Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic Атырау облысы 0 1656 3631038 3601919 2026-07-17T11:59:06Z Casserium 68287 /* */ 3631038 wikitext text/x-wiki {{Қазақстан облысы |облыстың атауы = Атырау облысы |ту = Flag of Atyrau, Kazakhstan.svg |елтаңба = Coat of arms of Atyrau.svg |карта = Atyrau in Kazakhstan.svg |әкімшілік бірліктің картасы = |lat_dir = N |lat_deg = 47 |lat_min = 07 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 53 |lon_sec = |облыс орталығы = [[Атырау]] |құрылған уақыты = [[15 қаңтар]] [[1938 жыл]]<ref name="Атырау облысының географиясы">{{Cite web|url= http://www.atyrau-city.kz/index.php?get_page=geography&l=r |title= ИНФОРМАЦИОННО - ПОЗНАВАТЕЛЬНЫЙ САЙТ ГОРОДА АТЫРАУ |lang= ru |work= atyrau-city.kz |publisher= [[Атырау]] қаласының ресми сайты}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20071214155629/http://www.atyrau-city.kz/index.php?get_page=geography&l=r |date= 2007-12-14}}</ref> |аудандар саны = 7 |ауылдық округтер саны = 67 |кенттік әкімдіктер саны = |қалалық әкімдіктер саны = 2 |ауылдар саны = 153 |тұрғыны = {{өсім}} 711 844 <ref>{{https://stat.gov.kz/region/ Халық саны (2025 жылғы 1 наурызға)}</ref> |санақ жылы = 2025 |халық саны бойынша орны =12 |тығыздығы = 6.0 |тығыздығы бойынша орны = 6 |ұлттық құрамы = [[қазақтар]] 93,01 %<br>[[орыстар]] 4,87 %<br>[[корейлер]] 0,47 %<br>[[татарлар]] 0,33 %<br>басқалары 1,32 % (2022)<ref>{{Cite web|url= https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 |title= Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына) |lang= kk |work= stat.gov.kz |publisher= [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы|Ұлттық статистика бюросы]] |author= Рысбаев, Қ |date= 2022-04-27}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220727033016/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 |date= 2022-07-27}}</ref> |жер аумағы = 118 631 |жер аумағы бойынша орны = 13- |су ауданы = |ЖІӨ = |ЖІӨ бойынша орны = |ЖІӨ жылы = |жан басына шаққанда ЖІӨ = |экономикалық аудан = [[Батыс Қазақстан]] |ресми тілі = |әкімі = [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] |add1n = Әкімдіктің мекенжайы |add1 = Атырау қаласы, Әйтеке би көшесі, №77 |ISO 3166-2 коды = KZ-ATY |телефон коды = +7 712х xx-xx-xx |пошта индекстері = 06xxxx |марапаттары = |сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/atyrau?lang=kk Атырау облысының әкімдігі |ортаққордағы санаты = Atyrau Province }} '''Атырау облысы''' — [[Қазақстан]]ның [[Батыс Қазақстан|батысында]] орналасқан [[Қазақстан әкімшілік бірліктері|облысы]], аграрлы-өнеркәсіптік инвестициялық аумақ, 1938 жылы '''Гурьев облысы''' деген атаумен құрылған. 1992 жылы қазіргі атауына ие болды. Орталығы — [[Атырау]] қаласы. == Географиясы == Солтүстігінде [[Батыс Қазақстан облысы]]мен, шығысында [[Ақтөбе облысы]]мен, оңтүстік-шығысында [[Маңғыстау облысы]]мен және батысында [[Ресей]]дің [[Астрахан облысы]]мен шектеседі. Сондай-ақ оңтүстік шекарасы [[Каспий теңізі]]не келіп тіреледі. === Жер бедері === {{Толық мақала|Атырау облысының жер бедері}} [[Сурет:Ryn Desert.jpg|нобай|оңға|200px|Нарын құмы (сары түсті) — Атырау облысындағы ең үлкен құмды массив]] Облыс аймағы [[Каспий маңы ойпаты]]ның солтүстік-шығыс бөлігін, Жем қыраты мен Үстірттің батыс шетін, Каспий теңізінің солтүстік бөлігін алып жатыр. Жері солтүстігінен оңтүстікке қарай аласара түсетін [[Ойыл (өзен)|Ойыл]], [[Сағыз өзені|Сағыз]], [[Жем (өзен)|Жем]] өзендері салаларымен тілімденген. Бұл аймақты Жем қыраты мен Үстірттің батыс сілімдері [[Доңызтау]] (214 м), оның бөліктері [[Желтау (тау, Атырау облысы)|Желтау]] (221м), Тамды (175) жоталары алып жатыр. [[Қайнар (Жем алабындағы өзен)|Қайнар]] мен Жем өзендері араларында [[Иманғара]] (199 м) Қойқара қыраттары, Қарамұрат жоны, Алабие, Аққұдық, Қабылан жоталары орналасқан. Олар ақшыл ізбес тастан тұрады. [[Жайық]] өзенінің сол жақ жағалауында [[Индер (тау)|Индер]] орналасқан. Таудың биіктігі 52 метр, ұзындығы 25–30 километр, ені 10 километрге жуық. Каспий маңы ойпатының оңтүстік және оңтүстік батыс бөліктерінде құмды шағылдар көп тараған. Еділ өзенінің сол жағалауы мен Каспий теңізінің жағалықтарын [[Нарын құмы]] мен [[Мыңтөбе (құм)|Мыңтөбе]], [[Қосдәулет]], [[Ботай]] құмдары, Ойыл мен Сағыз аралығын Тайсойған, [[Бүйрек]] құмдары, облыстың шығысын Каспий маңы Қарақұмы алып жатыр. Бұл құмдардың ең үлкені — [[Нарын құмы]]. Атырау аумағында кең тараған жер бедерінің бір түрі — [[сор]]лар. Олардың тереңдіктері 5–10 метрге жетеді. [[Ресей]] шекарасының батыс бөлігінен [[Еділ]] өзені ағып өтеді. [[Каспий теңізі]]не құятын Еділ жəне Жайық өзендерінің аралығының барлық дерлік бөлігін Атырау облысы алып жатыр. Географиялық тұрғыдан облыстың солтүстік-батыс жағы [[Еуропа]]да, ал бүкіл шығыс жағы [[Азия]]да, негізінен шөлейттік аймақта жатыр. Сонымен қатар Атырау аумағында [[тақыр]]лар кездеседі. Ең үлкен тақыр Намаз тақыры деп аталады. Ол облыстың солтүстік- шығысында орналасқан.<ref>{{кітап|авторы= Е. Қаженбаев| бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Атырау облысының географиясы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Атырау|баспасы=ЦентрНит |жыл=2006|томы= |беттері=13|барлық беті=82|сериясы= |isbn=9965-741-14-х|тиражы=100 }}</ref> === Геологиялық құрылымы === {{Толық мақала|Атырау облысының геологиялық құрылымы}} Геологиялық тұрғыдан алғанда Атырау облысы көне [[Шығыс Еуропа платформасы]]на ендеп кірген Каспий маңы ойпатының оңтүстік жағалауын алып жатыр. Атырау облысының шегінде ендік бағыты бойынша 500 километрге созылған, ені 90–140 км Солтүстік Каспий — Биікжал аймағы бар. Оңтүстік жағында Оңтүстік Жем ылдиымен көмкеріледі, мұндагы іргетастың беті 12–13 километр тереңдікте жатыр. Іргетастың үстінде шөгінді қорабы бар, ол тұз асты, тұзды, тұз үсті кешендеріне бөлінеді, [[палеозой]] және мезокайнозой кезеңдерінде қалыптасқан, жыныстарының жалпы тереңдігі 12–14 километрден асады. Қаратон — Теңіз аймағында бірыңғай карбонатты кешен қалыптасқан. Геофизикалық зерттеулердің мәліметтері бойынша оның жалпы калыңдығы облыстың Солтүстік Каспий аймағында 1,5–3 километрге дейін, Каспий маңындағы ойпат ернеуінің оңтүстік-шығысында 8–10 километрге дейін өзгеріп отырады. Тұз асты кешенінің күмбезі оңтүстігінде Оңтүстік Жем инверсиялык биігінен солтүстіктегі ойпаттың орталығына қарай моноклиналды түрде енеді. Тұз асты кешенінің моноклиналды енуінің аясында 3,5–3,8 километрден 6,0–6,4 километрге дейінгі тереңдіктен көптеген жергілікті қатпарлар, көлемі мен аумағы жөнінен әр түрлі, көтерілетін жерлердің жолағын кұрайтын белгілер ерекшеленеді. Ерекшеленген төбешіктердің ұзындығы 6–20 километрге дейін, ені 100–300 метрден 2–13 километрге дейін кұбылып отырады. Юралық-бор шөгінділер жағалаулық-теңіздік және теңіздік-терригенді, терригенді-карбонатты шөгінділер түрінде кездеседі. Бұл шөгінділердің қалыңдығы облыстың солтүстік бөлігінде 0,3–0,5 метрден Прорва аймағында 3 километрге дейін өзгеріп отырады. Тұтастай алғанда облыстың тектоникалық дамуында жауын суының жиналу жағдайындағы сияқты сабақтастық байқалады. Сабақтастық мезгілі жөнінен геологиялық кезендерге сәйкес келеді. Аймақтың жоғарғы пермьдік-триастық, [[юра кезеңі|юра-палеогендік]], [[неоген кезеңі|неоген-төрттік]] даму кезендері айқын көрінеді. === Пайдалы қазбалары === {{Толық мақала|Атырау облысының пайдалы қазбалары}} Облыстың жер қойнауында қалың шөгінді қабаттармен байланысқан әр түрлі [[пайдалы қазбалар]]ға мол. Олардың ішінде қоры аса бай әрі негізгісі [[мұнай]] болып табылады. Мұнай-газдан басқа пайдалы қазындылар ішінен облыс экономикасы үшін маңыздылары ретінде [[борат]] және борат тұзды кендерді, [[ас тұзы]]н, калийлі, магнийлі жыныстарды атауға болады. Құрылыс индустриясы шикізаттарынан [[Бор (тау жынысы)|бор]], бор-мергельді жыныстар, [[гипс]], [[ангидрит]], сазды, кұмды әктастар, сондай-ак битуминозды жыныстар (кирлер) мен тұщы және минералды су көздері бар. Борат кені дүние жүзінің бір-ақ жерінен, тек Атырау облысының қойнауынан ғана табылып отыр. Сондай-ақ күкірт, құм-қиыршық тас қосындылары, отқа төзімді [[керамзит]] және кірпіштік саздар, ұлутас, шипалы балшық, қоңыр көмір мен минералды бояулар жасауға жарамды саз шөгінділері бар. === Топырағы === {{Толық мақала|Атырау облысының топырағы}} Жалпы Каспий маңы ойпатының, сондай-ақ Атырау облысының топырақ жамылғысының құрылымы өзінін түзілу факторлары мен құрамының сан алуандығына байланысты өте күрделі болып келеді. Негізінен мұнда топырақ таралуының ендік белдеулілігі басым қалыптасқан, яғни топырақтың бір түрінің қабаты ендік бағытқа қарай созыла шашыла түзіледі де, теңізге жақындаған сайын келесі түрмен жиі және әлденеше рет ауысып отырады. Шалғынды [[Аллювий топырақ|аллювийлі]] қуаң топырақ ([[Жайық]]тың екі жағындағы кең [[жайылма]]ларында ғана тараған, құнарлы қабаты 70 сантиметрге дейін, негізі — аллювий шөгінділері). Бозғылт — құмды топырақ ([[Нарын (Атырау облысы)|Нарын]], Тайсойған және [[Ментеке]] өңірлері). Батпақты-тұзды саз топырақ (ойпаттың теңіз жағалауына ұласатын бөлігі, гумус қатапшы, шикі шымтезек аралас келеді, аса кепкен жерлерінде [[бэр төбешіктері]] қалыптасқан). Автоморфты [[Қоңыр топырақ|қоңыр]] не сұр қоңыр топырақ (Жайықтың екі жағында да, әсіресе сол жағында Тайсойғанға дейінгі өңірді, Ойылдың сағалық бөлігін қамтиды, біршама құнарлы келеді, гипс пен тұз кабаттарының үстінде түзілген, облыс жерінің 20%-ынан астамын алады) Тақыр және батпақты Теңіз жағалауының топырақ құрамының ішінде 2 млн. гектар жері ащы-ашқылтым топырақтар. Бұл аймақ бұйырғынды, күзгі-қысқы жайылымға пайдаланады. Тиісті ылғалдылық жетпеуінен олар қатқылдыққа айналып, өсімдіктердің еркін өсуіне мүмкіндік бермейді.<ref>{{кітап|авторы= Атырау облыстық экология және биоресурстар басқармасы| бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Атырау табиғаты және оны қорғау |шынайы атауы= |сілтеме=|уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Ақтау |баспасы= |жыл=1994|томы= |беттері=13-15|барлық беті=114|сериясы= |isbn=|тиражы= }}</ref> Сортаң топырақ облыс аумағында өте көп тараған. Топырақтың беткі қабатына тұзы шығып жатады. Мұнда тұздың мөлшері 8–10 % -ке дейін жатады. === Өсімдіктер дүниесі === {{Толық мақала|Атырау облысының өсімдіктер дүниесі}} [[Сурет:Атырау. Құмаршық өсімдігіне арналған ескерткіш.jpg|нобай|оңға|200px|Атырау қаласындағы ашаршылық кезінде аштықтан құтқарған "Құмаршық" өсімдігіне ескерткіш.<ref>{{cite web|url=https://azattyq-ruhy.kz/culture/1252-atyrau-zhurty-asharshylyktan-aman-alyp-kalgan-ku-marshykk-a-arnap-eskertkish-koidy|title=Атырау жұрты ашаршылықтан аман алып қалған құмаршыққа арнап ескерткіш қойды|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2024-11-15|lang=}}</ref>]] Облыстың барлық аудандарында дерлік [[жусан]], [[қияқ]], [[бұйырғын]], [[ебелек]], [[Мортық (өсімдік)|мортық]], [[қоңырбас]], [[көкпек]] басым өседі, бұларға қосымша көктемде ойпатттарда [[селеу]], [[изен]], [[сарсазан]], [[ажырық]] т.б.араласа шығады. Теңіз жағасындағы батпақтарда [[қамыс]], құрақ жиі кездеседі. Шығыс жағында [[ебелек]], [[Мортық (өсімдік)|мортық]], [[шытыр]], [[қаңбақ]], [[ақселеу]], [[жыңғыл]], [[жүзгін]] өседі. Сонымен қатар облыс аумағында дәрілік, техникалық өсімдіктер де кездеседі. Олардың жалпы саны 50 ден асады. Дәрілік шөптерден облыс аумағында кездесетіндері: [[адыраспан]], [[ешкі тал]], [[қырықбуын]], [[құмаршық]] т.б. Жалпы Атырау облысында өсімдіктердің 945 түрі бар. Бұлардан басқа [[жантақ]], [[көкпек]], [[ошаған]], [[сүттіген]], [[шырмауық]] т.б. табиғи өсімдіктер бар. Улы шөптерден, [[есекмия]], [[меңдуана]] кездеседі. Қазақстанның «[[Қызыл кітап|Қызыл кітабына]]» енгізілген, яғни жойылып кету қаупі төнген өсімдік түрлерінен [[ақтұңғиық]], [[берік сүттіген]], [[бор рияны]], [[бор сиякөгі]], [[бор сылдыршөбі]], [[бүршікті альдрованда]], [[бүршікті феллориния]], кестелі шампиньон, [[комаров жоңышқасы]], күманды долана, қатпар гладолиус, [[мейер шытырмағы]], [[су шылымы]], [[тегеурінгүл]], т.б. кездеседі.<ref>Карта: Охраны природы Атырауской области</ref> === Жануарлар дүниесі === {{Толық мақала|Атырау облысының жануарлар дүниесі}} [[Сурет:Beluga sturgeon.png|нобай|оңға|250px|Қортпа балық (белуга)]] Атырау облысында 500 ге тарта омыртқалы жануарлар түрі және мыңдаған омыртқасыз жануарлар түрлері кездеседі. Облыс аумағында құстар алуан түрлі және кең таралған. Олардың ең басты тіршілік орындарының бірі –су және оның жағалауы. Жалпы құстардың 280-дей түрлері бар. Оның ішінде [[бірқазан]], [[дегелек]], [[қаз]], [[үйрек]], [[шағала]], [[тырна]], [[дуадақ]], [[көгершін]], торғай тәрізділер көп тараған. Облыстың өзен-көлдерінде балықтардың көптеген түрлері бар. Кәсіптік маңызы бар балық түрлерінен [[бекіре]], [[қорытпа]], [[шоқыр]] т.б. балықтар кездеседі. Облыс суларында [[шортан]], [[сазан]], [[жайын]], [[майшабақ]], [[қаракөз]] т.б. кең тараған. Жалпы Каспий теңізінің Атыраулық аймағында бағалы балықтардың 122-ден астам түрлері кездеседі. Қосмекенділер мен бауырмен жорғалаушылардың 50 ге жуық түрлері тараған, кемірушілердің 27 түрі бар. Атырау облысында аңдардың 55 түрі, оның ішінде жыртқыш аңдардың 12 түрлері бар. Олардың кең таралғандары: [[қасқыр]], [[түлкі]], [[қарсақ]], жанат тәрізділер, [[қабан]], [[киік]]. Облыстың пайдалы қазындылары, әсіресе мұнай-газ кендерін қарқынды игерудің нәтижесінде хайуанаттар дүниесінің таралу кеңістігі жылдан-жылға тарылуда, түр саны азаюда, тіршілік аумағы күннен-күнге кемуде. == Климаты == {{Толық мақала|Атырау облысының климаты}} [[Сурет:Шаңды дауыл.jpg|нобай|оңға|200px|Шаңды дауылдар Атырау облысында жиі болады]] Атырау облысында континенттігі тым басым климат қалыптасқан. Облыс табиғи ылғалдылығы жеткіліксіз, [[аңызақ]] желді, шаңды [[дауыл]]ды, жазы ыстық, [[қуаңшылық|қуаң]], қысы қарсыз (не жұқа қарлы) болып келеді. Ең ыстық айы — [[шілде]], ауасының орташа температурасы 24–25°С, жалпы ыстық 35–40°С, кейде одан да астам болады. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 220–230 мм, қуаңшылық жылдары жауын-шашын мөлшері 80 мм-ден аспайды, ал ылғалдың жер, су бетінен ауаға булану мөлшері 1000 мм, кейде одан да астам болады. Облыстың солтүстігінде жыл бойына оңтүстік бағыттағы желдер басым болады. Оңтүстік аудандарда құрғақ шөлді жерлерде қыста шығыс бағыттағы желдер жиі соғады (қарқындылығы 6–7 м/сек), ең күшті желдің қарқындылығы 15 м/сек. жетеді де жыл ішінде 50 күндей соғады. Жел жаз айларында түрлі бағыттардан өзгеріп соғып отырады. Көбіне солтүстік-батыс, оңтүстік-батыс, оңтүстіктен соғатын желдер басымырақ келеді. Оңтүстік желдер аңызақтығымен, құрғақ әрі ыссылығымен ерекшеленеді. Қыс маусымы ауасының [[қаңтар]]дағы орташа температурасы -8°С, -12°С, қиыр оңтүстігінде -5°С, -6°С. Қыста жел негізінен шығыс (оңтүстік-шығыс және солтүстік-шығыс) бағытында соғады, қарқындылығы 6–7 метр/секунд Жылдык жауын-шашын мөлшерінің жартысынан астамы қыста түседі. == Гидрологиясы == {{Толық мақала|Атырау облысының өзендері мен көлдері}} [[Сурет:Жайық өзені.jpg|нобай|оңға|200px|Атырау облысындағы Жайық өзені]] [[Сурет:Қамыскөл Жылой ауданы.jpg|нобай|оңға|200px|Құлсары маңындағы Қамыскөл көлі.]] Атырау облысының жер беті сулары Еділ өзенінің сол жақ тармақтарынан, Жайық, Ойыл, [[Жем (өзен)|Жем]], [[Сағыз өзені|Сағыз]] өзендерінің төменгі ағыстарынан және үлкенді-кішілі көлдерден тұрады. Негізгі өзені [[Жайық]] өзені. === Өзендері === Өзендердің жинайтын суларының тек 10–20% ғана өз облыс аумағынан, ал қалған суын басқа аймақтан әкеледі. Жайық өзені кеме арқылы әр түрлі жүк және жолаушы тасымалдауға пайдаланылады, балық ауланады. Ал қалған өзендері егістікке, шабындықты суландыруға және мал суару үшін ғана пайдаланылады. Ірі өзендері [[Жайық]], [[Жем (өзен)|Жем]], [[Ойыл (өзен)|Ойыл]], [[Қайнар (Жем алабындағы өзен)|Қайнар]]. Сол сияқты [[Бақсай (өзен, Атырау облысы)|Бақсай]], Бүгілөзек, Бағырлысай, Ақсай өзендерінің жергілікті маңызы бар. Облыс аумағында Еділ өзеніндегі салалардың тармақтары: Ахтуба, Бозан, [[Қиғаш (өзен)|Қиғаш]] т.б. өзендер бар. === Көлдері === Облыста екі мыңнан астам көлдер бар. Олардың жалпы көлемі 800 шаршы шақырым шамасында. Облыс көлдері тұйық, ағынсыз болып келеді. Облыста дүние жүзіндегі ірі көл — [[Каспий теңізі]] бар. Республика аумағындағы жағалау сызығының ұзындығы 2340 ш. Оның жартысына жуығы Атырау облысына тиеді. [[Индер (көл)|Индер]] көлінен құрамында бром калийі бар жоғары сапалы тұз өндіріледі. [[Жалтыр (көл, Атырау облысы)|Жалтыр көлі]]не Бағырлысай, Бүгілөзек секілді шағын өзендер құяды. Бұдан басқа екі мыңнан астам шағын көлдер бар. Олар: [[Қамыскөл (көл, Атырау облысы)|Қамыскөл]], Мешер, Дәулет, Толай-сор. Олардың 65-70%-і жаз кезінде құрғап қалатын уақытша көлдер. Облыс аумағында жер асты су қорларының алты су кен орны ашылған. Оның төртеуінің суы пайдаланылуда. Олардың ең үлкені және қоры молы Тайсойған, Бүйрек және Қоянды құмдарында орналасқан. Қабатының тереңдігі 50–120 метр, қалыңдығы 30–70 метр. == Әкімшілік бөлінісі == {{Толық мақала|Атырау облысының әкімшілік бөлінісі}} [[Сурет:Atyrau Province NN.png|нобай|100|Атырау облысы аудандарының орналасуы]] Облыста 2 қала (облыстық маңызы бар – Атырау, аудандық маңызы бар – Құлсары), 4 кент (Индербор, Мақат, Доссор, Жаңа Қаратон), 63 ауылдық округ, 149 ауыл орналасқан. Облыс құрамына 7 аудан кіреді. {| class="standard" valign="top" |- ! № || Аудандар || Аумағы<br />(мың км²) || Халқы<br />(мың адам)<ref name="2014 жылғы 1 қаңтарға облыстар, қалалар және аудандар бойынша Қазақстан Республикасы халқының саны">{{Cite web|url= http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT074903 |title= 2013 жыл басына саны |publisher= [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы|Ұлттық статистика бюросы]] |author= Айдапкелді, Н. |date= 2014-01-01}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20140310020156/http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT074903 |date= 2014-03-10}},Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2019 года</ref>|| Орталығы || Құрылған жылы||Әкімшілік бөлінісі |- | 1. || [[Жылыой ауданы|Жылыой]] ||29,4 ||82,9 || [[Құлсары]] ||1928 ||5 ауылдық округ, 1 кент, 1 қала |- | 2. ||[[Индер ауданы|Индер]] || 10,9|| 32,1|| [[Индербор]] || 1928||6 ауылдық округ, 1 кент |- | 3.