, және көптеген бағдарламалық қамтамасыз ету клиенттері үшін бейне-қоңырау және бейнеконференцияларда пайдаланылуы мүмкін.&lt;ref&gt;Solomon Negash, Michael E. Whitman.&lt;/ref&gt;

''Бейнеконференция жүйесі'', әдетте, құны видеофонға қарағанда жоғарырақ, және көп мүмкіндіктер береді.  ''Бейнеконференция'' (сондай-ақ ''бейнетелеконференциялар'' ретінде белгілі) екі немесе одан көп жерлерде бір мезгілде екі жақтың видео және аудио тасымалдау көмегімен сөйлесуге мүмкіндік береді. Бұл жиі пайдалану көпнүктелі басқару бірлігінің (орталықтандырылған қоңырауды бөлу және басқару жүйесі) немесе орталықтандырылмаған көпнүктелік мүмкіндігімен жабдықталған әрбір видеоконференция бірлігінің есебінен қол жеткізіледі. Тағы да, технологиялық жетістіктер дәстүрлі анықтамаларды айналып өтуге мәжбүрлейді, себебі бірнеше қатысушы бейнеконференциясы үшін веб-қосымшалар арқылы байланысуына мүмкіндік береді.&lt;ref&gt;Lawson, Stephen.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jackman, Elizabeth.&lt;/ref&gt; [[Бейнеконференция]] үшін жеке бет арналған.

Ал ''телеқатысу'' ''жүйесі'' - бұл жоғары сапалы бейнеконференц байланыс жүйесі және әдетте, кәсіпорын деңгейінде айналысатын корпоративтік кеңселер қызмет көрсетеді. Телеқатысу конференц-залдарын пайдалану ең соңғы үлгідегі аппараттық бейнелеу студиясын конструкцияларын, видеокамералар, дисплейлер, дыбыс жүйесі мен процессорларын ұштастыра отырып жоғарыдан өте жоғары өткізу қабілетін береді.

Типтік әртүрлі технологияларды пайдалану, жоғарыда сипатталған қамтиды шақыру немесе конференц-байланыс-бір, бір-ко-көптеген &quot;немесе&quot; көптеген-ко-көптеген жеке, іскерлік, білім беру, саңырау видео қызмет көрсету релесі және теле-медициналық, диагностикалық және оңалту пайдалануға немесе қызмет көрсету. Жаңа қызметтерді пайдаланатын болуыңызға және бейне конференциялар сияқты педагогтар мен психологтар жүргізеді сеанстары онлайн,&lt;ref name=&quot;USAToday-2010.03.31&quot;&gt;USA Today.&lt;/ref&gt; дербес бейнеқоңыраулар үшін [[Абақты|жасалған, пенитенциялық мекемелерде]]&lt;nowiki/&gt;және ВКС шешу үшін авиакомпания техникалық сұрақтар бойынша [[Ангар|қызмет көрсету объектілерін]]&lt;nowiki/&gt;құрылады немесе дамуда тұрақты.

''Видеотелефония'' ағылшын тілінде басқа атаулары да қолданылуы мүмкін: ''Viewphone'' ([[Бейнетелефон|Picturephone]] Бритиш Телеком баламасы),&lt;ref name=&quot;New Scientist-1966.11.24&quot;&gt;&quot;A Viewphone Service&quot;, ''New Scientist'',  қараша 24, 1966, № 440/3.
&lt;/ref&gt; және ''visiophone'', жалпы француз тіліндегі аудармасы, ағылшын тілінде  шектеулі пайдаланылады, сондай-ақ жиырмадан астам сирек кездесетін есімдер мен өрнектері бар. Латынша ''видеофон'' аудармасы басқа тілдерде де ''vidéophone'' (француз), ''Bildtelefon'' (неміс), ''videotelefono'' (итальян), ''videófono'' және ''videoteléfono'' (испан), ''beeldtelefoon'' және ''videofoon'' (голланд), және ''videofonía'' (каталан тілі) қамтиды.

Бұл ''телеқатысу'' ''роботы'' (сондай-ақ, қашықтықтан басқарылатын робот) роботпен басқарылатын және моторы бар бейне дисплейді білдіреді, қашықтықтан жеке қатысуы үшін, бірлескен жұмыс, кеңседе, үйде, мектепте және т. б. жағдайларда ешкім болуы мүмкін емес кезде қарым-қатынаста үздік конференция ұсынуға арналған. Робот-аватар құрылғыны жүріп-тұруға және ары бері қарауға қашықтан басқарып тұратын тұлғаның командасы бойынша ұсынады.&lt;ref&gt;Lehrbaum, Rick.&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Телеконференция]]
* [[Бейнетелефон|Видеофон]]
* [[Уеб-камера|Веб-камера]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

''' Библиография '''
* Шантану Брама &amp; Axlator байланыс [http://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ ''Аудио -, Бейне-телефония''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210119024729/https://knowledge.santanu.net/what-is-webrtc-current-scenario-and-why-we-should-follow/ |date=2021-01-19 }}, нақты уақыт жаңарту және жаңалықтар технологиясы туралы webrtc технологиясы негізінде браузер, аудио және видео-телефония.
* Дэли, Эдвард А. Ханселл, Кэтлин Дж. [https://books.google.ca/books?id=unceAQAAIAAJ ''көрнекі телефония''], Артеч үйі, Бостон, 1999 ж., [[Special:BookSources/1580530230|ISBN да 1-58053-023-0]], [[Special:BookSources/9781580530231|ISBN нөмірі 978-1-58053-023-1]], cipd HD9697.T452D35 651.7'3-dc21.
* Nellist, Джон Дж [https://books.google.ca/books?id=cTGvE5onkoIC ''түсіну телекоммуникация және lightwave жүйелер: бастауыш деңгейін бағыттаушы''], Джон Айтылуы (және ұлдары, сондай-ақ IEEE-пресс, 2002, [[Special:BookSources/0471150320|ISBN да 0-471-15032-0]], [[Special:BookSources/9780471150329|ИСБН 978-0-471-15032-9]].
* &lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;Schnaars, Стив; Wymbs, Жартас (2004). &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;&quot;Сақтау Үшін Төмен Сұраныс&amp;#x20;– Тарих-Видео-Телефон&quot;. &lt;/cite&gt;&lt;cite class=&quot;citation journal&quot;&gt;''Технологиялық болжау және әлеуметтік өзгерістер''. '''71''' (3): 197-216. қад:[[doi:10.1016/S0040-1625(02)00410-9|10.1016/S0040-1625(02)00410-9]].&lt;/cite&gt;&lt;span class=&quot;Z3988&quot; title=&quot;ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AVideotelephony&amp;rft.atitle=On+The+Persistence+Of+Lackluster+Demand+%93+The+History+Of+The+Video+Telephone&amp;rft.aufirst=Steve&amp;rft.aulast=Schnaars&amp;rft.au=Wymbs%2C+Cliff&amp;rft.date=2004&amp;rft.genre=article&amp;rft_id=info%3Adoi%2F10.1016%2FS0040-1625%2802%2900410-9&amp;rft.issue=3&amp;rft.jtitle=Technological+Forecasting+and+Social+Change&amp;rft.pages=197-216&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rft.volume=71&quot;&gt; &lt;/span&gt;
* Шепард, Стивен. [https://books.google.ca/books?id=_I6aplHXGbkC ВКС &quot;Рассекреченной&quot;: бейне сервистер жұмыс істейді], Макгро-Хилл Кәсіптік, 2002, [[Special:BookSources/0071400850|ISBN да 0-07-140085-0]], [[Special:BookSources/9780071400855|ИСБН 978-0-07-140085-5]]
* Stephenson, Бэкон, У. [https://books.google.com/books?id=mykDAAAAMBAJ&amp;pg=PA46 тамаша Жаңа Picturephone: бір қадам жақын жеке кездесулер], ''Ғылыми-танымал'', маусым 1968, РР. 46-47.
* Valinder, Анна. [http://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/30558/1/gupea_2077_30558_1.pdf Терезе сіздің қонақжайында: видео-опосредованной коммуникация для многодетных семей, бос орынмен бөлінген], Гетеборг университеті: Кафедра қолданбалы ақпараттық технологиялар, ПП. 6-18 қазан 5, 2012. Веб. 23 қаңтар, 2013 (PDF Форматы).
* Уилкокс, Джеймс р. &amp; Гибсон, Дэвид К. [https://books.google.ca/books?id=AzGIcX7TrgIC ''видео коммуникация: бүкіл суретті''], Фокустық баспасөз, ҚМЖ кітап, Сан-Франциско, 2005, [[Special:BookSources/1578203163|ISBN да 1-57820-316-3]], [[Special:BookSources/9781578203161|ISBN нөмірі 978-1-57820-316-1]].

== Әрі қарай оқу ==
''' Жалпы '''
* Adeshina, Эммануэль. [http://www.nytimes.com/2012/08/07/us/some-criticize-jails-as-they-move-to-video-visits.html?ref=technology&amp;pagewanted=all Жеке кездесу кезінде жоғалады түрмелерде құрылды видео блоктар үшін жасалған және олардың отбасы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'' сайты, тамыз 7, 2012, стр. А15 Нью-Йорк басылымдар.
* Баджадж, Викас. [http://www.nytimes.com/2011/07/18/business/global/in-india-an-official-puts-a-webcam-in-office.html Мөлдір үкімет веб-камера арқылы Үндістанға], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 18 шілде 2011 г., стр.Б3. Добавлено онлайн: маусым 17, 2011.
* Дэвис, Эндрю в.; Вайнштейн, Ира. М. [http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf бизнес-кейс бейне-конференцияларға арналған] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142422/http://www.wainhouse.com/files/papers/wr-bizcase4vc-v2.pdf |date=2016-03-04 }}, ''Wainhouse зерттеу'', 2005 жылдың Наурыз айы.
* Хоффман, Ян. [http://www.nytimes.com/2011/09/25/fashion/therapists-are-seeing-patients-online.html?_r=1 Сіздің терапевт бір ғана нұқу болып табылады], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', қыркүйек 25, 2011, стр. Ст1. Сондай-ақ, жарияланды: 23 қыркүйек, 2011 онлайн www.nytimes.com.
* Perlroth, Николь. [http://www.nytimes.com/2012/01/23/technology/flaws-in-videoconferencing-systems-put-boardrooms-at-risk.html Камераларды ашу бөлмеге үшін, хакерлер], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 22 қаңтар 2012 жылдың. Нұсқасы осы баптың пайда болды баспасөзде 23 қаңтар 2012 жылғы, б. Б1, Нью-Йорк басылымның тақырыбымен: &quot;конференциялар арқылы желі деп атайды қауіпті&quot;.
* Журнал ProAV. [http://www.proavmagazine.com/industry-news.asp?articleID=805312 Болғанда, Онда]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ProAV Журналы'', 7 Қараша, 2008 Жыл.
* Сент-Луис, Екатерина. [http://www.nytimes.com/2012/01/11/us/music-lessons-on-webcams-grow-in-popularity.html Жеткілікті өткізу қабілеті бар, көптеген қосыла тобы], ''[[The New York Times|Нью-Йорк Таймс]]'', 10 қаңтар 2012 (онлайн), қаңтар 11, 2012 (баспа, Нью-Йоркское шығару, ПГ. А1). Қол жетімді онлайн 11 қаңтар 2012. Описание: көзқарас артықшылықтары мен кемшіліктері видеотелефонии үшін пайдаланылады жеке, дара, музыка.
* Штейнберг, Нил. [http://www.forbes.com/2007/10/13/neil-steinberg-videophone-tech-future07-cx_ns_1015gizmo.html Чувак, онда менің бейне қоңырау], ''[[Forbes|Forbes.com]]'' сайт, қазан 15, 2007
''' Экологиялық артықшылықтары '''
* Biello, Дэвид. [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-videoconferencing-replace-travel Мүмкін Бейнеконференцбайланыс Орнына Сапар?], ''Ғылыми Американдық'', Наурыз 18, 2009.
* Coroama, в. С., авт. [http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf Ғаламтор әсері негізінде бірнеше сайттар конференциялар парниктік газдар шығарындыларына] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603042551/http://www.worldresourcesforum.org/files/Article%20Coroama%20Hilty%20Birtel.pdf |date=2013-06-03 }}, ''Телематики және информатика'', 2011, қад:10.1016/Дж.теле.2011.11.006
* Pachner, Джоанна. [http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/small-business/sb-digital/innovation/the-next-best-thing-to-being-there/article1207106/ Келесі Үздік нәрсе болуы керек емес], Торонто: ''жер шары мен Почта'', 13 қазан 2009.

{{Телекоммуникация}}
[[Санат:Смартфондар]]
[[Санат:Оңалту амалдары]]
[[Санат:Кино және видео технологиялары]]
[[Санат:Видео]]</text>
      <sha1>53q1cuvil5kg5uuodg3bda7y1p9qgrm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>572424</id>
    <revision>
      <id>3626159</id>
      <parentid>3403553</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:41:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5037" sha1="icfmq0ejnafhngk985uji70pzayqi73" xml:space="preserve">[[Сурет:Konyr-Aulie, Bayanaul 1.jpg|thumb|300px|Қоңыр әулие үңгірі]]
[[Сурет:Konyr-Aulie, Bayanaul 3.jpg|thumb|300px|Қоңыр әулие үңгірі]]
[[Сурет:Konyr-Aulie, Bayanaul 2.jpg|thumb|300px|Аққарағай тауы]]
'''Қоңыр әулие үңгірі''' - Абай облысындағы Баянауыл тауының батыс жағындағы Аққарағай тауының күнбатыс етегіндегі қасиетті үңгір. Ол  Баянауыл ауылының солтүстік-шығысында, 17 км қашықтықта орналасқан. Жергілікті тұрғындар оны “Әулиетас” немесе “Қоңыр әулие” деп те атайды. Үңгір тектоникалық жік түсуден, гранит тасына табиғи сыртқы күштердің (жел, күннің қызуы, су шаю, т.б.) әсерінен пайда болған. Ендік бағытта созылған үңгірдің ұзындығы 30 м, ені 2,5 м, биіктігі 1,8-2,0 м, кіреберісі кеңдеу де, түбіне қарай біртіндеп тарылып, тастағы жарықшақтардан енген судан түзілген көлшікпен бітеді. Үңгірдің табаны тегіс, бүйірі қуыс-қуыс және тепкішекті. Суының шипалық қасиеті бар.

===Қоңырәулие туралы аңыз===

«Қоңыр әулие» үңгірі жердің, жануар¬лар мен құстар әлемін қорғаушысы Нұх Пайғамбар заманынан бар. Бүкіләлемдік су тасқыны кезінде үш көріпкел Нұх Пайғамбардың кемесіне қалып қойыпты-мыс, бірақ кемеде орын болмапты, сонда үш бақанды жалғап байлап, бақанға отырып, ол пайғамбардың кемесіне байланыпты. Бүкіләлемдік ағыспен олар солтүстіктен оңтүстікке беттейді. Алғашқы болып үлкен әулие Құланның бөренесі тасқа соғылып, жұлынып кетеді. Бұл Қызыл Тау маңында болған. Екінші болып тасқа ортаншы бала әулие Қыранның бөренесі ең биік тау Ақбетке соғылады. Су қайта бастап, таулар мен шоқылар ашыла бастағанда, кенже әулие Қоңырдың бөренесі үңгірге жақындағаннан кейін, ол осы жерде қоныстанады. Сол себепті үңгір қажылықтың киелі жері саналған. Осындай табынудың себебі болған үңгір түкпіріндегі қазан, осы қазан түбіне үнемі су жиналады. Осы суда барлық ауруларды жазу қасиеті бар, тіпті, бедеуліктен де. Қай уақытта болмасын үңгір жанына баланы дүниеге әкелу мақсатымен әйелдер қонған және осы армандары шынымен де орындалған. 

===Үңгір ішіндегі қасиетті көл===

Қоңыр әулие өзінің қасиетті көлімен халық арасында танылған. Үңгір ішіндегі көлдің ұзындығы 25 метр, ені 10, тереңдігі 1,8 метр дегенмен, оның көлемі жерасты суының деңгейіне байланысты өзгеріп  отырады. Суы тұщы әрі көптеген ауруларға ем. Шынында да көл суының емдік қасиеті бар екені еш күмән туғызбайды. Өйткені, үңгір орналасқан Ақтастың бетінде ертеден-ақ арша қалың өседі.

===Қызықты мәлімет===

Баянауылдағы үңгірде  Қаныш Сәтбаев болған. Бүгін қасиетті үңгір қалың жұртқа сая болып, киелі орынға айналып отыр. Үңгірге көтерілетін баспалдақтардың ұзындығы 110 метр, әрбір 10-15 метр сайын демалуға арналған алаң бар. Үңгірдің жалпы ұзындығы 30 метр.

== Әдебиет ==
* Қазақ энциклопедиясы (?)

[[Санат:Қазақстан үңгірлері]]
[[Санат:Павлодар облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]</text>
      <sha1>icfmq0ejnafhngk985uji70pzayqi73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Микролингвистика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>599902</id>
    <revision>
      <id>3625934</id>
      <parentid>3625217</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Тіл білімі|Тіл білімі]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4452" sha1="gnv44mixwe9cdoy1yv9wk30nzrkifgb" xml:space="preserve">'''Микролингвистика''' ([[грек тілі]]нен ''микро'' — кіші және ''лингвистика'' — тіл білімі) — тілді сыртқы әлеуметтік, мәдени, [[психология]]лық немесе тарихи факторларға байланыстырмай, тек оның ішкі құрылымын, [[элемент]]тері мен жүйесін ғана зерттейтін тіл білімінің саласы.&lt;ref&gt;Тіл білімі сөздігі / Ред. басқ. Э. Д. Сүлейменова. — Алматы: Ғылым, 1998. — 540 б.&lt;/ref&gt; Тіл білімінде бұл термин көбіне макролингвистика (тілдің сыртқы әлеммен байланысын зерттейтін сала) ұғымына қарама-қарсы мағынада қолданылады.

== Тарихы мен концепциясы ==
Микролингвистиканың теориялық негізі ХХ ғасырдың басында қалыптасқан құрылымдық [[лингвистика]]мен (структурализм) тығыз байланысты. [[Швейцария]]лық тілші Фердинанд де Соссюрдің тілді «өз ішінде және өзі үшін зерттеу» туралы қағидасы микролингвистиканың басты методологиялық тұғырнамасына айналды.&lt;ref&gt;Соссюр Ф. де. Труды по языкознанию. — М.: Прогресс, 1977. — 696 с.&lt;/ref&gt;

«Микролингвистика» терминін ғылыми айналымға XX ғасырдың ортасында американдық дескриптивистік лингвистика өкілдері енгізді. Леонард Блумфилд секілді [[ғалым]]дар тілдің сыртқы функцияларын ысырып қойып, оның нақты құрылымдық элементтерін сипаттауды бірінші орынға қойды.&lt;ref&gt;Bloomfield L. Language. — New York: Henry Holt and Co, 1933. — 564 p.&lt;/ref&gt;

== Зерттеу деңгейлері ==
Микролингвистика тілді деңгейлі жүйе ретінде қарастырып, келесі дәстүрлі салаларды қамтиды:&lt;ref&gt;Аханов К. Тіл білімінің негіздері. — Алматы: Санат, 2003. — 496 б.&lt;/ref&gt;
* '''[[Фонетика]] және [[фонология]]''' — тілдің дыбыстық жүйесін және фонемалардың қызметін зерттеу;
* '''[[Морфология (лингвистика)|Морфология]]''' — сөздердің құрамы мен түрлену (грамматикалық) жүйесін талдау;
* '''[[Синтаксис]]''' — сөздердің байланысу тәсілдері мен сөйлем құрау заңдылықтарын қарастыру;&lt;ref&gt;Хомский Н. Аспекты теории синтаксиса. — М.: Изд-во МГУ, 1972. — 259 с.&lt;/ref&gt;
* '''[[Лексикология]] мен [[семантика]]''' — тілдің сөздік құрамы мен тілдік таңбалардың ішкі мағыналық құрылымын зерттеу.&lt;ref&gt;Сүлейменова Э. Д. Тілдік мағына құрылымы. — Алматы: Мектеп, 1989. — 144 б.&lt;/ref&gt;

== Зерттеу әдістері ==
Бұл сала тілдік деректерді талдауда [[математика]]лық және құрылымдық дәлдікке ұмтылады. Негізгі әдістеріне дистрибутивтік талдау (элементтердің мәтіндегі орнын анықтау), компоненттік талдау (мағынаны ең кіші бөлшектерге ыдырату) және трансформациялық әдіс жатады&lt;ref&gt;Lyons J. Introduction to Theoretical Linguistics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1968. — 519 p.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Макролингвистика]]
* [[Структурализм]]

[[Санат:Синтаксис]]
[[Санат:Фонология]]</text>
      <sha1>gnv44mixwe9cdoy1yv9wk30nzrkifgb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>609030</id>
    <revision>
      <id>3625961</id>
      <parentid>3624654</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3625961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127759" sha1="bxu4q5jl4y03ays0z7tfw6qsaz5h202" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan=&quot;3&quot; rowspan=&quot;12&quot; |'''Атланта'''

'''Бостон'''

'''Даллас'''

'''Хьюстон'''

'''Канзас-Сити'''

'''Лос-Анджелес'''

'''Майами'''

'''Нью-Йорк'''

'''Филадельфия'''

'''Сан-Франциско'''

'''Сиэтл'''

'''Ванкувер'''

'''Торонто'''

'''Мехико'''

'''Монтеррей'''

'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]] 
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]] 
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}

=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>bxu4q5jl4y03ays0z7tfw6qsaz5h202</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625962</id>
      <parentid>3625961</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3625962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127763" sha1="g1y40b9k2j48t0buei088zedh03aqac" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan=&quot;3&quot; rowspan=&quot;12&quot; |'''Атланта'''

'''Бостон'''

'''Даллас'''

'''Хьюстон'''

'''Канзас-Сити'''

'''Лос-Анджелес'''

'''Майами'''

'''Нью-Йорк'''

'''Филадельфия'''

'''Сан-Франциско'''

'''Сиэтл'''

'''Ванкувер'''

'''Торонто'''

'''Мехико'''

'''Монтеррей'''

'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]] 
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]] 
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}

=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>g1y40b9k2j48t0buei088zedh03aqac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625966</id>
      <parentid>3625962</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қала мен стадиондары */</comment>
      <origin>3625966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132837" sha1="6b06hk0a07099dzvftty267pfems467" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}}  [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}}  [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}}  [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Флаг|США}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{location map+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Северная Америка|float=center|width=800|caption=Города-хозяева|places=
{{location map~|Северная Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос-Анджелес]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{location map~|Северная Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{location map~|Северная Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{location map~|Северная Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{location map~|Северная Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{location map~|Северная Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{location map~|Северная Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Флаг|США}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос-Анджелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Вместимость: '''83 000'''
|Вместимость: '''70 240'''
|-
|[[Файл:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Файл:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Флаг|США}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Флаг|США}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Вместимость: '''69 796'''
|Вместимость: '''72 000'''
|-
|[[Файл:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Файл:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Флаг|США}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;([[Область залива Сан-Франциско]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Флаг|США}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Вместимость: '''75 000'''
|Вместимость: '''65 878'''
|-
|[[Файл:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Файл:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Флаг|США}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Флаг|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Флаг|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Флаг|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Флаг|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Вместимость: '''67 518'''
|Вместимость: '''54 500'''
|Вместимость: '''53 500'''
|Вместимость: '''49 850'''
|Вместимость: '''45 500'''
|-
|[[Файл:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Файл:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Файл:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Файл:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Файл:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>6b06hk0a07099dzvftty267pfems467</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625972</id>
      <parentid>3625966</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қала мен стадиондары */</comment>
      <origin>3625972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132929" sha1="noub18wzq257do4fvy7n112a7w7jlys" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{location map+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Северная Америка|float=center|width=800|caption=Города-хозяева|places=
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;([[Область залива Сан-Франциско]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>noub18wzq257do4fvy7n112a7w7jlys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625974</id>
      <parentid>3625972</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қала мен стадиондары */</comment>
      <origin>3625974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132939" sha1="g64ugjb27vhid5ncypt6aenoxr0bzlu" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{location map+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{location map~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;([[Область залива Сан-Франциско]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>g64ugjb27vhid5ncypt6aenoxr0bzlu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625977</id>
      <parentid>3625974</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:45:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қала мен стадиондары */</comment>
      <origin>3625977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133007" sha1="eejcecinz4n72ljhyr2l2npjnk8l6s8" xml:space="preserve">{{Футбол құрамаларының жарысы
  | өткізу орыны      = {{USA}}&lt;br /&gt;{{CAN}}&lt;br /&gt;{{MEX}}
  | қалалар     = 16
  | стадиондар   = 16
  | іріктеу мерзімі = 
  | финал мерзімі      = 11 маусым – 19 шілде 2026
  | атауы   = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
 |tourney_name = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
  | логотипі      = 2026 FIFA World Cup.png
  | қатысушылар саны = 48
  | финалдағы қатысушылар = 
  | чемпион    = 
  | рет        = 
  | 2 орын    = 
  | 3 орын    = 
  | 4 орын    = 
  | финал өтетін орыны      = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
  | ойналған мачтар саны    = 85
  | іріктеудегі ойындар     = 899
  | голдар саны     = 249
  | іріктеудегі голдар саны = 2527
  | келушілер_саны   = 5498919
  | бомбардир  = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]&lt;br /&gt;{{Ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
  | бголдар     = 6
  | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
  | іголдар    = 16
  | үздік ойыншы     = 
  | үздік қақпашы    = 
  | үздік жас ойыншы = 
  |алд           = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
  |кел           = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).

== Өтетін жерді таңдау ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align=&quot;left&quot; |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align=&quot;left&quot; |{{MAR}}
|65
|}

=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.

== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады

== Іріктеу турнирі ==

=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін 
орын
!Мүшелер 
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot;
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan=&quot;3&quot; |Ұйымдастырушы
| rowspan=&quot;3&quot; |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}

== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width=&quot;90&quot; |Континент (конфедерация)
! width=&quot;80&quot; |Жалпы орын
! width=&quot;80&quot; |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width=&quot;80&quot; |Бос орындар
! width=&quot;80&quot; |Барлық тіркелген командалар
! width=&quot;80&quot; |Финалға өтті
! width=&quot;80&quot; |Шығу мүмкіндігі барлар
! width=&quot;80&quot; |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width=&quot;80&quot; |Ұтылды немесе шығарылды
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің басталуы
! width=&quot;115&quot; |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

== Қала мен стадиондары ==

: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):                                                                                                                                                                                  

: A {{dagger}} — алдыңғы әлем біріншілігін өткізуге қолданылған стадион ([[Мексика]] мен [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]])
: A {{double-dagger}} — жабық стадион
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Байрақ|Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Ист-Ратерфорд]]&lt;br&gt;([[Нью-Йорк]] — [[Нью-Джерси]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;br&gt;([[Даллас]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Хьюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ацтека|Эстадио Сьюдад-де-Мехико]]{{dagger}}
|[[Метлайф-стэдиум|Нью-Йорк — Нью-Джерси Стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти Стэдиум|Даллас Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Эрроухед Стэдиум|Канзас-Сити Стэдиум]]
|[[Эн-ар-джи Стэдиум|Хьюстон Стэдиум]]{{double-dagger}}
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''80 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|[[Сурет:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Сурет:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Сурет:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Сурет:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|colspan=3 rowspan=12|{{ПозКарта+|alt=Canada USA Mexico laea location map.svg|Солтүстік Америка|float=center|width=800|caption=Қабылдаушы қалалар|places=
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=33.755|long=-84.39|label='''[[Атланта]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=42.065278|long= -71.248333|label='''[[Бостон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=32.775833|long=-96.796667|label='''[[Даллас]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=29.762778|long=-95.383056|label='''[[Хьюстон]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.099722|long=-94.578333|label='''[[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=34.05|long=-118.25|label='''[[Лос Анжелес]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.775278|long=-80.208889|label='''[[Майами]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=40.817097|long=-74.085024|label='''[[Нью-Йорк]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=39.9500|long=-75.1667|label='''[[Филадельфия]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=37.4032|long=-121.9698|label='''[[Сан-Франциско]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=47.5952|long=-122.3316|label='''[[Сиэтл]]'''}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=49.28|long=-123.12|label='''[[Ванкувер]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=43.7|long=-79.4|label='''[[Торонто]]'''|position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=19.302911 |long=-99.150442 |label='''[[Мехико]]'''|position=right}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=25.722806 |long=-100.312056 |label='''[[Монтеррей]]''' |position=left}}
{{ПозКарта~|Солтүстік Америка|lat=20.681667 |long=-103.462778 |label= '''[[Гвадалахара]]''' |position=left}}
}}
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;br&gt;([[Лос Анжелес]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенц Стэдиум|Атланта Стэдиум]]{{double-dagger}}
|[[Соу-Фай Стэдиум|Лос-Анджелес Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|[[Сурет:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Сурет:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Филадельфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд|Филадельфия Стэдиум]]
|[[Люмен Филд|Сиэтл Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|[[Сурет:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Сурет:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;br&gt;([[Область залива Сан-Франциско]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Фоксборо]]&lt;br&gt;([[Бостон]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Ливайс Стэдиум|Сан-Франциско-Бэй-Эриа Стэдиум]]
|[[Джиллетт Стэдиум|Бостон Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|[[Сурет:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Сурет:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Байрақ|АҚШ}} [[Майами-Гарденс]]&lt;br&gt;([[Майами]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]&lt;br&gt;([[Монтеррей]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Мексика}} [[Сапопан]]&lt;br&gt;([[Гвадалахара]])&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Байрақ|Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Хард Рок Стэдиум|Майами Стэдиум]]
|[[Би-Си Плейс]]{{double-dagger}}
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Эстадио Монтеррей]]
|[[Акрон (стадион)|Эстадио Гвадалахара]]
|[[Бимо Филд|Торонто Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67 518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|[[Сурет:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Сурет:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Сурет:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Сурет:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | A тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | B тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | C тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | E тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | F тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | G тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot; | I тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | J тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | K тобы
! style=&quot;width:25%&quot; | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}

== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті&lt;br&gt;{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}}|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Чехия}}
| голдар1                   = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 44 895
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|ОАР}}
| голдар1                   = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 442
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 45 522
| төреші                    = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Мексика}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}&lt;br&gt;[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1                   = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}

=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}}|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}}|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}}|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 002
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1                   = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 67 966
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}&lt;br&gt;[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}&lt;br&gt;[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 026
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 6:0
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}&lt;br&gt;[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}&lt;br&gt;[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}&lt;br&gt;[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2                   = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Катар}}
| голдар1                   = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2                   = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}

=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бразилия 1–1 Марокко). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=brazmor}}|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}}{{efn|name=brazmor}}|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}}|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}&lt;br&gt;[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп                      = 0:3
| команда2                  = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}&lt;br&gt;[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Гаити}}
| голдар1                   = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}&lt;br&gt;[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}

=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустралия 0–0 Парагвай). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=auspar}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}{{efn|name=auspar}}|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}}|1|0|2|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 4:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}&lt;br&gt;[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Түркия}}
| голдар1                   = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}&lt;br&gt;[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1                   = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}}
| голдар2                   = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}&lt;br&gt;[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 492
| төреші                    = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 827
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}

=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}}|2|0|1|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}}|2|0|1|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 7:1
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}&lt;br&gt;[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}&lt;br&gt;[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 021
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 274
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2                   = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 598
| төреші                    = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Германия}}
| голдар1                   = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}&lt;br&gt;[[Гонсало Плата]] {{гол|77}}
| голдар2                   = [[Лерой Сане]] {{гол|2}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}

=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|2|1|0|10|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|2|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}}|0|0|3|2|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}&lt;br&gt;[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 285
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Тунис}}
| голдар1                   = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}&lt;br&gt;[[Александер Исак]] {{гол|30}}&lt;br&gt;[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}&lt;br&gt;[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 50 987
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 5:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}&lt;br&gt;[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}&lt;br&gt;[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 0:4
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Даити Камада]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}&lt;br&gt;[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}}
| голдар2                   = [[Антони Эланга]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 137
| төреші                    = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1                   = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 68 391
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}

=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Бельгия 1–1 Мысыр). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=belgegy}}|1|2|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}}{{efn|name=belgegy}}|1|2|0|5|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|2|4|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 775
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}&lt;br&gt;[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 108
| төреші                    = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 70 317&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2                   = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}&lt;br&gt;[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}&lt;br&gt;[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Иран}}
| голдар1                   = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}}
| голдар2                   = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}}
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 66 925
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп                      = 1:5
| команда2                  = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1                   = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}}
| голдар2                   = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}&lt;br&gt;[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}&lt;br&gt;[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 52 497
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}

=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|2|1|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|3|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Уругвай 1–1 Сауд Арабиясы). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=urusaud}}|0|2|1|3|4}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}{{efn|name=urusaud}}|0|2|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 67 640
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1                   = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 62 764
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 4:0
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}&lt;br&gt;[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}&lt;br&gt;[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 2:2
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2                   = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}&lt;br&gt;[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 003
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп                      = 65-матч
| команда2                  = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп                      = 66-матч
| команда2                  = {{футбол|Испания}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}

=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}}|3|0|0|10|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|8|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|3|1|12}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2                   = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 545
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2                   = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 106
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}&lt;br&gt;[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 3:2
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2                   = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп                      = 1:4
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = [[Тело Осгор]] {{гол|21}}
| голдар2                   = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}&lt;br&gt;[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 64 146
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Ирак}}
| голдар1                   = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}&lt;br&gt;[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}&lt;br&gt;[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}

=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}}|3|0|0|8|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}{{efn|Бетпе-бет шайқаста тең ойын болды (Аустрия 3–3 Алжир). Жеңімпаз жалпы гол айырмашылығы негізінде.|name=australg}}|1|1|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}{{efn|name=australg}}|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}}|0|0|3|3|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Иордания}}
| голдар1                   = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}&lt;br&gt;[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2                   = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 527
| төреші                    = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2                   = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}&lt;br&gt;[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 68 371
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп                      = 3:3
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = [[Рафик Бельгали]] {{гол|45}}&lt;br&gt;[[Рияд Маһрез]] {{гол|60||90+3}}
| голдар2                   = [[Марко Арнаутович]] {{гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсель Забитцер]] {{гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджич]] {{гол|90+6}}
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 69 045
| төреші                    = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1                   = [[Мұса Тамари]] {{гол|55}}
| голдар2                   = [[Джовани Ло Чельсо]] {{гол|19}}&lt;br&gt;[[Лаутаро Мартинес]] {{гол|31|[[Пенальти|пен.]]}}&lt;br&gt;[[Лионель Месси]] {{гол|80}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 649
| төреші                    = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}

=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}}|2|1|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|2|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|3|2|11}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2                   = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп                      = 1:3
| команда2                  = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1                   = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}&lt;br&gt;[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}&lt;br&gt;[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 5:0
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}&lt;br&gt;[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 45 358
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Португалия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 64 478
| төреші                    = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп                      = 3:1
| команда2                  = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1                   = [[Йоан Висса]] {{гол|68|[[Пенальти|пен.]]|90+1}}&lt;br&gt;[[Фистон Майеле]] {{гол|78}}
| голдар2                   = [[Эльдор Азаматович Шомурадов|Эльдор Шомурадов]] {{гол|10}}
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 68 239
| төреші                    = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}

=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|2|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Хорватия}}|2|0|1|5|5|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|3|0|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 4:2
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2                   = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}&lt;br&gt;[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 70 389
| төреші                    = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп                      = 1:0
| команда2                  = {{футбол|Панама}}
| голдар1                   = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 42 942
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 0:0
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 983
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 43 036
| төреші                    = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп                      = 0:2
| команда2                  = {{футбол|Англия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Джуд Беллингем]] {{гол|62}}&lt;br&gt;[[Харри Кейн]] {{гол|67}}
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = [[Петар Сучич]] {{гол|31}}&lt;br&gt;[[Никола Влашич]] {{гол|83}}
| голдар2                   = [[Деррик Люккассен]] {{гол|73}}
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 68 324
| төреші                    = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}

=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|1|1|1|4|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|1|1|7|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Гана}}{{efn|Тәртіп ұпайы: Гана −3, Эквадор −5|name=ghanecu}} (L)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Эквадор}}{{efn|name=ghanecu}} (E)|1|1|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B)|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Алжир}} (J)|1|1|1|5|7|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Сенегал}} (I)|1|0|2|8|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Уругвай}} (H)|0|2|1|3|4}}
{{ФутболКестеСоңы}}

== Плей-офф ==
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}|1 (3)|'''{{футбол|Парагвай}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (4)'''
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|'''{{футбол|Франция}}'''|'''3'''|{{футбол|Швеция}}|0
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}|0|'''{{футбол|Канада}}'''|'''1'''
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}|1 (2)|'''{{футбол|Марокко}}''' ([[Пенальти|п.]])|'''1 (3)'''
|2 шілде – [[Торонто]]|{{футбол|Португалия}}||{{футбол|Хорватия}}|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Испания}}||{{футбол|Аустрия}}|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|{{футбол|Бельгия}}||{{футбол|Сенегал}}|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|'''{{футбол|Бразилия}}'''|'''2'''|{{футбол|Жапония}}|1
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|'''{{футбол|Норвегия}}'''|'''2'''
|30 маусым – [[Мехико]]|'''{{футбол|Мексика}}'''|'''2'''|{{футбол|Эквадор}}|0
|1 шілде – [[Атланта]]|{{футбол|Англия}}||{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||{{футбол|Кабо-Верде}}|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||{{футбол|Мысыр}}|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||{{футбол|Алжир}}|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|{{футбол|Колумбия}}||{{футбол|Гана}}|

|4 шілде – [[Филадельфия]]|{{футбол|Парагвай}}||{{футбол|Франция}}|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|{{футбол|Канада}}||{{футбол|Марокко}}|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Норвегия}}|
|5 шілде – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|

|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|

|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|

|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|


|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}

=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп                      = 0:1
| команда2                  = {{футбол|Канада}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = [[Стивен Эуштакиу]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 69 237
| төреші                    = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 2:1
| команда2                  = {{футбол|Жапония}}
| голдар1                   = [[Каземиро]] {{гол|56}}&lt;br&gt;[[Габриэл Мартинелли]] {{гол|90+5}}
| голдар2                   = [[Кайсю Сано]] {{гол|29}}
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 68 777
| төреші                    = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1                   = [[Кай Хаверц]] {{гол|54}}
| голдар2                   = [[Хулио Сесар Энсисо (футболшы, 2004)|Хулио Сесар Энсисо]] {{гол|42}}
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 63 945
| төреші                    = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 3:4
| ком1                      = {{ublist
 |[[Кай Хаверц]] {{пенмүлт}}
 |[[Йозуа Киммих]] {{пенгол}}
 |[[Жамал Мусиала]] {{пенгол}}
 |[[Ник Вольтемаде]] {{пенмүлт}}
 |[[Надим Амири]] {{пенгол}}
 |[[Йонатан Та]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{пенгол}}
 |[[Густаво Гомес]] {{пенгол}}
 |[[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{пенгол}}
 |[[Антонио Санабрия]] {{пенмүлт}}
 |[[Фабиан Бальбуэна]] {{пенмүлт}}
 |[[Хосе Канале]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп                      = 1:1
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = [[Коди Гакпо]] {{гол|72}}
| голдар2                   = [[Исса Диоп]] {{гол|90+2}}
| стадион                   = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер               = 51 243
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{Пенальтилер сериясы
| есеп                      = 2:3
| ком1                      = {{ublist
 |[[Тен Копмейнерс]] {{пенгол}}
 |[[Джастин Клюйверт]] {{пенмүлт}}
 |[[Ваут Вегхорст]] {{пенгол}}
 |[[Квинтен Тимбер]] {{пенмүлт}}
 |[[Крисенсио Саммервилл]] {{пенмүлт}}
}}
| ком2                      = {{ublist
 |[[Нейл Эль-Айнауи]] {{пенмүлт}}
 |[[Суфьян Рахими]] {{пенгол}}
 |[[Шемсдин Тальби]] {{пенгол}}
 |[[Ашраф Хакими]] {{пенмүлт}}
 |[[Исмаэль Сайбари]] {{пенгол}}
}}
| фон                       = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп                      = 1:2
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = [[Амад Диалло]] {{гол|74}}
| голдар2                   = [[Антонио Нуса]] {{гол|39}}&lt;br&gt;[[Эрлинг Холанд]] {{гол|86}}
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 69 665
| төреші                    = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп                      = 3:0
| команда2                  = {{футбол|Швеция}}
| голдар1                   = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|45||74}}&lt;br&gt;[[Брадли Баркола]] {{гол|53}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 80 663
| төреші                    = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 2:0
| команда2                  = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1                   = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|22}}&lt;br&gt;[[Рауль Хименес]] {{гол|31}}
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 80 824
| төреші                    = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп                      = 80-матч
| команда2                  = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп                      = 82-матч
| команда2                  = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп                      = 81-матч
| команда2                  = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп                      = 84-матч
| команда2                  = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп                      = 83-матч
| команда2                  = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп                      = 85-матч
| команда2                  = {{футбол|Алжир}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп                      = 88-матч
| команда2                  = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп                      = 86-матч
| команда2                  = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп                      = 87-матч
| команда2                  = {{футбол|Гана}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}


=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп                      = 90-матч
| команда2                  = {{футбол|Марокко}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп                      = 89-матч
| команда2                  = {{футбол|Франция}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп                      = 91-матч
| команда2                  = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1                  = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп                      = 92-матч
| команда2                  = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 93-матч
| команда2                  = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 94-матч
| команда2                  = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 95-матч
| команда2                  = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 96-матч
| команда2                  = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 97-матч
| команда2                  = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1                  = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 98-матч
| команда2                  = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 99-матч
| команда2                  = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 100-матч
| команда2                  = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1                  = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 101-матч
| команда2                  = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 102-матч
| команда2                  = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 103-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі                   = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]&lt;br&gt;15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1                  = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп                      = 104-матч
| команда2                  = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1                   = 
| голдар2                   = 
| стадион                   = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер               = 
| төреші                    = 
}}

== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 74 матчында 219 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,96 гол (2026 жылғы 30 маусым ақпаратынша; 00:15 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). '''Жуан мәтінмен''' чемпионатта әлі белсенді ойыншылар белгіленген.

;6 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аргентина}} '''[[Лионель Месси]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Килиан Мбаппе]]'''
{{div col end}}

;5 гол
*{{футбол-ту|Норвегия}} '''[[Эрлинг Холанд]]'''

;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Винисиус Жуниор]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} '''[[Усман Дембеле]]'''
{{div col end}}

;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} '''[[Матеус Кунья]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Джонатан Дэвид]]'''
*{{футбол-ту|Конго Демократиялық Республикасы}} '''[[Йоан Висса]]'''
*{{футбол-ту|Англия}} '''[[Харри Кейн]]'''
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Хулиан Киньонес]]'''
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Исмаэль Сайбари]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Исмаила Сарр]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Жоан Манзамби]]'''
{{div col end}}

;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Алжир}} '''[[Рияд Маһрез]]'''
*{{футбол-ту|Аустрия}} '''[[Марко Арнаутович]]'''
*{{футбол-ту|Бельгия}} '''[[Леандро Троссард]]'''
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} '''[[Эрмин Махмич]]'''
*{{футбол-ту|Канада}} '''[[Кайл Ларин]]'''
*{{футбол-ту|Колумбия}} '''[[Даниэль Муньос Мехия]]'''
*{{футбол-ту|Франция}} [[Брадли Баркола]]
*{{футбол-ту|Иран}} [[Рамин Резаэян]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Амад Диалло]]
*{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} '''[[Рауль Хименес]]'''
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Португалия}} '''[[Криштиану Роналду]]'''
*{{футбол-ту|Сенегал}} '''[[Пап Гейе]]'''
*{{футбол-ту|Испания}} '''[[Микель Оярсабаль]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Ясин Айяри]]'''
*{{футбол-ту|Швеция}} '''[[Антони Эланга]]'''
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Рубен Варгас]]'''
*{{футбол-ту|АҚШ}} '''[[Фалорин Балоган]]'''
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}

;1 автогол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Аустралия}} '''[[Камерон Берджесс]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Мысыр}} '''[[Мохамед Хани]]''' (Бельгияға қарсы)
*{{футбол-ту|Ирак}} [[Аймен Хусейн]] (Норвегияға қарсы)
*{{футбол-ту|Иордания}} [[Язан әл-Араб]] (Аустрияға қарсы)
*{{футбол-ту|Марокко}} '''[[Яссин Буну]]''' (Гаитиге қарсы)
*{{футбол-ту|Парагвай}} '''[[Дамьян Бобадилья]]''' (АҚШ-қа қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Махмуд Абунада]] (Босния және Герцеговинаға қарсы)
*{{футбол-ту|Катар}} [[Мохамед Манай]] (Канадаға қарсы)
*{{футбол-ту|Сауд Арабиясы}} [[Хасан ат-Тамбакти]] (Испанияға қарсы)
*{{футбол-ту|Швейцария}} '''[[Миро Мухайм]]''' (Катарға қарсы)
*{{футбол-ту|Тунис}} [[Эльес Схири]] (Нидерландқа қарсы)
*{{футбол-ту|Өзбекстан}} [[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] (Португалияға қарсы)
{{div col end}}

=== Тәртіп ===
Ойыншы немесе команданың ресми өкілі келесі бұзушылықтар үшін турнирдің келесі ойынынан автоматты түрде шеттетіледі:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |language=en |publisher=[[FIFA]]}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |date=2025-06-23}}&lt;/ref&gt;
*Қызыл карточка алғаны (ауыр құқық бұзушылықтар үшін қызыл карточка мерзімі ұзартылуы мүмкін);
*және турнирде екі сары қағаз алғаны үшін;{{efn|Матчтан кейінгі пенальти кезінде сары қағаз көрсетілмейді. Ойыншы матч кезінде екі сары қағаз алып та ойнай бере алады, бірақ турнир кезінде бұл есептелетін болады.}} сары қағаздар топтық кезең аяқталғаннан кейін және ширек финалдан кейін күшін жояды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |title=FIFA Council increases record financial distribution to all 48 Participating Member Associations at the FIFA World Cup 2026 |language=en |publisher=[[FIFA]] |date=2025-06-28 |accessdate=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|+ Ойыншы, не ресми өкілге қойылған дисквалификациялар
|-
! Ойыншы
! class=unsortable |Бұзақылығы
! Қуылды
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Сфифело Ситхоул]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Темба Зване]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)&lt;br&gt;[[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)&lt;br&gt;[[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матч (28 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Мексика}} [[Сесар Монтес]]
| {{қуылды}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республикасы]]на қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Оңтүстік Африка Республикасы}} [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]]
| {{СҚ}}; [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матчта (1-матч; 11 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехия]]ға қарсы матч (2-матч; 18 маусым)
| [[#A тобы|A тобы]]ндағы [[Оңтүстік Корея Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Корея]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Тарик Мухаремович]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Катар Ұлттық футбол құрамасы|Катар]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Хомам Ахмед]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Катар}} [[Ассим Мадибо]]
| {{қуылды}}; [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Канада Ұлттық футбол құрамасы|Канада]]ға қарсы матчта (2-матч; 18 маусым)
| [[#B тобы|B тобы]]ндағы [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина]]ға қарсы матч (3-матч; 24 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Мигель Альмирон]]
| {{қуылды}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]]ға қарсы матчта (2-матч; 19 маусым)
| [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3-матч; 25 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Бельгия}} [[Натан Нгой]]
| {{қуылды}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Кабо-Верде}} [[Сидни Кабрал]]
| {{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (1-матч; 15 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)
| [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]]на қарсы матч (3-матч; 26 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Парагвай}} [[Диего Гомес (парагвайлық футболшы)|Диего Гомес]]
| {{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]]-қа қарсы матчта (1-матч; 12 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#D тобы|D тобы]]ндағы [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матчта (3-матч; 25 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]ға қарсы матч (29 маусым)
|-
| {{футбол-ту|Ирак}} [[Ребин Сулака]]
| {{Қуылды}}; [[#I тобы|I тобы]]ндағы [[Сенегал Ұлттық футбол құрамасы|Сенегал]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
| {{Қуылды}}; [[#H тобы|H тобы]]ндағы [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|-
| {{футбол-ту|Мысыр}} [[Моханад Лашин]]
| {{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы|Жаңа Зеландия]]ға қарсы матчта (2-матч; 21 маусым)&lt;br&gt;{{СҚ}}; [[#G тобы|G тобы]]ндағы [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иран]]ға қарсы матчта (3-матч; 26 маусым)
| [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Аустралия Ұлттық футбол құрамасы|Аустралия]]ға қарсы матч (3 шілде)
|-
| {{футбол-ту|Эквадор}} [[Пьеро Инкапье]]
| {{Қуылды}}; [[#32 команда кезеңі|32 команда кезеңі]]ндегі [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексика]]ға қарсы матч (30 маусым)
| ''Дисквалификация турнирден тыс орын алды''
|}

== Марапаттары ==
=== Сыйлық ақша ===
2026 жылғы сәуірде [[ФИФА]] барлық қатысушы елдер үшін жүлделерді растады, кеңейтілген турнирдің жалпы бөлінуі 871 миллион АҚШ долларын құрады, бұл алдыңғы турнирдің жүлде қорының екі есесіне жуық. Жалпы сомасы 871 миллион доллардың 671 миллион доллары ойын негізделген жүлделерге кетеді, қалған 200 миллион доллар командалар арасында ойын сапасына қарамастан төленеді. Әрбір білікті команда 2,5 миллион доллар көлемінде дайындық ақшасын алады; мұны топтық кезеңдегі жарыстан шығарылумен бірге есептегенде, әр командаға ең аз жалпы сома 12,5 миллион доллар беріледі, ал жеңімпаз 62,5 миллион долларға дейін алады.

{{Ілеспе тақырыпша}}
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Ойын сапасы негізделген сыйлық ақша
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Орны
! rowspan=&quot;2&quot; | Команда саны
! colspan=&quot;2&quot; | Сыйлығы (миллиондарда)
|-
! Әр командаға
! Жалпы
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Чемпиондар
| 1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 2-орын
| 1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 3-орын
| 1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 4-орын
| 1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 5–8-орындар (ширек финал)
| 4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 9–16-орындар (16 команда кезеңі)
| 8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 17–32-орындар (32 команда кезеңі)
| 16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | 33–48-орындар (топтық кезең)
| 16
| $10
| $160
|-
! Жалпы
! 48
! colspan=&quot;2&quot; |$671
|}

=== Жеке ойыншы және құрама марапаттары ===
{{Толық мақала|Футболдан әлем біріншілігінің марапаттары}}
Әрбір әлем чемпионаты аяқталған соң ФИФА жақсы көзге түскен футболшылар мен құраманы түрлі номинациялармен марапаттайды. Қазіргі күнде негізгі мараппаттар мен атақтар төмендегіше:
*«Алтын доп» — Ең үздік футболшыға.
*«Алтын бутцы» — Үздік сұрмергенге
*«Алтын қолғап» немесе «adidas Golden Glove» — үздік қақпашыға (2006 жылға дейін Лев Яшин атындағы жүлде).
*Үздік жас ойыншы — 21 жасқа дейінгі футболшылардың арасындағы ең үздігіне.
*«Адал ойын» немесе Fair Play — Адалдығымен көзге түскен құрамаға

== Ескертпелер ==
{{Notelist}}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]</text>
      <sha1>eejcecinz4n72ljhyr2l2npjnk8l6s8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әл-Ахли (футбол клубы, Каир)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>612154</id>
    <revision>
      <id>3625871</id>
      <parentid>3478785</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3625871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4866" sha1="huwx9c4oin0is75als0j3tzkemsr1gz" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{Flagicon|Мысыр}} Әл-Ахли Каир
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = Al-Ahly Sporting Club
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = [[1907 жыл]]
 |таратылды       = 
 |стадионы        = [[Халықаралық стадион (Каир)]]
 |сыйымдылығы     = 
 |иесі            = 
 |президенті      = {{Flagicon|Мысыр}} Хассан Хамди
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = {{Flagicon|Франция}} Патрис Картеорн
 |капитаны        = {{Flagicon|Мысыр}} Ахмад Билал
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = Премьер-Лига
 |маусым          = 2025/26
 |орын            = 3.
 |сайты           = 
| pattern_la1 = _alahly2324h
| pattern_b1 = _alahly2324h
| pattern_ra1 = _alahly2324h
| pattern_sh1 = _alahly2324h
| pattern_so1 = _3 stripes white
| leftarm1 = F20000
| body1 = F20000
| rightarm1 = F20000
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = F20000
| pattern_la2 = _alahly2324a
| pattern_b2 = _alahly2324a
| pattern_ra2 = _alahly2324a
| pattern_sh2 = _alahly2324a
| pattern_so2 = _alahly2324a
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
}}
'''«Аль-Ахли»''' ({{lang-ar|النادي الأهلي}}) — [[Мысыр|мысырлық]] кәсіпқой футбол клубы. [[1907 жыл|1907 жылы]] құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Каирдегі Халықаралық стадионда өткізеді.

Африкадағы ең титулды клубтарды бірі: [[КАФ Чемпиондар Лигасы|КАФ Чемпиондар Лигасының]] 8 дүркін жеңімпазы, [[КАФ Суперкубогы|КАФ Суперкубогының]] 6 дүркін иегері. 19 рет Мысыр чемпионы атанған.

== Жетістіктері ==

=== Құрлықтық ===

* '''Чемпиондар Лигасы'''
** Жеңімпаз: 1982, 1987, 2001, 2005, 2006, 2008, 2012, 2013.
* '''[[КАФ кубок иелері кубогы|КАФ Кубок иелері кубогы]]'''
** Жеңімпаз: 1984, 1985, 1986, 1993
* '''[[КАФ Суперкубогы]]''' 
** Жеңімпаз: 2002, 2006, 2007, 2008, 2013, 2014

=== Құрлықаралық ===

* '''[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар арасындағы әлем біріншілігі]]'''
** 3 орын  2006
* '''Афро-Азия чемпионаты'''
** Чемпион 1988
* '''Араб Чемпиондар Лигасы'''
** Жеңімпаз 1996
* '''Араб кубок иелері кубогы'''
** Жеңімпаз 1995
* '''Араб суперкубогы'''
** Жеңімпаз 1997, 1998

=== Ұлттық ===

* '''Чемпионат'''
** Чемпион (45): 1948/49, 1949/50, 1950/51, 1952/53, 1953/54, 1955/56, 1956/57, 1957/58, 1958/59, 1960/61, 1961/62, 1974/75, 1975/76, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1980/81, 1981/82, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2013/14, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2022/23, 2023/24, 2024/25
* '''Кубок''' 
** Жеңімпаз (35): 1923/24, 1924/25, 1926/27, 1927/28, 1929/30, 1930/31, 1936/37, 1939/40, 1941/42, 1942/43, 1944/45, 1945/46, 1946/47, 1948/49, 1949/50, 1950/51, 1952/53, 1955/56, 1957/58, 1960/61, 1965/66, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1983/84, 1984/85, 1988/89, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1995/96, 2000/01, 2002/03, 2005/06, 2006/07
* '''Суперкубок'''
** Жеңімпаз (7): 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011
* '''Хуссейн сұлтан кубогы'''
** Чемпион (7): 1922/23, 1923/24, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1930/31, 1937/38
* '''Каир Чемпионаты'''
** Чемпион (17): 1924/25, 1926/27, 1927/28, 1928/29, 1930/31, 1931/32, 1933/34, 1934/35, 1935/36, 1936/37, 1937/38, 1938/39, 1941/42, 1942/43, 1947/48, 1949/50, 1957/58

&lt;br /&gt;

== Танымал ойыншылары ==

* Махмуд Мохтар аль-Тетш
* Мұхаммед Абутрика
* Флавиу Амаду да Силва
* Хоссам Хассан
* Ваэль Гомаа
* Мотэб Эмад
* Ибрахим Байуми
* Абу Муссалам
* Ибрагим Саид
* Мұхаммед Баракат
* Шериф Экрами
* Хоссам Гали

[[Санат:Мысыр футбол клубтары]]
[[Санат:1907 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>huwx9c4oin0is75als0j3tzkemsr1gz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жувенал Амарижо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>630660</id>
    <revision>
      <id>3626116</id>
      <parentid>3487681</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="tug1q0kkayc8tvmf3rrcndxqyay9nsn" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Жувенал Амарижо
|лақап аты = ''Жува'' (Juva)
|туған күні = 27.11.1923
|туған жері = [[Санта-Витория-ду-Палмар]], [[Бразилия]]
|қайтыс болған күні = 30.10.2009
|қайтыс болған жері = [[Камасари]], [[Бразилия]]
|азаматтығы = {{flagicon|Бразилия|20px}} [[Бразилия]]
|рост = 
|позиция = қорғаушы
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
||{{flagicon|Бразилия|20px}} Виториенсе||1945—1947|{{flagicon|Бразилия|20px}} Фарропилья||}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|1947—1948|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Крузейро (футбол клубы, Порту-Алегри)|Крузейро]]|
|1949—1951|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Фламенго]]|82 (1)
|1951—1954|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Палмейрас]]|145 (2)
|1954—1958|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Баия (футбол клубы)|Баия]]|
|1958—1959|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Ипиранга (футбол клубы, Салвадор)|Ипиранга (Салвадор)]]|
||{{flagicon|Бразилия|20px}} Брасил де Пелотас|}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|1950|{{Футбол|Бразилия}} |11 (0)}}
|бапкер клубтары = {{футбол карьерасы
|1953|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Палмейрас]]|
}}
}}
'''Амарижо'''  Жувенал( {{Lang-pt|Juvenal Amarijo}} ; [[27 қараша]] [[1923 жыл|1923]], [[Санта-Витория-ду-Палмар|Санта Vitória Do Palmar]] - [[30 қазан]] [[2009 жыл|2009]], [[Камасари|Camaçari]]) — [[Бразилия|бразилиялық]] [[Футбол|футболшы]], [[қорғаушы]] 

== Мансап ==
Амирижо мансабын &quot;Виториенсе&quot; клубында бастады, содан кейін &quot;Фарропиглия&quot; клубында ойнады &lt;ref&gt;[http://blogxavante.com/index.php?title=materia_sobre_juvenal_amarijo&amp;more=1&amp;c=1&amp;tb=1&amp;pb=1 Materia sobre Juvenal Amarijo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218163502/http://blogxavante.com/index.php?title=materia_sobre_juvenal_amarijo&amp;more=1&amp;c=1&amp;tb=1&amp;pb=1 |date=2008-12-18 }}&lt;/ref&gt;, ол жерден 1947 жылы &quot;Крузейроға&quot; ауысты. 1949 жылы ол &quot;[[Фламенго|Фламенгоға]]&quot; барып, сол жерде 1949 жылдың 20 ақпанында &quot;Олария&quot; клубымен матчта алғашқы ойынын өткізді. Жувеналь үш жыл бойы &quot;Фламенгода&quot; ойнады, 82 матч өткізіп, 1 гол соқты (1950 ж. 11 ақпанда &quot;Ботафогоға&quot; қарсы матчта). 

&quot;Фламенгодан&quot; Жувеналь &quot;Палмейрасқа&quot; ауысып, онда 5 жыл өткізді. Ол Рио-Сан-Паулу турнирінде бірінші жылы командамен бірге жеңіске жетті, бірақ артық олжа алмады. Жувентал &quot;Палмейраста&quot; 145 матчта алаңға шықты (оның ішінде клуб 85 жеңіс, 27 тең ойын және 33 жеңіліс) және 2 гол соқты. 

&quot;Палмейрастан&quot; кейін, Жувеналь &quot;Баияда&quot; ойнады, онымен бірге ол екі рет мемлекет чемпионы атанды және [[Салвадор (Баия)|Сальвадорлық]] « Ипиранга» клубында доп тепті. 

2009 жылы 1950 жылғы әлем чемпионатының финалында ойнаған бразилиялық футболшылардың соңғысы болып ауруханада көз жұмды.

== Жетістіктер ==
* Освалдо Круз кубогының иегері : 1950 ж 
* Рока Кубогы жеңімпазы  : 1950 
* Рио-Сан-Паулу турнирінің чемпионы : 1951 ж 
* Баия штатының чемпионы : 1954, 1956 ж 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* Max Gehringer. A grande história dos mundiais. 1950, 1954, 1958. — e-galáxia, 2014. — 490 б.
* Nei Lopes. Enciclopédia Brasileira da Diáspora Africana. — Selo Negro Edições, 2004. — 715 б. — &lt;nowiki&gt;ISBN 85-87478-21-4&lt;/nowiki&gt;.
* Antonio Carlos Napoleão, Roberto Assaf. Seleção brasileira: 1914-2006. — Mauad Editora Ltda, 2006. — 403 б.

== Сілтемелер ==
* [http://sambafoot.com/en/players/245_Juvenal.html SambaFoot туралы ақпарат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305073118/http://www.sambafoot.com/en/players/245_Juvenal.html |date=2016-03-05 }} 
* [http://200.159.15.35/brasilnacopa/craques.aspx?j=132 Brasilnacopa туралы ақпарат]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* [http://terceirotempo.ig.com.br/quefimlevou_interna.php?id=1165&amp;sessao=f Terceirotempo.ig.com.br сайтындағы мақала]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 

[[Санат:Палмейрас ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Палмейрас ФК ойыншылары]]
[[Санат:Фламенго ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Бразилия футболшылары]]
[[Санат:30 қазанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:27 қарашада туғандар]]</text>
      <sha1>tug1q0kkayc8tvmf3rrcndxqyay9nsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626117</id>
      <parentid>3626116</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5890" sha1="ly7upr7n79lyega1p2hi4d1j8nd81fi" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі = Жувенал Амарижо
|лақап аты = ''Жува'' (Juva)
|туған күні = 27.11.1923
|туған жері = [[Санта-Витория-ду-Палмар]], [[Бразилия]]
|қайтыс болған күні = 30.10.2009
|қайтыс болған жері = [[Камасари]], [[Бразилия]]
|азаматтығы = {{flagicon|Бразилия|20px}} [[Бразилия]]
|рост = 
|позиция = қорғаушы
|жастар клубы = {{футбол карьерасы
||{{flagicon|Бразилия|20px}} Виториенсе||1945—1947|{{flagicon|Бразилия|20px}} Фарропилья||}}
|клубтары = {{футбол карьерасы
|1947—1948|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Крузейро (футбол клубы, Порту-Алегри)|Крузейро]]|
|1949—1951|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Фламенго]]|82 (1)
|1951—1954|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Палмейрас]]|145 (2)
|1954—1958|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Баия (футбол клубы)|Баия]]|
|1958—1959|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Ипиранга (футбол клубы, Салвадор)|Ипиранга (Салвадор)]]|
||{{flagicon|Бразилия|20px}} Брасил де Пелотас|}}
|ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы
|1950|{{Футбол|Бразилия}} |11 (0)}}
|бапкер клубтары = {{футбол карьерасы
|1953|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Палмейрас]]|
}}
}}
'''Амарижо'''  Жувенал( {{Lang-pt|Juvenal Amarijo}} ; [[27 қараша]] [[1923 жыл|1923]], [[Санта-Витория-ду-Палмар|Санта Vitória Do Palmar]] - [[30 қазан]] [[2009 жыл|2009]], [[Камасари|Camaçari]]) — [[Бразилия|бразилиялық]] [[Футбол|футболшы]], [[қорғаушы]] 

== Мансап ==
Амирижо мансабын &quot;Виториенсе&quot; клубында бастады, содан кейін &quot;Фарропиглия&quot; клубында ойнады &lt;ref&gt;[http://blogxavante.com/index.php?title=materia_sobre_juvenal_amarijo&amp;more=1&amp;c=1&amp;tb=1&amp;pb=1 Materia sobre Juvenal Amarijo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218163502/http://blogxavante.com/index.php?title=materia_sobre_juvenal_amarijo&amp;more=1&amp;c=1&amp;tb=1&amp;pb=1 |date=2008-12-18 }}&lt;/ref&gt;, ол жерден 1947 жылы &quot;Крузейроға&quot; ауысты. 1949 жылы ол &quot;[[Фламенго|Фламенгоға]]&quot; барып, сол жерде 1949 жылдың 20 ақпанында &quot;Олария&quot; клубымен матчта алғашқы ойынын өткізді. Жувеналь үш жыл бойы &quot;Фламенгода&quot; ойнады, 82 матч өткізіп, 1 гол соқты (1950 ж. 11 ақпанда &quot;Ботафогоға&quot; қарсы матчта). 

&quot;Фламенгодан&quot; Жувеналь &quot;Палмейрасқа&quot; ауысып, онда 5 жыл өткізді. Ол Рио-Сан-Паулу турнирінде бірінші жылы командамен бірге жеңіске жетті, бірақ артық олжа алмады. Жувентал &quot;Палмейраста&quot; 145 матчта алаңға шықты (оның ішінде клуб 85 жеңіс, 27 тең ойын және 33 жеңіліс) және 2 гол соқты. 

&quot;Палмейрастан&quot; кейін, Жувеналь &quot;Баияда&quot; ойнады, онымен бірге ол екі рет мемлекет чемпионы атанды және [[Салвадор (Баия)|Сальвадорлық]] « Ипиранга» клубында доп тепті. 

2009 жылы 1950 жылғы әлем чемпионатының финалында ойнаған бразилиялық футболшылардың соңғысы болып ауруханада көз жұмды.

== Жетістіктер ==
* Освалдо Круз кубогының иегері : 1950 ж 
* Рока Кубогы жеңімпазы  : 1950 
* Рио-Сан-Паулу турнирінің чемпионы : 1951 ж 
* Баия штатының чемпионы : 1954, 1956 ж

== Әдебиет ==
* Max Gehringer. A grande história dos mundiais. 1950, 1954, 1958. — e-galáxia, 2014. — 490 б.
* Nei Lopes. Enciclopédia Brasileira da Diáspora Africana. — Selo Negro Edições, 2004. — 715 б. — &lt;nowiki&gt;ISBN 85-87478-21-4&lt;/nowiki&gt;.
* Antonio Carlos Napoleão, Roberto Assaf. Seleção brasileira: 1914-2006. — Mauad Editora Ltda, 2006. — 403 б.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://sambafoot.com/en/players/245_Juvenal.html SambaFoot туралы ақпарат] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305073118/http://www.sambafoot.com/en/players/245_Juvenal.html |date=2016-03-05 }} 
* [http://200.159.15.35/brasilnacopa/craques.aspx?j=132 Brasilnacopa туралы ақпарат]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* [http://terceirotempo.ig.com.br/quefimlevou_interna.php?id=1165&amp;sessao=f Terceirotempo.ig.com.br сайтындағы мақала]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 

[[Санат:Палмейрас ФК жаттықтырушылары]]
[[Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары]]
[[Санат:Палмейрас ФК ойыншылары]]
[[Санат:Фламенго ФК ойыншылары]]
[[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]]
[[Санат:Бразилия футболшылары]]
[[Санат:30 қазанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:27 қарашада туғандар]]</text>
      <sha1>ly7upr7n79lyega1p2hi4d1j8nd81fi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Труа (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>631669</id>
    <revision>
      <id>3625874</id>
      <parentid>3507389</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3531" sha1="c8qfgy139new14hc0ak2t24s2h23n26" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{flagicon|Франция}} Труа
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = 
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = 1900
 |таратылды       = 
 |стадионы        = [[Стад де л’Об]]
 |сыйымдылығы     = 21877
 |иесі            = 
 |президенті      = 
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = {{flagicon|Португалия}} Руи Альмейда
 |капитаны        = {{flagicon|Франция}} 
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = Лига 2 
 |маусым          = 2024/25
 |орын            = 10
 |сайты           = 
|pattern_la1=_troyes1718h |pattern_b1=_troyes1718h |pattern_ra1=_troyes1718h |pattern_sh1=_troyes1718h |pattern_so1=_kappafootballestroyesac1718h
 |leftarm1=0000ff |body1=0000ff |rightarm1=0000ff |shorts1=0000ff |socks1=0000ff
 |pattern_la2=_troyes1718a |pattern_b2=_troyes1718a |pattern_ra2=_troyes1718a |pattern_sh2=_troyes1718a |pattern_so2=_kappafootballestroyesac1718a
 |leftarm2=ffffff |body2=ffffff |rightarm2=ffffff |shorts2=ffffff |socks2=ffffff
}}

'''«Труа»''' ({{lang-fr|Espérance Sportive Troyes Aube Champagne}}) — [[Франция|Францияның]] [[Труа-Мон|Труа]] қаласындағы футбол клубы. Қазіргі күнде Францияның 2-лигасында ойнайды.

== Статистикасы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Маусым
!Ранг
!Турнир
!Орын
!О
!Ж
!Т
!Ұ
!СД
!ЖД
!ҰП
|-
|1997/98
|2
|Лига 2
|5
|42
|16
|15
|11
|48
|38
|63
|-
|1998/99
|2
|Лига 2
|3
|38
|17
|13
|8
|48
|31
|64
|-
|1999/00
|1
|Лига 1
|14
|34
|13
|4
|17
|36
|52
|43
|-
|2000/01
|1
|Лига 1
|7
|34
|11
|13
|10
|45
|47
|46
|-
|2001/02
|1
|Лига 1
|7
|34
|13
|8
|13
|40
|35
|47
|-
|2002/03
|1
|Лига 1
|20
|38
|7
|10
|21
|23
|48
|31
|-
|2003/04
|2
|Лига 2
|10
|38
|13
|13
|12
|43
|48
|52
|-
|2004/05
|2
|Лига 2
|3
|38
|20
|8
|10
|61
|48
|68
|-
|2005/06
|1
|Лига 1
|17
|38
|9
|12
|17
|37
|47
|39
|-
|2006/07
|1
|Лига 1
|18
|38
|9
|12
|17
|39
|54
|39
|-
|2007/08
|2
|Лига 2
|6
|38
|15
|12
|11
|46
|44
|57
|-
|2008/09
|2
|Лига 2
|19
|38
|9
|11
|18
|39
|48
|38
|-
|2009/10
|3
|Лига 3
|2
|38
|19
|14
|5
|64
|31
|71
|-
|2010/11
|2
|Лига 2
|16
|38
|13
|7
|18
|35
|45
|46
|-
|2011/12
|2
|Лига 2
|3
|38
|17
|13
|8
|45
|35
|64
|-
|2012/13
|1
|Лига 1
|19
|38
|8
|13
|17
|43
|61
|37
|-
|2013/14
|2
|Лига 2
|10
|38
|15
|7
|16
|56
|44
|52
|-
|2014/15
|2
|Лига 2
|1
|38
|24
|6
|8
|61
|24
|78
|-
|2015/16
|1
|Лига 1
|20
|38
|3
|9
|26
|28
|83
|18
|-
|2016/17
|2
|Лига 2
|3
|38
|19
|9
|10
|59
|43
|66
|-
|2017/18
|1
|Лига 1
|19
|38
|9
|6
|23
|32
|59
|33
|}

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===
Лига 2

* Жеңімпаз (1): 2014/15

Франция кубогы

* Финалист (1): 1956

=== Халықаралық ===
Интертото кубогы

* Жеңімпаз (1): 2001

== Сілтемелер ==
* [http://www.estac.fr/ Ресми сайт]
* [http://www.estacweb.com/ Бейресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725034850/http://estacweb.com/ |date=2020-07-25 }}

[[Санат:Франция футбол клубтары]]
[[Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары]]</text>
      <sha1>c8qfgy139new14hc0ak2t24s2h23n26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Nurtenge</title>
    <ns>3</ns>
    <id>632851</id>
    <revision>
      <id>3625892</id>
      <parentid>3622644</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12548" sha1="45xayfvoefxwmg34xaucky5nlapirmm" xml:space="preserve">{{archive box|
&lt;center&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2020|2020]]&lt;br&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2021|2021]]&lt;br&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2022|2022]]&lt;br&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2023|2023]]&lt;br&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2024|2024]]&lt;br&gt;
[[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2025|2025]]
&lt;inputbox&gt;
type=fulltext
prefix=Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/
width=20
searchbuttonlabel=Мұрағаттан іздеу
&lt;/inputbox&gt;&lt;/center&gt;
}}
{{астынан}}
[[File:Slava Ukraini banner.jpg|center|500px|link=Украина жасасын!]]

&lt;!-- ЖАҢА ТАҚЫРЫПТЫ ЕҢ АСТЫНАН БАСТАҢЫЗ --&gt;

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы түн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:31, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Сурет ==

Суретті жүктеп бергеңізге рахмет! Кинопоискке тіркелген адамдар ғана суретті jpeg форматында жүктей алатын сияқты ғой. Айтпақшы, бұрынғы суреттерді жоймаса да болар еді. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:31, 2026 ж. қаңтардың 2 (+05)

:Ескі нұсқалары жойылған жоқ, тек администраторлар ғана көре алатын қылып жасырып қойдым. Басқа уикилер еркін емес файлдың ескі нұсқаларын сүйтеді екен :) Керек болса қайтадан көрінетін қылып істесе болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 21:00, 2026 ж. қаңтардың 3 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:58, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Панорама бостандығы ==

Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 23:51, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== CEE Newsletter is out now! ==

Dear all,

The first CEE Newsletter issue of 2026 is now live, and we are happy to share it with you.

The past few months have been anything but quiet across our region. From Wikimedia CEE Spring and the CEE Women Campaign, to cross-border collaborations, youth initiatives, and new ideas taking shape, there is a lot happening -- and this issue brings together many of those stories in one place.

You will find highlights from community activities, updates from the CEE Hub, international news, and a wide range of contributions from across the region. It is a good snapshot of what we have been working on together at the start of the year.

As always, thank you to everyone who contributed -- by writing, sharing updates, or supporting behind the scenes.

Take a moment to explore the issue and see what is going on across the region: https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/March_2026

As always, we have prepared a Russian version of the same issue: https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/March_2026/ru

Happy reading!

On behalf of the CEE Newsletter team,
Karo
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&amp;oldid=30270755 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Qazaqşa ==

Hello. I'm looking for Kazakh translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Қатысушы:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Қатысушы талқылауы:Eurohunter|талқылау]]) 12:57, 2026 ж. мамырдың 16 (+05)

:{{@|Eurohunter}} hi! Sure, where can I help you? [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:41, 2026 ж. мамырдың 16 (+05)
:: I'm looking for both Latin and Cyrylic translations of:
::: &quot;studio album by Basshunter&quot;
::: &quot;compilation album by Basshunter&quot;
::: &quot;song by Käärijä and Basshunter&quot;
::: &quot;single by Käärijä and Basshunter&quot;
::: &quot;promotional single by Basshunter&quot;
::: &quot;music video by Basshunter&quot;
::: &quot;lyric video by Basshunter and Alien Cut&quot;
::: &quot;Basshunter discography&quot;
::: &quot;Basshunter videography&quot;
::: &quot;швед әнші, музыкалық продюсер мен ди-джей&quot; in Latin
:::: [[Қатысушы:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Қатысушы талқылауы:Eurohunter|талқылау]]) 03:48, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)
:::::{{@|Eurohunter}} hi, sorry for late reply, I missed your message. Here they are, if you still need them:
:::::&quot;studio album by Basshunter&quot; - &quot;Basshunter студиялық альбомы&quot; - &quot;Basshunter stýdialyq albomy
:::::&quot;compilation album by Basshunter&quot; - &quot;Basshunter жинақ альбомы&quot; - &quot;Basshunter jinaq albomy&quot;
:::::&quot;song by Käärijä and Basshunter&quot; - &quot;Käärijä мен Basshunter әні&quot; - &quot;Käärijä мен Basshunter äni&quot;
:::::&quot;single by Käärijä and Basshunter&quot; - &quot;Käärijä мен Basshunter синглі&quot; - &quot;Käärijä мен Basshunter sińgli&quot;
:::::&quot;promotional single by Basshunter&quot; - &quot;Basshunter жарнамалық синглі&quot; - &quot;Basshunter jarnamalyq sińgli&quot;
:::::&quot;music video by Basshunter&quot; - &quot;Basshunter музыкалық видеосы&quot; - &quot;Basshunter mýzykalyq videosy&quot;
:::::&quot;lyric video by Basshunter and Alien Cut&quot; - &quot;Basshunter мен Alien Cut-тың мәтіндік музыкалық видеосы&quot; - &quot;Basshunter Alien Cut-tyń mätindik mýzykalyq videosy&quot;
:::::&quot;Basshunter discography&quot; - &quot;Basshunter дискографиясы&quot; - &quot;Basshunter diskografıasy&quot;
:::::&quot;Basshunter videography&quot; - &quot;Basshunter видеографиясы&quot; - &quot;Basshunter videografıasy&quot;
:::::&quot;'''швед әншісі, музыкалық продюсер және диджей'''&quot; (correct version) - &quot;shved änshisi, mýzykalyq prodýser jäne didjeı&quot;
:::::The Kazakh language still does not have a single, approved Latin alphabet, so the text in Latin may vary. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 21:40, 2026 ж. маусымның 7 (+05)

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&amp;oldid=30513878 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:54, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Сен әлі кішкентай баласың ==

Бала үлкен кісінің өңдемелерін жоққа шығаруға болмайды нұртеңге. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 17:02, 2026 ж. маусымның 1 (+05)

:Осыны «нұрбек ЕКІ МЫҢ ЖЕТІ» деген қатысушы айтып жатыр ма? [[File:SMirC-laugh.svg|20px]] -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:10, 2026 ж. маусымның 1 (+05)
::Ақылды баласың ғо келесіде олай жоққа шығарма. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 17:22, 2026 ж. маусымның 1 (+05)

== Сауатсыздау санат ==
[[:Санат:Соңғы жылы қайтыс болғандар]] деген қате жазылған атау. Шала болса да тұра берсін деп ойлау да қате, ренжіме... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 20:10, 2026 ж. маусымның 24 (+05)

== June 2026 CEE Newsletter is out ==

Dear all,

The [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026 June 2026 issue] of the CEE Newsletter has been published.