||[[Исатай ауданы|Исатай]] ||14,7 ||26,6|| [[Аққыстау]] || 1928||7 ауылдық округ |- | 4.||[[Қызылқоға ауданы|Қызылқоға]] || 20,6 ||30,5 || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]] ||1928 ||10 ауылдық округ |- | 5.||[[Құрманғазы ауданы|Құрманғазы]] || 20,9|| 57,3 || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]] ||1928 ||19 ауылдық округ |- | 6.||[[Мақат ауданы|Мақат]] ||9,1 || 30,3 || [[Мақат]] ||1938 ||1 ауылдық округ, 2 кент |- | 7.||[[Махамбет ауданы|Махамбет]] ||9,6 || 34,8 || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]] ||1928 ||9 ауылдық округ |} === Қалалары === * [[Атырау]] * [[Құлсары]] == Халқы == {| class="wikitable" |+ Атырау облысы халқының саны (2009, 2021)<ref>{{Cite web|url= https://stat.gov.kz/national/2021/ |title= 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары |lang= kk |work= stat.gov.kz |publisher= [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы|Ұлттық статистика бюросы]] |accessdate= 2024-05-29}}</ref> |- ! Облыс аудандары мен қалалары !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- || [[Жылыой ауданы]] || 70156 || {{өсім}}84908 || 121 || 34529 || {{өсім}}42438 || 122,9 || 35627 || {{өсім}}42470 || 119,2 |- || [[Индер ауданы]] || 30464 || {{өсім}}32502 || 106,7 || 15338 || {{өсім}}16544 || 107,9 || 15126 || {{өсім}}15958 || 105,5 |- || [[Исатай ауданы]] || 24643 || {{өсім}}26440 || 107,3 || 12464 || {{өсім}}13550 || 108,7 || 12179 || {{өсім}}12890 || 105,8 |- || [[Құрманғазы ауданы]] || 55502 || {{өсім}}55843 || 100,6 || 27757 || {{өсім}}28413 || 102,4 || 27745 || {{құлдырау}}27430 || 98,9 |- || [[Қызылқоға ауданы]] || 30606 || {{құлдырау}}30445 || 99,5 || 15529 || {{өсім}}15623 || 100,6 || 15077 || {{құлдырау}}14822 || 98,3 |- || [[Мақат ауданы]] || 25736 || {{өсім}}29481 || 114,6 || 12825 || {{өсім}}14656 || 114,3 || 12911 || {{өсім}}14825 || 114,8 |- || [[Махамбет ауданы]] || 25959 || {{өсім}}28789 || 110,9 || 12895 || {{өсім}}14420 || 111,8 || 13064 || {{өсім}}14369 || 110 |- || '''[[Атырау]]''' қаласы || 247311 || {{өсім}}385193 || 155,8 || 118345 || {{өсім}}186581 || 157,7 ||128966 || {{өсім}}198612 || 154 |- || '''Облыс''' || 510377 || {{өсім}}673601 || 132 || 249682 || {{өсім}}332225 || 133,1 || 260695 || {{өсім}}341376 || 130,9 |} {{Толық мақала|Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары}} Облыстың халқы қалада, өндіріс орталықтарында және [[Жайық]] өзенінің екі жағалауында тығыз орналасқан. 2014 жылғы 1 қаңтарда қала тұрғындарының саны 276,8 мың (48,7%) адам, ауылдықтар 291,1 мың (51,3%) адам болды. Халықтың орташа орналасу тығыздығы облыс бойынша (1 шаршы км аумаққа) 4,8 адам құрайды. 2020 жылғы 1 мамырда<ref>{{Cite web|url= https://stat.gov.kz/region/252311 |title= Статистика комитеті |lang= kk |work= stat.gov.kz |publisher= [[Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы|Ұлттық статистика бюросы]]}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20200410185141/https://stat.gov.kz/region/252311 |date= 2020-04-10}}</ref> облыс халқының саны 649 225 адам болды. Атырау облысы халқының саны<ref>{{cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-division.htm|title=Division of Kazakhstan|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2024-11-15|lang=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/kaz_pop.php|title=Жыл басындағы халық саны, Қазақстан Республикасының облыстары, 2000-2020 жж|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2024-11-15|lang=}}</ref> {| class="wikitable" |- ! 1940 !! 1950!! 1959!! 1970!! 1979!! 1989!! 1999!! 2009!! 2019 |- | 247,4|| 214,3|| 252,0|| 340,3|| 373,4|| 432,3 || 443,7|| 509,1|| 646,4 |- |} Облыс халқының өсуі соңғы жиырма жылда байқалады. 2009 жылы алдыңғы 1999 жылға қарағанда 66 мың адам қосылып 509 мыңға жетсе, 2019 жылы 10 жылда 137 мың адам қосылып 646 мыңға жетті. Қазір облыста 50 ұлттың өкілдері тұрады. Облыстың негізгі халқы [[қазақтар]] (92,5%). Содан кейін көп тараған [[Қазақстандағы орыстар|орыстар]] (5,2%), [[Қазақстандағы корейлер|корейлер]] (0,5%), [[татарлар]] (0,3%), [[өзбектер]] (0,2%), [[украиндар]] (0,1%), [[немістер]] (0,07%) т.б.. {| class="wikitable" |- ! Барлық ұлттар!! қазақтар !! орыстар !!корейлер!! татарлар !! өзбектер !!украиндар !! немістер!! басқалары |- | 633 791 ||586 802 || 33 411|| 3 170 || 2 306 || 1 577 || 756 || 480 || 2 283 |} Ұлттардың облыс аумағында таралуы бір келкі емес. Олардың басым көпшілігі қалаларда, ірі жұмысшы кенттерінде, аудан орталықтарында, Жайық өзені бойындағы елді мекендерде тұрады. Ал аудандарда негізінен байырғы халықтар қазақтар тұрады. Қызылқоға ауданында 99,8%, Исатай ауданында 99,7%, Жылой ауданында 98,3%, Құрманғазы ауданында 97,8%, Мақат ауданында 97,6%, Махамбет ауданында 97,2 %, Индер ауданында 96,4%. == Тарихы == {{Толық мақала|Атырау облысының тарихы}} [[Сурет:Saraishik.JPG|нобай|upright|Сарайшық ауылы (көне қала орны)]] Археологиялық деректер бойынша Атырау қаласына жақын жатқан ең ежелгі ескерткіш Жайық өзенінің сол жағасындағы Кандаур ауылының қарсы беткейі неолит (жаңа тас ғасыры) мекені. Өзен аумағындағы халықтың сол кезден күні бүгінге дейінгі негізгі кәсібі [[мал шаруашылығы]] болған. Сол кездегі малшылардың көне тұрақтары [[Құрманғазы ауданы]] на жақын орналасқан Қоңыр құдық, Көк Мұрын, [[Қадырғали]] құмына және жаңа Үштағанға жақын [[Сазды]] қыстағынан табылды. Тұрақтардың аумағына қарағанда бұрынғы малшылар шағын жерасты үйшіктерде өмір сүрген. 1999 жылы Атырау облысы, [[Жылыой ауданы]], Аралтөбе қорғанына Ә.Марғұлан атындағы археологиялық экспедициясы қазба жұмыстарын жасап, Алтын киімді адам табылды. Ғалымдардың тұжырымдауы бойынша бұл алтын киімді адамның өмір сүру кезеңі осыдан 2 мың жыл бұрынғы сарматтар дәуіріне жатады. Қазақ даласындағы ең көне тарихи орындардың бірі — [[Сарайшық]] қаласы. Ол — Атырау облысындағы [[Махамбет ауданы]]ның аумағында орналасқан ортағасырлық қала. Орда дәуірінде Сарайшық Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан маңызды діни, саяси-экономикалық орталық. [[Алтын Орда]]ның, қазақ және ноғай хандарының алғашқы [[пантеон]]ы, [[Қасым хан]] тұсында [[Қазақ хандығы]]ның алғашқы астанасы болды. ХV ғасырдан бастап Атырау өңірі Кіші жүздің тарихи орны болып қалыптасты. Қазақ халқы XVIII ғасырдың басында Алтайдан Жайыққа дейінгі ұшан теңіз даланы қамтыған бір тұтас іргелі ел болды. [[Бөкей хан]] 1801 жылы [[Еділ]] мен [[Жайық]] арасындағы отыз жыл бойы иесіз қалған ен даланы мекендеуге патшадан рұқсат алып, оған мыңдаған елді көшіріп әкеліп қондырды. Сөйтіп, бұл өңір «[[Бөкей ордасы]]» деп аталды. Бөкей ордасында феодалдық қанау мен Ресейдің отаршылдық саясатына қарсы [[Исатай]] мен [[Махамбет]] бастаған ұлт - азаттық көтеріліс 1836-1838 жылдарды қамтыды. 1916 жылғы жарлыққа байланысты, ұлттық езгіге, феодалдық қанауға шыдамаған қазақ халқы қолдарына қару алып И.Таймановтың немересі Өтепқали Исатаев бастаған көтеріліс белең алды. Кейін бұл көтеріліс 1917 жылғы революцияға ұласты. Ақ гвардияшылардың көтерілісінен кейін Атырау өлкесінде мұнай байлығы және [[балық шаруашылығы]] игеріле бастады. Ұлы Отан соғысына дейін және Ұлы Отан соғысынан кейінгі жылдары [[мұнай мен газ]]ды игеру мақсатында көптеген ірі кәсіпорындардың құрылысы басталды. Егемендік алғаннан кейін облыстың экономикасы мен мәдениеті қарқынды дами бастады. Атырау өлкесі – Қазақстанның ірі индустриалдық орталығына айналды. == Экономикасы == {{Толық мақала|Атырау облысының экономикалық аудандары}} [[Сурет:Атырау АМӨЗ.jpg|нобай|оңға|250px|Атырау мұнай өңдеу зауыты]] Аймақ экономикасының негізін мұнай өндіру құрайды. Атырау облысының ірі кәсіпорындары: *[[Атырау мұнай өңдеу зауыты|«АМӨЗ» ЖШС]]; *[[Ембімұнайгаз|«Ембімұнайгаз» АҚ]]; *[[Теңізшевройл|«Теңізшевройл» ЖШС]]; *Солтүстік Каспий операциялық компаниясы (NCOC) Атырау облысы Қазақстанның қарқынды дамып келе жатқан аймақтарының бірі және әлемнің 50-ден аса елдерімен тығыз ынтымақтастықта. Бұнда 1000–нан аса біріккен және шетел кәсіпорындары құрылып, сәтті жұмыс жасауда. Олардың қатарында мұнай-газ саласындағы ірі кәсіпорындар бар: [[Теңізшевройл|«Tengizchevroil»]] ЖШС, «North Caspian Operating Company» ЖШС, «Fluor Kazakhstan Inc.» ЖШС және басқалар. Атырау облысының экономикалық дамуының негізгі бағыттары: мұнай-химия, мұнай-газ машина жасау, құрылыс индустриясы, агроөнеркәсіптік кешен және балық аулау. Облыс әр түрлі табиғи ресурстардың қорларына бай. Соның ішінде: бораттар, бор, тұз рудалары, ас тұзы, калий тұздары, құрылыс материалдары. Өңірге тікелей шетел [[инвестиция]]ны тарту және инвестициялық ахуалын жақсарту мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізілуде.<ref>[[Егемен Қазақстан]]. 28 қараша 2018</ref> Екіжақты халықаралық қатынастарды дамыту мақсатында, инвестициялық әлеуеті зор аймаққа жыл сайын алыс және жақын шетелдерден делегациялар келіп кетеді. Атырау облысында жыл сайын «Global Oil&Gas Atyrau» мұнай-газ көрмесі өткізіліп, көрмеге әлемнің 150-ден астам елі қатысады. Аймақтағы отандық және шетелдік инвесторларға сапалы және жедел көмек, ақпараттық-аналитикалық және сервистік қолдау көрсету мақсатында «Kazakh Invest» ҰҚ» АҚ, «Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ және «Atyrau Innovations» ЖШС секілді мекемелері тиісті қызмет атқарады. Сонымен қатар, бүгінде облыста бірқатар шетелдік визалық орталықтар жұмыс істейді. 2025 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен (жедел деректер бойынша ) 7485078,7 млн. теңгені құрады. 2024 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 105,8 % құрады. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 58,6%, қызметтер көрсету – 30,1 % құрады.<ref name=":0">https://stat.gov.kz/region/atyrau/</ref> Тұтыну баға индексі 2025 жылғы қарашаны 2024 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 112,6% құрады.<ref name=":0" /> Халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы 17,8%, азық-түлік тауарларынын – 11,4%, азық-түлік емес тауарлардың – 9,9% өсті.<ref name=":0" /> 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 2025 жылғы қарашада өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 8,4% төмендеді.<ref name=":0" /> 2025 жылғы қаңтар-қарашаға бөлшек сауда көлемі 557038,4 млн.теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,9%-ға көп.<ref name=":0" /> 2025 жылғы қаңтар-қарашаға көтерме сауда көлемі 6093621,8 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 106,9% құрады.<ref name=":0" /> Алдын ала деректер бойынша 2025 жылғы қаңтар-қазанда ЕАЭО елдерімен өзара сауда 319,5 млн. АҚШ долларын құрап, 2024 жылғы қаңтар-қазанмен салыстырғанда 5,5% көбейді, оның ішінде экспорт –76,6 млн. АҚШ долларын (0,5% азайды), импорт – 242,9 млн. АҚШ долларын құрады (7,5% көбейді).<ref name=":0" /> == Ауыл шаруашылығы == {{Толық мақала|Атырау облысының ауыл шаруашылығы}} [[Сурет:Атырау обл. Түйелер.jpg|нобай|оңға|250px|Түйе шаруашылығы бойынша Атырау облысы Республикада алдыңғы қатарда]] Атырау облысының агроөнеркәсіптік кешені өңірдегі экономиканың маңызды секторларының бірі болып есептеледі, ауылдық жерлерде облыс халқының жалпы санының 42,7% өмір сүреді. Облыстың ауыл шаруашылығы жерлерінің көлемі 9,8 миллион гектарды құрайды. Облыстың ауыл шаруашылығы мал өсіруге, әсіресе қой және ірі қара, жылқы, түйе өсіруге маманданған. Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру жөніндегі ұлттық бағдарламаға сәйкес ауыл шаруашылығында түбегейлі экономикалық реформа жүзеге асырылды. Климат жағдайы мен топырағының құнарсыздығына байланысты облыста егін шаруашылығы өркендемеген. Жайық өзенінің төменгі ағысымен Еділдің тарамдарында Махамбет, Құрманғазы, Индер ауданының шаруашылықтары картоп, көкөніс және бау-бақша өсірумен айналысады. Облыс ауыл шаруашылығында негізгі сала мал шаруашылығы болып есептеледі. Мал шаруашылығымен облыста Исатай, Құрманғазы, Индер және Қызылқоға аудандары айналысады. Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 19528,1 млн теңгені, нақты көлем индексін 99,7% құрады. Ет өндіру 47,0 мың тоннаны немесе 102,1%, сүт өндіру 54,2 мың тоннаны (100,5%), жұмыртқа өндіру 1,84 млн дананы (100,2%) құрады. 2010 жылғы қаңтар–желтоқсанда ірі қара мал 182,3 мың басты немесе 102,8%, қой және ешкі 619 мың басты (103,1%), түйе 31,7 мың басты (102,5%), жылқы 46 мың басты (103,9%) құрады. 2011 жылғы 1 қаңтарда ауыл шаруашылық құрылымдарының жалпы саны 2008 бірлік құрады, соның ішінде 79 өндірістік кооператив, 1929 шаруа қожалығы болды.<ref>{{Cite web|url= http://atyrau.gov.kz/auyl-sharuashylyy/ |title= Облыстық ауыл шаруашылығы саласы |lang= kk |work= atyrau.gov.kz}} {{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Көлік және байланыс == Атырау облысының көлік жүйесінің дамуына оның Орал және Еділ бойы экономикалық аудандармен көрші жатуы және Орта Азия республикалаларымен транзиттік-экономикалық қатынастарының жолындағы қолайлы географиялық орны үлкен әсерін тигізді. Қазіргі таңда Атырау облысында көліктің барлық түрлері де дамыған. Оның құрамында: темір жол, автомобиль, су жолы, әуе жолы және құбыр желісі кіреді. === Темір жол көлігі === {{Толық мақала|Солтүстік Каспий өңіріндегі темір жол құрылысының тарихы}} [[Сурет:Жолаушылар поезы.jpg|нобай|оңға|130px|Темір жол көлігі]] Атырау облысында алғашкы тар табанды ұзындығы 92 шақырым [[темір жол]] 1925–1926 жылдары Гурьев-Доссор аралығында салынды. Ұзындығы 517 шақырым Қандыағаш–Гурьев темір жолы 1938 жылы басталып, Ұлы Отан соғысы кезінде іске қосылды. 1966 жылы ұзындыгы 700 шақырым Мақат–Маңғыстау темір жолы желісі пайдалануға берілді. 1970 жылы ұзындығы 333 шақырым Атырау–Астрахан темір жолы, 1989 жылы Мақат–Индер темір жолы іске қосылды. === Әуе көлігі === {{Толық мақала|Атырау әуежайы}} [[Сурет:Атырау әуежайы.jpg|нобай|оңға|150px|Атырау әуежайы]] Атырау облысының әуе жолы өз дамуын 1931 жылы ашылған Баку–Астрахан–Гурьев–Ембі маршрутынан бастайды. 1935 жылы Ақтөбе–Гурьев, Орал–Гурьев рейстері ашылды. 1940 жылғы ақпанда Гурьевте қазақ баскармасыныц 244-авиаотряды құрылды. Машиналар паркінде негізінде ПО-2 моделдері болды. Бүгінде ескірген әуе көліктерінің орнына осы заманғы жаңа лайнерлер келді. [[Әуежай]] жаңа техникамен жабдықталып, жаңадан ұшу- қону алаңдары үлкейтіліп, аэровокзал кешені салынды. === Автомобиль көлігі === {{Толық мақала|Атырау облысының автомобиль көлігі}} [[Сурет:Атырау. Жол айрығы.png|нобай|оңға|150px|Атырау қаласына кіре берістегі жол айрығы]] Жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдарының ұзындығы 2 752 шақырымды құрайды. Оның ішінде республикалык жолдар 900 шақырым, жалпы қолданатын жергілікті жолдар 1 762 шакырым. Атырау–Ақтау автожолының облыс аумағындағы ұзындығы 270 шакырымды құрайды. Ұзындығы 488 шақырым Атырау-Орал автомобиль жолы бар. Атырау–Астрахань автожолдарын қайта жаңарту басталды. === Су жолы көлігі === {{Толық мақала|Жайықтағы кеме қатынасы}} [[Сурет:Су көлігі.jpg|нобай|оңға|150px|Атыраудағы кеме]] Жайық өзенінде кеме шаруашылығы 1925 жылы ұйымдастырылған болатын. 1927 жылдан бастап Жайық өзені арқылы Атырау-Орал аралығында жүк тасымалы жүргізілді. 1964 жылы Гурьев өзен порты құрылып, оны жабдықтау жүк көтеретін техникадан басталып, флот теплоходтармен, буксирлермен толықтырылды. 1982 жылы өзен порты қайта жаңартылып, механикаландырылды. Мұнда үш [[көтергіш кран]]ы кондырылып, темір жол тартылды. 