After a three years of being an editor of the Newsletter, this will be my last issue. Over the years, I've been putting on multiple hats and now is time to take one off. I would like to share many thanks to everyone I had the honor of collaborating with. Many of you are not only readers, but also authors. It was always a great joy to read all the amazing stories from all around the region, you are the ones making this newsletter special.

'''Read the full newsletter [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026 here].''' As always, we have prepared a [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026/ru Russian version] of the same issue. Happy reading! 

Take care,

Jan

--[[User:Janbery|janbery]] ([[User talk:Janbery|talk]]) 19:03, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&amp;oldid=30548854 тізімін пайдаланып User:Janbery@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#c-RaiymbekZh-20260703113100-Қолдағандар|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:22, 2026 ж. шілденің 3 (+05)</text>
      <sha1>45xayfvoefxwmg34xaucky5nlapirmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Милан Гавел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>633313</id>
    <revision>
      <id>3626195</id>
      <parentid>2736997</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6644" sha1="2byf042yeiz37ensh5ntryfexw03coe" xml:space="preserve">{{Футболшы
|есімі             = Милан Гавел
|туған күні           = 7.08.1994
|туған жері   = Бенешов, [[Чехия]]
|азаматтығы      = {{flagicon|Чехия|20px}} [[Чехия]]
|бойы             = 183
|салмағы              = 76
|позиция          = қорғаушы
|қазіргі клуб    = {{flagicon|Чехия|20px}} [[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория (Пльзень)]]
|номері            = 24
|клубтары = {{футбол карьерасы
|2013—2017|{{flagicon|Чехия|20px}} [[Богемианс 1905]]|56 (2)
|2017—|{{flagicon|Чехия|20px}} [[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория (Пльзень)]]|30 (2)
}}
}}

'''Милан Гавел''' ({{lang-cs|Milan Havel}}; [[7 тамыз]] [[1994 жыл]], [[Чехия]]) — чехиялық футболшы, қорғаушы.

== Клуб мансабы ==
Гавел өзінің мансабын « [[Богемианс 1905|Богемиянс 1905»]] клубында бастаған. 2013 жылдың 5 маусымында [[Соколов|Соколовтан]] шыққан [[ Баник (футбол клубы, Соколов)|Баникке]] қарсы матчта ол [[ Чехия чемпионаты|Чехия Лигасындағы]] алғашқы ойынын өткізді &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2013/06/05/czech-republic/2-liga/fk-banik-sokolov/bohemians-1905/1320380/|title=Баник Соколов VS. Богемианс 1905 0:0|publisher=soccerway.com|date=2013-06-05|lang=en}}&lt;/ref&gt; . Дебюттік маусымда Милан клубқа элиталық деңгейге көтерілуіне көмектесті. 2015 жылғы 7 наурызда [[ Прибрам (футбол клубы)|&quot;Прибрамға&quot;]] қарсы матчында ол [[ Чехия чемпионаты|Гамбринус лигасында]] алғашқы ойынын өткізді &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/03/07/czech-republic/czech-liga/bohemians-1905/1fk-pribram/1715995/|title=Богемианс 1905 VS. Пршибрам 3:1|publisher=soccerway.com|date=2015-03-07|lang=en}}&lt;/ref&gt; . 2016 жылы Гавел өзінің алғашқы голын 1905 жылы Богемиялықтарға қарсы « [[FC Zbrojovka Brno|Зброевкаға»]] қарсы дуэльде [[FC Zbrojovka Brno|соқты]] . 

2017 жылдың жазында Милан [[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Викторияға]] [[Пльзен|Пилсеннен]] көшіп келді. 25 шілдеде Гавел [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2017/18|Чемпиондар лигасының іріктеу матчында]] [[Румыния|румыниялық «]] [[Стяуа (футбол клубы)|Стяуаға»]] қарсы жаңа команда үшін алғашқы [[ УЕФА Чемпиондар лигасы 2017/2018. Біліктілік|ойынын]] бастады &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2017/07/25/europe/uefa-champions-league/sc-fc-steaua-bucuresti-sa/fc-viktoria-plzen/2515894/|title=Стяуа VS. Виктория Пльзень 3:3|publisher=soccerway.com|date=2017-07-25|lang=en}}&lt;/ref&gt; . 1 қазанда Гавел Виктория үшін алғашқы голын өзінің бұрынғы Богемиялықтар 1905 клубына қарсы соқты &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2017/10/01/czech-republic/czech-liga/fc-viktoria-plzen/bohemians-1905/2472387/|title=Виктория Пльзень VS. Богемианс 1905 2:1|publisher=soccerway.com|date=2017-10-01|lang=en}}&lt;/ref&gt; . Дебюттік маусымда ол ел [[ Футболдан Чехия чемпионаты 2017/2018|чемпионы атанды]] . 

== Халықаралық мансап ==
2017 жылы Гавел [[ Чехия ұлттық футбол командасы (21 жасқа дейін)|Чехияда]] өткен [[ Чехия ұлттық футбол командасы (21 жасқа дейін)|жастар құрамасы құрамасында]] [[Польша|Польшада]] [[ Футболдан жастар арасындағы Еуропа чемпионаты 2017 ж|өткен жастар арасындағы Еуропа чемпионатына]] қатысты. Турнирде ол [[ Германия ұлттық футбол командасы (21 жасқа дейін)|Германия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2017/06/18/europe/uefa-u21-championship/germany-under-21/czech-republic-under-21/2378416/|title=Германия (до 21) VS. Чехия (до 21) 2:0|publisher=soccerway.com|date=2017-06-18|lang=en}}&lt;/ref&gt;, [[ Италия ұлттық футбол командасы (21 жасқа дейін)|Италия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2017/06/21/europe/uefa-u21-championship/czech-republic-under-21/italy-under-21/2378421/|title=Чехия (до 21) VS. Италия (до 21) 3:1|publisher=soccerway.com|date=2017-06-21|lang=en}}&lt;/ref&gt; және [[ Дания ұлттық футбол құрамасы (21 жасқа дейін)|Дания]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2017/06/24/europe/uefa-u21-championship/czech-republic-under-21/denmark-under-21/2378427/|title=Чехия (до 21) VS. Дания (до 21) 2:4|publisher=soccerway.com|date=2017-06-24|lang=en}}&lt;/ref&gt; командаларына қарсы ойнады. 

== Жетістіктер ==
*Чехия чемпионы — 2017/18
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [https://www.fcviktoria.cz/hrac.asp?id=Milan-Havel-1015&amp;sezona=2020&amp;kategorie=MUZ Виктория сайтындағы профиль] 
* [http://int.soccerway.com/players/milan-havel/296378/ Футбол жолы статистикасы]
* [https://www.sports.ru/tags/161036264/ Sports.ru сайтындағы профиль]
* [https://repre.fotbal.cz/hrac/hraci/4362 Чехиялық футбол қауымдастығының сайтындағы профиль] 
* [https://www.fortunaliga.cz/hrac/2793-milan-havel Бірінші лигадағы профилі] 

[[Санат:Чехия футболшылары]]
[[Санат:Богемианс ФК ойыншылары]]
[[Санат:Виктория Пльзень ФК ойыншылары]]</text>
      <sha1>2byf042yeiz37ensh5ntryfexw03coe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Мағыпар</title>
    <ns>3</ns>
    <id>642479</id>
    <revision>
      <id>3625894</id>
      <parentid>3622451</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131161" sha1="ivopd9wm25yrtn9qz437ctfah25yr0l" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мағыпар}}

-- &lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылауы)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 14:55, 2020 ж. маусымның 29 (+06)

== Сөздерге сілтеу ==

Мақалаға тікелей қатысы жоқ әрі дұрыс сілтеме жасауыңызды доғарыңыз! Атырау облысы десе атырауға бір бөлек облысқа бір бөлек сияқты сілтеме жасауға болмайды. Тек тікелей мақалаға қатысты нәрселер болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 11:34, 2020 ж. шілденің 2 (+06)

== Жаңа мақала ==

Мақала жазғанда жалпы санат қоя салмай мақалаға тікелей қатысты санат қою керек, интеруики ұмытпаңыз. Сосын дереккөздер көшіре салмай қазақстандық сайттардан алу керек. Бір сөзде он рет сілтеудің қажеті жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:38, 2020 ж. шілденің 10 (+06)

== Сурет ==

Сурет:Атырау.Формация АҚ.jpg 
*Фармация АҚ деп өзгерте қоясыңдар ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:46, 2020 ж. шілденің 10 (+06)

== Интервал сақтау ==

Неге дереккөздеріңіз сөйлемнен бөлек арасы алшақ қойып жатсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:45, 2020 ж. шілденің 13 (+06)

:Қосып шығайын. Копировать еткеннен кейін түсуіне байланысты кеткен ғой, өзім де солай ойлағам бірақ әсері барын білмеппін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:31, 2020 ж. шілденің 13 (+06)

== Мақала мазмұны ==

Мақала жазғанда тікелей көшере салмай (газет, журнал, жаңалықтар сияқты жазылған), энциклопедиялық стильде бейтараптылықты сақтап жазған дұрыс. Байқағаным жазған мақалаларыңыз көбісі дайын нәрсені көшіре салғансыз. Солардың бәрін түзетіп шығыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:06, 2020 ж. шілденің 15 (+06)

:Қолымнан келгенше тырысайын.  Мен Атырау облысын  ықшамға келтіруге тырысқам. Енді бір ғана Атырау спортын толықтыру қалды, сосын болдым.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:55, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
::Содан кейін түзетерсіз) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:24, 2020 ж. шілденің 17 (+06)

== Сурет жүктеу ==

Суреттің дереккөзі дұрыс емес қой сізде. яндекс деп жалпылама емес қандай сайттан алғанын көрсет керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:32, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
*Менің алдымдағы автордың дереккөзі --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:30, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
::Түсінбедім --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:34, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:::Ол суретті мен жүктеген жоқпын, тек көшіріп алдым, Аркадий Юрьевич Волож --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:39, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:Уикипедияға сіз жүктедіңіз ғой. Сондықтан дұрыстап көрсету керек қайнарын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:12, 2020 ж. шілденің 20 (+06)

== Сурет:Шоқпартоғай.jpg ==

Сізге айтыпедім ғой суреттердің нақты дереккөзін көрсетіңіз деп, аталған суретті жедел жоюға ұсындым. Дереккөзді бассам яндекстің басты беті ғана шығып тұр ғой--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2020 ж. шілденің 31 (+06)

:Енді өзім түсірген фотоларды жүктеймін. Яндекстен алғасын соның дереккөзін көрсеттім.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:52, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
::Өзіңіздікі болса тіпті керемет[[File:SMirC-thumbsup.svg|20px]] --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:18, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)

::Байқап отырған боларсың суреттердің 90 пайызы өзім түсірген суреттер. Негізі Атырау облысында 200 ден астам елді мекен болсы соның 160 елді мекенін өзім түсіргем, өкінішке орай ноутбукка программа ауыстырғанда бәрі кетіп қалап 30-40 елді мекен қалды. Ең өкініштісі шетелдің 48 қаласының фотосы бірге жойылып кетті. Түсінбей отырғаным фотоның көбі Яндексте, сонда мен қандай дереккөз көрсетуім керек? Акиматтың сайты ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:31, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
:::Иә оны байқадым, бірақ та арасында интернеттен алынған суреттер бар екен, соны дұрыстап көрсету керек болған-ды. Авторын, жылын, қандай интернет сайттан және авторлық құқық бұзылмауы тиіс --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:03, 2020 ж. тамыздың 4 (+06)

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 00:52, 2020 ж. қыркүйектің 26 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақстан ауданы ==

{{tl|Қазақстан ауданы}} деген Қазақстанға арналған үлгі бар. Соны қолдану керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:21, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

*Мен ештеңеге ұрынған жоқпын.Үлгі бұрыннан тұр. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:29, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
::МММММММММ, сізді ұрынды деп сынап тұрған жоқпын, Атырау облысының аудандарын дамытып жатыр екенсіз. Соған ақыры үлгіні де ауыстырып жаңартып кетсеңіз деген кеңесімді айттым)

ПС: Тек мен үшін кетіп қалмаңыз (Нұрлан мырза айтып еді менің кесірімнен деп) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

:::Мен тағы не бүлдірдім деп шошып кетіп едім, сонда бұрынғы үлгілер қате ме? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:45, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

Түсіндім, айырмашылық бар екен. Сәл кейінірек түзермін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:52, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:Жоқ ол үлгі қате емес. Жалпыға арналған үлгі ғой. Кезінде Қазақстан үшін үлгілер жасағанмын (облыс, аудан, ауылдық округ үшін). Мысал ретінде Меркі ауданы мақаласын қарап шықсаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:57, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

== шы, ші жалғаулары ==

: цифрдан кейін - тұрса шы, ші т.б. жазылмайды. Мектепте жүргенде сызықшадан кейін осы жалғауларды жалғаймын деп мұғалімдерден талай ескерту алғанмын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:54, 2021 ж. сәуірдің 16 (+06)
:онда сызықшаныды алып тастау керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:16, 2021 ж. сәуірдің 17 (+06)

== Ордендер ==

Қазақстанға қатысты ордендер мен медальдар үлгісі бар. Соны қойсаңыз санаттар автоматты түрде пайда болады. '''Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан''' санатына өтіңіз. Туған/өлген жылдарда да солай --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:32, 2021 ж. маусымның 17 (+06)

== Санат қою ==

Саламатсыз, сізде санаттарды дүрыс бастап жатқан жоқсыз (түзетіп жатырмын). Солардың өңдеу тарихына кіріп көрсеңіз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:09, 2021 ж. шілденің 19 (+06)

== Толық мақала ==

Саламатсыз, ''толық мақала'' деген үлгіні қолдаңсаңыз дұрыс болар еді. Алғашқы бөлімді түзетіп шықтым --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:43, 2021 ж. тамыздың 5 (+06)
:: Саламатсыз ба?, сол толық мақала деген толық болмағасын ''қараңыз'' деп қосып едім, мыс. [[Қарақытай мемлекеті]], [[Найман мемлекеті]] тағы басқалары бар, толық деп айтуға барар ма екен? Меніңше сол мақалаларды толықтырғаннан кейін қою керек сияқты.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:57, 2021 ж. тамыздың 8 (+06)
:::Жоқ мәселе ол мақала толық/мықты деген сөз емес: тек толығырақ білгіңіз келсе осыған өтіңіз деген арнайы үлгі-сілтеме --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:59, 2021 ж. тамыздың 11 (+06)
::::Түсінікті.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:02, 2021 ж. тамыздың 12 (+06)

== Әліпов (ауыл) ==

Сәламатсыздар ма? Әліпов елді мекені екі жерде тұр екен. '''[[Әліпов (ауыл)]] және [[Ғизат Әліпов ауылы]].''' Екеуін [[Әліпов (ауыл)]] ға біріктірдім. Енді сіздерден көмек керек болып тұр. Әліпов (ауыл) тақырыбын Ғизат Әліпов (ауыл) ға өзгертіп, Ғизат Әліпов ауылы тақырыбын өшіру керек. Және елді мекендердегі үлгіні де өзгерту керек. Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:50, 2021 ж. қыркүйектің 26 (+06)

[[Қатысушы:Мағыпар|Магпар]] мырза, бұл екі ауыл аттас болса да, бөлек-бөлек ауылдар емес пе? [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|Білгіш Шежіреші]] ([[Қатысушы талқылауы:Білгіш Шежіреші|талқылауы]]) 15:08, 2022 ж. маусымның 27 (+06)

::Бір ауыл, ол ауылда болдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:30, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
:::Бір ауыл емес-ау. Бұрыннан бар Әліпов Асан-Үштаған жақтағы Ниетпай деген ауыл болуы керек, шамасы. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:56, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::::Ниетбай деген ауылды таба алмадым. Кейін қарамасам. 
::::Сіз елді мекендермен шұғылданып жатырсыз ғой, төмендегі Атырау облысы бойынша елді мекендердің тізімі, мүмкін пайдаңызға жарар деп жіберіп отырмын. (қазақшаға аударып аларсыз). 
::::'''Атырауская область'''
::::'''Пригород'''
::::1.   Акжайык
::::2.   Акжар
::::3.   Аксай
::::4.   Алменкайыр
::::5.   Амангельды
::::6.   Аспа
::::7.   Атырау
::::8.   Балыкши
::::9.   Бесикты
::::10. Бирлик
::::11. Водниково
::::12. г.Атырау
::::13. Геолог
::::14. Грека
::::15. Дамба
::::16. Еркинкала
::::17. Жанаталап
::::18. Жумыскер
::::19. Зарослый
::::20. Золотенок
::::21. Калмаккора
::::22. Карталы
::::23. Кокарна
::::24. Курмангазы
::::25. Курсай
::::26. Hовокирпичное
::::27. Ракуша
::::28. Рембаза
::::29. рзд.496
::::30. Сокол
::::31. ст.Карабатан
::::32. ст.Тендык
::::33. Стандарт
::::34. Талиши
::::35. Талкайран
::::36. Таскала
::::37. Томарлы
::::38. Тукей
::::'''Жылыойский район'''
::::39. Азнакул
::::40. Акинген
::::41. Акинген
::::42. Аккизтогай
::::43. Аккудык
::::44. Аккудык
::::45. Байнияз
::::46. Бейбит
::::47. г.Кульсары
::::48. Дарибай
::::49. Досжаншагыл
::::50. Естекбай
::::51. Жаманшабай
::::52. Жартышеке
::::53. Железнодорожная ст.465
::::54. Камыскора
::::55. Карагай
::::56. Караша
::::57. Каует
::::58. Койкын
::::59. Койсары
::::60. Коныркудык
::::61. Косчагил
::::62. Куракбаев
::::63. Кызылини
::::64. Майкомген
::::65. Hадиркул
::::66. Отеген
::::67. п.Жана Каратон
::::68. Сарышагыл
::::69. Таскудык
::::70. Тасшагил
::::71. Толес
::::72. Тургызба
::::73. Тургызба
::::74. Ушкан
::::75. Шокпартогай
::::76. Шынтемир
::::'''Индерский район'''
::::77. Абугали
::::78. Айсакызыл
::::79.  Аккала
::::80.  Актан
::::81. Актобе
::::82. Алатобе
::::83. Алгабас
::::84. Аленсоры
::::85. Алимкызыл
::::86. Алмаагаш
::::87. Аман
::::88. Асиреп
::::89. Багит
::::90. Багырлай
::::91. Байбоз
::::92. Басшыккан
::::93. Бескорпус
::::94. Бодене
::::95. Буганай
::::96. Бухар
::::97. Габит
::::98. Елемес
::::99. Елтай
::::100.     Ертилеу
::::101.     Есбол
::::102.     Жаманкора 1
::::103.     Жанали
::::104.     Жанаман
::::105.      Жарсуат
::::106.     Жиек
::::107.     Жулдыз
::::108.     Жыбырлак
::::109.     Зайденен
::::110.     Избас
::::111.     Кабденкудык
::::112.     Кабдолла
::::113.     Камзат
::::114.     Каражал
::::115.     Кашкын
::::116.     Кекши
::::117.     Кетебай
::::118.     Коктогай
::::119.     Кособа
::::120.     Куангали
::::121.     Курмангали
::::122.     Курылыс
::::123.     Кызылжар
::::124.     Кызылкабак
::::125.     Кызылтумсык
::::126.     Максат 1
::::127.     Макум
::::128.     Мамбет
::::129.     Мейрам
::::130.     Мугал
::::131.     Мухит
::::132.     Орлик
::::133.     Отек
::::134.     п.Индерборский
::::135.     Сарыкабак 1
::::136.     Сейт
::::137.     Сыралы
::::138.     Тарих
::::139.     Теренкудык
::::140.     Тилеш 1
::::141.     Тума
::::142.     Шайбас 1
::::143.     Шалпак
::::144.     Шашакбосага
::::145.     Шубалан
::::146.     Ынтымак
::::'''Исатайский район'''
::::147.     Айбас
::::148.     Аккистау
::::149.     Аккутир
::::150.     Амангельды
::::151.     Аукайран
::::152.     Аусен
::::153.     Байгожа
::::154.     Бекайдар
::::155.     Досыгул
::::156.     Есиркеп
::::157.     Жана Жанбай
::::158.     Жанбай
::::159.     Жанкелди
::::160.     Жаскайрат
::::161.     Жети 
::::162.     Зинеден
::::163.     Исатай
::::164.     Кабес
::::165.     Каражан
::::166.     Карашыганак
::::167.     Козшыл
::::168.     Конысбай
::::169.     Кунтей
::::170.     Куркиретти
::::171.     Кусконбас
::::172.     Кызылуй
::::173.     Манаш
::::174.     Мусакай
::::175.     Мынтобе
::::176.     Мыстыбай
::::177.     Нарын
::::178.     Оркен
::::179.     рзд.17
::::180.     Сарытубе
::::181.     Тасоба
::::182.     Ташентобе
::::183.     Тущыкудык
::::184.     Уш
::::185.     Хамита Ергалиева
::::186.     Шабдар
::::187.     Шегирбай
::::188.     Шыныбек
::::'''Курмангазинский район'''
::::189.     Азгир
::::190.     Акколь
::::191.     Алга
::::192.     Алипова
::::193.     Амангельды
::::194.     Арна
::::195.     Асан
::::196.     Балкудук
::::197.     Балыкши
::::198.     Батырбек
::::199.     Бирлик
::::200.     Большой Куйген
::::201.     Ганюшкино
::::202.     Гизата Алипова
::::203.     Дет
::::204.     Деткерей
::::205.     Дашино
::::206.     Егинкудук
::::207.     Жалгызапан
::::208.     Жамбыл
::::209.     Жанаауыл
::::210.     Жасарал
::::211.     Жасталап
::::212.     Жумекен
::::213.     Жыланды
::::214.     Иманово
::::215.     Кадырка
::::216.     Караколь
::::217.     Каспий
::::218.     Кигач
::::219.     Кокарна
::::220.     Коныртерек
::::221.     Коптогай
::::222.     Котяевка
::::223.     Кошалак
::::224.     Кудряшево
::::225.     Кумаргали
::::226.     Нуржау
::::227.     Орлы
::::228.     Приморье
::::229.     рзд.Hурпеисовой
::::230.     рзд.Афанасьева
::::231.     Сафоновка
::::232.     Суюндук
::::233.     Уштаган
::::234.     Шагырлы
::::235.     Шайхы
::::236.     Шестой
::::237.     Шортанбай
::::'''Кзылкогинский район'''
::::238.     Абдолкора
::::239.     Айдын
::::240.     Айжарык
::::241.     Айнаш
::::242.     Акжар
::::243.     Аккора
::::244.     Аккудык
::::245.     Аксай
::::246.     Актай
::::247.     Акшкол
::::248.     Акшкол
::::249.     Акшкол 1
::::250.     Алабие
::::251.     Алау
::::252.     Алтыкулак
::::253.     Арменкора
::::254.     Арыстангали
::::255.     Арыстангали
::::256.     Аскар
::::257.     Аяпберген 1
::::258.     Аяпберген 1
::::259.     Аяпберген 2
::::260.     Аяпберген 3
::::261.     Байгонды
::::262.     Байсеутобе
::::263.     Байшуак
::::264.     Балабеит
::::265.     Балбулак
::::266.     Бегей
::::267.     Бегенияз
::::268.     Бектурган
::::269.     Бериштам
::::270.     Бертилеу
::::271.     Болектобе
::::272.     Буйрек
::::273.     Былкылдакты
::::274.     Дауылбай
::::275.     Детиман
::::276.     Динтуган
::::277.     Досан
::::278.     Досым
::::279.     Есмырза
::::280.     Жага
::::281.     Жайма
::::282.     Жаман
::::283.     Жамансор
::::284.     Жанаис 1
::::285.     Жанаис 2
::::286.     Жанакора
::::287.     Жанакора 2
::::288.     Жанакудык
::::289.     Жангельдино
::::290.     Жантерек
::::291.     Жарболсын
::::292.     Жаскайрат
::::293.     Жаскайрат
::::294.     Жондалы
::::295.     Жубан
::::296.     Идрис
::::297.     Иманали
::::298.     Кабанкудык
::::299.     Кайсары
::::300.     Камкудык
::::301.     Кандыколь
::::302.     Карабау
::::303.     Каракожа 1
::::304.     Каракожа 2
::::305.     Караколь
::::306.     Карасай
::::307.     Кемерши
::::308.     Кенбай
::::309.     Кенбай
::::310.     Кенебай
::::311.     Кенен
::::312.     Киндиксай
::::313.     Кобек
::::314.     Кога
::::315.     Когабай
::::316.     Когам
::::317.     Коденбас
::::318.     Кожакым
::::319.     Кокалабие
::::320.     Кокбулак
::::321.     Коктобе
::::322.     Колдеукудык
::::323.     Колдеукудык
::::324.     Коныры
::::325.     Коныстану
::::326.     Коныстау
::::327.     Коскулак
::::328.     Коянды
::::329.     Кубаш 1
::::330.     Кубаш 2
::::331.     Кулпейс
::::332.     Кулымжан
::::333.     Кулынкеткен
::::334.     Курайлы
::::335.     Курмангазы
::::336.     Кызылмешит
::::337.     Кызылсай
::::338.     Кырыкошак
::::339.     Мадениет
::::340.     Мансур
::::341.     Миялы
::::342.     Мосыагаш
::::343.     Мукаш
::::344.     Мукур
::::345.     Мырзабайтубек
::::346.     Мырзагали
::::347.     Hаршоккен
::::348.     Hурмолда
::::349.     Hурпейыс
::::350.     Ойтак
::::351.     Омар 1
::::352.     Омар 2
::::353.     Омиркора
::::354.     Оразбай
::::355.     рзд.265
::::356.     рзд.279
::::357.     Сагиз
::::358.     Салмен
::::359.     Сандыбай
::::360.     Сарсенбай
::::361.     Сары
::::362.     Сарыжал
::::363.     Сарыкожек
::::364.     Сарыколь
::::365.     Сарыкумак
::::366.     Сарыкумак
::::367.     Сарыкуыс
::::368.     Сарытабан
::::369.     Сарытогай
::::370.     Соркол
::::371.     Сырым
::::372.     Тайлакбай
::::373.     Тайсойган
::::374.     Талдыкум
::::375.     Талкудык
::::376.     Танбай
::::377.     Таскудук
::::378.     Тасмола
::::379.     Тасшагил
::::380.     Темирбай
::::381.     Токтамыс
::::382.     Торткудык
::::383.     Тосши
::::384.     Тургали
::::385.     Туяккали
::::386.     Узынколь
::::387.     Уки
::::388.     Уры
::::389.     Шилиарал
::::390.     Шиликудык
::::391.     Шилиойтан
::::392.     Шолаксай
::::393.     Шолдербай
::::394.     Шубарат
::::395.     Шыганколь
::::'''Макатский район'''
::::396.     Байчунас
::::397.     Доссор
::::398.     Искене
::::399.     Макат
::::'''Махамбетский район'''
::::400.     Акжайык
::::401.     Аккайын
::::402.     Актогай
::::403.     Алга
::::404.     Алмалы
::::405.     Бала Ораза
::::406.     Бейбарыс
::::407.     Береке
::::408.     Енбекшил
::::409.     Есбол
::::410.     Есмахан
::::411.     Жалгансай
::::412.     Кенорис
::::413.     Коздикора
::::414.     Кызылжар
::::415.     Махамбет
::::416.     Ортакшыл
::::417.     Отешкали Атамбаева
::::418.     Сарайчик
::::419.     Сарытогай
::::420.     Талдыколь
::::421.     Тандай
::::422.     Томан [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:46, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::Аха жақсы. Сол Ниетпайда күні кешеге дейін [https://gr5.gosreestr.kz/p/ru/GrObjects/objects/teaser-view/192413?flGlobalObjectId=10989&amp;OptionName=Contacts бастауыш мектеп] жұмыс жасапты. Тіпті елді мекені дегенге &quot;Әліпов&quot; деп қойыпты. Уикимапия мен Яндекс.Картадан Ниетпай (Ниетбай) дегенді қарасаңыз болады. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 20:33, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Санат бастау ==

Мағыпар мырза санатқа сол санатты қайтадан қоюға болмайды, сіз орысша айтқанда ''замкнутый круг'' жасап отырсыз. ''Исатай ауданы географиясы'' санатын түзетіп шықтым, соған назар аударып көрсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:34, 2021 ж. қарашаның 24 (+06)

== Намыс → Ар-намыс ==

Қайырлы кеш, бір кісі '''Намыс → Ар-намыс''' деп атауын өзгертіпті, қаншалықты дұрыс деп ойласыз? Меніңше намыс қала берген дұрыс-ау, ол кісіге жазайын десем дұрыс қабылдамай дүрсе қоя береді. Оның алдында талай мақала атауын өз бетінше өзгерте берген-ді. Сіздің пікіріңізді күтемін--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:: Сәләматсыз ба? ҚР Азаматтық кодексiнің 143-бабында  Ар-намыс деп жазылған.
*'''Мысалы''': Азамат өзінің ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді сот тәртібімен теріске шығаруды талап етуге құқылы. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:49, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:00, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)

== [[Ғизат Әліпов ауылы]] ==

Бұл мақаланы жоюға ұсыныпсыз. Себебін айтсаңыз деген тілек. Тарап кеткен ауыл болса да, қалдыруға болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 16:01, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:: Әліпов деген ауыл жазылған, онда [[Әліпов (ауыл)|Әліповты]] жойып, Ғизат Әліповты қалдыру керек, себебі бір ауыл екі бетте жүр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:::Негізі Ғизат Әліпов деп қалдырған дұрыс сияқты, мен үлгіде Әліпов тұрғасын сол үлгіге жаздым. Онда үлгіні де өзгертіп кету керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:14, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)

== Таңдаулы мақалаға үміткер ==

{{WAM
|header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]&lt;/div&gt;
|subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі.
&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;
|body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. 

&lt;center&gt;{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;

|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Миллион деген сөзді қосыңыз ==

[[Кубалықтар|Мына мақалада]] 11,2 деген сандардан кейін ''миллион'' дегенді қосу керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:22, 2022 ж. ақпанның 21 (+06)

== Халық ==

Саламатсыз, {{tl|Халық}} үлгі бар, соны қолдансаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:52, 2022 ж. ақпанның 26 (+06)

== Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріңіз ==
Ассалаумағалейкум, қалайсыз. Сіз Уикипедияда көп мақалалар  жазып шығарып жүрсіз. Енді сол жаңа мақалаларыңыздың арасынан [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2022]] айдарына жақсы, қолданушыларға қызықты, пайдалы дәйектеріңізбен бөлісіңіз. Білгенге маржан айдары аз да болса жаңарып тұрсын. Рахмет. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
::Сәләматсыз ба? Ұсыныс жібердім, егер осындай бағытта болса табуға болады, қиындығы жоқ. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:36, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
:::Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріпсіз, рахмет. Дегенмен, оларды өзіңіз қосқан жаңа мақалалар арасынан, немесе басқа қолданушылардың жаңа мақалаларына сілтеме бере отырып  көрсетуге тырысыңыз. 
:::Мысалы, сіздің ұсыныстарыңыздағы  
:::Шимпанзе - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деген ақпаратты 
:::[[Шимпанзе]] - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деп  шимпанзе деген жаңа мақалаға сілтей отырып көрсетуге болады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:45, 2022 ж. наурыздың 15 (+06)

== Амбондықтар ==

[[Амбондықтар]] туралы мақала жазғаныңыз үшін рақмет. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 23:57, 2022 ж. наурыздың 24 (+06)

== Мақаланың аты қате ==

[[Андо-цез халықтары‎]] деген мақаланың атын өзгерту керек, дұрысы — ''Андий-цез халықтары‎''. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)

:Рахмет! Алға қарай байқасаңыздар ескертіп отырарсыздар, кейде переводтардан аударғанда дұрыс шықпай жатады, кейде сілтемелерде де қателер кездесіп отырады. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)

== Қажетсіз сілтеме ==

[[Үлгі:Мұхтар Әуезов шығармалары|Мына үлгіге]] екі сілтеме қосып қойыпсыз. [[Ақын аға]] — бұл [[Абай жолы (роман)|Абай жолының]] бір бөлігі ғана, сондықтан да сілтемені алып тастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
:: Алып тастаған сияқты едім, қалып қойған ғой. Менде Әуезовтың жазған шығармаларының бәрі бар еді 100%, соны толтырам ба ойлағам, оған көп уақыт керек екен, сосын қоя қойдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:49, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)

==  [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана‎]] ==

Әлем халықтарының тізімі‎ үлгісі [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана‎]] дұрыс па екен? Дұрыс болса [[Әлем халықтарының тізімі]] мақаласының астына орналастырып берсеңіздер мен қызыл бояулардан құтылуды бастайын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:51, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
:Дұрыс, бірақ құрлық бойынша бөліп-бөліп жасаған дұрыс сияқты. Телеграмға жазсаңыз мен егжей тегжейлі үйретіп берейін. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:25, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)

== Санат:Малайзия халықтары ==

Мағыпар мырза, қалайсыз? Санат жасауды ақыры үйренбейтін болдыңыз ғой)) ''Санат:Малайзия халықтары'' санатына өтіп, өңделу тарихына үңіліп кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:11, 2022 ж. сәуірдің 27 (+06)

== Тағы мен сол ==

Мағыпар мырза, ''үлгі:***'' деп жазудың қажеті, жоқ тек үлгі атауы болса болды) Сосын соңына емес санаттың алдына қою керек. Мынау қайта-қайта маған жаза берді деп ренжімеңіз, кейін екі жұмыс болмасын деген кеңесім) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:45, 2022 ж. мамырдың 2 (+06)
::Қайта ескерткенің дұрыс болды, енді бәрі түсінікті, рахмет!, үлгіні бірінші рет қойып тұрмын...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:32, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)

== Мұқият болыңыз ==

[[Буриши]] деген мақаланы аударыпсыз, бұл атау қате, себебі соңғы «и» — орыстардың көптік жалғауы. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 21:20, 2022 ж. мамырдың 9 (+06)

== Үлгіні қолдану ==

Саламатсыз, қазуикиге баға жетпес үлкен үлес қосып жатсыз. Халықтар жайлы мақалаға неге ''халық'' үлгісін қолданбасқа, сол үшін жасалған үлгі еді) Әрі мақаланы көрнекі қылып көрсетеді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:47, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)

:Бүгін бастаймын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:20, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)

== Ачелер ==

Ачелер мақаласын жоюға ұсынып отырмын, себебі Ачех мақаласы бар, екеуі бір ұлт. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:26, 2022 ж. мамырдың 21 (+06)

== Этникалық топ ==

Мағыпар мырза жоғарыда айтылған үлгінің атауы өзгеріп, сәл дизайны басқаша болды: {{tl|Этникалық топ}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:35, 2022 ж. мамырдың 24 (+06)
: &lt;code&gt;|сурет   = The Pearl Harvester.jpg&lt;/code&gt; деген параметрге осылай қойып жатса жетіп жатыр. Ешқандай ''сурет, 300px'' керегі жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:56, 2022 ж. мамырдың 28 (+06)
::Рахмет, Мағыпар мырза. Кері байланысқа шығып, мақалаларды ерінбей әрлеп, түзеткеңіз үшін) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:37, 2022 ж. мамырдың 31 (+06)

== Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 ==

{{WAM
|header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]&lt;/div&gt;
|subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді.
&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;
|body = Құрметті достар,

Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады.

Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды.

* Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX
* Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv

Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз.

Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)


|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Басқа ұлттардың тегі ==

Орыс, татар т.б. ұлттардың әкесінің атын ұлы деп аудару дұрыс па? (мыс:Сергеевич, Сергейұлы) [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:19, 2022 ж. шілденің 7 (+06)

:Татарлардікін аударуға болатын шығар. Бірақ орыстардікін аударса, &quot;күлкілілеу&quot; естіледі. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:59, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Санат ==

Орыс тілінде бар санат, неге қазақ уикипедиясына болмайды? Мыс:Ғағауызстан елді мекендері, орысшасында Гагаузские поселения деп берілген, әлде ғағауыз елді мекендері деп беру керек пе? Кім түсіндіре алады? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:11, 2022 ж. шілденің 25 (+06)
:Жойған мен) Себеп тағы да санатты дұрыс бастамадыңыз, бірнеше рет жоғары да жазып едім, түсінбепсіз. Тағы мені дұрыс түсінбей, әдейі жасап жатыр деп ойламас үшін тек жоя салдым. Дәл осы санатты Нұрлан мырзадан сұрап көріңіз (атауы дұрыс па бұрыс па?) және сол кісі санатты бастап, сізге санат жайлы дұрыстап түсіндіріп берер, менен шықпады түсіндіруге, ренжімеңіз. Кеш жазып жатқанға да кешірерсіз( --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:46, 2022 ж. шілденің 26 (+06)

== Интеруики ==

Мәке, жаңа мақала жазғанда, оны басқа тілдегі дәл сол мақаламен байланыстырыңыз, яғни интеруики сілтемесін қосыңыз. Ол үшін сол жақтағы арнайы түймені пайдаланыңыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 13:03, 2022 ж. шілденің 28 (+06)

:::Баке, мен басқа тілдерге қосып жүрмін, ал мынаны түсінбедім, сонда, экземпляр, страна т.с.сияқты 23 графа бар екен, соның бәрін толтырам ба? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:07, 2022 ж. шілденің 28 (+06)

== Елдерді аударудағы кететін шағын қателер ==
[[Кайелдер]] дегенді аударыпсыз. Бұлардың мекені Каели болса, олардың атауында тағы бір әріп қайдан қосылды? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 20:31, 2022 ж. тамыздың 13 (+06)
:Мен пайдаланған 6 дереккөздің бесеуінде Кайели деп берілген. Олардан асып қайда барам... Сосын елдер емес халықтар, мынау '''Suku Kayeli''' өз тіліндегі оригинал атауы, артық әріп көріп тұрған жоқпын [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:52, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
::Каели шығанағы мен кайелдер түпнұсқада бірдей жазылғандықтан осы сөздің біреуін түзету керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 10:49, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)

== Карендер ==

Карендер мақаласы сілтемелерді өңдеуді басқанда басқа тілдерге қосылмай тұр, қарап жібересіңдер ме? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:49, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Санат ==

Саламатсыз, санаттарды тағы және тағы да дұрыс емес бастап жатырсыз(( Жаза беріп мазамды алды деп Нұрлан мырзаға шағымданасыздар(. Жай '''Санат:Лаос тұрғындары''' деген санатқа өтіп, өңделу тарихын салыстырып кетіп, қалай дұрыс жасау керектігін көрерсіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:57, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

:Саламатсыз ба? Маған мынаны түсіндіресіз бе, неге орысшасында Лаос халықтары деп жазуға болады, ал қазақшада болмайды... неге жұрты? Алға қарай бәріне де халықтары деп қоссам қате болмайтын шығар. Мен жазғанға дейін ешқашан жұрты, тұрғындары деген санатты көрген жоқпын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 01:06, 2022 ж. тамыздың 24 (+06)
::Кеш жарық, мәселе санат атауын дұрыс бастамадыңызда емес, мәселе жаңа санатты дұрыс ашпай жатырсыз. ''Санат:Лаос халықтары'' санатына өтіп, санатқа қандай санат қойғанымды, интеруики қойып кеткенімді көрсеңіз болады. Сіз ''санат:Атырау'' деп оның ішіне кірсең қайтадан ''санат:Атырау'' деп бастап жатырсыз, тұйықталған дүние туындап жатыр. Санат деген тамыр сияқты, кішіден үлкен '''метасанатқа''' апару керек. Айтпақшы ''Санат:Лаос халықтары'' санат бос тұр, яғни ешқандай мақалаға қойылмаған екен --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:33, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
* Өй, сауатсыз Kasymov, &quot;бастамадыңызда&quot; деген сөз жоқ. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:38, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
:{{@|Ерден Карсыбеков}} Саған жаздым ба? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:31, 2022 ж. тамыздың 27 (+06)
:: Сауатсыздық — топастықтың бір белгісі, соны біліп жүр. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:18, 2022 ж. тамыздың 28 (+06)
::: {{@|Ерден Карсыбеков}} Еріккен сарт енегін уқалайды..... Күнде уикипедияға кіреді екенсін, алайда өңдеу саны '''4-5''' аспайды, соның '''1-2 маған жазған''' бос болмашы бірнәрселер. Одан да үлгі жасап, жаңа облыстың елді мекендерін атауын ретке келтіріп, қатысушылардың соңғы өңдемелерін сүзгіден өтікізіп (менің жасаған үтір, нүктеме шейін көріп отыратын қырағы едің ғой), қазуикиге пайдалы дүние жаса. Уақыт пен жүйкеңді соған арна. Өз ойын әр жерге тықпалай беретін, өзіне көп алатын '''Білгішсінген''' мырза! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:43, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
:::: Сенің сауатсыздығың — бұл бос болмашы нәрсе емес, сен өзіңнің орынсыз өңдемелеріңмен Уикипедияға қиянат жасап жүрсің. Кешірім сұрап, әліппені оқуға кіріс, есуастанбай. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 09:20, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)


== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:46, 2022 ж. қазанның 10 (+06)

== Халықтар санаты ==

Кеш жарық! Халықтар санаты қойылмау себебі: егер сіз ''Этникалық топ'' үлгісін қолдансаңыз, [[:Санат:Алфавит бойынша этникалық топтар|Алфавит бойынша этникалық топтар]] деген санат автоматты түрде пайда болады. Ал санатқа кірсеңіз, сол жерде халықтар санаты қойылған. Сондықтан дубликат болмас үшін алынып жатыр.  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:23, 2022 ж. қазанның 17 (+06)

:: Түсінікті, рахмет!. Мен де кездескен &quot;халықтар&quot; санатын аластатып жатыр едім, койғандар ренжімесе болды.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:45, 2022 ж. қазанның 17 (+06)

== Марокко халқы ==
Мемлекет атауы Марокко болса, халқы қалай [[мароккалықтар]] болып кеткен?! --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. қазанның 20 (+06)
: Енді дұрыс болды. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:17, 2022 ж. қазанның 22 (+06)

== Жақсы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== Тұлға жайындағы мақала атауы ==

[https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бауыржан Момышұлы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 11:17, 2022 ж. желтоқсанның 5 (+06)

== Мақалаларды біріктіру ==
Қайырлы күн, [[шерпалар]] мақаласы бар болған соң, сіз [[шерпа (халық)]] деген жаңа мақаланы бастамауыңыз керек еді. Бірнеше жыл бұрын жазылған мақаланы жоюға ұсынбай, оны дамытуыңыз керек еді. Енді осы екі мақаланың тәжірибелі админнен біріктіруін сұрайық, мысалы {{@|Kaiyr}} бұларды біріктіре ала ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қаңтардың 16 (+06)

== Азия халықтары туралы мақалаларды біріздендіру ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:Golden_wikipedia_featured_star.svg|center|80px|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/«Алтын жұлдыз»|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Он ай бойы үздіксіз енгізген 423 этностан тұратын Азия халықтары туралы мақалалар топтамасы үшін! -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 15:57, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
|}

:Рахмет ! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:15, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
::Құтты болсын!! ''Халықтар'' деген санатты алып тастауды ұмытпаңыз) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2023 ж. ақпанның 1 (+06)

== 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы ==

{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]&lt;/div&gt;
|subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;

|body = Құрметті достар,

Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз.

Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия.

* Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]]
* Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме]
&lt;/div&gt;
|footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]])
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Еуропа халықтары  ==

Қайырлы кеш. Халықтар туралы мақалаларды көбейтіп жатқаныңыз жақсы екен. Литвалықтар, болгарлар сияқты жетіспейтін еуропа халықтарын да жазсаңыз, нұр үстіне нұр болар еді. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 03:05, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

::Ойда бар. Қазір Африка халықтарын жазып жатырмын, бітіргесін Еуропа халықтарын, әрі қарай қалғандарын жалғастырамын, бәрі ретімен келе жатыр--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:08, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Қыстау ==

Қайырлы кеш. Кезінде өте көп Атырау облысының қыстауларын жазыпсыз. Солардың кейбірін таратылған елді мекендермен біріктірсем (енді жазылатын) қалай болады? -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 01:26, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
:: Сәләматсыз ба? Ыңғайына қарайсың ғой, қазір қыстаулардың жартысынан көбі жоқ болар, ЖШҚ, ТОО деп бөліп алды ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:15, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)

== Дереккөздер жайлы ==

Қайырлы күн, Мағыпар мырза, дереккөздерде сіз сайтқа сілтеме жасасаңыз [[Үлгі:Cite web]] қолданып көріңіз деген ұсыныспен жазып жатырмын, солай жинақырақ көрінеді, және кітаптан мәлімет алынса, қателеспесем, [[Үлгі:Кітап]] қолданылады. Өңдемелеріңіз үшін көп рахмет, әлем халықтарына нағыз еңбек салынып жатыр! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 16:08, 2023 ж. сәуірдің 29 (+06)

== Кісі есімі ==

Кеш жарық, украин саясаткерлері жайлы жазып жатыр екенсіз. Бізде ТМД елдерінің тұлғалары толық жазылу керек, яғни '''Адам Адамұлы Адамбаев'''. Сондықтан атауларын өзгертіп шығуыңызды өтінемін) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:27, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)

::Негізі мен Уики-көктем 2023 ке жазып жатырмын. Ереже бойынша оларда солай жазылған, сондықтан конкурс біткенше өзгерте алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:56, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:::Сосын атын, әкесінің аты жазылуын қайта қарау керек, мысалы қазіргі қазақтарда ұлы деген сөз жоқ. Мысалы менің немерем Аян Мағыпар, қай жеріне ұлы деп жазам?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:12, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:Кезінде сол туралы жазған едім, кімнің немесе қай бетке талқылау есімде қалмады, бірақ сол кезде ТМД елдерінің есімін толық жазайық деп шешкенбіз. Ұлы деген жоқ болса, Аян Мағыпар деп қала береді, мұндағы міндет толық жазу, болды, тегі жоқ болса әкесінің есімі. Абай Құнанбайұлы, Ахмет Байтұрсынұлы т.с.с. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:43, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)

== Панорама ==

Кеш жарық. [[Тайпақ (Батыс Қазақстан облысы)|Тайпақ]] мақаласына панораманы ең басына қойыпсыз. Меніңше, бөлек тақырыпшаға қойған дұрыс сияқты -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:26, 2023 ж. шілденің 15 (+06)

::Тек Тайпақ емес барлық Қазақстан ауылдарына солай жасап жатырмын. Ең басына ауылдың түгел көрінісі көрсетіліп, тақырыпшаларға әр жерінің фотолары көрсетіледі. Осы идеяны жасап қарау үшін 8-шілде күні әдейі Атырау мен Оралдың арасындағы ауылдарды фотоға түсіріп келдім. Бұйырса алға қарай жаяу Атырау мен Алматының арасындағы барлық ауылдарды фотоға түсіремін --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:52, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
:::Жарайды онда, іске сәт. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:38, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::::Панораманың астына &quot;хош келдіңіз&quot; емес, &quot;қош келдіңіз&quot; деп жазуыңызды сұраймын. Қате ғой -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 22:18, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::::Негізі Хош келдің, деп бұрыннан жазып келдік, талай тойға, наурыз мейрамдарына талай акиматтың маңдайшасына солай жаздық. Қазір ойларына не келсе соны жазады. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:30, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::::Қазір көбіне &quot;қош келдіңіз&quot; деп жазады, сол нұсқаны бекітті ме екен сұрау керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 05:15, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
:::::::Екі түрде де жаза береді, тек бұл сөз емес мыс. біз өмір бойы туған күніңмен деп келдік, қазір туылған күніңмен дейді, сондайлар көп болмаса да кездеседі. Қазақстанның паспортына да Казакистан деп жазып жақында түзеттік қой. Мына Ислам АХМЕТҰЛЫның цитатасын назарға аларсың: Қазақ тілінде «хош» деген де сөз бар. Бұл адамның көңіл-күйін білдіреді, кейде «көңілімнің хошы болмай тұр» дейміз («…қошы болмай тұр» деп те айтылады, меніңше бұл қате). Бұдан шығатын қорытынды: «қош» пен «хош» сөздері екі мағнаны білдіретін болғандықтан, бұларды мағналары бойынша пайдалануымыз керек. Мысалы, қоштасарда «қош болыңыз» десек, күтіп аларда «хош келдіңіз» деп айтылғаны дұрыс. Сондықтан мектеп маңдайшасына «Қош келдіңіз!» демей, «Хош келдіңіз!» деп жазылса әрі түсінікті, әрі грамматика тұрғысынан сауатты да болған болар еді.

Келесі панорамаға сендер үшін қош келдің деп жазайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:26, 2023 ж. шілденің 18 (+06)

== Теміркөпір ==
Теміржол өтпейтін [[Темір (қала)]] қаласына аттас станцияның суретін қосып қойыпсыз. Бірақ станция [[Теміркөпір]] ауылында екен. Суретті тексеріңкіреп қоссаңыз деймін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 20:22, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
:Дұрыс айтасың, Рахмет. Әр нәрсені бір істейміз деп аңғармай қаламыз ғой. Теміркөпірге ауыстырылды.@ [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 20:57, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::Жарайды, оқасы жоқ. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:01, 2023 ж. шілденің 17 (+06)

::[[Үлгі:Жайық өзені бойындағы елді мекендер]]. Үлгіде Щапов ауылы Жайық бойына жазылыпты, бірақ ол негізі Көшім өзенінде, бірақ уикиде Крутая өзені делінген.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::Үлкен Шаған, Кіші Шаған, Серебряково, Круглоозёрное Көшім өзенінің жағасында орналасқан. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Еркінқала, Ракуша Қарт Жайықтың бойында.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Ескерткеніңізге рақмет, алып тастайын. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:37, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Щапов ауылы карта бойынша Щапов(ское) деген көлдің жағасында екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:50, 2023 ж. шілденің 24 (+06)

== Азғыр  ==

Қайырлы күн. [[Азғыр]] ауылына қойған суреттеріңіз Сүйіндік ауылы екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:40, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
::Кеш жарық. Мен Атырау газетінен алғам, қателескен ғой. Негізі облыстың 90 пайыз ауылдарына бардым, Сүйіндік, Балқұдық жасққа бармаған екем. Сосын өзім түсірмегенмін. Дұрыс емес болса алып тастайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:53, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Қайырлы түн. Ештеңе етпес, суреттерді Сүйіндік туралы мақалаға кері қосып қойдым. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:11, 2023 ж. шілденің 25 (+06)

== Конференцияға қатысу мүмкіндігі ==

[[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] айтылған конференцияға қатысуға ниет білдіргеніңізді, бірақ техникалық себептермен қол қоя алмағаныңызды білем. Енді сол іс-шараны кыркүйектің 2-3 күні өткізбекпіз. Қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 18:57, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::Қайырлы кеш! Батырбек рахмет, мен қазір шипажайда демалыста жатқам, қыркүйектің бас жағында болса үлгере алмайтын шығармын. Қатыса алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:16, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
:::Қап, өкінішті((( Сіздің қатысқаныңыз керемет болар еді. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 23:29, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)

--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)

== Конго (халық) ==
Конго (халық) беті неге жойылып кеткен. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:45, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Жойылмаған, Ерден мырза '''Баконго'''мен біріктіріп жіберіпті. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 15:31, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Қайырлы күн! [[Баконго]] беті анағұрлым ертерек, яғни 2014 жылы жазылғандықтан, оны қайталаған мақаланы айдау бетіне айырбастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:43, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::Конго (халық) бетін қалпына келтіруіңізді сұраймын. Барлығы да Конго деп жазып жатыр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:::Мен де сілтемеге сүйеніп жазып отырмын, аспаннан алған жоқпын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:07, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::::Бұрынғысын қайтардым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:04, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::::Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 17:33, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::: Сізді «деректі аспаннан алып жатыр екен» деп ешкім кінәлап отырған жоқ. Тек бұрыннан бар мақалаларды қайталамауды сұрап тұрмын. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:32, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

::::Бұрынғы дерек ескірген. 1972 жылдын бері 50 жылдан асты ғой. Қазіргі қолданылып жүрген деректер бойынша жазып жатырмын. Ол мақала да тұра берсін, Конго кезінде Заир болып тұрғанда солай аталған шығар. Мынау К әрпінен басталат ын халықтар, қазіргі қолданылып жүрген жүйе бойынша.
Кабардинцы
Кабекар
Кабилы
Кабовердцы
Кабье
Кадазан
Каджары
Кадугли-кронго
Казахи
Кайели
Кайнганг
Кайнгуа
Кайова
Кайтагцы
Каколё
Какчикели
Календжин
Калинга
Калмыки
Камба
Камбари
Камбата
Кампа
Канадцы
Канаки
Канела
Канза
Канканаи
Каннара
Канхобали
Капауку
Каража
Караимы
Каракалпаки
Каракачаны
Карамоджонг
Каратинцы
Карачаевцы
Каре
Карелы
Карены
Карибы
Карихона
Катаб
Каталонцы
Катарцы
Кату
Кауильа
Качари
Качин
Кашинауа
Кашкайцы
Кашмирцы
Кая
Каян
Каяпо
Кваву
Квакиутл
Квени
Кейцы
Кекчи
Келабиты
Кемаки
Кемант
Керинчи
Кеты
Кечуа
Киваи
Кикапу
Кикуйю
Килиуа
Кильясинга
Кинга
Киргизы
Кирибати
Кисси
Китайцы
Киче
Клемантан
Коайкер
Коалиб
Кодагу
Кой-коин
Кокама
Колумбийцы
Команчи
Коми
Коми-пермяки
Комо
Конго
Конзо
Конкани
Конкомба
Коно
Консо
Кора
Кордофанские народы
Корегуахе
Корейцы
Корку
Корсиканцы
Коряки
Коса
Косраэ
Костариканцы
Кота (Индия)
Кота (Банту)
Котоко
Кофан
Кохистанцы
Кпелле
Кри
Крики
Криолы
Кроу
Кру
Крымчаки
Кряшены
Куапо
Куба
Кубачинцы
Кубео
Кубинцы
Кубу
Кувейтцы
Куи
Куикатеки
Куитлатеки
Куки
Куланго
Кулу
Кумыки
Куна
Кунама
Куранко
Курды
Куриа
Курумба
Кусаси
Кусунда
Кушиты
Кхамти
Кханг
Кхаси
Кхмеры
Кхмеры горные
Кхму
Кхо
Кхонд
Кэддо

Мынау Б әрпінен басталатын халықтар, '''Баконгоны''' көріп тұрған жоқпын.
Бага
Багамцы
Багирми
Багобо
Багулалы
Бадага
Баде
Баджао
Бадуй
Бай
Байга
Бакве
Балантак
Баланте
Балийцы
Балкарцы
Балти
Бамбара
Бамилеке
Бамум
Банар
Банггай
Банги
Банда
Банданцы
Банджары
Банди
Банива
Банту
Баоань
Барба
Барбадосцы
Бари (Африка)
Бари (Южная Америка)
Бартангцы
Баса
Баски
Бассари
Батаки
Батины
Батуаса
Бауле
Бахрейнцы
Бахтиары
Башкиры
Беджа
Бежтинцы
Белау
Белизцы
Белорусы
Белуджи
Бемба
Бена
Бенабена
Бенгальцы
Берберы
Бермудцы
Берта
Бесая
Бесермяне
Бете
Биак
Биафада
Бидього
Бикол
Билаан
Бима
Бима-сумбанские народы
Бини
Бира
Биром
Бирхоры
Биса
Бисайя
Бихарцы
Боа
Бобо
Бозо
Боки
Болаанг-монгондоу
Болгары
Болева
Боливийцы
Бонго
Бонгу
Бони
Бонток
Бора
Бороро
Борука
Боснийцы-мусульмане
Ботлихцы
Ботокуды
Брагуи
Бразильцы
Бретонцы
Брибри
Бру
Буби
Бугисы
Буи
Буид
Букиднон
Булан
Буллом
Бунак
Бунгку
Бура
Буриши
Буруанцы
Бурун
Буряты
Буса
Бутунг
Бхилы
Бхумидж
Бюргеры ланкийские

Сондықтан жаңасына өзгерте беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:47, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

::::50 жылдан бері көптеген ұлттың атаулары өзгерді, Конго өз алдына мемлекет болғандықтан атауын өзіне қарай өзгертіп алды. Ескіде жазылған мақала деп атын өзгерпеуге болмайды ғой, логикаға сәйкес келмейді. Мен білгесін жазып отырмын. Білмесең жекеге шығып сұра, жауап беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:02, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::: Ондай жағдайларда беттің атауын өзгерту деген функцияны қолдана аласыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:45, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::Баконго (Конго) → '''Конго (халық)''' деп өзгерту керек сияқты, ағлышын тілінде солай тұр ғой --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:15, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
:::::Мен Конго (халық) деп қойдым тақырыбын, бірақ Ерден Карсыбеков қайта-қайта өзгертіп тұр ғой. Конго (халық) нұсқасына қайтарыңызшы.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
::::::Конгоға кері қайтардым. Енді Баконгоны жою керек не бағыттағыш қылу керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 04:55, 2023 ж. қыркүйектің 1 (+06)

== Хемингуэйге қарсы фронт ==
Сәлем, достым! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте жазғандарыңа мәз болдым, көп рақмет саған! Хемингуэй туралы мақаланы жою керек, соны қалай істесек болады?--[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 10:09, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)
: Ей, Мағыпар, жауап бермейсің бе? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:53, 2023 ж. қыркүйектің 7 (+06)

== Сантомилер ==

Халықтың аты &quot;Сан-Томе&quot; деген жер атауынан шыққандықтан, &quot;Сантомеліктер&quot; дұрысырақ болмай ма? Тіпті орысшасында тонгаш деп тұр екен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 03:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись:

Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:21, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)

== Кабовердтер ==

Халықтың аты [[Кабо-Верде]] деген жер атауынан шыққандықтан, &quot;Кабоверделіктер&quot; дұрысырақ болмай ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:47, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:: Ол да дұрыс, басқа тілдің аудармасы әртүрлі болғандықтан түбірі Кабоверд болғасын алғам, олар кабовердиндер деп те аталады. Бірақ сен айтқан нұсқа дұрыс сияқты. Кабоверде - қазақша нұсқасы -жасыл мүйіс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:04, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

Бұл жерде екі түрлі ұғым бар. Кабоверделіктер десек Кабо-Верденің барлық халқы болып кетеді, Қазақстандықтар деген сияқты. Кабовердтер Еуропалықтар мен құлдардың ұрпақтары. Бірақ атын өзгертем десең қарсылығым жоқ.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:12, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:Қайырлы күн. Қажытархан облысындағы Казымяк қаласын Құмөзек деп аударыпсыз. Бірақ жиі қолданып жүрген Қамысөзек дұрысырақ болмай ма? -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:10, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:: Біздің бала кезімізде  Құмөзектегі ағайындарға жиі барып, каникулда айлап жататын едік. Сол кезде Құмөзек ауданы аталатын, мүмкін кейін қазақшасын өзгертен шығар. Бірақ өздерінің қазақтары Құмөзек деп атайды. Мүмкін боттар орысшасынан солай аударған шығар, бірақ Құмөзек тарихи аты. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:28, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:::Мында беріліпті ғой. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kamyzyaksky_District
Камызя́кский райо́н (русский: Камызя́кский райо́н; Құмөзек ауданы, Qumózek aýdany) — административный[1] и муниципальный[7] район (район) Астраханской области России. Расположен на юге области. Площадь района составляет 3 493 квадратных километра (1 349 квадратных миль). [3] Административный центр — город Камызяк. [1] По данным переписи 2010 года, общая численность населения района составляла 48 647 человек, при этом население Камызяка составляло 33,5% от этого числа. [4] --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:52, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:Жарайды онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:16, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)

== Конвертерді жою ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Яунде ==

Кеш жарық, осы мақаланы өзіңіз аяқтасаңыз болады.  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:48, 2023 ж. қарашаның 15 (+06)

== Ұсыныс  ==

Англо-канадцы дегенді Ағылшын канадалықтар дегеннен гөрі Канадалық ағылшындар деуге болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 00:40, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)

::Ағылшындардың өзі солай жазыпты ғой, әркім әртүрлі жазып жатыр, өздерің қараңдар. Негізі елдің аты бірінші тұру керек қой, Канадалық дұрыс сияқты --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:58, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)

Санмариндықтар дегеннен гөрі Санмаринолықтар деген дұрыс болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:00, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)

::Мен де солай ойлағам, тіпті алғашында солай жазып та қойғам, бірақ басқа тілдегілерде осылай екен...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 18:29, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::Бұл жерде басқа тілге қараудың қажеті жоқ. Халықтың аты Сан-Марино елінің атауынан жасалғандықтан, елдің атына қараған дұрыс деп ойлаймын. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:58, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::::Дұрыс болса өзгерте беріңдер. Онда елдің аты Украина болғандықтан Украиндар емес Украйналықтар деп өзгерту керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:09, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::::Украиналықтарға Украинада тұратын барлық ұлттар кіреді, ал украин жалғыз ұлттың аты. Орысшадан тікелей аудармай, -дық/дік жалғамаса да болады жалпы. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 19:32, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)

== Бітікші сайлау ==

Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз.
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 ==

Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жедел жоюдан алып тастау ==

Сәлеметсізбе! Біз [[Әл-жәбрдің атасы]] журналы туралы мақала жазғанбыз. Оны біреулер жоюға қате ұсыныпты. Енді осы кемтікті алып тастауға көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
::Сәлеметсіз бе? Мен админ емеспін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:50, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)

== Санаттау, дереккөздер мен калькалар ==

Қайырлы күн. Біраз мақала бастап жатқан екенсіз, ''инициативаңыз'' үшін рахмет. Алайда бастап жатқан мақалаларыңыздың бірнеше қателіктері бар. Олар шешіледі деп үміттенемін.

Мақала деген санатталу керек. ҚазУП-да санаттарды орыс УП-ден аударып саламыз. Санат арқылы сайтымыздағы мақалалар жинақы болады. Айтатымның екіншісі — дереккөздер үлгісі. Жай сілтеме салғанда дереккөздің түрі онша емес; осындай жағдайлар үшін бізде арнайы үлгілер бар (мысалы Интернеттен алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Cite web]] үлгісі, кітаптан алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Кітап]] және т.б.). Және де саясаткер жайлы жазғыңыз келсе, [[:Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]] инфобоксын қолданған дұрыс. Оның көмегімен тұлғаның лауазымдарын жазып алуға болады. Тағы бір кішігірім мәселе — грамматика және калькалар. Қазақ тілінде &quot;2020 жылдың 4 маусымы&quot; деген нәрсе жоқ екен; орнына &quot;2020 жылғы 4 маусым&quot; дегеніміз жөн, оны мен өзім де жақында білдім, содан бері дұрыстап жүрмін; және де дефис (-; социал-демократия, ел-жұрт, ар-намыс, қазақ-өзбек), сызықша (–; 25–26 тамыз, 1929–1931), ұзын сызықша (—; Оның есімі — Нұрсұлтан) және тағы басқа пунктуация белгілерінің дұрыс қолдануына және басқа да ұқсас мәселелерге назар салсаңыз мақалаларыңыз мықты болады. Іске сәт! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 21:24, 2024 ж. сәуірдің 2 (+06)
::Мен қазіргі грамматикаларды түсінбеймін, өзімді қалай оқытты, соларды пайдаланып жатырмын. Қазіргілер бүгін былай дейді, келесі күні ауыстырып жібереді.
Мен осы жөнінде ғалымдардан сұрадым, қазіргі грамматиканы олардың өзі де қашан шыққанын білмейді. 
&quot;2020 жылдың 4 маусымы&quot; мен&quot;2020 жылғы 4 маусым&quot; дегенде қандай түсінбестік бар, ешқандай айырмашылығы жоқ. 
Ал үлгіге келетін болсақ, келесілерін үлгісіз жазармын... Бірақ мүмкіндігінше қарармын, тек қана қате менде болса --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. сәуірдің 3 (+06)

:::Мемлекеттік қайраткер үлгісіне [[Юрий Анатольевич Сергеев]] салғам, 3 сағаттан бері отырмын, ізашары, ізбасары графасын толтырғанда, алдыңғы жазғандар жойылып кете береді, қарайсыңдар ма ? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:36, 2024 ж. сәуірдің 4 (+06)
::::Кеш жарық, дұрыстап жібердім деймін? [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 05:21, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)

:Рахмет! Елшілер санаты автоматты қосыла ма, әлде қолдан қосқан ба? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:55, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)

== Медальдар ==

Кеш жарық, медальдар үлгісі бар жоғына көз жеткізген дұрыс (біреуі қайталаныпты), сосын санатын дұрыстап жазған дұрыс: '''**** марапатталғандар''' деген сөз қалып қойыпты [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:09, 2024 ж. мамырдың 6 (+05)

== Kasymov-тың балағаттауы ==
Сәлеметсіз бе! Бұл қатысушы бүгін сағат екіде өз бетінде маған «сігілші» деп жазды және қуғындауды менің бетімде жалғастырып жатыр. Бұған бірдеме істеңізші, өтінемін! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 19:54, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)

== Интеруики ==

Кеш жарық, ордендер үлгісіне интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:19, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)

== Артық дефис ==
Кеш жарық! [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы]] мақаласының атауында алғашқы дефисті алып тастай аласыз ба? Рақмет! --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 23:11, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)

:Сәлеметпісіз, алып тастадым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:02, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)

== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone, 

We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.

This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called &quot;regional wishlist list&quot;), and many other options.

''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''

Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']

Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone,

During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.

I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Алтын әріппен жазылатын еңбек ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:Feather Barnstar Hires.png|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Алтын қалам|Алтын қалам]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] мырза! Қазақша Уикипедияның дамуына үлкен үлес қосқаңыз үшін алғыс. Соның ішінде елді мекендерді әрлеп, суреттермен толықтырып, ұлттар мен этностар туралы мақалалар жайлы еңбектеріңіз үшін марапат. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:52, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}

:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:48, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:54, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Бітікші сайлауы ==

Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:32, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)

== Фотосуреттер бойынша ==

Сәлеметсіз бе! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты ғылыми журнал туралы мақаламыздағы мына фотосуреттерді қалпына келтіре аласыз ба? Өте қажет:
*Жаңа журнал.jpg 
*Журнал таныстырылымы.jpg 
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:10, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

::Жойылу себебі сурет ортаққорда не Уикипедия қорында жарияланбаған болып тұр. Сурет енгізу үшін алдымен оны ортаққорға, ал оңайы Уикипедияға жүктеп, содан кейін керек мақалаңызға пайдалана аласыз. (Қараңыз: Жиі қойылатын сұрақтар, Суретті қалай енгізе аламын?) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)

== [[Сентинельдіктер]] ==

осы тұрғындар жайлы мақала жариялай аласыз ба?  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:16, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

:::Жазылды.
:[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:30, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)

== Ulviyya Ali ==

Здравствуйте! Можете ли вы подготовить статью на узбекском языке об [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B8_%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Ульвии Али] (Q134390681) в рамках Wiкimedia CEE Spring 2025? [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:42, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)

:На узбекском не могу [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:43, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
::Ой, извините. На казахском надо 😅 [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:02, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

== Өзбекстан қалалары ==

Кеш жарық! Өзбекстан қалалары бойынша мақалаларда, ''Өзбекстан қалалары'' деген артық сияқты. Себебі, **** облысы қалалары дегеннің санаттың ішінде сол санат қайтадан тұр [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:06, 2025 ж. қыркүйектің 1 (+05)

:Жақсы түзетемін, тағы бір мәселе [[Өзбекстанның әкімшілік бөлінісі]] деген мақалада қазақша атауларымен берген екен сол бойынша алып жатырмын. Бірақ ішінде тікелей аудармалар бар, дұрыс па, бұрыс па, сілтемелер шықпай қалар деп солардың атауын жазып жатырмын. Пікір білдірерсіздер. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:09, 2025 ж. қыркүйектің 2 (+05)

== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:28, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)

== Облысы керек емес ==

Тағы да кеш жарық! Ауылға облысы керек емес, тек ауданы. Қалаларға орыс, ағылшын уикипедиясынан қарап көріңіз. Бізде ''Тараз, Атырау''да бір аттас санат қойылады, соның ішінде ары қарай облысқа тарап кетеді. Кіші қалаларға басқаша санат қойылады екен. Мысалға ''Шу'' [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:36, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:57, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Запрос на перевод ==
Доброго дня!

Могли бы вы добавить в Казахскую википедию перевод этой статьи — [[ru:Кыстыбый]]? Буду весьма признателен. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 22 (+05)

== Маттиас Манаси ==

Сәлем, Magypar!
Мен неміс дирижері Матиас Манаси туралы мақала жарияладым.
[[Жоба:Инкубатор/Маттиас Манаси]]
Бұл халықаралық деңгейде танымал әрі табысты дирижері Қазақстанда бірнеше рет өнер көрсеткен. Осы мақаланы жариялап бере аласыз ба?
Зор рахмет. [[Қатысушы:AnnaLesniewski.|AnnaLesniewski.]] ([[Қатысушы талқылауы:AnnaLesniewski.|талқылау]]) 12:52, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

::Мен админ емеспін, админдерге айтып қара. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:43, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

== Тәжікстан мен Өзбекстан арасындағы шекара ==

Ассалаумағалейкүм! Мақала атауын '''Тәжікстан-Өзбекстан шекарасы''' десек қалай? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:12, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

:Оригиналы Граница между Таджикистаном и Узбекистаном деп тұр. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:17, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:05, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Миялы ауылы ==

Сіз Атырау облысы Қызылқоға ауданының Миялы ауылында тұрасыз ба. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-30665-91|&amp;#126;2026-30665-91]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-30665-91|talk]]) 15:05, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
::Жоқ, тұрмаймын, неге керек еді? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:18, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)

== Help ==

[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:31, 2026 ж. маусымның 18 (+05)

== Әйелдер конкурсы ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Әйелдер конкурсы]]ндағы жазған мақалаларыңызды тексеріп жатыр едім. Байқағаным: адам есімдері, жер-су атаулары бірдей жазылмай қалады (түр'''ік'''мен-түр'''кі'''мен; Алиджанова-Әлижанова); мақалалардың кейбір жерлері машиналық аудармадай көрінді (Аннакулиева есімі Аннакулие'''в''' деп, Волшебный кристалл &quot;Volshebnyy kristall&quot; делініп кетті). Нәтиже шығармас бұрын біз сізден мақалаларыңызды тағы бір тексеріп жіберіңіз деп сұраймыз. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:04, 2026 ж. маусымның 25 (+05)

:Машиналық аудармада солай кеткен ғой... [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:11, 2026 ж. маусымның 26 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:28, 2026 ж. шілденің 3 (+05)</text>
      <sha1>ivopd9wm25yrtn9qz437ctfah25yr0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фола (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>651304</id>
    <revision>
      <id>3626028</id>
      <parentid>3451967</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6316" sha1="5bbqixgegfi2e1ku97cef10q0qknh8b" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
| атауы        = {{ту|Люксембург}} Фола
|логотипі = C.S. Fola Esch (logo).svg
| құрылған        = 1906
| стадионы         = [[Эмиль Майриш (стадион)|Эмиль Майриш]]
| сыйымдылығы    = 3 900
| жаттықтырушы          = Jérôme Trausch
| капитаны         = 
| сайты            = https://www.csfola.lu/home
| жарыс    = [[Футболдан Люсембург чемпионаты|Ұлттық дивизион]]
| маусым           = 2023/24
| орын          = '''14-орын''' 
&lt;!-- ФОРМА --&gt;
| pattern_la1=|pattern_b1=_folaesch2122h|pattern_ra1=|pattern_sh1=_folaesch2122h|pattern_so1=_folaesch2122h
| leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FF0000|socks1=E00000
| pattern_la2=|pattern_b2=_folaesch2122a|pattern_ra2=|pattern_sh2=_adidasred|pattern_so2=_folaesch2122a
| leftarm2=000066|body2=000066|rightarm2=000066|shorts2=000066|socks2=000066
| pattern_la3=|pattern_b3=_campeon19red|pattern_ra3=|pattern_sh3=_striped19red|pattern_so3=_color_3_stripes_white
| leftarm3=FF0000|body3=FF0000|rightarm3=FF0000|shorts3=FF0000|socks3=FF0000
}}
'''«Фола»''' ({{lang-fr|Cercle Sportif Fola Esch}}) — [[Люксембург|Люксембургтің]] Эш қаласындағы футбол клубы, 1906 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын &quot;Эмиль Майриш&quot; стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 3900 адам. 
 
== Тарихы ==
1906 жылы ағылшын тілі мұғалімі Жан Рёдер негізін қалаған Фола – Люксембургтегі алғашқы футбол клубы болды. Өзіне тән дәуірінде ол елдегі ең үздік клуб болып саналып, 1918-1924 жылдар аралығында төрт [[Футболдан Люсембург чемпионаты|Ұлттық дивизион чемпионатын]] және екі Люксембург кубогын жеңіп алды. Фола 1930 жылы тағы бір чемпиондық атаққа ие болып, 1955 жылы Люксембург кубогын жеңді, бірақ содан кейін Люксембургтің жоғарғы дивизионында өзінің орнын жоғалтты.

Фола 1990 жылдардағы бірігу толқынында өзінен үлкен көршісі [[Женесс (футбол клубы, Эш)|Женесс]] клубымен бірігуден бас тартты. 2004-05 маусымында клуб Люксембург футболының үшінші дивизионына түсіп қалды, бірақ келесі маусымда қайта көтерілді. 2006-07 маусымында үшінші орын алып, плей-оффқа шықты, бірақ [[Виктория Роспорт]] командасына жеңіліп қалды. 2007 жылдың тамызында Фола бұрынғы [[Марокко Ұлттық футбол құрамасы|марокколық]] жартылай қорғаушы [[Мұстафа Хаджи|Мустафа Хаджиді]] қатарға қосу арқылы сенсациялық трансфер жасады.

2008 жылы клуб чемпионатта екінші орын алып, елдің жоғарғы дивизионы – Fortis League-ге (Ұлттық дивизион, 2009 жылдың наурызында қаржылық дағдарысқа байланысты BGL League деп өзгертілген) көтерілді&lt;ref&gt;[https://www.rsssf.org/tablesl/lux08.html Luxembourg 2007/08]&amp;nbsp;– RSSSF&lt;/ref&gt;.

2013 жылдың мамырында Фола BGL Ligue чемпионатында тарихи жеңіске жетті. Маусымның 25-турында басты қарсыласы Женесс клубын 5-1 есебімен жеңіп, 83 жылдық үзілістен кейін чемпион атанды. Сол маусымда [[Стефано Бенси]] 20 гол соқты.

2013-14 маусымында Фола [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2013/14|Чемпиондар лигасының]] екінші іріктеу кезеңіне қатысты, бірақ [[Динамо (футбол клубы, Загреб)|Динамо Загреб]] клубына бірінші ойында (үйде) 0-5, екінші ойында (қонақта) 0-1 есебімен ұтылды. 2015 жылы Фола тағы да чемпион атанды, ал 2014 жылы екінші орын алған еді. 2016 жылы [[Ф91 Дюделанж]] командасымен тең ұпай жинағанымен, екінші орынды қанағат тұтты.

2016 жылы Фола өзінің 110 жылдық мерейтойын атап өтіп, Люксембургтің ең көне футбол клубы ретінде эксклюзивті Club of Pioneers мүшесі атанды.

== Жетістіктері ==

* Люксембург чемпионаты
** Чемпион (8): 1917-18, 1919-20, 1921-22, 1923-24, 1929-30, 2012-13, 2014–15, 2020–21
** Вице-чемпион (10): 1916-17, 1918-19, 1920-21, 1928-29, 1948-49, 1953-54, 1954-55, 2010–11, 2013–14, 2018–19
* Люксембург кубогы
** Жеңімпаз (3): 1922-23, 1923-24, 1954-55.
** Финалист (2): 1972-73, 2016–17

== Танымал тұлғалары ==

=== Атақты футболшылары ===

* {{ту|Люксембург}} [[Лион Март]]
* {{ту|Люксембург}} [[Алия Бешич]]
* {{ту|Люксембург}} [[Луи Пило]]
* {{ту|Люксембург}} [[Себастьян Реми]]
* {{ту|Люксембург}} [[Эди Шмит]]
* {{ту|Люксембург}} [[Жефф Штрассер]]
* {{ту|Марокко}} [[Мұстафа Хаджи|Мустафа Хаджи]]

== Сілтемелер ==

* https://www.fola.lu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150430090946/http://www.fola.lu/ |date=2015-04-30 }}

[[Санат:Люксембург футбол клубтары]]</text>
      <sha1>5bbqixgegfi2e1ku97cef10q0qknh8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Спиральды галактика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>661002</id>
    <revision>
      <id>3625864</id>
      <parentid>3555495</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гаухар Нурлановна</username>
        <id>183123</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Қате аударма түзетілді, ғылыми терминдер нақтыланды.</comment>
      <origin>3625864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11962" sha1="ggrumqgu8v6a80yw8hvkcw7ozew9af7" xml:space="preserve">[[Сурет:Messier 81 HST.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика Messier 81]]
[[Сурет:M101 hires STScI-PRC2006-10a.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика M101]]
[[Сурет:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика NGC130]]
'''Спиральды галактика''' — дөңгелек білектері бар диск тәрізді монументалды, дөңгелектің пішінін еске түсіретін галактика.

== Сипаттамасы ==
Спиральды [[галактика]]лардың үштен екісі деп аталатын кіші түрді құрайтын орталық жолаққа ие тыйым салынған спиральды галактикалар, оларды қарапайым спиральды галактикалардан айырмашылықтары бар. Олардың бардан шыққан және бір бағытта оралған екі спиралы ғана бар. Біздің [[Құс жолы]]мыз - бұл өз орнымыздан байқай алмасақ та, торлы спиральды галактиканың мысалы. Үлкен [[жұлдыз]]дардың болуына байланысты орталық дөңес қызыл түске боялған. [[Ядро]]ның өзінде газ аз, ал ортасында [[қара құрдым]] кездеседі. Диск өз бөлігі үшін көкшіл және газ бен шаңға бай, галактикалық ядроның айналасында дөңгелек жолдарда айналатын жас және ыстық жұлдыздар бар, бірақ ядроға қарағанда баяу. Спиральға келетін болсақ, олар орталық дөңеске немесе оған ашық тұрған қолдарға тығыз оралатындардан бастап өте көп. Олар көптеген ыстық, көк, жас жұлдыздардың арқасында ерекшеленеді. Олардың пайда болуының бірнеше теориялары бар. Ақырында, бүкіл дискіні қоршап тұрған, газ бен шаңға кедей сфералық гало бар, онда ең ежелгі жұлдыздар жоғары жылдамдықпен қозғалатын мыңдаған, тіпті миллиондаған жұлдыздары бар шоғырлы жұлдыздар шоғырларына топтастырылған.


== Түрлері ==
Галактикаларды морфологиясына қарай жіктеу үшін (сыртқы көрінісі Жерден көрінеді) 1936 жылы [[Эдвин Хаббл]] калькулятор жасап, қолданады. Бұл классификацияны кейіннен басқа астрономдар бастапқы жазбаға кіші типтер мен сандарды қосу арқылы өзгертті.

Хаббл галактикаларды әріппен кодтады: [[эллиптикалық галактика]]лар үшін Е, [[линзалар тәрізді галактика]]лар үшін S0, спиральдар үшін S.

Хаббл галактикалар өз эволюциясын E0 типті эллипстік құрылымдар ретінде бастап, кейіннен спираль тармақтарын дамытып, спираль галактикаларға айналады, ал соңында дұрыс емес (иррегулярлы) галактикаларға айналады деп есептеді. Алайда кейінірек бұл көзқарастың қате екені дәлелденді. Эллипстік галактикалардың айналу жылдамдығы өте баяу болғандықтан, олар спираль тармақтарын қалыптастыра алмайды.

Хабблдың баптағышының қолында спиральды галактикалар орналасқан: қалыпты спиральдар үшін S және торлы спиралдар үшін SB. Кіші әріптер кіші типтерді көрсетеді: &quot;a&quot; катушкалар ядро айналасында тығыз жабылғанын білдіреді, ал &quot;b&quot; бос болған кезде қолданылады. Газдың үлесі де сәйкесінше артады.

Құс жолы SBb типті, Күн спираль тәріздес қолдардың бірінде: Орионның қолы, сондықтан бұл Жерден көрінетін ең таңқаларлық нәрсе, өйткені осы шоқжұлдыздың жұлдыздары сол жерден табылды.

== Пайда болуы туралы теориялар ==
Спиральды галактикалардың пайда болуы туралы әлі нақты анықталған жоқ, бірақ оларды түсіндіруге тырысатын бірнеше [[теория]] бар. Бастапқыда [[астроном]]дар көп ұзамай спиральды галактикадағы әртүрлі құрылымдардың әр түрлі жылдамдықпен айналатынын байқады. Бұл белгілі дифференциалды айналу және бұл галактикалардың осы түріне тән қасиет.

Спиральды галактикалар дискісінің ішкі жағы сыртынан әлдеқайда тез айналады, ал гало айналмайды. Осы себепті, басында спиральдардың пайда болу себебі осы деп есептелді және бұл тек қана емес, сонымен қатар [[қараңғы материя]]ның бар екендігінің дәлелі.

Алайда, егер бұл жағдай болса, спираль қысқа уақытқа созылатын болар еді (әрине [[астрономия]]лық тұрғыдан), өйткені олар өздерін орап, жоғалып кетеді.
Спиральдардың болуын түсіндіретін неғұрлым қабылданған теория — бұл тығыздық толқындары. Швед астрономы Бертиль Линдблад (1895-1965) жасаған бұл теория материя өзінің концентрациясының ауытқуларын бастан кешіреді деп тұжырымдайды, олар дыбыс сияқты галактикалық ортада тарала алады.

Осылайша, спираль тәрізді көп шоғырланған аудандар құрылады, ал басқалары аз, бұл олардың арасындағы кеңістік болады. Бірақ бұл аймақтардың ұзақтығы шектеулі, сондықтан уақыт өте келе пішіні сақталғанымен галактика спиральды жолақтары қозғалады.

Бұл спиральдардың жұлдызды өндіріс тұрғысынан өте белсенді аймақтар екендігін түсіндіреді. Онда газ бен шаң көп шоғырланған, сондықтан ауырлық күші заттың бірігіп, протондар түзуі үшін араласады, бұл жас және үлкен жұлдыздарды тудырады.

Спиральдарды түсіндіруге тырысатын басқа теория — өзін-өзі тарату теориясы. Спираль тәрізді қолдардағы жаппай көк жұлдыздар өзектеріндегі салқын, қызыл жұлдыздарға қатысты қысқа өмір сүретіні белгілі.

[[Сурет:SpiralGalaxySchemeSideView ru.svg|300px|нобай|оңға|Спиральды галактиканың схемасы]]

== Эллиптикалық галактикадан айырмашылықтары ==
Айқын айырмашылық — эллиптикалық галактикалардағы жұлдыздар спиральді галактикаға қарағанда біркелкі таралған. Бұларда олар қызыл дискіде шоғырланған және спираль тәрізді қолдарда шашыраңқы, көкшіл түсті болып көрінеді, ал эллиптикалық галактикаларда таралуы сопақша болады.
Тағы бір айрықша ерекшелігі - жұлдызаралық газ бен шаңның болуы немесе болмауы. Эллиптикалық галактикаларда заттың көп бөлігі баяғыда жұлдызға айналған, сондықтан оларда газ бен шаң аз болады.
Өз кезегінде спиральды галактикаларда жаңа жұлдыздар тудыратын газ бен шаң көп болатын жерлер бар.
Келесі маңызды айырмашылық - жұлдыздардың түрі. Астрономдар екі жұлдызды популяцияны ажыратады: I популяция жас және II популяция, үлкен жұлдыздар. Эллиптикалық галактикаларда II популяция жұлдыздары және гелийден ауыр элементтер аз болады.
Керісінше, спиральды галактикаларда I және II популяциялар бар. I жас, жас және жоғары метализмге ие тұрғындар дискіде және жолақтарда басым. Бұл дегеніміз, оларда ауыр элементтер, қазірдің өзінде жоғалып кеткен жұлдыздардың қалдықтары бар, ал галода ең көне жұлдыздар бар.
Сондықтан жұлдыздар спиральды галактикаларда пайда бола береді, ал эллиптикалық галактикаларда пайда болмайды. Сонымен, эллиптикалық галактикалар спиральді және тұрақты емес галактикалар арасындағы соқтығысудың нәтижесі болуы мүмкін, бұл кезде [[ғарыш]]тық шаңның көп бөлігі жойылады және онымен бірге жаңа жұлдыздар пайда болады.
Галактикалар арасындағы бұл қақтығыстар жиі болып тұрады, шын мәнінде Құс жолы кішкентай спутниктік галактикалармен: [[Стрелец]] эллиптикалық ергежейлі галактикасы [[SagDEG]] және [[Тазы шоқжұлдызы|Тазы]] ергежейлі галактикаларымен соқтығысады деп есептеледі.&lt;ref&gt;[https://kk.warbletoncouncil.org/galaxias-espirales-16869 Спиральды галактикалар: сипаттамасы, пайда болуы және түрлері]&lt;/ref&gt;

== Мысалдар ==
* [[Құс жолы]]
* [[Андромеда галактикасы]]
* [[NGC 6872]]
* [[NGC 130]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Спиральды галактикалар]]</text>
      <sha1>ggrumqgu8v6a80yw8hvkcw7ozew9af7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625870</id>
      <parentid>3625864</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3625870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11960" sha1="58utyh1nea72zd3sjfmrnbr9npe7njz" xml:space="preserve">[[Сурет:Messier 81 HST.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика Messier 81]]
[[Сурет:M101 hires STScI-PRC2006-10a.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика M101]]
[[Сурет:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|250px|нобай|оңға|Спиральды галактика NGC130]]
'''Спиральды галактика''' — дөңгелек білектері бар диск тәрізді монументалды, дөңгелектің пішінін еске түсіретін галактика.

== Сипаттамасы ==
Спиральды [[галактика]]лардың үштен екісі деп аталатын кіші түрді құрайтын орталық жолаққа ие тыйым салынған спиральды галактикалар, оларды қарапайым спиральды галактикалардан айырмашылықтары бар. Олардың бардан шыққан және бір бағытта оралған екі спиралы ғана бар. Біздің [[Құс жолы]]мыз - бұл өз орнымыздан байқай алмасақ та, торлы спиральды галактиканың мысалы. Үлкен [[жұлдыз]]дардың болуына байланысты орталық дөңес қызыл түске боялған. [[Ядро]]ның өзінде газ аз, ал ортасында [[қара құрдым]] кездеседі. Диск өз бөлігі үшін көкшіл және газ бен шаңға бай, галактикалық ядроның айналасында дөңгелек жолдарда айналатын жас және ыстық жұлдыздар бар, бірақ ядроға қарағанда баяу. Спиральға келетін болсақ, олар орталық дөңеске немесе оған ашық тұрған қолдарға тығыз оралатындардан бастап өте көп. Олар көптеген ыстық, көк, жас жұлдыздардың арқасында ерекшеленеді. Олардың пайда болуының бірнеше теориялары бар. Ақырында, бүкіл дискіні қоршап тұрған, газ бен шаңға кедей сфералық гало бар, онда ең ежелгі жұлдыздар жоғары жылдамдықпен қозғалатын мыңдаған, тіпті миллиондаған жұлдыздары бар шоғырлы жұлдыздар шоғырларына топтастырылған.

== Түрлері ==
Галактикаларды морфологиясына қарай жіктеу үшін (сыртқы көрінісі Жерден көрінеді) 1936 жылы [[Эдвин Хаббл]] калькулятор жасап, қолданады. Бұл классификацияны кейіннен басқа астрономдар бастапқы жазбаға кіші типтер мен сандарды қосу арқылы өзгертті.

Хаббл галактикаларды әріппен кодтады: [[эллиптикалық галактика]]лар үшін Е, [[линзалар тәрізді галактика]]лар үшін S0, спиральдар үшін S.

Хаббл галактикалар өз эволюциясын E0 типті эллипстік құрылымдар ретінде бастап, кейіннен спираль тармақтарын дамытып, спираль галактикаларға айналады, ал соңында дұрыс емес (иррегулярлы) галактикаларға айналады деп есептеді. Алайда кейінірек бұл көзқарастың қате екені дәлелденді. Эллипстік галактикалардың айналу жылдамдығы өте баяу болғандықтан, олар спираль тармақтарын қалыптастыра алмайды.

Хабблдың баптағышының қолында спиральды галактикалар орналасқан: қалыпты спиральдар үшін S және торлы спиралдар үшін SB. Кіші әріптер кіші типтерді көрсетеді: &quot;a&quot; катушкалар ядро айналасында тығыз жабылғанын білдіреді, ал &quot;b&quot; бос болған кезде қолданылады. Газдың үлесі де сәйкесінше артады.

Құс жолы SBb типті, Күн спираль тәріздес қолдардың бірінде: Орионның қолы, сондықтан бұл Жерден көрінетін ең таңқаларлық нәрсе, өйткені осы шоқжұлдыздың жұлдыздары сол жерден табылды.

== Пайда болуы туралы теориялар ==
Спиральды галактикалардың пайда болуы туралы әлі нақты анықталған жоқ, бірақ оларды түсіндіруге тырысатын бірнеше [[теория]] бар. Бастапқыда [[астроном]]дар көп ұзамай спиральды галактикадағы әртүрлі құрылымдардың әр түрлі жылдамдықпен айналатынын байқады. Бұл белгілі дифференциалды айналу және бұл галактикалардың осы түріне тән қасиет.

Спиральды галактикалар дискісінің ішкі жағы сыртынан әлдеқайда тез айналады, ал гало айналмайды. Осы себепті, басында спиральдардың пайда болу себебі осы деп есептелді және бұл тек қана емес, сонымен қатар [[қараңғы материя]]ның бар екендігінің дәлелі.

Алайда, егер бұл жағдай болса, спираль қысқа уақытқа созылатын болар еді (әрине [[астрономия]]лық тұрғыдан), өйткені олар өздерін орап, жоғалып кетеді.
Спиральдардың болуын түсіндіретін неғұрлым қабылданған теория — бұл тығыздық толқындары. Швед астрономы Бертиль Линдблад (1895-1965) жасаған бұл теория материя өзінің концентрациясының ауытқуларын бастан кешіреді деп тұжырымдайды, олар дыбыс сияқты галактикалық ортада тарала алады.

Осылайша, спираль тәрізді көп шоғырланған аудандар құрылады, ал басқалары аз, бұл олардың арасындағы кеңістік болады. Бірақ бұл аймақтардың ұзақтығы шектеулі, сондықтан уақыт өте келе пішіні сақталғанымен галактика спиральды жолақтары қозғалады.

Бұл спиральдардың жұлдызды өндіріс тұрғысынан өте белсенді аймақтар екендігін түсіндіреді. Онда газ бен шаң көп шоғырланған, сондықтан ауырлық күші заттың бірігіп, протондар түзуі үшін араласады, бұл жас және үлкен жұлдыздарды тудырады.

Спиральдарды түсіндіруге тырысатын басқа теория — өзін-өзі тарату теориясы. Спираль тәрізді қолдардағы жаппай көк жұлдыздар өзектеріндегі салқын, қызыл жұлдыздарға қатысты қысқа өмір сүретіні белгілі.

[[Сурет:SpiralGalaxySchemeSideView ru.svg|300px|нобай|оңға|Спиральды галактиканың схемасы]]

== Эллиптикалық галактикадан айырмашылықтары ==
Айқын айырмашылық — эллиптикалық галактикалардағы жұлдыздар спиральді галактикаға қарағанда біркелкі таралған. Бұларда олар қызыл дискіде шоғырланған және спираль тәрізді қолдарда шашыраңқы, көкшіл түсті болып көрінеді, ал эллиптикалық галактикаларда таралуы сопақша болады.
Тағы бір айрықша ерекшелігі - жұлдызаралық газ бен шаңның болуы немесе болмауы. Эллиптикалық галактикаларда заттың көп бөлігі баяғыда жұлдызға айналған, сондықтан оларда газ бен шаң аз болады.
Өз кезегінде спиральды галактикаларда жаңа жұлдыздар тудыратын газ бен шаң көп болатын жерлер бар.
Келесі маңызды айырмашылық - жұлдыздардың түрі. Астрономдар екі жұлдызды популяцияны ажыратады: I популяция жас және II популяция, үлкен жұлдыздар. Эллиптикалық галактикаларда II популяция жұлдыздары және гелийден ауыр элементтер аз болады.
Керісінше, спиральды галактикаларда I және II популяциялар бар. I жас, жас және жоғары метализмге ие тұрғындар дискіде және жолақтарда басым. Бұл дегеніміз, оларда ауыр элементтер, қазірдің өзінде жоғалып кеткен жұлдыздардың қалдықтары бар, ал галода ең көне жұлдыздар бар.
Сондықтан жұлдыздар спиральды галактикаларда пайда бола береді, ал эллиптикалық галактикаларда пайда болмайды. Сонымен, эллиптикалық галактикалар спиральді және тұрақты емес галактикалар арасындағы соқтығысудың нәтижесі болуы мүмкін, бұл кезде [[ғарыш]]тық шаңның көп бөлігі жойылады және онымен бірге жаңа жұлдыздар пайда болады.
Галактикалар арасындағы бұл қақтығыстар жиі болып тұрады, шын мәнінде Құс жолы кішкентай спутниктік галактикалармен: [[Стрелец]] эллиптикалық ергежейлі галактикасы [[SagDEG]] және [[Тазы шоқжұлдызы|Тазы]] ергежейлі галактикаларымен соқтығысады деп есептеледі.&lt;ref&gt;[https://kk.warbletoncouncil.org/galaxias-espirales-16869 Спиральды галактикалар: сипаттамасы, пайда болуы және түрлері]&lt;/ref&gt;

== Мысалдар ==
* [[Құс жолы]]
* [[Андромеда галактикасы]]
* [[NGC 6872]]
* [[NGC 130]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Спиральды галактикалар]]</text>
      <sha1>58utyh1nea72zd3sjfmrnbr9npe7njz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666068</id>
    <revision>
      <id>3625902</id>
      <parentid>3364521</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6237" sha1="k643t7lv990z26eu2f0x65o11sy5z49" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Баһадүр Жалолов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Bahodir Jalolov}}
 |Суреті              = Baxodir Jalolov.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           = «Үлкен Өзбек»&lt;br&gt;{{lang-en|Big Uzbek}}
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          = 8.7.1994
 |Туған жері          = [[Сариасий ауданы]], {{туғанжері|Сұрқандария облысы|Сұрқандария облысында}}, [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Бруклин|Брюклин]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
 |Салмағы             =
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 201 см
 |Қолдың қарқыны      = 202 см
 |Стилі               =
 |Бапкері             =
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 5 мамыр 2018
 |Соңғы айқасы        = 26 қараша 2022
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 12
 |Жеңістер саны       = 12
 |Нокаут              = 12
 |Жеңілгені           = 
 |Тең түскендері      = 
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            = 110
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 95
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 15
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 21
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері = 
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = 
 |Рейтинг1            = [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
 |Позиция1            = 15
 |Үздік позициясы1    = 
 |Рейтинг2            = [[BoxRec]]
 |Позиция2            = 41
 |Үздік позициясы2    = 
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 834487
 |Сайты               =
 }}
'''Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боксеры Баходир Жалолов и Икболжон Холдаров награждены Государственной премией|url=https://www.xabar.uz/sport/bokschilar-bahodir-jalolov-va-iqboljon-xoldorov|website=Xabar.uz|date=29 маусым 2018|language=ru|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; ({{lang-uz|Bahodir Isomiddin o‘g‘li Jalolov}}; [[8 шілде]] [[1994 жыл]], [[Сариосиё ауданы]], [[Сурхандария облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой және әуесқой боксшы, аса ауыр салмақта өнер көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Токио-2020]] және [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Париж-2024]] Олимпиада ойындарының чемпионы,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ 2019 және 2023 жылдардағы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
{{толықтыру}}
7-сыныптан бокспен айналыса бастады. 

2019 жылғы әлем чемпионы (Екатеринбург), 2017, 2019, 2021 жылдары Азия чемпионы атанған. 

2018 жылы ''Fight Promotions'' компаниясымен келісім шарт жасасып, кәсіпқой бокспен айналысады.  
 
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Бастама}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]</text>
      <sha1>k643t7lv990z26eu2f0x65o11sy5z49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625903</id>
      <parentid>3625902</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8344" sha1="jfr5mp8j2j7xnbgzov5gtow7ofxrwug" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Баһадүр Жалолов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Bahodir Jalolov}}
 |Суреті              = Baxodir Jalolov.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           = «Үлкен Өзбек»&lt;br&gt;{{lang-en|Big Uzbek}}
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          = 8.7.1994
 |Туған жері          = [[Сариасий ауданы]], {{туғанжері|Сұрқандария облысы|Сұрқандария облысында}}, [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Бруклин|Брюклин]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
 |Салмағы             =
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 201 см
 |Қолдың қарқыны      = 202 см
 |Стилі               =
 |Бапкері             =
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 5 мамыр 2018
 |Соңғы айқасы        = 26 қараша 2022
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 12
 |Жеңістер саны       = 12
 |Нокаут              = 12
 |Жеңілгені           = 
 |Тең түскендері      = 
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            = 110
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 95
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 15
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 21
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері = 
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = 
 |Рейтинг1            = [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
 |Позиция1            = 15
 |Үздік позициясы1    = 
 |Рейтинг2            = [[BoxRec]]
 |Позиция2            = 41
 |Үздік позициясы2    = 
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 834487
 |Сайты               =
 }}
'''Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боксеры Баходир Жалолов и Икболжон Холдаров награждены Государственной премией|url=https://www.xabar.uz/sport/bokschilar-bahodir-jalolov-va-iqboljon-xoldorov|website=Xabar.uz|date=29 маусым 2018|language=ru|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; ({{lang-uz|Bahodir Isomiddin o‘g‘li Jalolov}}; [[8 шілде]] [[1994 жыл]], [[Сариосиё ауданы]], [[Сурхандария облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой және әуесқой боксшы, аса ауыр салмақта өнер көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Токио-2020]] және [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Париж-2024]] Олимпиада ойындарының чемпионы,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ 2019 және 2023 жылдардағы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
{{толықтыру}}2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кейін Ташкентте өткен 2023 жылғы IBA ерлер арасындағы әлем чемпионатында да аса ауыр салмақта чемпион атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Ханчжоуда өткен 2022 жылғы Азия ойындарында +92 кг салмақта алтын медаль иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда қазақстандық Қамшыбек Қоңқабаевты жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы Париж Олимпиадасында Жалолов ерлер арасындағы +92 кг салмақта екінші рет Олимпиада чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; Финалда Испания өкілі Аюб Гадфаны жеңіп, Токио-2020 ойындарындағы атағын қорғады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxing recap, Aug. 10: Jalolov, Uzbekistan dominates day and games with more gold|url=https://www.nbcolympics.com/news/boxing-recap-aug-10-jalolov-uzbekistan-dominates-day-and-games-more-gold|website=NBC Olympics|date=10 тамыз 2024|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Бастама}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]</text>
      <sha1>jfr5mp8j2j7xnbgzov5gtow7ofxrwug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625904</id>
      <parentid>3625903</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9676" sha1="cs7aecrkt3kw00oh2fbnl6az7gz1kjr" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Баһадүр Жалолов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Bahodir Jalolov}}
 |Суреті              = Baxodir Jalolov.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           = «Үлкен Өзбек»&lt;br&gt;{{lang-en|Big Uzbek}}
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          = 8.7.1994
 |Туған жері          = [[Сариасий ауданы]], {{туғанжері|Сұрқандария облысы|Сұрқандария облысында}}, [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Бруклин|Брюклин]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
 |Салмағы             =
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 201 см
 |Қолдың қарқыны      = 202 см
 |Стилі               =
 |Бапкері             =
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 5 мамыр 2018
 |Соңғы айқасы        = 26 қараша 2022
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 12
 |Жеңістер саны       = 12
 |Нокаут              = 12
 |Жеңілгені           = 
 |Тең түскендері      = 
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            = 110
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 95
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 15
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 21
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері = 
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = 
 |Рейтинг1            = [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
 |Позиция1            = 15
 |Үздік позициясы1    = 
 |Рейтинг2            = [[BoxRec]]
 |Позиция2            = 41
 |Үздік позициясы2    = 
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 834487
 |Сайты               =
 }}
'''Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боксеры Баходир Жалолов и Икболжон Холдаров награждены Государственной премией|url=https://www.xabar.uz/sport/bokschilar-bahodir-jalolov-va-iqboljon-xoldorov|website=Xabar.uz|date=29 маусым 2018|language=ru|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; ({{lang-uz|Bahodir Isomiddin o‘g‘li Jalolov}}; [[8 шілде]] [[1994 жыл]], [[Сариосиё ауданы]], [[Сурхандария облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой және әуесқой боксшы, аса ауыр салмақта өнер көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Токио-2020]] және [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Париж-2024]] Олимпиада ойындарының чемпионы,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ 2019 және 2023 жылдардағы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
{{толықтыру}}2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кейін Ташкентте өткен 2023 жылғы IBA ерлер арасындағы әлем чемпионатында да аса ауыр салмақта чемпион атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Ханчжоуда өткен 2022 жылғы Азия ойындарында +92 кг салмақта алтын медаль иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда қазақстандық Қамшыбек Қоңқабаевты жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы Париж Олимпиадасында Жалолов ерлер арасындағы +92 кг салмақта екінші рет Олимпиада чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; Финалда Испания өкілі Аюб Гадфаны жеңіп, Токио-2020 ойындарындағы атағын қорғады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxing recap, Aug. 10: Jalolov, Uzbekistan dominates day and games with more gold|url=https://www.nbcolympics.com/news/boxing-recap-aug-10-jalolov-uzbekistan-dominates-day-and-games-more-gold|website=NBC Olympics|date=10 тамыз 2024|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2020, 2024&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионы: 2019, 2023&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия ойындарының чемпионы: 2022&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Бастама}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]</text>
      <sha1>cs7aecrkt3kw00oh2fbnl6az7gz1kjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625905</id>
      <parentid>3625904</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9654" sha1="72ay743pol5q3aybg9kmm05sxqtilfj" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Баһадүр Жалолов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Bahodir Jalolov}}
 |Суреті              = Baxodir Jalolov.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           = «Үлкен Өзбек»&lt;br&gt;{{lang-en|Big Uzbek}}
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          = 8.7.1994
 |Туған жері          = [[Сариасий ауданы]], {{туғанжері|Сұрқандария облысы|Сұрқандария облысында}}, [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Бруклин|Брюклин]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
 |Салмағы             =
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 201 см
 |Қолдың қарқыны      = 202 см
 |Стилі               =
 |Бапкері             =
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 5 мамыр 2018
 |Соңғы айқасы        = 26 қараша 2022
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 12
 |Жеңістер саны       = 12
 |Нокаут              = 12
 |Жеңілгені           = 
 |Тең түскендері      = 
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            = 110
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 95
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 15
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 21
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері = 
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = 
 |Рейтинг1            = [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
 |Позиция1            = 15
 |Үздік позициясы1    = 
 |Рейтинг2            = [[BoxRec]]
 |Позиция2            = 41
 |Үздік позициясы2    = 
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 834487
 |Сайты               =
 }}
'''Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боксеры Баходир Жалолов и Икболжон Холдаров награждены Государственной премией|url=https://www.xabar.uz/sport/bokschilar-bahodir-jalolov-va-iqboljon-xoldorov|website=Xabar.uz|date=29 маусым 2018|language=ru|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; ({{lang-uz|Bahodir Isomiddin o‘g‘li Jalolov}}; [[8 шілде]] [[1994 жыл]], [[Сариосиё ауданы]], [[Сурхандария облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой және әуесқой боксшы, аса ауыр салмақта өнер көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Токио-2020]] және [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Париж-2024]] Олимпиада ойындарының чемпионы,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ 2019 және 2023 жылдардағы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кейін Ташкентте өткен 2023 жылғы IBA ерлер арасындағы әлем чемпионатында да аса ауыр салмақта чемпион атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Ханчжоуда өткен 2022 жылғы Азия ойындарында +92 кг салмақта алтын медаль иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда қазақстандық Қамшыбек Қоңқабаевты жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы Париж Олимпиадасында Жалолов ерлер арасындағы +92 кг салмақта екінші рет Олимпиада чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; Финалда Испания өкілі Аюб Гадфаны жеңіп, Токио-2020 ойындарындағы атағын қорғады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxing recap, Aug. 10: Jalolov, Uzbekistan dominates day and games with more gold|url=https://www.nbcolympics.com/news/boxing-recap-aug-10-jalolov-uzbekistan-dominates-day-and-games-more-gold|website=NBC Olympics|date=10 тамыз 2024|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2020, 2024&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионы: 2019, 2023&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия ойындарының чемпионы: 2022&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Бастама}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]</text>
      <sha1>72ay743pol5q3aybg9kmm05sxqtilfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625907</id>
      <parentid>3625905</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:44:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3625907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9614" sha1="fusxf20w60xewbg9cmuvtt5seuunq1b" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Баһадүр Жалолов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Bahodir Jalolov}}
 |Суреті              = Baxodir Jalolov.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           = «Үлкен Өзбек»&lt;br&gt;{{lang-en|Big Uzbek}}
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          = 8.7.1994
 |Туған жері          = [[Сариасий ауданы]], {{туғанжері|Сұрқандария облысы|Сұрқандария облысында}}, [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Бруклин|Брюклин]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
 |Салмағы             =
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 201 см
 |Қолдың қарқыны      = 202 см
 |Стилі               =
 |Бапкері             =
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 5 мамыр 2018
 |Соңғы айқасы        = 26 қараша 2022
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 12
 |Жеңістер саны       = 12
 |Нокаут              = 12
 |Жеңілгені           = 
 |Тең түскендері      = 
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            = 110
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 95
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 15
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 21
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері = 
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері = 
 |Рейтинг1            = [[Бүкіләлемдік бокс кеңесі|WBC]]
 |Позиция1            = 15
 |Үздік позициясы1    = 
 |Рейтинг2            = [[BoxRec]]
 |Позиция2            = 41
 |Үздік позициясы2    = 
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 834487
 |Сайты               =
 }}
'''Баһадүр Исомиддинұлы Жалолов'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боксеры Баходир Жалолов и Икболжон Холдаров награждены Государственной премией|url=https://www.xabar.uz/sport/bokschilar-bahodir-jalolov-va-iqboljon-xoldorov|website=Xabar.uz|date=29 маусым 2018|language=ru|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; ({{lang-uz|Bahodir Isomiddin o‘g‘li Jalolov}}; [[8 шілде]] [[1994 жыл]], [[Сариосиё ауданы]], [[Сурхандария облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой және әуесқой боксшы, аса ауыр салмақта өнер көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Токио-2020]] және [[2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Париж-2024]] Олимпиада ойындарының чемпионы,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; сондай-ақ 2019 және 2023 жылдардағы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кейін Ташкентте өткен 2023 жылғы IBA ерлер арасындағы әлем чемпионатында да аса ауыр салмақта чемпион атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылы Ханчжоуда өткен 2022 жылғы Азия ойындарында +92 кг салмақта алтын медаль иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда қазақстандық Қамшыбек Қоңқабаевты жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы Париж Олимпиадасында Жалолов ерлер арасындағы +92 кг салмақта екінші рет Олимпиада чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt; Финалда Испания өкілі Аюб Гадфаны жеңіп, Токио-2020 ойындарындағы атағын қорғады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxing recap, Aug. 10: Jalolov, Uzbekistan dominates day and games with more gold|url=https://www.nbcolympics.com/news/boxing-recap-aug-10-jalolov-uzbekistan-dominates-day-and-games-more-gold|website=NBC Olympics|date=10 тамыз 2024|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2020, 2024&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir JALOLOV|url=https://www.olympics.com/en/athletes/bakhodir-jalolov|website=Olympics.com|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/sports/olympics/boxing-uzbekistans-jalolov-wins-mens-super-heavyweight-gold-paris-games-2024-08-10/|title=Boxing-Uzbekistan's Jalolov wins men's super heavyweight gold at Paris Games|work=Reuters|date=10 тамыз 2024|accessdate=3 шілде 2026|language=en}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионы: 2019, 2023&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bakhodir Jalolov|url=https://www.olympedia.org/athletes/136408|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Men's World Boxing Championships Tashkent 2023|url=https://www.iba.sport/event/iba-mens-world-boxing-championships-tashkent-2023/|website=IBA|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия ойындарының чемпионы: 2022&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hangzhou 2022: Bakhodir Jalolov becomes the champion of the Asian Games|url=https://www.uzdaily.uz/en/hangzhou-2022-bakhodir-jalolov-becomes-the-champion-of-the-asian-games/|website=UzDaily|date=5 қазан 2023|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Бастама}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]</text>
      <sha1>fusxf20w60xewbg9cmuvtt5seuunq1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>666120</id>
    <revision>
      <id>3625908</id>
      <parentid>3141976</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4874" sha1="ij1kgd7s7bc2um7n4lse9fm2w4l4bsr" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Олимпиада]] чемпионы.

Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>ij1kgd7s7bc2um7n4lse9fm2w4l4bsr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625909</id>
      <parentid>3625908</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6615" sha1="svfsk9s1ctucbgttb9o8qpao1lpetzo" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>svfsk9s1ctucbgttb9o8qpao1lpetzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625910</id>
      <parentid>3625909</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7331" sha1="hko7d6o0idhoiwk2768bdi9mgglh3aj" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>hko7d6o0idhoiwk2768bdi9mgglh3aj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625913</id>
      <parentid>3625910</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7874" sha1="9akcyom86szk2vx5ha20ckkpehx0l9w" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>9akcyom86szk2vx5ha20ckkpehx0l9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625914</id>
      <parentid>3625913</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9002" sha1="n5cwd6zagh1um4q7804pjsvbdnp71i9" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>n5cwd6zagh1um4q7804pjsvbdnp71i9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625915</id>
      <parentid>3625914</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9603" sha1="cahsn4jtmscn20npllp31bp7ju1vpvb" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;  

2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>cahsn4jtmscn20npllp31bp7ju1vpvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625923</id>
      <parentid>3625915</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10779" sha1="8ii1lchdc9jn4or59ymd7z48thleyxx" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;  

2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы қаңтарда Верона қаласында өткен бокс кешінде Гаибназаров мексикалық Рикардо Гарсияны төртінші раундта тоқтатып, кәсіпқой бокстағы рекордын 7–0-ге жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank on ESPN Early Results From Turning Stone Casino|url=https://www.boxingscene.com/articles/top-rank-on-espn-early-results-from-turning-stone-casino|website=BoxingScene|date=19 қаңтар 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>8ii1lchdc9jn4or59ymd7z48thleyxx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625924</id>
      <parentid>3625923</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11392" sha1="l0hai0d9j8kf2x5s9uu334w70uo6mmp" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;  

2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы қаңтарда Верона қаласында өткен бокс кешінде Гаибназаров мексикалық Рикардо Гарсияны төртінші раундта тоқтатып, кәсіпқой бокстағы рекордын 7–0-ге жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank on ESPN Early Results From Turning Stone Casino|url=https://www.boxingscene.com/articles/top-rank-on-espn-early-results-from-turning-stone-casino|website=BoxingScene|date=19 қаңтар 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 11 мамырда Тусонда өткен айқаста ол америкалық Майкал Фокстен төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіліп, кәсіпқой мансабындағы алғашқы жеңілісіне ұшырады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mykal Fox upsets Fazliddin Gaibnazarov on ESPN prelims|url=https://www.badlefthook.com/2019/5/11/18616142/berchelt-vs-vargas-ii-results-prelims-espn-top-rank-gaibnazarov-mykal-fox-carlos-castro|website=Bad Left Hook|date=12 мамыр 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>l0hai0d9j8kf2x5s9uu334w70uo6mmp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625925</id>
      <parentid>3625924</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:34:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12468" sha1="eg0a6620t3m3xp93iu2nc205f45n2co" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;  

2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы қаңтарда Верона қаласында өткен бокс кешінде Гаибназаров мексикалық Рикардо Гарсияны төртінші раундта тоқтатып, кәсіпқой бокстағы рекордын 7–0-ге жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank on ESPN Early Results From Turning Stone Casino|url=https://www.boxingscene.com/articles/top-rank-on-espn-early-results-from-turning-stone-casino|website=BoxingScene|date=19 қаңтар 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 11 мамырда Тусонда өткен айқаста ол америкалық Майкал Фокстен төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіліп, кәсіпқой мансабындағы алғашқы жеңілісіне ұшырады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mykal Fox upsets Fazliddin Gaibnazarov on ESPN prelims|url=https://www.badlefthook.com/2019/5/11/18616142/berchelt-vs-vargas-ii-results-prelims-espn-top-rank-gaibnazarov-mykal-fox-carlos-castro|website=Bad Left Hook|date=12 мамыр 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Fox пен Гаибназаров арасындағы айқаста төрешілер есептері 95–93, 95–93 және 96–92 болды; жекпе-жек ESPN+ платформасында көрсетілген.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov suffers heavy defeat from American Mykal Fox|url=https://kun.uz/en/news/2019/05/12/fazliddin-gaibnazarov-suffers-heavy-defeat-from-american-mykal-fox|website=Kun.uz|date=12 мамыр 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2020 жылғы желтоқсанда Екатеринбургтегі RCC Boxing Academy аренасында Гаибназаров армениялық Манук Диланянды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kamilov, Gaibnazarov, Nikitin Victorious in Ekaterinburg, Russia|url=https://www.boxingscene.com/articles/kamilov-gaibnazarov-nikitin-victorious-ekaterinburg-russia|website=BoxingScene|date=6 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>eg0a6620t3m3xp93iu2nc205f45n2co</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625926</id>
      <parentid>3625925</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13719" sha1="odhf0cwcri4qmll2mticmkiagcwaa3h" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               =Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              =
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          ={{байрақ|Өзбекстан}}
 |Туған күні          =16.06.1991
 |Туған жері          =Бекабад
 |Қайтыс болған күні     =
 |Қайтыс болған жері     =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             =63,5
 |Тұрысы              =
 |Бойы                =170
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             =Аброр Турсунпулатов
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 22 сәуір 2017
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары            =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 
 |Сайты               =
 }}
'''Фазлиддин Хасанбайұлы Гаибназаров''' ({{lang-uz|Fazliddin Hasanboyevich Gʻoibnazarov}}; [[16 маусым]] [[1991 жыл]], [[Бекабад]], [[Ташкент облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық кәсіпқой боксшы, жартылай орта және бірінші жартылай орта салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Әуесқой бокста ол [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016 жылғы Рио Олимпиадасының]] чемпионы болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2015 жылы әлем чемпионаты мен Азия чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой боксқа 2017 жылы ауысты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
Гаибназаров 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында да Өзбекстан құрамасы атынан сынға түсті. Ол ширек финалға дейін жетіп, кейін күміс жүлдегер атанған Оңтүстік Корея боксшысы Хан Сун Чулдан жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Гаибназаров 64 кг салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://boxrec.com/wiki/index.php/Fazliddin_Gaibnazarov|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Әзербайжан атынан өнер көрсеткен Лоренсо Сотомайорды жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Fazliddin Gaibnazarov wins Uzbekistan's third gold|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12576074/rio-2016-olympics-boxing-results-fazliddin-gaibnazarov-wins-uzbekistan-s-third-gold|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2017 жылы өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov News|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2022 жылы Ташкентте Жамшид Каримовты ұпай санымен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/fazliddin-gaibnazarov/news|website=BoxingScene|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==

* Олимпиада ойындарының чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионатының күміс жүлдегері: 2015&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.olympedia.org/athletes/123858|website=Olympedia|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Гаибназаров 2017 жылы кәсіпқой боксқа ауысып, Top Rank промоутерлік компаниясымен көпжылдық келісімшарт жасады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

Оның кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасы 2017 жылғы 22 сәуірде АҚШ-тың Калифорния штатындағы Карсон қаласында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank signs light welterweight gold medalist Fazliddin Gaibnazarov|url=https://www.espn.com/boxing/story/_/id/18929041/top-rank-signs-light-welterweight-gold-medalist-fazliddin-gaibnazarov-uzbekistan|website=ESPN|date=16 наурыз 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік жекпе-жекте Гаибназаров пуэрторикалық Виктор Васкесті екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді; ESPN мәліметінше, ол бірінші раундтағы нокдауннан кейін қайта ес жиып, айқасты 2-раундта аяқтаған.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uzbek gold medalist wins pro debut after 1st-round knockdown|url=https://www.espn.com/extra/boxing/story?id=19220165&amp;src=desktop|website=ESPN|date=22 сәуір 2017|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;  

2017–2018 жылдары ол АҚШ-та бірнеше айқас өткізіп, кәсіпқой рингтегі жеңісті сериясын жалғастырды. 2018 жылғы шілдеде Жаңа Орлеанда Кевин Джонсонды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prograis-Velasco Undercard Results From New Orleans|url=https://www.boxingscene.com/forums/boxing-forums/non-stop-boxing/806142|website=BoxingScene|date=14 шілде 2018|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы қаңтарда Верона қаласында өткен бокс кешінде Гаибназаров мексикалық Рикардо Гарсияны төртінші раундта тоқтатып, кәсіпқой бокстағы рекордын 7–0-ге жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Top Rank on ESPN Early Results From Turning Stone Casino|url=https://www.boxingscene.com/articles/top-rank-on-espn-early-results-from-turning-stone-casino|website=BoxingScene|date=19 қаңтар 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 11 мамырда Тусонда өткен айқаста ол америкалық Майкал Фокстен төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіліп, кәсіпқой мансабындағы алғашқы жеңілісіне ұшырады.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mykal Fox upsets Fazliddin Gaibnazarov on ESPN prelims|url=https://www.badlefthook.com/2019/5/11/18616142/berchelt-vs-vargas-ii-results-prelims-espn-top-rank-gaibnazarov-mykal-fox-carlos-castro|website=Bad Left Hook|date=12 мамыр 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Fox пен Гаибназаров арасындағы айқаста төрешілер есептері 95–93, 95–93 және 96–92 болды; жекпе-жек ESPN+ платформасында көрсетілген.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov suffers heavy defeat from American Mykal Fox|url=https://kun.uz/en/news/2019/05/12/fazliddin-gaibnazarov-suffers-heavy-defeat-from-american-mykal-fox|website=Kun.uz|date=12 мамыр 2019|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2020 жылғы желтоқсанда Екатеринбургтегі RCC Boxing Academy аренасында Гаибназаров армениялық Манук Диланянды сегіз раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kamilov, Gaibnazarov, Nikitin Victorious in Ekaterinburg, Russia|url=https://www.boxingscene.com/articles/kamilov-gaibnazarov-nikitin-victorious-ekaterinburg-russia|website=BoxingScene|date=6 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы тамызда Ташкенттегі Humo Arena-да ол венесуэлалық Жайдер Парраны бірінші раундта нокаутпен жеңіп, ұзақ үзілістен кейін рингке сәтті оралды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/articles/fazliddin-gaibnazarov-overcomes-karimov-bachkov-blitzes-barraza-two|website=BoxingScene|date=4 желтоқсан 2022|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 2 желтоқсанда Гаибназаров Ташкенттегі Humo Arena-да өзбекстандық Жамшид Каримовты он раундтық айқаста төрешілер шешімімен жеңді. Осы жеңістен кейін оның кәсіпқой рекорды 11 жеңіс және 1 жеңіліске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fazliddin Gaibnazarov Overcomes Karimov, Bachkov Blitzes Barraza in Two|url=https://www.boxingscene.com/articles/fazliddin-gaibnazarov-overcomes-karimov-bachkov-blitzes-barraza-two|website=BoxingScene|date=4 желтоқсан 2022|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Stub}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>odhf0cwcri4qmll2mticmkiagcwaa3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669674</id>
    <revision>
      <id>3626148</id>
      <parentid>3243449</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6240" sha1="k1vfcnb9enhbopepj2oobm2sdjrafrt" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              = Shahobiddin Zoirov (2021-10-31).jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 3.3.1993
 |Туған жері          = [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 55,225 кг дейін
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 169
 |Қолдың қарқыны      = 170
 |Стилі               = панчер
 |Бапкері             = 
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 122
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 96
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 26
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 4
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 2
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |Марапаттары         = 
 |boxrec_id           = 851168
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Ерлер [[Бокс|боксы]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары|Жазғы Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[2013 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2013]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Күміс|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Таиланд 2015]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2021 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Дубай 2021]]|52 кг дейін}}
}}
'''Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров''' ({{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}; [[3 наурыз]] [[1993 жыл]], [[Когон]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық әуесқой және кәсіпқой боксшы, жеңіл салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол 2016 жылғы Рио Олимпиадасының чемпионы және 2019 жылғы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/athletes/shakhobidin-zoirov|title=Shakhobidin ZOIROV|website=Olympics.com|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой боксқа 2019 жылы ауысты.

== Жетістіктері ==

* Олимпиада чемпионы: 2016
* Әлем чемпионы: 2019
* Азия чемпионы: 2021

== Жекпе-жектері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Әуесқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|122
|-
!Жеңістер
|96
|-
!Нокаут
|4
|-
!Жеңіліс
|26
|-
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Кәсіпқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|4
|-
!Жеңістер
|4
|-
!Нокаут
|1
|-
!Жеңіліс
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>k1vfcnb9enhbopepj2oobm2sdjrafrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626149</id>
      <parentid>3626148</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Өмірбаяны бөлімі қосылды</comment>
      <origin>3626149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6871" sha1="dx3ytmifljhly6g7t7xfw9nsm1ac2i6" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              = Shahobiddin Zoirov (2021-10-31).jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 3.3.1993
 |Туған жері          = [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 55,225 кг дейін
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 169
 |Қолдың қарқыны      = 170
 |Стилі               = панчер
 |Бапкері             = 
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 122
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 96
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 26
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 4
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 2
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |Марапаттары         = 
 |boxrec_id           = 851168
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Ерлер [[Бокс|боксы]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары|Жазғы Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[2013 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2013]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Күміс|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Таиланд 2015]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2021 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Дубай 2021]]|52 кг дейін}}
}}
'''Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров''' ({{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}; [[3 наурыз]] [[1993 жыл]], [[Когон]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық әуесқой және кәсіпқой боксшы, жеңіл салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол 2016 жылғы Рио Олимпиадасының чемпионы және 2019 жылғы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/athletes/shakhobidin-zoirov|title=Shakhobidin ZOIROV|website=Olympics.com|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой боксқа 2019 жылы ауысты.
== Өмірбаяны ==
Зоиров 1993 жылғы 3 наурызда Өзбекстанның Бұхара облысындағы Когон қаласында дүниеге келген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Olympedia дерегінде оның бойы 169 см, жарыс кезіндегі салмағы 52 кг деп көрсетілген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Жетістіктері ==

* Олимпиада чемпионы: 2016
* Әлем чемпионы: 2019
* Азия чемпионы: 2021

== Жекпе-жектері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Әуесқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|122
|-
!Жеңістер
|96
|-
!Нокаут
|4
|-
!Жеңіліс
|26
|-
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Кәсіпқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|4
|-
!Жеңістер
|4
|-
!Нокаут
|1
|-
!Жеңіліс
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>dx3ytmifljhly6g7t7xfw9nsm1ac2i6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626150</id>
      <parentid>3626149</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>2014 жылғы Азия ойындарындағы нәтижесі қосылды</comment>
      <origin>3626150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7471" sha1="axyqnqbekhlqakx4se8uz5x6tlef2s9" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Шынайы есімі        =
 |Суреті              = Shahobiddin Zoirov (2021-10-31).jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 3.3.1993
 |Туған жері          = [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 55,225 кг дейін
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 169
 |Қолдың қарқыны      = 170
 |Стилі               = панчер
 |Бапкері             = 
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            = 
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 122
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 96
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 26
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 4
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 3
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 2
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |Марапаттары         = 
 |boxrec_id           = 851168
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Ерлер [[Бокс|боксы]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары|Жазғы Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[2013 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2013]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Күміс|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Таиланд 2015]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2021 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Дубай 2021]]|52 кг дейін}}
}}
'''Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров''' ({{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}; [[3 наурыз]] [[1993 жыл]], [[Когон]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық әуесқой және кәсіпқой боксшы, жеңіл салмақтарда өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол 2016 жылғы Рио Олимпиадасының чемпионы және 2019 жылғы әлем чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/athletes/shakhobidin-zoirov|title=Shakhobidin ZOIROV|website=Olympics.com|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кәсіпқой боксқа 2019 жылы ауысты.
== Өмірбаяны ==
Зоиров 1993 жылғы 3 наурызда Өзбекстанның Бұхара облысындағы Когон қаласында дүниеге келген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Olympedia дерегінде оның бойы 169 см, жарыс кезіндегі салмағы 52 кг деп көрсетілген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Әуесқой бокс ==
2014 жылы Инчхонда өткен Азия ойындарында Зоиров 52 кг салмақта күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/136414|title=Shakhob Zoirov|website=Olympedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда ол Қазақстан өкілі Ілияс Сүлейменовтен жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Shakhobidin_Zoirov|title=Shakhobidin Zoirov|website=Wikipedia|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Жетістіктері ==

* Олимпиада чемпионы: 2016
* Әлем чемпионы: 2019
* Азия чемпионы: 2021

== Жекпе-жектері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Әуесқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|122
|-
!Жеңістер
|96
|-
!Нокаут
|4
|-
!Жеңіліс
|26
|-
! colspan=&quot;2&quot; |
=== Кәсіпқой бокс ===
|-
!Жекпе-жектер
|4
|-
!Жеңістер
|4
|-
!Нокаут
|1
|-
!Жеңіліс
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>axyqnqbekhlqakx4se8uz5x6tlef2s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626151</id>
      <parentid>3626150</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16106" sha1="stt7zklg38xycs6a601thtgf77c4bbc" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}
 |Суреті              = Shahobiddin Zoirov (2021-10-31).jpg
 |Толық есімі         = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 3.3.1993
 |Туған жері          = [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 55,225 кг дейін
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 169 см
 |Қолдың қарқыны      = 170 см
 |Стилі               = панчер
 |Бапкері             =
 |Команда             =
 |Алғашқы айқасы      = 5 сәуір 2019
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 122
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 96
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 26
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 4
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 3
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |Марапаттары         =
 |boxrec_id           = 851168
 |Сайты               =
}}

{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар =
{{ОО-спорт | Ерлер [[Бокс|боксы]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары|Жазғы Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[2013 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2013]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Күміс|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Таиланд 2015]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2021 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Дубай 2021]]|52 кг дейін}}
}}

'''Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров''' ({{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}; [[3 наурыз]] [[1993 жыл]], [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық әуесқой және кәсіпқой боксшы, 52 кг дейінгі салмақта өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/oz/news/4358|title=Olimpiada chempioni Shahobiddin Zoirov 30 yoshda!|website=Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi|date=3 наурыз 2023|language=uz|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол 2016 жылғы Рио Олимпиадасының чемпионы, 2019 жылғы әлем чемпионы және 2021 жылғы Азия чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/ru/news/4358|title=Олимпийскому чемпиону Шахобиддину Зоирову — 30 лет!|website=Национальный олимпийский комитет Узбекистана|date=3 наурыз 2023|language=ru|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/news/indian-boxer-amit-panghal-asian-boxing-championships-best-performance|title=Amit Panghal hails his best performance despite Asian Championships loss|website=Olympics.com|date=4 маусым 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Зоиров 1993 жылғы 3 наурызда Өзбекстанның Бұхара облысындағы Қаған қаласында дүниеге келген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://anhor.uz/society/nokaut-za-19-sekund-uzbekskiy-bokser-debyutiroval-na-professionalynom-ringe-video/|title=Нокаут за 19 секунд: узбекский боксер дебютировал на профессиональном ринге|website=Anhor.uz|date=6 сәуір 2019|language=ru|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Өзбекстан Ұлттық олимпиада комитеті оны Рио-2016 Олимпиадасының чемпионы ретінде атап көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/oz/news/4358|title=Olimpiada chempioni Shahobiddin Zoirov 30 yoshda!|website=Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi|date=3 наурыз 2023|language=uz|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Әуесқой бокс ==
2014 жылы Инчхонда өткен Азия ойындарында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/asian-games-recap-results|title=Asian Games recap and results|website=IBA|date=3 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда ол Қазақстан өкілі Ілияс Сүлейменовтен төрешілердің бөлек шешімімен жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/majority-decision/|title=Asian Games 2014: Majority decision|website=The Indian Express|date=4 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/uzbekistan-shakhobidin-zoirov-wins-mens-flyweight-gold-boxing-2989724/|title=Uzbekistan's Shakhobidin Zoirov wins men's flyweight gold|website=The Indian Express|date=22 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Ресей өкілі Михаил Алоянды төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12575832/rio-2016-olympics-boxing-results-shakhobidin-zoirov-wins-gold-for-uzbekistan|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Shakhobidin Zoirov wins gold for Uzbekistan|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта әлем чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Үндістан өкілі Амит Пангалды 5:0 есебімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/world-boxing-championships-2019-final-live-amit-panghal-vs-shakhobidin-zoirov-boxing-live-6016612/|title=World Boxing Championships 2019 Final, Amit Panghal vs Shakhobidin Zoirov|website=The Indian Express|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы Дубайда өткен Азия чемпионатында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/news/indian-boxer-amit-panghal-asian-boxing-championships-best-performance|title=Amit Panghal hails his best performance despite Asian Championships loss|website=Olympics.com|date=4 маусым 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда ол Амит Пангалды 3:2 есебімен ұтты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/asian-boxing-championships-2021-mens-finals-dubai-live-updates-2453182|title=Sanjeet Wins Gold; Amit Panghal, Shiva Thapa Bag Silver|website=NDTV Sports|date=31 мамыр 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Зоиров кәсіпқой бокстағы алғашқы жекпе-жегін 2019 жылғы 5 сәуірде Дубайдағы Emirates Golf Club алаңында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.uz/en/news/view/shakhobidin-zoirov-spends-16-seconds-to-knock-out-indonesian-anthony-holt-at-emirates-golf-club-05-04-2019|title=Shakhobidin Zoirov spends 16 seconds to knock out Indonesian Anthony Holt at Emirates Golf Club|website=Sports.uz|date=5 сәуір 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік айқаста ол Энтони Холтты бірінші раундта нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.boxingscene.com/articles/dubai-fight-night-on-espn-live-fight-results|title=Dubai Fight Night on ESPN+ — LIVE Fight Results|website=BoxingScene|date=5 сәуір 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы мамырда Зоиров Глазгодағы кәсіпқой бокс кешінде Мишико Шубитидзені бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.badlefthook.com/2019/5/18/18630633/inoue-vs-rodriguez-results-burnett-wins-despite-injury-kelly-stops-robinson-zoirov-wins-prograis|title=Inoue vs Rodriguez results: Burnett wins, Kelly stops Robinson, Zoirov wins|website=Bad Left Hook|date=18 мамыр 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 11 наурызда Зоиров Англияның Грейс қаласындағы Civic Hall аренасында Бретт Фидоумен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/87051-mtk-fight-night|title=MTK Fight Night|website=Tapology|date=11 наурыз 2022|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Бұл жекпе-жекте ол ұпай санымен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/87051-mtk-fight-night|title=MTK Fight Night|website=Tapology|date=11 наурыз 2022|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылы Зоиров IBA Champions' Night аясында Самуэль Кармонамен айқас өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-ordinary-congress-and-global-boxing-forum-to-take-place-in-dubai-on-6-7-december-2024|title=IBA Champions' Night, Ordinary Congress and Global Boxing Forum to take place in Dubai|website=IBA|date=1 желтоқсан 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; IBA мәліметінше, кейін ол Йоэль Финолмен 54 кг салмақтағы IBA Pro әлем чемпионы атағы үшін жұдырықтасуға тиіс болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-ordinary-congress-and-global-boxing-forum-to-take-place-in-dubai-on-6-7-december-2024|title=IBA Champions' Night, Ordinary Congress and Global Boxing Forum to take place in Dubai|website=IBA|date=1 желтоқсан 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==
* Олимпиада чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/uzbekistan-shakhobidin-zoirov-wins-mens-flyweight-gold-boxing-2989724/|title=Uzbekistan's Shakhobidin Zoirov wins men's flyweight gold|website=The Indian Express|date=22 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионы: 2019&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионы: 2021&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/asian-boxing-championships-2021-mens-finals-dubai-live-updates-2453182|title=Sanjeet Wins Gold; Amit Panghal, Shiva Thapa Bag Silver|website=NDTV Sports|date=31 мамыр 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия ойындарының күміс жүлдегері: 2014&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/asian-games-recap-results|title=Asian Games recap and results|website=IBA|date=3 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жекпе-жектері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Әуесқой бокс
|-
! Жекпе-жектер
| 122
|-
! Жеңістер
| 96
|-
! Нокаут
| 4
|-
! Жеңіліс
| 26
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Кәсіпқой бокс
|-
! Жекпе-жектер
| 5
|-
! Жеңістер
| 5
|-
! Нокаут
| 3
|-
! Жеңіліс
| 0
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары жүлдегерлері]]</text>
      <sha1>stt7zklg38xycs6a601thtgf77c4bbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626152</id>
      <parentid>3626151</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16543" sha1="q7ywtiizn4rlba6ioq4mqn7jexz9gos" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}
 |Суреті              = Shahobiddin Zoirov (2021-10-31).jpg
 |Толық есімі         = Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 3.3.1993
 |Туған жері          = [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 55,225 кг дейін
 |Тұрысы              = оңақай
 |Бойы                = 169 см
 |Қолдың қарқыны      = 170 см
 |Стилі               = панчер
 |Бапкері             =
 |Команда             =
 |Алғашқы айқасы      = 5 сәуір 2019
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 122
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 96
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 26
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 4
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 3
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |Марапаттары         =
 |boxrec_id           = 851168
 |Сайты               =
}}

{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар =
{{ОО-спорт | Ерлер [[Бокс|боксы]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары|Жазғы Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[Жазғы Азия ойындары 2014|Инчхон 2014]]|52 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[2013 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2013]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Күміс|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Таиланд 2015]]|52 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2021 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Дубай 2021]]|52 кг дейін}}
}}

'''Шаһобиддин Шәкірұлы Зоиров''' ({{lang-uz|Shahobiddin Shokir oʻgʻli Zoirov}}; [[3 наурыз]] [[1993 жыл]], [[Қаған (қала)|Қаған]], [[Бұхара облысы]], [[Өзбекстан]]) — өзбекстандық әуесқой және кәсіпқой боксшы, 52 кг дейінгі салмақта өнер көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/oz/news/4358|title=Olimpiada chempioni Shahobiddin Zoirov 30 yoshda!|website=Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi|date=3 наурыз 2023|language=uz|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол 2016 жылғы Рио Олимпиадасының чемпионы, 2019 жылғы әлем чемпионы және 2021 жылғы Азия чемпионы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/ru/news/4358|title=Олимпийскому чемпиону Шахобиддину Зоирову — 30 лет!|website=Национальный олимпийский комитет Узбекистана|date=3 наурыз 2023|language=ru|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/news/indian-boxer-amit-panghal-asian-boxing-championships-best-performance|title=Amit Panghal hails his best performance despite Asian Championships loss|website=Olympics.com|date=4 маусым 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Зоиров 1993 жылғы 3 наурызда Өзбекстанның Бұхара облысындағы Қаған қаласында дүниеге келген.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://anhor.uz/society/nokaut-za-19-sekund-uzbekskiy-bokser-debyutiroval-na-professionalynom-ringe-video/|title=Нокаут за 19 секунд: узбекский боксер дебютировал на профессиональном ринге|website=Anhor.uz|date=6 сәуір 2019|language=ru|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Өзбекстан Ұлттық олимпиада комитеті оны Рио-2016 Олимпиадасының чемпионы ретінде атап көрсеткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://olympic.uz/oz/news/4358|title=Olimpiada chempioni Shahobiddin Zoirov 30 yoshda!|website=Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi|date=3 наурыз 2023|language=uz|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Әуесқой бокс ==
2014 жылы Инчхонда өткен Азия ойындарында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта күміс медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/asian-games-recap-results|title=Asian Games recap and results|website=IBA|date=3 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда ол Қазақстан өкілі Ілияс Сүлейменовтен төрешілердің бөлек шешімімен жеңілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/majority-decision/|title=Asian Games 2014: Majority decision|website=The Indian Express|date=4 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы Рио-де-Жанейро Олимпиадасында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/uzbekistan-shakhobidin-zoirov-wins-mens-flyweight-gold-boxing-2989724/|title=Uzbekistan's Shakhobidin Zoirov wins men's flyweight gold|website=The Indian Express|date=22 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Ресей өкілі Михаил Алоянды төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.badlefthook.com/2016/8/21/12575832/rio-2016-olympics-boxing-results-shakhobidin-zoirov-wins-gold-for-uzbekistan|title=Rio 2016 Olympics boxing results: Shakhobidin Zoirov wins gold for Uzbekistan|website=Bad Left Hook|date=21 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылы Екатеринбургте өткен әлем чемпионатында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта әлем чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда Үндістан өкілі Амит Пангалды 5:0 есебімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/world-boxing-championships-2019-final-live-amit-panghal-vs-shakhobidin-zoirov-boxing-live-6016612/|title=World Boxing Championships 2019 Final, Amit Panghal vs Shakhobidin Zoirov|website=The Indian Express|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылы Дубайда өткен Азия чемпионатында Зоиров 52 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/news/indian-boxer-amit-panghal-asian-boxing-championships-best-performance|title=Amit Panghal hails his best performance despite Asian Championships loss|website=Olympics.com|date=4 маусым 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Финалда ол Амит Пангалды 3:2 есебімен ұтты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/asian-boxing-championships-2021-mens-finals-dubai-live-updates-2453182|title=Sanjeet Wins Gold; Amit Panghal, Shiva Thapa Bag Silver|website=NDTV Sports|date=31 мамыр 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Зоиров кәсіпқой бокстағы алғашқы жекпе-жегін 2019 жылғы 5 сәуірде Дубайдағы Emirates Golf Club алаңында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.uz/en/news/view/shakhobidin-zoirov-spends-16-seconds-to-knock-out-indonesian-anthony-holt-at-emirates-golf-club-05-04-2019|title=Shakhobidin Zoirov spends 16 seconds to knock out Indonesian Anthony Holt at Emirates Golf Club|website=Sports.uz|date=5 сәуір 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Дебюттік айқаста ол Энтони Холтты бірінші раундта нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.boxingscene.com/articles/dubai-fight-night-on-espn-live-fight-results|title=Dubai Fight Night on ESPN+ — LIVE Fight Results|website=BoxingScene|date=5 сәуір 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы мамырда Зоиров Глазгодағы кәсіпқой бокс кешінде Мишико Шубитидзені бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.badlefthook.com/2019/5/18/18630633/inoue-vs-rodriguez-results-burnett-wins-despite-injury-kelly-stops-robinson-zoirov-wins-prograis|title=Inoue vs Rodriguez results: Burnett wins, Kelly stops Robinson, Zoirov wins|website=Bad Left Hook|date=18 мамыр 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 11 наурызда Зоиров Англияның Грейс қаласындағы Civic Hall аренасында Бретт Фидоумен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/87051-mtk-fight-night|title=MTK Fight Night|website=Tapology|date=11 наурыз 2022|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Бұл жекпе-жекте ол ұпай санымен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/87051-mtk-fight-night|title=MTK Fight Night|website=Tapology|date=11 наурыз 2022|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылы Зоиров IBA Champions' Night аясында Самуэль Кармонамен айқас өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-ordinary-congress-and-global-boxing-forum-to-take-place-in-dubai-on-6-7-december-2024|title=IBA Champions' Night, Ordinary Congress and Global Boxing Forum to take place in Dubai|website=IBA|date=1 желтоқсан 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; IBA мәліметінше, кейін ол Йоэль Финолмен 54 кг салмақтағы IBA Pro әлем чемпионы атағы үшін жұдырықтасуға тиіс болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-ordinary-congress-and-global-boxing-forum-to-take-place-in-dubai-on-6-7-december-2024|title=IBA Champions' Night, Ordinary Congress and Global Boxing Forum to take place in Dubai|website=IBA|date=1 желтоқсан 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жетістіктері ==
* Олимпиада чемпионы: 2016&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/uzbekistan-shakhobidin-zoirov-wins-mens-flyweight-gold-boxing-2989724/|title=Uzbekistan's Shakhobidin Zoirov wins men's flyweight gold|website=The Indian Express|date=22 тамыз 2016|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Әлем чемпионы: 2019&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/amit-panghal-loses-to-shakhobidin-zoirov-in-final-first-indian-male-to-get-world-boxing-championship-2104942|title=Amit Panghal Loses To Shakhobidin Zoirov In Final|website=NDTV Sports|date=21 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия чемпионы: 2021&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sports.ndtv.com/boxing/asian-boxing-championships-2021-mens-finals-dubai-live-updates-2453182|title=Sanjeet Wins Gold; Amit Panghal, Shiva Thapa Bag Silver|website=NDTV Sports|date=31 мамыр 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
* Азия ойындарының күміс жүлдегері: 2014&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/asian-games-recap-results|title=Asian Games recap and results|website=IBA|date=3 қазан 2014|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Жекпе-жектері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Әуесқой бокс
|-
! Жекпе-жектер
| 122
|-
! Жеңістер
| 96
|-
! Нокаут
| 4
|-
! Жеңіліс
| 26
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Кәсіпқой бокс
|-
! Жекпе-жектер
| 5
|-
! Жеңістер
| 5
|-
! Нокаут
| 3
|-
! Жеңіліс
| 0
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Зоиров, Шаһобиддин}}

[[Санат:1993 жылы туғандар]]
[[Санат:Бұхара облысында туғандар]]
[[Санат:2014 жылғы Азия ойындарының жүлдегерлері]]
[[Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Азия ойындарының бокс жүлдегерлері]]
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Алфавит бойынша боксшылар]]
[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары жүлдегерлері]]</text>
      <sha1>q7ywtiizn4rlba6ioq4mqn7jexz9gos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675070</id>
    <revision>
      <id>3626031</id>
      <parentid>3625555</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3626031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16889" sha1="lqgq4yho960idwoglm9qae0k4dxurld" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСҚ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88020||2859||391||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||96231||76555||11052||229||3386||234||110||5818||742
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136
|-
|4||3||{{u|Мағыпар}}||84689||79562||879||635||37||388||0||2884||49
|-
|5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84036||68775||1239||147||11309||15||0||1696||24
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55545||30519||3588||368||5769||944||2238||4782||5187
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48686||39968||1761||102||628||17||9||4479||40
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38489||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||10||{{u|Ulan}}||30436||23962||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|10||9||{{u|1nter pares}}||29936||27891||213||7||628||70||0||1413||142
|-
|11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844
|-
|12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|13||11||{{u|Орел Карл}}||22507||21212||775||39||137||4||0||121||11
|-
|14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13874||4118||203||768||812||373||1111||1007
|-
|15||12||{{u|Sagzhan}}||20300||19009||414||43||201||10||0||320||86
|-
|16||18||{{u|Nurken}}||19315||9975||1346||41||6916||115||8||429||51
|-
|17||17||{{u|Kaiyr}}||17124||12156||224||7||133||162||8||2485||355
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42
|-
|21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11276||6812||508||0||102||512||0||615||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10121||7957||1222||40||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8246||8152||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8156||5727||27||5||1867||204||0||172||52
|-
|29||48||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|30||35||{{u|Nurtenge}}||7949||5420||977||137||628||59||24||532||198
|-
|31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7488||5986||189||71||63||88||3||385||325
|-
|34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5280||468||132||761||0||64||97||72
|-
|35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6252||254||108||0||1||0||126||23
|-
|37||46||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444
|-
|38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7
|-
|42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5044||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4357||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||58||{{u|Madi Dos}}||4497||3069||214||63||53||50||0||637||122
|-
|50||45||{{u|Coffee86}}||4408||3869||4||0||11||7||0||414||5
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|53||49||{{u|Makenzis}}||3644||3587||5||0||0||0||0||46||5
|-
|54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|55||57||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138
|-
|56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0
|-
|57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|58||60||{{u|Нурасылл}}||3396||2997||193||0||18||0||0||50||8
|-
|59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|63||68||{{u|ShadZ01}}||3205||2543||348||110||105||0||0||4||0
|-
|64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3
|-
|65||59||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0
|-
|66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0
|-
|67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2894||1869||314||0||91||55||0||434||4
|-
|70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6
|-
|71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30
|-
|76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0
|-
|79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||76||{{u|G55}}||2468||2295||0||50||0||0||0||0||2
|-
|81||90||{{u|Balaburgem}}||2466||1750||11||29||31||59||0||182||48
|-
|82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2403||1985||126||0||13||1||0||186||42
|-
|85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75
|-
|87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2
|-
|88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48
|-
|93||89||{{u|RaiymbekZh}}||2065||1761||8||0||20||0||0||78||77
|-
|94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5
|-
|95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1947||1||0||0||0||0||0||0
|-
|96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|99||132||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1
|-
|100||88||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29
|-
|102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1605||1339||1||0||105||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1537||1346||0||0||7||0||0||123||8
|-
|109||95||{{u|Gliwi}}||1526||1520||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||143||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|127||119||{{u|Ziv}}||1155||1082||60||0||0||2||0||9||2
|-
|128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|138||144||{{u|Wikuiser}}||1052||756||142||0||62||0||43||18||4
|-
|139||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||131||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||142||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||147||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|154||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|157||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||146||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|161||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6
|-
|163||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|165||148||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0
|-
|166||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|167||152||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0
|-
|168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|169||145||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|171||174||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|172||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|173||157||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0
|-
|175||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|177||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|178||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|179||162||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||678||639||15||0||0||0||0||2||0
|-
|180||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|181||158||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1
|-
|182||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||674||665||0||1||0||0||0||6||1
|-
|183||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|185||220||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17
|-
|186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||173||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|189||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13
|-
|194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0
|-
|195||180||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0
|-
|196||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1
|-
|198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|204||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|205||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6
|-
|206||175||{{u|Tuttiorchestra687}}||574||572||0||0||0||0||0||4||2
|-
|207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2
|-
|214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1
|-
|223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0
|-
|227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8
|-
|228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>lqgq4yho960idwoglm9qae0k4dxurld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675089</id>
    <revision>
      <id>3626205</id>
      <parentid>3625771</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3626205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11173" sha1="61pjx4qcb9bzc26kh0lxu9qztrem854" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСБ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515625||380102||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132382||127405||711||15||62||17||10||2859||1278
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|4||4||{{u|Legobot}}||119563||112797||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||113570||1||0||0||0||0||0||113569||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|6||5||{{u|MerlIwBot}}||105851||88195||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||88000||88000||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79304||79289||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50449||50156||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26598||22823||42||0||3648||2||0||61||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13734||13237||240||4||8||22||0||169||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9118||9118||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7975||5420||977||137||628||40||24||532||198
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1553||1534||0||0||0||0||0||19||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-
|88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0
|-
|95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]</text>
      <sha1>61pjx4qcb9bzc26kh0lxu9qztrem854</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675116</id>
    <revision>
      <id>3625865</id>
      <parentid>3625168</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3625865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103815" sha1="2bqvyghpl2rp5h71a6bhh3z0ax9527l" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ББҚ}}&lt;center&gt;{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2620||42||0||59||33||593||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2285||102||13||200||86||0||57||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2185||97||3||165||0||106||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Aitan bot}}||1343||156||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Орел Карл}}||1330||314||1||308||91||24||0||0||0
|-
|15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78
|-
|16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Nurkhan}}||978||101||14||344||4||26||0||1||0
|-
|27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||71||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|1nter pares}}||557||306||0||10||465||3||0||0||4
|-
|44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1631||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||532||185||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0
|-
|49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|52||{{u|Nurken}}||503||482||3||640||4708||32||15||3||4
|-
|53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|54||{{u|Sagzhan}}||483||82||2||19||150||30||0||0||0
|-
|55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|62||{{u|TheNomadEditor}}||423||37||0||0||1599||3||0||0||0
|-
|63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0
|-
|65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|66||{{u|Ashina}}||387||181||3||56||22||38||31||0||21
|-
|67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0
|-
|77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|114||{{u|ShadZ01}}||199||23||0||34||81||59||0||0||0
|-
|115||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Coffee86}}||198||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49
|-
|122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21
|-
|128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2
|-
|178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0
|-
|206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|246||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0
|-
|247||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|248||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|MuratbekErkebulan}}||85||21||0||67||83||0||11||0||0
|-
|250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0
|-
|251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|253||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|256||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|257||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|258||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|260||{{u|Madi Dos}}||82||22||0||55||30||40||6||0||3
|-
|261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|279||{{u|RaiymbekZh}}||77||43||5||1||11||0||0||0||1
|-
|280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|282||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|285||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2973||521||93||0||38||4
|-
|286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0
|-
|299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|393||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|394||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|397||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|398||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|399||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|400||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|401||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|402||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|409||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|410||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|411||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|412||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|413||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0
|-
|414||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|420||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|421||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|422||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|428||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|431||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|449||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|450||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|466||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0
|-
|467||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|468||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|474||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|475||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|476||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|482||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1
|-
|483||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|484||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|485||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|486||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|487||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|488||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|489||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|490||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1
|-
|493||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|494||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|499||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|500||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|504||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|505||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|508||{{u|Unknown Alash}}||22||28||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|516||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|527||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|528||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|529||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|540||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|541||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|542||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|543||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|544||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|545||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|546||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|556||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|557||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|559||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|560||{{u|Tuttiorchestra687}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|561||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|562||{{u|Жанна Ж}}||17||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|563||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|564||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|565||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|569||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|571||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0
|-
|572||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|573||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|574||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|575||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|576||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|578||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|579||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|580||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|583||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|585||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|586||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|587||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|588||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|589||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|593||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|596||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|597||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|599||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|601||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|602||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|603||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|604||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|605||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|608||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|625||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|628||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|629||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|633||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||12||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|634||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|637||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|639||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|640||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|641||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|642||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|643||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0
|-
|644||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|645||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|649||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|650||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|653||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|654||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|656||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|660||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|661||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|664||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|665||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|666||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|674||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|677||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|678||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|681||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|684||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|685||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|687||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|688||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|689||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|690||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|703||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|706||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|707||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|710||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|714||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|715||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|720||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|721||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|733||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|734||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|735||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|736||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|738||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|740||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|741||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|742||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|743||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|744||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|745||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|746||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|749||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|750||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|754||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|755||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|764||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|768||{{u|Jimmy&amp;Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|769||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|777||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|780||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|781||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|782||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|788||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|791||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|792||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|793||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|794||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|797||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|798||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|799||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|806||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|810||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|811||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|819||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|837||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|841||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|842||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|845||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|846||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|849||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|850||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|851||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|853||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|854||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|855||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|860||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|861||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|872||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|877||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|878||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|879||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|881||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|883||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|884||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|887||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|888||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|893||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|894||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|900||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|901||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|902||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|904||{{u|Ayazhan10}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|931||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|932||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|933||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|934||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|935||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|936||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|937||{{u|Wikuiser}}||5||11||2||47||29||0||0||23||0
|-
|938||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|939||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|942||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|947||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|949||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|950||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|951||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|955||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|956||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|957||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|958||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|959||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|973||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|981||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|984||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|985||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|986||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|987||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|988||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|989||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|992||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|994||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|995||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|996||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|997||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|998||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|999||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1001||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1002||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1005||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1010||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1011||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1013||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1018||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1019||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1020||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1021||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1025||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1026||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1029||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1034||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1039||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1040||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1041||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1042||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1045||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1047||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1049||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1050||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1056||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1057||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1060||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1061||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1074||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1081||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1083||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1084||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1129||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1131||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1132||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1135||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1137||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1138||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1161||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1168||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1169||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1170||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1171||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1172||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1173||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1176||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1177||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1178||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1179||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1180||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1186||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1190||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1193||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1194||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1195||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1197||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1198||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1199||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1204||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1205||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1206||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1227||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1248||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1251||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1254||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1255||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1256||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1257||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1279||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1284||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1285||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1388||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1416||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1418||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1419||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1424||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1425||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1426||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1427||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1428||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1431||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1432||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1439||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1440||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1441||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1448||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1451||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1456||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1457||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1459||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1460||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1475||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1484||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1485||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1502||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1514||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1515||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1520||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1664||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1676||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1677||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1679||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1680||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1681||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1682||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1687||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1693||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1694||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1695||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1699||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1700||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1701||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1702||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1703||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1704||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1705||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1706||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1707||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1708||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1709||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1710||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1711||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1712||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1713||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1714||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1715||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||264||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>2bqvyghpl2rp5h71a6bhh3z0ax9527l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Замалек (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>678069</id>
    <revision>
      <id>3625881</id>
      <parentid>3478794</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:11:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ұлттық */</comment>
      <origin>3625881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="2xog0klgdml8mo9ed6tpnl0aukjuc5x" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
| атауы = {{ту|Мысыр}} Замалек
| құрылған = 1911
| стадионы = [[Халықаралық стадион (Каир)|Каир халықаралық стадионы]]
| сыйымдылығы = 74 100
| жаттықтырушы = {{ту|Франция}} [[Патрис Картерон]]
| жарыс = Премьер-лига
| маусым = 2024/25
| орын = 3-орын
| pattern_b1  = _zamalek1920h
| pattern_ra1 = _zamalek1920h
| pattern_la1 = _zamalek1920h
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = FFFFFF
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = FFFFFF
| socks1      = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = _zamalek2021a
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0028F6
| body2       = 0028F6
| rightarm2   = 0028F6
| shorts2     = 0028F6
| socks2      = 0028F6
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _zamalek2021t
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = 000000
| body3       = 000000
| rightarm3   = 000000
| shorts3     = 000000
| socks3      = 000000
|логотипі=|сурет ені=|лақап аты=|толық атауы=}}
'''«Замалек»''' ({{lang-ar|نادي الزمالك}}) — [[Мысыр]]дың [[Каир]] қаласындағы футбол клубы. 1911 жылы құрылған. 