1999 жылдан бастап Жайық–Каспий теңізі каналы арнасын тазарту, қазу жұмыстары басталды. === Құбыр көлігі === {{Толық мақала|Атырау облысының құбыр көлігі}} [[Сурет:Теңіз-Новороссийск мұнай құбыры.jpg|нобай|оңға|100px|Теңіз-Новороссийск мұнай құбыры]] 1934 жылы ұзындығы 830 шақырым Каспий–Орск мұнай құбыры салынды. Атырау облысының территориясымен мемлекет аралык маңызы бар транзитті мұнай және газ құбырлары өтеді. Олар: Орталық Азия–Орталық газ құбыры, ұзындығы 1 500 шақырым 1968–1970 жылдары салынған Өзен–Атырау–Самара мұнай құбыры, 1989 жылы салынған ұзындығы 678 шақырым Теңіз–Атырау–Грозный мұнай құбыры. Қазақстан мұнайын дүниежүзілік рынокқа шығару үшін 2001 жылы ұзындығы 1 580 шақырым жылына 67 миллион тонна мұнай өткізу қабілеті бар Теңіз–Новороссийск мұнай құбыры іске қосылды. Облыстың басты газ құбырының ұзындығы 3 058 шақырым, жылына өткізу қабілеті 40,8 млрд. текше метр. Облыстың басты су құбыры Астрахан–Маңғыстау тұрба құбыры. === Байланыс кәсіпорындары === [[Сурет:Атырау. Қазақтелеком.jpg|нобай|оңға|200px|Атырау. Қазақтелеком]] * Облыстық телекоммуникация дирекциясы * Облыстық радиотеледидар арқылы тарату орталығы * "Қазпошта" АҚ Атырау филиалы * [[Altel]] ұялы телефон байланысы * [[Kcell]] ұялы телефон байланысы * [[Beeline]] ұялы телефон байланысы * [[Tele2]] ұялы телефон байланысы == Туризм == {{Толық мақала|Атырау облысындағы туризм}} [[Сурет:Сарайшық мемориалды кешені.jpg|нобай|оңға|200px|Сарайшық мемориалды кешені]] Аймақ экономикасының басым және аса мән беріліп жатырған бағыттарының бірі туризм саласын дамыту. Әлемнің 50-ден астам елінен 1 000 астам шетелдік және бірлескен компаниялары қызмет етуі Іскерлік туризмнің қарқынды дамуына ықпал етуде. Атырау облысында туризмді дамытудың орны ерекше. Каспий маңында орын тепкен Атырауда туризм саласын дамыту үшін қолайлы аудан ретінде толық қарастыруға мүмкіндік бар. Болашақта емдік-сауықтыру, мәдени-танымдық, спорттық, экологияық, экстрималдық түрлерін дамытуға мүмкіндіктер бар. Спорттық туризмді дамытуда балық аулаудың өзіндік үлгісін ұсына аламыз.<ref>{{кітап|авторы=Д. Жайлаубаева | бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Атырау облысында туризмді дамытудың маңыздылығы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым="Географиялық білім беруді жетілдірудің кейбір өзекті мәселелері» |орны=Атырау |баспасы= |жыл=2006|томы= |беттері=68|барлық беті=116|сериясы= |isbn=9965-741-95-6|тиражы=100 }}</ref> Атырау облысы бойынша да жергілікті маңызы бар тарихи және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі бекітіліп, оған 313 ескерткіш (525 нысан) кірген.<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V10T0002581|title=Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімін бекіту туралы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2024-11-15|lang=}}</ref> # Ерекше бағаланатын табиғи мұра ескерткіштері. Бұл нысанға Атырау облысы бойынша Иманқара кешені кіреді. Иманқара кешені — Иманқара тауының батыс сілемдерінің етегінде орналасқан ерте темір дәуірлік үңгір. # Археологиялық ескерткіштер және орта ғасырлық қалалық орталықтар. Бұл топқа Атырау облысы бойынша Аралтөбе кешені мен Сарайшық қалашығы кірген. Аралтөбе қорғандар тобы. Бұл жерден [[Атыраудың алтын адамы|Алтын киімді адам]] табылған. Сарайшық қалашығы қазақ даласындағы ең көне тарихи орындардың бірі # Діни және ғибадат орындары болып табылатын орындар. Бұл нысанға [[Ұшқан ата]], Ақмешіт қорымдары, [[Ақмешіт – Бекет|Құлшан ата]] жерасты мешіті кіреді. # Тарихи тұлғаларға қатысты қасиетті орындар. Махамбет Өтемісұлы мен Исатай Тайманұлы кесенелері кіреді. Осы шаралар арқылы туризмді дамытуға жағдай жасай отырып, өлкемізді шетелдік қонақтарға таныстыруға мүмкіндіктер бар.<ref>{{кітап|авторы=Г.Ж. Нұрғалиева, М.С. Қуанов, Р.Ж. Әлжанова, Г.Қ. Баймұқашева, С.К. Касенов | бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы="Жаһандану заманындағы инновация менеджменті және технология": V Халықаралық Ғылыми-практикалық конференцияның деректері 8–11 қаңтар |шынайы атауы="INNOVATION MANAGEMENT AND TECHNOLOGY IN THE ERA OF GLOBALIZATION": Materials of the V International Scientific-Practical Conference January 8-11 |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Alexandria |баспасы= |жыл=2018|томы= |беттері=206|барлық беті=|сериясы= |isbn=|тиражы= }}</ref> == Халық ағарту ісі == {{Толық мақала|Атырау облысындағы халық ағарту ісі}} [[Сурет:Дамбы ауылы. Ынтымақ балабақшасы.jpg|нобай|оңға|200px|Дамбы ауылындағы "Ынтымақ" балалар бақшасы]] [[Қазан революциясы]]на дейін облыс орталығында 1-гимназия, екі сыныптық орысша-қазақша учелище, 2 приход және 2 дін мектебі жұмыс істеген. Уездік халық ағарту бөлімі жанынан сауатсыздықты жою жөніндегі комиссия құрылып 24 мектеп ашылып, 600 адамды қамтыған. 1924–1925 жылдар аралығында бірінші басқышты 40 [[мектеп]], оның төртеуі [[интернат]] болып ашылған. 1938 жылғы 12 ақпанда облыстық атқару комитеті, сонымен бірге облыстық халық атқару бөлімі құрылды. Бақсай, Жылыой, Мақат, Қызылқоға, Теңіз, Индер, Маңғыстау аудандары Гурьев облысына қарады. Облыстағы білім беру жүйесі, жалпы орта білім беру, [[Мектептен тыс жұмыс|мектептен тыс тәрбие]] беру мен оқыту, кәсіптік-техникалық білім беру, орта арнаулы білім беру, [[Жоғары оқу орындары|жоғары білім беру]], жоғарғы оқу орнынан кейінгі білім кадрларының біліктілігін арттыру және оларды қайта даярлау салалары қалыптасып дамыды.<ref>{{кітап|авторы=Атырау: Энциклопедия | бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Халық ағарту ісі |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы |баспасы=Атамұра |жыл=2000|томы= |беттері=84|барлық беті=383|сериясы= |isbn=5-7667-9129-1|тиражы=30 000 }}</ref> Тәуелсіздік жылдарында Атырау облысы білім беру саласы қарыштап дамыды. 1991 жылы 17 техникалық және кәсіптік білім беру ұйымы жұмыс жасаса, 2000 жылдан бастап 8 оқу орны ашылып, бүгінгі күні техникалық және кәсіптік білім беруді 25 колледж жүзеге асырады. Тәуелсіздік алғаннан бері дарынды балаларды қолдау және оларға жағдай жасау мақсатында аймақта жаңа типтік үлгідегі білім беру ұйымдары: 7 мамандандырылған интернаттық мекемесі бар облыстық мектеп, 11 мектеп-гимназия, 3 мектеп-лицей, 1 лицей ашылды.<ref>[https://stat.gov.kz/region/atyrau/ Атырау облысы статистикасы]</ref> 2020 жылғы 10 қаңтардағы мәлімет бойынша Облыстың білім беру саласында 201 [[балабақша]], 129 мектепке дейінгі шағын орталық, 196 [[орта мектеп]], 5 жекеменшік мектеп, 25 техникалық және кәсіптік білім беру ұйымы (оның ішінде 8 — мемлекеттік емес), 3 арнайы түзету білім беру ұйымы, 45 қосымша білім беру ұйымы, 1 отбасы үлгісіндегі балалар ауылы, 1 балалар денсаулығын оңалту орталығы, 1 кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығы, 2 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация, 7 түзету кабинеті, 1 аймақтық дене тәрбиесі және спортты дамыту орталығы, 1 облыстық әдістемелік орталығы жұмыс жасайды. == Денсаулық сақтау ісі == {{Толық мақала|Атырау облысының денсаулық сақтау ісі‎}} [[Сурет:Махамбет ауданында да 100 адамға арналған провизорлық стационар.jpg|нобай|оңға|300px|Махамбет ауданында 100 адамға арналған провизорлық стационар (Коронавирус инфекциясының алдын-алу үшін)]] Атырау облысының тұрғындарына дәрігерлік жәрдем көрсету туралы алғашқы деректер 1927 жылға саяды. Сол кезеңде тұңғыш фельдшерлік орын ашылған. 1928 ж. Атырау облысының аудандары мен ауылдарына арнап медицина кадрларын даярлау ісі колға алынды. 1936 ж. облыс халқына 36 дәрігер мен 279 орташа дәрежедегі медицина маманы кызмет көрсетті, жер-жерде 2074 орындык 6 [[амбулатория]] мен [[аурухана]] жұмыс істеді. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында Атырау қаласына 2 госпиталь орналастырылды. Соғыстан кейінгі жылдары медицина мекемелерінің жүйесі жедел қарқынмен кеңи түсті. 1967 жыл мен 1987 жыл аралығында облыстық аурухананың, облыстық [[балалар ауруханасы]]ның, облыстық [[перзентхана]]ның, облыстық онкологиялық және туберкулезді емдеу диспансерінің жаңа үйлері іске қосылды, ал 1975 жылдан бастап Қазақ туберкулез және онкология ғылыми-зерттеу институттарының бөлімшелері ашылды. 1998 жыдғы қазанда облыстық аурухана жанынан күрделі инженерлік-техникалық аппараттармен жабдықталған жаңа клиника ашылды. Үш қабатты, ауданы 4500 м2 жаңа ғимаратта орналасқан бұл аурухана өзінін оташылык-реанимациялық, күйік емдеу бөлімшелерімен дүниежүзілік деңгейде жұмыс істейтін емдеу орнына айналды. Қазіргі кезде облыс бойынша 136 денсаулық сақтау ұйымы медициналық көмек көрсетеді, оның ішінде 21 ауруханалық, 115 амбулаториялық-емханалық (8 емхана, 7 орталық аудандық ауруханалар, 55 дәрігерлік амбулатория, 12 фельдшерлік-акушерлік пункт, 23 медициналық пункт, басқа да 10 медициналық ұйым). 2018 жылғы 29 шілдеде Оңтүстік Кореяның Бундан Чанг клиникасымен меморандум жасалып, Мемарандум шеңберінде Келісім бойынша Оңтүстік Кореяға білімін жетілдіруге жолдама арқылы 7 маман оқып келді.<ref>{{Cite web|url= http://atyrau.gov.kz/page/read/Otchet_za_2018_god.html |title= 2018 жылғы есеп {{!}} Атырау облысы әкімдігінің ресми интернет ресурсы |lang= kk |work= atyrau.gov.kz |date= 2019-01-18}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20200414162245/http://atyrau.gov.kz/page/read/Otchet_za_2018_god.html |date= 2020-04-14}}</ref> == Әдебиеті мен өнері == {{Толық мақала|Атырау облысының әдебиеті мен өнері‎}} [[Сурет:Атырау облыстық драма театры.jpg|нобай|оңға|200px|Махамбет Өтемісов атындағы Атырау облысаралық драма театры]] 1957 жылы республика өмірінде тұңғыш рет облыс театрларының байқауы өткізілді. Байқау қорытындысында Гурьев театры бірінші жүлделі орынға ие болды. [[Атырау халық ұлт аспаптар оркестрі|Дина Нұрпейісова атындағы халық ұлт-аспаптар оркестрі]] 1958 жылы қазақ әдебиеті мен өнерінің Мәскеудегі онкүндігіне жолдама алып, одақтар үйінің колонна залында өнер көрсетті. Қазіргі [[Нұрмұхан Жантөрин атындағы филармония]] 1966 жылы ұйымдастырылды. Филармонияның құрамында 3 эстрадалық ансамбль, 2 қуыршақ театры істеді. Олардың қатарынан «Атырау-Жайық» эстрада ансамблін ерекше атауға болады. 1980 жылы «Нарын» ансамблі құрылды. 1992 жылы «Нарын» ансамблі Монғолияға барып қайтты. Қазақстан Республикасының халық артистері, киноактер [[Нұрмұхан Сейітахметұлы Жантөрин|Нұрмұхан Жантөрин]], биші [[Гүлжан Ізімқызы Талпақова|Гүлжан Талпақова]], күйшілер [[Бақыт Тоқсанбайқызы Қарабалина|Бақыт Қарабалина]], [[Қаршыға Ахмедияров]], [[Әзидолла Есқалиев]], [[Айгүл Нариманқызы Үлкенбаева|Айгүл Үлкенбаева]], әнші [[Ғафиз Қыдырұлы Есімов|Ғафиз Есімов]] Атырау топырағынан шыққан таланттар. Басты мәдени кешендерден [[Махамбет Өтемісұлы атындағы Атырау облыстық академиялық драма театры|Махамбет Өтемісұлы атындағы облыстық академиялық драма театры]]н, [[Атырау облыстық өлкетану мұражайы]]н және [[Атырау облыстық өнер мұражайы]]н айтуға болады. == Баспасөзі == {{Толық мақала|‎Атырау облысының баспасөзі}} [[Сурет:Атырау ақпарат.jpg|нобай|оңға|600px|Атырау ақпараттың ғимараты]] * [[Атырау (газет)|«Атырау»]] газеті * [[Прикаспийская коммуна]] * Апталық «[[Ар-Честь]]» газеті * Апталық [[Ақ Жайық (газет)|«Ақ Жайық»]] газеті * Апталық «Мегаполис Атырау» газеті * Апталық «[[Тұран]]» газеті * «[[Кең Жылыой]]» (Жылыой ауданы) * [[Мақат тынысы (газет)|«Мақат тынысы»]] (Мақат ауданы) * «[[Серпер (газет)|Серпер]]» (Құрманғазы ауданы) * «[[Жайық шұғыласы]]» (Махамбет ауданы) * «[[Дендер (газет)|Дендер]]» (Индер ауданы) * «[[Нарын таңы]]» (Исатай ауданы) * [[Қызылқоға (газет)|"Қызылқоға"]] (Қызылқоға ауданы) == Спорт == {{Толық мақала|‎Атырау облысының спорты}} [[Сурет:Атырау Теннис орталығы.jpg|нобай|оңға|300px|Теннис орталығы]] [[Сурет:Атырау. Мұз айдыны сарайы.jpg|нобай|оңға|200px|Мұз айдыны сарайы]] Атырау топырағынан алғашқылардың бірі болып халықаралық деңгейге көтерілген жеңіл атлетші [[Әмен Елемесұлы Тұяқов|Әмин Тұяқов]] болды. 1963-1967 жылдар аралығында 200 метрге жүгіруден тең келер ешкім болмады. Ә. Тұяқов 100 метр, 200 метр қашықтыққа жүгіруден және 100х4, 200х4 эстафетаға жүгіруден 8 рет КСРО чемпионы атанып, 10 мәрте күміс, қола жүлдеге ие болды. Ел біріншілігінде Атырау балуандары да ойдағыдай нәтижелерге жетті. [[Еркін күрес]] бойынша Қазақстанның тұңғыш Атыраулық чемпионы Ж.Ысқақов ұзақ жылдар бойы дене шынықтыру мен спорт жүйесінде табысты еңбек етті. Атырау ескекшілері Д. Савин, А. Сафарян, С. Сергеев Қазақстанның бірнеше дүркін чемпиондары. [[Арман Константинұлы Шілманов|Арман Шілманов]] 84 кг салмақты таэквондодан 2008 жылғы Олимпиялық ойындардың қола медалі иегері. Атырау аруы [[Сәния Махамбетова]] самбо және дэюдо күрестері бойынша халықаралық және республикалық сайыстарда бірнеше рет жеңістерге жетті. Облыста спорттың [[бокс]], [[Байдаркада және каноэде есу|қайық есу]] , [[футбол]], [[тоғызқұмалақ]], [[баскетбол]], [[шахмат]], [[волейбол]] сияқты түрлері кең тараған. Атырау облысы бойынша футбол, волейбол, хоккей, баскетболдан еліміздің біріншілігінде Атырау спорт командалары жақсы нәтижелер көрсетіп келеді. [[Атырау ФК|«Атырау» футбол командасы]] республика чемпионатының 2 дүркін қола жүлдегері (2001 және 2002 жылдар), 2009 жылы Қазақстан кубогының иегері. Қазақстан кубогының иегері.<ref>{{Cite web|url= https://rfcatyrau.kz/ |title= Басты бет ФК "АТЫРАУ" |lang= kk |work= rfcatyrau.kz |publisher= [[Атырау ФК|«Атырау» футбол командасы]]ның ресми сайты |accessdate= 2024-05-29}}</ref> [[Бейбарыс (хоккей клубы)|«Бейбарыс» хоккей клубы]] дүркін Қазақстан чемпионы (2010/2011, 2011/2012, 2015/2016 және 2018/2019). «Атырау» волейбол командасы 2003 және 2006 жылғы еліміздің чемпионы, 4 рет Қазақстан кубогының иегері: 2000, 2009, 2010, 2015 «Атырау Барыстары» баскетбол командасы Қазақстан біріншілігінің 2-рет алтын (2010/2011, 2015-2016), 7-дүркін күміс жүлдегері (011/2012, 2012/2013, 2013/2014, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020).<ref>{{Cite web|url= https://bcbarsy.kz/ |title= Официальный сайт баскетбольного клуба "Барсы Атырау" - Главная |lang= ru |work= bcbarsy.kz |publisher= «Атырау Барыстары» баскетбол командасының ресми сайты |accessdate= 2024-05-29}}</ref> Спорт нысандарынан Атырау қаласының орталық [[Мұнайшы (стадион)|«Мұнайшы» стадионын]] атауға болады. Қасында спорт комплексі және жүзу бассейні бар. Денешынықтыру және сауықтыру орталығында (ФОК) әртүрлі спорт секциялары жұмыс жасайды.<ref>[https://www.atyrauobl.kz/ Атырау облысы әкімінің ресми порталы]</ref> [[Атырау мұз айдыны]]нда коньки теуіп, дем алуға мүмкіндіктер қарастырылған, хоккейден еліміздің біріншілігінің ойындары өтеді. Теннис орталығында үлкен теннис ойнауға арналған 4 ашық және 4 жабық алаң бар. Мамандардың айтуынша, теннис корты халықаралық үлгідегі құрылыс талаптарына сай келеді.<ref>{{Cite web|url= https://24.kz/kz/archive/zha-aly-tar/t-uelsizdikke-25-zhyl/item/154229-khaly-araly-talap-a-saj-tennis-ortaly-y-ashyldy |title= Атырауда халықаралық талапқа сай теннис орталығы ашылды |lang= kk |work= 24.kz |publisher= Хабар 24 |date= 2016-12-17}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20200715105210/https://24.kz/kz/archive/zha-aly-tar/t-uelsizdikke-25-zhyl/item/154229-khaly-araly-talap-a-saj-tennis-ortaly-y-ashyldy |date= 2020-07-15}}</ref> == Танымал тұлғалары == {{Толық мақала|‎Атырау облысының танымал тұлғалары}} * [[Аркадий Юрьевич Волож]] — [[Яндекс]] компаниясының бас директоры. * [[Әбу Сәрсенбаев]] — қазақ ақыны, жазушысы. * [[Болат Жамитұлы Өтемұратов|Болат Өтемұратов]] — қазақстандық кәсіпкер, миллиардер, саясаткер. * [[Ғабдол Сланов]] — қазақ жазушысы. * [[Ғани Есенкелдіұлы Қасымов|Ғани Қасымов]] — [[Қазақстан патриоттары партиясы]]ның төрағасы. * [[Жұмекен Нәжімеденов]] — [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны|Қазақстан әнұраны]] мәтінінің авторы, көрнекті ақын. * [[Зейнолла Қабдолов]] — Қазақстанның Халық жазушысы, Қазақстан мен Қырғызстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері. * [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] — қазақстандық саясаткер. * [[Темір Нұрбақытұлы Бекмамбетов|Темір Бекмамбетoв]] — кинорежиссер, клипмейкер, продюсер. * [[Фариза Оңғарсынова]] — қазақ ақыны, жазушысы, журналист, [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тің бұрынғы депутаты. * [[Хамит Ерғалиев]] — қазақ ақыны. * [[Хиуаз Доспанова]] — [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тың қазақтан шыққан жалғыз әйел-ұшқышы, жауынгер, батыр, Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы. == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.gov.kz/memleket/entities/atyrau?lang=kk Атырау облысы әкімдігінің ресми сайты] * [http://www.brif.kz/maps/atyrau_region.php Атырау облысы Бриф зерттеу тобында]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070617000000/https://web.archive.org/web/20070617150058/http://www.brif.kz/maps/atyrau_region.php |date=2007-06-17 }} {{ru icon}} * [http://www.rubricon.com/showbigimg.asp?id=279169327 Атырау облысының физикалық картасы]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000000/https://web.archive.org/web/20160304191439/http://www.rubricon.com/showbigimg.asp?id=279169327 |date=2016-03-04 }} {{ru icon}} ([[Рубрикон]]) * [http://www.dmoz.org/World/Kazakh/Региондық/Азия/Қазақстан/Әкiмшiлiк-аумақтық_құрылысы/Атырау_облысы Атырау облысы]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309000000/https://web.archive.org/web/20170309225701/https://www.dmoz.org/World/Kazakh/%D0%A0%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B/%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD/%D3%98%D0%BAi%D0%BC%D1%88i%D0%BBi%D0%BA-%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B/%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B/ |date=2017-03-09 }} ([[Ашық Тізімдеме Жобасы|Ашық Тізімдеме Жобасы (ODP)]]) {{Атырау облысы}} {{Қазақстан Республикасының әкімшілік аумақтары}} [[Санат:Атырау облысы]] nkuvvt3nt6fah7v872x4gyezy9ckyqs Франция 0 5826 3631225 3630992 2026-07-17T17:17:46Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/~2026-40197-37|~2026-40197-37]] ([[User talk:~2026-40197-37|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3626183 wikitext text/x-wiki {{Мемлекет |Қазақша атауы = Француз Республикасы |Шынайы атауы = {{lang-fr|République française}} |Атау септігі = Франция |Елтаңба = Armoiries république française.svg |Байрақ = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |Ұраны = Liberté, Égalité, Fraternité<br />(Азаттық, Теңдік, Бауырластық) |Әнұранның аты = Марселез |Аудио = La Marseillaise.ogg |lat_dir = N|lat_deg = 46|lat_min = 51|lat_sec = 0 |lon_dir = E|lon_deg = 2|lon_min = 34|lon_sec = 0 |region = FR |CoordScale = 5000000 |Картада = EU-France.svg |карта тақырыбы = '''Францияның''' орналасуы (қою жасыл):<br>— [[Еуропа]]да (ашық жасыл және қою сұр)<br>— [[Еуропа одағы|Еуроодақта]] (ашық жасыл) |Картада2 = |Үкімет түрі = [[Унитарлы мемлекет|Унитарлы]] [[аралас республика|аралас]] [[республика]] |Құрылды = [[486 жыл]] ([[Франк мемлекеті]])<br />тамыз [[843 жыл]] ([[Верден келісім]])<br /> 22 қыркүйек [[1792 жыл]] ([[Бірінші Француз республикасы]], жарияланды)<br />4 қазан [[1958 жыл]] ([[Бесінші Француз республикасы]]) |Тәуелсіздік күні = |Тәуелсіздігін алды = |Тілі = [[француз тілі]] |Мемлекеттік діні = |Астанасы = [[Париж]] |Ірі қалалары = Париж, [[Марсель]], [[Лион]], [[Тулуза]], [[Ницца]], [[Нант]], [[Страсбург]], [[Монпелье]], [[Бордо]], [[Лилль]] |Басшы қызметі = [[Франция президенті|Президенті]]<br />[[Франция премьер-министрлердің тізімі|Премьер-министрі]] |Басшылары = [[Эммануэль Макрон]]<br />[[Себастьен Лекорню]] |Жер аумағы = 640 679<ref>{{Cite book |chapter-url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf |title=Demographic Yearbook |chapter=Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density |publisher=United Nations Statistics Division |year=2012 |accessdate=4 September 2017 |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm}}</ref> |Жер аумағы бойынша орны = 42 |Судың үлесі = 0,26 % |Этнохороним = француз, [[француздар]] |Жұрты = {{өсім}} 67 970 000<ref>{{cite web|url=https://www.insee.fr/en/statistiques/serie/001641607|title=Demography – Population at the beginning of the month – France|year=2019 |website=Insee|access-date=31 July 2019}}</ref> |Халық саны бойынша орны = 21 |Сарап жылы = 2019 |Санақ бойынша халық саны = |Санақ жылы = |Халық тығыздығы = 104 |Тығыздық бойынша орны = 106 |ЖІӨ = |ЖІӨ сараптаған жылы = |ЖІӨ бойынша орны = |Жан басына шаққандағы ЖІӨ = |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны = |ЖІӨ (АҚТ) = {{өсім}} 3,061&nbsp;трлн.