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===

* Мысыр чемпионы (15): 1959/60, 1963/64, 1964/65, 1977/78, 1983/84, 1987/88, 1991/92, 1992/93, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2014/15, 2020/21, 2021/22, 2025/26

* Мысыр Кубогы (22): 1922, 1932, 1935, 1938, 1941, 1943, 1944, 1952, 1955, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1975, 1977, 1979, 1988, 1999, 2002, 2008, 2013

* Мысыр Суперкубогы (2): 2001, 2002

* Каир чемпионы (15): 1924, 1926, 1930, 1933, 1939, 1940, 1941, 1944, 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1952, 1953

=== Халықаралық ===

* КАФ чепмиондар лигасы (5)
** Жеңімпаз: 1984, 1986, 1993, 1996, 2002

* Кубок иелері Кубогы  (1)
** Жеңімпаз: 2000

* КАФ суперкубогы (3)
** Жеңімпаз: 1994, 1997, 2003

* Азия мен Африка клубтар чемпионаты (2)
** Жеңімпаз: 1987, 1997

== Сілтемелер ==

* https://web.archive.org/web/20111011201809/http://www.elzamalek.org/

[[Санат:Мысыр футбол клубтары]]</text>
      <sha1>2xog0klgdml8mo9ed6tpnl0aukjuc5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625883</id>
      <parentid>3625881</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3625883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="oiyquwfjvwt3si9qlewcbilc2zkeh5h" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
| атауы = {{ту|Мысыр}} Замалек
| құрылған = 1911
| стадионы = [[Халықаралық стадион (Каир)|Каир халықаралық стадионы]]
| сыйымдылығы = 74 100
| жаттықтырушы = {{ту|Франция}} [[Патрис Картерон]]
| жарыс = Премьер-лига
| маусым = 2025/26
| орын = 1-орын
| pattern_b1  = _zamalek1920h
| pattern_ra1 = _zamalek1920h
| pattern_la1 = _zamalek1920h
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = FFFFFF
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = FFFFFF
| socks1      = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = _zamalek2021a
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0028F6
| body2       = 0028F6
| rightarm2   = 0028F6
| shorts2     = 0028F6
| socks2      = 0028F6
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _zamalek2021t
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = 000000
| body3       = 000000
| rightarm3   = 000000
| shorts3     = 000000
| socks3      = 000000
|логотипі=|сурет ені=|лақап аты=|толық атауы=}}
'''«Замалек»''' ({{lang-ar|نادي الزمالك}}) — [[Мысыр]]дың [[Каир]] қаласындағы футбол клубы. 1911 жылы құрылған. 

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===

* Мысыр чемпионы (15): 1959/60, 1963/64, 1964/65, 1977/78, 1983/84, 1987/88, 1991/92, 1992/93, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2014/15, 2020/21, 2021/22, 2025/26

* Мысыр Кубогы (22): 1922, 1932, 1935, 1938, 1941, 1943, 1944, 1952, 1955, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1975, 1977, 1979, 1988, 1999, 2002, 2008, 2013

* Мысыр Суперкубогы (2): 2001, 2002

* Каир чемпионы (15): 1924, 1926, 1930, 1933, 1939, 1940, 1941, 1944, 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1952, 1953

=== Халықаралық ===

* КАФ чепмиондар лигасы (5)
** Жеңімпаз: 1984, 1986, 1993, 1996, 2002

* Кубок иелері Кубогы  (1)
** Жеңімпаз: 2000

* КАФ суперкубогы (3)
** Жеңімпаз: 1994, 1997, 2003

* Азия мен Африка клубтар чемпионаты (2)
** Жеңімпаз: 1987, 1997

== Сілтемелер ==

* https://web.archive.org/web/20111011201809/http://www.elzamalek.org/

[[Санат:Мысыр футбол клубтары]]</text>
      <sha1>oiyquwfjvwt3si9qlewcbilc2zkeh5h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625885</id>
      <parentid>3625883</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сілтемелер */</comment>
      <origin>3625885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2397" sha1="4cojeqlu1eeiximzccovplnii2w0soj" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
| атауы = {{ту|Мысыр}} Замалек
| құрылған = 1911
| стадионы = [[Халықаралық стадион (Каир)|Каир халықаралық стадионы]]
| сыйымдылығы = 74 100
| жаттықтырушы = {{ту|Франция}} [[Патрис Картерон]]
| жарыс = Премьер-лига
| маусым = 2025/26
| орын = 1-орын
| pattern_b1  = _zamalek1920h
| pattern_ra1 = _zamalek1920h
| pattern_la1 = _zamalek1920h
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = FFFFFF
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = FFFFFF
| socks1      = FFFFFF
| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = _zamalek2021a
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 0028F6
| body2       = 0028F6
| rightarm2   = 0028F6
| shorts2     = 0028F6
| socks2      = 0028F6
| pattern_la3 = 
| pattern_b3  = _zamalek2021t
| pattern_ra3 = 
| pattern_sh3 = 
| pattern_so3 = 
| leftarm3    = 000000
| body3       = 000000
| rightarm3   = 000000
| shorts3     = 000000
| socks3      = 000000
|логотипі=|сурет ені=|лақап аты=|толық атауы=}}
'''«Замалек»''' ({{lang-ar|نادي الزمالك}}) — [[Мысыр]]дың [[Каир]] қаласындағы футбол клубы. 1911 жылы құрылған. 

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===

* Мысыр чемпионы (15): 1959/60, 1963/64, 1964/65, 1977/78, 1983/84, 1987/88, 1991/92, 1992/93, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2014/15, 2020/21, 2021/22, 2025/26

* Мысыр Кубогы (22): 1922, 1932, 1935, 1938, 1941, 1943, 1944, 1952, 1955, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1975, 1977, 1979, 1988, 1999, 2002, 2008, 2013

* Мысыр Суперкубогы (2): 2001, 2002

* Каир чемпионы (15): 1924, 1926, 1930, 1933, 1939, 1940, 1941, 1944, 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1952, 1953

=== Халықаралық ===

* КАФ чепмиондар лигасы (5)
** Жеңімпаз: 1984, 1986, 1993, 1996, 2002

* Кубок иелері Кубогы  (1)
** Жеңімпаз: 2000

* КАФ суперкубогы (3)
** Жеңімпаз: 1994, 1997, 2003

* Азия мен Африка клубтар чемпионаты (2)
** Жеңімпаз: 1987, 1997

== Сілтемелер ==
* 

[[Санат:Мысыр футбол клубтары]]</text>
      <sha1>4cojeqlu1eeiximzccovplnii2w0soj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor</title>
    <ns>3</ns>
    <id>682150</id>
    <revision>
      <id>3626032</id>
      <parentid>3573309</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3626032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49020" sha1="hf5po2szv9x1zv10eaplkes8pfuwlpl" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Muzaffar Turgunov}}

-- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 19:37, 2022 ж. мамырдың 13 (+06)

== Сенімсіз өңдеме ==

Сіз өзіңіз сенімді болмай жылдың аяғына неге сызықша қойып жатырсыз? Сіздің барлық өңдемеңіз кері қайтарылды  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:46, 2022 ж. тамыздың 20 (+06)

== Сұрағыңыз бойынша ==

Қайырлы күн! Қандай көмек керек? Осы талқылау бетіңізге жазыңыз сұрақтарыңызды. Салиха 12:29, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

== Сұрақ-жауап ==

Сәлеметсізбе, мүмкін болса мені еркін жаза алатын, сұрақ жауап істей алатын группаға қоса аласызба? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылауы]]) 12:35, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)
:Кеш жарық, {{@|Arystanbek}} мырзаның талқылау бетіне хабар қалдырсаңыз болады. Телеграмда арнайы топ бар --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:53, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)
:[[Қатысушы:TheNomadEditor|@Muzaffar Turgunov]] +77028186616 нөміріне телеграмға хабарласыңыз. &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 09:27, 2022 ж. тамыздың 24 (+06)
::Сәлеметсізбе осы мақаламның дереккөздерін дұрыстап беріңізші https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0:%D0%98%D0%BD%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80/44-%D1%88%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 13:31, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)

== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:03, 2022 ж. қазанның 20 (+06)

== Үлгі:Тұлғалар ==

Кеш жарық, тұлғаларға арналған әртүрлі үлгілер бар (әнші, жазушы, кинематограф, саясаткер т.с.с). Барлық мақалаға ''тұлға үлгісін қоя беруге болмайды''. Сосын туған, өлген жылы параметрлерін санмен толтыру керек: '''1.11.1111.''' Түсінді деген ойдамын, рахмет  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:21, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)

рақмет сізге. Біреқ өңдеулерім жақсы істеп турмынба? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 21:25, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)

Сосын сіздерге көрініп турама қатысушылар өңдегені. Группаларыңызда талқылайсыздарма бұл қатысушы былай өңдеп жатыр деп? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 21:30, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)
::Тағы айтарым, ақыры үлгімен жұмыс жасаған екенсіз, оны '''толық толтыру''' керек, сонымен қатар сәйкесінше санаттар қойып шығу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:49, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)
:::Телеграмда Қазуики деген топ бар, сонда қосылсаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:49, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)
::::Шыны керек алғашқысында тек шағын өңдемелер жасап, грамматикалық қателіктерді түзетіп жүрсеңіз дұрыс болар еді. сіз конвейер ұқсап үлгілерді шала, әрі қате толтырып бізге артық жұмыс жасап жатырсыз, ренжімеңіз, бірақ сондай болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:56, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)

онда жайлап санаттарды дұрыс толтыруға әрекет жасаймын. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 22:07, 2023 ж. қаңтардың 24 (+06)
:Кеш жарық, Нұрсұлтан Назарбаев, Бауыржан Момышұлы сияқты мақалаларды ашып, үлгісін қалай толтырылғанын асықпай қарауыңызды өтінемін. Ол жерде туған жері мен қайтыс болған жерлеріне арналған арнайы үлгілер бар, сосын марапаттары бөлімінде ордендері мен медальдары үлгілері бар. '''Тұлға''' деген ескі санат қалып қойып жатыр, себебі тұлғаларға арналған үлгіні қолдансаңыз, автоматты түрде ''Алфавит бойынша тұлғалар'' деген санат пайда болады. Өтініш асықпай толтырып жасаңызшы, сіз қайтадан шала жұмыс жасап жатырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:01, 2023 ж. қаңтардың 27 (+06)

== Мақала қосу ==

Саламатсыз, қосып жатқан үлесіңізге рахмет) Бірақ сәл қателіктер болып жатыр, ағылшын тілінен аударады екенсіз. Неге Австрияны А'''у'''стрия деп жазбағансыз, сосын санаттардан шағын қателіктер туындап жатыр. Сіз жазған мақалалардың өңдеу тарихына кіріп, мен шағын өңдеп кеткен өзгерістерге назар аударсаңыз. Жалпы бастамаңыз жақсы) Рахмет  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:49, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)
:Сосын дереккөздерге мұқият болыңыз, орыс тілін дубликаты болып жатыр: '''Брегенц орманы''' мақаласында дереккөздер орыс тілі үшін, яғни '''Брегенц''' сөзі транскрипциясы орыс тілінде дұрыс жасалған ба деген қайнаркөзді көрсетіп тұр. Ал ол қазақ тіліне қандай қатысы бар? Мүмкін қазақшасы '''Брегенз''' шығар, сондықтан орыс тілінің қазақшадағы дубликат нұсқасы болып жүрмесің --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:57, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)
::Саламатсызба орыс тылды дубликат сөздердің қазақша аударма создері барма, оны кайдан алсам болады? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:20, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)
:Ол жағын білмедім, Батырбек, Салиха немесе Нұрлан мырзалардан сұрап көріңіз. Сіз түсінбеген сияқтысыз ғой( Сосын тағы да ескерту ТМД елдері тұлғаларының есімі толық жазылу керек, яғни Адам Адамұлы Адамбаев. Сіз армения тұлғалары туралы жазыпсыз, соларды жылжыту керек--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:20, 2023 ж. мамырдың 22 (+06)

== Біраз қате бар ==
[[Роза Уэлт-Страус]] мақаласын жасаған үшін рақмет білдірем, бірақ та бұл фамилия немістердігі болғандықтан олардың дыбысталуы басқаша ғой. Мысалы, украиндардың мақаласына қараңызшы. Сондай-ақ [[суфражизм]]ді жақтайтын адамдар суфрагист емес, бұл француз сөзі. Және де Аустрия деп жазсаңыз, сын есімі аустриялық болады емес пе? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 17:02, 2023 ж. мамырдың 24 (+06)

== Кендерді жасамайды ==
Менің білуімше, кендерді игереді. Яғни [[Сотк алтын кен орны]] деген мақалада статусты дұрыстап көрсету керек. --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 22:08, 2023 ж. мамырдың 24 (+06)

== ТМД тұлғалары ==

Сіз, жарыс деп, айтылған кемшіліктерді пысқырып жатқан жоқ сияқтысыз. 1. Дереккөздерді әлі дұрыс қоймай жатырсыз. 2. ТМД елдерінің тұлғалар есімі толық жазылады, яғни '''Мұзафар Мұзафарұлы Мұзафаров.''' Сондықтан тұлғалар есімін жылжытыңыз (ТМД елдері бойынша) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:07, 2023 ж. мамырдың 31 (+06)

:рақмет сізге ескерткеніңіз үшін, дұрыстап шығам міндетті түрде. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 02:03, 2023 ж. мамырдың 31 (+06)

== Конференцияға қатысу мүмкіндігі ==

[[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:56, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)

:Ия қатысуға ниеттімін, қазіргі таңда студент болғаным үшін қаржылай қиындау. Соның үшін толық стипендияға өтініш жіберген болатынмын. Стипендия жауабын қашан білуге болады? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 17:00, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::Иә, стипендия беріледі. Жауабын жақын арада береміз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 18:53, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
:::Стипендия жауабын қайдан және қалай білуге болады ол кезде. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 22:05, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::::Сізге стипендия бере алатын болдық. Қазір сізге электрондық хат жіберем. Соған жауап берсеңіз. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 22:45, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

* Кеш жарық, {{@|Batyrbek.kz}} жасырын зиянкестікпен айналысатын қатысушыларға стипендия берген қаншалықты дұрыс? Muzaffar Turgunov [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз|мына бетте]] дереккөздері жеткілікті деп шешілген мақаланы «дереккөздері жеткіліксіз» деп атап, мақаланы таӊдауға бөгет келтіргісі келген. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 23:11, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
: Кеш жарық, {{@|Ерден Карсыбеков}} мырза. Сіз көрсеткен сілтемедегі талықыны қарап шықтым. Мұзаффар мырза ешқандай ережені бұзбаған. Жай ғана қарсы екенін білдірген. Бірақ сіз оған дәлелмен жауап бердіңіз. Кейін ол мақала таңдалды, яғни ешқандай кедергі болған жоқ. Стипендия беру-бермеу мәселесіне жоғарыдағыдай қарсы дауыс беру әрекеті әсер етпейді. Сіз де қатыссаңыз болады конференцияға (тіпті стипендияға өтініш беруге де үлгеретін едіңіз ертерек ұсынғаныңызда). Ол үшін не істеу керек екендігі бірнеше айдан бері жазылып келді. Астана қаласында болсаңыз, келіңіз. Құрметпен, [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 23:36, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
:: Әрине, ол қымызға қарсы пікірін әрқашан да білдіре алады. Бірақ сол кезде оның Уикипедияда тіркелінген уақыты жарты жылдан да асқан жоқ еді, солай бола тұрып ол сенімді түрде, тәжірибесі мол қатысушы сияқты «дереккөздері жеткіліксіз» деп айтқан. Шын мәнінде ол Уикипедияның дамуын қаламайды, деген ой қалыптасты оған байланысты. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 23:57, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

== Мақаланы санаттау ==
{{ambox
|type = style
|image = &lt;imagemap&gt;
    Сурет:Kpdf bookish.svg|48px
    default [[Уикипедия:Санаттау|Санаттау]]
    desc none
  &lt;/imagemap&gt;
|text =Сіздің [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?limit=100&amp;title=Арнайы:Үлесі&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:{{BASEPAGENAME}}}}&amp;namespace=0&amp;newOnly=1 жазып жатқан мақалаларыңызда] [[Уикипедия:Санаттау|санат]] қойылмаған. Санат қою үшін мақаланың соңына '''&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Санат:Санат атауы]]&lt;/nowiki&gt; &lt;/code&gt;''' деп жазыңыз.&lt;br /&gt;
Санаттауды жеңілдету үшін [[Уикипедия:Гаджеттер/HotCat|HotCat]] құралын қолданыңыз. Қараңыз: [[Уикипедия:Жиі_қойылатын_сұрақтар#Санатты қалай қоя аламын?]] {{#if:[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:21, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)|[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:21, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)}}
}}

:Ассалаумағалейкум, мен сол мақаланы өңдеп жатқан едім, сол үшін әліде ақырына жетпей жатқам. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 00:28, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
::Кеш жарық, санаттың санаты қайда? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:35, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
'''ИНТЕРУИКИ''' қоюды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:54, 2023 ж. қыркүйектің 11 (+06)

== Мақала атауы ==

Қайырлы күн! «[[Халықаралық Ташкент әуежайы]]» деген мақаланы жазыпсыз, дұрыс атауы керісінше «Ташкент Халықаралық Әуежайы» немесе «Ташкент халықаралық әуежайы» болмайды ма? Мақала атауын өзгертуді сұраймын [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 21:01, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

:Қайырлы күн! Әуежай атын [[Халықаралық Алматы әуежайы]] атауына қарап жазған едім. Онда Алматы әуежай атын өзгертуге де болмадыма? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 21:04, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

== Дереккөз ==

Кеш жарық, дереккөздер деген бөлімін дұрыс қоймай жатырсыз. Өңдеу кезінде астындағы құралда дереккөздер деген батырма бар [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:47, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись:

Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:45, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)

==  Дереккөздер ==
&lt;pre&gt;== Дереккөздер == 
{{дереккөздер}}&lt;/pre&gt; осылай қою керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:36, 2023 ж. қыркүйектің 28 (+06)

== 2023 Уикиконференциясы үлгісі ==

Қайырлы күн! Сіз 2023 жылы өткен Уикиконцеренцияның мүшесі болғандықтан сізге осы '''&lt;nowiki&gt;{{1 - Уикиконференция қатысушысы}}&lt;/nowiki&gt;''' үлгісін өз қатысушы бетіңізге қоюыңызды ұсынамын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:51, 2023 ж. қазанның 6 (+06)

:Ассалаумағалейкум, үлкен рақмет. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 15:53, 2023 ж. қазанның 6 (+06)
::Үлгіні қойғаныңызға рақмет, бірақ үлгінің атауында орфографиялық қате кетіп қалыпты, үлгінің жаңартылған атауын жазып қойдым↑ Өз қатысушы бетіңіздегі үлгіні өзгертсеңіз)--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:12, 2023 ж. қазанның 6 (+06)

== Жарнама ==

Неге алып тастағансыз???? Aman Family [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:28, 2023 ж. қазанның 7 (+06)

:Мақаланы толықтырып өшіремін деп ойлағамғой [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 22:32, 2023 ж. қазанның 7 (+06)
::Түсінбедім, компанияның жарнамасына ұқсайды екен. Сол үшін ЖЖ қойылды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:38, 2023 ж. қазанның 7 (+06)
:::ЖЖ ны өшіру үшін мақаланың қай бөлігін жою қажет? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 22:40, 2023 ж. қазанның 7 (+06)

== Санат ==

Кеш жарық, жаңа санаттарға егер болып жатса ортаққор үлгісін қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:01, 2023 ж. қазанның 22 (+06)
:Мен өңдеп кеткен санаттарды қарап кетіңіз. Сіз дұрыс жасамадыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:32, 2023 ж. қазанның 22 (+06)

== Мақала тексеру ==

Гондвиль мақаласында координаттар көрсетілмеген, сонымен қатар қазақ тілінде ударение жоқ (алып тастадым), сыртқы сілтемесі орысша қалып қойыпты. Осындай әрнерсені түзетіп, үлгілерді толықтырғаннан кейін тексерістен өткізу керек [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:21, 2023 ж. қарашаның 9 (+06)

== Санаттарда қате бар ==
[[:Санат:Тампаде туғандар]] және [[:Санат:Манаусда туғандар]] деген беттер дыбыс үндестігіне қайшы етіп жазылған екен. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:22, 2023 ж. желтоқсанның 17 (+06)

:Ассалаумағалейкум, қай жерін дұрыстауға кеңес бересіз? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 22:27, 2023 ж. желтоқсанның 17 (+06)
:: Енді жуан түбірге жуан қосымша қосылады, қатаңға аяқталатынға қатаң келеді деген бар еді ғой. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:31, 2023 ж. желтоқсанның 17 (+06)
::: Ағай, мен санаттарды дұрыстадым! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 12:40, 2023 ж. желтоқсанның 25 (+06)
:::: Жарайсыӊ, шырағым! --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:13, 2023 ж. желтоқсанның 26 (+06)

== Сотанақтың сөзі ==

Мен жазған атауды неге ауыстырасың? Дұрыс нұсқа менікі ғой. [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:53, 2023 ж. желтоқсанның 31 (+06)

:Сәлеметсіз бе, жігітше сөз аты ресми мақаладан алынған. Сосын сотанақ деп ешкім іздемейді [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 21:51, 2023 ж. желтоқсанның 31 (+06)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2023 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James &lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 04:25, 2024 ж. ақпанның 4 (+06)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&amp;oldid=26173705 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Асклепия асасы‎ ==
Осы мақаланың аты қате қойылған. Асклепия — бұл Асклепий сөзінің орыс тіліндегі ілік септіктегі түрі. Яғни Асклепия қазақшаға Асклепийдің деп аударылады. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:22, 2024 ж. ақпанның 7 (+06)
: Жалпы, аударма қателерге толы. Мысалы: ''Other asclepieia were situated in Trikala, Gortys (Arcadia), and Pergamum in Asia.'' деген сөйлемді ''Басқа асклепиялар Азиядағы Трикала, Гортыс (Аркадия) және Пергамда орналасқан.'' деп аудардың. Мұндағы алдыңғы екі қала Еуропада орналасқан. Ал asclepieia сөзі бұл асклепионның көпше түрі, ''асклепиялар'' деп аударылмайды ол. Түзеп қой. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:05, 2024 ж. ақпанның 29 (+06)
:: Кешіріңіз, айтқан жерді түзеттім. Ондай-мындай қателер әркімнен кете береді ғой. --[[Қатысушы:Музафардың әкесі|Музафардың әкесі]] ([[Қатысушы талқылауы:Музафардың әкесі|талқылау]]) 12:03, 2024 ж. наурыздың 3 (+06)

== Үлгі ==

Кеш жарық, үлгілерді толық әрі дұрыстап толтырыңыз. Координаттары неге жоқ? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:42, 2024 ж. наурыздың 30 (+06)

== Мамандығы ==

Актриса, актер, кинорежиссер сияқты арнайы үлгілер бар. Соларды дұрыс қойсаңыз, санаттар автоматты түрде пайда болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:58, 2024 ж. мамырдың 22 (+05)

== Translation request ==

Hello, Muzaffar Turgunov.

Can you translate and upload the article [[:ru:Азербайджанский Железнодорожный Музей]] in Kazakh Wikipedia and Uzbek Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. қыркүйектің 17 (+05)

:Здравствуйте, начну через 1 неделю. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 11:28, 2024 ж. қыркүйектің 17 (+05)
:Откуда вы узнали, что я пишу на двух языках? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 11:31, 2024 ж. қыркүйектің 17 (+05)
::Thank you for the reply. I assume that many native Kazakh speakers know Russian as a second language. [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:27, 2024 ж. қазанның 14 (+05)
::Thank you very much for the new article! [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 22:48, 2024 ж. қазанның 15 (+05)
:::Завтра я пишу на узбекском. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 00:44, 2024 ж. қазанның 16 (+05)
:::Откуда ты? Прошло 5 месяцев с тех пор, как вы присоединились к Википедии. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 00:49, 2024 ж. қазанның 16 (+05)
::::I am from Turkey. [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 08:42, 2024 ж. қазанның 16 (+05)

== flag емес!!! ==

Кеш жарық, '''flag''' қате үлгі, оның орнына ту немесе байрақ үлгісімен алмастырыңыз. Ескі үлгілер жойылып жатыр [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:14, 2024 ж. қазанның 20 (+05)

:Ассалаумағалейкум. Бүгін түзетемін. Өшіріп тастамаң [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 12:24, 2024 ж. қазанның 21 (+05)

== М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті ==

Кеш жарық, ескі атауға сілтенген беттерді түзетіп шығу керек. Екі рет сілтенген беттер пайда болды [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:46, 2024 ж. қарашаның 3 (+05)

:[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C.%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96&amp;redirect=no М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті] осы бетті өшіріп тастасақ болама? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 20:55, 2024 ж. қарашаның 3 (+05)
::Жою үшін артын тазалау керек, қаншама мақалаға сілтеніп тұр. Соны түзетіп шығыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:48, 2024 ж. қарашаның 3 (+05)
:::Ассаламумағалейкум. Сілтейтін беттерді алып тастадым. Енді өщірсе болама немесе тағыда сілтейтін беттер барм? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:09, 2024 ж. қарашаның 9 (+05)
:Рахмет, қала берсін --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:44, 2024 ж. қарашаның 10 (+05)
:@[[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]], университет атауы өзгертілгенін қай жерден таптыңыз? Интернетте &quot;зерттеу университеті&quot; деген мәртебе алғаны туралы бар, бірақ ЖОО-ның аты өзгергені жайлы бірдеңе таба алмадым. Ерте өзгертіп қойған жоқсыз ба? -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 20:33, 2024 ж. қарашаның 16 (+05)

== Афалия ==
[[Афалия]] мақаласында еш сурет қойылмай ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 13 (+05)

:сізде қойсаңыз болады [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 20:57, 2024 ж. желтоқсанның 13 (+05)
:: Мақала авторы сен болған соң сұрадым ғой. Тақырыбыңды ашатындай сурет жоқ па дегендей... --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:13, 2024 ж. желтоқсанның 13 (+05)
:::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Уикипедиядағы жарияланған бүкіл мақалалар мен мәтіндер [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ CC BY-SA 4.0] лицензиясымен жарияланады, сондықтан &quot;менің мақалам&quot;, &quot;сенің мақалаң&quot; деген жоқ, барлығы ортақ. &quot;[[:ru:Википедия:Правьте смело|Википедия:Правьте смело]]&quot; уикиережесі бойынша сіз де мақаланы еркін түрде өңдей аласыз! -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:05, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:09, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:33, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бітікші сайлауы ==

Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:38, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)

== Халықаралық қатынастар ==

Кеш жарық! Алфавит бойынша дұрыс-ау, Өзбекстан бірінші емес Грекия бірінші жазылуы керек [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:53, 2025 ж. Мамырдың 4 (+05)

:Сосын арасындағы сызық қай бірі дұрыс. Грекия-Өзбекстан немесе Грекия - Өзбекстан  [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 20:56, 2025 ж. Мамырдың 4 (+05)
::Соны Нұрсұлтан немесе Батырбек мырзалардан сұрап көресіз бе? Дефис пен сызықшада мәселесі айтылған-ды --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:59, 2025 ж. Мамырдың 4 (+05)

== Ulviyya Ali ==

Здравствуйте! Можете ли вы подготовить статью на узбекском языке об [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B8_%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Ульвии Али] (Q134390681) в рамках Wiкimedia CEE Spring 2025? [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:42, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)

== Варламов, Илья Александрович ==
Добрый вечер! Вы активно работали над данной статьёй. Могли бы добавить информацию о том, что он внесён в список террористов и экстремистов? К сожалению, это новость последней недели... --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 04:31, 2025 ж. қазанның 27 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:59, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:53, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Дубликат ==

Кеш жарық! **** актрисалары мен *** киноактрисалардың айырмашылығы қандай? [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:26, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:29, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>hf5po2szv9x1zv10eaplkes8pfuwlpl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Түрікменстан президенті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>686053</id>
    <revision>
      <id>3625912</id>
      <parentid>3588674</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7863" sha1="1puvoy7bylfl9otl1eivav5fz3uazbv" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қызмет
 |қызметі          = Түрікменстан президенті
 |шынайы атауы     = {{lang-tk|Türkmenistanyň prezidenti}}
 |ел               = Түрікменстан
 |суреті           = 
 |сурет ені        =
 |эмблема          = Flag of the President of Turkmenistan.svg
 |эмблема ені      = 
 |эмблеманың аты   = Президенттік туы
 |қазіргі          = '''[[Сердар Құрбанқұлыұлы Бердімұхамедов|Сердар Бердімұхамедов]]'''&lt;br&gt;[[19 наурыз]] [[2022 жыл]]дан бері
 |тағайындалды     = 
 |портреті         = Сердар Бердымухамедов (10-06-2022).jpg
 |портреттің ені   = 
 |портреттің тақырыбы  = 
 |басшылық етеді       = 
 |басқару түрі     = [[Мемлекет басшысы]]&lt;br&gt;[[Үкімет басшысы]]
 |резиденция       = Оғыз хан Президенттік сарайы, [[Ашхабад]]
 |ұсынылады        = 
 |тағайындалды     = тікелей сайлау арқылы
 |өкілеттігінің мерзімі = 7 жыл, жаңартылу мүмкін 
 |айлығы           = жыл сайын 10 800 [[АҚШ доллары|$]]
 |пайда болды      = 2 қараша 1990&lt;br&gt;(Түрікмен КСР)&lt;br&gt;27 қазан 1991&lt;br&gt;(Түрікменстан)
 |таратылды        = 
 |біріншісі        = [[Сапармұрат Атаұлы Ниязов|Сапармұрат Ниязов]]
 |соңғысы          = 
 |сайты            = 
}}
'''Түрікменстан Президенті''', ресми атауы — '''Түрікменстан Президенті және Министрлер Кабинетінің төрағасы''' — [[Түрікменстан]]ның [[Мемлекет басшысы|мемлекет]] және [[үкімет басшысы]], [[Түрікменстан Қарулы күштері|Қарулы Күштердің]] [[Жоғарғы Бас Қолбасшы|Жоғарғы Бас Қолбасшысы]] болып келеді.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

[[Сердар Құрбанқұлыұлы Бердімұхамедов|Сердар Бердімұхамедов]] — Түрікменстанның қазіргі президенті, [[1991 жыл]]ы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]] ыдырағаннан кейін тәуелсіздік алғаннан бергі ел тарихындағы үшінші президент. Сердар 15 жыл бойы билік еткен әкесі [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы Бердімұхамедов]] 2022 жылы биліктен кеткеннен кейін оның орнына келді. 2022 жылғы сайлауда Бердімұхамедов басқа тоғыз үміктерге қарсы елдегі халықтың 72,97% дауысын алды. Түрікмен үкіметі 2016 жылы президенттік мерзімге шектеулерді алып тастаған және бұрынғы жасы 70-тен төмен емес деген талапты алып тастаған еді, сондай-ақ мерзімін бес жылдан жеті жылға дейін ұзартқан реформалар жүргізген.

Тәуелсіз Түрікменстанның тарихында болған үш президенттің барлығы да [[Тоталитаризм|тоталитарлы]] [[Диктатура|диктаторлар]] болып сипатталады, олардың билігі [[Жеке басқа табыну|жеке басына табыну]] мен [[авторитаризм]]мен танымал.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Почти царская династия: туркменский диктатор передает власть сыну Сердару|url=https://newizv.ru/news/world/13-02-2022/pochti-tsarskaya-dinastiya-turkmenskiy-diktator-peredaet-vlast-synu-serdaru|accessdate=4.12.2022|date=13.2.2022|lang=ru|author=Геннадий Чародеев|publisher=Новые Известия}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Культ личности в Туркменистане|url=https://varlamov.ru/1642713.html|accessdate=4.12.2022|date=14 сәуір 2016|publisher=varlamov.ru|author=Илья Варламов}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Turkmenistan at Twenty-Five: The High Price of Authoritarianism|url=https://carnegieendowment.org/2017/01/30/turkmenistan-at-twenty-five-high-price-of-authoritarianism-pub-67839|accessdate=4.12.2022|author=Paul Stronski|publisher=CARNEGIE: Endowment for Internarional Peace|date=30.1.2017|lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Сайлануы ==
Түркіменстан президенттігіне үміткерлерге қойылатын талаптар:

* Түрікменстанда туған;
* [[Түрікмен тілі|түрікмен тілін]] еркін меңгерген;
* 40 жастан жас емес;
* Түркіменстанда соңғы 15 жыл бойы тұрақты тұратын;
* мемлекеттік органдарда, қоғамдық ұйымдарда және халық шаруашылығының салаларында жұмыс істеген (Конституцияның 51-бабы).

Президент жалпыға бірдей тікелей жасырын дауыс беру арқылы жеті жыл мерзімге сайланады. Президенттік мерзімдер саны шектелмейді.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20120614085002/http://www.turkmenistan.gov.tm/_ru/laws/?laws=01dw Түрікменстан конституциясы]&lt;/ref&gt;

== Тізімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! №
! class=unsortable |Суреті
! Аты-жөні&lt;br&gt;{{nowrap|(Өмір сүрген жылдары)}}
! class=unsortable colspan=&quot;2&quot; |Қызметі
! class=unsortable colspan=&quot;2&quot; |Биліктегі уақыты
|-
| 1
| [[Сурет:Saparmurat Niyazov (2).jpg|100px]]
| {{sortname|Сапармұрат Атаұлы|Ниязов}}&lt;br&gt;{{small|(1940–2006)}}
| {{nowrap|27 қазан 1991}}
| {{nowrap|21 желтоқсан 2006}}
| colspan=&quot;2&quot; |{{nowrap|15 жыл}},&lt;br&gt;55 күн&lt;ref&gt;Тәуелсіздік жарияланғаннан бастап ғана саналады&lt;/ref&gt;
|-
| –
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Сурет:Fumio Kishida and Gurbanguly Berdimuhamedov before the funeral of Shinzo Abe (1) (cropped).jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы|Бердімұхамедов}}&lt;br&gt;{{small|(1957 туған)}}
| {{nowrap|21 желтоқсан 2006}}
| {{nowrap|14 ақпан 2007}}
| {{nowrap|55 күн}}&lt;br&gt;({{м.а.}})
| rowspan=&quot;2&quot; |{{nowrap|15 жыл}},&lt;br&gt;88 күн
|-
| 2
| {{nowrap|14 ақпан 2007}}
| {{nowrap|19 наурыз 2022}}
| {{nowrap|15 жыл}},&lt;br&gt;33 күн
|-
| 3
| [[Сурет:Serdar Berdimuhamedow during address to media (2022-06-10).jpg|100px]]
| {{sortname|Сердар Құрбанқұлыұлы|Бердімұхамедов}}&lt;br&gt;{{small|(1981 туған)}}
| colspan=&quot;2&quot; |{{nowrap|[[19 наурыз]] [[2022 жыл]]дан бері}}
| colspan=&quot;2&quot; |[[Қазіргі қызметтегі мемлекет және үкімет басшылары|қазір&lt;br&gt;қызметте]]
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Түрікменстан президенттері|*]]
[[Санат:Президенттер тізімі|Түрікменстан]]</text>
      <sha1>1puvoy7bylfl9otl1eivav5fz3uazbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Kazman322</title>
    <ns>2</ns>
    <id>687190</id>
    <revision>
      <id>3625960</id>
      <parentid>3447328</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:31:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kazman322</username>
        <id>116706</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015</title>
    <ns>0</ns>
    <id>689217</id>
    <revision>
      <id>3626177</id>
      <parentid>3084531</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="kd956yjfgi3dkrweobupky8z95760jc" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015
 |Қала     = [[Доһа]], [[Қатар]]
 |Ашылуы               = [[5 қазан]] [[2015]]
 |Жабылуы              = [[18 қазан]] [[2015]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|Алматы 2013]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
}}
'''2015 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Катар]]дың [[Доха]] қаласында [[2015 жыл]]дың [[5 қазан|5]]–[[18 қазан]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/|title=AIBA World Championship Doha 2015|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Ali Bin Hamad Al Attiya Arena спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/|title=AIBA World Championship Doha 2015|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 4 || 2 || 1 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 1 || 2 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{IRL}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{MAR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{UZB}} || 0 || 3 || 3 || 6
|-
| 8 ||align=left| {{KAZ}} || 0 || 2 || 0 || 2
|- 
|rowspan=2| 9 ||align=left| {{CHN}} || 0 || 0 || 2 || 2
|-
|align=left| {{UKR}} || 0 || 0 || 2 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web |title=AIBA World Championships Doha 2015 |url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/ |website=iba.sport |publisher=IBA}}
* [https://web.archive.org/web/20151007024308/http://www.boxing2015.qa/index.php/en/ Official website]
* [https://web.archive.org/web/20200301111422/https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Medal-standing.pdf Medal Count]
* [https://web.archive.org/web/20200301111422/https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Medallist-by-weight-category.pdf Official results of Medalists]

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>kd956yjfgi3dkrweobupky8z95760jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626178</id>
      <parentid>3626177</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2741" sha1="sw64357nlh83m261994czf8wi0w1qxy" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015
 |Қала     = [[Доһа]], [[Қатар]]
 |Ашылуы               = [[5 қазан]] [[2015]]
 |Жабылуы              = [[18 қазан]] [[2015]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|Алматы 2013]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
}}
'''2015 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Катар]]дың [[Доха]] қаласында [[2015 жыл]]дың [[5 қазан|5]]–[[18 қазан]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/|title=AIBA World Championship Doha 2015|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Ali Bin Hamad Al Attiya Arena спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/|title=AIBA World Championship Doha 2015|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 4 || 2 || 1 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 1 || 2 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{IRL}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{MAR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{UZB}} || 0 || 3 || 3 || 6
|-
| 8 ||align=left| {{KAZ}} || 0 || 2 || 0 || 2
|- 
|rowspan=2| 9 ||align=left| {{CHN}} || 0 || 0 || 2 || 2
|-
|align=left| {{UKR}} || 0 || 0 || 2 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web |title=AIBA World Championships Doha 2015 |url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-doha-2015/ |website=iba.sport |publisher=IBA}}
* [https://web.archive.org/web/20151007024308/http://www.boxing2015.qa/index.php/en/ Official website]
* [https://web.archive.org/web/20200301111422/https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Medal-standing.pdf Medal Count]
* [https://web.archive.org/web/20200301111422/https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Medallist-by-weight-category.pdf Official results of Medalists]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>sw64357nlh83m261994czf8wi0w1qxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017</title>
    <ns>0</ns>
    <id>689218</id>
    <revision>
      <id>3626168</id>
      <parentid>3084530</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Кіріспе бөлімі толықтырылды</comment>
      <origin>3626168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="oj8qsce2o1zr6c4e2q3ipog9uf2kui1" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017
 |Қала     = [[Гамбург]], [[Германия]]
 |Ашылуы               = [[25 тамыз]] [[2017]]
 |Жабылуы              = [[3 қыркүйек]] [[2017]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015|Доһа 2015]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
}}
'''2017 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Германия]]ның [[Гамбург]] қаласында [[2017 жыл]]дың [[25 тамыз]]–[[2 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Alsterdorfer Sporthalle спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 5 || 2 || 0 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{UZB}} || 1 || 3 || 2 || 6
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 2 || 3 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{RUS}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
| 9 ||align=left| {{IRL}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20180101223259/http://boxing2017.com/ Official website]
*[https://web.archive.org/web/20171028061455/http://www.aiba.org/hamburg2017/ AIBA website]

{{boxing-stub}}
{{WC Amateur Boxing}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>oj8qsce2o1zr6c4e2q3ipog9uf2kui1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626170</id>
      <parentid>3626168</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Қатысушылар туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3097" sha1="jfb9d7ed94g8m0tt229tdovv2v6f3cp" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017
 |Қала     = [[Гамбург]], [[Германия]]
 |Ашылуы               = [[25 тамыз]] [[2017]]
 |Жабылуы              = [[3 қыркүйек]] [[2017]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015|Доһа 2015]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
}}
'''2017 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Германия]]ның [[Гамбург]] қаласында [[2017 жыл]]дың [[25 тамыз]]–[[2 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Alsterdorfer Sporthalle спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
IBA мәліметінше, Гамбургтегі 2017 жылғы әлем чемпионатына әлемнің 85 елінен шамамен 280 боксшы қатысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыс ерлер арасында өтті және турнир тоғыз күнге созылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 5 || 2 || 0 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{UZB}} || 1 || 3 || 2 || 6
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 2 || 3 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{RUS}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
| 9 ||align=left| {{IRL}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20180101223259/http://boxing2017.com/ Official website]
*[https://web.archive.org/web/20171028061455/http://www.aiba.org/hamburg2017/ AIBA website]

{{boxing-stub}}
{{WC Amateur Boxing}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>jfb9d7ed94g8m0tt229tdovv2v6f3cp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626172</id>
      <parentid>3626170</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Өтетін орнының таңдалуы туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3841" sha1="4wy418zfqa2mcktflbav56002vu7rmo" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017
 |Қала     = [[Гамбург]], [[Германия]]
 |Ашылуы               = [[25 тамыз]] [[2017]]
 |Жабылуы              = [[3 қыркүйек]] [[2017]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015|Доһа 2015]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
}}
'''2017 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Германия]]ның [[Гамбург]] қаласында [[2017 жыл]]дың [[25 тамыз]]–[[2 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Alsterdorfer Sporthalle спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Өтетін орнының таңдалуы ==
2015 жылғы 13 қазанда AIBA 2017 жылғы ерлер арасындағы әлем чемпионатын [[Гамбург]] қаласында өткізу туралы шешім қабылдады. Шешім [[Катар]]дың [[Доха]] қаласында өтіп жатқан 2015 жылғы әлем чемпионаты кезінде жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/newsroom/news/151013-box-wm-275550|title=Foreign Minister Steinmeier on Hamburg's successful bid to host the 2017 Boxing World Championships|website=Federal Foreign Office of Germany|date=13 қазан 2015|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
IBA мәліметінше, Гамбургтегі 2017 жылғы әлем чемпионатына әлемнің 85 елінен шамамен 280 боксшы қатысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыс ерлер арасында өтті және турнир тоғыз күнге созылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 5 || 2 || 0 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{UZB}} || 1 || 3 || 2 || 6
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 2 || 3 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{RUS}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
| 9 ||align=left| {{IRL}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20180101223259/http://boxing2017.com/ Official website]
*[https://web.archive.org/web/20171028061455/http://www.aiba.org/hamburg2017/ AIBA website]

{{boxing-stub}}
{{WC Amateur Boxing}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>4wy418zfqa2mcktflbav56002vu7rmo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626173</id>
      <parentid>3626172</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Салмақ дәрежелері туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4454" sha1="mcvouakbhqix1g8p2ptv8si613c4l4a" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017
 |Қала     = [[Гамбург]], [[Германия]]
 |Ашылуы               = [[25 тамыз]] [[2017]]
 |Жабылуы              = [[3 қыркүйек]] [[2017]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015|Доһа 2015]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
}}
'''2017 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Германия]]ның [[Гамбург]] қаласында [[2017 жыл]]дың [[25 тамыз]]–[[2 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Alsterdorfer Sporthalle спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Өтетін орнының таңдалуы ==
2015 жылғы 13 қазанда AIBA 2017 жылғы ерлер арасындағы әлем чемпионатын [[Гамбург]] қаласында өткізу туралы шешім қабылдады. Шешім [[Катар]]дың [[Доха]] қаласында өтіп жатқан 2015 жылғы әлем чемпионаты кезінде жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/newsroom/news/151013-box-wm-275550|title=Foreign Minister Steinmeier on Hamburg's successful bid to host the 2017 Boxing World Championships|website=Federal Foreign Office of Germany|date=13 қазан 2015|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
IBA мәліметінше, Гамбургтегі 2017 жылғы әлем чемпионатына әлемнің 85 елінен шамамен 280 боксшы қатысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыс ерлер арасында өтті және турнир тоғыз күнге созылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Салмақ дәрежелері ==
2017 жылғы әлем чемпионатында боксшылар ерлер арасындағы 10 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 49 кг дейін, 52 кг, 56 кг, 60 кг, 64 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/wp-content/uploads/2019/01/AOB161213-AIBA-World-Boxing-Championships-2017-Qualification-Guidelines_final.pdf|title=AIBA World Boxing Championships 2017 Qualification Guidelines|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 5 || 2 || 0 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{UZB}} || 1 || 3 || 2 || 6
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 2 || 3 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{RUS}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
| 9 ||align=left| {{IRL}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20180101223259/http://boxing2017.com/ Official website]
*[https://web.archive.org/web/20171028061455/http://www.aiba.org/hamburg2017/ AIBA website]

{{boxing-stub}}
{{WC Amateur Boxing}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>mcvouakbhqix1g8p2ptv8si613c4l4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626175</id>
      <parentid>3626173</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4494" sha1="ejpszlujml2w32h0ewcaq8jc6r60jot" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017
 |Қала     = [[Гамбург]], [[Германия]]
 |Ашылуы               = [[25 тамыз]] [[2017]]
 |Жабылуы              = [[3 қыркүйек]] [[2017]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2015|Доһа 2015]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
}}
'''2017 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' — ерлер арасындағы әуесқой бокстан әлем чемпионаты. Турнир [[Германия]]ның [[Гамбург]] қаласында [[2017 жыл]]дың [[25 тамыз]]–[[2 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыстар Alsterdorfer Sporthalle спорт кешенінде ұйымдастырылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Өтетін орнының таңдалуы ==
2015 жылғы 13 қазанда AIBA 2017 жылғы ерлер арасындағы әлем чемпионатын [[Гамбург]] қаласында өткізу туралы шешім қабылдады. Шешім [[Катар]]дың [[Доха]] қаласында өтіп жатқан 2015 жылғы әлем чемпионаты кезінде жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/newsroom/news/151013-box-wm-275550|title=Foreign Minister Steinmeier on Hamburg's successful bid to host the 2017 Boxing World Championships|website=Federal Foreign Office of Germany|date=13 қазан 2015|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
IBA мәліметінше, Гамбургтегі 2017 жылғы әлем чемпионатына әлемнің 85 елінен шамамен 280 боксшы қатысты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жарыс ерлер арасында өтті және турнир тоғыз күнге созылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-championship-hamburg-2017/|title=AIBA World Championship Hamburg 2017|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Салмақ дәрежелері ==
2017 жылғы әлем чемпионатында боксшылар ерлер арасындағы 10 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 49 кг дейін, 52 кг, 56 кг, 60 кг, 64 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/wp-content/uploads/2019/01/AOB161213-AIBA-World-Boxing-Championships-2017-Qualification-Guidelines_final.pdf|title=AIBA World Boxing Championships 2017 Qualification Guidelines|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 5 || 2 || 0 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{UZB}} || 1 || 3 || 2 || 6
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 2 || 3 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 5 ||align=left| {{FRA}} || 1 || 0 || 0 || 1
|-
|align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 7 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{RUS}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
| 9 ||align=left| {{IRL}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 10 || 10 || 20 || 40
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20180101223259/http://boxing2017.com/ Official website]
*[https://web.archive.org/web/20171028061455/http://www.aiba.org/hamburg2017/ AIBA website]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{WC Amateur Boxing}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>ejpszlujml2w32h0ewcaq8jc6r60jot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019</title>
    <ns>0</ns>
    <id>689228</id>
    <revision>
      <id>3626160</id>
      <parentid>3093410</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:41:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Салмақ дәрежелері туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2691" sha1="9yxnrynyghxdpvpruuuumfq8sotb0zo" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019
 |Қала     = [[Екатеринбург]], [[Ресей]]
 |Ашылуы               = [[9 қыркүйек]] [[2019]]
 |Жабылуы              = [[21 қыркүйек]] [[2019]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021|Белград 2021]]
}}
'''2019 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Ресей]] қаласында, [[Екатеринбург]], [[2019 жыл]]дың [[9 қыркүйек|9]] - [[21 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2019 жылғы әлем чемпионатында боксшылар 8 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 52 кг, 57 кг, 63 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары. Бұл салмақ дәрежелері 2020 жылғы Токио Олимпиадасындағы ерлер арасындағы бокс бағдарламасына сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{UZB}} || 3 || 1 || 1 || 5
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 3 || 0 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 1 || 4 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{CUB}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
| 5 ||align=left| {{ENG}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 6 ||align=left| {{IND}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 7 ||align=left| {{ECU}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align=left| {{PHI}} || 0 || 1 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 8 || 8 || 16 || 32
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>9yxnrynyghxdpvpruuuumfq8sotb0zo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626163</id>
      <parentid>3626160</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="b9s2dmuruee70mtc98xqf9kzaf7twiu" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019
 |Қала     = [[Екатеринбург]], [[Ресей]]
 |Ашылуы               = [[9 қыркүйек]] [[2019]]
 |Жабылуы              = [[21 қыркүйек]] [[2019]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021|Белград 2021]]
}}
'''2019 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Ресей]] қаласында, [[Екатеринбург]], [[2019 жыл]]дың [[9 қыркүйек|9]] - [[21 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2019 жылғы әлем чемпионатында боксшылар 8 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 52 кг, 57 кг, 63 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары. Бұл салмақ дәрежелері 2020 жылғы Токио Олимпиадасындағы ерлер арасындағы бокс бағдарламасына сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{UZB}} || 3 || 1 || 1 || 5
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 3 || 0 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 1 || 4 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{CUB}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
| 5 ||align=left| {{ENG}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 6 ||align=left| {{IND}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 7 ||align=left| {{ECU}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align=left| {{PHI}} || 0 || 1 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 8 || 8 || 16 || 32
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>b9s2dmuruee70mtc98xqf9kzaf7twiu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626164</id>
      <parentid>3626163</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2953" sha1="bcji0yngmj2l0txuu6w88ypu6bwjv6j" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019
 |Қала     = [[Екатеринбург]], [[Ресей]]
 |Ашылуы               = [[9 қыркүйек]] [[2019]]
 |Жабылуы              = [[21 қыркүйек]] [[2019]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021|Белград 2021]]
}}
'''2019 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Ресей]]дің [[Екатеринбург]] қаласында [[2019 жыл]]дың [[8 қыркүйек|8]]–[[21 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Салмақ дәрежелері ==
2019 жылғы әлем чемпионатында боксшылар 8 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 52 кг, 57 кг, 63 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары. Бұл салмақ дәрежелері 2020 жылғы Токио Олимпиадасындағы ерлер арасындағы бокс бағдарламасына сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{UZB}} || 3 || 1 || 1 || 5
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 3 || 0 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 1 || 4 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{CUB}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
| 5 ||align=left| {{ENG}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 6 ||align=left| {{IND}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 7 ||align=left| {{ECU}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align=left| {{PHI}} || 0 || 1 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 8 || 8 || 16 || 32
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>bcji0yngmj2l0txuu6w88ypu6bwjv6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626165</id>
      <parentid>3626164</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Қатысушылар саны туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3414" sha1="0hno8w42a5kblgwehi50nq1sx0fuofi" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019
 |Қала     = [[Екатеринбург]], [[Ресей]]
 |Ашылуы               = [[9 қыркүйек]] [[2019]]
 |Жабылуы              = [[21 қыркүйек]] [[2019]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021|Белград 2021]]
}}
'''2019 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Ресей]]дің [[Екатеринбург]] қаласында [[2019 жыл]]дың [[8 қыркүйек|8]]–[[21 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Салмақ дәрежелері ==
2019 жылғы әлем чемпионатында боксшылар 8 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 52 кг, 57 кг, 63 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары. Бұл салмақ дәрежелері 2020 жылғы Токио Олимпиадасындағы ерлер арасындағы бокс бағдарламасына сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
Чемпионатқа 78 елден 365 боксшы қатысты. Жарыс ерлер арасында 8 салмақ дәрежесі бойынша өткізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-world-boxing-championships-official-draw-results|title=AIBA World Boxing Championships-2019: Official draw results|website=IBA|date=8 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{UZB}} || 3 || 1 || 1 || 5
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 3 || 0 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 1 || 4 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{CUB}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
| 5 ||align=left| {{ENG}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 6 ||align=left| {{IND}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 7 ||align=left| {{ECU}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align=left| {{PHI}} || 0 || 1 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 8 || 8 || 16 || 32
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>0hno8w42a5kblgwehi50nq1sx0fuofi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626166</id>
      <parentid>3626165</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Өтетін орнының таңдалуы туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4350" sha1="81m4bxmgyfco2m44lglmo4vpa1eg8zf" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019
 |Қала     = [[Екатеринбург]], [[Ресей]]
 |Ашылуы               = [[9 қыркүйек]] [[2019]]
 |Жабылуы              = [[21 қыркүйек]] [[2019]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021|Белград 2021]]
}}
'''2019 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Ресей]]дің [[Екатеринбург]] қаласында [[2019 жыл]]дың [[8 қыркүйек|8]]–[[21 қыркүйек]] күндері аралығында өтті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Салмақ дәрежелері ==
2019 жылғы әлем чемпионатында боксшылар 8 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 52 кг, 57 кг, 63 кг, 69 кг, 75 кг, 81 кг, 91 кг және 91 кг-нан жоғары. Бұл салмақ дәрежелері 2020 жылғы Токио Олимпиадасындағы ерлер арасындағы бокс бағдарламасына сәйкес келді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Өтетін орнының таңдалуы ==
2018 жылы AIBA 2019 жылғы әлем чемпионатын Ресейдің [[Сочи]] қаласында өткізу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1066052/aiba-defends-decision-to-award-2019-world-championships-to-sochi|title=AIBA defends decision to award 2019 World Championships to Sochi|website=Inside the Games|date=12 маусым 2018|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кейін турнирдің өтетін орны өзгертіліп, чемпионат [[Екатеринбург]] қаласындағы Ekaterinburg Expo орталығында өткізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/|title=AIBA World Championships 2019 Ekaterinburg|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
Чемпионатқа 78 елден 365 боксшы қатысты. Жарыс ерлер арасында 8 салмақ дәрежесі бойынша өткізілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-world-boxing-championships-official-draw-results|title=AIBA World Boxing Championships-2019: Official draw results|website=IBA|date=8 қыркүйек 2019|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{UZB}} || 3 || 1 || 1 || 5
|- 
| 2 ||align=left| {{RUS}} || 3 || 0 || 1 || 4
|-
| 3 ||align=left| {{KAZ}} || 1 || 1 || 4 || 6
|- 
| 4 ||align=left| {{CUB}} || 1 || 1 || 1 || 3
|- 
| 5 ||align=left| {{ENG}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 6 ||align=left| {{IND}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- 
|rowspan=2| 7 ||align=left| {{ECU}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
|align=left| {{PHI}} || 0 || 1 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{USA}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 0 || 1 || 1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 8 || 8 || 16 || 32
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>81m4bxmgyfco2m44lglmo4vpa1eg8zf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бокстан әлем чемпионаты 2021</title>
    <ns>0</ns>
    <id>689230</id>
    <revision>
      <id>3626153</id>
      <parentid>3597504</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2494" sha1="laz6ds3suxv2omm9rologagzygdlr6a" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021
 |Қала     = [[Белград]], [[Сербия]]
 |Ашылуы               = [[25 қазан]] [[2021]]
 |Жабылуы              = [[6 қараша]] [[2021]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]
}}
'''2021 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Сербия]] қаласында, [[Белград]], [[2021 жыл]]дың [[9 қазан]] - [[6 қараша]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2021 жылғы чемпионатта боксшылар 13 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 48 кг, 51 кг, 54 кг, 57 кг, 60 кг, 63,5 кг, 67 кг, 71 кг, 75 кг, 80 кг, 86 кг, 92 кг және 92 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/|title=AIBA World Championships 2021 Belgrade|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 3 || 0 || 2 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{KAZ}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{USA}} || 2 || 2 || 0 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{JPN}} || 2 || 0 || 0 || 2
|- 
| 5 ||align=left| {{RUS}} || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 6 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 2 || 3
|- 
| 7 ||align=left| {{FRA}} || 1|| 0 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{THA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 13 || 13 || 26 || 52
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>laz6ds3suxv2omm9rologagzygdlr6a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626154</id>
      <parentid>3626153</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2550" sha1="1svxawo8l3g48m5ivw4k0gzzobadfgt" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021
 |Қала     = [[Белград]], [[Сербия]]
 |Ашылуы               = [[25 қазан]] [[2021]]
 |Жабылуы              = [[6 қараша]] [[2021]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]
}}
'''2021 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Сербия]] қаласында, [[Белград]], [[2021 жыл]]дың [[9 қазан]] - [[6 қараша]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2021 жылғы чемпионатта боксшылар 13 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 48 кг, 51 кг, 54 кг, 57 кг, 60 кг, 63,5 кг, 67 кг, 71 кг, 75 кг, 80 кг, 86 кг, 92 кг және 92 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/|title=AIBA World Championships 2021 Belgrade|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 3 || 0 || 2 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{KAZ}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{USA}} || 2 || 2 || 0 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{JPN}} || 2 || 0 || 0 || 2
|- 
| 5 ||align=left| {{RUS}} || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 6 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 2 || 3
|- 
| 7 ||align=left| {{FRA}} || 1|| 0 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{THA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 13 || 13 || 26 || 52
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>1svxawo8l3g48m5ivw4k0gzzobadfgt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626155</id>
      <parentid>3626154</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Жүлде қоры туралы дерек қосылды</comment>
      <origin>3626155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="afd7pbsz3v1o704jisnuwztoj5jodtz" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021
 |Қала     = [[Белград]], [[Сербия]]
 |Ашылуы               = [[25 қазан]] [[2021]]
 |Жабылуы              = [[6 қараша]] [[2021]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]
}}
'''2021 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Сербия]] қаласында, [[Белград]], [[2021 жыл]]дың [[9 қазан]] - [[6 қараша]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2021 жылғы чемпионатта боксшылар 13 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 48 кг, 51 кг, 54 кг, 57 кг, 60 кг, 63,5 кг, 67 кг, 71 кг, 75 кг, 80 кг, 86 кг, 92 кг және 92 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/|title=AIBA World Championships 2021 Belgrade|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Жүлде қоры ==
2021 жылғы әлем чемпионатында алғаш рет жүлдегерлерге ақшалай сыйақы тағайындалды. Алтын медаль иегерлері 100 000 АҚШ долларын, күміс жүлдегерлер 50 000 АҚШ долларын, ал қола жүлдегерлер 25 000 АҚШ долларын алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жалпы жүлде қоры 2,6 млн АҚШ долларын құрады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 3 || 0 || 2 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{KAZ}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{USA}} || 2 || 2 || 0 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{JPN}} || 2 || 0 || 0 || 2
|- 
| 5 ||align=left| {{RUS}} || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 6 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 2 || 3
|- 
| 7 ||align=left| {{FRA}} || 1|| 0 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{THA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 13 || 13 || 26 || 52
|}
&lt;br&gt;

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/World%20Championships2019.pdf Results Book]
*[https://web.archive.org/web/20190823165116/https://boxing2019.com/en/ Official website]
*[https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ AIBA website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201004034858/https://www.aiba.org/ekaterinburg-2019-world-boxing-championships/ |date=2020-10-04 }}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>afd7pbsz3v1o704jisnuwztoj5jodtz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626156</id>
      <parentid>3626155</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Сыртқы сілтемелер мен санаттар толықтырылды</comment>
      <origin>3626156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3431" sha1="9uxnha89mw25y8awoj09zyqx4t36tzo" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021
 |Қала     = [[Белград]], [[Сербия]]
 |Ашылуы               = [[25 қазан]] [[2021]]
 |Жабылуы              = [[6 қараша]] [[2021]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]
}}
'''2021 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Сербия]] қаласында, [[Белград]], [[2021 жыл]]дың [[9 қазан]] - [[6 қараша]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2021 жылғы чемпионатта боксшылар 13 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 48 кг, 51 кг, 54 кг, 57 кг, 60 кг, 63,5 кг, 67 кг, 71 кг, 75 кг, 80 кг, 86 кг, 92 кг және 92 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/|title=AIBA World Championships 2021 Belgrade|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Жүлде қоры ==
2021 жылғы әлем чемпионатында алғаш рет жүлдегерлерге ақшалай сыйақы тағайындалды. Алтын медаль иегерлері 100 000 АҚШ долларын, күміс жүлдегерлер 50 000 АҚШ долларын, ал қола жүлдегерлер 25 000 АҚШ долларын алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жалпы жүлде қоры 2,6 млн АҚШ долларын құрады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 3 || 0 || 2 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{KAZ}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{USA}} || 2 || 2 || 0 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{JPN}} || 2 || 0 || 0 || 2
|- 
| 5 ||align=left| {{RUS}} || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 6 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 2 || 3
|- 
| 7 ||align=left| {{FRA}} || 1|| 0 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{THA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 13 || 13 || 26 || 52
|}
&lt;br&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/ IBA ресми парақшасы]

[[Санат:2021 жылғы спорт]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаты]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>9uxnha89mw25y8awoj09zyqx4t36tzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626157</id>
      <parentid>3626156</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <comment>Қатысушылар туралы мәлімет қосылды</comment>
      <origin>3626157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="jzfyieuzk3qyxdzmzst5ou660rhte83" xml:space="preserve">{{  Бокстан жарыс
 |Атауы                = Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2021
 |Қала     = [[Белград]], [[Сербия]]
 |Ашылуы               = [[25 қазан]] [[2021]]
 |Жабылуы              = [[6 қараша]] [[2021]]
 |Стадион            = 
 |Алдыңғы         = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2019|Екатеринбург 2019]]
 |Келесі          = [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2023|Ташкент 2023]]
}}
'''2021 жылғы AIBA [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты]]''' [[Сербия]] қаласында, [[Белград]], [[2021 жыл]]дың [[9 қазан]] - [[6 қараша]] күндері аралығында өтті.
== Салмақ дәрежелері ==
2021 жылғы чемпионатта боксшылар 13 салмақ дәрежесінде сынға түсті: 48 кг, 51 кг, 54 кг, 57 кг, 60 кг, 63,5 кг, 67 кг, 71 кг, 75 кг, 80 кг, 86 кг, 92 кг және 92 кг-нан жоғары.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/|title=AIBA World Championships 2021 Belgrade|website=IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Жүлде қоры ==
2021 жылғы әлем чемпионатында алғаш рет жүлдегерлерге ақшалай сыйақы тағайындалды. Алтын медаль иегерлері 100 000 АҚШ долларын, күміс жүлдегерлер 50 000 АҚШ долларын, ал қола жүлдегерлер 25 000 АҚШ долларын алды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Жалпы жүлде қоры 2,6 млн АҚШ долларын құрады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iba.sport/news/aiba-increases-prize-money-fund-for-men-s-world-boxing-championships-to-2-6m/|title=AIBA increases prize money fund for Men’s World Boxing Championships to $2.6m|website=IBA|date=15 қыркүйек 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Қатысушылар ==
IBA статистикасына сәйкес, 2021 жылғы Белградтағы әлем чемпионатына 88 елден 507 боксшы қатысты. Жарыс тек ерлер арасында өтті және спортшылар 13 салмақ дәрежесі бойынша сынға түсті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://setopen.sportdata.org/ibaranking/ranking_event_medal_statistic.php?eventid=1|title=International Boxing Association Ranking — World Championships, Belgrade, 2021|website=Sportdata / IBA|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
==Медальдық есеп==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 ||align=left| {{CUB}} || 3 || 0 || 2 || 7
|- 
| 2 ||align=left| {{KAZ}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{USA}} || 2 || 2 || 0 || 4
|- 
| 4 ||align=left| {{JPN}} || 2 || 0 || 0 || 2
|- 
| 5 ||align=left| {{RUS}} || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 6 ||align=left| {{AZE}} || 1 || 0 || 2 || 3
|- 
| 7 ||align=left| {{FRA}} || 1|| 0 || 2 || 3
|-
| 8 ||align=left| {{UKR}} || 1 || 0 || 0 || 1
|- 
| 9 ||align=left| {{THA}} || 0 || 1 || 2 || 3
|-
| 10 ||align=left| {{ARM}} || 0 || 1 || 1 || 2
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!  || Total || 13 || 13 || 26 || 52
|}
&lt;br&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.iba.sport/event/aiba-world-boxing-championships-2021-belgrade/ IBA ресми парақшасы]

[[Санат:2021 жылғы спорт]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаты]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпионаттары]]</text>
      <sha1>jzfyieuzk3qyxdzmzst5ou660rhte83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хасанбай Досматов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>697861</id>
    <revision>
      <id>3626077</id>
      <parentid>3364157</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14131" sha1="jnutrkswmduh5oo9v2ua5vkmihxwdpj" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіби мансабы ==
2019 жылдың 16 қарашасында кәсіби мансабын бастады.

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>jnutrkswmduh5oo9v2ua5vkmihxwdpj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626080</id>
      <parentid>3626077</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14876" sha1="81v1dvp142bkd1vnhma883ql5haz6i3" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>81v1dvp142bkd1vnhma883ql5haz6i3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626083</id>
      <parentid>3626080</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15440" sha1="3bha60xf172hlsoyoc1s0u49muq21y9" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>3bha60xf172hlsoyoc1s0u49muq21y9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626084</id>
      <parentid>3626083</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16393" sha1="20xa3vnubjod9iwdt7ehwrnqmjk4eex" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде ол Танзания өкілі Мухсин Кизотамен жұдырықтасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кизотамен айқас WBA International light-flyweight титулы үшін өтті; Досматов бұл кездесуде екінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>20xa3vnubjod9iwdt7ehwrnqmjk4eex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626085</id>
      <parentid>3626084</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16846" sha1="2nhnopogcdyt6u4xfjt77r4rhxwx22u" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде ол Танзания өкілі Мухсин Кизотамен жұдырықтасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кизотамен айқас WBA International light-flyweight титулы үшін өтті; Досматов бұл кездесуде екінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда Ташкенттегі Renaissance Hall кешенінде Досматов Хосе Антонио Ривас Вентураны төртінші раундтан кейін техникалық шешіммен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>2nhnopogcdyt6u4xfjt77r4rhxwx22u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626086</id>
      <parentid>3626085</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17288" sha1="fqk7ox0vqgk9ik159d2twxz4726vsop" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде ол Танзания өкілі Мухсин Кизотамен жұдырықтасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кизотамен айқас WBA International light-flyweight титулы үшін өтті; Досматов бұл кездесуде екінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда Ташкенттегі Renaissance Hall кешенінде Досматов Хосе Антонио Ривас Вентураны төртінші раундтан кейін техникалық шешіммен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда ол Мексиканың Мехикали қаласында Моисес Каро Гутьерреспен кездесіп, үшінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>fqk7ox0vqgk9ik159d2twxz4726vsop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626087</id>
      <parentid>3626086</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18391" sha1="66xhaa8vm3nx4lzoiigt9rjwz41g01s" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде ол Танзания өкілі Мухсин Кизотамен жұдырықтасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кизотамен айқас WBA International light-flyweight титулы үшін өтті; Досматов бұл кездесуде екінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда Ташкенттегі Renaissance Hall кешенінде Досматов Хосе Антонио Ривас Вентураны төртінші раундтан кейін техникалық шешіммен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда ол Мексиканың Мехикали қаласында Моисес Каро Гутьерреспен кездесіп, үшінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы 14 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде Досматов Испания өкілі Самуэль Кармонамен IBA Pro World Flyweight титулы үшін айқасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Champions’ Night in Tashkent to feature Hasanboy Dusmatov against Samuel Carmona for IBA Pro World Champion title|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-in-tashkent-to-feature-hasanboy-dusmatov-against-samuel-carmona-for-iba-pro-world-champion-title|website=IBA|date=6 наурыз 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол он раунд қорытындысы бойынша төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіп, IBA Pro нұсқасы бойынша әлем чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov crowned IBA Pro World Flyweight Champion in home victory|url=https://www.iba.sport/news/hasanboy-dusmatov-crowned-iba-pro-world-flyweight-champion-in-home-victory|website=IBA|date=15 сәуір 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>66xhaa8vm3nx4lzoiigt9rjwz41g01s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626089</id>
      <parentid>3626087</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19322" sha1="jt61vlozqhl69dvg4sjhcph402zxrfs" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Хасанбай Досматов
 |Шынайы есімі        = {{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли}}
 |Суреті              = Hasanboy Dusmatov 2017 stamp of Uzbekistan.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 24.6.1993
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     =
 |Салмағы             = 1-аса жеңіл (49 кг дейін)
 |Тұрысы              = оң жақты тұрыс (солақай)
 |Бойы                = 159
 |Қолдың қарқыны      = 160
 |Стилі               =
 |Бапкері             = Зиятдинбек Тойгонбаев
 |Команда             = 
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   = 114
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   = 97
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені = 17
 |Әуесқой айқастарда нокауты   = 3
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   = 5
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            = [[BoxRec]]
 |Позиция1            = 19
 |Үздік позициясы1    = 18
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851649
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Рио-де-Жанейро 2016]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Күміс|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Джакарта 2018]]|49 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бангкок 2015]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|49 кг дейін}}
{{медаль|Алтын|[[2022 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Амман 2022]]|51 кг дейін}}
{{турнир|[[Универсиада]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Универсиада 2013|Қазан 2013]]|49 кг дейін}}
}}
'''Хасанбай Маруфжанұлы Досматов''' ({{lang-uz|Дўсматов Хасанбой Маруфжон ўғли, Hasanboy Doʻsmatov}}; [[24 маусым]] [[1993 жыл|1993]], [[Әндіжан]], [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]) — Бірінші аса жеңіл салмақта өнер көрсететін өзбек кәсіпқой боксшысы (49 келі). 2016 жылғы Олимпиада чемпионы, Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2017), Азия ойындарының күміс жүлдегері (2018), Азияның екі дүркін чемпионы (2015, 2017), Универсиаданың жеңімпазы (2013). 2013-2014 жылдары «Украина атамандары» бокстан Украинаның жартылай кәсіпқой командасының мүшесі болды. Әуесқойлар арасындағы 2016 жылғы Уел Баркер кубогының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|title=Uzbekistan’s new Olympic Light Flyweight Champion Hasanboy Dusmatov wins the Val Barker Trophy for the outstanding male boxer of Rio 2016|publisher=|accessdate=|lang=|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823132705/http://www.aiba.org/blog/uzbekistans-new-olympic-light-flyweight-champion-hasanboy-dusmatov-wins-val-barker-trophy-outstanding-male-boxer-rio-2016/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Кәсіпқойлар арасында 1-аса жеңіл салмақтағы қазіргі [[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International чемпионы.

== Өмірбаяны ==
Хасанбай Досматов 1993 жылы 24 маусымда Әндіжан облысында дүниеге келген.

Тұрақты түрде [[Әндіжан]] қаласында тұрады. Жаттықтырушысы — Зиятдинбек Тойгонбаев.

== Әуесқойлық мансабы ==
Ол 2009 жылы Қазақстанда өткен Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнирде бірінші орын алып, алғашқы үлкен жетістікке жетті. 2011 жылы 49 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде жастар арасындағы ел біріншілігінде жеңімпаз атанды.

2013 жылы Алматыда (Қазақстан) өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2013|AIBA әлем чемпионатында]] тоғызыншы болды. 2014 жылы «Украина атамандары» құрамында ресейлік [[Давид Валерьевич Айрапетян|Давид Айрапетянға]] қарсы ширек финалдық жекпе-жекте жеңіске жетті. Сол жылы Өзбекстан ел чемпионатында екінші, Инчхондағы [[Жазғы Азия ойындары 2014|Азия ойындарында]] жетінші орын алды. 2015 жылы Бүкіләлемдік бокс сериясында 7 жекпе-жек өткізіп, жеті жекпе-жектің барлығында жеңіске жетті.

2016 жылдың 17 ақпанында AIBA рейтингінде 11-орында болды.