<ref name="IMFWEOFR">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&pr.y=7&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=132&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=International Monetary Fund |website=IMF.org |access-date=30 October 2019}}</ref> |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2019 |ЖІӨ (АҚТ) орны = 10 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = {{өсім}} 47,223<ref name="IMFWEOFR"/> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = 26 |ЖІӨ (номинал) = {{құлдырау}} 2,707&nbsp;трлн.<ref name="IMFWEOFR"/> |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2019 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны = 7 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = {{құлдырау}} 41,761<ref name="IMFWEOFR"/> |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = 22 |АДИ = {{өсім}} 0,891<ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/2019-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2019|language=en|publisher=United Nations Development Programme|date=10 December 2019|accessdate=10 December 2019|format=PDF}}</ref> |АДИ жылдық есебі = 2018 |АДИ бойынша орны = 26 |АДИ деңгейі = <span style="color:#090;">өте жоғары</span> |Әуе компаниясы = |Валютасы = [[Еуро]] |Интернет үйшігі = [[.fr]]<ref name="domen">Сонымен қатар Еуро одаққа мүше болғандықтан [[.eu]] үйшігінде қолданады.</ref> |ISO = |Телефон коды = 33 |Уақыт белдеуі = +1, +2 |Түсініктемелер = }} '''Франция''' ({{lang-fr|France}}, {{Audio-IPA|Fr-France.oga|[fʁɑ̃s]}}, ресми атауы '''Француз Республикасы''' {{lang-fr|République française}}, {{Audio-IPA|République Française.ogg|[ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz]}}) — [[Батыс Еуропа]]дағы ең ірі мемлекет. Ол жер ауданы жағынан [[Ұлыбритания]]дан екі есе үлкен. Францияның құрамына [[Корсика|Корсика аралы]], [[Жерорта теңізі]] мен [[Бискай шығанағы|Бискай шығанағындағы]] ұсақ аралдар кіреді. Француз одағы деп аталатын бірлестікке бес шалғай департамент ([[Кариб теңізі]] алабындағы [[Гваделупа]], [[Мартиника]], Оңтүстік Америкадағы [[Гвиана]], [[Үнді мұхиты]]ндағы [[Реюньон]], [[Атлант мұхиты]]ндағы Сен-Пьер мен Микелон) және т. б. жатады. Халық санын 67 млн адам құрайды. Француздар елін «гексагон» (алтыбұрыш) деп атайды. Еуропаның батысында орналасқан елдің негізгі аумағының құрлықтағы шекаралары солтүстікте [[Бельгия]] мен [[Люксембург]], шығыста [[Германия]] мен [[Швейцария]], ал оңтүстік-шығыста [[Италия]] және [[Монако|Монакомен]], оңтүстік-батыста [[Испания]] және [[Андорра]]мен шектеседі. [[Еуропа одағы|Еуропалық Одаққа]] кіретін дамыған мемлекеттердің аралығында орналасуы Францияның еуропалық біртұтас қарым-қатынастарының дамуына оң әсер етеді. Францияның теңіздік шекаралары [[Жерорта теңізі]], [[Бискай шығанағы]] және [[Ла-Манш]] бұғазы бөліп тұр. Жағалауларында кеме тоқтайтын қолайлы қойнаулардың болуы Францияның ежелден-ақ теңіз көлігінің дамуына және [[Еуропа]] ғана емес, басқа дүние бөліктерінде орналасқан елдермен де сыртқы сауда экономикалық қатынастар орнатуына алғышарт болды. Франция — мемлекеттік құрылымы жөнінен унитарлы [[республика]], ал әкімшілік-аумақтық бөлінісі жағынан 96 департаменттен тұрады. 1958 жылы генерал [[Шарль де Голль]] елде мемлекетті басқарудың жаңа үлгісі — Бесінші республиканы орнатты. Франция Республикасында президенттің айрықша зор өкілеттілігі бар, ол елдің сыртқы саясатына қатысты мәселерді шешеді. Президент тағайындаған премьер-министр үкіметті басқарып, елдің ішкі жағдайына толығымен жауап береді. Елдегі заң шығарушы орган — екі палатадан — сенат және ұлттық ассамблеядан тұратын [[парламент]]. == Агломерациялары == {| class="wikitable" |- ! Қала !! Адамдар саны |- | [[Париж]] || 10,9 млн |- | [[Марсель]] || 1,6 млн |- | [[Лион]] || 1,4 млн |- | [[Лилль]] || 1,3 млн |- | [[Тулуза]] || 1,1 млн |- | [[Ницца]] || 900 мың |- | [[Нант]] || 577 мың |- | [[Тулон]] || 253 мың |- | [[Монпелье]] || 248 мың |} Францияда француздардан бөлек [[британдықтар|британдар]], [[фламандтықтар|фламандар]], [[баскілер]], [[корсикалықтар|корсикандар]] тұрады. Еуропадағы халқы ең тығыз қоныстанған ел — осы Франция. 1945–1960 жылдар арасында халық саны жылдам өсті. Қазіргі кезде елде 63 миллионнан аса халық тұрады (2012). Табиғатында француздар — өте мейірімді, көңілді, ақжарқын халық. Олар ойын тіке айтатын, бірбеткей мінезге ие. == Тарихы == {{main|Франция тарихы}} {{Грамматикасы тексерілсін}} [[Сурет:The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries, by Jacques-Louis David (1812) - National Gallery of Art (Samuel H. Kress Foundation) - 2.jpg|thumb|220px|[[Наполеон Бонапарт]]]] Франция аумағын адамдар ең ежелгі заманнан бастап мекендеген. [[Палеолит]] пен [[мезолит]]тің ғылымға белгілі негізгі мәдениеттерінің бірқатары Франциядағы жер атауларына байланысты ([[шелль]], [[ашель]], [[мустье]], [[ориньяк]], [[солютрей]], [[мадлен]], [[азиль]], [[тарденуаз]]). Оңтүстік Франциядағы палеолит кезеңіне тән үңгірлер ([[Фон-де-Гом]], [[Ласко]], [[Монтеспан]], т.б.) жартастарға салынған суреттерімен көпке танымал. Ерте палеолит дәуірінде Франция аумағында кампиния мәдениеті тайпалары өмір сүрген (б.з.б. 6 — 4 мыңжылдықтар). [[Сена]], [[Уаза]], [[Марна]] өзендерінің алаптарынан алғашқы егіншілік құрал-саймандары (б.з.б. 3-мыңжылдық) табылды. Б.з.б. 6 — 5 ғасырларлардан бастап б.з. 1-мыңжылдықтың соңына дейін Франция аумағына кельт тайпалары қоныстанды. [[Рома|Римдіктер]] оларды галлдар деп атады, сондықтан бүкіл ел [[Галлия]] атанды. Оңтүстік-батыста негізінен [[иберлер]] тұрды, б.з.б. 6 ғасырдан бастап [[Жерорта теңізі]] жағалауларына [[гректер]] өз иеліктерінің негізін қалады. Олардың ішінде негізгісі — Массалия (қазіргі [[Марсель]]) болды. Б.з.б. 2 ғасырдың соңы — 1 ғасырдың ортасында Галлияны римдіктер жаулап алды. Галлдар [[Рим империясы]]на қарсы ерлікпен шайқасты. Дегенмен, күш тең емес еді. Рим үстемдігі елдің көп бөлігінде өндірістің дамыған құл иеленушілік әдісінің орнығуына себеп болды, көптеген қалалар салынды ([[Лион]], [[Ним]], [[Бордо]], т.б.). 2–4 ғасырлар арасында Францияда [[Христиандық|христиан діні]] таралды. Романдану процесінің нәтижесінде [[кельт тілдері]]н [[латын тілі]] ығыстырып шығарды. 3 ғасырда басталған Рим империясындағы саяси дағдарысқа байланысты Галлияда тауарлы өндірістің көлемі қысқарып, Италиямен экон. байланыстар әлсіреді. 4–5 ғасырларда герман тайпаларының баса-көктеп кіруі ел аумағындағы Рим үстемдігін түпкілікті жойды. Жаңадан бургундтардың (406), вестготтардың (418) мемлекеттері құрылды. 486 жылы [[франктер]] Галлиядағы соңғы рим иелігін басып алды (қ. [[Франк мемлекеті]], Шарль). 10 ғасырдан бастап ел Франция деп атала бастады. 987 жылы франк тағын Капеттер әулеті иеленді. Біртұтас корольдік іс жүзінде бір-біріне тәуелсіз көптеген иеліктерге бөлініп кетті. 10 ғасырда бір-біріне туыстас екі ірі халық — Луара өзінінің солтүстігіне қарай солтүстік француз және оңтүстікте, Бретань түбегіне бретань халқы қалыптасты. Алғашында король иелігі (домен) Францияның солтүстік бөлігіндегі Париж бен Орлеанның айналасында ғана болды. 11–12 ғасырларда крест жорықтарына байланысты оңтүстіктегі қалалардың (Бордо, [[Тулуза]], Ним, [[Марсель]], т.б.) гүлденуі басталды. Егіс көлемі артып, дәнді дақылдардың сорттары мен мал тұқымы жақсарды. Қолөнер (әсіресе, шұға тоқу) жоғары дамыды. Солтүстік Франциядағы қалалардың дамуы мен жеке аймақтар арасындағы экономикалық байланыстардың кеңеюі елдің бұл бөлігіндегі саяси бытыраңқылықты жоюға маңызды алғышарттар жасады. 13 ғасырдың бас кезінде Англия корольдігі Солтүстік Францияның көпшілік бөлігінде билік құрды. 13 ғасырдың 2-жартысында елдің орталықтануы күшейіп, Париж оның саяси және экон. орталығынана айнала бастады. 14 ғасырдың бас кезінде король иелігі елдің көпшілік бөлігін алып жатты. 1302 жылы үш сословие өкілдерінен құрылған — Бас Штаттар шақырылды. Ол ортталық өкімет билігінің күшеюіне қызмет етті. Бірақ Жүз жылдық соғыс Францияның дамуын тежеді. Соғыс қимылдары, тонау, салықтардың өсуі халықтың азаюына, өндіріс пен сауданың құлдырауына алып келді. 15 ғасырдың 2-жартысынан бастап Франция экономикасы біртіндеп қалпына келе бастады. Король билігі нығайып, елге жаңадан Бургундия, Пикардия, Ниверне герцогтіктері қосылды. 15 ғасырдың соңында Прованс пен Бретань бағындырылды. 16–17 ғасырларда Франция Батыс Еуропадағы үстемдік үшін [[Габсбургтер әулеті]]мен ([[Рим империясы|“Қасиетті Рим империясы”]] және Испаниямен) соғыстар жүргізді. Ұзаққа созылған сәтсіз соғыстар, елдің материалдық ресурстарының елеулі сарқылуы, салықтардың өсуі мен экономиканың кері кетуінің нәтижесінде терең қоғамдық-саяси дағдарыс қалыптасты. Халықтың әр түрлі топтарының әлеуметтік наразылығының идеологияның негізі сол кездегі кең тараған кальвин ілімі болды (бұл ілімді жақтаушыларды гугеноттар деп атады). Ел католиктер мен гугеноттар болып екіге жіктелді. Олардың абсолютизммен және өзара күресі ұзаққа созылған азамат соғысына (“Діни соғыстарға”) ұласты. Оның шарықтау шегі — 1572 жылы 24 тамызда Парижде гугеноттарды жаппай қырғынға ұшырату болды ([[Варфоломей түні|“Варфоломей түні”]]). Билікке келген Бурбондар әулеті діни соғыстарды тоқтатып, католик дінін Франциядағы ресми дін ретінде бекітті, ал гугеноттарға дін ұстану еркіндігі берілді. [[XIV Луи]] кезінде Францияны іс жүзінде бірінші министр кардинал А.Ж.П. Ришелье биледі (1634–1648). Ол король билігін елеулі нығайтып, елдің орталықтануын күшейтті. Отыз жылдық соғыстың нәтижесінде Франция өзіне Эльзасты қосып алып, Еуропадағы ең қуатты монархияға айналды. 1701–1714 жылы испан тағы үшін болған соғыста Англия, [[Аустрия]] мен олардың одақтастары Францияның Еуропадағы үстемдігіне тосқауыл қоюға тырысты. Жеті жылдық соғыста (1756–1763) Франция [[Үндістан]] мен [[Канада]]дағы отарларының көпшілігінен айрылып, Ұлыбританияға беруге мәжбүр болды. 1789 жылы басталған [[Француз төңкерісі|Француз революциясы]] нәтижесінде монархия мен феод. тәртіптер жойылып, Бірінші республика жарияланды. 1792 жылы революциялық соғыстар басталды. Ол [[Наполеон Бонапарт]]тың билікке келуімен және Еуропаны түгел қамтыған соғыстың нәтижесінде Францияның жеңілуімен аяқталды. Елде король билігі қалпына келтірілді. 1848 жылы ақпан революциясының нәтижесінде Екінші республика орнады. Либералдар мен социалистердің арасындағы жанжалды пайдаланған Луи Наполеон 1852 жылы Екінші империяны жариялап, таққа отырды. 1870–1871 жылдары Франция — [[Пруссия]] соғысының нәтижесінде Франция Эльзас пен [[Лотарингия]]дан айрылып, Екінші империя жойылды. 19 ғасырдың соңында отаршылдық империяның құрылуы негізінен аяқталды. 1914–1918 жылдары бірінші дүниежүзілік соғысқа Франция [[Антанта]]ның құрамында қатысты. 1919 жылы Версаль бітім шарты бойынша Францияға [[Эльзас]] пен [[Лотарингия]] қайтарылды. 1920–1930 жылдары елде экономикалық дағдарыстар жиі-жиі болып тұрды. Нәтижесінде жұмысшы қозғалысы күшейіп, фашистік ұйымдар құрылды. 1936 жылы Халықтық майдан құрылып, фашистік ұйымдарға тыйым салынды, еңбекшілердің жағдайын жақсарту жөніндегі шаралар (40 сағаттық жұмыс аптасын, ақысы төленетін демалыс енгізу, т.б.) жүзеге асырылды. 1938 жылы Халықтық майдан ыдырады. Екінші дүниежүзілік соғыс Франция үшін сәтсіз басталды. 1940 жылы Францияны [[Германия]] оккупациялады. Министрлер кабинетінің жаңа төрағасы маршал Анри Петен Германиямен бітімге қол қойып, елді екі аймаққа бөлуге келісті. Оның біреуі — немістер басып алған Солтүстік және Оңтүстік-батыс Франция аумағы болса, екіншісі Францияның қалған бөлігі мен теңіздің ар жағындағы аумақтар енген, астанасы Виши қала болған автономды француз мемлекеті атанған аймақ болды. Маршал Петен осы француз мемлекетінің президенті болып тағайындалды. 1944 жылы Францияны одақтастар әскері азат етті. [[Алжир]]дегі Француз Ұлттық азат ету комитеті өзін Француз Республикасының Уақытша үкіметі деп жариялады. 1946 жылы Төртінші республиканың конституциясы қабылданды. 1949 жылы Фрацния [[НАТО|НАТО-ның]] құрамына кірсе де, 1966 жылы оның әскери құрылымынан шықты. Соғыстан кейін Ф-ның отарлық жүйесі ыдырай бастады. 1954 жылы сегіз жылдық соғыстан кейін Ф. Үндіқытайды тастап шықты. 1954 жылы 1-қарашада Алжирде ұлт-азаттық көтеріліс басталды. 1956 жылы наурызда Франция [[Марокко]] мен [[Тунис]]тің тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр болды. 1956 жылы қарашада Франция [[Мысыр]]ға қарсы ағылшын-француз-израиль агрессиясына белсене қатысты. Осындай қиын жағдайда 1957 жылы Батыс Еуропадағы бірнеше мемлекет “Ортақ рынок” құру жөнінде шарт жасасты. Дегенмен, Алжирдегі сәтсіздіктер, Суэц арандатушылығының күйреуі, әскери шығындардың көбеюі Төртінші республиканың дағдарысына әкеп соқты. Армия мен елде реакциялық күштер бас көтерді. 1958 жылы мамырда олар Алжирде республикаға қарсы бүлік бастады. Алжирдегі француз армиясының басшылығы да бүлікшілерге қосылып, генерал Шарль де Голль бастаған “Ұлттық құтқару” үкіметін құруды талап етті. 1 маусымда Ұлттық жиналыс Голльдің төтенше өкілеттілік жөніндегі заң жобаларын мақұлдады. 1958 жылы Бесінші республиканың конституциясы атқарушы билік құқықтарын кеңейтті. Президент Ұлттық жиналысты тарату мүмкіндігіне ие болып, референдум өткізуге, заң жобаларын ұсыну, төтенше жағдайларда бүкіл өкімет билігін өз қолына алуға құқылы болды. 1958 жылы 21 желтоқсандағы сайлаудың нәтижесінде Голль президент болып сайланды. 1958–1960 жылдары [[Африка]]дағы француз отарлары — [[Гвинея]], [[Судан]], [[Сенегал]], [[Мадагаскар]], [[Дагомея]], [[Нигер]], [[Жоғарғы Вольта]], [[Кот-д’Ивуар|Кот-д'Ивуар]], [[Чад]], [[Орталық Африка Республикасы]], [[Конго Республикасы|Конго]], [[Габон]], [[Мавритания]], [[Того]] мен [[Камерун]] тәуелсіздікке ие болды. 1962 жылы ұзаққа созылған соғыстан кейін Алжир толық тәуелсіздікке қол жеткізді. 1960–1990 жылдар аралығында Франция экономикасы дамыған, демократ. қоғамы толық қалыптасқан әлемдегі жетекші елдердің біріне айналды. 1981 жылы ел президенті болып бірінші рет социалист Франсуа Миттеран сайланды. 1995 жылдан ел президенті [[Жак Ширак]] болды. == Саясаты == {{Толық мақала|Францияның әкімшілік бөлінуі|Франция аймақтары|Франция департаменттері}} [[Сурет:Карта-Франции-2021.jpg|нобай|Францияның әкімшілік картасы]] [[Сурет:France Overseas.svg|нобай|Францияның шетелдегі иеліктері]] Франция 18 аймаққа бөлінген, оның 12-сі Еуропа құрлығында, біреуі (Корсика) — [[Корсика]] аралында, тағы бесеуі - мұхиттың арғы жағында орналасқан. Аймақтарда заңды автономия жоқ, бірақ олар [[салық]]тарды өздері белгілей алады және [[бюджет]]терді бекітеді. 18 аймақ 101 [[Франция департаменттері|департаментке]], сондай-ақ Лион метрополиясына бөлінеді, ол 342 округтен және 4039 кантоннан тұрады. Францияның негізін 36 682 коммуналар құрайды. Париж департаменті жалғыз [[коммуна]]дан тұрады. Мұхиттың арғы жағындағы бес аймақтың әрқайсысы ([[Гваделупа]], [[Мартиника]], [[Француз Гвианасы]], [[Реюньон]], [[Майотта]]) бір бөлімнен тұрады. Корсика аймағы (құрамына 2 департамент кіреді) метрополияның басқа аймақтарынан (құрлықтағы Франциядан) ерекшеленетін әкімшілік-аумақтық бірліктің ерекше мәртебесіне ие. Онда орталыққа бағынбайтын тәуелсіз басқару органдары бар. 2003 жылы Корсиканың 2 департаментін біріктіру туралы референдум сәтсіз аяқталды. Бұл аймақтардың барлығы Еуропалық Одақтың бөлігі болып табылады. Француз Республикасының құрамына мыналар кіреді деп айта аламыз: # Метрополия (13 аймаққа, 96 департаментке және Лион метрополиясына бөлінген). # 5 шалғай департамент: [[Гваделупа]], [[Мартиника]], [[Гвиана]], [[Реюньон]], [[Майотта]]<ref>Майотта (Маоре) аралының аймағы — даулы аумақты басқаратын Франция мен [[Комор]] арасындағы аумақтық дау-дамайдың нысаны. Францияның әкімшілік-аумақтық бөлінуіне сәйкес, Майотта Францияның шетелде орналасқан аймағы мәртебесіне ие. Комордың әкімшілік-аумақтық бөлінуіне сәйкес, Майотта Комор Одағы мемлекетінің төрт автономды аралдарының бірі мәртебесіне ие.</ref>. # 5 шалғай аймақ: [[Француз Полинезиясы]], [[Уоллис және Футуна]] аралдары, [[Сен-Пьер және Микелон]], [[Сен-Бартелеми]], [[Сен-Мартен]]. # Ерекше мәртебесі бар 3 аймақ: [[Жаңа Каледония]], [[Клиппертон]], [[Францияның оңтүстік және Антарктикалық аймақтары]]. === Мемлекеттік жүйенің негіздері === {{Толық мақала|Францияның саяси құрылымы}} Франция — [[Президенттік республика|президенттік типтегі]] [[Унитарлы мемлекет|унитарлық республика]]. Мемлекеттің негізгі заңы — 1958 жылы 4 қазанда қабылданған [[конституция]]. Ол Бесінші Республиканың билік органдарының қызметін реттейді: басқарудың республикалық президенттік-парламенттік формасын белгілейді ''(Франция Республикасының Конституциясы, 2 бөлім)''. Француз Республикасының Конституциясы келесі баптар бойынша бірнеше рет қайта қаралды: * тікелей жалпыға бірдей сайлау құқығы негізінде Президентті сайлау (1962), * үкімет мүшелерінің қылмыстық жауаптылығы туралы Конституцияның жаңа бөлімін енгізу (1993 ж.), * парламенттің бірыңғай сессиясын енгізу және референдумның құзыретін кеңейту (1995), * Жаңа Каледонияның мәртебесіне қатысты уақытша шараларды қабылдау (1998), * Экономикалық және Валюталық одақ құру, ерлер мен әйелдердің сайланбалы мандаттарға және сайланбалы функцияларға тең құқылы қол жеткізуі, Халықаралық қылмыстық соттың заңды құқығын тану (1999), * президенттік мандаттың мерзімін 7-ден 5 жылға дейін қысқарту (2000), * мемлекет басшысының қылмыстық жауапкершілігі туралы реформа, өлім жазасын жоюды Конституцияда бекіту, Жаңа Каледония автономиясын реформалау (2007), * мемлекеттік құрылымды жаңарту реформасы және өкілеттіктерді бөлуде тепе-теңдік орнату (2008 ж.). Францияда 9 мүшеден тұратын Конституциялық Кеңес жұмыс істейді. Оның міндеті — сайлаулардың дұрыстығына және Конституцияға өзгертулер енгізетін заңдарға, және де оған қарауға ұсынылған заңдардың конституциясына бақылау жасау. === Атқарушы билік === {{Толық мақала|Франция президенттерінің тізімі}} Мемлекет басшысы және атқарушы биліктің басшысы — [[президент]], қазіргі кезде [[Эммануэль Макрон]]. Бесінші республикада премьер-министр ішкі және экономикалық саясатқа жауап береді және жалпы жарлықтар шығаруға құқылы. Ол үкіметтің саясатына жауапты деп саналады (20-бап). Премьер-министр үкіметтің қызметін басқарады және заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді (21-бап). Премьер-министрді президент тағайындайды. Оның кандидатурасын Ұлттық Ассамблеяның мақұлдауы талап етілмейді, себебі парламент кез келген уақытта үкіметке сенімсіздік вотумын жариялай алады. Әдетте премьер-министр партияның атынан Ұлттық жиналыстағы көп орынға ие болады. Премьер-министр өз кабинетінде министрлердің тізімін жасайды және оны президенттің бекітуіне ұсынады. Премьер-министр Ұлттық Ассамблеяда заңдар қабылдау туралы бастама көтереді және олардың орындалуын қамтамасыз етеді, ол сонымен бірге ұлттық қорғаныс үшін жауап береді. Премьер-министр Президенттің актілеріне қол қояды, оны Конституцияның 15-бабында белгіленген кеңестер мен комитеттердің төрағасы етіп ауыстырады<ref>1958 ж. Франция конституциясы. III бөлім. 20-23 баптар.</ref>. 2020 жылдың 3 шілдесінен бастап үкіметті [[Жан Кастекс]] басқарады. === Заң шығарушы орган === Франциядағы заң шығару билігі Парламентке тиесілі, оның құрамына екі палата — Сенат пен Ұлттық Ассамблея кіреді. Тікелей емес жаппай дауыс беру арқылы сайланатын Республика Сенаты 348 сенатордан тұрады, оның 305-і метрополиядан, 9-ы шалғай аумақтан, 5-і француз қауымдастығынан және 12-сі шетелде тұратын француз азаматтарынан тұрады. Сенаторларды алты жылдық мерзімге (2003 жылдан бастап, 2003 жылға дейін - 9 жылға) Ұлттық Ассамблея мүшелерінен, бас кеңесшілерден және муниципалдық кеңестердің делегаттарынан тұратын сайлау алқасы сайлайды, ал сенат үш жылда бір рет жаңарып отырады. == Экономикасы == {{Толық мақала|Франция экономикасы}} [[Сурет:La Défense vue depuis la Tour Eiffel.png|thumb|300x300px|[[La Défense]] ([[Эйфель мұнарасы]]нан көрініп тұрғандай) 2017 жылы [[Ernst & Young]] континентальды Еуропадағы жетекші орталық бизнес ауданы және әлемдегі төртінші болып танылды.<ref>[https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts/$FILE/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts.pdf The attractiveness of world-class business districts: Paris La Défense vs. its global competitors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200718045821/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts/$FILE/ey-the-attractiveness-of-world-class-business-districts.pdf |date=2020-07-18 }}, [[Ernst & Young|EY]], November 2017</ref>]] [[Сурет:France Product Exports (2019).svg|upright=1.3|thumb|right|Франция экспортының пропорционалды ұсынысы, 2019]] Жетілік тобының (бұрынғы сегіздік тобы) жетекші индустриялық дамыған елдерінің мүшесі, 2020 жылғы жағдай бойынша ол [[Аларман қабілет тепетендігі|сатып алу қабілетінің паритеті]] бойынша әлемдегі [[ЖІӨ (АҚТ) бойынша елдер тізімі|оныншы]] және ЕО-ның екінші ірі экономикасы болып саналады. Франция 1999 жылы еуроны енгізу үшін ЕО-ның басқа 11 мүшесіне қосылды, ал еуро монеталары мен банкноттары 2002 жылы француз франкін (₣) толығымен алмастырды. Францияда әртараптандырылған экономика бар, онда қызмет көрсету секторы басым (2017 жылы ЖІӨ-нің 78,8% - ын құрады), ал [[Екінші қайтара сектор|өнеркәсіп секторы]] ЖІӨ-нің 19,5% -ын құрады, ал қалған 1,7% -ы бастапқы секторға тиесілі болды. Әлемдегі сауда көлемі бойынша бесінші ел (және Еуропада Германиядан кейін екінші). Бұл Германия мен Италиядан кейінгі Еуропадағы үшінші ірі өндіруші ел. Франция сонымен қатар әлемдегі ең көп баратын ел, сонымен қатар [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақтың]] жетекші аграрлық державасы. Франция 2019 жылы Еуропадағы тікелей шетелдік инвестицияларды ең ірі алушы болды, Еуропа бойынша зерттеулер мен әзірлемелерге жұмсалатын қаржысы бойынша екінші орынды иеленген, 2020 жылы [[Bloomberg]] инновациялық индексі бойынша әлемдегі ең [[инновация]]лық 10 елдің қатарына кірді, сонымен қатар 2019 жылғы жаһандық бәсекеге қабілеттілік туралы есепке сәйкес әлемдегі ең бәсекеге қабілетті 15-ші ел болды (2018 жылмен салыстырғанда 2 сатыға жоғары). [[Халықаралық валюта қоры|ХВҚ]] мәліметтері бойынша, 2020 жылы Франция [[Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі|жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша әлемдегі 20-шы ел]] болды, бір тұрғынға 39 257 доллар. 2019 жылы Франция Біріккен Ұлттар Ұйымының адам даму индексінде 0,901 мәнімен қосылды (бұл адам дамуының өте жоғары деңгейін көрсетеді) және 2019 жылы сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде 23 -ші орынға ие болды.<ref name="HDIFR">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/2018-update |title=Human Development Index 2018 Statistical Update |publisher=[[United Nations Development Programme]] |website=hdr.undp.org |access-date=10 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.transparency.org/files/content/pages/CPI_2018_Executive_Summary_EN.pdf |title=Corruption Perceptions Index 2018 Executive summary p. 2 |publisher=[[Transparency International]] |website=transparency.org |access-date=10 July 2019}}</ref> [[Сурет:French economy 2016 - expenditures.png|thumb|left|2016 жылы шығыстар түрі бойынша Франция экономикасының (ЖІӨ) құрамы]] 2018 жылы Франция әлемдегі 5-ші ірі сауда мемлекеті болды, сонымен қатар Германиядан кейінгі Еуропадағы екінші ірі сауда мемлекеті болды.<ref name="wto">[https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf World Trade Statistical Review 2019], [[World Trade Organization]], p. 11</ref> [[Сурет:BlueEurozone.svg|thumb|alt=European map of Eurozone monetary union|Франция — валюталық одақтың, [[Еуроаймақ]]тың (қою көк) және [[Бірыңғай еуропалық нарық]]тың (ашық көк) бөлігі.]] Қаржылық қызметтер, банк және сақтандыру секторы экономиканың маңызды бөлігі болып табылады. Францияда олардың клиенттеріне тиесілі үш ірі қаржы институттары орналасқан. Париж қор биржасы ({{lang-fr|La Bourse de Paris}}) — 1724 жылы [[XV Луи]] құрған ескі мекеме. 2000 жылы Париж, Амстердам және Брюссель биржалары [[Euronext]]-ке қосылды. 2007 жылы Euronext [[Нью-Йорк қор биржасы]]мен бірігіп, әлемдегі ең ірі [[NYSE Euronext]] биржасын құрды. [[Euronext Paris]], NYSE Euronext тобының француз филиалы — [[Лондон қор биржасы]]нан кейінгі Еуропадағы 2-ші ірі биржалық нарық. Француз компаниялары сақтандыру мен банктік салада негізгі позицияларын сақтап қалды: [[AXA]] 2019 жылы банктік емес активтердің жалпы көлемі бойынша әлемдегі үшінші сақтандыру компаниясы болды. Жетекші француз банктері — [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]], 2020 жылы [[McGraw-Hill|S&P Global Market Intelligence]] есебіне сәйкес активтері бойынша ірі 10 банктердің қатарына кіреді. Сол дереккөзге сәйкес, [[Société Générale]] мен [[Groupe BPCE]] 2020 жылы тиісінше әлемдегі 17-ші және 19-шы ірі банктер болды. '''Франция''' — Еуропалық біртұтас нарықтың (500 миллионнан астам тұтынушы) бөлігі болып табылатын [[еуроаймақ]]тың мүшесі (шамамен 330 миллион тұтынушы). Бірнеше ішкі коммерциялық саясат Еуропалық Одақ (ЕО) мүшелері арасындағы келісімдермен және ЕО заңнамасымен анықталады. Франция ортақ еуропалық валюта — [[еуро]]ны 2002 жылы енгізді. === Сыртқы экономикалық байланыстар === Франция экономикасы дүниежүзілік шаруашылықтың ажырамас бөлігіне айналды. [[Сыртқы сауда]] экономикалық өрлеуге негіз болып отыр, оған оң [[сальдо]] тән. Экспорт көлемі жөнінен ел батыс Еуропада тек Германияны ғана алға салады, Францияның сыртқа шығаратын тауарларының жалпы құны дүниежүзілік [[тауар экспорты]]ның 5,1% -ын құрайды. Экспорт құрылымында машиналар мен жабдықтар 43 және ауыл шаруашылығы өнімдері мен шикізаты 20 басым болып отыр. Соңғы жылдары әскери техника мен қару–жарақты сыртқа сату жөнінде АҚШ–тан кейінгі екінші орынға шықты. [[Импорт]] көлемі жөнінен Франция Жапониямен қатар АҚШ, Германиядан кейінгі үшінші орынды бөліседі. Франция — [[халықаралық туризм]] орталығы. Қазіргі кезде Франция жылына 77 млн–дай шетел туристері қабылдайды. Елдің сыртқы экономикалық байланыстарын дамытуда [[туризм]]нің маңызы зор. === Өнеркәсібі === [[Сурет:poezdafr.jpg|thumb|right|200px|Темір жолы техникасы]] [[Сурет:samrf.jpg|thumb|right|200px|Авиациялық техника]] [[Сурет:sam2.jpg|thumb|right|200px|Әскери авиациялық техника]] [[Сурет:parfumc.jpg|thumb|right|200px|Парфюм мен косметика]] Франция — жоғары дамыған индустриялы-аграрлы ел. [[Өнеркәсіп]] өндірісінің жалпы көлемі бойынша дүние жүзінде 4-орын ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Жапония]], [[Германия]]дан кейін), Еуропада Германиядан кейін 2-орын алады. Ұлттық табысты жан басына шаққандағы жылдық мөлшелері 24990 [[АҚШ доллары]]на тең (2003 ж). Франция автомобильдер шығару жөнінде дүние жүзінде 3-орын, авиациялық және ғарыштық техника өндірісі бойынша Еуропада 1-орын алады. Сондай-ақ экспортқа көп мөлшерде қару-жарақ, [[Атом электр станциясы|АЭС-тер]] үшін құрал-жабдықтар, химикаттар, маталар мен киім-кешек шығарады. Француз өнеркәсібінің жетекші салаларына [[Автомобиль өнеркәсібі|автомобиль жасау]], [[химия]] мен мұнай химиясы, [[ұшақ]] жасау (аэробустар мен [[Әскери қызметтегі ұшақтар|әскери ұшақтар]]), [[электроника]], [[металлургия]], темір жолы техникасын шығару жатады. [[Парфюмерия]] — косметикалық сала мен жоғары талғамды сәнді киімдер шығаруда Франция дүние жүзінде бірінші орынды иеленеді. Жылына шамамен 3,5 млн. автомобиль шығарса, оның жартысына жуығы экспортқа жіберіледі. Автомобильдердің 90%-дан астамын [[Renault|“Рено”]] мен [[Groupe PSA|“Пежо-Ситроен”]] компаниялары шығарады. [[Кеме]] және [[Білдек|станок]] жасау, ауыл шаруашылық машиналары өндірісі де жақсы дамыған. Өнеркәсіп өнімдерінің 1/5-іне жуығы Париж бен оның айналасында, сондай мөлшері Лион мен солтүстік аудандарда өндіріледі. Экспортының негізін өнеркәсіптік құрал-жабдықтар, тұрмыстық бұйымдар, ауыл шаруашылық өнімдері, химиялық тауарлар мен шикізаттар, тігін бұйымдары, киім-кешек, аяқ киім, парфюмерия мен косметика, автомобильдер құрайды. Сырттан тұтыну тауарларын, өнеркәсіптік шикізаттар алады. Негізгі сауда серіктестері: Германия, Италия, Бельгия, Люксембург, Ұлыбритания мен [[АҚШ]]. Франция [[Қазақстан]]ның сауда серіктестері ішінде 12-орын алады. Француз кәсіпорындары Қазақстандағы өз қызметінің қарқынын біртіндеп арттырып келеді. 2005 ж. ҚР мен Франция арасындағы тауар айналысы 2665,1 млн. долларды құрады. Қазақстан Францияға мұнай, кентастар, химия өнеркәсібінің шикізаттарын, тері мен астық береді. Франциядан негізінен дәрі-дәрмектер, азық-түлік өнімдерін, қосалқы бөлшектер, автомобильдер, тұрмыстық электроника, шарап, теңіз өнімдерін, ірімшік, парфюмерия мен косметикалық бұйымдар, жоғары сән киімдерін алады. Қазіргі кезде Қазақстанда француз кәсіпкерлері араласқан 19 шағын кәсіпорын тіркелген. 4 француз банкі Қазақстанмен бірлесіп жұмыс атқаруда, мұнай-газ, тау-кен, энергетикада, көлік пен қызмет көрсету салаларында көптеген француз компаниялары еңбек етуде. 2004 ж. 10 наурызда Парижде экономикалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-француз үкіметаралық комиссиясының кезекті, алтыншы мәжілісі болып өтті. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан соң Франция үкіметі соғыста күйзелген экономикасын қалпына келтірумен қатар, [[өндіріс]]тің мүлдем жаңа салаларын дамыта бастады. [[1950 жыл]]дан бері өнеркәсіп өндірісі 4 есеге жуық өсіп, өнеркәсіпте жұмыс істейтіндердің саны соңғы 20 жылда 1,5 млн адамға қысқарды. Мұның өзі еңбек өнімділігінің артуы мен өнеркәсіп жүйесінің құрылымдық өзгерістері нәтижесінде мүмкін болды. Қазіргі кезде ел өнеркәсіп өндірісінің көлемі жөнінен дүние жүзінде бесінші орын алады. Өнеркәсіп елдегі ұлттық жиынтық өнімінің 25,4%-ын береді. Елдің экономикалық қуатының символы болып келген дәстүрлі өнеркәсіп салалары соңғы онжылдықтарда өзінің жетекші рөлінен айырылып, жаңа салаларға жол беруде. ==== Ауыл шаруашылығы өндірісі ==== Ауыл шаруашылық өнімдерін өндірудің көлемі бойынша Франция дүние жүзінде [[АҚШ]] пен [[Канада]]дан кейін 3-орынды иеленеді. Ол ауыл шаруашылық өнімдерімен өзін-өзі толық қамтамасыз етіп, 40%-ын экспортқа шығарады. Франция — Еуропадағы астық, сары май, ірі қара етін, ірімшікті ең көп мөлшерде өндіретін ел. [[Өсімдік шаруашылығы]]ның негізгі саласы — [[дәнді дақылдар]] өсіру (негізгілері — [[Бидайық (өсімдік)|бидай]], [[жүгері]], [[қара бидай]], [[арпа]], [[күріш]]). Картоп, қант қызылшасы, күнбағыс, рапс та көп мөлшерде өсіріледі. Ницца өңірінде гүл өсіру дамыған. Жүзімнің негізгі бөлігі шарап дайындауға (жылына 60 млн-дай л) жұмсалады, неғұрлым белгілі түрлері шампан, кагор, коньяк. Жеміс-жидек (алма, алмұрт, шабдалы, Жерорта теңізі жағалауларында цитрустық жемістер мен қара өрік) пен көкөніс өсіру дамыған. Ірі қара (20,6 млн. бас), шошқа, қой, жылқы өсіріледі. [[Балық аулау]] кәсібінің негізгі порттары [[Атлант мұхиты]] жағалауларында (Булонь, Лорьян, Ла-Рошель) орналасқан. ==== Химия өнеркәсібі ==== [[Химия өнеркәсібі]] минералды тыңайтқыштар, синтетикалық каучук пен пластмасса, парфюмерия, дәрі-дәрмектер жасауға маманданған. Ірі мұнай, химиялық кәсіпорындары көп. Химия өнеркәсібі биотехникалық және гендік инженериямен тығыз байланысты. ==== Тоқыма өнеркәсібі ==== [[Тоқыма өнеркәсібі]] өзінің бұрынғы маңызынан айрылса да, Франция киім-кешек пен маталар шығарудан Еуропада алдыңғы орындардың бірін иеленеді (мақта-мата, жібек, синтетикалық, жүн, кендір, зығыр маталары өндіріледі). Француз кәсіпорындары шығарған ірімшік, шараптар, кондитерлік бұйымдар дүние жүзіне танымал. ==== Қара металлургия өнеркәсібі ==== [[Лотарингия]] темір кені алабының қорын пайдаланатын [[қара металлургия]] өнеркәсібі XX ғасырдың 70-жылдарынан бастап дағдарысқа ұшырады. Оған Еуропа мен дүние жүзі нарығында неғұрлым қуатты бәсекелестердің [[Бразилия]], [[Шығыс Еуропа]] елдері, [[Корея]] және т.