=== Әуесқойдағы нәтижелері ===
* 2009 — Қазақстан Республикасының чемпионы Ф.Шоназаровты еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Орал]], Қазақстан) — 1-орын.
* 2011 — Жастар арасындағы Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2012 — Макар Мазаиды еске алуға арналған «А» сыныбының 46-халықаралық турнирі ([[Мариуполь]], [[Украина]]) – 1-орын
* 2012 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған IV халықаралық турнир ([[Ресей]]) – 1-орын
* 2012 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан ұлттық кубогы – 1-орын
* 2013 — Жазғы Универсиада ([[Қазан (қала)|Қазан]], [[Ресей]]) – 1-орын
* 2013 — Өзбекстан чемпионаты – 1-орын
* 2013 — Төрт ұлт турнирі ([[Астана]], Қазақстан) – 1-орын
* 2013 — Николай Мангерді еске алуға арналған халықаралық турнир (Херсон, Украина) – 1-орын
* 2014 — Шешенстан Республикасының Президенті А.Х.Қадыровты еске алуға арналған VI халықаралық турнир (Ресей) — 1-орын
* 2014 — Сидней Джексонды еске алуға арналған халықаралық турнир ([[Ташкент]], Өзбекстан) – 1-орын
* 2015 — Chemistry Cup ([[Һалле (Саксония-Анхальт, Германия)|Һалле]], [[Германия]]) — 1-орын
* 2015 — [[2015 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Бокстан Азия чемпионаты]] ([[Бангкок]], [[Тайланд]]) — 1-орын
* 2016 — [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындары]] ([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — 1-орын
* 2017 — [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|бокстан Азия чемпионаты]] (Ташкент, Өзбекстан) — 1-орын

== Кәсіпқой бокс ==
Досматов кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2019 жылғы 16 қарашада Мексиканың Сан-Мигель-де-Альенде қаласында өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол мексикалық Хесус Сервантес Вильянуэвамен кездесіп, оны екінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov: next fight, last fight, boxing record|url=https://champinon.info/boxing/hasanboy-dusmatov/|website=Champinon|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; 

2020 жылғы 24 желтоқсанда Досматов Мәскеудегі USC Soviet Wings аренасында Одилжон Соткиновқа қарсы жекпе-жек өткізіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Odiljon Sotkinov|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/545327-shamo-boxing-56-hasanboy-dusmatov-vs-odiljon-sotkinov|website=Tapology|date=24 желтоқсан 2020|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде ол Танзания өкілі Мухсин Кизотамен жұдырықтасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

Кизотамен айқас WBA International light-flyweight титулы үшін өтті; Досматов бұл кездесуде екінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov vs. Muhsin Kizota|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/562812-akhmadaliev-vs-iwasa-hasanboy-dusmatov-vs-mushin-muhsin-hashim-kizota|website=Tapology|date=3 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда Ташкенттегі Renaissance Hall кешенінде Досматов Хосе Антонио Ривас Вентураны төртінші раундтан кейін техникалық шешіммен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда ол Мексиканың Мехикали қаласында Моисес Каро Гутьерреспен кездесіп, үшінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Boxer: Hasanboy Dusmatov|url=https://www.wbaboxing.com/wba-boxer-profile?id=10521|website=World Boxing Association|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы 14 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде Досматов Испания өкілі Самуэль Кармонамен IBA Pro World Flyweight титулы үшін айқасты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IBA Champions’ Night in Tashkent to feature Hasanboy Dusmatov against Samuel Carmona for IBA Pro World Champion title|url=https://www.iba.sport/news/iba-champions-night-in-tashkent-to-feature-hasanboy-dusmatov-against-samuel-carmona-for-iba-pro-world-champion-title|website=IBA|date=6 наурыз 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Ол он раунд қорытындысы бойынша төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіп, IBA Pro нұсқасы бойынша әлем чемпионы атанды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hasanboy Dusmatov crowned IBA Pro World Flyweight Champion in home victory|url=https://www.iba.sport/news/hasanboy-dusmatov-crowned-iba-pro-world-flyweight-champion-in-home-victory|website=IBA|date=15 сәуір 2024|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
2025 жылғы 20 шілдеде Бішкектегі Bishkek Arena-да Досматов филиппиндік Марк Антониомен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/1023140-3150-x-lushbomu-vol-7-hasanboy-dusmatov-vs-mark-mighty-antonio|title=Hasanboy Dusmatov vs. Mark Antonio|website=Tapology|date=20 шілде 2025|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Yuz.uz мәліметінше, Досматов бұл айқаста жеңіске жетіп, кәсіпқой бокстағы көрсеткішін 7 жеңіс, 0 жеңіліске жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://yuz.uz/en/news/ozbekistonlik-hasanboy-dosmatov-professional-boksdagi-8-jangini-bishkekda-otkazadi|title=Hasanboy Dusmatov to hold his eighth professional boxing fight in Bishkek|website=Yuz.uz|date=13 наурыз 2026|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;
== Кәсіпқой жекпе-жектерінің статистикасы ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
! colspan=&quot;7&quot; |5 жекпе-жек, 5 жеңіс (5 нокаутпен).
|-align=&quot;center&quot;
!&lt;center&gt;Айқас&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Есеп&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Күні&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қарсыласы&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Болған жері&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Раундтар, уақыты&lt;/center&gt;!!&lt;center&gt;Қосымша&lt;/center&gt;
|- align=center
! {{yes2}}5
| 5-0
| [[21 мамыр]] [[2022 жыл|2022]]
| {{Flagicon|Мексика}} Мойзес Каро Гутьеррес &lt;small&gt;(10-0-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Centro de Convenciones CEART, [[Мехикали]], [[Төменгі Калифорния]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 3 {{small|(8), 0:30}}&lt;/center&gt;
|
|- align=center
! {{yes2}}4
| 4-0
| [[3 желтоқсан]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хосе Антонио Ривас &lt;small&gt;(18-12-4)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} Hotel Renaissance, [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}RTD 4 {{small|(10), 3:00}}
| {{small|Айқас тоқтатылғаннан кейінгі есеп: 40-35 (үш рет).}}
|- align=center
! {{yes2}}3
| 3-0
| [[3 сәуір]] [[2021 жыл|2021]]
| {{Flagicon|Танзания}} Мухсин Кизота &lt;small&gt;(11-2)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Өзбекстан}} [[Құмай Арена]], [[Ташкент]], [[Өзбекстан]]}}
| {{yes2}}TKO 2 {{small|(10), 2:02}}
| {{small|[[Бүкіләлемдік бокс ассоциациясы|WBA]] International нұсқасы бойынша 1-аса жеңіл салмақтағы бос чемпион титулын жеңіп алды.}}
|- align=center
! {{yes2}}2
| 2-0
| [[24 желтоқсан]] [[2020 жыл|2020]]
| {{Flagicon|Өзбекстан}} Одилжон Соткинов &lt;small&gt;(дебют)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Ресей}} УСК «Крылья Советов», [[Мәскеу]], [[Ресей]]}}
| {{yes2}}TKO 1 {{small|(6), 2:55}}
|
|- align=center
! {{yes2}}1
| 1-0
| [[16 қараша]] [[2019 жыл|2019]]
| {{Flagicon|Мексика}} Хесус Сервантес Вильянуэва &lt;small&gt;(9-7)&lt;/small&gt;
| {{small|{{Flagicon|Мексика}} Plaza De Toros, [[Сан-Мигел-де-Аллиенде]], [[Гуанахуато (штат)|Гуанахуато штаты]], [[Мексика]]}}
| {{yes2}}&lt;center&gt;TKO 2 {{small|(6), 1:58}}&lt;/center&gt;
| {{small|Кәсіпқойдағы дебюты}}
|- align=center
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы боксшылар]]
[[Санат:Бокстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан әлем чемпиондары]]
[[Санат:2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>jt61vlozqhl69dvg4sjhcph402zxrfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>697905</id>
    <revision>
      <id>3625927</id>
      <parentid>3172162</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6151" sha1="2d9s32wxkrqhynmioewmqq9t23d6ykj" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>2d9s32wxkrqhynmioewmqq9t23d6ykj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625928</id>
      <parentid>3625927</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6536" sha1="hj3pa42hcbo3nzvh44atevqrh51jfz5" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол Танзания өкілі Кулва Буширимен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>hj3pa42hcbo3nzvh44atevqrh51jfz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625929</id>
      <parentid>3625928</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6905" sha1="hu344tzafgo165vyn7wjrrtldsp6s6j" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол Танзания өкілі Кулва Буширимен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда ол Ташкенттегі Hotel Renaissance кешенінде Дзмитрий Милюшаны бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>hu344tzafgo165vyn7wjrrtldsp6s6j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625930</id>
      <parentid>3625929</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7305" sha1="7p3bnwwydfu2f58v3ge3pws4hcto6h2" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол Танзания өкілі Кулва Буширимен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда ол Ташкенттегі Hotel Renaissance кешенінде Дзмитрий Милюшаны бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда Холдаров Мексиканың Мехикали қаласында Рамон Барахасты алты раундтық айқаста төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>7p3bnwwydfu2f58v3ge3pws4hcto6h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625931</id>
      <parentid>3625930</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7683" sha1="42smccyy03mkno3s1wthfbxjfx466eq" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол Танзания өкілі Кулва Буширимен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда ол Ташкенттегі Hotel Renaissance кешенінде Дзмитрий Милюшаны бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда Холдаров Мексиканың Мехикали қаласында Рамон Барахасты алты раундтық айқаста төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 20 тамызда Мехикали қаласында өткен келесі айқасында ол Клементе Агундесті үшінші раундта техникалық нокаутпен ұтты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>42smccyy03mkno3s1wthfbxjfx466eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625932</id>
      <parentid>3625931</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3625932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8497" sha1="iuyowlil47yqw3zhu4ohiju0fgha6qe" xml:space="preserve">{{Боксшы
 |Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
 |Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}
 |Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
 |Толық есімі         =
 |Лақап аты           =
 |Азаматтығы          = {{UZB}}
 |Туған күні          = 8.3.1997
 |Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
 |Қайтыс болған күні  =
 |Қайтыс болған жері  =
 |Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
 |Салмағы             = 64 кг дейін
 |Тұрысы              = солақай
 |Бойы                =
 |Қолдың қарқыны      =
 |Стилі               =
 |Бапкері             = 
 |Команда             = Uzbek Tigers
 |Алғашқы айқасы      = 
 |Соңғы айқасы        =
 |Чемпион белдігі     =
 |Айқастар            =
 |Жеңістер саны       =
 |Нокаут              =
 |Жеңілгені           =
 |Тең түскендері      =
 |Болмағандары        =
 |Әуесқой айқастары   =
 |Әуесқой айқастарда жеңгені   =
 |Әуесқой айқастарда жеңілгені =
 |Әуесқой айқастарда нокауты   =
 |Әуесқой айқастарда тең түскендері =
 |Кәсіпқой айқастары            = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңгені   = 
 |Кәсіпқой айқастарда жеңілгені = 
 |Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
 |Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
 |Рейтинг1            =
 |Позиция1            =
 |Үздік позициясы1    =
 |Рейтинг2            =
 |Позиция2            =
 |Үздік позициясы2    =
 |Рейтинг3            =
 |Позиция3            =
 |Үздік позициясы3    =
 |Рейтинг4            =
 |Позиция4            =
 |Үздік позициясы4    =
 |Рейтинг5            =
 |Позиция5            =
 |Үздік позициясы5    =
 |Рейтинг6            =
 |Позиция6            =
 |Үздік позициясы6    =
 |Рейтинг7            =
 |Позиция7            =
 |Үздік позициясы7    =
 |Рейтинг8            =
 |Позиция8            =
 |Үздік позициясы8    =
 |Рейтинг9            =
 |Позиция9            =
 |Үздік позициясы9    =
 |Үздік позициясы     =
 |Нашар позициясы     =
 |boxrec_id           = 851210
 |Сайты               =
 }}
 {{Медальдар 
| ені = 270px
| суреті = 
| медальдар = 
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}
'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldarov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]]) — өзбекстандық боксшы, 64 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетеді. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі. Ол «Uzbek Tigers» жартылай кәсіпқой бокс клубының құрамында жаттығады.

2017 жылы Ташкентте өткен ерлер арасындағы бокстан [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатының]] чемпионы. [[Фарман Құрбаноғлы Салманов|Фарман Салмановты]] еске алуға арналған мұнайлы елдердің бокстан XIV әлем кубогының жеңімпазы. Сондай-ақ бокстан бірқатар республикалық және халықаралық турнирлердің жеңімпазы және жүлдегері.

2017 жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен бокстан [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатының]] күміс жүлдегері.

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Кәсіпқой рингтегі дебютінде ол Танзания өкілі Кулва Буширимен кездесті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда ол Ташкенттегі Hotel Renaissance кешенінде Дзмитрий Милюшаны бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда Холдаров Мексиканың Мехикали қаласында Рамон Барахасты алты раундтық айқаста төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 20 тамызда Мехикали қаласында өткен келесі айқасында ол Клементе Агундесті үшінші раундта техникалық нокаутпен ұтты.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы 15 сәуірде Тихуанада Холдаров Элеазар Валенсуэланы бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіп, кәсіпқой рекордын 5–0-ге жеткізді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы 17 тамызда Әндіжанда өткен айқаста ол Жамшидбек Тожибоевты үшінші раундтан кейін жекпе-жекті жалғастырудан бас тарту нәтижесімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov|url=https://boxrec.com/en/box-pro/851210|website=BoxRec|language=en|accessdate=3 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ссылки ==
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [http://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ XIV әлем чемпионатының жарысына қатысуы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]</text>
      <sha1>iuyowlil47yqw3zhu4ohiju0fgha6qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626000</id>
      <parentid>3625932</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Uzsport</username>
        <id>121361</id>
      </contributor>
      <origin>3626000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11414" sha1="3ghjnp2r4un2wsnydggg5xpy3qzk64h" xml:space="preserve">{{Боксшы
|Есімі               = Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров
|Шынайы есімі        = {{Lang-uz|Iqboljon Xoldorov}}
|Суреті              = Ikboljon Kholdarov, April 2021.jpg
|Толық есімі         =
|Лақап аты           =
|Азаматтығы          = {{UZB}}
|Туған күні          = 8.3.1997
|Туған жері          = {{туғанжері|Әндіжан|Әндіжанда}}, [[Әндіжан облысы]], [[Өзбекстан]]
|Қайтыс болған күні  =
|Қайтыс болған жері  =
|Тұрғылықты жері     = [[Ташкент]]
|Салмағы             = 64 кг дейін
|Тұрысы              = солақай
|Бойы                =
|Қолдың қарқыны      =
|Стилі               =
|Бапкері             =
|Команда             = Uzbek Tigers
|Алғашқы айқасы      =
|Соңғы айқасы        =
|Чемпион белдігі     =
|Айқастар            =
|Жеңістер саны       =
|Нокаут              =
|Жеңілгені           =
|Тең түскендері      =
|Болмағандары        =
|Әуесқой айқастары   =
|Әуесқой айқастарда жеңгені   =
|Әуесқой айқастарда жеңілгені =
|Әуесқой айқастарда нокауты   =
|Әуесқой айқастарда тең түскендері =
|Кәсіпқой айқастары            =
|Кәсіпқой айқастарда жеңгені   =
|Кәсіпқой айқастарда жеңілгені =
|Кәсіпқой айқастарда нокауты   =
|Кәсіпқой айқастарда тең түскендері =
|Рейтинг1            =
|Позиция1            =
|Үздік позициясы1    =
|Рейтинг2            =
|Позиция2            =
|Үздік позициясы2    =
|Рейтинг3            =
|Позиция3            =
|Үздік позициясы3    =
|Рейтинг4            =
|Позиция4            =
|Үздік позициясы4    =
|Рейтинг5            =
|Позиция5            =
|Үздік позициясы5    =
|Рейтинг6            =
|Позиция6            =
|Үздік позициясы6    =
|Рейтинг7            =
|Позиция7            =
|Үздік позициясы7    =
|Рейтинг8            =
|Позиция8            =
|Үздік позициясы8    =
|Рейтинг9            =
|Позиция9            =
|Үздік позициясы9    =
|Үздік позициясы     =
|Нашар позициясы     =
|boxrec_id           = 851210
|Сайты               =
}}
{{Медальдар
| ені = 270px
| суреті =
| медальдар =
{{ОО-спорт | Men's [[Бокс|Boxing]]}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}}
{{медаль|Күміс|[[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|Гамбург 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Әуесқой бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионаты]]}}
{{медаль|Алтын|[[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Ташкент 2017]]|64 кг дейін}}
{{турнир|[[Азия ойындары]]}}
{{медаль|Алтын|[[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакарта 2018]]|64 кг дейін}}
}}

'''Икболжан Баһадүржанұлы Холдаров''' ({{Lang-uz|Iqboljon Xoldorov}}; [[8 наурыз]] [[1997 жыл|1997 жылы]] туған) — өзбекстандық боксшы, 64 кг дейінгі салмақта өнер көрсеткен. Бокстан Өзбекстан ұлттық құрамасының мүшесі.

2017 жылы Ташкентте өткен [[2017 жылғы бокстан Азия чемпионаты|Азия чемпионатында]] 64 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dusmatov stars as Uzbekistan win all five gold medals on final day of Asian Boxing Championships|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1050178/dusmatov-stars-as-uzbekistan-win-all-five-gold-medals-on-final-day-of-asian-boxing-championships|website=Inside the Games|date=7 мамыр 2017|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt; Сол жылы [[Гамбург|Гамбургте]] өткен [[Әуесқой бокстан әлем чемпионаты 2017|әлем чемпионатында]] күміс жүлдегер болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=AIBA World Boxing Championships Hamburg 2017: Session Results|url=https://www.iba.sport/wp-content/uploads/2017/07/C74-C74E10.pdf|website=International Boxing Association|date=27 тамыз 2017|format=PDF|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2018 жылы [[Жазғы Азия ойындары 2018|Джакартадағы Азия ойындарында]] 64 кг дейінгі салмақта алтын медаль иеленді. Финалда ол Моңғолия өкілі Баатарсүхийн Чинзоригті 5:0 есебімен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Results of men's and women's boxing finals at 2018 Asian Games|url=https://www.xinhuanet.com/english/2018-09/01/c_137437027.htm|website=Xinhua News Agency|date=1 қыркүйек 2018|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Әуесқой мансабы ==
Холдаров 2017 жылы Ташкентте өткен Азия чемпионатында 64 кг дейінгі салмақта жеңімпаз атанды. Бұл жарыста Өзбекстан құрамасы ерлер арасындағы финалдық кездесулерде бес алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dusmatov stars as Uzbekistan win all five gold medals on final day of Asian Boxing Championships|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1050178/dusmatov-stars-as-uzbekistan-win-all-five-gold-medals-on-final-day-of-asian-boxing-championships|website=Inside the Games|date=7 мамыр 2017|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2017 жылғы әлем чемпионатында ол 64 кг дейінгі салмақта финалға дейін жетіп, турнирдің күміс жүлдегері болды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=AIBA World Boxing Championships Hamburg 2017: Draw Sheet, Men's Light Welter 64kg|url=https://boxingfederation.in/wp-content/uploads/2017/08/64kg.pdf|website=Boxing Federation of India|publisher=AIBA / Swiss Timing|date=24 тамыз 2017|format=PDF|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2018 жылы Джакартада өткен Азия ойындарында Холдаров 64 кг дейінгі салмақта алтын медаль жеңіп алды.&lt;ref&gt;{{cite web|title=18th Asian Games - Jakarta, Indonesia - August 24 - September 1 2018|url=https://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianGames2018.html|website=Amateur Boxing Results|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Кәсіпқой бокс ==
Холдаров кәсіпқой бокстағы алғашқы айқасын 2021 жылғы 3 сәуірде Ташкенттегі Humo Arena кешенінде өткен Tashkent Boxing Night турнирінде өткізді. Дебюттік кездесуінде ол Танзания өкілі Кулва Бушириді нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov made his professional debut|url=https://sports.uz/en/news/view/ikboljon-kholdarov-made-his-professional-debut-04-04-2021|website=Sports.uz|date=4 сәуір 2021|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 17 желтоқсанда Ташкенттегі Renaissance Hall кешенінде Дзмитрий Милюшаны техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov vs. Dzmitry Miliusha, Madrimov vs. Soro|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/618413-madrimov-vs-soro-ikboljon-kholdarov-vs-dzmitry-miliusha|website=Tapology|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 21 мамырда Мексиканың Мехикали қаласында Рамон Барахасқа қарсы жекпе-жек өткізіп, төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cachanilla Promotions Boxing Event|url=https://www.tapology.com/fightcenter/promotions/2633-cachanilla-promotions|website=Tapology|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы 20 тамызда Мехикали қаласында өткен келесі айқасында Клементе Агундесті техникалық нокаутпен жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ikboljon Kholdarov boxer|url=https://boxerlist.com/boxer/ikboljon-kholdarov/539865|website=BoxerList|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2023 жылғы 15 сәуірде Тихуанада Элеазар Валенсуэламен кездесіп, бірінші раундта техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Eleazar Valenzuela Boxer Page|url=https://www.tapology.com/fightcenter/fighters/233791-eleazar-valenzuela-tronco|website=Tapology|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2024 жылғы 17 тамызда Әндіжанда өткен бокс кешінде Жамшидбек Тожибоевты жеңді.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kholdarov vs. Tojiboev|url=https://www.tapology.com/fightcenter/events/116871-kholdarov-vs-tojiboev|website=Tapology|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

2025 жылғы 26 қазанда Бішкекте өткен SAIKO x Lush vol.3 турнирінде Арген Қадырбек уулуға қарсы жекпе-жек өткізіп, техникалық нокаутпен жеңіске жетті.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Argen Kadyrbek uulu vs. Ikboljon Kholdarov, SAIKO x Lush vol.3|url=https://www.tapology.com/fightcenter/bouts/1054980-saiko-x-lush-vol-3-argen-kadyrbek-uulu-vs-ikboljon-kholdarov|website=Tapology|language=en|accessdate=4 шілде 2026}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==

* [https://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/AsianChampionships2017.html 2017 жылғы бокстан Азия чемпионатының қорытындысы]
* [https://amateur-boxing.strefa.pl/Championships/WorldChamps2017.html 2017 жылғы бокстан әлем чемпионатының қорытындысы]
* [https://www.gazeta.uz/ru/2016/12/19/boxing/ Фарман Салмановты еске алуға арналған турнир туралы Gazeta.uz материалы]

[[Санат:Өзбекстан боксшылары]]
[[Санат:Бокстан Азия чемпиондары]]
[[Санат:Бокстан Азия ойындары чемпиондары]]
[[Санат:1997 жылы туғандар]]
[[Санат:Әндіжанда туғандар]]
[[Санат:Тірі адамдар]]</text>
      <sha1>3ghjnp2r4un2wsnydggg5xpy3qzk64h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Renamed user 91e4d5222f348cb10003e46e01e5ad81</title>
    <ns>3</ns>
    <id>705203</id>
    <revision>
      <id>3626029</id>
      <parentid>3183570</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cabayi</username>
        <id>54188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Cabayi [[Қатысушы талқылауы:ALANX4638299]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Renamed user 91e4d5222f348cb10003e46e01e5ad81]] бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады): Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/ALANX4638299|ALANX4638299]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Renamed user 91e4d5222f348cb10003e46e01e5ad81|Renamed user 91e4d5222f348cb10003e46e01e5ad81]]&quot;</comment>
      <origin>3183570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="351" sha1="o902p3ec3izoqfov01g469yz8abkhko" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=ALANX4638299}}

-- [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 05:14, 2023 ж. тамыздың 3 (+06)</text>
      <sha1>o902p3ec3izoqfov01g469yz8abkhko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:TalgatSnow</title>
    <ns>3</ns>
    <id>718170</id>
    <revision>
      <id>3626033</id>
      <parentid>3607028</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:31:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3626033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13448" sha1="bgu3dyfz7pydmy7z1faqaqmbp8mf1u4" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=TalgatSnow}}

-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 06:09, 2023 ж. қарашаның 13 (+06)

== Әнші ==

{{tl|Әнші}} деген үлгіні қолданса, санаттар пай болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:08, 2023 ж. қарашаның 19 (+06)

== Интеруикилер ==
Қайырлы кеш! Басқа тілдегі мақалаларға сілтемелер бойынша маған жаза аласыз. Берроуз және Манн бойынша реттелді. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 20:36, 2023 ж. қарашаның 25 (+06)

== Қателерді дұрыстау ==

Ассалаумағалейкум, дереккөздер нүктеден соң қойылады. [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] мақаласын көрсеңіз болады. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:15, 2023 ж. желтоқсанның 3 (+06)

== Администраторды сайлау‎ ==
Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:28, 2024 ж. ақпанның 2 (+06)

== Сұрақ ==

Саламатсыз ба! Грузияның бейнелеу өнері мұражайы мақаласына қосқан үлесіңізді байқадым. Қиын болмаса түсіндіріп жіберіңізші, өтініш. Үлгі ішінде жоқ ұяшықты, жоқ сөзді қалай қосуға болады ? (Мысалға сіз логотип ұяшығын қосқансыз...) [[Қатысушы:KoishymanovaG|KoishymanovaG]] ([[Қатысушы талқылауы:KoishymanovaG|талқылау]]) 15:53, 2024 ж. сәуірдің 9 (+06)

:Сәлеметсізбе, ол үшін үлгінің өзін өндеу керек [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 20:23, 2024 ж. сәуірдің 9 (+06)

== Фильм атауы?==
Сәлеметсізбе! [[Дөң (фильм, 2021)‎]] — бұл орысша атау ғой?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 14:08, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)

:Сәлеметсізбе. қазақ тілінде сөздіктердің көпшілігінде соның ішінде Уикипедияда ([[Дюналар]]) сөз осылай жазылады. кейбір сөздіктерде құмтөбе немесе дөң варианттары бар. бұл фильмнің ресми қазақша аудармасы жоқ болғандықтан көпшілікке түсінікті нұсқасын таңдадым. бұл орыс сөзі емес, халықаралық термин [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 14:31, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)
::Қайырлы күн! Расында, «Дюна» орысша құм төбе дегенді білдіреді. [https://sozdik.kz/kk/dictionary/translate/ru/kk/%D0%B4%D1%8E%D0%BD%D0%B0/ Осы сөздікте] «Дөң» деп аударылған -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 14:39, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)
:::әр түрлі сөздіктерде бұл сөз әр түрлі аударылады. менің нұсқам дұрыс деп айтпаймын бірақ фильмнің ресми аудармасы болмағандықтан ережелерге сәйкес атауды талқылаудан кейін өзгертуге болады
:::неліктен талқылаусыз атын өзгертесіз? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 14:56, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)
::::Өкінішке орай, Қазақша Уикипедияда барлық мақалалардың дерлік атауы талқылаусыз ауысады және жойылады. Бәлкім белсенді қатысушылардың саны тым аз болған соң ба. Бірақ, «[[Орыс әскери кемесі, сігіл ары!|Орыс әскери кемесі, с*гіл ары!]]» мақаласын әлем танитын түпнұсқа «Русский военный корабль, иди на х*й» атауында бастағанда тәжірибелі администраторлар Қазақша Уикипедияда мақалалар қазақша атауында болғаны дұрыс екенін айтты (өңделу тарихын қарасаңыз болады). Ресми қазақ тіліне дубляждалған немесе аударылмаған фильмдер, сериалдар және кітаптар қаншама, бірақ байқасаңыз барлығының атаулары Қазақша Уикипедияда қазақша аудармасында жазылған -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:31, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)
:::::сіз мені түсінбедіңіз. мен қазақша атауларға қарсы емеспін. мен жазғанымдай дюна бұл орыс сөзі емес, оның бірнеше аударма нұсқалары бар. уикипедияның өзінде осылай жазылған ([[Дюналар]]). егер әркім  атауын өз қалауы бойынша өзгертсе хаос болады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:46, 2024 ж. сәуірдің 10 (+06)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:50, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:04, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Одиссейді жою ==
Қайырлы түн! [[Одиссей]] мақаласын неге жоясыз? Қалпына келтіруіңізді сұраймын! --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. қаңтардың 11 (+05)
: Көрмей тұрсыз ба? Оны басқа адам, Kasymov деген қатысушы жойыпты... --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 23:53, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05)

== Администратор құқығынан айыру ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:52, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)

== Translation request ==

Hello, TalgatSnow. 

Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 14:01, 2026 ж. наурыздың 15 (+05)

:Hello, TalgatSnow. 
:I withdraw the request, because both articles have been created.
:Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 12:34, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)

== Кино ==

Кино үлгісінде сайты параметрі істемей қалған сияқты [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:19, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)

:Module:Languages неге орысша, біреуін кері қайтардым. Әлде аударып дұрыстайсыз ба? Мен осы модулді түсіне алмадым [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:23, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)
::Мен мәліметтерді Wikidata-дан автоматты түрде тартылатын етіп жасауға тырыстым. Ондағы модульдердің бір бөлігі ағылшын Уикипедиясынан, бір бөлігі орысшадан көшірілген; кейбірі ескі, кейбірі жаңа. Соның салдарынан қақтығыс туындап, жұмыс істемей тұр. Ретке келтіру мүмкін болмай жатыр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)
:::осы уикипедияға жақсы бағдарламашы керек. Бұл бәрінің жұмысын жеңілдетер еді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:30, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)
::::Егер түсінбесеңіз жасаған модулдерді жедел жоюға ұсыныңыз. Жоғарыда айиылған модулді қазақшалау керек. Себебі орысша санат пайда болады. Негізі иә, жақсы программист керек [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:36, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)
:::::Бұл модульдерді өшіріп тастаған дұрыс болар. Жақсы ниетпен жасап едім, кешірім өтінемін. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 01:11, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)
::::::Егер іске аспаса ЖЖ үлгісін тастап кете салыңыз. Кешірім сұраудың қажеті жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:13, 2026 ж. сәуірдің 16 (+05)

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:31, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>bgu3dyfz7pydmy7z1faqaqmbp8mf1u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:1nter pares</title>
    <ns>3</ns>
    <id>722571</id>
    <revision>
      <id>3625891</id>
      <parentid>3625302</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T15:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rasulbek Adil</username>
        <id>176232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Администраторды сайлау */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83761" sha1="8ehdsgpywd7y7wzmz741h3von45hvmp" xml:space="preserve">== Администраторды сайлау‎ ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2024 ж. қаңтардың 29 (+06)

== Вандализм в статье про список колёс обозрения ==

Добрый день, почему отменяете мои правки в статье про список колёс обозрения, тем самым возвращая неверную информацию о высоте дубайского колеса обозрения - 167м, хотя оно 250м. возвращаете неверную информацию о колесе обозрения в сочи, удаляете информацию о колесе обозрения в узбекистане... Это что за вандализм? [[Қатысушы:Aqob|Aqob]] ([[Қатысушы талқылауы:Aqob|талқылау]]) 13:34, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)

:Добрый день. При добавлении новой информации в статью прошу вас указать авторитетные источники. Так же завершение строительства колеса обозрения в Дубае было в 2021 году, вы написали 2022. Интересно, кто тут занимается вандализмом? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)

== Санат дұрысталды ==
Кеш жарық! [[:Санат:Қазақ билері|Мына санатты]] дұрыстап қойдым. Сіз көрсеткен қателер жойылды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

== Жылжыту ==

Кеш жарық, Ауған соғысы (1979—1989) деген ескі атауға көптеген мақалалар мен жылжытулар сілтеніп тұр. Соларды түзетіп шығу кере, сосын ескісін жедел жоюға ұсынуға болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2024 ж. қазанның 29 (+05)

:Қайырлы күн, дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:16, 2024 ж. қазанның 30 (+05)

== Араб-Израиль қақтығысы ==

Неге дубликат? Сосын үлгілерді неге мақаланың ортасынан бастайсыз? Қанша рет байқап келе жатырмын, бірінші үлгі қойылады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:40, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)

:Бүкіл Араб-Израиль қақтығыстарына ортақ мақала жасағым келген. Ескерту ескерілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)

== Маршмэллоу ==
Добрый день! Поясните причину вашей [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?diff=3402771&amp;oldid=3402753&amp;title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%BC%D1%8D%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D1%83 отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)

:Добрый день. Почему слишком большое количество гиперссылок для небольшой статьи? Зачем это? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:27, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Для удобства. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:42, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Зачем удалять, если всё правильно? (Может быть кроме последней ссылки, которая действительно ни к чему.) --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:03, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:::{{@|Рефлексист}} қайырлы күн! &quot;[[:ru:Википедия:Внутренние ссылки|Википедия:Внутренние ссылки]]&quot; бетімен танысып шығуыңызға кеңес беремін -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:44, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::::Прочитал. Дальше что? [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 20:06, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:{{@|Рефлексист}} Извините, почему на русском? Если ВЫ хорошо не владеете на казахском, тогда вы не можете подправлять ошибки и пожалуйста не надо сделать гиперссылку на одно и тоже статье, вместе того корректировать оптом (одним кликом) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:10, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::Я тоже не владею хорошо казахским, а писать через гуглопереводчик это издевательство над языком, поэтому напишу на русском. Участник заменил ссылку, ведущую в русскую википедию, ссылкой на статью на казахском языке. Любой человек, искреннее болеющий за казахский язык, такое только приветствовал бы. Вместо этого правку откатывают, а затем приходит аж целый администратор и попрекает участника плохим знанием казахского языка. Приплыли. [[Арнайы:Үлесі/150.241.86.164|150.241.86.164]] 15:51, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::Проверил, откорректировал (ваш вклад остался). Я не упрекаю за незнание казахского языка, насчет гиперссылки, последние время много новички так делают (для галочки). Я думал так же и у вас --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::: Что мешало быть более внимательным и аккуратным с первого раза? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:29, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Может быть потому что человек мог легко ошибиться проверяя несколько сотен новых правок за один раз и никто не отменял человеческий фактор? Как думаете? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 18:59, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::: Чтобы не попадать впросак, не надо так торопиться. Разве за вашим дружкой кто-то гонится? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:37, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::Проблема решена, правки участника были восстановлены, зачем вы снова пишете? В попытке начать конфликт? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::: Я рад, что проблема, которая вообще-то не должна была возникнуть, всё же решена. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 16:46, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Да, у моего &quot;дружка&quot; нет в жизни других дел, кроме как сидеть в Википедии, поэтому он мог бы и не спешить, вы правы. Мы тоже рады, что &quot;проблема&quot;, которая вообще-то вас не касалось, всё же решена. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:59, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:{{@|Менеджер по сроку годности}} делать ничего у вас? Принципиальный вопрос: вы на казахском не умеете грамотно отвечать, тогда что тут делаете. Подправлять ссылку и источник убрать может любой человек. Думаете можете внести существенный вклад в развитие казвикипедий? + Вы {{@|Рефлексист}}, то есть второй фейк аккаунт? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:50, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)

== Интеруики ==

Кеш жарық! Интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:31, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)

:Кеш жарық! Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:56, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)

== Санат ==

Кеш жарық, санаттарға дұрыс санат қою керек (сізде көбісінде бос санат бастап жатырсыз, жоя салдым). Сириядағы азаматтық соғыс санатына интеруики мен ағылшын немесе орыс уикипедиясынан өарап санаттарды қоюды өтінемін. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:22, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)

:Кеш жарық! Қазіргісі дұрыс па? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:55, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
::Керемет, мен көбіне орыс не ағылшын тілінен қарап бастаймын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::Жақсы, ескерту ескерілді [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:31, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)

== Уикипедия дамуына қосқан үлесі үшін ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:AnimWIKISTAR-laurier-WT.gif|left|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Уикижұлдыз|Уикижұлдыз]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] — Уикипедия жобасындағы аса белсенді әрекеттері үшін, Уикипедияның дамуы жолындағы үлкен еңбектері үшін! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:47, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}

:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)

== Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==

Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз, не болып қалды  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 16:31, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Қайырлы күн! Сіз дереккөз ретінде студенттерге тесттерге арналған сайтты пайдаланыпсыз.. Жақсы, беделді дереккөз ретінде, кітап немесе бір авторитетті сайттан алсаңыз жақсы болар еді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Ок,кешірім сұраймын [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:08, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Саламатсыз ба, мен уикилендіру талаптарына сай мақаланы (жүзжылдық соғыс)ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге ол өңдеуімді жоққа шығардыңыз?                                                                                                                                                                          ==

Мен &quot;Жүзжылдық соғыс&quot; мақаласының соңында тұрған уикилендіру қажет деген жерді басып, қандай өзгерістер енгізу керек екенің біліп, соның бір тармағына сәйкес мақаланы мазмұнына қарай ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге оны жоққа шығардыңыз ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Бөлімдерді қайтардым [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Қай бөлімдерді ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 19:02, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Эдуард, Каролинг, Ланкастер [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::Енді сіз соны анықтап '''білдіңізғо''', ал мен болсам өңдемеңізді жоққа шығарып жіберіппін. Қателік меннен кетсе мен сіздің жасағаныңызды қайтардым. Не үшін енді маған '''НЕГЕ''' деп жауап беріп тұрсыз? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:57, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Неге менің толықтыруымды жоққа шығардыңыз  ==

Неге менің Алтын Орда тарихы деген мақаладағы толықтыруымды жоққа шығардыңыз???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Сізге айтылдығо оңды-солды сілтеме қоймаңыз деп. Екіншіден дереккөздеріңіз дұрыс емес, құр сөйлем: '''Алтын Орда - Алып Империя, Әл Фараби атындағы қазақ ұлттық университеті'''. Сіздің ойыңызша бұл жақсы, авторитетті дереккөзбе? Осы ескертулерді ескеріңіз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:53, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Сонда сілтеме керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:58, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Елді мекен ==

Кеш жарық! Елді мекен үлгісіндегі ''Ел'' деген параметрге мемлекеттің атауын ғана көрсетеді (ешқандай суретсіз және сілтемесіз) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:50, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)

:Кеш жарық! Сирияның туы өзгерген еді, сіз айтқандай жасадым басында, бірақ ескі туы шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)

== Дауыс беру ==
Сәлеметсізбе! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Негізгі белдеу|Жаңа таңдаулы мақала]] және [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Науру|жаңа жақсы мақала]] үшін дауыс бере аласыз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:37, 2025 ж. қаңтардың 8 (+05)

:Саламатсыз ба [[Арнайы:Үлесі/87.255.222.246|87.255.222.246]] 11:13, 2025 ж. ақпанның 18 (+05)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Саломе Зурабишвили ==
Бұл мақаланы неге жоясыз? Мен оны толықтырдым ғой. Сіз айтқан үлгіні және дереккөзді қостым, санаттарды толықтырдым. Неге басқа адамның еңбегіне соншама аяусыздық танытасыз? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:49, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
Менімше, сіз оны еш себепсіз жойдыңыз. Өзіңізді соншама белсенді администратор ретінде танытқыңыз келсе, мақалаға жақсы-жақсы өңдемелер енгізбейсіз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:06, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)

:Қаңтардың 25-інде жазғанда сізге мақаланы әліде толықтыру керек деп жаздым. Ақпарат өте аз, дымда жазылмаған деуге болады, сондықтанда менің алдымда мақалаға «жедел жойылсын» үлгісін қойып кеткен. Басқа тілді уикипедиядағы мақалалармен салыстырып қараңызшы. Мен сізге толықтыруға қарайған уақыт бердім. Неге мақаланы бастап, аяқтамай тастап кетесіз? Неге оны мен толықтыруым керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:13, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:: Бес абзац аз емес, сіздікі дұрыс емес! Мен барлық кемшіліктерді жойдым, көлемін кез келген адам қоса алады, оның ішінде сіз де қоса аласыз. --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:01, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Мақаланы қайтарамын, дұрысынан толықтыруға дайынсыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:05, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Мақаланы еш шартсыз қайтару керек! Бірақ мен толықтырамын ... --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:09, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::::Қайтардым. Басқа тілдегі уикипедиялардан қарап толықтырсаңыз болады. Негізі дұрысынан ақпарат еңгізсе жақсы үлкен мақала шығады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:14, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)

== Notice of expiration of your rollbacker right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;rollbacker&quot; (Шегіндірушілер) will expire on 2025-03-17 07:50:35. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:42, 2025 ж. наурыздың 11 (+05)&lt;/div&gt;

== Фотосуреттер бойынша ==

Қайырлы күн! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты қазақ тілінде шығатын ғылыми журнал туралы жазған едік. Алайда ондағы фотосуреттерді белгісіз себеппен алып тастаған. Сізден мына суреттерді қалпына келтіруіңізді сұраймын:
*Жаңа журнал.jpg 
*Журнал таныстырылымы.jpg 
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:14, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== Request for Template Deletion ==

Hello 1nter pares,
I hope you're doing well. Thank you again for your help with the Барунди article deletion earlier. I recently moved the contents of two templates to correctly spelled versions and would like the old, misspelled ones deleted:

[[Үлгі:Country data Democratic republic of the Congo]] (should be [[Үлгі:Country data Democratic Republic of the Congo]])

[[Үлгі:Country data Әзірбайжан]] (should be [[Үлгі:Country data Әзербайжан]])

Since these old versions are no longer needed, could you help delete them? Let me know if any further clarification is needed. Thanks in advance! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 15:28, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)

:Hi, it's done! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:33, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)

== Лужникидегі трагедия ==

Қайтыс болған адамдардың тізімің неге жойып тастаған едіңіз? [[Қатысушы:Zhantayevraiymbekd|Zhantayevraiymbekd]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhantayevraiymbekd|талқылау]]) 23:01, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)

:Кесте жасап еңгізген екенсіз, байқамай қалыппын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:21, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)

:Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:28, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)

== InDrive / inDrive ==

Сәлеметсіз бе! Мен мақала атауындағы бас әріпті кіші әріпке ауыстырдым, себебі бұл компанияның ресми атауы. Егер inDrive атауы барлық жерде осылай жазылса, неге менің түзетуімді жоққа шығардыңыз? Жауап бергеніңізге ризамын. [[Қатысушы:Alothav|Alothav]] ([[Қатысушы талқылауы:Alothav|талқылау]]) 20:46, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

:Қайырлы кеш! Байқамай қалыппын, өңдемеңізді кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Эрнест Төреханов ==
Ассаламуалейкүм! Мына мақаланы не себеппен жоюға ұсынатыныңды түсіндіре аласың ба? Бас-аяғы бар мақала ғой... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 12 (+05)

== Мақалаларды жартылай қорғау ==

Сәлеметсізбе Қазақша Уикипедияның администраторы!
Сіз менің [[Эрдэнэт қаласы]] [[Яковлев Як-40]] [[Яковлев Як-42]] [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] деген беттерді 1 айға жартылай қорғауға сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

:Қайырлы күн! Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:11, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Меніңше тіркелгісі барлар менің беттерімді бұзып тастайды сондықтан. Жартылай қорғау емес. Толық қорғау қылдырып беріңіз. 25 күнге [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:26, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:::Ешкім ештеңені бұзбайды. Мақалаларыңызды алаңсыз жаза беріңіз. Бұзақылық болып жатырса, біздер, администраторлар бармыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:48, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::::жақсы [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 16:10, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

== Адай ата туралы мақаладағы ақпаратты жою ==

Қайырлы күн! Менің [[Адай ата]] туралы дереккқөздермен тастап кеткен мақаламның кетіру себебі неде? [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:17, 2025 ж. шілденің 16 (+05)

:Дереккөздерге сүйенген болсаңыз да кейбір жерлерін дұрыс толықтырмапсыз. Сосын... менің білуімше Адайдың әкесі Елтай болу керек. Аңыздың бәрінде солай жазадығой. Шежірешілерде соны айтады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:31, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
::Барлығы дереккөздерге сүйініп жазылған. Шежірелерде 2 нұсқа-да кездеседі. Жәнеде мен сол 2 нұсқаны да дәлелдеген болатынмын. Ж. Сәбитов Адайлардың қанын алып тексерген, субкладпен басқа-да алшындармен бірдей болды(C2-M48). Демек Бүткіл Байұлы Әлімұлылардың түпкі атасы бір [[Алау батыр]], ал егер Елтайды әкесі деп алатын болсақ онда олда алшын болуы керек. 
::Өтініш мен мақаладағы қалдырған дереккөздерді қарап өту.  [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:57, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:::Қарсылық жоқ. Қанымыз С2-М48, иә. Тек қана жазылуы уикипедия стиліне келмейді екен, сол үшін кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:16, 2025 ж. шілденің 16 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:29, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі жою ==

Сәлеметсізбе, мен [[Үлгі:Байрақ/Қонаев қаласы]] деген жасағанын негізі түпнұсқасы [[Үлгі:Байрақ/Қонаев]] болған. Мен сол Қонаев дегенді ашсам Дінмұхамед Қонаев туралы шығып тұр. Ал Қонаев қаласы деп жазсам, басқа қалалардың үлгісінде *қаласы* деген жазу болмайды (тек қала атауымен ғана жазылып тұрады).
Осы бетті жойып бере аласызба. Негізі бетті өзім жылжыттым[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:44, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== '''Уикипедия: 25''' ==

Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:31, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)

== Орфографиялық қате ==

Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Газ турбиналы кеме]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, &quot;Алма — жеміс&quot;. Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:20, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)

:Мана қарағанымда сіз дефис қойған сияқтысыз. Сосын олай көп үлгі қоюдың қажеті жоқ, жалпы мақала ескі, қаралымы да аз екен, жойылатын мақалалар тізіміне кіреді-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:37, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::«Қаралымы аз» деген уәж Уикипедияда жою критерийі болып саналмайды. Мақаланың жойылуы тек маңыздылық пен дереккөздерге байланысты.
::Үлгілерге келсек, олар мақаладағы нақты мәселелерді көрсету үшін қойылды. Егер белгілі бір үлгі артық деп есептелсе, нақты қайсысы және не себепті екенін көрсетсеңіз, талқылауға дайынмын. Әрі қазақ тіліндегі Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] сияқты үлгілер жоқ сондықтан әр қатені жеке үлгімен көрсеттім. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Әрине, бірақ бұл мақалада бірнеше ұсақ қате емес, бір негізгі проблема бар. Тақырыптың энциклопедиялық маңыздылығы да, мазмұны да дереккөздермен расталмаған. Мәтін 2014 жылдан бері жаңартылмаған, ешқандай сенімді дереккөз көрсетілмеген, ішкі уикисілтемелер жоқ және жалпы құрылымы энциклопедиялық стандартқа сай емес. Осындай жағдайда бірінен соң бірін бірнеше техникалық үлгі қоюдан гөрі, осы түпкі мәселені көрсететін жинақталған белгі маңыздылығы немесе жоюға ұсыныс орынды деп санаймын. Сонымен қатар «сурет жоқ» деген үлгінің қойылуы да бұл жерде маңызды емес, өйткені Уикипедияда иллюстрациясы жоқ, бірақ толыққанды әрі маңыздылығы мойындалған мақалалар өте көп. Суреттің болмауы жоюға немесе мазмұн сапасын бағалауға әсер ететін критерий емес, ол тек екінші реттік, безендіру деңгейіндегі мәселе. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::::Дегенмен өңдеудің толықтай алдыңғы нұсқаға қайтарылуы орфографиялық түзетулерді де жойды. Ал бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша — тілдік ереже, ол мақаланың маңыздылығына тәуелсіз.
::::Егер бірнеше үлгілердің орнына нақты жинақталған үлгіні қолдану дұрыс деп санасаңыз, қай үлгіні қолдануды ұсынатыныңызды нақтыласаңыз жөн болар еді. Қазақша Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] үлгісі болмағандықтан, бар құралдармен мәселені көрсетуге тырыстым. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)

== Уикипедия:25  ==

[[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|Уикипедияның 25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:49, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторлар) will expire on 2026-01-22 18:04:26. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:41, 2026 ж. қаңтардың 16 (+05)&lt;/div&gt;

== Translation request ==

Hello, 1nter pares.

Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)

:Hello, yes, I will do it in the near future. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:10, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello! Thank you for your patience. I've completed the translations and uploaded both articles ([[Базардюзю]], [[Флегрей алаңдары]]) to Kazakh Wikipedia. Feel free to reach out if you need more translations. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:36, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
::Thank you very much for the articles. [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 01:47, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)

== Уики-марафонға қатысу ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен уики-марафонға қалай қатысамын мені шақырып тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

:[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Уики-марафон]] ережелерімен танысыңыз, бір оқып, қарап шығыңыз. Сол кезде бәрі түсінікті болады. Сосын ол бетке артық нәрсе жазып жүрмеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге өңдеуге болмайды екен? Қатысқысы келгендер тізімге өз атын жазып жазған мақлаларының сілтемелерін жазып отырады емес пе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:47, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::Оны білемін ғой. Бұл қатысушы жаңадан келген, алдынғы өңдемелерін қарап шықсаң болады, артық ештеңе жазып қоймасын дегенім. Өзі біледі, ескерттік. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге менің жазғанымды алып тастадыңыз бетте [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:22, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге сол мақаланы жоққа шығара бересіз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:51, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::Неден бастасам екен... Сұрақ қойюын қоясын, мен жауап беремін, басқа қатысушы жауап береді. Оның бәріне түсіндім дейсің. Бірақ шынында кері жасайсың. Мана ескерттім, уики-марафон бетіне артық нәрсе жазба деп. Ал сен оны өңдеп (дұрыс болса жақсы) Дина Нұрпейісова мақаласын жаздым деп қойыпсың. Сосын [[Дина Нұрпейісова]] бұл айдау беті, оған олай ақпарат қоспайсың. Күндіз неге мақалаға біріктіру үлгісін қойдың десем, үлгіні «жәй» қойдым деп жауап бердің. Бұның алдында қаншама ескерту алдың? Бірнеше рет бұғатталдың, менің және басқа да админ тарапынан. Келесіде ұзағынан бұғаттайтын шығармын, ренжіме. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:08, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::::Келесіде енді қайталанбайды бұғаттамаңызшы алдағы уақытта мақала жазғанда біріктіру үлгісін қоссам сізге себебін түсіндіремін  [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы бір сұрайын дегенім осы уики-марафонда қатысушы, мақала, мақала саны, ұпай, осыларды қалай жазуға болады. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 12 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] кейбір мақалаларда қате бар екен соны түзетіп жібердім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)

== Қазақстандағы референдум (2022) ==
Қайырлы түн! Мен мына мақалаға деректер қосып едім, сіз жойыпсыз. Бұның себебі неде? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 01:53, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Қайырлы түн! Мен сіздің өңдемеңізді кері қайтардым, себебі мақала 2022 жылғы референдум туралы, ал 2026 жылға қатысты ақпарат басқа оқиғаға жатады. Мұндай мәліметтерді негізгі мәтінге қоспай, қажет болса «Тағы қараңыз» бөлімінде көрсету дұрыс болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:56, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Енді екі референдум да бір тақырыпта болып, екеуі де Қазақстанда өтіп, оларды бір адам ұйымдастырғаны туралы жазғаным екі мақаланың өзара байланысын ашпай ма?! --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 02:15, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== Қателерді түзету ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] казак деген сөз дұрыс емес қазақ деп жазылуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Казак деген сөз бар. Қарап, ізден. Мақалалардағы сөздерді неге өзгертіп жатырсың?
:Сосын мынау менің соңғы ескертуім саған, осыдан кейін 3 айға не 1 жылға бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:18, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жарайды, түсіндім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:21, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Қаратау Өмірзақұлы мақаласында балғымбав деген дұрыс жазылмаған түзетіп жіберейін бе? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы өзгертістер бойынша талқылау ==

Қайырлы күн, сіз 16.03 күні, [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы соңғы жасаған өзгерістерді жоққа шығарыпсыз, не себепті және қайта қалпына келтірсе болады ма? [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)

:Қайырлы күн, себебін өңдеп жатырған қатысушыға жазып едім. Қарамаған сияқты. Қосқан сөйлем энциклопедиялық стильге сәйкес келмейді. Уикипедияда оқиғаның процесін емес, тек фактіні ғана беру керек. Сондықтан «таңдап, құжаттарын тапсырды», «үздік оқыды» сияқты баяндау сипатындағы тіркестер қолданылмайды. Соны ескерсеңіздер. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Ол кісі &quot;Жауап бердім, бірақ жауабымды дұрыс отправить ете алмадым ау деймін&quot; дейді. Жақсы, алдағы толықтыруларымызда сіздің ескертпелеріңізді ескереміз. Бұдан ары қарата жаңа материалдарды мен жүктейтін боламын, сондықтан ескертпелеріңізді маған жіберіп тұруыңызды өтінем. Бүгін қосымша материалдар жүктейміз, соны да қарап, бағалауыңызды сұраймын [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:::Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::https://drive.google.com/drive/folders/1ZyKAocMgSIhGy3mBRgR_BfpJCpISx5m1?usp=drive_link
::::Осы файлдағы, вклейка 01,02,03 бөлімдегі суреттерді дереккөз ретінде қолдануға болады ма? 
::::Мысалға &quot;Бүкілресейлік олимпиада кезіндегі жетістігі&quot;, &quot;Университетті(МФТИ) үздік бітіргені жөніндегі дипломы&quot; осылардың барлығы бір жерде жиналып тұр, егер олай болмайды десеңіз, онда соларды қалай дереккөз ретінде тіркеуге болады [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::Қайырлы кеш, қарап жібере аласыз ба өтініш [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 00:39, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== Біріктіру ==

Қайырлы күн! [[Абдырақ құс]] мақаласын жойып бере аласыз ба? [[Абдырық]] мақаласының дубликаты екен. Негізгі мәліметтерді [[Абдырық]] мақаласына көшіріп қойдым [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:07, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

:Қайырлы күн! Жойылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== 1 ==

Сәлеметсіз бе! [[2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары]] мақаласындағы Мықтыбектің түзетулерін кері қайтаруыңызды (откат) сұраймын. Бұл жерде атауын өзгерту емес, дәл осы кері қайтару әрекеті қажет. Немесе [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]] нұсқасын қалпына келтіріңіз. Өйткені ол беттің атын өзгертпеген, тек мазмұнын авторлықты көрсетпестен көшіре салған. 
Сонымен қатар, осы тізімдегі маңыздылық критерийлеріне сәйкес келмейтін мақалаларды жоюды сұраймын [[Қатысушы_талқылауы:Мықтыбек_Оразтайұлы#Қатысушының_шағымы]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)

:? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:11, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
:Сіз тізімдегі мақалаларды өшіресіз бе? Қанша рет сұрауға болады? Шешім дауыс беру арқылы қабылданды ғой. Ал ол болса талқылау бетін өшіруге тырысып жатыр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:05, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
::Ұмытып кетіппін. Бүгін жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Өшіріп болғанша жыл өтетін шығар [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:01, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
::::Тағы бар ма? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:07, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::[[Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова]], [[Асылзат Ералықызы Қамбарбекова]], [[Салтанат Мадиярқызы]], [[Айгүл Жұмабекқызы Әуелбаева]], [[Қайрат Абдыкаемович Ахсамбиев]], [[Әлия Нұрмұхаметқызы Макеева]], [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]], [[Айгерім Ерсұлтанқызы Датқабай]], [[Сүндет Мұратбекұлы Сейітов]], [[Арайлым Сайрамбайқызы Мұратәлиева]], [[Гүлбану Есенқызы Майғарина]], [[Жеңісбек Зайытбекұлы Жекебаев]], [[Лаура Аманғалиқызы]], [[Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева]], [[Айгерім Халмурадқызы Умарова]], [[Қайрат Құрманбаев]], [[Арайлым Сағынтайқызы Сағынтай]], [[Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек]], [[Сәбит Қадырбекұлы Сапарбеков]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 17:45, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::Тағы ұмытып қалдың ба? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:23, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
::::::Жоқ, тізім үшін рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:30, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
:::::::? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 23:36, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

== AutoWikiBrowser өзімнің аккаунтыма рұқсат сұрау ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)

:Себебін айттым ғой, берілмейді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::Басқа қатысушыларда қолданып жүр ғой. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] бот жүргізбей өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат бересіз ба. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:40, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Басқалардан сұрап көрші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:49, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::::Жақсы. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:50, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)

== Тексерістен өту ==

Кеш жарық! Кері қайтарып, тексеруден өткізіңізге көп рахмет! ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' тексерістен алыпсыз, алайда мақала шала ғой. Реттедім, келесі жолы олай асықпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:56, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)

:Кеш жарық! Рақмет! Иә, ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' мақаласын әлі де реттеп, өңдейтін шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:04, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)

== Үлгі ==

Кеш жарық! бәрі дұрыс шығар, мақалаларға пайдалып көріңіз. Қателіктер шығып жатса көмектесемін [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:28, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

:Зертхана бетімде шығарып қойдым, туған күні дегендері шықпай тұр. Сосын кейбір параметрлерге дым жазбасамда бос орын шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

== Ледник Мраморная стена ==

Прошу вернуть мои правки в названии ледника [[Мәрмәрлі қабырға мұздығы]]. Есть официальный реестр географических объектов Алматинской области 2014 года, где данный ледник НЕ ПЕРЕВОДИТСЯ на казахский. Данный реестр не распространяется по открытой лицензии, что не является преградой для проверки моего утверждения. А текущее название пришло из Казахской энциклопедии, в которой слишком много ошибок и не ясно, как такой стыд вообще ушел в печать. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)

:Біріншіден, мақала атауын түбегейлі өзгерту алдын ала талқылаусыз жүргізілмеуі тиіс. Мұндай өзгерістер қауымдастық деңгейінде, қажет болған жағдайда әкімшілердің қатысуымен талқылануы тиіс. Екіншіден, сіз келтірген 2014 жылғы географиялық нысандар реестрі ашық қолжетімді емес, сондықтан оны басқа қатысушылар тексере алмайды. Тексерілмейтін дереккөздер Уикипедияда дәлел ретінде қабылданбайды. Үшіншіден, қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған дереккөзге негізделген. Қазақ энциклопедиясы Уикипедияда қолданылатын беделді дереккөздердің бірі болып саналады, сондықтан ондағы мәліметтер негіз ретінде қабылданады. Сондықтан атауды өзгерту үшін алдымен талқылау жүргізіп, тексерілетін және сенімді дереккөздер ұсыну қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:30, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::Позволю с Вами не согласиться: [[:ru:Википедия:Проверяемость|Проверяемость]] информации не следует путать с её доступностью в Интернете. РГО Алматинской области был опубликован ПОЗЖЕ Энциклопедии на казахском, также документ является профильным, касающимся только географии отдельной области. Вы можете подать заявку в соответствующий гос орган и получить к нему доступ. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 22:54, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:::[https://www.zin.ru/animalia/Coleoptera/rus/kazgeonm.htm Понимаю, это сложнее, чем отменять правки с телефона] но вот есть этот реестр на стороннем сайте, можете пользоваться [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 23:12, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::::Тағы да қайталап айтамын, бұл жердегі сіздің бірінші қателігіңіз, мақала атауын талқылаусыз түбегейлі өзгертуіңіз. Мұндай шешімді өз бетіңізше қабылдауға болмайды. Сіз келтірген реестрге қатысты, тіпті ол дұрыс болғанның өзінде, атауды біржақты өзгертуге жеткілікті негіз болып табылмайды. Мұндай жағдайларда бірнеше сенімді дереккөздер қарастырылып, атау қауымдастық деңгейінде талқылануы тиіс. Қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған беделді дереккөзге негізделген, сондықтан ол талқылаусыз өзгертілмеуі керек. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Уики-марафон жайлы ==

Сәлеметсіз бе, қайырлы кеш! Уики-марафонға байланысты бір сұрағым болып тұр. «Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері» уики-марафонға арналған өзімнің мақалаларымда «Тексерілмеген мақала» деген шаблон тұрса, марафонға қатысуға бола ма? Әлде бұндай шаблонмен мақала есептелмей кетеді ме? Рахмет!  [[Қатысушы:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] ([[Қатысушы талқылауы:Tuttiorchestra687|талқылау]]) 17:47, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)

:Сәлеметсіз бе, «Тексерілмеген мақала» үлгісі болса да мақала болып санала береді. Ең бастысы жазған мақалаларыңызды марафон кестесіне еңгізуді ұмытпаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:50, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)

== Мақала бастау ==

Қазір жаңа мақала бастауға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-29781-25|&amp;#126;2026-29781-25]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-29781-25|talk]]) 13:35, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)

:Қайырлы күн! Мақала жазу үшін сізге 50 өңдеме жасау қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:38, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Мақаланы көшіріп жазу ==

Жасанды интеллект мысалы ChatGPT ден алынған жауаптарды мақаланы көшіріп жазуға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-31518-57|&amp;#126;2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-31518-57|talk]]) 19:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

:Қайырлы кеш, болмайды. Жасанды интеллекттің өзі ақпаратты уикипедиядан алады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
::ChatGPT жазады уикипедияға сай қылып жазамын дейді. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-31518-57|&amp;#126;2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-31518-57|talk]]) 20:03, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:::Сөйлемдерді түзетуге болмаса тек. Жалпы ол ақпараттың дереккөзін қалай табасын сосын? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

== Сен деп сөйлеу ==

Кейбір қатысушыларға «сен» деп сөйлеу мәдениетсіздік болуы мүмкін. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 20:47, 2026 ж. маусымның 6 (+05)

== Жоюға ұсыныс ==
Ассалаумағалейкүм! [[Тоғыздан үшінші патшалық]] деген мақала өте күмәнді екен. Ондағы дереккөздердің бірі сілтеме емес, ал екіншісінде қозғлған тақырып бойынша ештеме жазылмаған. Жалпы бұл тақырып бізге жат және сапасыз етіп жазылған. Сондықтан оны жойған дұрыс болады деп санаймын! --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 17:48, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

:Уағалейкүмассалам. Асығыс шешім қабылдамайық, мақаланы жоймас бұрын авторға мақаланы толықтыру-жетілдіру жайлы жазып көрсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

Қалай түсінбейсіз, бұл мақаланы толықтыру емес, жою керек. Еш маңызы жоқ, сапасыз мақала ғой. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

== Help ==

[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:33, 2026 ж. маусымның 18 (+05)

== Неге жойдың? ==
[[Үшқоңыр әні]] атты мақаланы жоюың асығыс шешім болған сияқты. Қалпына келтірші оны... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. маусымның 25 (+05)

:Қарап шықтым, сапасыз жазылған екен. Толықтырып жақсартамын десең қалпына келтірейін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:33, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
:: Қалпына келтіресің ба жоқ па??? --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 02:07, 2026 ж. маусымның 29 (+05)
:: Неге үндемей қалдың?! --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. шілденің 1 (+05)
:::Талқылауда бұйырып сөйлеудің қажеті жоқ. Шешім өзгерген жоқ: мақаланы талапқа сай жақсартуға дайын болсаңыз, қалпына келтіремін. Дайын болмасаңыз, қалпына келтіруге негіз жоқ. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:30, 2026 ж. шілденің 2 (+05)
:::: Енді келтірсеш қалпына, жасай алсаң --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:57, 2026 ж. шілденің 3 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:41, 2026 ж. шілденің 3 (+05)</text>
      <sha1>8ehdsgpywd7y7wzmz741h3von45hvmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уики-резидент</title>
    <ns>0</ns>
    <id>724326</id>
    <revision>
      <id>3625995</id>
      <parentid>3505878</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11360" sha1="exim1eqk0ncxdpwnofu6za24va35p9d" xml:space="preserve">[[Сурет:Wikipedian-in-Residence Scope Diagram Page 1.png|thumb|right|250px|Резидент уики мен қауымдастық арасындағы өзара әрекеттестіктің шамамен диаграммасы. Диаграмма жобаның барлық жақтарын және әр тарап әдеттегі уики резиденті жобасында не беретінін және алатынын көрсетеді]]
[[Сурет:Wikipedian in Residence Infographic.jpg|thumb|right|250px|2011 жылдың шілде айындағы Уики-резидент жобасының инфографикасы]]
[[Сурет:Wikipedian in Residence term length graph.png|thumb|right|250px|2012 жылдың қыркүйек айындағы Уики-резиденттің жұмыс кестесі]]
'''Уики-резидент''' ({{Lang-en|Wikipedian in residence}}; Уикипедияның ақысыз аудармасы) — [[Уикипедия]] редакторы, Уикипедияшы белгілі бір мекемеге қосылған кезде Уикипедияға қатысты мақалаларды жасауды және жақсартуды жеңілдету үшін әрекет ететін белгілі бір рөл, осы мекемеге, мекеме мазмұнын ашық жариялауға жәрдемдесу және мекеме мен Уикипедия қауымдастығы арасындағы өзара әрекеттестікке жәрдемдесу. Әдетте (бірақ міндетті емес) уики-резидентінің жұмыс берушісі өнер галереясы, кітапхана, мұрағат немесе мұражай — GLAM ұйымы болып табылады.&lt;ref name=&quot;glam&quot;&gt;GLAM-инициатива (от {{lang-en|'''G'''alleries, '''L'''ibraries, '''A'''rchives &amp; '''M'''useums}}) посвящена сотрудничеству проектов Фонда Викимедиа с галереями, библиотеками, архивами и музеями для развития тем, связанных с культурным наследием человечества. См. подробнее [[Проект:GLAM]].&lt;/ref&gt; Уики-резиденті әдетте GLAM іс-шаралары мен әрекеттерін ұйымдастыруға және ұйымдар, Уикипедия қауымдастығы және сол оқиғалардың айналасындағы жұртшылық арасындағы өзара әрекеттесуді үйлестіруге көмектеседі.

Ұлыбританияда [[Британ мұражайы]] мен [[Британдық кітапхана]]сы сияқты ірі ұйымдар ғана емес, сонымен қатар Дерби мұражайы мен өнер галереясы немесе Уолсолл жаңа өнер галереясы сияқты шағын орындар; [[Франция]]да Версаль уики-резиденттік позициясын ашты, Испанияда - Пикассо мұражайы, АҚШ-та - Смитсон институты, Джералд Форд президенттік кітапханасы және Ұлттық мұрағаттар және жазбалар басқармасы, [[Швейцария]]да - Федералды мұрағаттар басқармасы.

== Тарихы ==
Бірінші «уики-резидент» 2010 жылы [[Британ музейі|Британ мұражайында]] бес апта жұмыс істеген Лиам Уайат болды.&lt;ref name=&quot;Cohen-nyt-2010-06-05&quot;&gt;{{cite web|last=Cohen|first=Noam|title=Venerable British Museum Enlists in the Wikipedia Revolution|url=https://www.nytimes.com/2010/06/05/arts/design/05wiki.html|publisher=[[New York Times]]|accessdate=2013-01-27|date=2010-06-05|author=Cohen, Noam|archivedate=2017-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171207190651/http://www.nytimes.com/2010/06/05/arts/design/05wiki.html|deadlink=no}} {{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cohen-nyt-2014-03-20&quot;&gt;{{cite web | last=Cohen | first=Noam | url=https://www.nytimes.com/2014/03/20/arts/artsspecial/warming-up-to-the-culture-of-wikipedia.html | title=Warming Up to the Culture of Wikipedia | work=[[New York Times]] | date=2014-03-19 | accessdate=2014-03-24 | author=Cohen, Noam | archivedate=2019-07-04 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190704224835/https://www.nytimes.com/2014/03/20/arts/artsspecial/warming-up-to-the-culture-of-wikipedia.html | deadlink=no }} {{ref-en}}&lt;/ref&gt; Оның ойынша, Википедия халық энциклопедиясының беттерін өзекті және нақты ақпаратпен толтыру үшін музейлермен серіктестікті нығайтуы керек: «Біз бір нәрсені, сол себепті, бір адамдар үшін жасаймыз. Мұны бірге жасайық».

Содан кейін Индианаполис балалар мұражайы бағдарламаға қосылып, GLAM жобасының волонтері Лори Филлипсті 2010 жылы жұмысқа шақырды, осылайша тарихтағы екінші толық уақытты Википедияшы болды. Үшінші уики-резидент Бенуа Эвелин алты ай Версаль сарайларында болды. 2010 жылы жобаға Пикассо мұражайы (Барселона, Испания) және Дерби мұражайы мен өнер галереясы (Ұлыбритания) қызығушылық танытты. Сол жылы Смитсон институты уики-резидент жалдауға қызығушылық танытты, ол ақырында Сара Стирч болды. Келесі жылы АҚШ-тың Ұлттық мұрағаттар мен жазбалар басқармасы да 2004 жылдан бері Уикипедияны өңдеп келген және тарих және мұрағаттар менеджменті мамандығы бойынша магистр дәрежесін алған Симмонс колледжінің студенті Доминик МакДевит-Парксты жұмысқа алды. 2013 жылдың қаңтарында Джералд Форд Президенттік кітапханасы Мичиган университетінің бакалавриат студенті Майкл Барераның толық уақытты Википедияшыны жалдаған алғашқы АҚШ Президенттік кітапханасы болды.

Уикипедияшыны «уики-резиденті» ретінде тұрақты қызметке шақырған бірінші ұйым Доминик МакДевит-Парксты өзінің Инновациялық кеңсесінің мүшесі ретінде жалдаған АҚШ Ұлттық мұрағаттар мен жазбалар басқармасы болды.

2014 жылдың наурыз айында Гарвард университеті Хотон кітапханасында уики-резидент лауазымына үміткерлерді іздейтін хабарландыру жариялады.

2014 жылдың мамыр айындағы жағдай бойынша 30-дан астам резиденттік уикилер болды, олардың көпшілігіне жұмыс істейтін мекемелер немесе аймақтық Уикимедиа ұйымдары төледі.

== Жауапкершіліктер ==
Толық уақытты Уикипедияшының әдеттегі лауазымдық міндеттеріне ұйымның басқа мүшелерімен және жұртшылықпен өзара әрекеттесу (ашық лицензияларды насихаттау, Уикипедиямен бірлесіп жұмыс істеу және т.б.) және Уикипедия мақалаларын жасау және өңдеу кіреді. Мұндай ақпараттық-түсіндіру шаралары оқыту іс-шараларын ұйымдастыруды қамтуы мүмкін. Уики-резиденттің тағы бір типтік міндеті - жұмыс беруші ұйымға тиесілі мазмұнды үйлесімді лицензиялар бойынша Уикимедиа жобаларына тасымалдауды ұйымдастыру арқылы Уикимедиа жобалары үшін сапалы мазмұн көздерінің санын арттыруға көмектесу.