б. пайда болуы әсер етті. [[Еуропа одағы|Еуропа Одақ]] шеңберінде өнеркәсіптің осы саласын дамытуға бағытталған шаралар нәтижесінде өндірісті неғұрлым тиімді ұйымдастырып, қайта жабдықтауға мүмкіндік туды. Орталық аудандардағы тиімсіз кәсіпорындар жабылып, негізгі металлургиялық кешендер солтүстіктегі [[Дюнкерк]] маңы мен Лотарингиядағы Мозель өзені аңғарындағы шоғырланған. Қазіргі кезде жылына 19 млн тонна [[болат]] өндіріледі. [[Алюминий]] өндірісінде де аумақтық өзгерістер болды. Бұрын олар, негізінен, [[Альпі]] мен [[Пиреней таулары|Пиреней]] аудандарындағы [[Су электр станциясы|су электр станциялары]] маңында орналасса, қазіргі кезде шеттен әкелінетін шикізатты қабылдап алатын [[порт]]ты қалаларға көшірілген. ==== Мата өнеркәсібі ==== Құрамына [[Тоқыма кәсібі|тоқыма]], [[бояу]]лар жасау, [[кілем]] тоқу, [[еден төсеніші|еден төсеніштерін]] шығару өндірісі енетін Францияның мата өнеркәсібі дүние жүзіндегі жетекші орнын жоғалтқан жоқ. Бұл салада әсіресе [[жүн мата]]ларын шығарудан дүние жүзінде бірінші орын алатын «Шаржер – текстиль», [[мақта маталары]]н шығаруға маманданған DMC компаниялары көзге түседі. Қазіргі кезде сырттан әкелінетін [[жүн]] мен [[Мақта (шитті)|мақтадан]] басқа, бұл кәсіпорындарда [[Химиялық талшықтар|жасанды талшықтар]] да кеңінен пайдаланылады. Негізгі орталықтары – [[Мюлуз]], [[Труа]], [[Лион]] және [[Париж]] маңы. ==== Машина жасау өнеркәсібі ==== [[Сурет:avtofrlogo.jpg|thumb|left|200px|Француз автомобильдері]] [[Машинажасау|Машина жасау]] өнеркәсібінде көлік қатынасындағы машиналар мен электр техникасын жасау салалары күшті дамыған. Дүниежүзілік автомобиль өндірісінің дамуында елдің айрықша орны бар. [[1898 жыл]]ы ағайынды Рено негізін салған [[Renault|фирма]] алғашқы автомобилін жасап шығарған болатын, арада 15 жыл өткен соң бұл шағын кәсіпорын алуан түрлі машина шығаратын аса ірі [[концерн]]ге айналды. Қазіргі кезде бұл [[Renault|концерн]] мемлекеттік болып саналады. Мұнда [[Жүк автомобилі|жүк автомобильдері]], [[автобус]]тар, [[Ауыл шаруашылық техникасы|ауыл шаруашылығы машиналары]], сондай-ақ [[кеме]]лер мен [[ұшақ]]тардың қозғалтқыштары жасалады. Францияда жылына 3,5-4 млн автомобиль жасалса, соның 9/10 бөлігі жеңіл көлік болып табылады. Қазіргі кезде жеңіл автомобильдер, негізінен, [[Renault|Рено кәсіпорны]] мен жеке меншік Пежо – Ситроен концернінде жасалады. Француз компаниялары дүние жүзінің 30 елінде автомобиль тетіктерін жинайтын зауыттар ашқан. Елде жасалған автомобильдердің 60-ы шетке шығарылады. Көбінесе француз жеңіл көліктерін [[Португалия]], [[Испания]], [[Бразилия]] және [[Оңтүстік-шығыс Азия|Оңтүстік-Шығыс Азия]] елдері сатып алады. === Ауыл шаруашылығы === [[Сурет:Épône - récolte du maïs01.jpg|thumb|right|left|Париж маңындағы [[Епон]] қаласында жүгері жинау.|alt=Париж маңындағы Эпонедегі жүгері жинаудың суреті.]] [[Сурет:Bourgogne-charolais-cattle.jpg|thumb|right|left|Мал шаруашылығындағы Шароле ірі қара малы]] Франция — Еуропадағы ірі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің бірі, ірі қара мал, шошқа, құс саны және сүт, жұмыртқа мен ет өндіру жағынан әлемде жетекші орындардың бірін алады.Ауыл шаруашылығының үлесіне ЖІӨ-нің шамамен 4% - ы және елдің еңбекке қабілетті халқының 6% - ы тиесілі. Ауылшаруашылық жерлері 48 миллион гектар аумақты алып жатыр, бұл елорданың 82% құрайды. Әлеуметтік-экономикалық құрылымның ерекшелігі — шаруа қожалықтарының шағын көлемі. Жердің орташа ауданы 28 [[Гектар|га]] құрайды, Жердің орташа ауданы 28 га құрайды, бұл көптеген ЕО елдерінің тиісті көрсеткіштерінен асып түседі. Жер иелігінде үлкен бытыраңқылық байқалады. Шаруашылықтардың жартысынан көбі меншік иелерінің жерінде. Ірі шаруашылықтар өндірістің жетекші күші болып табылады. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 52% -ы 50 гектардан асатын шаруа қожалықтарына тиесілі, бұл олардың жалпы санының 16,8% құрайды. Олар ауыл шаруашылығының барлық салаларын өндіруде үстем жағдайға ие бола отырып, өнімнің 2/3 бөлігін қамтамасыз етеді. Ауыл шаруашылығының негізгі саласы — ет-сүт мал шаруашылығы. Өсімдік шаруашылығында астық шаруашылығы басым; негізгі дақылдар - бидай, арпа, жүгері. Шарап жасау (шарап өндіру бойынша әлемде жетекші орын), көкөніс өсіру мен бау-бақша дамыған; гүл өсіру; балық аулау және устрицаларды өсіру дамыған. Ауыл шаруашылығы өнімдері: бидай, жарма, қант қызылшасы, картоп, шарап жүзімі; сиыр еті, сүт өнімдері; балық. Ауыл шаруашылығы жоғары индустрияландырылған. Технологияға қанықтыру, химиялық тыңайтқыштарды қолдану бойынша Нидерланды, Германия, Даниядан кейін екінші орында. Шаруашылықтарды техникалық жарақтандыру, олардың ауыл шаруашылығы мәдениетін арттыру елдің ауыл шаруашылығы өнімдеріндегі өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейін арттыруға алып келді. Астық, қант бойынша ол 200% -дан асады, сары май, жұмыртқа, ет бойынша — 100% -дан асады. == Табиғаты == [[Сурет:VillequierSeine.JPG|thumb|250px|right|[[Сена (река)|Сена]] өзені]] [[Сурет:Lac de roselend.jpg|thumb|250px|right|Рослен көлі]] Францияның көпшілік бөлігі жалпақ жапырақты ормандар аймағында орналасқан. Қиыр оңтүстік жерортатеңіздік субтропиктер алып жатыр. Жағалаулары негізінен аласа, аккумулятивті немесе лагуналы, құрлыққа еніңкіреп жатқан шығанақтары бар ([[Атлант мұхиты]] жағалауларында Бискай, Сен-Мало, [[Жерорта теңізі]] жағалауында Лион), [[Ла-Манш]] пен [[Па-де-Кале]] бұғаздарының жағалаулары — абразивті, аласалау, бірақ тік, Котантен мен Бретань түбектерінің жағалаулары риас типті болып келеді. Лион шығанағынан шығысқа қарай Жерорта теңізі жағалаулары жартасты, Альпі тауларының теңізге келіп тірелген сілемдерінен құралған ([[Француз Ривьера]]сы деп аталады). Аумағының 2/3-сі елдің солтүстік, орталық және батыс аудандарын алып жатқан аласа және көтеріңкі жазықтар. Олардың ішіндегі ең үлкені — солтүстікте орналасқан Париж бассейні болып табылады. Оңтүстік-батысын — [[Аквитания]] жазықтары алып жатыр. Солтүстік-батысында жазықтар Арморикан үстіртімен ұласады, олар солтүстік-шығысы мен шығысында биіктігі орташа [[Арденн]] (көп бөлігі Франциядан тыс жерде) және Вогез тауларымен қоршалған. Оңт-нде төбелері қатты мүжілген, биіктігі орташа таулардан құралған аудан — Орталық Француз массиві жатыр. Оның орталық бөлігіне (Овернь) жанартаулы жер бедері тән ([[Мон-Дор жанартау күмбезі]], [[Канталь кратері]], Пюп конустар тізбегі). Массивтің оңтүстік және оңтүстік-батыс шетінде терең каньондармен тілімденген карстанған тау жазықтары жүйесі орналасқан ([[Гран-Кос]], т.б.). Солт.-батыс, солт.-шығыс және шығыс аудандарында кристалданған аласа таулар ([[Лимузен]], [[Морван]], [[Севенна]], т.б.) басым. [[Альпі]] мен Орталық Француз массивінің арасында [[Рона ойпаты]] бар. Франция аумағына Жоғарғы [[Рейн]] ойпатының батыстағы шағын бөлігі де кіреді. Оңтүстік-батысында субмеридиандық бағытта Батыс Альпі созылып жатыр. Оның биік бөлігі — [[Савойя]], [[Грай]], [[Кот]] және Теңізжағалаулық Альпі таулары ұзынынан және көлденеңінен терең аңғарлармен тілімденген кристалдық қыраттардан тұрады, мұздықтар көп. Альпінің батыс жиегінде эрозиямен күшті бөлшектенген, кей жерлерінде карстанған әктасты қыраттары бар биіктігі орташа таулар орналасқан. Бұл таулардың солтүстіктегі жалғасы Юра таулары болып табылады. Елдің оңтүстік-батысын Пиреней таулары (ең биік жері — [[Виньмаль тауы]] — 3298 м) алып жатыр. Ол солтүстігінде Аквитаниямен терең жазықтары бар тік беткейлер арқылы жалғасады. Корсика аралының жер бедеріне биіктігі орташа таулар тән (ең биік жері [[Мон-Сенто тауы]] — 2710 м). Франция мен [[Батыс Еуропа]]ның ең биік шыңы — [[Монблан тауы]] (4807 м) болып есептеледі. Франция аумағының көпшілік бөлігі герциндік қатпарлық облысқа жатады. Қазіргі кездегі Франция аумағы кайнозойдың соңында аяқталған жалпы көтерілім нәтижесінде қалыптасқан. Негізгі қазба байлықтары — темір кентастары, боксит, калий тұздары, табиғи газ бен тас көмір, уран. Темір кентастарының кен орындары (Мец-Тионвиль, Лонгви, Брие, Нанси) Лотарингия бассейнінің Юра шөгінділерімен, бокситтің ірі кен орындары Прованстың мезозой әктастарымен байланысты. Калий тұздарының негізгі кендері [[Эльзас]]та, табиғи газ бен аз мөлшердегі мұнай кен орындары Аквитания бассейнінде. Францияның негізгі тас көмір бассейндері — Валансьенн мен Лотарингия эпигерциндік платформаның қатпарлық іргетасымен байланысқан. Сондай-ақ вольфрам, сүрме, қорғасын, мырыш, қалайы, алтын мен күміс, күкірт пен күкіртті колчедан, әр түрлі құрылыс материалдарының кен орындары бар. Елдің көпшілік бөлігінің климаты қоңыржай теңіздік, шығысында континенттікке өтпелі, Жерорта теңізі жағалауларында жерортатеңіздік субтропиктік (жазы құрғақ, қысы жауынды). Шығысы мен солтүстік-шығысындағы жазықтар мен аласа таулардағы қаңтар мен ақпан айларындағы орташа температура 1 — 3°С, батысы мен оңтүстік-батысында –5 — 7°С, оңтүстігінде 8 — 10°С-қа тең. Жазықтардағы шілде мен тамыз айларындағы орташа температура солтүстікте 16 — 18°С, оңтүстік-батыс пен оңтүстікте 20 — 24°С. Жылдық жауын-шашынның ең жоғарғы мөлшері (1500 — 2000 мм) Альпінің батыс беткейлеріне, [[Вогез]], [[Севенна]] мен [[Пиреней таулары]]ның батыс бөлігіне түседі. Бретань мен Котантен түбектерінде, Батыс Аквитанияда бұл көрсеткіш 800 — 1200 мм-ге, басқа жазықтарда 600 — 800 мм-ге тең. Жауын-шашынның ең аз мөлш. (500 — 800 мм) Рона ойпатына тау аңғарлары мен Жерорта теңізі жағалауларының шығыс бөлігіне түседі. Жазықтарда тұрақты қар жамылғысы қалыптаспағанмен, жыл сайын қар жауады. Таулардағы тұрақты қар жамылғысы 500 — 1000 м биіктікте байқалады, 2500 — 3000 м биіктікте ол 7 айдан 11 айға дейін сақталады. Қрі өзендері — Луара, Рона, Сена, Гаронна. Елдің солтүстік пен батыс аудандарындағы өзендер кең жазықтармен ағады, жаңбыр суымен толығады, жыл бойы суы мол болып, бетіне мұз қатпайды. Өзендерінде кеме қатынасы бар, бір-бірімен каналдар арқылы жалғастырылған. Альпі мен Пиреней тауларынан басталатын өзендер терең жазықтармен ағып өтеді, қар мен мұздықтардың еріген суымен толығады. Франция аумағында [[Женева]] көлінің оңтүстік бөлігі орналасқан, елде басқа ірі көлдер жоқ. Ормандар ел аумағының 27%-ын алып жатыр. Қрі орман массивтері Аквитанияның батысында (негізінен қолмен отырғызылған самырсын ормандары), Париж бассейнінің шығысы мен Альпі және Пиреней тауларында. Аквитанияның шығысында емен ормандары қолмен отырғызылған талшын ормандарымен үйлеседі, субтропиктік бұталар кездеседі. Елдің солтүстігінде шамшат, емен, шегіршін ормандары өседі. Оңтүстігінде еменнің мәңгі жасыл түрлері, самырсынның оңтүстік түрлерінен құралатын сирек ормандар, гарига мен маквис бұталары басым. Биіктігі орташа тауларда ормандар тау басына дейінгі жерлерді алып жатыр. Орманды аудандарды, тауларды жабайы [[орман мысығы]], [[түлкі]], [[елік]], [[жабайы шошқа]], [[Тиіндер|ақтиін]], [[Қояндар|қоян]], [[бұғылар]], [[ақкістер]] мекендейді. Биік тауларда [[тауешкі]], [[жайран]], [[альпі суыры]], [[атжалман]] кездеседі. [[Құр]], [[Шілдер|шіл]], [[Тауқұдіреттер|тауқұдірет]], [[сауысқан]], [[торғайлар]], [[көгершін]], [[Жылқышы (құс)|жылқышы]], [[қырғи]], [[Кезқұйрықтар|кезқұйрық]], т.б. құстар кең тараған. Оңтүстігінденде [[қоқиқаздар]] кездеседі. Өзендері мен Францияны қоршаған теңіздерде балық көп. 3 мыңнан астам қорғалатын аумақтар (1975), Ұлттық саяжайлар ([[Экрен]], Севенн, Вануаз, т.б.), көптеген резерваттар мен қорықтар бар. == Қазақстан мен Франция == [[Сурет:NazarbayevAndSarkozi.jpg|thumb|350px|right|Н.Саркози және [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаев Н.Ә.]]]] Француз Республикасы ресми түрде 1992 жылдың 7 қаңтарында Қазақстан Республикасының егемендігін мойындады. Екі ел арасындағы дипломатиялық қарым–қатынастар Франция Сыртқы істер министрі Ролан Дюманың 1992 жылы 25 қаңтарда Алматыға келген ресми сапары барысында орнады. Көп ұзамай [[Алматы]]да Франция елшілігі ашылды. 1992 жылы қырқүйек айында [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Республикасы Президенті]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Н.Ә.Назарбаевтың]] Францияға барған сапарында екі ел арасында өзара достық, түсінушілік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Бұл келісімде [[энергетика]], [[Пайдалы қазба өндіру|пайдалы қазбаларды өндіру]], [[өнеркәсіп]], [[ауыл шаруашылығы]] саласында және ғылыми зерттеулер, мамандар дайындау ісінде ынтымақтастық мәселелері қамтылады. Франция үкіметі Қазақстанға экономикалық жәрдем ретінде 1993 жылы 300 млн француз франкі көлемінде несие берді. Қазақстан мен Франция арасындағы тауар айналымы 2008 жылы 6,201 миллиард дол­лар­ды құрады. Ал Қазақстан Фран­цияға негізінен [[мұнай]], [[металдар]] және металл құрылғыларын, химия өнімдерін, ауылшаруашылық өнім­дерін [[экспорт]]қа шығарып келеді. Қазақ­стан болса, Франциядан [[электр]] және элек­трондық бұйым­дар және оның жаб­дықтарын, медициналық [[дәрі-дәрмек]], [[Автомобиль|авто­­көлік]], тамақ өнімдерін және [[Құрылыс материалдары|құры­лыс материалдары]]н алады. Осы тұста айта ке­тейік, Франция эли­талық тауарлар ретінде [[шарап]], [[теңіз өнімдері]] шикізаттарын, [[киім|киім-кешектер]], тағы басқа тұрмысқа қа­жетті бұйымдарды жеткізеді. Екі елдің бірін-бірі инвестиция­лау көрсеткіші де жыл өткен сайын жақсарып келеді. Франция Эконо­мика министрлі­гі­нің деректері бойынша, Франция Қазақ­стан Республикасының экономи­касына жалпы көлемі 2,005 миллиард еуро көле­мінде қаржы салды. Ал Қазақ­станның Фран­ция экономикасына бағыттаған ин­вестициясы 10 мил­лион еуроны құрайды. Оның 4 мил­лион еуросы 2008 жылы са­лын­­ған. Қазіргі кезде Қазақстанда Фран­цияның бірқатар компания­лары табысты жұмыс істеуде. Әсі­ре­се, екі ел арасындағы ынтымақ­тастық отын-энергетика сала­сын­да жақсы жолға қойылған. Мысалы, қазіргі кезде 40-тан астам фран­циялық компания Қазақстанның мұнай-газ, тау-кен өндірісі, энер­гетика, көлік және қыз­мет көрсету салаларында жұмыс жасауда. Осы жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бой­ынша Қазақстанда француз капиталының қатысуымен 25 кәсіпорын ойдағыдай қыз­мет ат­қаруда. Бұл кәсіпорындар негізінен сауда, көлік-логистикалық қызмет­термен айналысады. Қазақстан-Франция қаты­настарында алдағы уақытта қаржы-банк ынтымақ­тастығынан көп үміт күтуге болады. Бұған қазіргі кезде Қазақстанда “Сөсьетэ Жэнэғәл”, “Натексис Баңк Попүлэғ”, “БНП Пәғиба” және “Кәлиоң” банктері­нің жұмыс істеуі нақты дәлел болады. Мемлекет басшыларының кез­десуі мен жүргізген келіссөз­дерінде нақтыланғанын­дай, екі мемлекеттің экономикалық байла­ныстарын дамытуда Үкіметаралық экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссияның жұмысын оң бағалауға болады. Жалпы, 1992 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан аталған комиссия осы аралықта сегіз отырыс өткізген. Оларда Қазақстан мен Франция қарым-қатынастарын дамытуға қатысты көптеген мәселелер талқыланып жүр. Қазақстан мен Франция арасындағы мәдени-гуманитарлық қатынастар да соңғы жылдары ойдағыдай дамып келеді. 1993 жылы екі елдің арасында осы салада­ғы байланыстарын жандандыруға бағыт­талған үкіметаралық келісім жасалған. Осы қатынастар бүгінде екі ел халқының мәдениет пен өнер салаларындағы бай­ланыстың негізі болып отыр. Содан бергі уақытта Алматыда “Альяңс Фғаңсез” мәдени білім агенттігінің өкілдігі ашылды. Бұл агенттіктің 139 елде филиалдары жұ­мыс істейді. Олар негізінен Франция үкі­метінің франкофония және мәдени-гу­манитарлық ынтымақтастықты дамыту­дағы басты құралы болып табылады. Сондай-ақ Қазақстан мен Франция арасында білім беру жөніндегі қатынастар да ойдағыдай дамып келеді. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев баспасөз мәслихатында атап өткеніндей, “Бола­шақ” бағдарламасы бойынша Қазақстан­ның көптеген жастары Францияның беделді жоғары оқу орындарында білім алып, қазіргі кезде ел экономикасының дамуына үлес қосып жатыр. == Әдебиеті == Франция аумағында бір-бірімен тығыз байланысты болған бірнеше әдебиет өмір сүрді. Неғұрлым ертеректе қалыптасқаны — жырлары мен аңыздары сақталмаған кельттердің (галлдардың) әдебиеті, оның бір тармағы бретон әдебиеті болды. X ғасырдан бастап елдің оңтүстігінде провансаль әдебиеті дами бастады. [[Каталон әдебиеті]] (Руссильондағы) аймақтық шеңберден аса алмады. 18 ғасырға дейін латын тіліндегі әдебиет басым болды. Ортағасырлық ауыз әдебиеті кейініректе өңделген немесе жазып алынған күйінде сақталған жырлардан, аңыздар мен ертегілерден басталады. Француз тіліндегі алғашқы жазба әдебиет — діни тақырыпқа арналған шығармалар (“Қасиетті Евлалия туралы кантилена”, т. б.) 9 ғасырдың 2-жартысына жатады. 10—11 ғасырларда әскери жасақтардың арасында латындық дәстүрлермен де, ауыз әдебиетімен де таныс-жонглерлер шығарған алғашқы эпикалық поэмалар-жесталар пайда болды. Олар 8 — 10 ғасырлардағы тарихи оқиғаларға арналды (Ұлы Шарль мен оның серіктеріне арналған “Роланд туралы жыр” , т. б.). 13 ғасырда сарай маңы, серілік бағыттағы — куртуаздық әдебиет және қалалық әдебиет пайда болды. 14—15 ғасырларда ақындар куртуаздық лирика әдістерін дамыта отырып, бұрынғы поэтик. тақырыптарды жетілдірді. 14—15 ғасырлардағы серілік романдар ұлттық мәселелер мен фольклорлық әуендерге толы болды (“[[Мелюзина]]”, 14 ғ., “[[Жан де Сантре тарихы]]”, 15 ғ.). 15 ғасырдың соңында Франция Қайта өрлеу дәуіріне өтті. [[Италия]]мен қарым-қатынас күшейіп, кітап басу ісі дами бастады, антикалық дүниеге деген қызығушылық өсті. Қайта өрлеу әдебиетінің неғұрлым жарқын өкілі — [[Франсуа Рабле]] болды. 16 ғасырдың ортасында Франция ақындары поэзияның адамгершілік мазмұнын тереңдетіп, оны жаңа формалармен (сонет, ода, буколика, эпик. поэма, т. б.) байытты, ұлттық әдеби тілдің қалыптасуына жағдай жасады. 17 ғасырдың бас кезінде француз әдебиетінде реалистік классицизм, барокколық бағыттар пайда болды. Классицизм комедиясының негізін салушы әрі аса көрнекті өкілі — Ж. Б. П. Мольер болды. 17 ғасырдың соңына таман француз мәдениетінде ағартушылық тенденциялар күшейді. Рококо әдебиеті пайда болды. 18 ғасырдың 1-жартысында комедия мен роман жанры дамыды. Комедия Мольер дәстүрін жалғастырса (Ш. Дюфрени, Ж. Ф. Реньяр, т.б.), [[Ален-Рене Лесаж|А. Р. Лесаж]] (1668 — 1747) шығармаларында әлеум. өткірлік пен тұрмыстық реализм күшейді (“Тюркаре”, 1709). Француз өмірін Ш. Л. Монтескье (“Парсы хаттары”, 1721) сатиралық тұрғыдан шебер бейнеледі. 18 ғасырдың 1-жартысындағы әдебиетте Ф. М. Вольтер жетекші рөл атқарды. 1751 жылдан бастап Д.Дидро, Ж.Л. Даламбер, т. б. ағартушылар “Энциклопедия” шығара бастады. Дидро “мещандық драма” жанрын қалыптастырды. Оның ізбасарларының қатарында М.Ж. Седен (1719 — 97), Л. С. Мерсье (1740 — 1814), П. О. К. Бомарше, т. б. болды. Ағартушылық рационализмнен аулақтау әдебиетте сентиментализм пайда болды. Оның көрнекті өкілі Ж. Ж. Руссоның шығармаларында адамдардың жаңа типі сипатталды. Француз романтизмінің 2-кезеңі В.Гюго шығармашылығынан айқын көрінді. Реализм белгілері П. Л. Курьенің (1772 — 1825) памфлеттерінде, П. Ж. Беранже, Э. Моро, О. Барбьелердің сатиралық өлеңдері мен әндерінде пайда болды. Реализмдегі психол. бағыттың нығая түсуі Ф.Стендальдың есімімен байланысты; Оноре де Бальзак 90 шығармадан тұратын “Адам комедиясы” эпопеясын жазды. П. Мериме (1803 — 70) реалистік новелланың шебері болды. 19 ғасырдың аяғына қарай прозада натурализм орын тепті. Ги де Мопассанның новеллалары мен романдары, А. Доденің (1840 — 97) сатиралық шығармалары, Ж.Верннің ғылыми, шытырман оқиғалы романдары көпке танылды. А. Дюма (әкесі) романдары әр түрлі стильдерді шебер ұштастыра білудің үлгісі болды. 20 ғ-дағы француз әдебиетінің аса көрнекті өкілдерінің қатарында А. Франс, Р. Роллан, Луи Арагон, Ж. П. Шарболь, А. Барбюс, А. Стиль, Ж. П. Сатр, т. б. бар. Француз әдебиетінен Ф. Рабленің “Гаргантюа мен Пантагрюэль” (1938), Гюгоның “Гаврош” (1972), Верннің “Сырлы арал” (1959), “Он бес жасар капитан” (1954), “Капитан Гранттың балалары” (1956), А. Барбюстің “От” (1956), А. Стильдің “Алғашқы соққы”, Ги де Мопассанның “Өмір” (1970), А. Дюманың “Үш ноян”, т. б. роман, повестері қазақ тілінде (кейбіреулері бірнеше рет) жарық көрді. Қазақ ақын-жазушыларының кейбір шығармалары (М. Әуезов — “Абай жолы”, Ә. Нұрпейісов — “Ымырт”, т. б.) француз тіліне аударылған. 2005 ж. наурызда Париж кітап жәрмеңкесінде Н. Ә. Назарбаевтың француз тіліндегі “Сындарлы он жыл” кітабының тұсаукесері болды. == Өнері == [[Сурет:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|right|250px|Шамбор]] [[Сурет:Eiffel trocadero i.jpg|thumb|right|[[Эйфель мұнарасы|Эйфел мұнарасы]], [[Париж]]]] [[Сурет:nddp.jpg|thumb|right|200px|Notre Dame de Paris]] [[Сурет:Fratelli Lumiere.jpg|thumb|right|200px|Ағайынды Люмьерлер — кино өнерінің қалыптасушылар]] Франция аумағындағы өнердің ең көне ескерткіштері палеолит дәуіріне жатады (Ласко, Ла-Мадлен, Тюк-де-Одубер). Неолит және қола дәуірінде Карнакта мегалиттік құрылыстар салынды. Біздің заманымыздан 6-ғасырдың бас кезінде Оңтүстік Франция жағалауларында ежелгі грек колониялары пайда болып, кельт тайпаларының мәдениетіне елеулі ықпал етті. Римдіктер жаулап алғаннан кейін галл (кельт) қалаларында антикалық галл-рим өнері дамыды: ғибадатханалар, театрлар, жеңіс аркалары, мазарлар салынды. Саркофагтар, табыттарға бедерлер, мозаикалар жасалды, бейнелеу өнеріне рим стилі элементтері кельт дәстүрлерінің жергілікті белгілермен үйлесім тапты. Орта ғасырларда Каролинг өнерінің дәстүрлері роман стилінің қалыптасуына негіз болды (10 — 12 ғасырлар). Осы кезден бастап 2 — 3 қабатты үйлер салынған ортағасырлық француз қаласы қалыптаса бастады.Романдық сәулет өнерінде шіркеулер мен монастырьлар құрылысы жетекші рөл атқарды. 12 ғасырда Солтүстік Франция қалаларында готиканың негізі қалыптасты. Қала көшелері арнайы жоспармен салына бастады. Қалалардың негізгі қоғамдық ғимараттары — соборлар болды. Замоктар іші бай әшекейлерге толы сарайларға айналды (Авиньондағы папа сарайы — Пьерфон замогы, 1390 —1420). 15 ғасырдың 2-жартысында француз Қайта өрлеу дәуірі қалыптаса бастады. Король сарайы шақырған итальян шеберлерінен (ішінде Леонардо да Винчи де болған) үйренген жергілікті шеберлер өсіп-жетілді. Қайта өрлеудің інжу-маржаны — Париждегі Луврдың жаңа ғимараты (арх. П.Леско, мүсінші Ж.Гужон) болды. 16 ғасырдың бас кезінде көркемдік өнердің орталығы король сарайына ауысты. Италияға жасалған жорықтардан кейін Францияға антикалық мүсіндер, итальян қайта өрлеуінің туындылары әкелінді. Сарай маңындағы мәдениет маньеризмнің дамуына ықпал етті. Қарындашпен және майлы бояулармен портреттер жазу дамыды. Мүсін өнерінде қайта өрлеудің гуманистік идеалдары көрініс тапты. Абсолютизмнің нығаюына байланысты 17 ғасырда өнердің алдына монархтың жеке басы мен билігін мадақтау міндеті қойылды. Бейнелеу және мүсін өнерінің (1648), архитектураның (1671) Корольдік академиясы құрылды. Классицизм элементтері орын ала бастады. Париж бірыңғай стильмен салынған, геом. қатаң пішінді алаңдармен көркейе түсті [Дофин (1607), Вогез, Жеңіс (1685 — 86), Вандом]. Композициясы жағынан қатаң жоспарланған сарайлар (Пале — Руаяль, 1629 —36, арх. Ж.Лемерсье), қоғамдық ғимараттар [Мүгедектер үйі (1671—76), арх. Ж.Ардуэн-Мансор, шіркеуімен Сорбонна ғимараты (1629 — 54), арх. Ш. Лемерсье)], Жеңіс аркалары, көпірлер салынды. Қала сыртындағы замоктардың сырт бейнесі өзгеріп, сарайлары мен қызмет ғимараттары, саябақтары бар кешендерге айналды. Олардың ішіндегі әйгілісі — Версаль сарайы болды (арх. Л. Лево, Ж. Ардуэн — Мансар, саябақты жобалаушы — А. Ленотр). 17 ғасырдың ортасынан бастап бейнелеу өнерінде классицизм жетекші жағдайға ие болды. Париж бен Версальдағы сарайларды безендірудің орасан зор жұмыстарына басшылық еткен, “үлкен стиль” бағытының алыбы Ш. Лебрен болды. 18 ғасырдың бас кезіндегі кескіндемеде А.Ваттоның нәзік психологизм мен поэзияға толы туындылары салынды. Ватто шығармаларының сырт көрінісін рококо стилі қабылдағанмен (Ф. Буше), оның шын мәніндегі мұрагері француз реализмі (М. К. Латур, Ж.Б. Шарден, А. Гудон, М. Э. Фальконе) болды. 18 ғасырдың 2-жартысындағы сәулет өнерінде классицизм дәстүрлері қайта жаңғырды. Азаттық үшін күрескен көне заман батырларын, кейінірек революция қаһармандарын дәріптеген (Ш. Л. Давид) революцияшыл классицизм пайда болды. Наполеон империясы кезінде ампир стилі (Ш. Ф. Шлырен, Ш. Персье, П. Фоншен) үстемдік алды. Оған 1820 — 30 жылдардағы өнер шеберлері (Т.Жерико, Э.Делакруа, мүсінші Ф.Рюд) қарсы шығып, 1830 — 60 ж. сыншыл реализмнің ([[Оноре Викторьен Домие|О.Домье]]), реалистік ұлттық пейзаждың (К. Коро, барбизон мектебі өкілдері) гүлденуіне жағдай жасады. 1848 жылғы революциядан кейін еңбек адамын мадақтаған реалистік шығармалар ([[Гюстав Курбе|Г. Курбе]], Ж. Ф. Милле) дүниеге келді. 19 ғасырдың 2-жартысында сәулет өнерінде эклектизм етек алды, сондай-ақ темір-бетонды құрылымдар (А. Т. Эйфель) қолданыла бастады. Импрессионизмнің пленяр ([[Клод Моне|К. Моне]], [[Камиль Писсарро|К.Писсарро]], А.Сислей), жаңа импрессионизм (Ж. Сера, П. Синьяк) және постимпрессионизм ([[Ван Гог]], [[Поль Гоген|П. Гоген]], [[Анри де Тулуз-Лотрек]], П.Сезанн) бағыттары жаңа бейнелеу тәсілдерімен ([[Эдуард Манэ|Э. Мане]], Э. Дега, [[Пьер Огюст Ренуар|О. Ренуар]], мүсінші [[Огюст Роден|О. Роден]]) байи түсті. 20 ғасырдың бас кезінде О.Перре темір-бетон құрылымдарды қолданып, [[Ле Корбюзье]], т.б. қазіргі заманғы сәулет өнерінің тиімді қағидаларын жетілдіре түсті. 20 ғасырдағы құрылыс ісіне әр түрлі құрылыс материалдары (темір-бетон, шыны, металл, пластмасса, т. б.) батыл түрде қолданылды (Э.Бодуен, М.Лодс, А.Люрса, П.Ваго, Б.Зерфюс). Бірқатар қалаларды жаңа жобалармен қайта салу жүзеге асырылды ([[Гавр]], [[Сен-Дени (Сена-Сен-Дени)|Сен-Дени]], т. б.). 20 ғасырдың басында бейнелеу өнерінде көптеген жаңа ағымдар: фовизм ([[Анри Матисс|А.Матисс]], А.Дерен, М.Вламинк), кубизм ([[Пабло Пикассо|П.Пикассо]], Ж.Брак, Ф.Леже), [[дадаизм]] (М.Дюшан), [[сюрреализм]] (И. Танги), т. б. пайда болды. А. Майоль, А. Бурдель, Ш. Деспио өміршең, терең мазмұнды мүсіндер жасады. 2-дүниежүз. соғыстан кейін жаңа реализм қозғалысы (А.Фужерон, Б.Таслицкий) белең алды. Франция сән және қолданбалы өнер бұйымдарымен де (мата, жиһаз, керамика, шпалер, шыны, эмаль, шілтер, зергерлік бұйымдар, т.б.) даңқы шыққан ел. Елдің музыка мәдениетінің негізін құрайтын француз халық әндері өз бастауын қазіргі Франция аумағын мекендеген кельт, галл және франк тайпаларының ән-жырларынан алады. 9 ғ-да музыканың дамуына монастырьлар мен замоктардың жанындағы әншілік мектептері (метриздер) маңызды рөл атқарды. Мұнда шәкірттерді ән айтуға, әр түрлі аспаптарда ойнауға үйретті. Сонымен бірге негізгі орындаушылары менастрельдер мен жонглерлер болған халықтық өнер де дамыды. Олар көрермендерге балладалардың мазмұнын баяндады, тәлім-тәрбиелік және күлдіргі әндер орындап, ұрмалы-соқпалы, үрлемелі аспаптардыің сүйемелдеуімен көңілді билер биледі. 11 — 13 ғ-ларда кезбе әншілер-трубадурлардың өнері гүлденді. 1528 ж. П.Аттеньян Парижде зайырлық вокалдық шығармалар мен аспаптық пьесалар (дауылпаз, клавесин, спинет, арфа, гитараға, үрлемелі аспаптарға арналған) жинақтарын шығаратын муз. баспаның негізін қалады. 1581 ж. италиялық Б.Бальтазарини Луврда “Патшайымның комедиялық балеті” атты француздың бірінші балет спектаклін қойды. Парижге Венеция мен Болоньядан сазгерлер мен опералық труппалар шақырылды. Алғашқы француз операларының бірін ақын П.Перренмен біріге отырып сазгер Р.Камбер жазды (“Пастораль”, 1659). Олар 1669 — 71 ж. тұрақты опера театрын ұйымдастырды (кейіннен “Гранд-опера”). 18 ғасырдың ортасында симфония пайда болды (Ф. Ж. Госсек). 1830 — 40 ж. [[Париж]] өзіне басқа елдердің музыканттарын тартқан дүниежүз. орт-тардың біріне айналды. Мұнда сазгерлер Ф. Лист пен Ф. Шопен, әншілер П. Виардо-Гарсиа мен М.Малибран өз шеберліктерін шыңдап, шығарм. табыстарға жетті. 19 ғасырдан бастап француздық скрипка және вокалдық мектептері дүние жүзіне танымал болды. 1828 жылдан Париж консерваториясы қоғамының концерттері өткізіліп тұрды, 1835 ж. әуесқойлардың хор қоғамы — “Орфеон” ұйымдастырылды. 19 ғасырдың 1-жартысында романтик.-бағдарламалық симфонизмді жасаушы (“Фантастикалық симфония”, 1830) әйгілі сазгер, дирижер және сыншы Г.Берлиоздың даңқы шықты. Кафе-концерттер, театрлық ревю, шансонье, канкан өнерімен әуестену күшейді. Оперетта жанрының көрнекті өкілдері — [[Жак Оффенбах|Ж. Оффенбах]], Ш. Лекок, Р. Планкет, Ф. Эрве, т. б. болды. 19 ғасырдың 2-жартысында француз операсында реалистік ағым күшейіп, лирикалық опера жанры қалыптасты. Ол әсіресе, [[Шарль Гуно|Ш. Гуноның]] шығарм-нда кемеліне келтірілді (“Фауст, 1859, “Ромео мен Джульета”, 1867). Лирикалық опералар 1851 ж. Парижде ашылған “Лирикалар театрында” қойылды. Бұл жанрда А. Тома (“Миньон”, 1866, “[[Гамлет]]”, 1868), Ж. Массне (“Манон”, 1884), [[Шарль-Камиль Сен-Санс|К. Сен-Санс]] (“Самсон мен Далила”, 1877), Л. Делиб (“Лакме”, 1883) көзге түсті. Француз музыкасындағы опералық реализмнің шыңы — [[Жорж Бизе|Ж. Бизенің]] шығармашылығы еді. Орындау шеберлігі аса жоғары симфониялық оркестрлер құрылды. (Ш. Подлу, 1861). 20 ғасырдың бас кезінде француз музыкасында импрессионизм бағыты белең алды. Бұл бағыттың негізін қалаушы [[Клод Дебюсси]] еді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін неоклассицизм, экспрессионизм бағыттары бекіді. Сазгер Э.Сати драматургиялық кескіндемеші Ж.Кокшомен бірге жас сазгерлердің импрессионизмге қарсы қозғалысын басқарды. Олардың жолын қуушы сазгерлер А.Онеггер, [[Дариюс Мийо|Д.Мийо]], Ф.Пуленк, Ж.Орик, Л.Дюрей, Ж. Тайфер “Алтылық” деп аталатын шығарм. бірлестік құрылды. Оларға [[Игорь Стравинский|И. Ф. Стравинскийдің]] музыкасы мен Еуропада алғаш пайда болған америка джазы елеулі ықпал етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңа бағыттар пайда болды. 20 ғасырдағы аса танымал француз орындаушыларының қатарына: дирижер — К. Шевильяр, П. Монше, И. Маркевич, А.Клюишенс, Ш.Мюнш, Л.Форестье, П.Паре, Ш.Брюк, С.Бодо, Ш.Маршинон, П.Булез; пианиношылар — Л.Дьемер, И.Нат, А. Корто, М. Лонг, Р. Казадезюс, С. Франсуа, Ж. Б. Помье, М.Бришольери, М.Ааз; скрипкашылар — Жак Тибо, З. Франческатти, Ж.Неве; виоленчельшілер — П.Фурнье, П.Тортелье, әншілер — Д.Дюваль, Ж.Креспен, Ж.Жириду; шансонье — А.Брюан, М. Шевалье, Мистангет, [[Эдит Пиаф|Э.Пиаф]], [[Серж Реджани|С. Реджани]], [[Жильбер Беко|Ж. Беко]], Ш. Трене, Ж. Брассенс, М. Матье, П. Каас, [[Джо Дассен|Д. Дассен]], т.б. жатады. Ағайынды Л. және О.Люмьерлер ойлап тапқан кинематограф өнерінің көпшілік алдындағы тұңғыш сеансы (“Поездың келуі”, “Сәбиді емізу”, т. б.) Парижде 1895 ж 28 желтоқсан күні болды. Француз киносының бастапқы кезеңінде шеберлікті қажет ететін қиын көріністерді түсіруді ойлап табушы, “кинофеерия” авторы Ж.Мельес кино саласында жұмыс істеуге көрнекті драматургтерді, театр актерлері мен сазгерлерді тартқан “Фильм дар” фирмасы маңызды рөл атқарды. М.Линдердің қатысуымен түсірілген кинокомедиялар, Л.Фейадтың арандатушылық топтамалары дүние жүзіне танымал болды. Біріш дүниежүзілік соғысқа дейін француз киносы дүние жүзіндегі бүкіл кино өнімдерінің 90%-ға жуығын шығарды (“Пате” және “Гомон” фирмалары). Соғыстан кейінгі жылдары “Авангард” деп аталған, құрамына Л. Деллюк, А. Ганс, М. Л. Эрбье, Ж. Дюлак сияқты кино теориктері мен шеберлері енген топ құрылды. “[[Авангард]]” қозғалысына қосылған реалист режиссерлердің бір тобы өнердің басқа түрлерінде қалыптасқан дәстүрлерге сүйене отырып, бірқатар мәнді туындыларды көрермендер назарына ұсынды. Дүниежүзілік киноның үздік үлгілерін насихаттайтын киноклубтар пайда болды. 1930 жылдан бастап дыбысты фильмдер шыға бастады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Франция кино шеберлерінің “Жаңа толқын” атты тобы пайда болды. Киноның көркемдік шеберлігі жетілдіріліп, қысқа мерзім ішінде киноға 150-ден аса жаңа режиссерлер келді. Олардың ең әйгілі туындылары Кристиан-Жактың “Фанфан-Тюльпан” (1952), “Заңның аты заң” (1958), П.Этекстің “Йо-йо” (1965), т.б. болды. 20 ғ-дың 2-жартысындағы неғұрлым әйгілі француз киноактерлерінің қатарына Ж. Моро, Ж. Л. Трентиньян, Ж. П. Бельмондо, К. Денев, [[Ален Делон|А. Делон]], [[Жирардо|А. Жирардо]], [[Депардье|Ж. Депардье]], [[Рено]], [[Маре|Ж. Маре]], [[Ришар|П. Ришар]], т. б. жатады. Францияда режиссерлер, операторлар мен басқа да кино мамандарын даярлаумен 1943 ж. ұйымдастырылған жоғарғы кино білімі институты айналысады. Жылына 300-дей әр түрлі фильмдер түсіріледі. 1972 ж. Кино тарихының музейі ашылды. 1946 жылдан бастап Канны қаласында Халықараралық кинофестиваль өткізіліп тұрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Навигациялық блок |тақырып = Франция |тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}}; |state = collapsed |Еуропа елдері |Жерорта теңізімен шектесетін елдер |Еуроодақ мүшелері |Еуропа кеңесі |БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі |G8 |G20 |Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы |Франкофония |Қара теңіз экономикалық ынтымақтастығы ұйымы }} [[Санат:Франция|*]] r6hx9gqyi85na4x72n0i54f9bahjlmg Мәслихат 0 7770 3631268 3557456 2026-07-17T17:49:45Z Casserium 68287 /* Мәслихат төрағасы */ 3631268 wikitext text/x-wiki '''Мәслихат''' — тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс қарамағындағы аймақтың жай-күйіне жауапты жергілікті өкілді орган. Ол сол аймақ халқының қалауын, ықтиярын білдіреді және жалпы мемлекеттік мүддені ескере отырып, қабылданған шешімдерді жүзеге асыру шараларын белгілейді әрі атқарылу барысын бақылайды.<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том</ref> Мәслихаттар институты 1993 жылы 10 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының жергілікті өкілді және атқарушы органдары туралы» Заңының негізінде қаланды. Осыған орай 1994 жылдың наурызынан бастап оған дейін жергілікті мәслихат қызметін атқарып келген жергілікті халық депутаттары Кеңестерінің уәкілеттігі өкілді орган – мәслихаттарға берілді.<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-kzo/press/article/details/95595?lang=kk Қазақстан мәслихаттарына 25 жыл]</ref> Республикалық маңызы бар қаладағы (астанадағы) және облыстық маңызы бар қаладағы ауданда, аудандық маңызы бар қалада, кентте, ауылда, ауылдық округте мәслихат құрылмайды, оның қызметін жоғары тұрған мәслихат атқарады. == Сайлау == * Мәслихаттарды тиiстi әкiмшілiк-аумақтық бөлiнiстiң халқы жалпыға бiрдей, тең, төте сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру арқылы 5 жыл мерзiмге сайлайды. * Қазақстан Республикасының 20 жасқа толған азаматы мәслихат депутаты болып сайлана алады. Ол бiр мәслихаттың ғана депутаты бола алады. * Мәслихат депутаттарының кезекті сайлауын өткізу үшін тиiстi мәслихат депутаттарының санын [[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы]] мынадай шектерде белгiлейдi: облыстық мәслихатта, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттарында - 50-ге дейiн; қалалық мәслихатта - 30-ға дейiн; аудандық мәслихатта - 25-ке дейiн. == Функциялары == Мәслихатты сайлау және оның пайда болуы халықаралық стандарт талаптарына жауап береді. 