Ақылы қызметтің бір бөлігі ретінде орындалатын мақалаларды өңдеу кезінде уики резиденті белгілі бір түрде ақылы қатысу фактісін көрсетуі және ұйымдағы қызметі аясында өзі өңдейтін мақалалар тізімін көрсетуі қажет.&lt;ref&gt;[[Википедия:Оплачиваемое участие]] — правило Википедии об оплачиваемом участии&lt;/ref&gt;

== Қабылдау ==
Уики-резиденті позициясын енгізу оң және теріс пікірлерге ие болды. Бір оң шолу жобаны «Уикипедияны және оның қарындас жобаларын байытуға және ресурстар мен білімді әлеммен бөлісуге көмектесетін бірегей мүмкіндік» деп сипаттады. Екінші жағынан, жағымсыз пікірлер де пайда болды, онда жаңа құбылыс «салық төлеушілердің сән сәніне ақшасын ысырап ету» деп аталды. Шотландияның Ұлттық кітапханасы ұсынған қысқа мерзімді Уики-резидент позициясы «Уикимедианың шотландтық мекемелермен тұңғыш ауқымды ынтымақтастығы» ретінде бағаланды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [[outreach:|Аутрич]] вики жобасындағы уики резиденті рөлінің сипаттамасы.
* «[[Уикимедиа РУ]]&lt;nowiki/&gt;» NP уикидегі [[wmru:Вики-резидент|«Уики-резидент» жобасы]].
* [http://www.wittylama.com/2010/03/the-british-museum-and-me/ Британ мұражайы және мен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724014327/http://www.wittylama.com/2010/03/the-british-museum-and-me/ |date=2012-07-24 }}

{{Commonscat|Wikipedians-in-Residence}}{{Wikipediahistory}}

[[Санат:Уикипедия тарихы]]
[[Санат:Архившылар]]
[[Санат:Кітапханашылар]]
[[Санат:Уикипедияшылар]]
[[Санат:Уикипедия]]</text>
      <sha1>exim1eqk0ncxdpwnofu6za24va35p9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mellstroy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>739913</id>
    <revision>
      <id>3625990</id>
      <parentid>3609073</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MorsMe</username>
        <id>183134</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3625990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22462" sha1="dcxb1hnc9b0almxrtbjjueu0jhku2ad" xml:space="preserve">{{YouTube тұлғасы|есімі=Mellstroy|шынайы есімі={{lang-be|Андрэй Аляксандравіч Бурым}}|туған күні=15.12.1998|туған жері=Гомель, [[Беларусь]]|жанры=Стрим|белсенді_жылдары=2016 — осы уақытқа дейін|туған кездегі есімі=Андрей Александрович Бурим|азаматтығы={{BLR}}|тұратын мекені=[[Солтүстік Кипр Түрік Республикасы|Солтүстік Кипр]]|лақап аты=Mellstroy|Сурет=mellstroy.png}}

'''Андрей Александрович Бурим''' ({{Lang-be|Андрэй Аляксандравіч Бурым}}; 1998 жылы 15 желтоқсанда туған, Гомель), Mellstroy ({{Lang-ru|Меллстро́й}}) лақап атымен танымал беларусь стримері. 2020 жылы өзінің ағындарының бірінде қызды ұрып-соғып, танымалдылыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/kto-takoy-mellstroy |title=Кто такой Mellstroy и почему его хотят запретить |lang=ru |website=[[The Flow]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227073359/https://the-flow.ru/features/kto-takoy-mellstroy |archivedate=2024-02-27 |accessdate=2024-03-06 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/life/news/65cb681c9a7947a41a41879b|title=Кто такой треш-стример Mellstroy, которого объявили в розыск|website=РБК Life|accessdate=2024-03-06|archivedate=2024-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240214061234/https://www.rbc.ru/life/news/65cb681c9a7947a41a41879b|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
1998 жылы 15 желтоқсанда Гомель қаласында дүниеге келген. Оныншы сыныптан кейін мен автомеханик болу үшін [[колледж]]ге түсті, бірақ көп ұзамай оқуды тастап, [[YouTube]] арнасын аштым.&lt;ref name=7days&gt;{{Cite web |url=https://7days.ru/stars/bio/andrey-burim/bio.htm |title=Андрей Бурим |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2024-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240226023004/https://7days.ru/stars/bio/andrey-burim/bio.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Өз арнасында Андрей [[Minecraft]] негізіндегі Let's пьесаларын түсірді.&lt;ref name=7days /&gt;

2016 жылы YouTube-те трансляцияны бастады, онда Андрей қыздарға қоңырау шалып, танымал болу үшін оларға камераға шешінуді ұсынды.&lt;ref name=lenta&gt;{{Cite web |url=https://lenta.ru/articles/2020/10/26/mellstroy/ |title=«Ему надо лечиться» Блогер устраивал стримы под наркотиками и избивал девушек на камеру. Как он оставался безнаказанным? |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2023-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230511121248/https://lenta.ru/articles/2020/10/26/mellstroy/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2019 жылы Мәскеуге көшіп, Мәскеу қаласындағы пәтерлерден кештер өткізе бастады. Ағындарда адамдар алкоголь мен есірткі пайдаланды, Андрей қыздарға донорлық үшін достарының бірімен ұйықтауды ұсынды, төбелеседі немесе адамдарға зәр төгеді.&lt;ref name=lenta /&gt;

2020 жылдан бастап онлайн казинолармен ынтымақтаса бастады, оларды жарнамалап, ойын ағындарын жүргізді. Осындай бір ағын үшін Бурим 16 000 доллар алады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://postnews.ru/a/28069 |title=Подписки от MrBeast и приветы от Мбаппе: кто такой Mellstroy и откуда у него миллионы? |accessdate=2024-03-17 |archivedate=2024-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317130628/https://postnews.ru/a/28069 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2023 жылдың қаңтарында [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ]]-ге ұшты.&lt;ref name=flow&gt;{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/kto-takoy-mellstroy |title=Кто такой Mellstroy и почему его хотят запретить |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2024-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240223061805/https://the-flow.ru/features/kto-takoy-mellstroy |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Сол жылдың жазында стримерлерге шаштарын қырып, көлігін жарып жіберуі немесе ағынмен жалаңаш шешінуі үшін бірнеше миллион рубль бере бастады.&lt;ref name=flow /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mentoday.ru/entertainment/18/zarabatyvaet-16-tysyach-za-strim-kto-takoi-tresh-strimer-mellsrtoy-i-pochemu-na-nego-snova-vozbudili-ugolovnoe-delo/ |title=Зарабатывает $16 тысяч за стрим: кто такой треш-стример Mellsrtoy и почему на него снова возбудили уголовное дело? |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2024-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240312170315/https://www.mentoday.ru/entertainment/18/zarabatyvaet-16-tysyach-za-strim-kto-takoi-tresh-strimer-mellsrtoy-i-pochemu-na-nego-snova-vozbudili-ugolovnoe-delo/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Қауіпсіз Интернет лигасының басшысы Екатерина Мизулинаның үндеуінен кейін стример YouTube, [[Twitch]] және Trovo сайттарында жарнамалық казино үшін біржола бұғатталды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cybersport.ru/tags/other/mellstroy-poluchil-vechnyi-ban-na-trovo-posle-zhaloby-ligi-bezopasnogo-interneta |title=Mellstroy получил вечный бан на Trovo после жалобы Лиги безопасного интернета |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2023-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313050844/https://www.cybersport.ru/tags/other/mellstroy-poluchil-vechnyi-ban-na-trovo-posle-zhaloby-ligi-bezopasnogo-interneta |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/twitch-blocked-kreed-plohoy-paren-buster |title=Twitch заблокировал каналы Егора Крида, Плохого Парня, Бустера и Mellstroy |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2023-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230426195430/https://the-flow.ru/news/twitch-blocked-kreed-plohoy-paren-buster |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://life.ru/p/1350735 |title=YouTube заблокировал канал стримера Mellstroy, избившего в прямом эфире блогершу |accessdate=2024-02-26 |archive-
date=2024-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240210022955/https://life.ru/p/1350735 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылдың ақпан айында қылмыстық іске байланысты Түркияға ұшып кеткен.&lt;ref name=mash&gt;{{Cite web |url=https://mash.ru/news/186385 |title=Стример Mellstroy сбежал из ОАЭ в Турцию из-за нового уголовного дела |access-date=2024-02-26 |archivedate=2024-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240226022937/https://mash.ru/news/186385 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылдың наурызында байқау бастады, оның барысында YouTuber [[MrBeast]], IShowSpeed ​​стримері және рэперлер [[Drake]] пен Тайга, сонымен қатар футболшы [[Килиан Мбаппе]], [[Литва]] президенті Гитанас Науседа, [[Солтүстік Кипр Түрік Республикасы]] президенті [[Ерсін Татар]], ММА файтері [[Конор Макгрегор]] және Буримнің [[Instagram]] аккаунтына тіркелген порноактер Джонни Синс Андрейге бейне сәлем жолдады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pravilamag.ru/news/offtop/09-03-2024/719517-tresh-strimer-mellstroy-ustroil-po-nastoyashchemu-masshtabnyi-konkurs-rossiiskomu-blogeru-otvetili-mbappe-i-mrbeast/ |title=Трэш-стример Mellstroy устроил по-настоящему масштабный конкурс. Российскому блогеру ответили Мбаппе и MrBeast |author=Pravilamag Staff |website=[http://Esquire Правила жизни] |date=2024-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309152348/https://www.pravilamag.ru/news/offtop/09-03-2024/719517-tresh-strimer-mellstroy-ustroil-po-nastoyashchemu-masshtabnyi-konkurs-rossiiskomu-blogeru-otvetili-mbappe-i-mrbeast/ |archive-
date=2024-03-0 |access-date=2024-03-10 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ura.news/news/1052743074 |title=Кто такой Меллстрой, которому передают привет президент, Мбаппе и Drake |accessdate=2024-03-17 |archivedate=2024-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240313230513/https://ura.news/news/1052743074 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2024 жылдың 20 наурызында Kick платформасында Моргенштернмен бірлескен ағын өткізді. Трансляцияны бір уақытта 720 мың адам тамашалады, ол Nekoglai онлайн-стримерінің бұрынғы рекордын жаңартып, Ресейдегі ең көп қаралған онлайн трансляцияға айналды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/720-zriteley-mellstroy-morgen |title=Cтрим Меллстроя с Моргенштерном побил рекорд: 720 тыс зрителей онлайн |accessdate=2024-03-24 |archivedate=2024-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240322150841/https://the-flow.ru/news/720-zriteley-mellstroy-morgen |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Заңмен байланысты мәселелер ==

=== Ресей ===
2020 жылдың қазан айында ағындардың бірінде Андрей қызды басынан ұстап алып, үстелге бірнеше рет ұрған.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://super.ru/a/blogery_branyatsya |title=Скандальный стример жестко избил блогершу в прямом эфире |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2023-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230322024721/https://super.ru/a/blogery_branyatsya |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Стриммерге қатысты «Побои» бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. 2021 жылдың шілдесінде сот Андрейді алты айға түзеу жұмыстарына және 72 мың рубль айыппұлға үкім шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ria.ru/20210709/sud-1740616935.html |title=Суд приговорил блогера Mellstroy к полугоду исправительных работ |accessdate=2024-02-26 |archivedate=2024-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240226023012/https://ria.ru/amp/20210709/sud-1740616935.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2024 жылдың наурыз айының соңында Бурим қонақүйден Ресейге оралдым деп әлеуметтік желіде видео жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://secretmag.ru/zhizn/mellstroy-vernulsya-v-rossiyu-i-poselilsya-v-nomere-za-1-mln-rublei-chem-izvesten-skandalnyi-strimer-31-03-2024.htm|title=Треш-стример Mellstroy вернулся в Россию после того, как его перестали разыскивать|lang=ru|website=secretmag.ru|accessdate=2024-04-02}}&lt;/ref&gt; Бейресми ақпаратқа сәйкес, Беларусьтегі 500 балалар үйінің әрқайсысына спорттық құрал-жабдықтар сатып алғаннан кейін стримердің есімі тоқтату тізімдерінен жоғалып кеткен.ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.maximonline.ru/guide/melstroi-priletel-v-rossiyu-ne-my-takie-zhizn-takaya-id5599175/|title=Мелстрой прилетел в Россию: «Не мы такие, жизнь такая» {{!}} MAXIM|lang=RU|first=Михаил|last=Садчиков|website=www.maximonline.ru|accessdate=2024-04-02}}&lt;/ref&gt; 2024 жылдың мамыр айының соңында Буримді Ресей Ішкі істер министрлігі қайтадан іздеуге жариялады және Қылмыстық кодекстің баптарын егжей-тегжейлі көрсетпейді,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/6729081|title=Блогера Mellstroy снова объявили в розыск по уголовной статье|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2024-05-28|accessdate=2024-05-29}}&lt;/ref&gt; бірақ бірқатар дереккөздер іздеуге тағы да әскери қызметтен жалтару себеп болды деп болжайды. Беларусь Республикасының қарулы күштерінде қызмет ету.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/forbeslife/513496-blogera-mellstroy-vnov-ob-avili-v-rozysk-po-ugolovnoj-stat-e|title=Блогера Mellstroy вновь объявили в розыск по уголовной статье|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2024-05-28|accessdate=2024-05-29}}&lt;/ref&gt;

=== Белоруссия ===
2017 жылы Андрейге қатысты «порнографиялық материалдарды немесе порнографиялық сипаттағы заттарды дайындау және тарату» бабы бойынша, кейбірі кәмелетке толмаған қыздардың жалаңаш бейнесін көрсететін ағындар үшін қылмыстық іс қозғалды.&lt;ref name=lenta /&gt; Қылмыстық іс дәлелдемелердің болмауына байланысты тоқтатылды.

2024 жылы стримерге әскери қызметтен жалтарғаны үшін қылмыстық іс қозғалды.&lt;ref name=rbc&gt;{{Cite web |url=https://www.rbc.ru/society/13/02/2024/65cb535a9a794700a79a9894 |title=В России объявили в розыск треш-стримера Mellstroy |access-date=2024-02-26 |archive-date=2024-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215214720/https://www.rbc.ru/society/13/02/2024/65cb535a9a794700a79a9894 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, дәл осы мақаласы үшін Буримді де Ресей ІІМ іздеу жариялаған, бірақ блогерді іздеуге салған мақала туралы ресми ақпарат ешқашан шықпаған.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vm.ru/accidents/1114700-zov-rodiny-pochemu-mvd-rossii-obuyavilo-v-rozysk-tresh-strimera-mellstroy|title=Зов Родины: почему МВД России объявило в розыск треш-стримера Mellstroy|lang=ru|website=Вечерняя Москва|access-date=2024-03-11|archive-date=2024-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311134943/https://vm.ru/accidents/1114700-zov-rodiny-pochemu-mvd-rossii-obuyavilo-v-rozysk-tresh-strimera-mellstroy|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== БАӘ ===
2024 жылдың ақпанында Андрей стриминг кезінде [[Дубай|Дубайдағы]] клубқа кіріп, келушілердің бірін көпшілік алдында балағаттай бастады. Стриммердің үстінен басқа адамға тіл тигізгені үшін қылмыстық іс қозғалып, із-түзсіз жоғалып, Түркияға ұшып кеткен.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2024/02/13/22327453.shtml|title=Стример Mellstroy уехал из Дубая после оскорбления мусульманина - Газета.Ru {{!}} Новости|lang=ru|website=Газета.Ru|date=2024-03-11|access-date=2024-03-11|archive-date=2024-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311134944/https://www.gazeta.ru/culture/news/2024/02/13/22327453.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Алаяқтық туралы айыптаулар ==
Стрим ағындарынан басқа, Андрей Бурим тапсырмаларды орындау үшін уәде етілген төлеммен таратумен танымал болды. Бірақ 2024 жылы блогердің бірнеше жазылушысы төлемдерден бас тартуға тап болды. Айға өзінің лақап атын қойғаны үшін Андрей 1 миллиард ресей рубліне уәде берді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mentoday.ru/entertainment/news/14-03-2024/rossiyanin-ne-poluchil-milliard-rublei-ot-tresh-strimera-mellstroy-tot-obeshchal-takuyu-summu-za-imennuyu-tablichku-na-lune/|title=Россиянин не получил миллиард рублей от трэш-стримера Mellstroy: тот обещал такую сумму за именную табличку на Луне|lang=ru-RU|website=www.mentoday.ru|accessdate=2024-03-17|archivedate=2024-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317234432/https://www.mentoday.ru/entertainment/news/14-03-2024/rossiyanin-ne-poluchil-milliard-rublei-ot-tresh-strimera-mellstroy-tot-obeshchal-takuyu-summu-za-imennuyu-tablichku-na-lune/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2023 жылдың наурыз айында Севастополь тұрғыны Дмитрий БАҚ-қа [[НАСА]] бағдарламасының қатысушысы ретінде Андрейдің лақап аты бар белгіні айға жіберіп, бәс тігу шарттарын орындағанын, бірақ блогер Дмитрийді бұғаттағанын дәлелдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nashaniva.com/ru/338544|title=Гомельский блогер Mellstroy снова отказался платить обещанные большие деньги за исполнение своего сумасбродного желания|lang=ru|website=Наша Ніва|date=2024-03-15|accessdate=2024-03-17|archivedate=2024-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317234431/https://nashaniva.com/ru/338544|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Содан кейін Андрейдің кез келген елдің президентін оған сәлем беруге мәжбүрлей алатын кез келген адамға ақша уәде еткен бәс тігу үшін 2 миллион доллар төлеуден бас тартуы туралы әңгіме қатты жауап алды. Литвадан келген мектеп оқушысы өз елінің президентін Меллстроймен сәлемдесуге көндірді және интернетте сәйкес видеоны жариялады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/tech/news/2024/03/12/22529365.shtml|title=Президент Литвы передал привет скандальному стримеру Mellstroy - Газета.Ru {{!}} Новости|lang=ru|website=Газета.Ru|date=2024-03-18|accessdate=2024-03-17|archivedate=2024-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317234431/https://www.gazeta.ru/tech/news/2024/03/12/22529365.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұған жауап ретінде Бурим бұл видео үшін 150 000 доллардан артық төлеуге дайын емес екенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://life.ru/p/1645230|title=Блогер Mellstroy отказался отдать награду в $2 млн мальчику за привет от президента Литвы|lang=ru|website=Life.ru|date=2024-03-12|accessdate=2024-03-17|archivedate=2024-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240312170239/https://life.ru/p/1645230|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Латвия президенті Эдгарс Ринкевич Андрей Буримді алаяқ деп атап, жұртшылықты оның схемаларын қолдамауға шақырды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://finance.rambler.ru/money/52411174-prezident-latvii-nazval-melstroya-moshennikom-i-otkazalsya-peredavat-privet/|title=Президент Латвии назвал Мелстроя мошенником и отказался передавать привет|lang=ru|website=Рамблер/финансы|date=2024-03-11|accessdate=2024-03-17|archivedate=2024-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317234432/https://finance.rambler.ru/money/52411174-prezident-latvii-nazval-melstroya-moshennikom-i-otkazalsya-peredavat-privet/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Қайырымдылық ==
2024 жылдың наурыз айында стример Беларусьтегі 500 балалар үйінен спорттық құрал-жабдықтар мен киім-кешек сатып алды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Гомельде туғандар]]
[[Санат:Алфавит бойынша ютуберлер]]
[[Санат:Твичерлер]]
[[Санат:Ресей қылмыскерлері]]
[[Санат:Беларусь қылмыскерлері]]
[[Санат:БАӘ қылмыскерлері]]
[[Санат:Қазақстан қылмыскерлері]]</text>
      <sha1>dcxb1hnc9b0almxrtbjjueu0jhku2ad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пирамидз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>744197</id>
    <revision>
      <id>3625875</id>
      <parentid>3511149</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3625875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1738" sha1="on5d3c8zrdz9fjfgbhyfcfeiq5z1if1" xml:space="preserve">{{футбол клубы
| атауы = {{ту|Мысыр}} Пирамидз
| құрылған = 2008
| стадионы = 30 маусым, [[Каир]]
| сыйымдылығы = 30 000

| жарыс = Футболдан чемпионаты | маусым = 2025/26 | орын = 2 орын

| pattern_la1 = _pyramidsfc2021h
| pattern_b1  = _pyramidsfc2021h
| pattern_ra1 = _pyramidsfc2021h
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = 000054
| body1       = 0018A7
| rightarm1   = 000054
| shorts1     = 000054
| socks1      = 000054
| pattern_la2 = _pyramidsfc2021a
| pattern_b2  = _pyramidsfc2021a
| pattern_ra2 = _pyramidsfc2021a
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = FFFFFF
| body2       = FFFFFF
| rightarm2   = FFFFFF
| shorts2     = FFFFFF
| socks2      = FFFFFF
}}
'''«Пирамидз»''' ({{lang-ar|نادي بيراميدز}}) — [[Мысыр]] футбол клубы, [[Каир]] қаласынан. 2008 жылы құрылған. 

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===

* '''Мысыр кубогы'''
: '''Жеңімпаз (1)''': 2023–24
: Финалист (2): 2018–19, 2021–22

* '''Мысыр чемпионаты'''
: 2 орын (3): 2021–22, 2022–23, 2023–24

* '''Мысыр суперкубогы'''
: Финалист (1): 2022–23

=== Халықаралық ===

* [[КАФ Конфедерациялар кубогы|'''КАФ Конфедерациялар кубогы''']]

: Финалист (1): 2019–20

== Сілтемелер ==
* [http://www.pyramidsfc.com/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506053703/http://www.pyramidsfc.com/ |date=2019-05-06 }}

[[Санат:Мысыр футбол клубтары]]</text>
      <sha1>on5d3c8zrdz9fjfgbhyfcfeiq5z1if1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уднадатта</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748569</id>
    <revision>
      <id>3625994</id>
      <parentid>3401475</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5341" sha1="mnccqf46bhcpzbdr9z9gtzzmcioksv2" xml:space="preserve"> {{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Уднадатта
 |шынайы атауы            = 
 |сурет                   = The-Pink-Roadhouse-Oodnadatta.JPG
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Аустралия
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir =S |lat_deg =27 |lat_min =32 |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = 135|lon_min =26 |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 277
  |санақ жылы             = 2006
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = Атеистер 32,9%&lt;br /&gt;католиктер 14,4%&lt;br /&gt;Лютерандар 8,7%&lt;br /&gt;Англикандар 5,8%&lt;br /&gt;Біріккен шіркеу 5,4%
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 5734
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Oodnadatta
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}
'''Уднадатта''' ({{lang-en|Oodnadatta}}) — [[Аустралия]]дағы қала. [[Оңтүстік Аустралия]] штатында, Симпсон шөліне жақын жерде орналасқан. 1976 жылы қалада 229 адам, 1986 жылы 160 адам тұрды. 2006 жылғы халық санағы бойынша қалада 277 тұрғын болған, олардың 103-і аборигендер. Аймақты алғаш рет 1859 жылы Джон Стюарт Макдуэлл зерттеген. 1940 жылдары бұл елді мекенде солтүстікке Дарвин портына баратын көлік пойыздарына қызмет көрсету үшін құрылыс басталды.

== Атақты тұлғалары ==

* [[Стив Додд]] (1928) — киноактёр&lt;ref&gt;{{Wayback|url=http://www.koreanroll.gov.au/veteran.aspx?id=1223442|date=11 қараша 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Климаты ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Көрсеткіш
!&lt;abbr&gt;қаң&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;ақ&lt;/abbr&gt;
!нау
!&lt;abbr&gt;Сәу&lt;/abbr&gt;
!мам
!маусым
!шілде
!&lt;abbr&gt;тамыз&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;қыр&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;қаз&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;қар&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;желт&lt;/abbr&gt;
!Жыл
|-
!Абсолютті максимум,  °C
|50,7
|46,8
|44,9
|42,1
|35,0
|32,8
|32,2
|36,5
|40,7
|45,4
|47,3
|48,3
|50,7
|-
!Орташа максимум, °C
|37,7
|36,6
|33,7
|28,5
|23,2
|19,9
|19,6
|22,0
|26,6
|30,3
|33,7
|36,3
|29,0
|-
!Орташа минимум, °C
|22,9
|22,3
|19,2
|14,3
|9,8
|6,5
|5,8
|7,4
|11,4
|15,1
|18,5
|21,2
|14,5
|-
!Абсолютті минимум, °C
|11,7
|12,8
|9,5
|3,8
|0,9
|−2,6
|−2,2
|−0,3
|2,2
|3,4
|9,6
|11,4
|−2,6
|-
!Жауын-шашын мөлшері, мм
|24,1
|31,8
|12,1
|11,1
|12,6
|12,4
|10,2
|8,2
|9,0
|13,7
|11,9
|17,2
|174,3
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==

* [http://travography.com/oodnatrack/index.html Tracking History to Oodnadatta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123034756/http://travography.com/oodnatrack/index.html |date=2025-01-23 }} 
* [http://www.pinkroadhouse.com.au/ Pink Roadhouse] 
* [https://web.archive.org/web/20130906004124/http://pacificislandtravel.com/australia/southaustralia/oodnadatta.asp Pacific Island Travel]
* [https://web.archive.org/web/20051030151820/http://users.chariot.net.au/~gloria/oodnadatta.htm Oodnadatta Track by Bicycle] 
* [https://web.archive.org/web/20060503153324/http://www.desertdiversity.com/mail.htm Coober Pedy Oodnadatta One Day Mail Run]
{{бастама}}
{{сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Аустралия қалалары]]</text>
      <sha1>mnccqf46bhcpzbdr9z9gtzzmcioksv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json</title>
    <ns>10</ns>
    <id>764845</id>
    <revision>
      <id>3625943</id>
      <parentid>3625299</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Кешегі деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3625943</origin>
      <model>json</model>
      <format>application/json</format>
      <text bytes="130" sha1="rs00zqgddc01f71352fwsthghi9x6vn" xml:space="preserve">{
	&quot;articles&quot;: 244169,
	&quot;pages&quot;: 668263,
	&quot;edits&quot;: 3622234,
	&quot;users&quot;: 179411,
	&quot;activeusers&quot;: 328,
	&quot;admins&quot;: 15,
	&quot;files&quot;: 8762
}</text>
      <sha1>rs00zqgddc01f71352fwsthghi9x6vn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ұлттық құрылтай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>773341</id>
    <revision>
      <id>3625868</id>
      <parentid>3623952</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3625868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30181" sha1="hotzlls235gb1qxql0jqaxfd7kpjrfw" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Ұлттық құрылтай
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет       = {{байрақ|Қазақстан}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = 
 |эмблеманың ені         = 
 |эмблеманың тақырыбы    = 
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[14 маусым]] [[2022 жыл]]
 |ізашары1          = [[Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі]]
 |ізашары2          = 
 |таратылған жылы   = [[1 шілде]] [[2026 жыл]] 
 |ізбасары          = [[Қазақстан халық кеңесі]]
 |бағынады          = 
 |тағайындайды      = 
 |штаб-пәтері       = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы
 |басшылықтың есімі2    = 117
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |басшылықтың есімі3    = [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі|Мәдениет және ақпарат министрлігі]]
 |басшылықтың лауазымы3 = Жұмыс органы
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = https://quryltai.kz/kk/
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}
'''Ұлттық құрылтай''' — 2022–2026 жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің жанында жұмыс істеген [[консультативтік-кеңесші орган]]. Органның басты мақсаты — қоғамдық бірігуді (консолидацияны) одан әрі дамыту жөніндегі идеялар мен қадамдарды тұжырымдау, сондай-ақ жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету. 

Ұлттық құрылтай өз қызметінде [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Конституция]]ны, [[Қазақстан Республикасының заңдары|заңдары]]н, Президент актілерін және тиісті Ережені басшылыққа алады. Органның шешімдері ұсынымдық сипатқа ие болғанымен, [[мемлекеттік органдар]] оларды қарауға және қабылданған шаралар туралы есеп беруге міндетті.  

Қажеттілігіне қарай, бірақ жылына кемінде бір рет өткізіледі. Отырыс заңды күшке ие болуы үшін мүшелердің жалпы санының кемінде жартысы қатысуы тиіс. Мемлекеттік органдар мен қоғамдық бірлестіктер Құрылтайдан түскен ұсыныстарды қарастырып, қабылданған шаралар туралы заңнамада белгіленген тәртіппен хабардар етуі тиіс.  

Ұлттық құрылтайдың қызметін қамтамасыз етуші жұмыс органы — [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі]].&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-prezidentinin-zhanyndagy-ulttyk-kuryltaydy-kuru-zhane-kazakstan-respublikasy-prezidentinin-keybir-zharlyktarynyn-kushi-zhoyyldy-dep-tanu-turaly-145458 Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық құрылтайды құру туралы]&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Ұлттық құрылтайды құруды Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2022 жылғы 16 наурызда жариялаған Қазақстан халқына Жолдауында ұсынды. Ол 2019 жылдан бастап жұмыс істеген [[Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі]]нің орнына келді.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/306835-prezident-ulttyq-quryltay-qurudy-usyndy Президент Ұлттық құрылтай құруды ұсынды]&lt;/ref&gt; 

2022 жылғы 14 маусымдағы Президент Жарлығымен Ұлттық құрылтай құрылды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/315442-qazaqstanda-ulttyq-quryltay-quryldy Қазақстанда Ұлттық құрылтай құрылды]&lt;/ref&gt; 

2026 жылғы 20 қаңтарда соңғы отырысы өтіп, жұмысын тоқтатты.&lt;ref name=&quot;qur5&quot;&gt;[https://akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-ulttyk-kuryltaydyn-besinshi-otyrysynda-soylegen-sozi-2005352 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt; 2026 жылғы жаңа конституцияға сәйкес Ұлттық құрылтай орнына конституция деңгейінде бекітілген [[Қазақстан халық кеңесі]] құрылады.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt;

=== Хронологиясы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! Реті !! Өткізілген уақыты !! Өткізілген орны !! Тақырыбы
|-
| I отырысы || 16 маусым 2022 ||  [[Жезқазған]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/315249-ulttyq-quryltaydynh-tunhghysh-dgiyny-ulytauda-otedi Ұлттық құрылтайдың тұңғыш жиыны Ұлытауда өтеді]&lt;/ref&gt; || —
|-
| II отырысы || 17 маусым 2023 || [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344351-bugin-prezidenttinh-qatysuymen-ulttyq-quryltay-otyrysy-otedi Бүгін Президенттің қатысуымен Ұлттық құрылтай отырысы өтеді]&lt;/ref&gt; || Әділетті Қазақстан — Адал азамат
|-
| III отырысы || 15 наурыз 2024 || [[Атырау]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/360020-prezident-ulttyq-quryltay-otetin-kundi-belgiledi Президент Ұлттық құрылтай өтетін күнді белгіледі]&lt;/ref&gt; || Адал адам — Адал еңбек — Адал табыс
|-
| IV отырысы || 14 наурыз 2025 || [[Көкшетау]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/383640-memleket-basshysynynh-qatysuymen-ulttyq-quryltaydynh-iv-otyrysy-otti Мемлекет басшысының қатысуымен Ұлттық құрылтайдың IV отырысы өтті]&lt;/ref&gt; || —
|-
| V отырысы || 20 қаңтар 2026 || [[Қызылорда]] қаласы&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/404399-ulttyq-quryltaydynh-v-otyrysy-qanday-maseleler-talqylanady Ұлттық құрылтайдың V отырысы: Қандай мәселелер талқыланады?]&lt;/ref&gt; || —
|}

=== Қабылданған шешімдер ===
I Ұлттық құрылтайда Президент Қ.-Ж. Тоқаев Республика күніне ұлттық мереке мәртебесін қайтаруды ұсын­ды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344232-ulysty-uyystyrghan-ulttyq-quryltay Ұлысты ұйыстырған Ұлттық құрылтай]&lt;/ref&gt;

II Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев «Қазақстанның Халық жазушысы» атағын қайтару туралы ұсынысты қолдады. Сондай-ақ Қатонқарағай, Марқакөл және Мақаншы аудандарын қалпына келтіру туралы шешім қабылданды.&lt;ref&gt;[https://egemen.kz/article/344387-prezidenttinh-ulttyq-quryltaydynh-ekinshi-otyrysynda-soylegen-sozi Президенттің Ұлттық құрылтайдың екінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt;

III Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев Ұлттық кітап күнін белгілеу туралы ұсынысты қолдады.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-ulttyk-kuryltaydyn-adal-adam-adal-enbek-adal-tabys-atty-ushinshi-otyrysynda-soylegen-sozi-1525727 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың «Адал адам – Адал еңбек – Адал табыс» атты үшінші отырысында сөйлеген сөзі]&lt;/ref&gt;

V Ұлттық құрылтайда Президент Тоқаев Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобында талқыланған негізгі ұсыныстарды таныстырды. Оның ішінде жаңа бір палаталы парламент Құрылтай деп аталатынын, сонымен қатар Вице-президент лауазымы қайта енгізілетінін хабарлады. Қазақстан халқы ассамблеясы мен Ұлттық құрылтай жұмысын тәмамдайтынын айта келіп, орнына Қазақстан халық кеңесі атты жаңа мемлекеттік орган құрылатынын мәлімдеді. Конституцияның біраз бөлігі өзгеріске ұшырайтындықтан, арнайы Конституциялық комиссия құру туралы шешім қабылданды.&lt;ref name=&quot;qur5&quot; /&gt;

== Құрамы ==

=== Ұлттық құрылтай басшылығы ===

* '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев Қасым-Жомарт Кемелұлы]]''' – Қазақстан Республикасының Президенті, Ұлттық құрылтайдың төрағасы.
* '''[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин|Қарин Ерлан Тынымбайұлы]]''' – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі, төрағаның орынбасары.
* '''Жексенбай Бибігүл Нұрғалиқызы''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты, төрағаның орынбасары.
* '''[[Аида Ғалымқызы Балаева|Балаева Аида Ғалымқызы]]''' – Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары — Мәдениет және ақпарат министрі, хатшы.

=== Ұлттық құрылтай мүшелері ===

# '''Айнабеков Мейрамхат Кәрібекұлы''' – Абай облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы.
# '''Ақылбай Серік Байсейітұлы''' – «Қазақстан заңгерлер одағы» РҚБ төрағасы.
# '''Алтынбеков Бекзат Құмарұлы''' – «AMANAT» партиясы Қарағанды облыстық филиалының төрағасы.
# '''Арыстанбеков Қайырбек Төлендіұлы''' – Экономикалық саясат институтының президенті.
# '''Әбенов Мұрат Абдуләмитұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Әбішев Ғазиз Серікұлы''' – Саяси шолушы.
# '''Әлтай Аманжол Дүйсенбайұлы''' – Мәжіліс депутаты, «Айтыс ақындары мен жыршы, термешілердің халықаралық Одағы» ҚБ төрағасының бірінші орынбасары.
# '''Әміртаев Азаматхан Сайлауұлы''' – «Baytaq» партиясының төрағасы.
# '''Әскеров Эмин Халилұлы''' – ҚР Әлеуметтік инноваторлар қауымдастығының президенті, «Green Tal» жобасының негізін қалаушы.
# '''Әубәкіров Тоқтар Оңғарбайұлы''' – Ғарышкер, Халық қаһарманы.
# '''Әуесбаев Нұрлан Сатыбалдыұлы''' – ҚР Парламент Мәжілісінің депутаты.
# '''Әшімбаев Данияр Рахманұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Әшімжанов Жанарбек Садықанұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Байрамуков Ислам Ильясович''' – «Республикалық спорт колледжі» РМҚК директоры.
# '''Байсақова Зүлфия Мұхамедбекқызы''' – Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Дағдарыс орталықтарының одағы» ЗТБ төрайымы.
# '''Байтуов Біржан Ғаниұлы''' – Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Бапи Ермұрат Сейтқазыұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Басин Вадим Борисович''' – Қазақстанның Еңбек Ері, &quot;QARMET&quot; АҚ бас директоры.
# '''Баталов Райымбек Әнуарұлы''' – «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының басқарма төрағасы.
# '''Башимов Марат Советұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Бәйменов Әлихан Мухамедияұлы''' – Мемлекеттік қызмет саласындағы өңірлік хабтың басқарушы комитетінің төрағасы.
# '''Бексейітова Бақыт Мақанқызы''' – Павлодар облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Бектұрғанов Серік Шыңғысұлы''' – Қостанай облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Больгерт Евгений Андреевич''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты.
# '''Борашов Раббым Байбозұлы''' – Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, дара кәсіпкер.
# '''Буларов Лугмар Харкиевич''' – ҚХА мүшесі, Жамбыл облыстық мәслихатының депутаты.
# '''Бүкіров Төлеген Нұрмағанбетұлы''' – Жезқазған қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Газдиева Белла Асланбековна''' – Ақмола облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, Мемлекеттік басқару академиясы Ақмола филиалының директоры.
# '''Гаипов Зулфухар Сұлтанұлы''' – Астана қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы, Мемлекеттік басқару академиясы Басқару институтының директоры.
# '''Гринько Кристина''' – Тележүргізуші, «Азаттық рухы» ақпараттық агенттігінің журналисі.
# '''Ғұбайдуллин Бауыржан Файзоллаұлы''' – Батыс Қазақстан облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, Жазушылар одағының мүшесі.
# '''Дандығараева Бибігүл''' – «Таңбалы» мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи музей-қорығының директоры.
# '''Дәуіталиев Қазыбек Нұрсейітұлы''' – Алматы облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Дәулеталин Сатыбалды Телағысұлы''' – ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы.
# '''Дәулетбаева Әйгерім Маратбекқызы''' – Жамбыл облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Жастар мүгедектер одағы» облыстық ҚБ төрағасы.
# '''Дементьева Наталья Григорьевна''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы''' – Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің ректоры.
# '''Егізбаев Серік Рахметоллаұлы''' – «Ауыл» партиясының төрағасы, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Ерсайынұлы Уайс''' – Қоғам қайраткері, Ақтау қаласы мәслихатының депутаты.
# '''Ертісбаев Ермұхамет Қабиденұлы''' – Қазақстан халық партиясының төрағасы.
# '''Жақанов Илья Жақанұлы''' – Композитор, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
# '''Жаманқұлова Қарлығаш Қалибекқызы''' – «Әділ сөз» сөз бостандығын қорғау халықаралық қорының президенті.
# '''Жаңбыршин Еділ Терекбайұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы''' – Математик ғалым, ҚР Ұлттық ғылым академиясының вице-президенті.
# '''Жылқышиев Байділда''' – Түркістан облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы.
# '''Зәкиева Динара Болатқызы''' – ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл.
# '''Избасов Максим Шафихұлы''' – Атырау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, мұнай-газ кешенінің ардагері.
# '''Илеуова Гүлмира Тоқшалыққызы''' – «Стратегия» әлеуметтік және саяси зерттеулер орталығы» ҚҚ жетекшісі.
# '''Ізмұхамбетов Бақтықожа Салахатдинұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Кенжеханұлы Рауан''' – «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» ҚБ президенті.
# '''Көпжасарұлы Ерқанат''' – «Qazaqstan» телерадиокорпорациясының журналисі, тележүргізуші.
# '''Кузовлева Ольга Григорьевна''' – Шығыс Қазақстан облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Күрішбаев Ақылбек Қажығұлұлы''' – ҚР Ұлттық ғылым академиясының президенті.
# '''Қадыр Раиса Сайран''' – Баспагер.
# '''Қадыров Данияр Рамазанұлы''' – «Отандастар» қорының президенті.
# '''Қайдарова Диляра Радикқызы''' – Қазақ онкология және радиология ҒЗИ директоры, ҚР онкологтары қауымдастығының президенті.
# '''Қалиев Талғат Бегімұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Қамзабекұлы Диқан''' – &quot;Egemen Qazaqstan&quot; басылымының бас директоры, ҚР ҰҒА академигі.
# '''Қарабасова Лаура Шапайқызы''' – Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің ректоры.
# '''Қожахметова Ләззат Таймырқызы''' – Қарағанды облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, «Talbesik» көпбалалы аналар одағы» ҚБ жетекшісі.
# '''Қошанов Ерлан Жақанұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің Төрағасы, «AMANAT» партиясының төрағасы.
# '''Құлекеев Жақсыбек Әбдірахметұлы''' – Қолданбалы экономика зерттеулері орталығының ғылыми жетекшісі.
# '''Құлжанов Мақсұт Кәрімұлы''' – «Республикалық медициналық палата» ҚБ басқарма төрағасы.
# '''Құлкенов Мереке Әбдешұлы''' – «Қазақстан жазушылар одағы» РҚБ төрағасы.
# '''Құрманәлиев Кәрімбек Арыстанбекұлы''' – Филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА толық мүшесі.
# '''Қыдырәлі Дархан Қуандықұлы''' – ҚР Парламенті Сенатының депутаты.
# '''Қыдырбаева Дания Сәлімбайқызы''' – Жетісу облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Мамбетбай Қайрат Жолдыбайұлы''' – Қоғам қайраткері, дінтанушы.
# '''Мурадов Ахмет Сейдарахманович''' – «Вайнах» қауымдастығының тең төрағасы.
# '''Мұстафина Әлия Құсайынқызы''' – ҚР Президенті Архивінің директоры.
# '''Нурумов Шаймардан Усаинович''' – Қазақстан ұйғырларының республикалық этномәдени орталығының төрағасы.
# '''Нұрғазиева Бану Ғаниқызы''' – Қазақстан Азаматтық альянсының президенті.
# '''Нұржан Светқали Сабырғалиұлы''' – Ақын, филолог.
# '''Нұрмұхамедов Бөріхан Жолбарысұлы''' – Саясаттанушы.
# '''Нұров Қанат Ілияұлы''' – Қазақстан кәсіпкерлерінің құқықтарын қорғау жөніндегі уәкіл.
# '''Нұртаза Самат Русланұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Омарбекова Жанат Әнуарбекқызы''' – Қазақстан мүгедектер конфедерациясының төрағасы.
# '''Омарова Айман Мұратқызы''' – Адвокат, «Құқық қорғаушылар» қоғамдық қорының тең құрылтайшысы.
# '''Павленко Дмитрий Иванович''' – Қостанай автомобиль көлігі колледжінің басшысы.
# '''Палинка Надежда Викторовна''' – «Aзаттық рухы» агенттігінің тілшісі.
# '''Перуашев Азат Тұрлыбекұлы''' – «Ақ жол» партиясының төрағасы, Мәжілістегі фракция жетекшісі.
# '''Пириев Аскер Аллавердиевич''' – «Ахыска» түрік этномәдени орталығы» РҚБ Астана қаласы филиалының төрағасы.
# '''Пономарев Сергей Михайлович''' – Мәжіліс депутаты.
# '''Пулатов Шерзод Аббозович''' – Астана қаласы «Өзбек этномәдени орталығы» ҚБ төрағасы.
# '''Рау Альберт Павлович''' – ҚР Парламенті Мәжілісі Төрағасының орынбасары.
# '''Рожин Максим Николаевич''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Рысмамбетов Расул Ибрагимұлы''' – Қаржыгер, NAC Analytica төрағасы.
# '''Сабильянов Нұртай Салихұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Саиров Ерлан Бияхметұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сарым Айдос Әміроллаұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сатыбалды Азамат''' – Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, актер.
# '''Сахариянов Қанат Ақылбайұлы''' – «Media Holding «Atameken Business» ЖШС бас директоры.
# '''Сәбден Оразалы Сәбденұлы''' – Қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы.
# '''Сәбитова Айнұр Әлімханқызы''' – «Жақсылық акселераторы: Ізгілік елшісі» ұлттық еріктілер қозғалысы» ҚБ жетекшісі.
# '''Сүлеймен Олжас Серікбайұлы''' – Жастар саясаты жөніндегі кеңестің хатшысы, Team Qazaqstan жобасының жетекшісі.
# '''Сүлейменова Айсұлу Қанатқызы''' – Пара жеңіл атлетикадан спортшы.
# '''Сүлейменова Жұлдыз Досбергенқызы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Сұраған Дурвудхан''' – Математик, ҚР Президентінің жанындағы ҰҒА академигі.
# '''Талаева Тәттігүл Жақсыбайқызы''' – Ақтөбе облысы Қоғамдық кеңесінің төрағасы, «Тандем» телерадиокешені» ЖШС бас директоры.
# '''Танысбай Ләззат Мұратқызы''' – «Еуразия» бірінші арнасының» бас директоры.
# '''Тау Сырымбек''' – «Respublica» партиясының тең төрағасы, «DACO-MOTORS» ЖШС директоры.
# '''Толықбай Мақсат Мәлікұлы''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Түймебаев Жансейіт Қансейітұлы''' – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректоры.
# '''Тұрсынғожаев Қайсар Болатбайұлы''' – Білім беру мәселелері бойынша сарапшы.
# '''Усанова Руфина Касымовна''' – «Туған тел» Алматы облыстық татар мәдени орталығы» ҚБ төрағасы.
# '''Фазылжанова Анар Мұратқызы''' – А.Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтының директоры.
# '''Худяков Сергей Герольдович''' – Солтүстік Қазақстан облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Чеботарев Андрей Евгеньевич''' – «Альтернатива» өзекті зерттеулер орталығының директоры.
# '''Шағыртаев Имамзада Қуанышбайұлы''' – Қазақстанның Еңбек Ері, Қызылорда облысы қоғамдық кеңесінің мүшесі.
# '''Шаталов Никита Сергеевич''' – ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
# '''Шашкова Любовь Константиновна''' – Ақын, аудармашы, әдебиет сыншысы.
# '''Шибұтов Марат Мақсұмұлы''' – Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі, саясаттанушы.
# '''Шин Юрий Германович''' – Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі.
# '''Шұқыжанова Алма Сайдахметқызы''' – Қазақстанның Еңбек Ері, Семей қаласындағы №7 мектеп-лицейінің мұғалімі.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан президенті жанындағы кеңесші органдар]]</text>
      <sha1>hotzlls235gb1qxql0jqaxfd7kpjrfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан Құрылтайы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>774054</id>
    <revision>
      <id>3626193</id>
      <parentid>3624484</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17161" sha1="giedufafbor035gor6l38vf0o7b11y1" xml:space="preserve">{{Заң шығарушы орган
 | Атауы               = Қазақстан Республикасының Құрылтайы
 | Шынайы атауы        =
 | Қазіргі шақырылымы  =
 | Сурет               = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 | Ені                 = 120px
 | Сурет атауы         = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 | Мемлекет           = {{байрақ|Қазақстан}}
 | Түрі               = [[Бір палаталы жүйе|бір палаталы парламент]]
 | Сайлану мерзімі    = 5 жыл
 | Палаталары         = 
 | Басшының лауазымы1 = Төрағасы
 | Басшы1             = ''лауазым бос''
 | Басшының партиясы1 = 
 | Сайлану күні1      = 
 | Басшының лауазымы2 = 
 | Басшы2             = 
 | Басшының партиясы2 = 
 | Сайлану күні2      = 
 | Басшының лауазымы3 =
 | Басшы3             =
 | Басшының партиясы3 =
 | Сайлану күні3      = 
 | Басшының лауазымы4 =
 | Басшы4             =
 | Басшының партиясы4 =
 | Сайлану күні4      = 
 | Басшының лауазымы5 = 
 | Басшы5             = 
 | Басшының партиясы5 = 
 | Сайлану күні5      = 
 | Басшының лауазымы6 = 
 | Басшы6             = 
 | Басшының партиясы6 = 
 | Сайлану күні6      = 
 | Мүшелер саны         = 145
 | Құрылым1             = Kurultai of Kazakhstan empty.svg
 | Құрылым ені1         = 200
 | Құрылым сипаттамасы1 = 
 | Палата1              = Құрылтай
 | Фракциялары1         = {{Color box|#FFFFFF|border=darkgray}} Орны бос: 145 депутат&lt;ref name=&quot;azattiq1&quot; /&gt;
 | Құрылым2             = 
 | Құрылым ені2         = 200
 | Құрылым сипаттамасы2 = 
 | Палата2              = 
 | Фракциялары2         = 
 | Комитеттері1         = 
 | Комитеттері2         = 
 | Дауыс беру жүйесі1   = Жабық [[партиялық тізім]] бойынша пропорциялы өкілеттік: 145 депутат
 | Дауыс беру жүйесі2   = 
 | Соңғы сайлауы1       = 
 | Соңғы сайлауы2       = 
 | Жиналыс залы             = 
 | Жиналыс залы тақырыпша   = 
 | Жиналыс залы ені         = 200
 | Жиналыс залы сипаттамасы = 
 | Штаб-пәтері             = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 2-үй
 | Құрылуы    = [[2026 жыл]]
 | Ізашары1   = Қос палаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Қазақстан Парламенті]]
 | Ізашары2   = 
 | Таратылуы  = 
 | Ізбасары1  = 
 | Ізбасары2  = 
 | Сайты      = 
 | Ортаққор   = Kurultai of Kazakhstan
}}
'''Қазақстан Республикасының Құрылтайы''' — [[Қазақстан]]ның [[бір палаталы жүйе|бірпалаталы парламенті]], жалғыз заң шығарушы және жоғары өкілді органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] ұсынысымен екіпалаталы [[Қазақстан Республикасының Парламенті|Парламент]]тің орнына құрылды.

Құрылтай 145 депутаттан тұрады, оның барлығы пропорциялы жүйе бойынша сайланады.&lt;ref name=&quot;azattiq1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/deputat-pen-8-komitetten-turatyn-quryltai-toqaev-zhana-parlament-qandai-bolatynyn-aitty/33654582.html |title=145 депутат пен 8 комитеттен тұратын Құрылтай. Тоқаев жаңа парламент қандай болатынын айтты |lang=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
2026 жылғы қаңтардағы [[Ұлттық құрылтай]] отырысында президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] парламентті бірпалаталы қылып, оны Құрылтай деп атағанды жөн көрді. Парламент реформасын [[Қазақстандағы референдум (2026)|2026 жылғы конституциялық референдум]]да халық қолдап дауыс берді.&lt;ref name=&quot;azattiq1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;kursiv&quot;&gt;{{Cite web|url=https://kz.kursiv.media/kk/2026-01-20/qazaqstanda-zhanga-parlament-quryltaj-dep-atalady/ |title=Елдегі жаңа парламент «Құрылтай» деп аталады |lang=kk |publisher=kz.kursiv.media |last=Таубай |first=Айгерім |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt; Шілде айында [[Қазақстан Республикасының Конституциясы|Қазақстанның жаңа Конституциясы]] күшіне енді.&lt;ref name=&quot;azattiq2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/qyzylordadagy-ulttyq-quryltai-qalai-otti/33654597.html |title=&quot;Құрылтай&quot; атты парламент және вице-президент. Тоқаев Қазақстан Конституциясын қалай өзгертпек? |lang=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-01-20 |accessdate=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

Құрылтайдың бірінші шақырылым депутаттарын сайлау 2026 жылғы 23 тамызға тағайындалды.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasy-kuryltayynyn-saylauyn-tagayyndau-turaly-163931 Қазақстан Республикасы Құрылтайының сайлауын тағайындау туралы]&lt;/ref&gt;

== Сайлау жүйесі ==
Құрылтай біртұтас жалпыұлттық сайлау округінің аумағы бойынша пропорциялы өкілдік жүйе негізінде сайланатын 145 депутаттан тұрады. 25 жасқа толған, ел аумағында соңғы 10 жыл бойы тұратын Қазақстан азаматы Құрылтай депутаты болып сайлана алады. Құрылтай депутаттарының өкілеттік мерзімі — 5 жыл.

Құрылтайдың кезекті және кезектен тыс сайлауын Президент белгілейді. Президенттің Құрылтай Төрағасымен және Премьер-Министрмен консультациядан кейін Құрылтайды таратуға құқығы бар. Құрылтай депутаттарының өкілеттігі Құрылтай таратылған жағдайда тоқтатылады.&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Құрылтай:
* конституциялық заңдарды және заңдарды қабылдайды;
* Президент қарсылық білдірген заңдарды немесе заң баптарын қарсылық жіберілген күннен бастап 1 ай мерзімде қайта талқылап, дауысқа салады. Бұл мерзімнің сақталмауы Президент қарсылығының қабылданғанын білдіреді. Егер Құрылтай конституциялық заңдар немесе конституциялық заң баптары бойынша депутаттардың жалпы санының төрттен үшінің дауысымен, ал заңдар немесе заң баптары бойынша депутаттардың жалпы санының үштен екісінің дауысымен Президенттің қарсылығын еңсерсе, Президент 1 ай ішінде конституциялық заңға немесе заңға қол қояды. Егер Президенттің қарсылығы еңсерілмесе, конституциялық заң немесе заң қабылданбады немесе Президент ұсынған редакцияда қабылданды деп саналады;
* соғыс және бітім мәселелерін шешеді;
* Президенттің ұсынысы бойынша бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі халықаралық міндеттемелерді орындау үшін [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері|Қазақстан Қарулы Күштерін]] қолдану туралы шешім қабылдайды;
* [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президентінің]] сайлауын жариялайды;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;
* Қазақстан Президентіне Құрылтай депутаттары жалпы санының көпшілік дауысымен [[Қазақстан Республикасының Вице-президенті|Қазақстан Вице-Президентін]], [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Премьер-министрін]], [[Қазақстан Конституциялық Соты|Конституциялық Соттың]] 10 судьясын, [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясының]] 6 мүшесін және [[Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы|Жоғары аудиторлық палатаның]] 8 мүшесін тағайындауға келісім береді. Оларды лауазымынан босату Президенттің ғана құзыретінде. Егер Құрылтай келісім беруден 2 рет бас тартса, Президент Құрылтайды таратуға құқылы.
** Президент Премьер-министрді тағайындауға келісім сұрар алдында Құрылтайда өкілдігі бар саяси партия фракцияларымен консультация жасайды және Премьер-министрдің ұсынуымен Үкімет мүшелерін ([[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі|сыртқы істер]], [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|қорғаныс]], [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі|ішкі істер]] министрлерін қоспағанда) тағайындар алдында Құрылтаймен консультация жасайды.
* Президенттің ұсынуымен [[Қазақстан Жоғарғы Соты|Жоғарғы Соттың]] судьяларын сайлайды және лауазымынан босатады, олардың антын қабылдайды;
* Конституциялық Сот судьяларын, Жоғарғы Сот судьяларын қол сұғылмау кепілдігінен айырады;
* Құрылтай депутатының өкілеттігін тоқтатады, сондай-ақ [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы|Бас Прокурордың]] ұсынуымен Құрылтай депутатын қол сұғылмау кепілдігінен айыру мәселесін шешеді;
* Құрылтай депутаттары жалпы санының кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша Құрылтай депутаттары жалпы санының көпшілік дауысымен Үкіметке сенімсіздік вотумын білдіруге құқылы;
* Конституциялық Соттың Қазақстан Республикасындағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайынғы жолдауын және жылына 2 рет Жоғары аудиторлық палата Төрағасының есебін тыңдайды;
* Үкімет пен Жоғары аудиторлық палатаның республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерін талқылап, бекітеді. Есеп бекітілмеген жағдайда Құрылтайдың Үкіметке сенімсіздік вотумын білдіруі деп саналады;
* Құрылтай депутаттары жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасымен Үкімет мүшелерінің өз қызметі жөніндегі есептерін тыңдауға құқылы. Үкімет мүшесі республика заңдарын орындамаған жағдайда, есепті тыңдау қорытындысы бойынша Құрылтай депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің дауысымен Президентке оны лауазымынан босату туралы өтініш білдіру жөнінде шешім қабылдауға құқылы. Бұл жағдайда Президент Үкімет мүшесін лауазымынан босатады.&lt;ref name=&quot;konstsot&quot; /&gt;

== Басшылығы ==
=== Төраға ===
Құрылтайды Төраға басқарады. Ол қазақ тілін жетік меңгерген депутаттар арасынан Құрылтай депутаттары жалпы санының көпшілік дауысымен жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Төраға кандидатурасын Президент ұсынады, егер Құрылтай Төрағасын сайлаудан 2 рет бас тартса, Президент Құрылтайды таратуға құқылы.&lt;ref name=&quot;konstsot&quot; /&gt;

=== Төраға орынбасары ===
Құрылтай Төрағасының 3 орынбасары болады, оларды Құрылтай депутаттары сайлайды, кандидатурасын Төрағаның өзі ұсынады.&lt;ref name=&quot;konstsot&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mazh&quot;&gt;[https://mazhilis.parlam.kz/media/draft_law/documents/915/2026-05-20/%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%B0%D0%B7_2.pdf Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесi туралы конституциялық заң]&lt;/ref&gt;

== Құрылымы ==
Құрылтай тұрақты комитеттер, сондай-ақ комиссиялар құрады.&lt;ref name=&quot;konstsot&quot; /&gt; Конституциялық заңға сәйкес комитеттер саны 8-ден аспауға тиіс.&lt;ref name=&quot;mazh&quot; /&gt;

Құрылтай Төрағасының жанында 
Құрылтайдың үйлестіру органы Құрылтай Бюросы жұмыс істейді, оның  құрамына Құрылтай Төрағасының
орынбасарлары, тұрақты комитеттердің төрағалары, Құрылтайда өкілдігі бар
саяси партия фракцияларының жетекшілері кіреді.&lt;ref name=&quot;mazh&quot; /&gt;

== Аппараты ==
Құрылтайдың қызметiн ұйымдастырушылық, құқықтық, ақпараттық-талдамалық және өзге де жағынан қамтамасыз етудi оның Аппараты жүзеге асырады. Құрылтай Аппаратының құрылымын Құрылтай Бюросы айқындайды.&lt;ref name=&quot;mazh&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}
{{stub}}
[[Санат:Бірпалаталы парламенттер]]
[[Санат:Мемлекет бойынша парламенттер]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті]]</text>
      <sha1>giedufafbor035gor6l38vf0o7b11y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан президенті жанындағы консультативтік-кеңесші органдар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775193</id>
    <revision>
      <id>3625869</id>
      <parentid>3602060</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T13:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тізімі */</comment>
      <origin>3625869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12436" sha1="897wfrway0694rb8x4ujj4ok429zilb" xml:space="preserve">Бұл мақалада [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президенті]] жанында жұмыс істейтін консультативтік-кеңесші органдар тізімі.

== Тізімі ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Консультативтік-кеңесші орган атауы !! Төрағасы !! Төрағасының орынбасары !! Хатшысы !! Жұмыс органы !! Құрылған жылы
|-
| [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесі]] || Қасым-Жомарт Тоқаев || – || [[Ғизат Дәуренбекұлы Нұрдәулетов|Ғизат Нұрдәулетов]] || Президент әкімшілігі || 1991 жыл
|-
| [[Адам құқықтары жөніндегі комиссия]] || [[Жақып Қажманұлы Асанов|Жақып Асанов]] || екі орынбасар || Президенті әкімшілігі Ішкі саясат бөлімінің сектор меңгерушісі || Президент әкімшілігі || 1994 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U030001042_ Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Адам құқықтары жөнiндегi комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Азаматтық мәселелер жөніндегі комиссия || Президент әкімшілігінің басшысы || Президенттің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі || Президенті Әкімшілігі Мемлекеттік құқық бөлімінің меңгерушісі || Президент әкімшілігі || 2014 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U060000198_ Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| «Астана» халықаралық қаржы орталығын басқару жөніндегі кеңес || Президент || Премьер-министр || бір хатшы || «Астана» халықаралық қаржы орталығының әкімшілігі» АҚ || 2015 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000160 &quot;Астана&quot; халықаралық қаржы орталығын басқару жөніндегі кеңес туралы ережені және оның құрамын бекіту туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия]] || [[Аида Ғалымқызы Балаева|Аида Балаева]] || төрт орынбасар || Гаухар Нұрахметова || Президент әкімшілігі || 1998 жыл (2006 жылға дейін Отбасы және әйелдер iстерi жөнiндегi ұлттық комиссия, 2008 жылға дейін Отбасы iстерi және гендерлiк саясат жөнiндегi ұлттық комиссия)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U060000056_ Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөнiндегi ұлттық комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| әл-Фараби атындағы ғылым мен техника және А. Байтұрсынұлы атындағы гуманитарлық ғылымдар саласындағы мемлекеттік сыйлықтарын беру жөніндегі комиссия || Президент әкімшілігінің басшысы || екі орынбасар || Ғылым және жоғары білім вице-министрі || Ғылым және жоғары білім министрлігі || 2015 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1500000993 Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника, А. Байтұрсынұлы атындағы гуманитарлық ғылымдар және Абай атындағы әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлықтары туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес || Президент || – || Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі || Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі || 2025 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2500000881 Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес құру туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| «Жасыл экономикаға» көшу жөніндегі кеңес || Премьер-министр || Премьер-министрінің бірінші орынбасары || Экология жəне табиғи ресурстар вице-министрі || Экология жəне табиғи ресурстар министрлігі || 2014 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1400000823 Қазақстан Республикасы Президентінің жанынан &quot;Жасыл экономикаға&quot; көшу жөніндегі кеңес құру туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Кешiрiм жасау мәселелерi жөнiндегi комиссия || Марат Бәшімов || Президентінің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі || – || Президент әкімшілігі || 199? жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U060000140_ Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Кешiрiм жасау мәселелерi жөнiндегi комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Құқықтық саясат жөніндегі кеңес || Президенттің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі || Бас прокурор || – || Президент әкімшілігі || 2002 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N020000303_ Қазақстан Республикасы Президентінің жанында Құқықтық саясат жөніндегі кеңес құру туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия || Президент әкімшілігінің басшысы || – || Президенті Әкімшілігінің Құқық қорғау жүйесі бөлімінің меңгерушісі || Сыртқы істер министрлігінің Инвестициялар комитеті || 2002 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U020000839_ Қазақстан Республикасы Президентінің жанынан Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия құру туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Ұлттық инвесторлар кеңесі ||  Премьер-министр || – || – || Ұлттық экономика министрлігі || 2014 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1400000791 Қазақстан Республикасының Президенті жанынан Ұлттық инвесторлар кеңесін құру туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N1900000060 Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық инвесторлар кеңесінің дербес құрамы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| ҚР Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңес || Президент || – || – || Президент әкімшілігі || 2001 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2500000932 Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңестің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Ұлттық қорынан бөлінген қаражаттың жұмсалуын мониторингтеу жөніндегі комиссия || Жоғары аудиторлық палата төрағасы || – || – || ? || 2014 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2500000879 Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан бөлінген қаражаттың жұмсалуын мониторингтеу жөніндегі комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| ҚР-нда цифрландыруды енгізу мәселелері жөніндегі комиссия || Премьер-министр || Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі || Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі || Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі || 2018 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1800000621 Қазақстан Республикасы Президентінің жанынан Қазақстан Республикасында цифрландыруды енгізу мәселелері жөніндегі комиссия құру туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия || Президент әкімшілігінің басшысы || Ғылым және жоғары білім министрі || Ғылым және жоғары білім вице-министрі || Ғылым және жоғары білім министрлігі || 2000 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U000000470_ Шетелде кадрлар даярлау жөнiндегi республикалық комиссия туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Шетелдiк инвесторлар кеңесi || Қасым-Жомарт Тоқаев || – || – || Сыртқы істер министрлігінің Инвестициялар комитеті || 1998 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U980003985_ Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанында Шетелдiк инвесторлар кеңесiн құру туралы]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N2400000174 Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесінің дербес құрамы туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымымен өзара іс-қимыл жөніндегі кеңес || Премьер-министр || үш орынбасар || – || Ұлттық экономика министрлігі || 2014 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/N1400000266 Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымымен өзара іс-қимыл жөніндегі кеңес туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| ҚР экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссия || Премьер-министр || – || – || Ұлттық экономика министрлігі || 2007 жыл&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U070000314_ Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту жөніндегі шаралар туралы]&lt;/ref&gt;
|-
| Энергетикалық кеңес || Премьер-министр || екі орынбасар || Энергетика вице-министрі || Энергетика министрлігі || 2012 жыл (2022 жылға дейін Мұнай-газ кеңесі)&lt;ref&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1200000285 Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Энергетикалық кеңес туралы]&lt;/ref&gt;
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан президенті жанындағы кеңесші органдар|*]]</text>
      <sha1>897wfrway0694rb8x4ujj4ok429zilb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет</title>
    <ns>4</ns>
    <id>775564</id>
    <revision>
      <id>3626010</id>
      <parentid>3625442</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T03:06:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту.</comment>
      <origin>3626010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732445" sha1="jkqiq40mnzcgz7qo796hac2dkp9tj3t" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 49162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 153325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 310374]
|-
|2
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 34439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 120524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 382327]
|-
|3
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 37342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 88156]
|-
|4
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5947]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18601]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 268471]
|-
|6
|[[Әділет (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 5847]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 5847]
|-
|7
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 3437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 15582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21350]
|-
|8
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83544]
|-
|9
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 8821]
|-
|10
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84469]
|-
|11
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127379]
|-
|12
|[[Бұзаубас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7363]
|-
|13
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 18451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 110838]
|-
|14
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21548]
|-
|15
|[[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5195]
|-
|16
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23475]
|-
|17
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 62705]
|-
|18
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 6369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 29044]
|-
|19
|[[Колледж]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 3141]
|-
|20
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 7102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 79036]
|-
|21
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23571]
|-
|22
|[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 5607]
|-
|23
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59406]
|-
|24
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28129]
|-
|25
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 46069]
|-
|26
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 7131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28233]
|-
|27
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121438]
|-
|28
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37136]
|-
|29
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 1449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 11591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106801]
|-
|30
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29690]
|-
|31
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116420]
|-
|32
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 7191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49022]
|-
|33
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35660]
|-
|34
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59113]
|-
|35
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39618]
|-
|36
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 64164]
|-
|37
|[[Жоба:Уики-көктем 2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 1093]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13666]
|-
|38
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36464]
|-
|39
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 31820]
|-
|40
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10264]
|-
|41
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24638]
|-
|42
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13292]
|-
|43
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27682]
|-
|44
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 6067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 43069]
|-
|45
|[[Ақыр заман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2869]
|-
|46
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 10386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 65984]
|-
|47
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23397]
|-
|48
|[[Рафаил Иосифович Розенсон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1612]
|-
|49
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 30058]
|-
|50
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38219]
|-
|51
|[[Қазақстан Құрылтайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3628]
|-
|52
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 6987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58515]
|-
|53
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23487]
|-
|54
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26403]
|-
|55
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 24243]
|-
|56
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 30422]
|-
|57
|[[Жылқы еті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1770]
|-
|58
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20777]
|-
|59
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 99990]
|-
|60
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 3909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20231]
|-
|61
|[[Қарақұрт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 1422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 6118]
|-
|62
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36105]
|-
|63
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35304]
|-
|64
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84663]
|-
|65
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26066]
|-
|66
|[[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1276]
|-
|67
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 4933]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 27799]
|-
|68
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 4940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23688]
|-
|69
|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9023]
|-
|70
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4835]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31030]
|-
|71
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77278]
|-
|72
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 8118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64367]
|-
|73
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1180]
|-
|74
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3988]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17811]
|-
|75
|[[Аманат (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 6949]
|-
|76
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35022]
|-
|77
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15485]
|-
|78
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34266]
|-
|79
|[[Мөлдір Әуелбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8069]
|-
|80
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 55105]
|-
|81
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58584]
|-
|82
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50543]
|-
|83
|[[Күл ауруы уыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1328]
|-
|84
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50456]
|-
|85
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 28196]
|-
|86
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13582]
|-
|87
|[[Футболдан әлем чемпионаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4178]
|-
|88
|[[Түркілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11775]
|-
|89
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33490]
|-
|90
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8286]
|-
|91
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 3999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31611]
|-
|92
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5031]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12089]
|-
|93
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36468]
|-
|94
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13087]
|-
|95
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 48468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72581]
|-
|96
|[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3609]
|-
|97
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 7002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30304]
|-
|98
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29585]
|-
|99
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40136]
|-
|100
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1006]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23944]
|-
|101
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 4315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21250]
|-
|102
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 947]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 5831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46398]
|-
|103
|[[Ермұхамед Мәулен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2711]
|-
|104
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29399]
|-
|105
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10913]
|-
|106
|[[Әпике Кәріпқызы Әбенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 964]
|-
|107
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 5657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24529]
|-
|108
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 898]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54794]
|-
|109
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39124]
|-
|110
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 821]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 5478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24812]
|-
|111
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A 908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 2559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A 8369]
|-
|112
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17240]
|-
|113
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29722]
|-
|114
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 2188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29990]
|-
|115
|[[Талқылау:Әйел дирижёрлер (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905]
|-
|116
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12269]
|-
|117
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 4323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24449]
|-
|118
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15211]
|-
|119
|[[Уикипедия:Видео сабақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5819]
|-
|120
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 22315]
|-
|121
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8592]
|-
|122
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8563]
|-
|123
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 6073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39313]
|-
|124
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12603]
|-
|125
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 3179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32150]
|-
|126
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 8599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23692]
|-
|127
|[[Уикипедия:Telegram]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5565]
|-
|128
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29564]
|-
|129
|[[Құмырсқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9089]
|-
|130
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8336]
|-
|131
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2931]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 16053]
|-
|132
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 911]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 3715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24587]
|-
|133
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19054]
|-
|134
|[[Елім-ай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5586]
|-
|135
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16433]
|-
|136
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31979]
|-
|137
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7473]
|-
|138
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3767]
|-
|139
|[[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5088]
|-
|140
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19304]
|-
|141
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15344]
|-
|142
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 53794]
|-
|143
|[[Дәрілік өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8466]
|-
|144
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11239]
|-
|145
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9065]
|-
|146
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 5415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35562]
|-
|147
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 6558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 22716]
|-
|148
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18674]
|-
|149
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14357]
|-
|150
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 26860]
|-
|151
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12584]
|-
|152
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 3011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21332]
|-
|153
|[[Вегетативтік көбею]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4071]
|-
|154
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26563]
|-
|155
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47642]
|-
|156
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 29691]
|-
|157
|[[Құйынды мекен (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 4064]
|-
|158
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5704]
|-
|159
|[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 2952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 7093]
|-
|160
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11899]
|-
|161
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11693]
|-
|162
|[[Берел қорымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15795]
|-
|163
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 6486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43424]
|-
|164
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17271]
|-
|165
|[[Кәмшат Жолдыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4905]
|-
|166
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 23152]
|-
|167
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16614]
|-
|168
|[[Кемпірқосақ (сөз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 1802]
|-
|169
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11879]
|-
|170
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5040]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20467]
|-
|171
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17363]
|-
|172
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10483]
|-
|173
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8209]
|-
|174
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 4500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24239]
|-
|175
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23334]
|-
|176
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 3569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26603]
|-
|177
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26218]
|-
|178
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 5875]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28130]
|-
|179
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14262]
|-
|180
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9982]
|-
|181
|[[Алаш партиясы программасының жобасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1752]
|-
|182
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28524]
|-
|183
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 4812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65571]
|-
|184
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4785]
|-
|185
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9471]
|-
|186
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8752]
|-
|187
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 2991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17645]
|-
|188
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28550]
|-
|189
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8026]
|-
|190
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19514]
|-
|191
|[[Тың игеру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 2362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12062]
|-
|192
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 21899]
|-
|193
|[[Рауан Кенжеханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1342]
|-
|194
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 4029]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21740]
|-
|195
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40822]
|-
|196
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13614]
|-
|197
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13349]
|-
|198
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12522]
|-
|199
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 4883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33097]
|-
|200
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 2954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16768]
|-
|201
|[[Қыша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 1118]
|-
|202
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27952]
|-
|203
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16368]
|-
|204
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1894]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7750]
|-
|205
|[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3798]
|-
|206
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 19835]
|-
|207
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17310]
|-
|208
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14571]
|-
|209
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9692]
|-
|210
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16288]
|-
|211
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15852]
|-
|212
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12177]
|-
|213
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12401]
|-
|214
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12138]
|-
|215
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15976]
|-
|216
|[[Күй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 1499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 5582]
|-
|217
|[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15571]
|-
|218
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 18992]
|-
|219
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 11988]
|-
|220
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 6840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57157]
|-
|221
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 6111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24446]
|-
|222
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 11008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27692]
|-
|223
|[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10865]
|-
|224
|[[Келінжан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11887]
|-
|225
|[[Батыр ауылдық округі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 817]
|-
|226
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 3780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 30088]
|-
|227
|[[Kaspi Bank]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Kaspi_Bank 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi_Bank 1035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Kaspi_Bank 4121]
|-
|228
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14140]
|-
|229
|[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6699]
|-
|230
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32999]
|-
|231
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15793]
|-
|232
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 1938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10678]
|-
|233
|[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3566]
|-
|234
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21129]
|-
|235
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11470]
|-
|236
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14618]
|-
|237
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15758]
|-
|238
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16537]
|-
|239
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29649]
|-
|240
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13298]
|-
|241
|[[Ұрыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7649]
|-
|242
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15237]
|-
|243
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 15697]
|-
|244
|[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5260]
|-
|245
|[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 5346]
|-
|246
|[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7670]
|-
|247
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 3391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 23157]
|-
|248
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 15786]
|-
|249
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2003]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6370]
|-
|250
|[[Шығанақ Берсиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4120]
|-
|251
|[[Оливер Три]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 669]
|-
|252
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16474]
|-
|253
|[[Абсорбция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 1297]
|-
|254
|[[Руслан Тай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3292]
|-
|255
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60520]
|-
|256
|[[Төлеңгіттер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6347]
|-
|257
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15779]
|-
|258
|[[Прожектор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 674]
|-
|259
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16566]
|-
|260
|[[Бэкрумс (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 611]
|-
|261
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 3573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 25108]
|-
|262
|[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9417]
|-
|263
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8091]
|-
|264
|[[Халықаралық балаларды қорғау күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 99]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1288]
|-
|265
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 2124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 15810]
|-
|266
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9492]
|-
|267
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2598]
|-
|268
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7517]
|-
|269
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10592]
|-
|270
|[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4172]
|-
|271
|[[Нарықтық экономика қатынастары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3485]
|-
|272
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19749]
|-
|273
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31431]
|-
|274
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10564]
|-
|275
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 6873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29688]
|-
|276
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16358]
|-
|277
|[[Софы Қалыбекұлы Сматаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1763]
|-
|278
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7379]
|-
|279
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11739]
|-
|280
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11455]
|-
|281
|[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7536]
|-
|282
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13724]
|-
|283
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11567]
|-
|284
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13138]
|-
|285
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13218]
|-
|286
|[[Қазақстандағы саяси партиялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9418]
|-
|287
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20908]
|-
|288
|[[Алакөл (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13095]
|-
|289
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39618]
|-
|290
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2086]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8989]
|-
|291
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8432]
|-
|292
|[[Әл-Ихлас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5872]
|-
|293
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17267]
|-
|294
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11775]
|-
|295
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18302]
|-
|296
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14911]
|-
|297
|[[Қарақалпақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6277]
|-
|298
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15300]
|-
|299
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Sadraddin 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 1451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Sadraddin 5808]
|-
|300
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8643]
|-
|301
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16225]
|-
|302
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17444]
|-
|303
|[[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2132]
|-
|304
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15698]
|-
|305
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32219]
|-
|306
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27187]
|-
|307
|[[Атырау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9066]
|-
|308
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19614]
|-
|309
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12128]
|-
|310
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15739]
|-
|311
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9152]
|-
|312
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8151]
|-
|313
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10744]
|-
|314
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15968]
|-
|315
|[[Қазақстан Республикасының заңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9766]
|-
|316
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 3266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28358]
|-
|317
|[[Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1125]
|-
|318
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14877]
|-
|319
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7359]
|-
|320
|[[Менопауза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 2608]
|-
|321
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10104]
|-
|322
|[[Заттыбек Көпбосынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5563]
|-
|323
|[[Биология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9437]
|-
|324
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12876]
|-
|325
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24204]
|-
|326
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 2044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16963]
|-
|327
|[[Сәттіғұл Жанғабылұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4234]
|-
|328
|[[Еуразия ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5587]
|-
|329
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 24343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40607]
|-
|330
|[[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 826]
|-
|331
|[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7532]
|-
|332
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9541]
|-
|333
|[[Шашыратқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1794]
|-
|334
|[[Жұмыс уақыты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 2988]
|-
|335
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1948]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13231]
|-
|336
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 14298]
|-
|337
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9867]
|-
|338
|[[Мақал-мәтелдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 9471]
|-
|339
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26818]
|-
|340
|[[Қарағанды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8900]
|-
|341
|[[Әкелер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 866]
|-
|342
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 538]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6040]
|-
|343
|[[Ерболат Беделхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2551]
|-
|344
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6856]
|-
|345
|[[Әл-Бақара сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4821]
|-
|346
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18454]
|-
|347
|[[Қарқаралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1061]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4721]
|-
|348
|[[Жетісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10194]
|-
|349
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9311]
|-
|350
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12499]
|-
|351
|[[Диуани лұғат ат-түрк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 4916]
|-
|352
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19686]
|-
|353
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20449]
|-
|354
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23172]
|-
|355
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27003]
|-
|356
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 23912]
|-
|357
|[[Қазақстан халық кеңесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1215]
|-
|358
|[[Уикипедия:Таныстыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 3988]
|-
|359
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11150]
|-
|360
|[[Кесірткелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4864]
|-
|361
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7858]
|-
|362
|[[Жезқазған мыс кен орны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1825]
|-
|363
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26800]
|-
|364
|[[Елтаңба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11718]
|-
|365
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13015]
|-
|366
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9718]
|-
|367
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7193]
|-
|368
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2065]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12551]
|-
|369
|[[Баланы ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 8168]
|-
|370
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16530]
|-
|371
|[[Алаш қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8675]
|-
|372
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17647]
|-
|373
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6926]
|-
|374
|[[Қоғам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6107]
|-
|375
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11613]
|-
|376
|[[Махамбет ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1778]
|-
|377
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37935]
|-
|378
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21121]
|-
|379
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13409]
|-
|380
|[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1944]
|-
|381
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4066]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30389]
|-
|382
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12589]
|-
|383
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6329]
|-
|384
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15449]
|-
|385
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 3920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25412]
|-
|386
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13563]
|-
|387
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7423]
|-
|388
|[[Мемлекет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9199]
|-
|389
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8899]
|-
|390
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23100]
|-
|391
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11084]
|-
|392
|[[Шие]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 1482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 2449]
|-
|393
|[[Еркектің жыныстық мүшесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 6026]
|-
|394
|[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 959]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3570]
|-
|395
|[[Жұлдыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 2070]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8106]
|-
|396
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12073]
|-
|397
|[[Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4229]
|-
|398
|[[Тігін машинасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1776]
|-
|399
|[[Әлмерек абыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 2850]
|-
|400
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8140]
|-
|401
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11295]
|-
|402
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 2836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23378]
|-
|403
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 13103]
|-
|404
|[[Қазақстан экономикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 9203]
|-
|405
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8085]
|-
|406
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8669]
|-
|407
|[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7235]
|-
|408
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8374]
|-
|409
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9555]
|-
|410
|[[Атығай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 4173]
|-
|411
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8224]
|-
|412
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11656]
|-
|413
|[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8757]
|-
|414
|[[Сүндеттеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 4863]
|-
|415
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10448]
|-
|416
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5749]
|-
|417
|[[Түркия қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5663]
|-
|418
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19301]
|-
|419
|[[Асу Алмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2753]
|-
|420
|[[Күн жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9143]
|-
|421
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18810]
|-
|422
|[[Халықаралық балалар күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 90]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1739]
|-
|423
|[[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 6941]
|-
|424
|[[Сона]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 1799]
|-
|425
|[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1449]
|-
|426
|[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4656]
|-
|427
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 3049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12141]
|-
|428
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18747]
|-
|429
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21381]
|-
|430
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15344]
|-
|431
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9223]
|-
|432
|[[Әскери қызмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 1137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3550]
|-
|433
|[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7812]
|-
|434
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12296]
|-
|435
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30320]
|-
|436
|[[Қазақ жүздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11581]
|-
|437
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9826]
|-
|438
|[[Білге қаған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 5949]
|-
|439
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5818]
|-
|440
|[[Лионель Месси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 1045]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 3716]
|-
|441
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7422]
|-
|442
|[[Мұстафа Өзтүрiк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 14175]
|-
|443
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 2250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22561]
|-
|444
|[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5736]
|-
|445
|[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3318]
|-
|446
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40617]
|-
|447
|[[Уикипедия:Жүктеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4035]
|-
|448
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5733]
|-
|449
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11976]
|-
|450
|[[Қазақстан бокс федерациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 918]
|-
|451
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13398]
|-
|452
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 4301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20440]
|-
|453
|[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 923]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5854]
|-
|454
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8697]
|-
|455
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7901]
|-
|456
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12083]
|-
|457
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12060]
|-
|458
|[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1415]
|-
|459
|[[Күлтегін ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12652]
|-
|460
|[[Аниме]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 999]
|-
|461
|[[Психологияның зерттеу әдістері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4361]
|-
|462
|[[Алма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 864]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 4117]
|-
|463
|[[Сәукеле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4706]
|-
|464
|[[Зейнеп Ахметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5747]
|-
|465
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32508]
|-
|466
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14468]
|-
|467
|[[Ұйықтатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6378]
|-
|468
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14205]
|-
|469
|[[Әл-Кәһф сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4652]
|-
|470
|[[Майкл Джексон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4154]
|-
|471
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 1568]
|-
|472
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12899]
|-
|473
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25474]
|-
|474
|[[Сүре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7129]
|-
|475
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9494]
|-
|476
|[[:Сурет:Mari holiday Peledysh Payrem 2024 in the Leningrad region 01.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 416]
|-
|477
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24989]
|-
|478
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8886]
|-
|479
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 2080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11353]
|-
|480
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6567]
|-
|481
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8119]
|-
|482
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10857]
|-
|483
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15536]
|-
|484
|[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4119]
|-
|485
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 2055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17333]
|-
|486
|[[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1040]
|-
|487
|[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7370]
|-
|488
|[[Зу-Зу Күлпаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 4830]
|-
|489
|[[Темір баба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 613]
|-
|490
|[[Сергей Викторович Лохвицкий]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 560]
|-
|491
|[[Қорқай дұғасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4707]
|-
|492
|[[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 416]
|-
|493
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15137]
|-
|494
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10143]
|-
|495
|[[Саясат Нұрбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3259]
|-
|496
|[[Найман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2611]
|-
|497
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3688]
|-
|498
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12259]
|-
|499
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9109]
|-
|500
|[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1775]
|-
|501
|[[Есік жазба ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1087]
|-
|502
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 2326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15314]
|-
|503
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14675]
|-
|504
|[[Макаров тапаншасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 1392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 6279]
|-
|505
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32234]
|-
|506
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7057]
|-
|507
|[[Ерен еңбегі үшін медалі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3758]
|-
|508
|[[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3973]
|-
|509
|[[Жер сілкіну]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 7535]
|-
|510
|[[Корея Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8925]
|-
|511
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19376]
|-
|512
|[[Әдет-ғұрыптар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2613]
|-
|513
|[[YouTube]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=YouTube 476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 1113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=YouTube 3941]
|-
|514
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11657]
|-
|515
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16745]
|-
|516
|[[Мемлекеттік ту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 8674]
|-
|517
|[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1411]
|-
|518
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22507]
|-
|519
|[[Мастопатия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10920]
|-
|520
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2038]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19762]
|-
|521
|[[Жайдарман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 6838]
|-
|522
|[[Есекжем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5517]
|-
|523
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12393]
|-
|524
|[[Мастурбация]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 4736]
|-
|525
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5923]
|-
|526
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9382]
|-
|527
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15809]
|-
|528
|[[Алаша (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 4989]
|-
|529
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6269]
|-
|530
|[[Ұлыбритания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9543]
|-
|531
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8351]
|-
|532
|[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4115]
|-
|533
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 4998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24743]
|-
|534
|[[Құтадғу білік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 1218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 13024]
|-
|535
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10837]
|-
|536
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 1975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18388]
|-
|537
|[[Қазақстан теңгесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 1697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 21017]
|-
|538
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18576]
|-
|539
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9876]
|-
|540
|[[Қазақстан Халық банкі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3378]
|-
|541
|[[Болашақ (стипендия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 2627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 4831]
|-
|542
|[[Бүйі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2576]
|-
|543
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 2153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 17065]
|-
|544
|[[Қапшағай су қоймасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2926]
|-
|545
|[[Қазақ газеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2285]
|-
|546
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 17945]
|-
|547
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10552]
|-
|548
|[[Арқалық (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3635]
|-
|549
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23935]
|-
|550
|[[Кете (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4372]
|-
|551
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36346]
|-
|552
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7530]
|-
|553
|[[Қазақ есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6618]
|-
|554
|[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 818]
|-
|555
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20857]
|-
|556
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10435]
|-
|557
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12764]
|-
|558
|[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5713]
|-
|559
|[[Конъюнктивит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 6542]
|-
|560
|[[Өкпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 7838]
|-
|561
|[[Балағат сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4124]
|-
|562
|[[Жұмбақтас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 3885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10406]
|-
|563
|[[Адай көтерілісі (1870)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 4271]
|-
|564
|[[Ерлан Рысқалиұлы Рысқали]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1197]
|-
|565
|[[Зарина Кармен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 5335]
|-
|566
|[[Білім инновациялық лицейлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3649]
|-
|567
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17152]
|-
|568
|[[Тодо бичиг]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 481]
|-
|569
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16862]
|-
|570
|[[Қазақ асханасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 865]
|-
|571
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7783]
|-
|572
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20021]
|-
|573
|[[Жошы хан кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4856]
|-
|574
|[[Айыртау ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1684]
|-
|575
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16634]
|-
|576
|[[Франция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10160]
|-
|577
|[[Алпамыс батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10535]
|-
|578
|[[Бозжыра шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6494]
|-
|579
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 12400]
|-
|580
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10492]
|-
|581
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22109]
|-
|582
|[[Ауа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 6026]
|-
|583
|[[Қарақытай мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12546]
|-
|584
|[[Дат тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 612]
|-
|585
|[[Аналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5309]
|-
|586
|[[Әлам ад-Дин Әл-Жауһари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 471]
|-
|587
|[[Грамматика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 4935]
|-
|588
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8960]
|-
|589
|[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4953]
|-
|590
|[[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4789]
|-
|591
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9152]
|-
|592
|[[Әл-Кәусәр сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6831]
|-
|593
|[[Шиқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4548]
|-
|594
|[[Солтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10678]
|-
|595
|[[I Сүлеймен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1033]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 3968]
|-
|596
|[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6498]
|-
|597
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10464]
|-
|598
|[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5238]
|-
|599
|[[Қайтадан (фильм, 2025)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 8389]
|-
|600
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5755]
|-
|601
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13000]
|-
|602
|[[Бөкей ордасы ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2639]
|-
|603
|[[Кабо-Верде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 821]
|-
|604
|[[Қауын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 2112]
|-
|605
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12239]
|-
|606
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20575]
|-
|607
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 5328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27135]
|-
|608
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16223]
|-
|609
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12903]
|-
|610
|[[Технологиялық процесс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 821]
|-
|611
|[[Қызға қырық үйден тыйым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6135]
|-
|612
|[[Ми]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 1393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8 11912]
|-
|613
|[[Мулао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 441]
|-
|614
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 2672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20515]
|-
|615
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 12092]
|-
|616
|[[Қалың мал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3986]
|-
|617
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15295]
|-
|618
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16323]
|-
|619
|[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8015]
|-
|620
|[[Араб тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3347]
|-
|621
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14326]
|-
|622
|[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8196]
|-
|623
|[[Педагогика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7663]
|-
|624
|[[Бидай (астық)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 4829]
|-
|625
|[[Қайрат (футбол клубы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13799]
|-
|626
|[[Көңіл толқыны (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6913]
|-
|627
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8119]
|-
|628
|[[Тәуекел Мүслім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4225]
|-
|629
|[[Ұ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0 2965]
|-
|630
|[[Қазақ ұлттық медицина университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4676]
|-
|631
|[[Дәулеткерей Шығайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6894]
|-
|632
|[[Халықаралық әйелдер күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6091]
|-
|633
|[[Гайморит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 3714]
|-
|634
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6719]
|-
|635
|[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3801]
|-
|636
|[[Халел Досмұхамедов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 1517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7705]
|-
|637
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 5908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18153]
|-
|638
|[[Асау жүрек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 1905]
|-
|639
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17542]
|-
|640
|[[Отқа май құю]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3386]
|-
|641
|[[Қазақстан премьер-министрі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 3897]
|-
|642
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12169]
|-
|643
|[[Тобыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2708]
|-
|644
|[[Балқадиша әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5931]
|-
|645
|[[Серке газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3681]
|-
|646
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6587]
|-
|647
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6792]
|-
|648
|[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4092]
|-
|649
|[[ALT Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3570]
|-
|650
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23705]
|-
|651
|[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1406]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14607]
|-
|652
|[[Алатау (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 907]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3381]
|-
|653
|[[Сарыүйсін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 1016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4866]
|-
|654
|[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15168]
|-
|655
|[[Жанабіл Сымағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1292]
|-
|656
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5906]
|-
|657
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17685]
|-
|658
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1026]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4646]
|-
|659
|[[Имантай Сәтбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1057]
|-
|660
|[[2026 жыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 1103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4104]
|-
|661
|[[Ауғанстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5306]
|-
|662
|[[Байлар-Жандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5789]
|-
|663
|[[Мажарстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4716]
|-
|664
|[[Күн (жұлдыз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 1391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 6224]
|-
|665
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 4092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 62901]
|-
|666
|[[Жәнібек Әлімханұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4083]
|-
|667
|[[Алтай таулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10036]
|-
|668
|[[Нағашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 907]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 6438]
|-
|669
|[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8063]
|-
|670
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15317]
|-
|671
|[[Сырға салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4749]
|-
|672
|[[ИС-1]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%A1-1 388]
|-
|673
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 3073]
|-
|674
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15377]
|-
|675
|[[Төртқара]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6476]
|-
|676
|[[Халықаралық ұйымдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8181]
|-
|677
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12232]
|-
|678
|[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4999]
|-
|679
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15904]
|-
|680
|[[Алматы заң колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 698]
|-
|681
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9011]
|-
|682
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 2147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19477]
|-
|683
|[[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1122]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3170]
|-
|684
|[[BALA (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 5135]
|-
|685
|[[Григориополь]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 401]
|-
|686
|[[Шығыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8477]
|-
|687
|[[Шал мен теңіз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 2025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3578]
|-
|688
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1835]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15872]
|-
|689
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6685]
|-
|690
|[[Келтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 783]
|-
|691
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11126]
|-
|692
|[[Ұйқы безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 1396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8507]
|-
|693
|[[Алтыналмас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 429]
|-
|694
|[[Қаракесек (Әлімұлы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5498]
|-
|695
|[[Шахмұрат Мүтәліп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 3060]
|-
|696
|[[Ойыншықтар хикаясы 5]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 400]
|-
|697
|[[Клавдия Николаевна Чернышева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 388]
|-
|698
|[[Қалқанша без]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 7785]
|-
|699
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22693]
|-
|700
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 14052]
|-
|701
|[[Жыныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 2598]
|-
|702
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6686]
|-
|703
|[[IC 544]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=IC_544 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IC_544 769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=IC_544 3152]
|-
|704
|[[Ағаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 995]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 5891]
|-
|705
|[[Тана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3130]
|-
|706
|[[Бағаналы (ру)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3251]
|-
|707
|[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2019]
|-
|708
|[[Қыз ұзату]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4275]
|-
|709
|[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8885]
|-
|710
|[[Талқылау:Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 333]
|-
|711
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 2052]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10245]
|-
|712
|[[Жетіқарақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 3723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 15871]
|-
|713
|[[Жай зат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 1768]
|-
|714
|[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1886]
|-
|715
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5619]
|-
|716
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9252]
|-
|717
|[[Шығыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 19144]
|-
|718
|[[Виттельсбахтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 392]
|-
|719
|[[Жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11609]
|-
|720
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15675]
|-
|721
|[[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 3608]
|-
|722
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7900]
|-
|723
|[[Марқакөл қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11858]
|-
|724
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5782]
|-
|725
|[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7724]
|-
|726
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13724]
|-
|727
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17655]
|-
|728
|[[Телефон коды бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3271]
|-
|729
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17051]
|-
|730
|[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5677]
|-
|731
|[[Сүлеймен Бақырғани]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2503]
|-
|732
|[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18006]
|-
|733
|[[Эйнштейн постулаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1128]
|-
|734
|[[Сыбайлас жемқорлық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8476]
|-
|735
|[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 1145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 7119]
|-
|736
|[[Әлеуметтік салық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 745]
|-
|737
|[[Араб жазуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 3409]
|-
|738
|[[Ядролық қару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4317]
|-
|739
|[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4546]
|-
|740
|[[Ән-Нас сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7532]
|-
|741
|[[Қандала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 4079]
|-
|742
|[[Уикипедия:Санаттар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3667]
|-
|743
|[[Жетіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5502]
|-
|744
|[[Жапония қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5427]
|-
|745
|[[Георгий Михайлович Вицин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 389]
|-
|746
|[[Жатыр мойны эрозиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5699]
|-
|747
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22412]
|-
|748
|[[Ақтөбе гуманитарлық колледжі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 661]
|-
|749
|[[Тасаттық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 1561]
|-
|750
|[[Қызыл тамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 538]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 819]
|-
|751
|[[Жезқазған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6579]
|-
|752
|[[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 4021]
|-
|753
|[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2245]
|-
|754
|[[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 824]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2457]
|-
|755
|[[Тоқтамыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7002]
|-
|756
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19201]
|-
|757
|[[Шиелі ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3904]
|-
|758
|[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 14432]
|-
|759
|[[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1518]
|-
|760
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7100]
|-
|761
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6111]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16843]
|-
|762
|[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 6570]
|-
|763
|[[Палеолит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 9448]
|-
|764
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11539]
|-
|765
|[[Бибісара Ерханқызы Асаубаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1225]
|-
|766
|[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2219]
|-
|767
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10606]
|-
|768
|[[Эрлинг Холанд]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 884]
|-
|769
|[[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 625]
|-
|770
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24569]
|-
|771
|[[Бұрыш (геометрия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 3789]
|-
|772
|[[Кельтеминар мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 563]
|-
|773
|[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11148]
|-
|774
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15761]
|-
|775
|[[Ұшықтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2831]
|-
|776
|[[Барақ хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5661]
|-
|777
|[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3708]
|-
|778
|[[Төреғали Төреəліұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5321]
|-
|779
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9353]
|-
|780
|[[Ғани Мұратбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4605]
|-
|781
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7353]
|-
|782
|[[Бекіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 2653]
|-
|783
|[[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2637]
|-
|784
|[[Өлім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 1460]
|-
|785
|[[Тама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5686]
|-
|786
|[[Әскери шен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 1023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5660]
|-
|787
|[[Шекті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5197]
|-
|788
|[[II Екатерина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1640]
|-
|789
|[[Ас беру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 6260]
|-
|790
|[[Өтте тас байлану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 4323]
|-
|791
|[[Қазақстан газеттері тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5812]
|-
|792
|[[Назарбаев Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2882]
|-
|793
|[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2002]
|-
|794
|[[Әл-Кәфирун сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7386]
|-
|795
|[[Созақ ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3697]
|-
|796
|[[Қазақ ұлттық өнер университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 728]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2830]
|-
|797
|[[Үйлену тойы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 2459]
|-
|798
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6474]
|-
|799
|[[Мысыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 1044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 6315]
|-
|800
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24321]
|-
|801
|[[Бату хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6539]
|-
|802
|[[Жыл күндерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6998]
|-
|803
|[[Астана LRT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 677]
|-
|804
|[[Қазақстан ғалымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4997]
|-
|805
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16726]
|-
|806
|[[Алтын Орда хандарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1081]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8242]
|-
|807
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17734]
|-
|808
|[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11573]
|-
|809
|[[Көлсай көлдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4620]
|-
|810
|[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 959]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8751]
|-
|811
|[[Ғарифолла Есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 1198]
|-
|812
|[[Орман қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 850]
|-
|813
|[[:Санат:Ресей өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6192]
|-
|814
|[[Ортаққор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3853]
|-
|815
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 7830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16826]
|-
|816
|[[Еуропа өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6615]
|-
|817
|[[Павлодар облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8175]
|-
|818
|[[Петр Моисеевич Поспелов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 370]
|-
|819
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8028]
|-
|820
|[[Күн күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 728]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 5127]
|-
|821
|[[Лэндон Донован]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 364]
|-
|822
|[[Азан шақырып ат қою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 6484]
|-
|823
|[[Шыңғыс хан әулеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 12335]
|-
|824
|[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1973]
|-
|825
|[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 1341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 11342]
|-
|826
|[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4002]
|-
|827
|[[Ақпараттық қауіпсіздік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1911]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10504]
|-
|828
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10771]
|-
|829
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21933]
|-
|830
|[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5862]
|-
|831
|[[Жаңа Зеландия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2957]
|-
|832
|[[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 1037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 5699]
|-
|833
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11535]
|-
|834
|[[Тырнақша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6457]
|-
|835
|[[:Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 466]
|-
|836
|[[Құрылтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 3718]
|-
|837
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9463]
|-
|838
|[[Дания]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2449]
|-
|839
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7925]
|-
|840
|[[Асхат Сергеевич Ниязов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 4664]
|-
|841
|[[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5812]
|-
|842
|[[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2744]
|-
|843
|[[Игельстром реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4687]
|-
|844
|[[Диуани хикмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 1112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10274]
|-
|845
|[[Жаңабай (Дулат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4312]
|-
|846
|[[Мөңке би Тілеуұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9269]
|-
|847
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 5742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 23028]
|-
|848
|[[Сабина Абайқызы Алтынбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1967]
|-
|849
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8710]
|-
|850
|[[Шкала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 609]
|-
|851
|[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4922]
|-
|852
|[[Жылқы аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3384]
|-
|853
|[[Грузия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4041]
|-
|854
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 2564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12391]
|-
|855
|[[Дыбыс қысымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 327]
|-
|856
|[[Қостанай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8320]
|-
|857
|[[Qazaqstan (телеарна)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 8094]
|-
|858
|[[Сарайшық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 1291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 6526]
|-
|859
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1991]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9891]
|-
|860
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19604]
|-
|861
|[[Темірқазық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 1363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 4994]
|-
|862
|[[Өт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82 664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82 4951]
|-
|863
|[[BINOM School]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=BINOM_School 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BINOM_School 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=BINOM_School 946]
|-
|864
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12398]
|-
|865
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15636]
|-
|866
|[[Лексика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6198]
|-
|867
|[[ДНҚ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 14094]
|-
|868
|[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4594]
|-
|869
|[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 3662]
|-
|870
|[[Бекет Мырзағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4837]
|-
|871
|[[Кетбұға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 3320]
|-
|872
|[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 751]
|-
|873
|[[Отырар апаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 1143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9106]
|-
|874
|[[Ыстықкөл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3566]
|-
|875
|[[Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1596]
|-
|876
|[[Бақ өсіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 468]
|-
|877
|[[Жиде]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 2999]
|-
|878
|[[Төтенше жағдай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2803]
|-
|879
|[[Құдалық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4036]
|-
|880
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12372]
|-
|881
|[[Баян-Өлгей аймағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 2709]
|-
|882
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15430]
|-
|883
|[[Оргазм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 1781]
|-
|884
|[[Сөзжасам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8210]
|-
|885
|[[Абақ Керей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3307]
|-
|886
|[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4714]
|-
|887
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6600]
|-
|888
|[[Мойын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1072]
|-
|889
|[[Қымыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 6014]
|-
|890
|[[Бекболат Әшекеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 2971]
|-
|891
|[[Моңғолия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7964]
|-
|892
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20162]
|-
|893
|[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3926]
|-
|894
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8024]
|-
|895
|[[Вагиналды секс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 969]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3801]
|-
|896
|[[Аустралия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 296]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9836]
|-
|897
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14072]
|-
|898
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9499]
|-
|899
|[[Философия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 1064]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 11273]
|-
|900
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17234]
|-
|901
|[[Қамар сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6342]
|-
|902
|[[Көнерген сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 9697]
|-
|903
|[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15536]
|-
|904
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 630]
|-
|905
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8282]
|-
|906
|[[Самарқан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2279]
|-
|907
|[[Өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12532]
|-
|908
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2612]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13280]
|-
|909
|[[Жәпек бытыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 541]
|-
|910
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8755]
|-
|911
|[[Сүйінші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3692]
|-
|912
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29590]
|-
|913
|[[Штифенхофен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 306]
|-
|914
|[[Мұса пайғамбар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4840]
|-
|915
|[[Орда (музыкалық топ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3794]
|-
|916
|[[Жәндіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5745]
|-
|917
|[[Никотин қышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 576]
|-
|918
|[[Темекі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 4407]
|-
|919
|[[Әсия Әйіпқызы Беркенова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1014]
|-
|920
|[[Сиыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 7352]
|-
|921
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18955]
|-
|922
|[[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 391]
|-
|923
|[[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5769]
|-
|924
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19809]
|-
|925
|[[Адам анатомиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4816]
|-
|926
|[[Тұрымтай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 587]
|-
|927
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11989]
|-
|928
|[[Тобықты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 1106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5179]
|-
|929
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9987]
|-
|930
|[[Zheka Fatbelly]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Zheka_Fatbelly 270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Zheka_Fatbelly 996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Zheka_Fatbelly 6167]
|-
|931
|[[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 130]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18259]
|-
|932
|[[Аркадий Кемерханұлы Топаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2020]
|-
|933
|[[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 2425]
|-
|934
|[[Бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1544]
|-
|935
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4959]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10188]
|-
|936
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5878]
|-
|937
|[[Жер тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3241]
|-
|938
|[[Канада]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5781]
|-
|939
|[[Ерке сылқым (күй)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6934]
|-
|940
|[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6932]
|-
|941
|[[Қазақстандағы дін]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 2866]
|-
|942
|[[SCAT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=SCAT 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=SCAT 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=SCAT 3172]
|-
|943
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9244]
|-
|944
|[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 2054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4306]
|-
|945
|[[Садыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 2782]
|-
|946
|[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1512]
|-
|947
|[[Минет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 279]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 4004]
|-
|948
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7195]
|-
|949
|[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3210]
|-
|950
|[[Қақбас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 1199]
|-
|951
|[[Ошақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5479]
|-
|952
|[[Саяси партия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3763]
|-
|953
|[[АИВ/ЖИТС]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 1332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 9961]
|-
|954
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39531]
|-
|955
|[[Сара Тастанбекқызы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 4067]
|-
|956
|[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7349]
|-
|957
|[[Сауд Арабиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5598]
|-
|958
|[[Адам ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 7293]
|-
|959
|[[Эссе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7252]
|-
|960
|[[Қазақстан астанасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7603]
|-
|961
|[[Сейіт Асқарұлы Қасқабасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1330]
|-
|962
|[[Қазақстан банктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5273]
|-
|963
|[[Ботай (қоныс)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 1698]
|-
|964
|[[Мекке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 3057]
|-
|965
|[[Жайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10246]
|-
|966
|[[Ағатай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1189]
|-
|967
|[[Отан сатқындары әйелдерінің Ақмола лагері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 1044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 5022]
|-
|968
|[[АҚШ тәуелсіздік декларациясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 986]
|-
|969
|[[Кюрасао]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 483]
|-
|970
|[[Қанжығалы руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4101]
|-
|971
|[[Айнымалы ток]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 2798]
|-
|972
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7328]
|-
|973
|[[Үлкен көз кесіртке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 453]
|-
|974
|[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3433]
|-
|975
|[[Маколей Калкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 542]
|-
|976
|[[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1591]
|-
|977
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8500]
|-
|978
|[[Аят әл-Курси]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3484]
|-
|979
|[[Бейсен Абайұлы Құранбек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4745]
|-
|980
|[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1052]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7048]
|-
|981
|[[Гарвард университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1779]
|-
|982
|[[Максимович рауғашы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 320]
|-
|983
|[[Қыз ұзату салттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6104]
|-
|984
|[[Оянған өлке (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2717]
|-
|985
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6086]
|-
|986
|[[Уақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5725]
|-
|987
|[[Сәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 2247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5285]
|-
|988
|[[Карта ойыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3556]
|-
|989
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14675]
|-
|990
|[[Ұлы Жібек Жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 417]
|-
|991
|[[Ән-Ниса сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3071]
|-
|992
|[[Адамаралық қарым-қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3915]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>jkqiq40mnzcgz7qo796hac2dkp9tj3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазақстан халық кеңесі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>775779</id>
    <revision>
      <id>3626191</id>
      <parentid>3625192</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9298" sha1="n4wj8zcmwxvr98bgprss6xdbwiwha72" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; 

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі тағайындайтын екі орынбасары болады.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын,  өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент лауазымға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://mazhilis.parlam.kz/media/draft_law/documents/920/2026-05-15/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7.docx Қазақстан Халық Кеңесі туралы Заң Жобасы]&lt;/ref&gt; Кеңес Хатшылығы 2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен құрылды.&lt;ref&gt;[https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-halyk-kenesinin-keybir-maseleleri-turaly-2690 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}
{{stub}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>n4wj8zcmwxvr98bgprss6xdbwiwha72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626203</id>
      <parentid>3626191</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <comment>/* Хатшылығы */</comment>
      <origin>3626203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9747" sha1="gndywjv8od4j3jr7oxp99pvo8p68lcr" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; 

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі тағайындайтын екі орынбасары болады.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын,  өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент лауазымға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://mazhilis.parlam.kz/media/draft_law/documents/920/2026-05-15/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7.docx Қазақстан Халық Кеңесі туралы Заң Жобасы]&lt;/ref&gt; Кеңес Хатшылығы 2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен құрылды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001343 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

; Хатшылық құрылымы (2026 ж.)
* Басшылық
* Этномәдени бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Мәслихаттармен және қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Ақпараттық-талдау бөлімі
* Әкімшілік бөлім&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}
{{stub}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>gndywjv8od4j3jr7oxp99pvo8p68lcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626204</id>
      <parentid>3626203</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3626204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9738" sha1="nrmm6pjmzn2xd98x6dhksclze2akhl3" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік орган
 |атауы                 = Қазақстан халық кеңесі
 |қысқартылған атауы    = 
 |шынайы атауы   = 
 |шынайы атауы1  = 
 |шынайы атауы2  = 
 |мемлекет = {{KAZ}}
 |құзыреті       = 
 |құзерет_тақырып_мәтіні = 
 |эмблема                = Emblem of Kazakhstan latin.svg
 |эмблеманың ені         = 120px
 |эмблеманың тақырыбы    = [[Қазақстан елтаңбасы]]
 |мөрі              = 
 |мөрдің ені        = 
 |мөрдің тақырыбы   = 
 |сурет             = 
 |сурет ені         = 
 |сурет тақырыбы    = 
 |құрылған жылы     = [[2026 жыл]] 
 |ізашары1          = [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] &lt;small&gt;(1995–2026)&lt;/small&gt;
 |ізашары2          = [[Ұлттық құрылтай]] &lt;small&gt;(2022–2026)&lt;/small&gt;
 |таратылған жылы   = 
 |ізбасары          = 
 |бағынады          = 
 |штаб-пәтері       = [[Астана]], Мәңгілік ел даңғылы, 4-үй
 |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |region_code      = 
 |қызметкерлер      = 
 |бюджет            = 
 |министрдің есімі1     = 
 |министрдің міндеті1   = 
 |министрдің есімі2     = 
 |министрдің міндеті2   = 
 |басшылықтың есімі1    = ''лауазым бос''
 |басшылықтың лауазымы1 = Төрағасы 
 |басшылықтың есімі2    = 126 
 |басшылықтың лауазымы2 = Мүшелер саны
 |жоғарыда тұрған мекеме      = 
 |бір мекемеге қарасты орган1 = 
 |бір мекемеге қарасты орган2 = 
 |құжат1           = 
 |сайты            = 
 |түсініктемелер   = 
 |карта            = 
 |карта ені        = 
 |картаның тақырыбы   = 
}}

'''Қазақстан халық кеңесі''' — Қазақстан халқының мүддесін білдіретін Қазақстанның жоғары консультативтік органы.

2026 жылы президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаевтың]] бастамасымен құрылды. 126 адамнан тұратын консультативтік орган [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]дың орнына келді.

== Тарихы ==
2026 жылғы 20 қаңтар күні Президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Ұлттық құрылтайдың V отырысында Қазақстанға қоғамның дамуына қатысты барлық мәселелер бойынша жалпыхалықтық диалог өткізу үшін жаңа ауқымды платформа қажет екенін айтты. [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] мен [[Ұлттық құрылтай]]ды өзінің тарихи миссиясын сәтті орындады деп бағалап, жаңа институт ретінде Қазақстан халық кеңесін құруды ұсынды.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot;&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2333526-qazaqstannyng-halyq-kengesi-qurylyp-ulttyq-quryltai-men-qazaqstan-halqy-assambleiasy-taratylady/ Қазақстанның Халық кеңесі құрылып, Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы ассамблеясы таратылады]&lt;/ref&gt; 

Қазақстан халық кеңесіне 2026 жылы қабылданған жаңа конституцияда VI бөлім және арнайы конституциялық заң арналған.&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/kogam/756665-zana-konstitucia-zobasy-kogamdyk-bakylau Жаңа Конституция жобасы: қоғамдық бақылау]&lt;/ref&gt;

== Құру тәртібі ==
Қазақстан халық кеңесі құрамына 126 адам кіреді: оның 42-сі этномәдени бірлестіктерден, 42-сі қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардан және 42-сі аймақтық мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден болады.

Қазақстан халық кеңесінің барлық мүшесін [[Қазақстан Республикасының Президенті|Президент]] тағайындайды, олардың өкілеттік мерзімі 4 жылды құрайды. Халық кеңесінің құрамы туралы ұсыныстарды Кеңес Хатшылығы қалыптастырып, Кеңес құрамын бекіту үшін Президентке жібереді.&lt;ref name=&quot;nurkz&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Атқаратын қызметі ==
Қазақстан халық кеңесі:
* мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту, Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттарын және жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілету жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейді;
* [[Қазақстан Құрылтайы|Құрылтайға]] заң жобаларын енгізеді;
* жалпыхалықтық [[референдум]] тағайындау туралы бастама көтереді;&lt;ref name=&quot;konstsot&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1159830?lang=kk Жаңа Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды]&lt;/ref&gt;
* әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съездерін, басқа да маңызды гуманитарлық форумдарды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді;
* Қазақстан Халық Кеңесінің функцияларын іске асыру үшін мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасайды;
* мемлекеттік органдар, ұйымдар және азаматтық қоғам институттары арасындағы жалпыұлттық диалогты қамтамасыз ету үшін әртүрлі іс-шараларды ұйымдастырады.&lt;ref name=&quot;joba&quot; /&gt;

== Құрылымы ==
Қазақстан халық кеңесінің
жоғары басшылық органы — Сессия, сессиялар аралығындағы кезеңде Халық кеңесіне басшылықты Төралқа жасайды.

Халық кеңесінің төрағасын кеңес мүшелері сайлайды, кандидатурасын Президент немесе кеңес мүшелерінің үштен бірі ұсынады. Халық кеңесі төрағасының ротациялық негізде төрағаның өзі тағайындайтын екі орынбасары болады.

Халық кеңесі тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар, жұмыс топтарын,  өзге де консультативтік-кеңесші органдар құруға құқылы.

== Хатшылығы ==
Халық кеңесінің қызметін оның Хатшылығы қамтамасыз етеді, оны бір мезгілде кеңес төрағасының орынбасары болатын Хатшылықтың басшысы басқарады. Басшыны кеңес мүшесі емес адамдар арасынан Президент лауазымға тағайындайды.&lt;ref name=&quot;joba&quot;&gt;[https://mazhilis.parlam.kz/media/draft_law/documents/920/2026-05-15/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B0%D0%B7.docx Қазақстан Халық Кеңесі туралы Заң Жобасы]&lt;/ref&gt; Кеңес Хатшылығы 2026 жылғы 2 шілдеде Президент жарлығымен құрылды.&lt;ref name=&quot;adilet&quot;&gt;[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U2600001343 Қазақстан Халық Кеңесінің кейбір мәселелері туралы]&lt;/ref&gt;

; Хатшылық құрылымы (2026 ж.)
* Басшылық
* Этномәдени бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Мәслихаттармен және қоғамдық кеңестермен өзара іс-қимыл бөлімі
* Ақпараттық-талдау бөлімі
* Әкімшілік бөлім&lt;ref name=&quot;adilet&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Қазақстан тақырыптарда}}

[[Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары]]</text>
      <sha1>nrmm6pjmzn2xd98x6dhksclze2akhl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері мұражайы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>776833</id>
    <revision>
      <id>3626099</id>
      <parentid>3567804</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lauragaka</username>
        <id>183149</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4031" sha1="0wt6vtzrgdx5fbrtuk5v3w4xbnomskd" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі
 |sort          = 
 |шынайы атауы   = 
 |логотипі        = 
 |логотип ені      = 
 |сурет             = Nevzorovs Museum.jpg
 |сурет ені          = 300px
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 24|lat_sec = 07
 |lon_dir = E|lon_deg = 80|lon_min = 15|lon_sec = 10
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты = 1985 жыл
 |орналасқан жері = [[Семей]], Пушкин көшесі, 108
 |түрі            = Өнер туындылары
 |келушілер саны  = 
 |директоры       = Татьяна Александровна Стромская
 |аялдама         = 
 |ашылу уақыты    = 
 |сайты           = https://nevzorovcollection.kz/
 |Commons         = 
}}
'''Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі''' ({{lang-ru|Музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых}}) — [[Семей]] қаласының әйгілі [[музей]]і. Қазақстандағы [[бейнелеу өнері]]нің ең қомақты жинақтарына кіретін осы нысанның негізі 1985 жылы қаланған.

Музей ғимараттары 1870 жылдары салынған және қаланың жергілікті маңызына кіретін ескерткіші болып саналады.

Атауы Невзоровтар жанұясының коллекциясына байланысты. 1988 жылы Юлий Владимирович Невзоров және оның жұбайы Антонина Михайловна мен қызы Юлия Юльевна мұражайға 500-ден астам өнер туындысын сыйға тартты. Арасында кеңестік, орыс және шетел суреттері мен гравюралары болды. 1990 жылы Мәскеудегі [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]] Батыс Еуропадан келген бірнеше туындыны сыйлады. 1991 жылы музей Невзоровтардың есімімен аталды.

Бүгінгі таңда мұнда 3600-ден астам өнер туындысы сақталады. Авторлардың ішінде [[Салихитдин Әбдісадықұлы Айтбаев|Салихитдин Айтбаев]], [[Айша Ғарифқызы Ғалымбаева|Айша Ғалымбаева]], [[Гүлфайрус Мәнсүрқызы Ысмайылова|Гүлфайрус Исмаилова]], [[Сергей Иванович Калмыков|Сергей Калмыков]], [[Әбілхан Қастеев]], [[Леонид Павлович Леонтьев|Леонид Леонтьев]], [[Евгений Матвеевич Сидоркин|Евгений Сидоркин]], [[Абрам Маркович Черкасский|Абрам Черкасский]] т. б.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы=Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске. Путеводитель|авторы=Киляоглова С. Р., Стромская Т. А., Ксенофонтова И. Б. и др.|жыл=2003|беттер=204|орын=Семипалатинск|баспа=Тенгри|isbn=9965-9382-0-2}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]</text>
      <sha1>0wt6vtzrgdx5fbrtuk5v3w4xbnomskd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626104</id>
      <parentid>3626099</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lauragaka</username>
        <id>183149</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кіріспе бөлімін өңдеді */</comment>
      <origin>3626104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4027" sha1="l5hqhw4rxxulhm3nef10op53exk0cw6" xml:space="preserve">{{Музей
 |атауы        = Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі
 |sort          = 
 |шынайы атауы   = 
 |логотипі        = 
 |логотип ені      = 
 |сурет             = Nevzorovs Museum.jpg
 |сурет ені          = 300px
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 24|lat_sec = 07
 |lon_dir = E|lon_deg = 80|lon_min = 15|lon_sec = 10
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты = 1985 жыл
 |орналасқан жері = [[Семей]], Пушкин көшесі, 108
 |түрі            = Өнер туындылары
 |келушілер саны  = 
 |директоры       = Татьяна Александровна Стромская
 |аялдама         = 
 |ашылу уақыты    = 
 |сайты           = https://nevzorovcollection.kz/
 |Commons         = 
}}
'''Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі''' ({{lang-ru|Музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых}}) — [[Семей]] қаласының әйгілі [[музей]]і. Қазақстандағы [[бейнелеу өнері]]нің ең қомақты жинақтарына кіретін осы нысанның негізі 1985 жылы қаланған.

Музей ғимараттары 1870 жылдары салынған және қаланың жергілікті маңызына кіретін ескерткіші болып саналады.

Атауы Невзоровтар жанұясының коллекциясына байланысты. 1988 жылы Юлий Владимирович Невзоров және оның жұбайы Антонина Михайловна мен қызы Юлия Юльевна мұражайға 500-ден астам өнер туындысын сыйға тартты. Арасында кеңестік, орыс және шетел суреттері мен гравюралары болды. 1990 жылы Мәскеудегі [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]] Батыс Еуропадан келген бірнеше туындыны сыйлады. 1991 жылы музей Невзоровтардың есімімен аталды.

Бүгінгі таңда мұнда 3600-ден астам өнер туындысы сақталады. Авторлардың ішінде [[Салихитдин Әбдісадықұлы Айтбаев|Салихитдин Айтбаев]], [[Айша Ғарифқызы Ғалымбаева|Айша Ғалымбаева]], [[Гүлфайрус Мәнсүрқызы Ысмайылова|Гүлфайрус Исмаилова]], [[Сергей Иванович Калмыков|Сергей Калмыков]], [[Әбілхан Қастеев]], [[Леонид Павлович Леонтьев|Леонид Леонтьев]], [[Евгений Матвеевич Сидоркин|Евгений Сидоркин]], [[Абрам Маркович Черкасский|Абрам Черкасский]] т. б.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы=Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске. Путеводитель|авторы=Киляоглова С. Р., Стромская Т. А., Ксенофонтова И. Б. и др.|жыл=2003|беттер=204|орын=Семипалатинск|баспа=Тенгри|isbn=9965-9382-0-2}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]</text>
      <sha1>l5hqhw4rxxulhm3nef10op53exk0cw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626112</id>
      <parentid>3626104</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lauragaka</username>
        <id>183149</id>
      </contributor>
      <origin>3626112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4027" sha1="mtnimjw8fk5d1oiyo0ljobdg76ak5y3" xml:space="preserve">{{Музей
 |атауы        = Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі
 |sort          = 
 |шынайы атауы   = 
 |логотипі        = 
 |логотип ені      = 
 |сурет             = Nevzorovs Museum.jpg
 |сурет ені          = 300px
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 24|lat_sec = 07
 |lon_dir = E|lon_deg = 80|lon_min = 15|lon_sec = 10
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты = 1985 жыл
 |орналасқан жері = [[Семей]], Пушкин көшесі, 108
 |түрі            = Өнер туындылары
 |келушілер саны  = 
 |директоры       = Татьяна Александровна Стромская
 |аялдама         = 
 |ашылу уақыты    = 
 |сайты           = https://nevzorovcollection.kz/
 |Commons         = 
}}
'''Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі''' ({{lang-ru|Музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых}}) — [[Семей]] қаласының әйгілі [[музей]]і. Қазақстандағы [[бейнелеу өнері]]нің ең қомақты жинақтарына кіретін осы нысанның негізі 1985 жылы қаланған.

Музей ғимараттары 1870 жылдары салынған және қаланың жергілікті маңызына кіретін ескерткіші болып саналады.

Атауы Невзоровтар жанұясының коллекциясына байланысты. 1988 жылы Юлий Владимирович Невзоров және оның жұбайы Антонина Михайловна мен қызы Юлия Юльевна мұражайға 500-ден астам өнер туындысын сыйға тартты. Арасында кеңестік, орыс және шетел суреттері мен гравюралары болды. 1990 жылы Мәскеудегі [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]] Батыс Еуропадан келген бірнеше туындыны сыйлады. 1991 жылы музей Невзоровтардың есімімен аталды.

Бүгінгі таңда мұнда 5500-ден астам өнер туындысы сақталады. Авторлардың ішінде [[Салихитдин Әбдісадықұлы Айтбаев|Салихитдин Айтбаев]], [[Айша Ғарифқызы Ғалымбаева|Айша Ғалымбаева]], [[Гүлфайрус Мәнсүрқызы Ысмайылова|Гүлфайрус Исмаилова]], [[Сергей Иванович Калмыков|Сергей Калмыков]], [[Әбілхан Қастеев]], [[Леонид Павлович Леонтьев|Леонид Леонтьев]], [[Евгений Матвеевич Сидоркин|Евгений Сидоркин]], [[Абрам Маркович Черкасский|Абрам Черкасский]] т. б.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы=Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске. Путеводитель|авторы=Киляоглова С. Р., Стромская Т. А., Ксенофонтова И. Б. и др.|жыл=2003|беттер=204|орын=Семипалатинск|баспа=Тенгри|isbn=9965-9382-0-2}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]</text>
      <sha1>mtnimjw8fk5d1oiyo0ljobdg76ak5y3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626119</id>
      <parentid>3626112</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4031" sha1="52pcqxbbpv8j8hva9nn17ueebl1335b" xml:space="preserve">{{Мұражай
 |атауы        = Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі
 |sort          = 
 |шынайы атауы   = 
 |логотипі        = 
 |логотип ені      = 
 |сурет             = Nevzorovs Museum.jpg
 |сурет ені          = 300px
 |сурет атауы         = 
 |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 24|lat_sec = 07
 |lon_dir = E|lon_deg = 80|lon_min = 15|lon_sec = 10
 |region          = 
 |CoordScale      = 
 |құрылған уақыты = 1985 жыл
 |орналасқан жері = [[Семей]], Пушкин көшесі, 108
 |түрі            = Өнер туындылары
 |келушілер саны  = 
 |директоры       = Татьяна Александровна Стромская
 |аялдама         = 
 |ашылу уақыты    = 
 |сайты           = https://nevzorovcollection.kz/
 |Commons         = 
}}
'''Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі''' ({{lang-ru|Музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых}}) — [[Семей]] қаласының әйгілі [[музей]]і. Қазақстандағы [[бейнелеу өнері]]нің ең қомақты жинақтарына кіретін осы нысанның негізі 1985 жылы қаланған.

Музей ғимараттары 1870 жылдары салынған және қаланың жергілікті маңызына кіретін ескерткіші болып саналады.

Атауы Невзоровтар жанұясының коллекциясына байланысты. 1988 жылы Юлий Владимирович Невзоров және оның жұбайы Антонина Михайловна мен қызы Юлия Юльевна мұражайға 500-ден астам өнер туындысын сыйға тартты. Арасында кеңестік, орыс және шетел суреттері мен гравюралары болды. 1990 жылы Мәскеудегі [[А.С. Пушкин атындағы бейнелеу өнерінің мемлекеттік мұражайы]] Батыс Еуропадан келген бірнеше туындыны сыйлады. 1991 жылы музей Невзоровтардың есімімен аталды.

Бүгінгі таңда мұнда 5500-ден астам өнер туындысы сақталады. Авторлардың ішінде [[Салихитдин Әбдісадықұлы Айтбаев|Салихитдин Айтбаев]], [[Айша Ғарифқызы Ғалымбаева|Айша Ғалымбаева]], [[Гүлфайрус Мәнсүрқызы Ысмайылова|Гүлфайрус Исмаилова]], [[Сергей Иванович Калмыков|Сергей Калмыков]], [[Әбілхан Қастеев]], [[Леонид Павлович Леонтьев|Леонид Леонтьев]], [[Евгений Матвеевич Сидоркин|Евгений Сидоркин]], [[Абрам Маркович Черкасский|Абрам Черкасский]] т. б.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы=Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске. Путеводитель|авторы=Киляоглова С. Р., Стромская Т. А., Ксенофонтова И. Б. и др.|жыл=2003|беттер=204|орын=Семипалатинск|баспа=Тенгри|isbn=9965-9382-0-2}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Абай облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан мұражайлары]]</text>
      <sha1>52pcqxbbpv8j8hva9nn17ueebl1335b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украин асханасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>779001</id>
    <revision>
      <id>3625997</id>
      <parentid>3584003</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T21:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3625997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24683" sha1="ifyi31zj8adcq2rdss14066dm8lkblv" xml:space="preserve">[[Сурет:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|нобай|[[Львов]] мәдени мейрамханасындағы украинның қарапайым тағамы]]

'''Украин асханасы''' ({{lang-uk|Українська кухня}}) — [[Украина]] халқының және [[украиндар]]дың ұлттық тағамы. Ежелгі тарихы бар бұл тағамдар&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot;&gt;{{Cite web|url=https://qazaqstan.tv/news/106795 |title=Украин халқының қандай тағамын білесіз? |language=kk |publisher=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]] |date=2016-02-13 |accessdate=2026-04-14}}&lt;/ref&gt; құрамында [[қара топырақ]]тан өсетін өсімдіктерге толы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foodbycountry.com/Spain-to-Zimbabwe-Cumulative-Index/Ukraine.html |title=Food in Ukraine – Ukrainian Food, Ukrainian Cuisine – traditional, popular, dishes, recipe, diet, history, common, meals, staple |language=en |work=www.foodbycountry.com}}&lt;/ref&gt; Дәстүрлі украин тағамдарын әзірлеу жиі күрделі болады – «алдымен олар қуырылады немесе қайнатылады, содан кейін бұқтырылады немесе пеште пісіріледі. Бұл — украин асханасының ең айқын ерекшелігі».&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ukrainian National Food and Cuisine |url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |language=en |work=ukrainetrek.com}}&lt;/ref&gt;

Украинның басты тағамы — қызылшадан жасалатын [[Борщ|қызыл борщ]] атты сорпа.&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qazaqstan15&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;azat-almaty&quot; /&gt; [[Вареники]] атты пісірілген тұшпараға ұқсас тағам мен [[голубцы]] делінетін қырыққабат орамасы да ұлттың сүйікті тағамдары қатарына жатады және дәстүрлі украин мейрамханаларында жиі ұсынылады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.activeukraine.com/five-best-ukraine-traditional-foods/ |title=5 Best Ukraine traditional Foods |language=en |work=activeukraine.com}} {{Wayback|date=2013-08-14 |url=https://web.archive.org/web/20130814200425/http://activeukraine.com/five-best-ukraine-traditional-foods/}}&lt;/ref&gt;

Асхана әсіресе [[бидай]]дың, жалпы алғанда дәнді дақылдардың маңыздылығын ерекше атап көрсетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.infoplease.com/askeds/bread-basket-europe|title=The Bread Basket of Europe|language=en|publisher=InfoPlease}}&lt;/ref&gt; Украин тағамдарының басым бөлігі ежелгі шаруалар тағамдарынан шыққан, олар [[қара бидай]] сияқты мол дәнді ресурстарға, сондай-ақ [[картоп]], [[қырыққабат]], [[саңырауқұлақтар]] мен [[қызылша]] сияқты негізгі көкөністерге негізделген. Украин тағамдары дәстүрлі [[Славяндар|славяндық]] тәсілдерді де, басқа [[еуропа]]лық әдістерді де қамтиды, бұл — ұзақ жылдар бойы болған шетелдік ықпал мен басқарудың нәтижесі. Кейде шетелдегі [[украин диаспорасы]]ның тағамы Украинадағы украин асханадан ерекшеленеді.&lt;ref name=&quot;qazaqstan15&quot;&gt;{{Cite web|url=https://qazaqstan.tv/news/104483 |title=«Ас болсында» - украин асханасы |language=kk |publisher=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]] |date=2015-11-14 |accessdate=2026-04-14}}&lt;/ref&gt;

[[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Кеңес өкіметі кезеңінде]] украин асханасы айтарлықтай [[стандарттау]]дан өтті, ал тұтыну тауарларының жетіспеушілігі көптеген түпнұсқа рецепттердің жоғалуына немесе олардың жеңілдетілген нұсқалармен алмастырылуына әкелді. Кеңестік кезеңде сондай-ақ басқа асханалардан көптеген тағамдар украиндардың күнделікті рационына енгізілді. [[КСРО ыдырауы|Украина тәуелсіздік алған]]нан кейін [[нарықтық экономика]]ның дамуы елдегі ас дайындау тәжірибесінде жаңа үрдістердің пайда болуына себеп болды, мысалы, өнеркәсіптік түрде дайындалған жартылай фабрикаттардың таралуы және [[мейрамхана]] мәдениетінің дамуы. Қазіргі украин асханасы жаңа тәсілдер мен ингредиенттерді қолданумен ерекшеленеді, бірақ сонымен бірге көптеген дәстүрлі элементтерді де сақтап келеді.

Уақыт өте келе украин тағамдары басқа да [[славян халықтары]]ның тағамдарына тараған.&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot; /&gt; [[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]] телеарнасы украин асханасын үш категорияға бөледі: [[шошқа еті]], [[Тұздау|тұздалған]] [[көкөніс]] пен [[нан]]дар. Телеарна сайты, оған қоса, [[құймақ]]тар маңызын да айтып кетеді.&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot; /&gt;

== Украина мәдени мұрасының тағамдары ==
[[Сурет:Сахновщинський коровай.jpg|нобай|Селезнёвкалық злеванка, [[Луганск облысы]]]]

[[ЮНЕСКО]]-ның Украинадағы [[материалды емес мәдени мұра]]лар тізіміне осы тағамдар енеді:&lt;ref&gt;[https://uccr.org.ua/nks/elementy-nks/The National List of Elements of the Intangible Cultural Heritage of Ukraine]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (03/24/2025)&lt;/ref&gt;
*Авдеевка ботқасы — [[Авдеевка]]дан шыққан сүт, жұмыртқа және сары маймен пісірілген тәтті күріш ботқасы;
*[[Баница]] — [[бессарабия]]лық ірімшік пирогы;
*[[Борщ]] — көбіне қызылшадан жасалатын сорпа;
*Бузинник — [[аюбадам]]нан жасалған тәтті тағам;
*[[Голубцы]] — қырыққабат орамалары;
*[[Гуцулдар|Гуцулдық]] [[брынза]] — [[гуцулдар]]дың қой сүтінен жасалған ірімшігі;
*[[Засыпана капуста]] — қырыққабат пен ботқадан жасалған тағам;
*[[Зозуля]] — тары мен көкнәр дәнінен жасалған тәтті ботқа;
*[[Кибинай]] — [[қарайымдар]]дың еті бар пирогы;
*[[Левкар]] — [[закарпатье]]лік қантсыз қара өрік тосабы;
*[[Плацинда]] — бессарабиялық ірімшік пирогы;
*Псатырь — [[Украинадағы гректер]]дің дәстүрлі наны;
*[[Сахновщина]]лық [[каравай]] — Сахновщинадан шыққан дәстүрлі нан;
*[[Слобожанщина]]лық [[панянки]] — безендірілген имбирь печеньелері;
*Селезнёвкалық злеванка — [[селезнёвка (Луганск облысы)|селезнёвка]]лық ет пен картоп қосылған ботқа. Бұл тағамның сұйық және қатты бөліктері бөлек беріледі;
*[[Шибөрек|Чиберек]], не [[янтық]] — [[Қырым татарлары]]ның тартылған ет салынған қуырылған бәліштері;
*Яворов пирогы — картоп пен қарақұмықтан жасалған [[яворов]]тық пирог.

== Сорпалары ==
=== Борщ ===
[[Сурет:Borscht served.jpg|нобай|оңға|[[Борщ]] украин халқының басты тағамы делінеді&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qazaqstan15&quot; /&gt;]]

Бірнеше деректер украин халқының басты тағамы деп [[борщ]] сорпаны белгілейді.&lt;ref name=&quot;qazaqstan16&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;qazaqstan15&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;azat-almaty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-almaty-action-in-support-of-ukraine/31796654.html |title=&quot;Кемел Жемелевич&quot;, вышиванка, нағыз борщ. Алматыда Украинаға арналған шара өтті |language=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |last=Троценко |first=Петр |date=2022-04-11 |accessdate=2026-04-14}}&lt;/ref&gt;

Борщ көбіне қызыл болса да, оның ингредиенттері кейде өзгеше де болады:
*''[[Борщ|Червоний борщ]]'' (''қызыл борщ'', көбіне жай ''борщ'' делінеді) — қызылша, қырыққабат, картоп, қызанақ, сәбіз, пияз, сарымсақ пен аскөктен жасалған көкөніс сорпасы.&lt;ref name=&quot;Ukrainecuisine&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ukraine.com/cuisine/ |title=Cuisine – Flavors and Colors of Ukrainian Culture. |language=en |accessdate=2011 |work=Ukraine.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ukrainenationalmeals&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukraine National Food, Meals and Cookery |language=en |work=Ukrainetrek.com |accessdate=2011}}&lt;/ref&gt; Украин борщының шамамен 30 түрі бар.&lt;ref name=&quot;Ukrainenationalmeals&quot; /&gt; Оның құрамына ет немесе балық қосылуы мүмкін.&lt;ref name=&quot;Ukrainecuisine&quot; /&gt; Қазіргі нұсқасы әдетте қызанақ немесе қызанақ өнімдерімен (мысалы, томат пастасы) қышқылдандырылса, дәстүрлі түрде оның орнына қызылша квасы қолданылған.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Artiukh |first=Lidiia |url=https://archive.org/details/artyukh1977/page/53/mode/1up?view=theater |publisher=Naukova Dumka |year=1977 |location=Kyiv |pages=53–55 |title=Українська народна кулінарія. Історико-етнографічне дослідження}}&lt;/ref&gt;
*''[[Қымыздық сорпа|Зелений борщ]]'' (''жасыл борщ''), не ''щавелевий борщ'' (''қымыздық сорпа'') — қымыздық пен түрлі көкөністерден жасалған, су немесе сорпа (бульон) негізіндегі көже; үстіне туралған қайнатылған жұмыртқа және қаймақ қосылып беріледі.
*''[[Борщ|Холодний борщ]]'' (''суық борщ''), не ''холодник'' — қаймақ, ашыған сүт, айран немесе йогурт сияқты қышқыл сүт өнімдерімен араластырылған көкөніс пен қызылша сорпасы; суық күйде, үстіне қайнатылған жұмыртқа қосылып беріледі.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Debra |date=2023-07-14 |title=Cold Borscht |url=https://finefoodsblog.com/cold-borscht/ |accessdate=2025-02-19 |publisher=Fine Foods Blog |language=en}}&lt;/ref&gt;
*''Білий борщ'' (''ақ борщ'') әр аймақта түрлі сорпа түрлерін білдіреді. [[Подолье]]нің оңтүстігінде ақ борщ жаңа қант қызылшасынан, бұршақтан және көкөністерден дайындалады.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Volodymyrova |first=Vitalina |date=2020-09-26 |title=Цукровий буряк у борщ додають на півдні Вінниччини |url=https://33kanal.com/news/104019.html |language=uk |work=33 Kanal}}&lt;/ref&gt; [[Гуцулдар|Гуцул]] аймағында ол ашытылған ақ қызылша мен оның сұйықтығынан ([[квас]]), пияздан, сәбізден, қаймақтан және карпат ореганосынан жасалады.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-02-18 |title=Гуцульський борщ з білим буряком. Неймовірний рецепт з Карпат |url=https://besahy.com/recepty/gutsulskiy-borshch |language=uk |publisher=Nashi Besahy}}&lt;/ref&gt; Полесьеде оның құрамына қант қызылшасы, қызылша квасы, қырыққабат, саңырауқұлақ, картоп және жаңа піскен шөптер кіреді.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Maslova |first=Iryna |date=2022-09-23 |title= |title=На Житомирщині приготували автентичний борщ незвичайного кольору |url=https://shuba.life/articles/6617-na-zhitomirshini-prigotuvali-avtentichnij-borsh-nezvichajnogo-koloru |language=uk |publisher=Shuba}}&lt;/ref&gt;

2022 жылғы шілдеде, [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] барысында, [[ЮНЕСКО]] борщты Украина тағамы деп таныды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mail.kz/kz/news/kz-news/yunesko-borshchty-ukraina-tagamy-dep-tanydy |title=ЮНЕСКО борщты Украина тағамы деп таныды |language=kk |work=mail.kz |date=2022-06-02 |accessdate=2026-04-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nege.kz/news/ukrain_tagami_unesko_tizimine_endi_20220703084625 |title=Украин тағамы ЮНЕСКО тізіміне енді |language=kk |work=nege.kz |date=2022-06-03 |accessdate=2026-04-14}}&lt;/ref&gt;

=== Өзге сорпалар ===
[[Сурет:Grechka-sup 038.jpg|нобай|Қарақұмық көже]]
* ''[[Бұршақ көже|Гороховий суп]]'' (''бұршақ көже''): кептірілген бұршақ пен көкөністен жасалған сорпа, жиі нанмен бірге беріледі.
* ''Гречаний суп'' (''қарақұмық көже''): қарақұмық, көкөніс пен кейде еттен жасалған сорпа.
* ''[[Затируха|Затірка]]'' (''затируха''): ұсақ түйіршіктер қосылған көкөніс немесе ет сорпасы.
* ''Капусняк'' (''қырыққабат көже''): қырыққабат, шошқа еті, [[сало]], бұршақтан жасалған көже, қаймақпен беріледі.
* ''[[Рассольник|Росольник]]'' (''рассольник''): сүрленген қиярдан жасалған көже.
* ''[[Солянка]]'': еттен, балықтан немесе саңырауқұлақтан, сондай-ақ түрлі көкөністер мен тұздалған қиярлардан дайындалатын қою, ащы әрі қышқыл сорпа.
* ''Юшка'': мөлдір сорпа; ең кең таралған түрі — ''рыбна юшка'' (''балық юшка''), ол сазан, табан балық, сом немесе тіпті тікенек балық сияқты түрлі балықтардан дайындалады. Тағы бір жиі кездесетін түрі — ''грибна юшка'' (''саңырауқұлақ юшка'').

== Салаттар мен тәбет ашарлар ==
[[Сурет:Holodets.jpg|нобай|Холодець]]

*''[[Брынза|Бринза]]'' (''брынза''): ақ ірімшік немесе [[Карпат таулары|Карпат аймақтары]]нан шыққан қой не сиыр сүтінен жасалған ірімшік.
*''[[Колбаса|Ковбаса]]'' (''колбаса''): шошқа, сиыр немесе тауық етінен жасалған түрлі ысталған немесе қайнатылған шұжық түрлері. Оның ерекше бір түрі — ''кров'янка'', яғни қан шұжығы.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2018-01-20 |title=Кров'янка. Bloody sausage. One of the most famous dishes of Ukrainian cuisine |url=https://steemit.com/food/@shady/krov-yanka-bloody-sausage-one-of-the-most-famous-dishes-of-ukrainian-cuisine |accessdate=2025-02-19 |publisher=Steemit |language=en}}&lt;/ref&gt;
*''[[Сало]]'': малдың тұздалған майы. Әдетте туралған күйде, нанмен, пиязбен және желкек немесе ащы қыша тұздығымен бірге беріледі. Сондай-ақ оны қуырып (''шкварки'') немесе қайнатып та жейді.
*''[[Уылдырық|Ікра]]'' (''уылдырық''): май жағылған нан тілімдерінің үстіне қойылып беріледі.
*''Холодець'' (''холодец''): еттен немесе балықтан жасалатын, желе тәрізді тағам.
*''[[Оливье (салат)|Оливье]]'': қайнатылған және туралған картоп, тұздалған қияр, қайнатылған жұмыртқа, пісірілген тауық еті немесе ветчина, пияз бен бұршақ қосылып, майонезбен араластырылған салат.
*''[[Винегрет|Вінегрет]]'': қайнатылған және туралған қызылша, ашытылған қырыққабат, қайнатылған картоп, пияз бен сәбіз, кейде тұздалған қияр қосылып, күнбағыс майы мен тұзбен араластырылған салат.

== Нан мен бидай ==
[[Сурет:Martiniouk Paska.JPG|нобай|Украин дәстүрлі [[паска]]сы]]

Нан мен бидай өнімдері украин асханасында маңызды орын алады. Француз жазушысы [[Оноре де Бальзак]] 1848 жылғы Украинаға сапары кезінде нанның 77 жергілікті түрін санағанын айтқан.&lt;ref name=&quot;sho&quot;&gt;{{Cite web|title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки|date=2018-08-24 |url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/|language=uk|accessdate=2025-08-13}}&lt;/ref&gt; Мереке кезінде украин нан өнімдерінің бетіне жасалатын әшекейлер өте күрделі әрі сәнді болады.
*''[[Бабка]]'': [[Пасха]] наны, әдетте мейіз бен басқа кептірілген жемістер қосылған тәтті қамырдан жасалады. Көбіне биік, цилиндр пішінді қалыпта пісіріледі.
*''[[Бублик]]'': пісірер алдында қайнатылған қамырдан жасалатын сақина тәрізді нан-тоқаш. Ол [[бейгл]]ге ұқсайды, бірақ әдетте сәл үлкенірек және тесігі кеңірек болады.
*''[[Калач|Колач]]'': көбіне [[Рождество]] мен жерлеу рәсімдерінде ұсынылатын сақина тәрізді нан. Қамыры өріліп, жиі үш жіптен жасалады — бұл [[Қасиетті Үштік]]ті білдіреді. Өрім шеңберге келтіріліп, өмір мен отбасының тұйық циклін бейнелейді.
*''[[Коровай]]'': колачқа ұқсас, үйлену тойларында жиі пісірілетін дөңгелек өрме нан. Оның үсті көбіне құстар, не гүлдермен безендіріледі.
*''[[Паляниця]]'': кәдімгі пісірілген нан (украин тілін білмейтіндер үшін айтылуы қиын сөз ретінде белгілі).
*Тұзды ''[[пампушка]]'': жұмсақ, үлпілдек нан-тоқаштар немесе қуырылған қамыр бөліктері, үстіне сарымсақ майы жағылады.
*''[[Паска]]'': Пасха мерекесіне жасалатын дәстүрлі тәтті нан.

== Басты астары ==
*''[[Бануш]]'', не ''банош'': жүгері ұнынан жасалатын ботқа тәрізді тағам.
*[[Киев котлеті]] (''котлета по-київськи''): сары май мен жаңа піскен шөптер салынған [[Киев]] стиліндегі тауық [[котлет]]і.
*''[[Драники|Деруни]]'': картоптан жасалатын құймақ, әдетте қаймақпен бірге беріледі.
*Балық (''риба''): түрлі түрде әзірлене алады.
*''[[Галушкалар|Галушки]]'': ашытылған қамырды буға пісіріп жасалатын дәстүрлі украин тағамы; сорпаға қосымша ретінде немесе түрлі салмалармен жеке тағам ретінде беріледі. [[Полтава]] қаласына тән нұсқасы — тауық еті мен қаймақ қосылған галушки.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Справжні полтавські галушки від Інни Поперешнюк|url=https://klopotenko.com/spravzhni-poltavski-galushky-vid-inny-popershnyuk/|language=uk|accessdate=2026-03-05}}&lt;/ref&gt;
*''[[Голубцы|Голубці]]'': қырыққабат жапырақтарына (кейде жүзім жапырағына) күріш немесе тары салмасы оралып жасалатын тағам; ішіне тартылған сиыр немесе шошқа еті қосылуы мүмкін, пиязбен бірге бұқтырылады және томат соусы, қаймақ немесе шошқа майымен беріледі.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Pochle͏̈bkin |first=Vilʹjam V. |url=https://bibleoftaste.com/ukrainian-home-cooking/ |title=Nationale Küchen die Kochkunst der sowjetischen Völker |date=1988 |isbn=978-3-7304-0053-1 |edition=2., überarb. Aufl |location=Moskau |oclc=75011701}}&lt;/ref&gt;
*''[[Гуляш]]'': жалпы бұқтырма тағамын білдіреді. Кейде нақты гуляштың [[закарпатье]]лік нұсқасын білдіреді.
*''Каша'' (''[[ботқа]]''): әдетте қарақұмық, бидай, арпа, қара бидай, тары, күріш, сұлы немесе жүгеріден жасалады. Ерекше бір түрі — қуырылған шошқа майы мен пияз қосылған қарақұмық ботқасы (''кaша гречана зі шкварками'').
*''Картопляники'': ұн мен жұмыртқа қосылған картоп езбесінен жасалып қуырылған түйіршіктер; ішіне салма салынуы мүмкін.
*''Котлети'' немесе ''січеники'' (''[[котлет]]тер'', ''[[фрикадельки]]''): тартылған ет немесе балық қосылған пияз, шикі жұмыртқа, нан үгіндісі немесе нанмен араластырылып, кейде сарымсақ пен сүт қосылып, майда қуырылады және кейде нан үгіндісіне аунатылады.
*''[[Вареники]]'': тұшпаралар түрі.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Украин асханасы| ]]</text>
      <sha1>ifyi31zj8adcq2rdss14066dm8lkblv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фидес — Мажарстан азаматтық одағы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>779391</id>
    <revision>
      <id>3626012</id>
      <parentid>3600246</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T03:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18470" sha1="qw1v59d52tda48t37lkj5n488g20f6y" xml:space="preserve">{{Партия
| партия атауы   = Фидес — Мажарстан азаматтық одағы
| шынайы атауы   = {{lang-hu|Fidesz — Magyar Polgári Szövetség}}
| аббревиатура   = Fidesz
| логотипі       = Fidesz 2015.svg
| логотип ені    = 200px
| сурет атауы    = Фидес логотипі
| партия түсі    = #FF6A00
| басшысы        = [[Виктор Орбан]]
| басшы орынбасары = 
| лауазым        = 
| лауазым иесі   = 
| лауазым1       = 
| лауазым иесі1  = 
| лауазым2       = 
| лауазым иесі2  = 
| негіздеуші     = [[Виктор Орбан]], [[Габор Фодор]], [[Ласло Кёвер]], Иштван Байкай, Жолт Байер, Тамаш Дойч, Жолт Немет және Йожеф Сайер
| құрылуы        = [[30 наурыз]] [[1988]]
| таратылуы      = 
| штаб-пәтері    = Visi Imre utca 6, 1089, [[Будапешт]]
| идеологиясы    = [[орбанизм]], &lt;br&gt; [[оңшыл популизм]], [[еуроскептицизм]]
| интернационалы = {{ту|БҰҰ}} [[Центристтік демократиялық интернационал]]&lt;br&gt;{{ту|Еуропа одағы}} [[Patriots.eu]]
| одақтастар        = [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|Христиан-демократиялық халық партиясы]] (ХДХП)
| жастар ұйымы      = Fidelitas
| мүшелер саны      = 40 320 адам ([[2011]])
| ұраны             = 
| Төменгі палатадағы орындар           = {{Партия/Орындар|44|199|#FF6A00}}
| Төменгі палатадағы орындар_параметр  = [[Мажарстан Мемлекеттік жиналысы|Мемлекеттік жиналыста]]
| Жоғарғы палатадағы орындар           = 
| Жоғарғы палатадағы орындар_параметр  = 
| Еуропарламенттегі орындар            = {{Партия/Орындар|10|21|#FF6A00}}
| әнұраны           = 
| партиялық мөр     = 
| тұлғалар          = 
| ресми сайты       = http://www.fidesz.hu
}}
'''Фидес — Мажарстан азаматтық одағы''' ({{Lang-hu|Fidesz — Magyar Polgári Szövetség}}; '''Жас демократтар альянсы''' ретінде құрылған) — [[Мажарстан|Мажарстандық]] [[Ультраоңшылдар|ультраоңшыл]] [[Консерватизм|консервативті]] [[саяси партия]], елдегі ең ірі партиялардың бірі. 2010 жылдан 2026 жылға дейін Мажарстанда билеуші партия болды және Мемлекеттік жиналыста депутаттық мандаттардың басым көпшілігіне ие болды.

== Жас демократтар альянсы (1988—1995) ==
1988 жылғы 30 наурызда 37 антикоммунистік студент Жас демократтар альянсын ({{Lang-hu|'''F'''iatal '''D'''emokraták '''S'''zövetsége}}), қысқаша '''Фидес''' ({{Lang-hu|Fidesz}}) партиясын құрды. 1990 жылы Мажарстанның коммунизмнен кейінгі кезеңдегі алғашқы еркін парламенттік сайлауында Альянс 8,95% дауыс жинап, 22 депутаттан тұратын өз фракциясын құрды. 1992 жылы партия [[Либералды интернационал]]ға қабылданды. 

1992–93 жылдары партия вице-президенті [[Виктор Орбан]] мен [[Габор Фодор]] бастаған либералды топ арасындағы ішкі тартыста Орбан жеңіске жетті. Бұл партияның оңшыл консервативті бағытқа ауысуына жол ашты. Осыдан кейін Фодор бастаған либералды қанат партиядан кетіп, [[Еркін демократтар альянсы]]на қосылды.

Ішкі іріткі салдарынан 1994 жылғы сайлауда Фидес небары 7,02% дауыс пен 20 мандатқа ие болды.

== Фидес — Мажарстан азаматтық партиясы (1995—2003) ==
1995 жылы Жас демократтар одағы атауын Фидес — Мажарстан азаматтық партиясы ({{Lang-hu|Fidesz—MPP}}) деп өзгертті. 1998 жылғы мамырдағы парламенттік сайлауда партия жеңіске ие болды; ол 28,18% дауыс жинап, парламенттегі 386 орынның 148-ін алды. [[Тәуелсіз ұсақ қожалықтар партиясы]]мен және [[Мажарстан демократиялық форумы]]мен коалиция құра отырып, Фидес өзінің жетекшісі, сол кезде 35 жастағы Виктор Орбан бастаған үкіметті жасақтады.

2000 жылдың соңында партияның саяси бағытын өзгерту процесі аяқталды. Қараша айында Фидес Либералды интернационалдан шығып, [[Еуропалық халық партиясы]]на қосылды. Сол жылдың желтоқсанында партия [[Еуропалық демократиялық одақ]]тың мүшесі болды.

2002 жылғы сайлауда Фидес 41,07% дауыс жинап, парламенттегі өкілдігін 147 депутаттан 164-ке дейін арттырса да, басқарушы коалиция жалпы есепте небары 188 мандат алды. Соның салдарынан партия биліктен кетіп, оппозицияға ауысуға мәжбүр болды.

== Фидес — Мажарстан азаматтық одағы (2003 жылдан бастап) ==
[[Сурет:Kampánystart (2).jpg|солға|нобай|275x275 нүкте|«Фидес» партиясының 2022 жылғы сайлауалды үгіт-насихаты]]
2003 жылы партия атауы Фидес — Мажарстан азаматтық одағы болып өзгертілді. Сонымен қатар, жаңа жарғы қабылданып, оған сәйкес партия төрағасының өкілеттіктері кеңейтілді. Жаңартылған ұйымның басшысы болып Виктор Орбан қайта сайланды. 

Партия 2004 жылғы [[Еуропалық парламент]] сайлауында 47,4% дауыс жинап, 12 мандатқа ие болды, бұл Мажарстанға тиесілі орындардың жартысын құрады. 2006 жылғы сәуірдегі парламенттік сайлауда Фидес [[Христиан-демократиялық халық партиясы (Мажарстан)|Христиан-демократиялық халық партиясы]]мен (ХДХП) коалиция құрып қатысқанымен, үкіметті жасақтай алмады. Екі партия бірігіп 42,03% дауыс жинап, 164 мандат алды, оның 141-і Фидеске тиесілі болды. 

2009 жылғы Еуропарламент сайлауында Фидес—ХДХП коалициясы 56,4% дауыспен зор жеңіске жетіп, Мажарстанға бөлінген 22 мандаттың 14-ін иеленді (13 орын — Фидес, 1 орын — ХДХП).

2010 жылғы парламенттік сайлауда ХДХП-мен коалиция құрған партия дауыс берудің бірінші айналымда — ақ орындардың басым бөлігіне ие болды (386 орынның 206-сы). Фидес—ХДХП кандидаттары 176 бір мандатты округтің 119-ында абсолютті көпшілік дауысқа ие болса, қалған 57 округтің 56-сында салыстырмалы басымдыққа ие болды. Екінші айналымда Фидес—ХДХП кандидаттары қалған 57 округтің 53-інде жеңіске жетті. Нәтижесінде Фидес бастаған коалиция 386 орынның 263-ін (68,1%) иеленді, оның 226-сы тікелей Фидеске тиесілі болды. Сайлаудан кейін коалиция Виктор Орбан бастаған үкіметті жасақтады.

2010 жылғы 29 маусымда Мажарстан парламенті елдің жаңа президенті етіп Фидес өкілі [[Пал Шмитт]]і сайлады. Оның диссертациясындағы плагиат жанжалына байланысты отставкаға кетуінен кейін, 2012 жылғы 2 мамырда Мажарстанның жаңа президенті болып Фидес өкілі [[Янош Адер]] сайланды.

Одақтастарымен бірге конституциялық көпшілікке ие болған Фидес 2012 жылы күшіне енген жаңа Конституцияның қабылдануына бастамашы болды. Жаңа Конституцияда мажар халқын «Құдай мен христиандық» біріктіретіні айтылған. Мемлекетке адам өмірін қорғау міндеті жүктелді; бұл ретте өмір құрсаққа біткен сәттен бастап ({{Lang-hu|fogantatástól}}) қорғалуға жатады, бұл түсік жасату құқығын шектеуге конституциялық негіз қалады. Неке Конституцияда ер мен әйелдің одағы ретінде бекітілді.

2014 жылдың шілдесінде партия жетекшісі Орбан либералды демократияны Ресей, Түркия, Қытай және Сингапур үлгісіндегі мемлекеттік құрылым моделіне ауыстыруға, ал әлеуметтік мемлекетті «еңбек мемлекетіне» айналдыруға шақырды.

2016 жылы Виктор Орбан бастаған партия Еуропалық одақ ұсынған [[Мажарстандағы көші-қон квоталары бойынша референдум (2016)|босқындарды орналастыру квоталарына қатысты референдум]] өткізуге бастамашы болды. Партия Мажарстан аумағында босқындардың қоныстануына қарсы белсенді үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://izbircom.com/2016/11/05/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2-%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%BC%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BD/|title=Референдум против расселения мигрантов в Венгрии — по следам «двухвостой собаки»|author=Желтов М. В.|date=2016-11-05|work=ИнтерИзбирком|publisher=|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=live|accessdate=2016-11-06|archivedate=2017-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170123185638/http://izbircom.com/2016/11/05/%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2-%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%BC%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BD/|lang=ru}}&lt;/ref&gt;

2021 жылғы 3 наурызда «Фидес» партиясы Еуропалық парламенттегі Еуропалық халықтық партия (ЕХП) фракциясынан шықты, ал 18 наурызда Еуропалық халықтық партия құрамынан біржола кетті.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Iván András, Körömi Csongor|url=https://telex.hu/kulfold/2021/03/18/kilep-a-fidesz-az-europai-neppartbol|title=Kilép a Fidesz az Európai Néppártból|lang=hu|website=Telex.hu|publisher=Van Másik Kft.|date=2021-03-18|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=live|accessdate=2021-03-18|archivedate=2021-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210318155912/https://telex.hu/kulfold/2021/03/18/kilep-a-fidesz-az-europai-neppartbol}}&lt;/ref&gt;

Кейбір оппозициялық саясаттанушылардың бағалауынша, 2010 жылдан бастап Виктор Орбан мен «Фидес» партиясы Мажарстанда «[[мафиялық мемлекет]]&lt;nowiki/&gt;» құрған. Олардың пайымдауынша, елдегі билік толықтай партиямен және Орбанмен жеке байланыстағы тар топтың қолына шоғырланған.&lt;ref&gt;''[[Мадьяр, Балинт]]''. Анатомия посткоммунистического мафиозного государства: На примере Венгрии / Пер. с венг. П. Борисова. (Библиотека [[Неприкосновенный запас (журнал)|журнала «Неприкосновенный запас»]]) — М.: [[Новое литературное обозрение (издательство)|Новое литературное обозрение]], 2016. — 392 с.; Twenty-Five Sides of a Post-Communist Mafia State. Edited by Bálint Magyar and Júlia Vásárhelyi. — Budapest: Central European University Press; Noran Libro, 2017. — 660 p.&lt;/ref&gt;

== Ұйымдық құрылым ==
Мажарстан азаматтық одағы әр сайлау округіне негізделген сайлау округтік бірлестіктерінен (''választókerületi szervezet'') тұрады, ал сайлау округтік бірлестіктері әр қауымдастық деңгейіндегі жергілікті бірлестіктерден (''helyi szervezet'') құралады.

Жоғарғы орган — Конгресс (''Kongresszus''), конгрестер арасында — Ұлттық кеңес (''Országos Választmány''), ұлттық кеңестер арасында — Ұлттық басқарма (''Országos Elnökség''), бақылау органы — Мандаттар, жарғылар және мүдделер қақтығысы жөніндегі комитет (''Mandátumvizsgáló, Ügyrendi− és összeférhetetlenségi bizottság'') және Этика комитеті (''Etikai Bizottság''), тексеру органы — Тексеру комитеті (''Számvizsgáló Bizottság'').

Жастар ұйымы — Фиделитас (''Fidelitas'').

== Сын ==
Партияның саясаты жиі «оңшыл популизм» және «демократиялық регрессия» ұғымдарымен сипатталады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://china-cee.eu/2025/06/24/historical-soil-and-real-choices-the-evolution-of-hungarian-party-politics-and-the-rise-of-fidesz/|title=Historical Soil and Real Choices: The Evolution of Hungarian Party Politics and the Rise of Fidesz – China-CEE Institute|lang=en-GB|date=2025-06-24|access-date=|accessdate=2026-03-31}}&lt;/ref&gt; [[Freedom House]] мәліметтері бойынша, 2010 жылы билікке келгеннен бері «Фидес» партиясы елдің тәуелсіз институттарына бақылауды күшейтуге мүмкіндік беретін конституциялық және құқықтық өзгерістер енгізді. «Фидес» үкіметі мигранттарға қарсы және [[АнтиЛГБТ риторикасы|ЛГБТ-ға қарсы]] саясатты ұстанып, оппозициялық топтардың, журналистердің, университеттердің және партияны сынайтын үкіметтік емес ұйымдардың жұмысына кедергі келтіретін заңдарды қабылдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://freedomhouse.org/country/hungary/freedom-world/2025|title=Hungary: Freedom in the World 2025 Country Report|lang=en|website=Freedom House|access-date=|accessdate=2026-03-31}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер == 
* {{Ресми сайт}}
* [http://www.fidesz.hu/hirek/2007-01-11/a-fidesz-magyar-polgari-szovetseg-alapszabalya/index.php?menu=letoltes&amp;letoltesid=1210 Фидес жарғысы]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Мажарстандың саяси партиялары]]
[[Санат:Консервативті партиялар]]
[[Санат:Әлеуметтік-консервативті партиялар]]
[[Санат:Христиан-демократиялық партиялар]]
[[Санат:1988 жылы құрылған саяси партиялар]]
[[Санат:Оңшыл партиялар]]
[[Санат:Мажарстандағы оңшылдар]]
[[Санат:Құқықтық-популистік саяси партиялар]]
[[Санат:Еуроскептикалық партиялар]]
[[Санат:Антигендер қозғалысы]]
[[Санат:Христиандық анти-ЛГБТ ұйымдары]]
[[Санат:Христиандық саяси партиялар]]
[[Санат:Антиглобалистік саяси партиялар]]
[[Санат:Протекционизм]]</text>
      <sha1>qw1v59d52tda48t37lkj5n488g20f6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қайыржан Теубекұлы Шотбаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782167</id>
    <revision>
      <id>3626199</id>
      <parentid>3615571</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3626199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4778" sha1="5kzp8ydplgwf3nvhdkwlt8i8m7k6lax" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Қайыржан|Толық есімі=Шотбаев Қайыржан Теубекұлы|Туған күні=1921|Қайтыс болған күні=02.01.1943|Туған жері=[[Бозтал (Ақмола облысы)|Бозтал]], {{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}|Қайтыс болған жері=Миндюри, [[Тверь облысы|Калинин облысы]]|Ұлты=[[Қазақ]]|Белсенді жылдары=[[18 мамыр|18.05.]][[1942]]–[[21 желтоқсан|21.12.]][[1942]]|Не үшін белгілі=|Жұбайы=Каришева Мариям|Әкесі=Теубек|Марапаттары={{Қызыл жұлдыз ордені}}|Сурет=Shotbaev Kairzhan award.jpg|Сурет атауы=Шотбаев Қайыржанды Қызыл жұлдыз орденімен марапаттау туралы жарлық|Партиясы=[[Бүкілодақтық лениндік коммунистік жастар одағы|БЛКЖО]], [[КОКП]]|Балалары=1}}
'''Қайыржан Теубекұлы''' '''Шотбаев''' ([[1921 жыл|1921]], [[Бозтал (Ақмола облысы)|Бозтал]], [[Баянауыл ауданы]], [[Павлодар облысы]] — [[2 қаңтар]] [[1943 жыл|1943]], Миндюри, [[Тверь облысы|Калинин облысы]]) — [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|ЖШҚӘ-ның]] ([[Кіші сержант|кіші]])[[сержант|сержанты]] (кейбір деректерде – кіші лейтенант&lt;ref&gt;[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/kld-card_uchet_officer9200021?middle_name=%D0%A2%D0%B5%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&amp;page=1 Шатваев Каиржан Теубекович]&lt;/ref&gt;), Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгер. 

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Қайыржан (Құжаттар бойынша — {{Lang-ru|Шатбаев Кайржан, Шатбаев Каржан, Шатбаев Каержан, Шатваев Канржан, Шатбаев Коржан, Шотбаев Хаирджан}}) [[1921 жыл|1921 жылы]], [[Баянауыл ауданы]]ның [[Бозтал (Ақмола облысы)|Бозтал]] ауылында дүниеге келген. ВК(б)П-ның мүшесіне кандидаты. [[1942 жыл|1942 жылдың]] [[18 мамыр]] күні [[Қызыл армия]] қатарына қосылды&lt;ref&gt;[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero33710713?last_name=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2&amp;first_name=%D0%9A%D0%B0%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD&amp;page=1 ШОТБАЕВ ҚАЙЫРЖАН//Память народа] &lt;/ref&gt;. [[1 желтоқсан]] күні, Боевка ауылының маңындағы шайқас кезінде жаудың қарсы шабуылын тойтарып, оның екі атыс нүктесін жойды. Ауылға бірінші болып басып кіріп, станокты пулеметтен 25 неміс солдаты мен офицерін жойды&lt;ref&gt;[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie150185507?last_name=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2&amp;first_name=%D0%9A%D0%B0%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD&amp;page=1 Қайыржан Шотбаев ерлігі]&lt;/ref&gt;. [[21 желтоқсан]] (кей деректерде – [[12 желтоқсан]]) күні жақ сүйегінен жарақат алып, [[1943 жыл|1943 жылғы]] [[2 қаңтар]] күні №25 [[Әскери-далалық госпиталь|ӘДГ-ның]]&lt;ref&gt;[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_kartoteka_memorial1911797397?referrer=similar Шамбаев Х.]&lt;/ref&gt; №207 [[Әскери-далалық госпиталь#Хирургиялық ӘДГ|хирургиялық бөлімінде]] жарақатынан көз жұмады&lt;ref&gt;[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_gospital59015165?referrer=similar Шатбаев Хаиржан] &lt;/ref&gt;. [[Тверь облысы|Калин облысының]] Миндюри ауылдық зиратында жерленген. 

== Отбасы ==
Әкесі - Теубек, Шотбайдың ұлы, [[Мәмбет Шотбаев|Мәмбеттің]] ағасы.

== Марапаттары ==
* [[Қызыл жұлдыз ордені]] — [[19 желтоқсан]] [[1942 жыл|1942]]. 

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар]]</text>
      <sha1>5kzp8ydplgwf3nvhdkwlt8i8m7k6lax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Молдова</title>
    <ns>10</ns>
    <id>782623</id>
    <revision>
      <id>3626037</id>
      <parentid>3625672</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2220" sha1="p1vemiaallvbf96ufs923sszutmjuez" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]{{•}} [[Маркулешты]]{{•}} [[Маяк (қала)|Маяк]]{{•}} [[Ниспорены]]{{•}} [[Окница]]{{•}} [[Отачь]]{{•}} [[Резина (қала)|Резина]]{{•}} [[Рыбница]]{{•}} [[Рышканы]]{{•}} [[Слободзея]]{{•}} [[Сороки]]{{•}} [[Страшены]]{{•}} [[Сынджера]]{{•}} [[Сынжерей]]{{•}} [[Тараклия]]{{•}} [[Твардица]]{{•}} [[Теленешты]]{{•}} [[Тирасполь]]{{•}} [[Унгены]]{{•}} [[Фалешты]]{{•}} [[Флорешты]]{{•}} [[Фрунзе (қала, Молдова)|Фрунзе]]{{•}} [[Хынчешты]]{{•}} [[Чадыр-Лунга]]{{•}} 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p1vemiaallvbf96ufs923sszutmjuez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Жайсанкүл</title>
    <ns>3</ns>
    <id>782915</id>
    <revision>
      <id>3625950</id>
      <parentid>3622469</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өңдеу */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3625950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1321" sha1="8jlvv0l84brgrbyuyclh00l9j4q0wf9" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Жайсанкүл}}

-- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 11:02, 2026 ж. маусымның 26 (+05)

== Өңдеу ==

Кеш жарық! Қазақ уикипедиясына қосып жатқан үлесіңізге рахмет! Алайда сіздің кейбір өңдемелеріңіз күмән тудырып отыр, атап айтқанда: '''болып тұр, келе жатқан, оның, болып табылады''' деген сияқты сөйлемдерді жасанды түрде ұзартып, өңдеудің қажеті шамалы. Әрі грамматикалық түзету деп өтірік түсіндірме қалдырмаңыз. '''Бәрін жоққа шығарайын''' дедім, бірақ ескертіп, сондай қателіктер мен жалған өңдеме жасауды қоюды өтінемін [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:21, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>8jlvv0l84brgrbyuyclh00l9j4q0wf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фредерик Содди</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782967</id>
    <revision>
      <id>3626192</id>
      <parentid>3624723</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3626192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23319" sha1="b9xnxsh05l0fwf9imwkewy21i1yevlb" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі               = Фредерик Содди 
 |Шынайы есімі        = ағылш. Frederick Soddy
 |Суреті              = Frederick_Soddy.jpg
 |Сурет ені           = 
 |Сурет тақырыбы      = 
 |Туған күні          = 2.9.1877 
 |Туған жері          = {{Туғанжері|Истборн|Истборнда}}, [[Ұлыбритания]]
 |Қайтыс болған күні  = 22.9.1956 
 |Қайтыс болған жері  = {{Қайтысболғанжері|Брайтон|Брайтонда}}, [[Ұлыбритания]]
 |Азаматтығы          = {{байрақ|Ұлыбритания}}
 |Жұбайы              = 
 |Балалары            = 
 |Ғылыми аясы         = [[фармацевт]], [[физик]], [[зерттеуші]], [[натуралист]], [[радиохимия]]
 |Жұмыс орны          = [[Макгилл университеті]]&lt;br&gt;[[Оксфорд университеті]]&lt;br&gt;[[Абердин университеті]]
 |Ғылыми дәрежесі     = 
 |Ғылыми атағы        = 
 |Альма-матер         = [[Аберистуит университеті]]&lt;br&gt;[[Мертон колледжі]]&lt;br&gt;[[Истборн колледжі]]
 |Ғылыми жетекші      = [[Эрнест Резерфорд]]
 |Атақты шәкірттері   = [[Ричард Абегг]]&lt;br&gt;[[Ирвинг Лангмюр]]&lt;br&gt;[[Фрэнсис Саймон]]
 |Несімен белгілі     = 
 |Марапаттары         = 
{{Нобельдік медаль}}  [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[1921 жыл ғылымда|1921]])&lt;br&gt;
 |Қолтаңбасы          = 
 |Қолтаңба ені        = 
 |Сайты               = 
 |Commons             = 
}}
'''Фредерик Содди''' ({{Lang-en|Frederick Soddy}}; [[2 қыркүйек]] [[1877 жыл|1877]], [[Истборн]] — [[22 қыркүйек]] [[1956 жыл|1956]], Брайтон) — ағылшын радиохимигі, Лондон Корольдік қоғамының мүшесі (1910), [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты]] (1921).

== Өмірбаян&lt;ref&gt;1. Alexander Fleck. Biographical Memoirs of Fellows of The Royal Society. 1957.&lt;/ref&gt; ==
=== Ерте жылдар. Білім ===
Содди діншіл жүгері саудагерінің  отбасында дүниеге келген, ол жеті ағайынды болды. Оның жанұясы [[Кальвинизм|кальвинизмді]] ұстанған. Ал атасы миссионер болғысы келген, бірақ 1798 жылы тұтқынға алынған. Бұл отбасылық жағдайлар оның ымырасыз шындықсүйгіштік сияқты мінезінін қалыптастырды.

Алғаш білім алып бастағанда Фредерик мұғалімінің көмегімен кекештенуді жеңді. Ол оқуын Истборн колледжінде Р. Е. Хьюздің басшылығымен жалғастырды. Онда Содди химияға қызығушылық танытып, бұрын отбасында болмаған ғылыми ойлау қабілетін көрсетті. Жастығына байланысты ол [[Оксфорд университеті|Оксфордқа]] түспес бұрын [[Аберистуит|Аберистуитте]] бір жыл оқыды, бірақ кейінірек латын тіліндегі мәселелерге байланысты бұл мерзім бір семестрге ұзартылды. 1895 жылы ол [[Мертон-колледж|Мертон колледжіне]] стипендия жеңіп алды, онда ол 1896 жылы студент болды. 1898 жылы ол жаратылыстану ғылымдары мектебін үздік бітірді. Айта кету керек, Оксфордта оқып жүргенде ол Оксфорд университетінің кіші ғылыми қоғамына белсенді қатысып, [[Мейер, Виктор|Виктор Мейердің]] өмірі мен шығармашылығы туралы екінші мақаласын журналда жариялады. Осы уақыт ішінде ол Маршпен бірге [[Камфора|камфораның]] болжалды құрылымын зерттеді. Оқуды бітіргеннен кейін ол бірнеше зерттеу бағыттарын қолданып көрді, бірақ өкінішке орай, олар ешқандай маңызды нәтиже бермеді.

=== Мұғалімдік мансап ===
23 жасында Содди [[Торонто]] университетінде химия профессоры лауазымына өтініш берді, бірақ өтініші сәтсіз аяқталды. Қайтар жолында ол Монреальға сапар шекті, онда зертханалық жабдықтардың кең таңдауына байланысты [[Макгилл университеті|Макгилл университетінің]] химия кафедрасында кіші зертханашы болып жұмыс істеді. 1904 жылдың көктемінде [[Лондон|Лондонда]] болған кезінде, ол Глазго университетінде физикалық химия бойынша оқытушы болып жұмыс істеді. Батыс Аустралия бойынша дәріс турын өткізіп, көптеген тау-кен қалаларын аралады. Қайтар жолында Жаңа Зеландияға, Америка Құрама Штаттарына және Аделаидаға да барды, онда оның дәрістері кеңінен мақтауға ие болды. Глазгода болған кезінде ол «Радиум түсіндірмесі» деген жалпы атаумен бірқатар тегін дәрістер оқыды.

Ф. Соддидің ғылыми жетекшілігімен көптеген студенттер жұмыс істеді, соның ішінде А.С. Рассел, Руфь Пиррет, А.Дж. Кранстон, Х. Хайман.&lt;ref&gt;2. Alexander Fleck. Biographical Memoirs of Fellows of The Royal Society. 1957.&lt;/ref&gt;

Соғыстың соңында ол Оксфордта Lees Professor болып тағайындалды, онда ол шамамен 17 жыл жұмыс істеді.

== Отбасы ==
1908 жылы Фредерик Содди Винифред Билбиге үйленді. Замандастарының сипаттауынша, олардың некесі бақытты болған. Содди әрдайым жұбайының жанында болғанды және онымен достық қарым-қатынасты жоғары бағалаған. Винифред сырқаттанғанда, ол оған үздіксіз қамқорлық көрсетіп, бар ойын соған арнады. Сондай-ақ, оның тұрмысын жеңілдету үшін үй шаруасына да өзі қарауды жалғастырды.

1936 жылы Винифредтің [[тромбоз]]дан кенеттен қайтыс болуы Соддиге ауыр соққы болды. Дәл осы оқиғадан кейін ол Оксфорд университетіндегі Lees профессоры қызметінен кетті.

== Зерттеулер және басылымдар ==
=== Монреаль ===
[[Эрнест Резерфорд|Резерфордпен]] бірге ол [[Радиоактивті ыдырау заңы|радиоактивті ыдырау теориясын]] ұсынды, бұл қазіргі заманғы [[атом]] теориясы мен [[Ядролық энергия|атом энергиясының]] дамуына негіз болды. Студенттік жұмыстарынан кейін, 1902 жылы Содди Резерфордпен бірге [[торий]] және оның сәулеленуі бойынша бірлескен жұмысын жариялай бастады. Бұл мақалалар тақырыптың сенсациялық сипатына қарамастан, олар аса сабырлылықпен жазылғандығымен ерекшеленеді. 1903 жылы Резерфорд пен Содди [[радиоактивті сәулелену|радиоактивті ыдырау]] мономолекулалық реакцияның барысын сипаттайтын заңға бағынатынын анықтады. 1903 жылы Уильям Рамзаймен бірлескен мақала жарияланды, онда [[Гелий|гелийдің]] ыдырау кезінде бөлінетін [[Радий|радийдің]] өнімі екендігі [[Спектроскопия|спектроскопиялық түрде]] дәлелденді, бұл да ыдырау туралы идеялардың дұрыстығын растады.&lt;ref&gt;3. (With Sir Wm. Ramsay.) Experiments in radioactivity and the production of helium from radium. Proc. Roy. Soc. 72, 204. 1903.&lt;/ref&gt; 1905 жылдың маусымынан 1931 жылдың қарашасына дейін [[Уран (химиялық элемент)|ураннан]] радийдің түзілуін көрсететін көптеген мақалалар сериясы жарияланды. Ол радийдің түзілу жылдамдығы бастапқыда баяу болғанын, бірақ кейіннен артқанын анықтады. Ол радийден бұрын салыстырмалы түрде тұрақты радиоактивті элемент болған деген дұрыс қорытындыға келді. Лондондағы гелий және Глазгодағы радий туралы екі мақала да ыдырау теориясының дамуына маңызды үлес қосқанын дәлелдеді. Оған бұл жұмыста Т. Д. Маккензи мен А. Ф. Р. Хитчинс көмектесті.

=== Глазго ===
Зерттеу екі өте маңызды идеяның қалыптасуына әкелді: кейбір радиоактивті элементтердің, яғни кейінірек [[изотоптар]] деп аталған элементтердің химиялық қасиеттерінің сәйкестігі және радиоактивті элементтің α немесе β сәулелерін шығаруы нәтижесінде [[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі|периодтық кесте]] бойынша қозғалысты сипаттайтын [[Радиоактивті ыдырау заңы|радиоактивті ыдырау теориясы]]. Содди үшін изотоптардың бар екендігі туралы идеяны тұжырымдаудағы маңызды кезең [[Мезоторий|мезотория]] мен радий арасындағы байланысты ашу болды. 1922 жылы жарияланған мақала&lt;ref&gt;4. The origins of the conception of isotopes (Nobel Lecture, Stockholm 12.XII.1922). 1922.&lt;/ref&gt; [[Радиоактивті ыдырау заңы|радиоактивті ыдырау заңының]] пайда болуына әкелген барлық идеялар мен тәжірибелердің толық сипаттамасы болып табылады. Сонымен қатар, Содди [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығын]] алуына байланысты егжей-тегжейлі мақала жариялады, онда ол изотоптар идеясын дамытудағы рөлін, сондай-ақ радиоактивті элементтер жағдайында периодтық заңның орындалуын түсіндіруге өзінің және басқа ғалымдардың қосқан үлесін түсіндіреді.

Радиоактивті ыдырау заңы алғаш рет тұжырымдалған кезде, [[актиний]] қатарынан уран қатарына өту мүмкін емес еді. Бұл Содди мен Кранстонның&lt;ref&gt;5. (With J. А. Cranston, and in part with Miss Нitchens.) The parent of actinium. Proc. Roy. Soc. А, 94, 384. 1918.&lt;/ref&gt; (Proc. Roy. Soc. 1918) және Ган мен Мейтнердің (Phys. Z. 1918) тәуелсіз жұмыстарының арқасында мүмкін болды, олар мұның уран мен торий арасында орналасқан және сондықтан уран X2-ге изотоптық болатын ekotantalum элементінің [[Альфа-бөлшек|альфа бөлшегін]] шығаруы арқылы болатынын көрсетті. Барлығы ол химия бойынша 70-тен астам мақала жариялады.

=== Абердин ===
Содди 1914 жылы [[Абердин]] университетінде химия профессоры болып тағайындалды. 1914—1918 жылдардағы соғыс кезінде ол ұлттық қажеттіліктер үшін шұғыл қажет болған әртүрлі химиялық зерттеу жобаларына қатысты. Университет зертханасында [[Органикалық химия|органикалық]] синтездер жүргізілді, ал Абердин газ зауытында көмір газынан [[Этилен|этиленді]] алу бойынша жартылай техникалық жұмыстар жүргізілді.

=== Оксфорд ===
Глазгодағы уақытынан кейін ол радиоактивтілікпен айналысуды тоқтатты, ал кейінгі зерттеулері осы салада оны назардан тыс қалдырды. Содди зертханаларды оқытуға және жөндеуге көңіл бөлді. Осы уақыт ішінде ол экономика, математика және әлеуметтік белсенділікпен белсенді айналыса бастады.

== Басқа ғылыми қызығушылықтар мен өмірлік сенімдер ==
* Ол бірнеше математикалық есептерді шығарды және [[Nature]] журналында 1937 жылы «The bowl of integers»&lt;ref&gt;6. The hextet. Nature, Lond. 138,958. 1936.&lt;/ref&gt; және «The Hextet»&lt;ref&gt;7. The bowl of integers and the hextet. Nature, Lond. 139, 77, 154, 193,251. 1937.&lt;/ref&gt; сияқты бірнеше мақалалар жарияланды. Тағы бір мысал — 1942 жылы Royal Society’s Proceedings-тегі «The summation of infinite harmonic series».&lt;ref&gt;8. The summation of infinite harmonic series. Proc. Roy. Soc. А, 179, 377. 1942.&lt;/ref&gt; Бұл еңбектер осы тақырыптарға маманданған ғалымдар үшін онша құнды болмады. Ол [[Экономикалық ғылымдар|экономикаға]] қызығушылық танытты. Ол университеттердің өте маңызды екеніне және университеттің «рухын» қолдау және дамыту қажет деп санады.
* Ол бір-біріне жұптасып жанасатын төрт шеңбердің радиустарын байланыстыратын формуланы шығарып, оған өлең арнады.&lt;ref&gt;Frederick Soddy. The Kiss Precise// Nature. June 20. 1936.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ф. Содди. «Поэма о кругах». http://phizmat.org.ua/2009-10-27-13-31-30/573-poema-o-krugah {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160426015756/http://phizmat.org.ua/2009-10-27-13-31-30/573-poema-o-krugah |date=2016-04-26 }}&lt;/ref&gt;
* «[[Изотоп]]&lt;nowiki/&gt;» терминін 1913 жылы Соддидің өгей әкесі сэр Джордж Билбидің қонақ бөлмесінде [[Эдинбург|Эдинбургте]] білім алған дәрігер, сонымен қатар Грэм Трэверс бүркеншік атымен танымал жазушы Маргарет Тодд ойлап тапқан. Бірақ бұл ғылыми лексиконға жаңа сөз енгізудің алғашқы әрекеті емес еді. Резерфордпен бірге Содди радиоактивті ыдырауды көрсететін элементті белгілеу үшін «метаболон» сөзін ұсынды, бірақ бұл сөз ғалымдар арасында кең таралмады — олар оны «радиоактивті элементтер» деп айтуды оңай деп тапты, тіпті оның авторлары 1903 жылы бірнеше мақаладан кейін оны қолдануды тоқтатты.
* Оның жарияланған көптеген еңбектері алтынға негізделмеген ақша жүйесін қалай құру керектігі туралы ойларға арналған.
* Ол физикалық құбылыстарды түсіндіруге көмектесетін құрылғыларды байыпты түрде жасады. Мысалы, замандастарының айтуынша, спектрографиялық өлшемдердің үнемі өзгеріп отыратын шашырауына бейімделу үшін ажыратымдылықты автоматты түрде арттыратын құрылғы болған.
* Ф. Содди «ғылымның прогресі адамзат үшін батадан гөрі қарғыс сияқты, себебі ғылыми қоғамдастықтың пайда болуымен бір мезгілде пайда болды және қазір оны [ғылыми қоғамдастықты] қысымға алу және құлдыққа негізделген алғашқы өркениеттік тәртіпті сақтау үшін әдейі және саналы түрде қолданылып жатыр» деп сенді.
* Оның өміріндегі соңғы әрекеттерінің бірі Оксфордқа бару болды, онда ол 20 немесе одан да көп жыл бұрын онымен бірге жұмыс істеген зертханашыларға үлкен чектер жазды. Замандастары да оның жабдықтарды кеңейту және оқыту жағдайларын жақсарту үшін қаражат бөлу ниетін растайды.&lt;ref&gt;9. Alexander Fleck. Biographical Memoirs of Fellows of The Royal Society. 1957.&lt;/ref&gt;

== Негізгі монографиялар тізімі ==
* Радиоактивтілік (1904)
* Радийдің түсіндірмесі (1909)
* Радиоактивті элементтер химиясы (1912—1914)
* Материя және энергия (1912), Ғылым және өмір (1920)
* Атомның түсіндірмесі (1932)
* Атом энергиясының тарихы (1949)
* Атомдық трансмутация (1953)

== Еңбекті мойындау ==
Ф. Содди келесі марапаттармен марапатталды:

* Канниццаро сыйлығы (1913), Рим
* [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|Химия бойынша Нобель сыйлығы]] (1921)
* Альберт медалі (1951)

Құрметті атақтары және академиялардағы мүшелігі:

* Лондон Корольдік қоғамының мүшесі (FRS, 1910)
* Швед, Италия және Ресей (1924; 1925 жылдан бастап – КСРО Ғылым академиясы ) Ғылым академияларының шетелдік мүшесі.

[[Соддит]] (уран силикаты) минералы оның құрметіне аталған.

1976 жылы [[Халықаралық астрономиялық одақ]] Айдың арғы жағындағы кратердің біріне Фредерик Соддидің есімін берді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* Храмов Ю. А. Содди Фредерик (Soddy Frederick) // Физики : Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и доп. — М. : Наука, 1983. — Б. 250. — 400 б. — 200 000 тар. 
* [https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/summary/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]{{In lang|en}}
* ''Элизабета Левин''. Селестиальные близнецы. — М.: Амрита-Русь, 2006. — 560 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-94355-445-9&lt;/nowiki&gt;. — Б. 297—322
* Профиль Фредерика Содди на официальном сайте РАН
* ''Шарыгин И. Ф., Шторгин М. И.'' Кто открыл формулу Содди? // Математика в школе. — № 3, 1991. — Б. 31—33.
* ''Василенко А. А.'' [https://docviewer.yandex.ru/?url=http%3A%2F%2Fwww.e-osnova.ru%2FPDF%2Fosnova_3_21_3164.pdf&amp;name=osnova_3_21_3164.pdf&amp;lang=ru&amp;c=563888cda875&amp;page=4 Серенада математике (Меж аксиом и теорем)] // «Математика. Всё для учителя!» — № 9 (21), сентябрь, 2012. — С. 45—48.
* [https://web.archive.org/web/20080118112427/http://www.pballew.net/soddy.html Содди формуласы]{{In lang|en}}

[[Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері]]
[[Санат:Ресей ҒА мүше-корреспонденттері (1917—1925)]]
[[Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері]]
[[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Ұлыбритания)]]
[[Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Оксфорд университеті түлектері]]
[[Санат:Ұлыбритания физиктері]]</text>
      <sha1>b9xnxsh05l0fwf9imwkewy21i1yevlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мәмбет Шотбаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783062</id>
    <revision>
      <id>3625876</id>
      <parentid>3625806</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:07:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2395" sha1="c63non7k8pmepmgwgjzap01u4bb5g3l" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>c63non7k8pmepmgwgjzap01u4bb5g3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625877</id>
      <parentid>3625876</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2415" sha1="gqrwsfotbpty5tju4vb7amfsy90jde9" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>gqrwsfotbpty5tju4vb7amfsy90jde9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625878</id>
      <parentid>3625877</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3625878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2647" sha1="44d75w09b9q9mpnuh7rg89zxiq8f1an" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>44d75w09b9q9mpnuh7rg89zxiq8f1an</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625879</id>
      <parentid>3625878</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3625879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2674" sha1="1a97t7yb5k9uqp7w52qwckt4923ni19" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>1a97t7yb5k9uqp7w52qwckt4923ni19</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625880</id>
      <parentid>3625879</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:10:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Марапаттары */</comment>
      <origin>3625880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2701" sha1="1e29kcywvjrt3jsi9zbbcmc3y5ex1go" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>1e29kcywvjrt3jsi9zbbcmc3y5ex1go</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625882</id>
      <parentid>3625880</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Өмірбаяны */</comment>
      <origin>3625882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2717" sha1="70998v3ghi1l56l0xm0itjzgc74xoli" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] жездесі, апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>70998v3ghi1l56l0xm0itjzgc74xoli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625886</id>
      <parentid>3625882</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3625886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2944" sha1="0qv1pxmz6up2gmjcb902dn0ninivceu" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Шотбаев Мәмбет|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті|Сурет=Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg}}

'''Шотбаев Мәмбет Шотбайұлы''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] жездесі, апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==

* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>0qv1pxmz6up2gmjcb902dn0ninivceu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625935</id>
      <parentid>3625886</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="3wabg6z19gioqefx560d3u5yhgu6xmx" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті|Сурет=Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] жездесі, апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>3wabg6z19gioqefx560d3u5yhgu6xmx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626128</id>
      <parentid>3625935</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>Үстіне Мәмбет Шотбаевтың өзі жалғыз тұрған суретін қосамын</comment>
      <origin>3626128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2968" sha1="8o33itdyclrzjnm6auusnzsyq4fk42m" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=|Сурет=}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] жездесі, апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген.
 
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]

1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>8o33itdyclrzjnm6auusnzsyq4fk42m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626158</id>
      <parentid>3626128</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер|Қайтыс болған жылы белгісіздер]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3626158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2895" sha1="jbl37og4603qz9klgvnju8th0iyove0" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1899|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=|Сурет=}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1899 жыл|1899]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1899 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. [[Зейін Жүнісбекұлы Шашкин|Зейін Шашкиннің]] жездесі, апасы Ұмсынған Жүнісбекқызына үйленген.
 
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]

1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>jbl37og4603qz9klgvnju8th0iyove0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626167</id>
      <parentid>3626158</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:48:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <origin>3626167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="sxst1uz3oj0vlf16ikro4agbkx48klg" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=|Сурет=}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы, [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.
== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>sxst1uz3oj0vlf16ikro4agbkx48klg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626171</id>
      <parentid>3626167</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Отбасы */</comment>
      <origin>3626171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="jwmnm2reemz9j2s2zskkqe98qfpt39r" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=|Сурет=}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>jwmnm2reemz9j2s2zskkqe98qfpt39r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626174</id>
      <parentid>3626171</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3047" sha1="44ob20tm5dj8389630d82m1qee11vfa" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}|Балалары=14|Сурет атауы=[[Ажы]]да жасалған Шотбаев Мәмбеттің суреті|Сурет=Mambet Shotbaev.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>44ob20tm5dj8389630d82m1qee11vfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626180</id>
      <parentid>3626174</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3079" sha1="h8du6edg8m47lhjydulg7xkad21hdj7" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}{{!}}{{Ленин ордені}}|Балалары=14|Сурет атауы=[[Ажы]]да жасалған Шотбаев Мәмбеттің суреті|Сурет=Mambet Shotbaev.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>h8du6edg8m47lhjydulg7xkad21hdj7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626181</id>
      <parentid>3626180</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Марапаттары */</comment>
      <origin>3626181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3110" sha1="gevj2p46clsq43vxqldlhmh3xon0qgl" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}{{!}}{{Ленин ордені}}|Балалары=14|Сурет атауы=[[Ажы]]да жасалған Шотбаев Мәмбеттің суреті|Сурет=Mambet Shotbaev.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;;
* [[Ленин ордені]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>gevj2p46clsq43vxqldlhmh3xon0qgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626198</id>
      <parentid>3626181</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="3jhrvc2mfehwvzo1bb6crc35i5k8d56" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}{{!}}{{Ленин ордені}}|Балалары=14|Сурет атауы=[[Ажы]]да жасалған Шотбаев Мәмбеттің суреті|Сурет=Mambet Shotbaev.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.
* Ағасы - Теубек, [[Қайыржан Теубекұлы Шотбаев|Қайыржан Шотбаевтың]] әкесі.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;;
* [[Ленин ордені]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>3jhrvc2mfehwvzo1bb6crc35i5k8d56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626200</id>
      <parentid>3626198</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3626200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3270" sha1="b8msph0qvrdbl5rxnjf74k2p7o9unvx" xml:space="preserve">{{Тұлға|Есімі=Мәмбет Шотбаев|Толық есімі=Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев|Туған күні=1892|Қайтыс болған күні=1978|Туған жері={{Туғанжері|Баянауыл ауданы|Баянауыл ауданында}}, [[Павлодар облысы]]|Қайтыс болған жері={{Қайтысболғанжері|Ерейментау ауданы|Ерейментау ауданында}}, [[Ақмола облысы]]|Азаматтығы={{байрақ|Ресей империясы}} →&lt;br&gt;{{байрақ|Алаш орда}} →&lt;br&gt; {{байрақ|КСРО}}|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=1953 жылғы Ерейментау ауданынан совет депутаті, Ерейментаулық басты фермасының бастығы|Партиясы=[[КОКП]]|Жұбайы=Ұмсынған Жүнісбекқызы Шотбаева (Шашкина)|Әкесі=Шотбай|Марапаттары={{Социалистік еңбек ері}}{{!}}{{Ленин ордені}}|Балалары=14|Сурет атауы=[[Ажы]]да жасалған Шотбаев Мәмбеттің суреті|Сурет=Mambet Shotbaev.jpg}}
'''Мәмбет Шотбайұлы Шотбаев''' ([[1892 жыл|1892]], [[Павлодар облысы|Павлодар уезі]] — [[1978 жыл|1978]], [[Ақмола облысы]], [[Ерейментау ауданы]]) — саясаткер, депутат&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://anatili.kazgazeta.kz/news/10057 Мәмбет Шотбаев туралы]&lt;/ref&gt;, [[социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://m.vk.com/wall-144264909_343?ysclid=mr4t02vy3n514826476 ЕРЕЙМЕНТАУ АУДАНЫНА 90 ЖЫЛ]&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
Шотбаев Мәмбет 1892 жылы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1932 жылғы ауыр ашаршылық кезінде ауыл шаруашылығы бригадасын басқарып, халықтың тұрмысын жақсартуға үлкен үлес қосқан азамат. 1953 жылы Ерейментау ауданынан совет депутаті болып қызмет атқарды. Ерейментау жылқы фермасының бастығы болып қызмет еткен. 1978 жылы дүниеден озды&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
== Отбасы ==
[[Сурет:Shotbaev Mambet with grandchildren.jpg|thumb|1969 жылы жасалған Шотбаев Мәмбеттің, Шотбаева Ұмсынғанның және немерелерінің суреті]]
* Әйелі — Ұмсынған Жүнісбекқызы (1900—1976), [[Зейін Шашкин]]нің апасы;
* 14 баласы болған;
* [[Еділ Ерғожин]]нің қайын атасы.
* Ағасы - Теубек, [[Қайыржан Теубекұлы Шотбаев|Қайыржан Шотбаевтың]] әкесі.

== Марапаттары ==
* [[Социалистік еңбек ері]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;;
* [[Ленин ордені]].

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub}}

[[Санат:Депутаттар]]</text>
      <sha1>b8msph0qvrdbl5rxnjf74k2p7o9unvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Powjinfz</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783068</id>
    <revision>
      <id>3625863</id>
      <timestamp>2026-07-03T12:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3625863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="205" sha1="99gytmr5ajmckuul0dgqm3i8g896zw6" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Powjinfz}}

-- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 17:53, 2026 ж. шілденің 3 (+05)</text>
      <sha1>99gytmr5ajmckuul0dgqm3i8g896zw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Охридтік Климент</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783069</id>
    <revision>
      <id>3625897</id>
      <timestamp>2026-07-03T17:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>«[[:ru:Special:Redirect/revision/153201729|Климент Охридский]]» бетінен аударылып түзілді</comment>
      <origin>3625897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14316" sha1="1dbf475q2h3ugwkkfwujkey0p7k1x6v" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаян ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==

* Орыс жазуының тарихы
* Әулие Наум
* Горазд Охридский
* Константин Преславский

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* {{Книга}}
* {{Книга}} (в пер.)
* {{Книга}}
* {{Книга}} — ''переводы на болгарский двух греческих житий Климента''
* {{Книга}}
* {{Книга}}
* {{Мақала}}
* {{Книга}}
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>1dbf475q2h3ugwkkfwujkey0p7k1x6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625898</id>
      <parentid>3625897</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдебиет */</comment>
      <origin>3625898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14185" sha1="5lh6v8nbkyn8cxkloo7q5fw5z5vfsz4" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаян ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==

* Орыс жазуының тарихы
* Әулие Наум
* Горазд Охридский
* Константин Преславский

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* {{Книга}} — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>5lh6v8nbkyn8cxkloo7q5fw5z5vfsz4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625899</id>
      <parentid>3625898</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдебиет */</comment>
      <origin>3625899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14418" sha1="g0q6bjv3h5hpseuou9wnkqspc41anzv" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаян ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==

* Орыс жазуының тарихы
* Әулие Наум
* Горазд Охридский
* Константин Преславский

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>g0q6bjv3h5hpseuou9wnkqspc41anzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625900</id>
      <parentid>3625899</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тағы қараңыз */</comment>
      <origin>3625900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14433" sha1="1svq41rq3t55403vjf1dumwp2oserbi" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаян ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==
* [[Орыс жазуының тарихы]]
* [[Әулие Наум]]
* [[Горазд Охридский]]
* [[Константин Преславский]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>1svq41rq3t55403vjf1dumwp2oserbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625906</id>
      <parentid>3625900</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3625906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14435" sha1="f7596i7akgjvmi5somxgzjo9mg6ngm0" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаяны ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==
* [[Орыс жазуының тарихы]]
* [[Әулие Наум]]
* [[Горазд Охридский]]
* [[Константин Преславский]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>f7596i7akgjvmi5somxgzjo9mg6ngm0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625920</id>
      <parentid>3625906</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дереккөздер */</comment>
      <origin>3625920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14435" sha1="teaurh5nh5l8m369vm7zzw9eakw2sl3" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаяны ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==
* [[Орыс жазуының тарихы]]
* [[Әулие Наум]]
* [[Горазд Охридский]]
* [[Константин Преславский]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>teaurh5nh5l8m369vm7zzw9eakw2sl3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625937</id>
      <parentid>3625920</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:27 шілдеде қайтыс болғандар|27 шілдеде қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14370" sha1="7idv1thl1acoguy3tzk10wvjczjgubo" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаяны ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==
* [[Орыс жазуының тарихы]]
* [[Әулие Наум]]
* [[Горазд Охридский]]
* [[Константин Преславский]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* {{ПЭ|1841413|КЛИМЕНТ ОХРИДСКИЙ|35|663-676|Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В.}}
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]</text>
      <sha1>7idv1thl1acoguy3tzk10wvjczjgubo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625993</id>
      <parentid>3625937</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T20:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Әдебиет */</comment>
      <origin>3625993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14531" sha1="cr8dedjjoy3djvprdhhzzqz6lscdnt4" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі}}'''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген.

== Өмірбаяны ==
Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды.
[[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]]
Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған.
[[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]]
Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды.

Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады.

Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи  скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді.

Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген.

== Жаратылыс ==
Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы.

Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады - Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент
{{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}}
Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады.

Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}.

== Тағы қараңыз ==
* [[Орыс жазуының тарихы]]
* [[Әулие Наум]]
* [[Горазд Охридский]]
* [[Константин Преславский]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|28em}}

== Әдебиет ==
{{Refbegin|2}}
* Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары''
* Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В. ОХРИДТІК КЛИМЕНТ // Православиелік энциклопедиясы. — М., 2014. — Т. XXXV: Кириопасха — Клосс. — 663-676 б. — 33 000 экз. — ISBN 978-5-89572-041-7.
* {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}}
* {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}}
* {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}}
* {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}}
{{Refend}}

== Сілтемелер ==

* [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/|date=20110417013216}}{{In lang|mk}}
* [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]   сайтында {{Wayback|url=http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&amp;WorkID=14857&amp;Level=1|date=20070719192900}}{{In lang|bg}}
* [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]   {{Wayback|url=http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856|date=20130622003224}} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе)
[[Санат:Болгария тұлғалары]]
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]</text>
      <sha1>cr8dedjjoy3djvprdhhzzqz6lscdnt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-07-04</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783070</id>
    <revision>
      <id>3625916</id>
      <timestamp>2026-07-03T18:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>[[commons:Template:Potd/2026-07-04|POTD 2026-07-04]]: filename only</comment>
      <origin>3625916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="tehokkmwk56brxfsqdts8pzlx6v04z2" xml:space="preserve">Jefferson Memorial Washington April 2017 002.jpg&lt;noinclude&gt;[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tehokkmwk56brxfsqdts8pzlx6v04z2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Охридтік Наум</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783071</id>
    <revision>
      <id>3625917</id>
      <timestamp>2026-07-03T18:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>«[[:ru:Special:Redirect/revision/153103781|Наум Охридский]]» бетінен аударылып түзілді</comment>
      <origin>3625917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4731" sha1="mc7a1ar4tmgxkpih76q8g8ayjp84tsa" xml:space="preserve">
{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Особо чтимые святые Болгарской Православной Церкви|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Әдебиет ==

* ''Obolensky, Dimitri.''&amp;#x20;Byzantium and the Slavs.&amp;#x20;— St Vladimir’s Seminary Press, 1994.&amp;#x20;— P.&amp;#x20;48—49.&amp;#x20;— &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.
[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:910 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:23 желтоқсанда қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>mc7a1ar4tmgxkpih76q8g8ayjp84tsa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625918</id>
      <parentid>3625917</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:05:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4711" sha1="459saf9qcb6do99kaf90iwf86zctob8" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:910 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:23 желтоқсанда қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>459saf9qcb6do99kaf90iwf86zctob8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625919</id>
      <parentid>3625918</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4709" sha1="hyztxtpdo98g2244ppkpacb8sasvv3k" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия: [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:910 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:23 желтоқсанда қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>hyztxtpdo98g2244ppkpacb8sasvv3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625938</id>
      <parentid>3625919</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:23 желтоқсанда қайтыс болғандар|23 желтоқсанда қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4636" sha1="pticdqx1086l97n90nzkhkvdpbid4h0" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия: [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:910 жылы қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>pticdqx1086l97n90nzkhkvdpbid4h0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625939</id>
      <parentid>3625938</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:910 жылы қайтыс болғандар|910 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4576" sha1="h9m0brw4ptovd878mp6z6ojm3cx8txw" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия: [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]</text>
      <sha1>h9m0brw4ptovd878mp6z6ojm3cx8txw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625940</id>
      <parentid>3625939</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Болгария әулиелері|Болгария әулиелері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4627" sha1="3ke031msvazemsnpxe9cdj6iu5jated" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830-е|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия: [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:Болгария әулиелері]]</text>
      <sha1>3ke031msvazemsnpxe9cdj6iu5jated</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625941</id>
      <parentid>3625940</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T18:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <origin>3625941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4624" sha1="s1ajbs7o0g1mgg5ubf6lc9es3a4zen5" xml:space="preserve">{{Әулие|Сурет=Naum Ohrissky.jpg|Есімі=Охридтік Наум|Шынайы есімі={{lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}|Туған күні=830|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Қайтыс болған жері=Охрид|Қайтыс болған күні=23.12.910|Сурет атауы=Әулие Наум иконасы|Еске алу күні=20 маусым, 27 шілде, 23 желтоқсан (Юлиан күнтізбесі бойынша)&lt;ref name=&quot;Преподобный Наум Охридский&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |title=Преподобный Наум Охридский |access-date=2008-06-10 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613223752/http://www.holytrinityorthodox.com/ru/calendar/los/June/20-05.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
'''Охридтік''' '''Наум''' ({{Lang-cu|Наоумъ Охрїдьскꙑи}}, сонымен қатар '''Наум Преслав''' ретінде белгілі; 830 – [[910 жыл|910]] [[23 желтоқсан|ж. 23 желтоқсан]], [[Охрид]]) — болгар [[Әулие адам|әулие]], әсіресе қазіргі [[Болгария]] мен [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]] құрметтеледі.

Әулие Наум, әулие [[Кирилл мен Мефодий]] және оның серігі Әулие [[Охридтік Климент|Климент Охридпен]] бірге болгар діни әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі. Болгар православие шіркеуі Әулие Наумды жеті адамның қатарына қосады.

== Өмірбаян ==
[[886 жыл|886–893]] жылдары ол Преславта тұрып, жергілікті әдеби мектептің [[893 жыл|ұйымдастырушысы]] болды&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pravoslavie.Ru/Болгар православ шіркеуінің ерекше құрметті әулиелері|url=http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|accessdate=2008-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614035932/http://www.pravoslavie.ru/cgi-bin/sykon/client/display.pl?sid=498&amp;did=88|archivedate=2008-06-14}}&lt;/ref&gt;. А. Л. Никитин Наум Охридский «Бірінші шақырылған Андрей ертегісінің» Дунай нұсқасының түпнұсқасының авторы болуы мүмкін деп санайды.

[[894 жыл|893/894]] жылдары епископ болып тағайындалған [[Охридтік Климент|Охридтік Клименттің]] орнына ол орталығы Девол қаласында орналасқан Кутмичевица аймағында білім беру ісін басқарды және Охрид кітап мектебін басқарды. [[905 жыл|905]] жылы ол бүгінде оның атымен аталған Охрид көлінің жағасында монастырь құрды. Оның жәдігерлері де сол жерде сақталған.

[[София|Софиядағы]] бульвар оның есімімен аталады, ал Смоленск аралындағы (Ливингстон) (Оңтүстік Шетланд аралдары) Әулие Наум тауы да оның есімімен аталады.
[[Сурет:Св_Наум.JPG|солға|нобай|270x270 нүкте|[[Солтүстік Македония|Македонияның]] Свети Наум қаласындағы Охридтегі Әулие Наум монастырі.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Әдебиет ==
* ''Obolensky, Dimitri.''Byzantium and the Slavs. — St Vladimir’s Seminary Press, 1994. — P. 48—49. — &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88141-008-X&lt;/nowiki&gt;.
* Наум Охридский: [арх. 27 ноября 2022] / Турилов А. А. // Нанонаука — Николай Кавасила. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — С. 147. — (Большая российская энциклопедия: [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 22). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-358-3&lt;/nowiki&gt;.

[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]]
[[Санат:Болгария әулиелері]]</text>
      <sha1>s1ajbs7o0g1mgg5ubf6lc9es3a4zen5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-07</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783072</id>
    <revision>
      <id>3625942</id>
      <timestamp>2026-07-03T18:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;&lt;/math&gt;&lt;includeonly&gt;{{Potd/Month|Year=2026|Month=07}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Potd/2026-07}}[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>3625942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="ena4x0fzs9wiwlnjs6ziy8piyug692m" xml:space="preserve">&lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;&lt;/math&gt;&lt;includeonly&gt;{{Potd/Month|Year=2026|Month=07}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Potd/2026-07}}[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ena4x0fzs9wiwlnjs6ziy8piyug692m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-08</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783073</id>
    <revision>
      <id>3625944</id>
      <timestamp>2026-07-03T19:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;&lt;/math&gt;&lt;includeonly&gt;{{Potd/Month|Year=2026|Month=08}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Potd/2026-08}}[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>3625944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="9jl87fxoqrz7vkie9f47obt6yaeyd65" xml:space="preserve">&lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;&lt;/math&gt;&lt;includeonly&gt;{{Potd/Month|Year=2026|Month=08}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Potd/2026-08}}[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9jl87fxoqrz7vkie9f47obt6yaeyd65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пантелеймон монастыры (Охрид)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783074</id>
    <revision>
      <id>3625964</id>
      <timestamp>2026-07-03T19:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>«[[:ru:Special:Redirect/revision/153496926|Пантелеимонов монастырь (Охрид)]]» бетінен аударылып түзілді</comment>
      <origin>3625964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10901" sha1="01z9su1m97g84qgaqmm9xm3s65n18x3" xml:space="preserve">&lt;syntaxhighlight&gt;
{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;{{Монастырь|Русское название=Пантелеимонов монастырь|Оригинальное название={{lang-mk|Свети Пантелејмон}}|Изображение=2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg|Подпись изображения=|Ширина изображения=|Современный статус=|Страна=|Название местоположения=Город|Местоположение=[[Охрид]]|Координаты=41.1125/N/20.7909/E|CoordScale=|Конфессия=[[Македонская православная церковь]]|Епархия=|Тип монастыря=|Основатель=[[Климент Охридский]]|Архитектор=|Первое упоминание=|Основание=893|Основные даты={{Достопримечательность/Даты||||||}}|Упразднён=|Здания=|Известные насельники=|Реликвии=|Настоятель=|Состояние=|Сайт=|Наместник=}}'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|1}}
[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>01z9su1m97g84qgaqmm9xm3s65n18x3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625965</id>
      <parentid>3625964</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9802" sha1="d3w2s7wk1iu8eiktceo7ktqm0f07yag" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>d3w2s7wk1iu8eiktceo7ktqm0f07yag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625967</id>
      <parentid>3625965</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* XXI ғасырдың енгізілуі */</comment>
      <origin>3625967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10343" sha1="tewjksz18k6b7zy2nvulc5cgw5iym7y" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 О строительстве и реконструкции церкви Св. Пантелеймона на Плаошнике в Охриде: сакральный образ и его интерпретация] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // [[Актуальные проблемы теории и истории искусства]]. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>tewjksz18k6b7zy2nvulc5cgw5iym7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625968</id>
      <parentid>3625967</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мешітке айналдыру */</comment>
      <origin>3625968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10383" sha1="ci1d0u72po9fxfxrxdkjf0aweay3272" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 О строительстве и реконструкции церкви Св. Пантелеймона на Плаошнике в Охриде: сакральный образ и его интерпретация] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // [[Актуальные проблемы теории и истории искусства]]. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>ci1d0u72po9fxfxrxdkjf0aweay3272</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625969</id>
      <parentid>3625968</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* XXI ғасырдың енгізілуі */</comment>
      <origin>3625969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10414" sha1="hsv0amki5s9vltgxn7i9roxve12poa4" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>hsv0amki5s9vltgxn7i9roxve12poa4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625971</id>
      <parentid>3625969</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Негіздеме */</comment>
      <origin>3625971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10998" sha1="6yvmmbqs3vufiwcycv22cxb9j6va4km" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kagawa&quot;&gt;{{статья|和書|заглавие=スラヴ文章語について|издательство=香川大学|издание=香川大学経済論叢|том=77|номер=4|страницы=4|язык=|автор=山田勇|месяц=3|год=2005}}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>6yvmmbqs3vufiwcycv22cxb9j6va4km</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625973</id>
      <parentid>3625971</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Негіздеме */</comment>
      <origin>3625973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11000" sha1="e9qglaritgoz8v2qdzi3lezrfkiyp6t" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kagawa&quot;&gt;{{статья|和書|заглавие=スラヴ文章語について|издательство=香川大学|издание=香川大学経済論叢|том=77|номер=4|страницы=4|язык=zh|автор=山田勇|месяц=3|год=2005}}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>e9qglaritgoz8v2qdzi3lezrfkiyp6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625975</id>
      <parentid>3625973</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Негіздеме */</comment>
      <origin>3625975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11002" sha1="o2gg7jc5ex59d4rx4dzq4uwey3ez2c9" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kagawa&quot;&gt;{{статья|:zh:和書|заглавие=スラヴ文章語について|издательство=香川大学|издание=香川大学経済論叢|том=77|номер=4|страницы=4|язык=|автор=山田勇|месяц=3|год=2005}}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>o2gg7jc5ex59d4rx4dzq4uwey3ez2c9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625976</id>
      <parentid>3625975</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <comment>/* Негіздеме */</comment>
      <origin>3625976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10726" sha1="jw53onb55vy946jyvbaj7xxqt138feq" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы  = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы    = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы     = Охридтік Климент
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>jw53onb55vy946jyvbaj7xxqt138feq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625978</id>
      <parentid>3625976</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Coffee86</username>
        <id>27186</id>
      </contributor>
      <origin>3625978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10723" sha1="59ydo19e1eznuf46dp1g41193bm88nd" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы  = [[Охридтік Климент]]
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулет]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>59ydo19e1eznuf46dp1g41193bm88nd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3625986</id>
      <parentid>3625978</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T19:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Византия сәулет|Византия сәулет]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Византия сәулеті|Византия сәулеті]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3625986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10725" sha1="2lyqxkilwx6oe59rtnh315rxec2acrw" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы  = [[Охридтік Климент]]
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдыру ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулеті]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>2lyqxkilwx6oe59rtnh315rxec2acrw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626040</id>
      <parentid>3625986</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мешітке айналдырылуы */</comment>
      <origin>3626040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10731" sha1="jiz4f1fwmxhw7h5vidhlkonuf96dyqf" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы  = [[Охридтік Климент]]
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдырылуы ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;.

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды&lt;ref&gt;''Мальцева, С. В.'' [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулеті]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>jiz4f1fwmxhw7h5vidhlkonuf96dyqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626041</id>
      <parentid>3626040</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3626041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10726" sha1="51fs8cbkdnnfz6n5uehffie9ot4yarh" xml:space="preserve">{{Ғимарат
| ғимараттың аты     = Пантелеймон монастыры
| шынайы аты         = {{lang-mk|Свети Пантелејмон}}
| бұрынғы атауы      = 
| балама аты         = 
| статусы            = монастыры
| суреті             = 2011_Ochryda,_Cerkiew_św._Pantelejmona_(02).jpg
| ені                = 
| сурет атауы        = 
| позициялық карта   = 
 |lat_dir = |lat_deg = 41 |lat_min = 06 |lat_sec = 45
 |lon_dir = |lon_deg = 20 |lon_min = 47 |lon_sec = 27
| карта атауы        = 
| карта ені          = 
| ғимараттың үлкен жетістігі  =
| ізашары            = 
| ізбасары           = 
| ғимарат түрі       = монастыры
| сәулет стилі       = Византия сәулет
| қолданылуы         = 
| орналасуы          = 
| мекен жайы         = Плаошник
| қала               = Охрид
| мемлекет           = Солтүстік Македония
| қазіргі жалдаушы   = 
| ғимараттың маңыздылығы = 
| құрылысы басталды  = 893
| құрылысы аяқталды  = 
| ашылған уақыты     = 
| жөнделген уақыты   = 
| жабылған уақыты    = 
| бұзылған уақыты    = 
| құны               = 
| жөндеу құны        = 
| биіктігі           = 
| төбесі             = 
| антеннаның төбесі  = 
| шатыры             = 
| ең соңғы қабат     = 
| обсерватория       = 
| құрылыс материалы  = 
| көлемі             = 
| диаметрі           = 
| басқа да өлшемдері = 
| қабаттар саны      = 
| ғимараттың ішкі ауданы = 
| лифтілер           = 
| тапсырыс беруші    = 
| иемденуші          = 
| басқарушы орган    = 
| сәулетшісі         = 
| сәулет фирмасы     = 
| салушы             = 
| инженері           = 
| инженер-құрылысшы  = [[Охридтік Климент]]
| басқа да дизайнерлер  = 
| сметашы            = 
| бас мердігер       = 
| марапаттары        = 
| дүкендер саны      = 
| бөлмелер саны      = 
| көлік тұрағы       = 
| сайты              = 
}}
'''Пантелеймон монастыры''' — [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияның]] [[Охрид]] қаласындағы Плаошник аймағында орналасқан және Ұлы шейіт Пантелеймонға монастыры арналған. Аңыз бойынша, оны [[Охридтік Климент|Әулие Климент]] салған. Қолданыстағы монастыры шіркеуі 2000 және 2002 жылдар аралығында Византия сәулет стилінде салынған.

== Негіздеме ==
[[Сурет:Sv_pentelejmon_side.jpg|солға|нобай|Монастырдың жақында орнатылған қоңырау мұнарасы. Кіреберістің үстіндегі белгішеде Әулие Климент пен Пантелеймон, олардың үстінде Мәсіх бейнеленген.]]
866 жылы әулие [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірті Әулие Клемент болгар патшасы Борис I-нің өтініші бойынша Охридке миссионерлік жұмыспен айналысу үшін келді. 893 жылы оның шәкірті [[Охридтік Наум|Әулие Наум]] Охридке келді.&lt;ref name=&quot;MO1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |title=History |publisher=Municipality of Ohrid |access-date=2017-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626071127/http://www.ohrid.com.mk/history/history.asp?ID=380 |archive-date=2010-06-26 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Сол 893 жылы Әулие Клемент монастырь мен Охрид кітап мектебін құрған деп болжануда, онда олар славян әдебиеті мен литургияны оқытқан. Дәстүр бойынша[[Кириллица|, кириллица алфавитінің]] жасалуы Охридтік Клементке байланыстырылады (оның қысқа өмірінде, тек грек тілінде сақталған, онда: «[Климент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты» деп жазылған), бірақ зерттеушілердің көпшілігі бұл көзқараспен келіспейді. Оның шәкірттерінің саны 3500 адамға жетті, кейіннен олар славян жазуы туралы білім таратты, бұл монастырьды мәдени орталыққа айналдырды. Бір дереккөз тіпті монастырыды Еуропадағы ең көне университет деп атайды. Әулие Климент 916 жылы қайтыс болып, монастырьдың криптасына жерленген.

== Мешітке айналдырылуы ==
XIV ғасырдың соңында Охрид [[Осман империясы|Осман империясының]] бақылауына өтті, ал XV ғасырда монастыр мешітке айналдырылды. XVI ғасырдың басында бұрын қираған шіркеулер мен монастырьларды қалпына келтіру туралы шешім қабылданған кезде, Әулие Климент монастырі қалпына келтірілді, бірақ XVI және XVII ғасырлар тоғысында ол қайтадан қиратылды (Әулие Клименттің жәдігерлері басқа шіркеуге көшірілді), ал оның орнына османдықтар Имарет мешітін салды.&lt;ref name=&quot;popovic80&quot;&gt;Popović: 80&lt;/ref&gt;

== Археологиялық қазба жұмыстары ==
[[Сурет:Plaoshnik-Ohrid.jpg|оңға|нобай|Монастыр аумағындағы археологиялық қазба жұмыстары (2007 жылғы желтоқсан)]]
Бұрынғы монастырь орнында алғашқы ірі қазба жұмыстары 1965 жылы жүргізілді. 1999 жылы Имарет мешітінің қирандыларының жанында кең ауқымды археологиялық жұмыстар жүргізілді, оның барысында еденінде свастика тәрізді белгісі бар бес қатарлы базиликаның шоқындыру орны табылды, ол 4-6 ғасырлар аралығындағы кезеңге жатады. Базилика, болжам бойынша, Әулие Павелдің құрметіне салынған. 2002 жылы монастырьда жаңа собор құрылысы басталды, ол сол жылдың шілдесінде аяқталды. 2007 жылдың 10 қазанында тағы бір қазба жұмыстары кезінде 2383 венециялық монета табылды. Жергілікті археолог Паско Кузман бұл жаңалықтың маңызды екенін, себебі ол Венеция мен Охрид арасындағы сауда байланыстарының бар екенін дәлелдегенін мәлімдеді.

== XXI ғасырдың енгізілуі ==
Плаошниктегі Әулие Пантелеймон шіркеуі — IX ғасырдың соңында Охридтік Әулие Климент ертедегі христиан базиликтерінің қирандыларына орнатқан кішкентай триконхтан бастап, 20 және 21 ғасырлар тоғысындағы ауқымды қайта құруға дейінгі маңызды тарихи, сәулеттік және идеологиялық контексттердің қиылысында орналасқан ескерткіш. Археологиялық деректер мен гипотетикалық қайта құруларға негізделген «қалпына келтіру» жобасының (1999–2002/2006) нәтижесінде, IX ғасырда ұлы Әулие Климент салған шіркеудің кішкентай кірпіш сынықтарын біріктіріп, Әулие Пантелеймон мен Климентке арналған Византия ғимараттарын имитациялайтын жаңа үлкен шіркеу салынды. Бұл бастаманың жалғасы Плаошниктегі Кітап мектебінің Әулие Климент негізін қалаған монастырь кешенін және ежелгі уақытта негізін қалаған шіркеуді қалпына келтіруге арналған «Әулие Климент университеті» жобасы (2007–2017) болды. Қолжазбалар жинағы мен иконалар галереясын қамтитын үлкен кітапхананы қамтитын жаңа ғимарат Славян университеті деп аталды.&lt;ref&gt;Мальцева, С.В. [https://publ.actual-art.org/aptha/ru/article/view/11214 Әулие шіркеуінің құрылысы мен қайта құрылуы туралы. Охридтегі Плаошник туралы Әулие Пантелеймон: қасиетті бейне және оның түсіндірмесі] / С. В. Мальцева, М. Л. Заворина // Өнер теориясы мен тарихының өзекті мәселелері. — 2025. — Т. 15. — С. 841—865. — DOI 10.18688/aa2515-11-65.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Византия сәулеті]]
[[Санат:Солтүстік Македонияның көрікті жерлері]]</text>
      <sha1>51fs8cbkdnnfz6n5uehffie9ot4yarh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Dagger</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783075</id>
    <revision>
      <id>3625980</id>
      <timestamp>2026-07-03T19:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Сурет:Dagger-14-plain.png|alt={{{alt|dagger}}}|link=|class=skin-invert]]&lt;noinclude&gt; [[Санат:Үлгілер:Белгілер]] &lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>3625980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="a7omjhiy5lklx0d9akbmd6ny76y9zuc" xml:space="preserve">[[Сурет:Dagger-14-plain.png|alt={{{alt|dagger}}}|link=|class=skin-invert]]&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Үлгілер:Белгілер]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a7omjhiy5lklx0d9akbmd6ny76y9zuc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Double-dagger</title>
    <ns>10</ns>
    <id>783076</id>
    <revision>
      <id>3625981</id>
      <timestamp>2026-07-03T19:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kasymov</username>
        <id>10777</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: [[Сурет:Double-dagger-14-plain.png|alt={{ifempty|{{{alt|}}}|double-dagger}}|link=|class=skin-invert]]&lt;noinclude&gt; [[Санат:Үлгілер:Белгілер]] &lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>3625981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="fmgps6heqfxyxmi9erysih4nr57ernj" xml:space="preserve">[[Сурет:Double-dagger-14-plain.png|alt={{ifempty|{{{alt|}}}|double-dagger}}|link=|class=skin-invert]]&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Үлгілер:Белгілер]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fmgps6heqfxyxmi9erysih4nr57ernj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:MorsMe</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783077</id>
    <revision>
      <id>3625991</id>
      <timestamp>2026-07-03T20:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3625991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="218" sha1="ezwl4znz0hv1n80smii8htw3lzmyb7c" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=MorsMe}}

-- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 01:11, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>ezwl4znz0hv1n80smii8htw3lzmyb7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Каратон</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783078</id>
    <revision>
      <id>3626008</id>
      <timestamp>2026-07-04T01:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3626008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="2nc93emd1wopi5ctdhcfygggd7jghm6" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Каратон}}

-- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 06:21, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>2nc93emd1wopi5ctdhcfygggd7jghm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чадыр-Лунга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783079</id>
    <revision>
      <id>3626035</id>
      <timestamp>2026-07-04T07:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Молдова қалалары]]</comment>
      <origin>3626035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="405" sha1="g24f5egc8aryq6l44li424hxt0f33jm" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>g24f5egc8aryq6l44li424hxt0f33jm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626036</id>
      <parentid>3626035</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="06n0ee1eyine972whterl10n630t25s" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>06n0ee1eyine972whterl10n630t25s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626039</id>
      <parentid>3626036</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3626039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="524" sha1="hb01u7dyue4fd5dimw99h62i84iv7ur" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>hb01u7dyue4fd5dimw99h62i84iv7ur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626042</id>
      <parentid>3626039</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3626042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="tpywrt4nxf2m2v2qlh10qil1cg5jim7" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>tpywrt4nxf2m2v2qlh10qil1cg5jim7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626045</id>
      <parentid>3626042</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3626045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1185" sha1="lu7poxnfmvv6o9dfut2y5rzrtimuzrz" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

'''Географиялық орналасуы'''
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>lu7poxnfmvv6o9dfut2y5rzrtimuzrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626053</id>
      <parentid>3626045</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3626053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="c3zx6qyqyjf6g1z7uzpcmw71r1s4om2" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>c3zx6qyqyjf6g1z7uzpcmw71r1s4om2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626060</id>
      <parentid>3626053</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3626060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2215" sha1="paxfrrrp22p99gyvq37b3we69l8no3k" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>paxfrrrp22p99gyvq37b3we69l8no3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626064</id>
      <parentid>3626060</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3626064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2434" sha1="hklrzthc0kj46hpcdc2hmzzpla0jb52" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>hklrzthc0kj46hpcdc2hmzzpla0jb52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626069</id>
      <parentid>3626064</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3626069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2901" sha1="1dxo3llavxaidbgdg2h3b36rhnvyt0f" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>1dxo3llavxaidbgdg2h3b36rhnvyt0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626111</id>
      <parentid>3626069</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ дереккөз</comment>
      <origin>3626111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3056" sha1="rj5qj7xkds25cm2vz9zu4d3y6apgdfi" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>rj5qj7xkds25cm2vz9zu4d3y6apgdfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626115</id>
      <parentid>3626111</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3626115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3453" sha1="dvx733f61er637se2pzqooilcppsy5m" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>dvx733f61er637se2pzqooilcppsy5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626118</id>
      <parentid>3626115</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру</comment>
      <origin>3626118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4215" sha1="k6ets9sz7p04eml40ftjovz351tg4pq" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>k6ets9sz7p04eml40ftjovz351tg4pq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626120</id>
      <parentid>3626118</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз</comment>
      <origin>3626120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4401" sha1="71dnvztgmgutlq78pv6dhqqws2f6zo6" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>71dnvztgmgutlq78pv6dhqqws2f6zo6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626125</id>
      <parentid>3626120</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3626125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4860" sha1="bwt81kmv8m08f1vuso203gh0rloz51s" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауз мәдениеті мұражайы және Ғағауз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>bwt81kmv8m08f1vuso203gh0rloz51s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626127</id>
      <parentid>3626125</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті жерлері */ толықтыру</comment>
      <origin>3626127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5176" sha1="smq3o6498sua2hhftzrf0mwpepqjwgp" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауз мәдениеті мұражайы және Ғағауз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>smq3o6498sua2hhftzrf0mwpepqjwgp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626129</id>
      <parentid>3626127</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті жерлері */ толықтыру</comment>
      <origin>3626129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5499" sha1="eb8ulcyw48nht424bzqobqwp12c3we7" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауз мәдениеті мұражайы және Ғағауз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>eb8ulcyw48nht424bzqobqwp12c3we7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626130</id>
      <parentid>3626129</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті жерлері */ толықтыру</comment>
      <origin>3626130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5872" sha1="p3spngmgyxxofga4hxt42y1qvuhoakd" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағаузия аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>p3spngmgyxxofga4hxt42y1qvuhoakd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626131</id>
      <parentid>3626130</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3626131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6208" sha1="n3fbyrx9maxiv0rh5nsnc2it2ql5p1y" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>n3fbyrx9maxiv0rh5nsnc2it2ql5p1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626133</id>
      <parentid>3626131</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті жерлері */ толықтыру</comment>
      <origin>3626133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6451" sha1="db5nb6pnwmbqjtn87pad4mul0vxpxry" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>db5nb6pnwmbqjtn87pad4mul0vxpxry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626135</id>
      <parentid>3626133</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3626135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6620" sha1="ljnxwfwbqo8ctj1qkvtjmcg1ffzwbc2" xml:space="preserve">'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>ljnxwfwbqo8ctj1qkvtjmcg1ffzwbc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626136</id>
      <parentid>3626135</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, толықтыру</comment>
      <origin>3626136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9036" sha1="anyn4gov35h5yusioe93snwdd6wg7qj" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>anyn4gov35h5yusioe93snwdd6wg7qj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626137</id>
      <parentid>3626136</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, сурет қою</comment>
      <origin>3626137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9105" sha1="rb8l3gonv7cfryhxijmb34bultf3oz9" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>rb8l3gonv7cfryhxijmb34bultf3oz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626138</id>
      <parentid>3626137</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9130" sha1="iwsc9nhmmgxmkw3mgo51e2783hzprf8" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>iwsc9nhmmgxmkw3mgo51e2783hzprf8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626139</id>
      <parentid>3626138</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9146" sha1="5tolvxvefsx8eaid6wc0z8h8w06yern" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Gerb Çadır.png
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>5tolvxvefsx8eaid6wc0z8h8w06yern</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626141</id>
      <parentid>3626139</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9172" sha1="qdz1cyswkoyi5utkskcc63u47mrxjkz" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Gerb Çadır.png
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =03 |lat_sec =18 
  |lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =49 |lon_sec =49 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>qdz1cyswkoyi5utkskcc63u47mrxjkz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626143</id>
      <parentid>3626141</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:59:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9242" sha1="jeq9iyeuyc2ssgmxm98qs0rvuds2xw1" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Gerb Çadır.png
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =03 |lat_sec =18 
  |lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =49 |lon_sec =49 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Автономды Аудандық Бірлік
 |аймағы                  = Ғағауызстан
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>jeq9iyeuyc2ssgmxm98qs0rvuds2xw1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626145</id>
      <parentid>3626143</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:02:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3626145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9281" sha1="0es9ozejmroianqc5jxuw4uonwwmysa" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Gerb Çadır.png
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =03 |lat_sec =18 
  |lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =49 |lon_sec =49 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Автономды Аудандық Бірлік
 |аймағы                  = Ғағауызстан
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 291 *****
 |пошта индексі           = MD-6100
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Ceadîr-Lunga
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>0es9ozejmroianqc5jxuw4uonwwmysa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3626147</id>
      <parentid>3626145</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <origin>3626147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9308" sha1="sm0j4m6rwtqktutmsgxc8nhezifzsk3" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Чадыр-Лунга
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}
 |сурет                   = MD.GE.Ceadîr-Lunga - râpele de la Ceadîr-Lunga - apr 2018 - 02.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Gerb Çadır.png
 |ту                      = Flag of Ceadîr-Lunga.png
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =03 |lat_sec =18 
  |lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =49 |lon_sec =49 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Автономды Аудандық Бірлік
 |аймағы                  = Ғағауызстан
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1812	
 |алғашқы дерек           = 1812	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1958
 |жер аумағы              = 10.51	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 22 800
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 291 *****
 |пошта индексі           = MD-6100
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Ceadîr-Lunga
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Чадыр-Лунга''' ({{lang-ro|Ceadîr-Lunga}}) — [[Молдова]]ның оңтүстік бөлігіндегі қала және муниципия, [[Ғағауызстан| Ғағауыз Автономды Аудандық бірлігіндегі]] екінші ірі қаласы. Чадыр-Лунга қаласының халқы 2026 жылы 22 800 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-chadyr-lunga-10852.html|title=Население Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Чадыр-Лунга Молдованың оңтүстігінде, Лунга өзенінің орта ағысында, Кишиневтен 130 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16699-Chadyr-Lunga.html|title=Европа. Молдова. Гагаузия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Тарихы ==
Чадыр ауылы алғаш рет деректердк 1589 жылы аталған, бірақ географиялық тұрғыдан ол қазіргі Ғағауыз аумағында емес, Леова ауданында орналасқан. Қоныстың негізін ноғай татарлары қалаған. Кейбір деректерге сүйенсек, онда 30 000 ноғай отбасы қоныстанған. Олар Қырым ханына бағынған.
1818 жылы Бессарабия облысы құрылып, оның тұрғындарына ерекше мәртебе берілді. Бұл іс жүзінде автономияға тең болды. 1819 жылы ғағауздарға, болгарларға және барлық трансдунайлық қоныстанушыларға ерекше мәртебе берілді. Әрбір отбасы тегін жер учаскесі және 10 жылдық несие алды.

1958 жылға дейін олар екі бөлек елді мекен болып, кейін бір елді мекенге біріктіріліп аймақтық бағынысты қалаға айналды. 1958 жылы 9 маусымда Чадыр-Лунга қала мәртебесін алды. Қазіргі уақытта Чадыр-Лунга Беларусь, Ресей, Болгария, Румыния және Түркияның жеті қаласымен бауырлас қалалық қарым-қатынасты сақтап, олармен мәдени және білім беру салаларында ынтымақтастық орнатқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-chadyr-lunga|title=Чадыр-Лунга|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада шамамен 2000 кәсіпорын жұмыс істейді. Қаланың өнеркәсіптік базасы өңдеу және тоқыма өнеркәсібінен тұрады. Қалада Молдовадағы жалғыз асыл тұқымды мал шаруашылығы орналасқан.

Қаланың білім беру жүйесіне алты мектепке дейінгі мекеме, бес орта мектеп, үш лицей және бір колледж кіреді. 2002 жылы Чадыр-Лунгада Мәскеу заманауи гуманитарлық институтының филиалы ашылды, онда бес факультеттегі студенттерге қашықтықтан оқыту ұсынылды. Денсаулық сақтауды аурухана, отбасылық дәрігер орталығы және жедел жәрдем стансасы ұсынады.
Қалада қоғамдық орталық, өлкетану мұражайы және екі кітапхана бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://www.moldovenii.md/ru/city/details/id/84|title=Чадыр-Лунга, Гагаузия, АТО|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті жерлері ==
Қалада көптеген тарихи ескерткіштер, соның ішінде Әулие Георгий шіркеуі, Ғағауыз мәдениеті мұражайы және Ғағауыз этнографиялық саябағы бар, жақын маңда бірнеше табиғи қорықтар мен саябақтар бар.

Чадыр-Лунгадағы ең көрікті жерлер:
*'''Ұлы мешіт''' — Молдовадағы ең үлкен мешіт және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мешітті 9 ғасырда Осман империясы салған, ол әдемі көгілдір күмбезімен ерекшеленеді.
*'''«Джебель» ұлттық саябағы''' — Чадыр-Лунга маңында орналасқан үлкен қорғалатын аймақ, онда көптеген жаяу жүргіншілер жолдары, көрікті көріністер және бай флора мен фауна бар.
*Мәдени-этнографиялық мұражай — қаланың ескі бөлігінде орналасқан, осы аймақты мекендейтін этникалық топ ғағауыз халқының жергілікті дәстүрлерімен, әдет-ғұрыптарымен және фольклорымен таныстырады.
*'''Ғағауыз этнографиялық мұражайы''' — ғағауыз халқының тарихын, мәдениетін және өмір салтын сақтайды. Мұнда дәстүрлі үйлерді, киімдерді және әртүрлі тұрмыстық заттарды көруге болады.
*'''Қасиетті Троица монастырі''' — әдемі фрескалары мен белгішелерімен танымал Конгаз ауылында орналасқан православиелік монастырь.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=http://bigkarta.com/moldova-ceadir-lunga.htm|title=Карта Чадыр-Лунги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-4|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>sm0j4m6rwtqktutmsgxc8nhezifzsk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Lauragaka</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783080</id>
    <revision>
      <id>3626076</id>
      <timestamp>2026-07-04T08:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3626076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="osdrqp51sq1po3uwnmnv4032spbfstm" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Lauragaka}}

-- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 13:04, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>osdrqp51sq1po3uwnmnv4032spbfstm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:KanatUsta</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783081</id>
    <revision>
      <id>3626132</id>
      <timestamp>2026-07-04T08:51:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3626132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="314" sha1="n02r11j9eflsmn4wnwmm0ij1dz1q95q" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=KanatUsta}}

-- [[Қатысушы:GanS NIS|&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 3px;&quot;&gt;&lt;font face=&quot;AR Cena&quot; color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;Fани&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 13:51, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>n02r11j9eflsmn4wnwmm0ij1dz1q95q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Қадырали</title>
    <ns>3</ns>
    <id>783082</id>
    <revision>
      <id>3626134</id>
      <timestamp>2026-07-04T08:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.</comment>
      <origin>3626134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353" sha1="6j4llx3y0vqbjct29hsxu1qk6szfree" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Қадырали}}

-- ''&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:53, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>6j4llx3y0vqbjct29hsxu1qk6szfree</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Талқылау:Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері мұражайы</title>
    <ns>1</ns>
    <id>783083</id>
    <revision>
      <id>3626211</id>
      <timestamp>2026-07-04T11:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lauragaka</username>
        <id>183149</id>
      </contributor>
      <comment>/* Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3626211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="674" sha1="pa98q15qh7mf9cfp7w4sz0ni9ectosk" xml:space="preserve">== Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі ==

Мақала атауын «Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейі» деп өзгерту керек, себебі бұл музейдің ресми атауына сәйкес келеді. Мақаланың кіріспесінде де «музейі» нұсқасы қолданылған. Өтініш, бетті жылжытуға көмектесіңіз. [[Қатысушы:Lauragaka|Lauragaka]] ([[Қатысушы талқылауы:Lauragaka|талқылау]]) 16:14, 2026 ж. шілденің 4 (+05)</text>
      <sha1>pa98q15qh7mf9cfp7w4sz0ni9ectosk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>