2001 жылдың 23 қаңтарында қабылданған «Жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңына сәйкес мәслихат өкілетті орган ретінде төмендегі функцияларды орындайды: * аумақтың жоспарын, [[экономика]]лық және әлеуметтік даму бағдарламаларын, жергілікті бюджетті, оның атқарылуы туралы есепті бекіту; * қоршаған ортаны қорғау бойынша бағдарламаларды бекіту; * [[әкім]] ұсынған әкімшілік-аумақтық бірлікті басқару сызбасын бекіту; * әкімнің ұсынысы бойынша әкімдіктің жеке құрамын мәслихат сессиясының шешімімен келісу; * атқарушы органдар жетекшілерінің есептерін қарау, мәслихат шешімін орындамаған ұйымдардың, мемлекеттік басқару органдарының лауазымды тұлғаларын жауапкершілікке тарту бойынша тиісті органдарға ұсыныс беру; * ҚР заңдарына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету өкілеттіктерін іске асыру; * ҚР әкімшілік [[құқық бұзушылық Кодексі]]не сәйкес тәртіпті бекіту; * жергілікті [[бюджет]]тің, жоспарларының, экономикалық және әлеуметтік даму бағдарламаларының орындалуына бақылау; * мәслихаттың тұрақты комиссиясын және басқа да органдарын құру, олардың қызметтерінің есептерін тыңдау; * халықты еңбекпен қамту және кедейшілікпен күресу бағдарламасын бекіту; * ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша әкімдік жанынан консультативтік кеңестің жеке құрамын әкімнің ұсынысымен бекіту; * ҚР Жер заңдары бойынша жер қатынастарын реттеуді жүзеге асыру; * ҚР [[Конституция]]лық нормаларын, заңдарын, Президенттің актілерін, ҚР Үкіметінің нормативтік құқықтық актілерін орындауға қатысу. == Мәслихат сессиясы == Мәслихат өзінің өкілетін сессияда (сессия жылына 4 реттен сиретпей өткізіледі) өзінің тұрақты комиссиясы, мәслихат депутаттары, мәслихат төрағасы арқылы жүзеге асырады. Мәслихат мәслихаттың төрағасын сайлайды, олардың есептерін тыңдайды, тұрақты комиссияны қалыптастырады, мәслихаттың шығындарын анықтайды, мәслихат аппаратының құрылымын бекітеді. Мәслихат сессиясы ашық түрде жүреді. Мәслихат төрағасы жергілікті атқарушы органдардың жетекшілерін шақыруға құқылы. Мәслихат өзінің мерзімінде тұрақты комиссияны құрады, онда жеті депутаттан артық болмайды. Тұрақты комиссия жылына бір рет есеп беріп тұрады. Мәслихат немесе оның төрағасы мәслихат сессиясында қарауға мәселелерді енгізу жөнінде уақытша комиссия құруға құқығы бар. Уақытша комиссияның құрамын, міндетін, өкілетін, құқығын мәслихат анықтайды. [[Уақытша комиссия]] жұмысына қатынасқаны үшін еңбек ақы төленбейді. == Мәслихат төрағасы == '''Мәслихат төрағасы''' (1993—2023 жылдары ''Мәслихат хатшысы'' деп аталды) — тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн лауазымды адам. Оны мәслихат сессиясында депутаттардың арасынан ашық немесе жасырын дауыс беру арқылы сайлайды және қызметтен босатады. Мәслихат төрағасы мәслихат өкiлеттiгi мерзiмiне сайланады және тұрақты комиссия құрамында болуға құқығы жоқ. 2027 жылы күшіне енетін өзгеріске сәйкес бір адам екі реттен артық мәслихат төрағасы болып сайлана алмайды. Қызметтері: * мәслихат сессиясын және оның қарауына енгiзiлетiн мәселелердi дайындауды ұйымдастырады, сессияның күн тәртiбiн қалыптастырады, хаттаманың жасалуын қамтамасыз етедi, мәслихат сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген шешiмдерге, өзге де құжаттарға қол қояды * мәслихат сессиясын шақыру туралы шешiм қабылдайды * мәслихат сессиясының отырысын жүргiзедi, мәслихат регламентiнiң сақталуын қамтамасыз етедi * мәслихат аппаратының қызметiне басшылық жасайды: оның қызметшiлерiн қызметке тағайындап, қызметтен босатады * мәслихаттың өзге де жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарымен өзара iс-қимылын ұйымдастырады * мәслихат шешiмдерiнiң жариялануын қамтамасыз етедi, олардың орындалуына бақылау жасау жөнiндегi iс-шараларды белгiлейдi == Мәслихат аппараты == Мәслихат аппараты ұйымдастырушылық, құқықтық, материалдық-техникалық және басқа да мәслихаттың органдарын қамтамасыз ету жұмыстарын жүзеге асырады. Мәслихат аппараты жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекеме болып табылады.<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref> == Шақырылымдары == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !№ !Қызметі !Сайлауы |- |1 |1994–1999 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (1994)|1994]] |- |2 |1999–2003 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (1999)|1999]] |- |3 |2003–2007 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2003)|2003]] |- |4 |2007–2012 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2007)|2007]] |- |5 |2012–2016 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2012)|2012]] |- |6 |2016–2021 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2016)|2016]] |- |7 |2021–2023 |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2021)|2021]] |- |8 |2023– |[[Қазақстандағы мәслихат сайлауы (2023)|2023]] |} == Тағы қараңыз == * [[Әкім]] * [[Қазақстанның облыстық мәслихаттарының төрағалары]] ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Саясат]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] {{Stub}} i38nhycpvjk7r2h2w81jkp4egl7lnp8 Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев 0 11884 3631356 3105408 2026-07-18T07:10:45Z 1nter pares 146705 3631356 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Нұрбол Жұмасқалиев |толық аты = Жұмасқалиев, Нұрбол Жәрдемұлы |лақап аты = Жұма |сурет =Zhumaskaliyev.png |сурет ені = 200px |атауы = |туған күні = 11.05.1981 |туған жері = {{туғанжері|Орал|Оралда}} |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = Шабылдаушы [[жартылай қорғаушы]], [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1992—1998|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Намыс (футбол клубы)|Намыс]] ([[Алматы]])| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1998| {{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Нарын]] |13 (0) |1999| {{flagicon|Kazakhstan}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (0) |2000—2010| {{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|300 (127) |2011|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|31 (10) |2012—2016|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|129 (29) |2017|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]] |7 (0) |2017—2018|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|20 (1) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000—2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан]]|58 (7) }} |бапкер клубтары={{футбол карьерасы |2019|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|}} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 2 желтоқсан 2018 |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 2 желтоқсан 2018 }} '''Нұрбол Жәрдемұлы Жұмасқалиев''' ([[11 мамыр]] [[1981 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/43446</ref>, [[Орал]]) — қазақ футболшысы, жартылай қорғаушы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]] сапында ойнаған. == Мансабы == === Клубтық === ==== Бастапқы мансабы ==== Орал футболының түлегі. 90 жылдардың басында "[[Спорт газеті|Спорт]]" газетінің редакторы [[Несіп Жүнісбаев]] қазақ балаларынан "[[Намыс (футбол клубы)|Намыс"]] клубын құру идеясын қолға алды да, Қазақстанның түкпір-түкпірінен талантты қазақ жастарын іздестірді. Сол кезде Нұрбол да селекционерлердің көзіне түсіп, 1992 жылдан бастап "Намыс" футбол мектебінде тәрбиеленді. 1998 жылы кәсіпқой карьерасын "[[Ақжайық (футбол клубы)|Нарын]]" (қазіргі "Ақжайық") клубында бастады. Бірақ 1998 жылы "Нарын" өте нашар ойнады да, қайтадан бірінші лигаға түсіп кетті. Сол кезде Берік Арғымбаевтың шақыртуымен Нұрбол "[[Жетісу (футбол клубы)|Жетісуға]]" ауысты. Ол кезде "Жетісу" де аса мықты клуб емес-ті, маусым бойы премьер лигада қалу үшін ғана айқасты. ==== "Тобыл" ==== 2000 жылы Нұрбол "[[Тобыл (футбол клубы)|Тобылға]]" ауысты. Алғашқы ойынын 16 сәуірде "[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер-Испат Кармет]]" клубына қарсы өткізді. Төрт күннен соң бұрынғы клубы "Жетісуға" қарсы өткізіп, хет-трик жасады. Көп ұзамай жасы жиырмаға да жетпеген Нұрбол клубтың капитаны боп тағайындалды. Оның нәтижелі ойыны ескерусіз қалмады, 2001 жылы Қазақстанның үздік жартылай қорғаушысы атанды, [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамаға]] да шақыртылды. 2003, 2005 жылдары Қазақстанның үздік футболшысы атанды. 2003 жылы [[Интертото кубогы 2003|Интертото кубогында]] да тәп-тәуір ойнады, 22 маусымда "[[Полония (футбол клубы, Варшава)|Полония]]" клубына қарсы ойында еурокубоктердегі тұңғыш ойынын өткізді, кездесу күтпеген жерде "Тобылдың" ірі жеңісімен аяқталды — 3:0. Бір аптадан соң қарымта ойында еурокубоктердегі тұңғыш голын соқты, бұл ойында "Тобыл" 2:1 есебімен жеңіске жетіп, екінші айналымға жолдама алды. 2006 жылы "Тобыл" [[УЕФА кубогы 2006/07|УЕФА кубогына]] қатысты. Сырт алаңда "[[Базель (футбол клубы)|Базельден]]" 1:3 есебімен ұтылды, жалғыз голды Нұрбол соқты. Бұл "Тобылдың" УЕФА кубогындағы тұңғыш голы болатын. 2007 жылы [[Интертото кубогы 2007|Интертото кубогында]] "Тобыл" посткеңестік клубтар арасында бірінші болып жеңімпаз атанды, Нұрбол бес кездесуде екі голдың авторы атанды. [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2010|2010 жылғы маусымда]] тұңғыш рет Қазақстан чемпионы атанды. Соңғы турдағы "[[Атырау (футбол клубы)|Атыраумен]]" шешуші ойында Нұрболдың жалғыз голы матч тағдырын да, чемпиондық тағдырын да шешті. Чемпионат қорытындысында Нұрбол мергендер көшінде екінші орын алды. "Тобылдың" ресми сайтындағы жанкүйерлер сауалнамасында Нұрбол жылдың үздік ойыншысы деп танылды. ==== "Локомотив Астана" ==== 2011 жылы 12 қаңтарда өзін басқа клубтарда да сынап көргісі келген футболшы "[[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]" клубына еркін агент ретінде ауысты. Астаналық клубтағы дебюті басқа-басқа емес, "Тобылға" қарсы өтті. Бұл 2011 жылғы Қазақстан суперкубогы болатын. Бұл ойында Нұрбол 90 минутты толық ойнады, "Локомотив" 2:1 есебімен жеңіске жетті. 6 наурызда тұңғыш рет "Локомотив" сапында [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2011|Қазақстан чемпионатында]] алаңға шықты, ол ойын тағы да бұрынғы клубы "[[Жетісу (футбол клубы)|Жетісуға]]" қарсы өтті. Тұңғыш голын 16 сәуірде "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]" қақпасына соқты. Жыл қорытындысында 10 голмен мергендер көшінде үшінші орынға тұрақтады. ==== "Тобыл" ==== 2011 жылдың соңында "Тобылға" қайта оралды. Алғашқы ойынын "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратқа]]" қарсы өткізіп, екі нәтижелі пас берді. 2013 жылы 27 шілдеде [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Премьер лигасындағы]] 148-ші голын соғып, мергендер көшінде [[Олег Федорович Литвиненко|Олег Литвиненконың]] рекордын жаңартты. 2014 жылы Премьер лигадағы 450-ші кездесуін өткізіп, бұл тұрғыда екінші орынға көтерілді. 2015 жылы бұл рекорд та бағынды, 26 сәуірде "[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасыға]]" қарсы ойында 458-ші кездесуін өткізіп, көш басына шықты. 2016 жылы 16 қазанда "[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайықпен]]" ойында төрешіге ауыр сөз айтып, алаңнан қуылды да, 7 кездесуге қатыспайтын болып чемпионаттан шеттетілді. ==== "Ертіс" және "Тобыл" ==== 2017 жылдың басында "Тобыл" бапкері Омари Тетрадземен кикілжіңге келіп, клубтан кетті. Премьер Лига дебьютанты болуы тиіс "[[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтаймен]]" келісім шарт жасасып еді, бірақ клуб қаржылай қиындықтарға ұшырап, екінші лигаға түсіп кетті. Енді Нұрбол клубпен келісім шартты бұзды да, "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]" сапына қосылды. "Ертіс" сапында жазға дейін жеті рет Қазақстан чемпионатында алаңға шықты, екі рет [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2017|Қазақстан кубогы]] матчтарына қатысты, бірақ гол соға алмады. 2017 жылы жазда "Тобыл" бапкері ауысты да, клуб директоры боп Николай Панин тағайындады. Панин дереу Нұрболға клубқа оралуға ұсыныс жасады. Осылайша 2017 жылы шілдеде үшінші рет қостанайлық клуб ойыншысы атанды. 2018 жылдың соңында 37 жастағы Нұрбол карьерасын аяқтады. Сол жылы желтоқсанда клубтың спорттық директоры боп тағайындалды. === Бапкерлік === 2019 жылы "Тобыл" [[УЕФА Еуропа лигасы 2019/20|УЕФА Еуропа лигасында]] күтпеген жерде Люсембургтің "[[Женесс (футбол клубы, Эш)|Женесс]]" клубына есе жіберіп қойды. Осы сәтсіздіктен соң клуб бапкері Владимир Газзаев қызмметтен босап, орнына Нұрбол бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды. Кейін бұл орынға [[Григорий Константинович Бабаян|Григорий Бабаян]] келген соң қайтадан клуб директоры қызметіне оралды. === Халықаралық === Ұлттық құрама сапында 58 рет алаңға шықты. Тұңғыш ойынын 2001 жылы 14 қарашада [[Эстония Ұлттық футбол құрамасы|Эстонияға]] қарсы өткізді. 2003 жылы Кпирде өткен жолдастық кездесуде Армения қақпасына екі гол соқты. 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде тұңғыш ресми голын соқты, 2005 жылы 7 қыркүйекте [[Грекия Ұлттық футбол құрамасы|Грекиямен]] ойында есеп ашты. 2007 жылы 24 наурызда [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)|ЕУРО-2008 іріктеуінде]] Сербия қақпасына жеңіс голын соқты. 2008 жылы құрама тізгінін [[Бернд Шторк]] ұстаған соң Нұрбол құрамаға сирек шақырылатын болды. Құрама сапындағы соңғы ойынын 2014 жылы 5 наурызда [[Литва Ұлттық футбол құрамасы|Литваға]] қарсы жолдастық кездесуде өткізді. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Тобыл» * Қазақстан чемпионы: 2010 * Күміс жүлдегер: 2003, 2005, 2007, 2008 * Қола жүлдегер: 2002, 2004, 2006, 2018 * Қазақстан кубогы: 2007. * Интертото кубогы: 2007 ; «Локомотив» Астана * Қазақстан суперкубогы: 2011 === Жеке === * Қазақстанның үздік футболшысы (ҚФФ сауалнамасы): 2005, 2010 * Қазақстанның үздік футболшысы ("Гол" журналының сауалнамасы): 2003, 2010 * Қазақстанның үздік жартылай қорғаушысы: 2001, 2003, 2004, 2005 == Марапаттары == * Қазақстанның спорт шебері. * Күміс кубок (Құрама сапында 50-ден көп ойын өткізгені үшін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://fc-tobol.kz/rus/command-main-zhumaskaliev/ «Тобол» ФК сайтындағы профиль] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары ]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] [[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]] [[Санат:Астана ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Намыс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Тобыл ФК жаттықтырушылары]] g2lrcfnzk8gsvz9y2jwv87vvdpp8zgt Руслан Тахирұлы Балтиев 0 11885 3631383 3548957 2026-07-18T07:20:04Z 1nter pares 146705 3631383 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Руслан Балтиев |толық аты = Руслан Тахирович Балтиев |сурет = Baltiev.jpg |сурет ені = 200px |туған күні = 16.09.1978 |туған жері = |азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}} |бойы = 176 см |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады'' |клубтары = {{футбол карьерасы |1996|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Жетісу (футбол клубы)|Қайнар]]| 13 (1) |1997|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|15 (3) |1998—1999|{{flagicon|KAZ|20px}} [[ЦСКА (футбол клубы, Алматы)|ЦСКА-Қайрат]]|45 (7) |2000|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Аксесс-Голден Грейн]]|15 (2) |2001—2002|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Сокол (футбол клубы), Саратов)|Сокол (Саратов)]]|54 (7) |2003—2004|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Динамо (футбол клубы, Мәскеу)|Динамо (Мәскеу)]]|29 (2) |2004—2006|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Мәскеу (футбол клубы)|Мәскеу]]|30 (1) |2005|{{аренда}}{{flagicon|Ресей|20px}} [[Шинник (футбол клубы)|Шинник]]|11 (1) |2007—2009|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|69 (16) |2010—2011|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Жемчужина-Сочи]]|20 (1) |2011—2012|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|22 (2)}} |мини-футбол клубтары = {{футбол карьерасы |1995—1996|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайнұр (мини-футбол клубы)|Кайнур]]|? (?)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1997—2009|{{футбол|Қазақстан}} |73 (13)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2013|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|сп. дир |2014—2015|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]|сп. дир |2016|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|асс}} }} '''Руслан Тахирұлы''' '''Балтиев''' (16 қыркүйек 1978) — қазақстандық футболшысы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасының]] экс-жартылай қорғаушысы. == Мансабы == === Клубтық === Руслан 1996 жылы қаңтар айында "Қайрат" мини-футбол клубында ойнап, Қазақстан чемпионы атанды. Сол жылы көктемде футболдан "Қайнар" сапында кәсіби карьерасын бастады. Кейін Ресейдің "Сокол", "[[Динамо (футбол клубы, Мәскеу)|Динамо]]", "Шинник", "Мәскеу" клубтарында бірнеше жыл ойнап, 2007 жылы Қазақстанға оралды<ref>http://www.sovsport.ru/news/text-item/252202</ref>. 2007 жылы жазда "[[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]" клубымен бірге [[Интертото Кубогы|Интертото кубогын]] ұтып алды. 2009 жылы "Тобыл" сапында тұңғыш рет Қазақстан чемпионы атанатын мүмкіндіктен айрылды да, маусым соңында клубтан кетті. 2010 жылы Ресейдің "Жемчужина" клубына ауысты. 2011 жылдың басында ол клубтан кетіп<ref>http://www.newskaz.ru/sport/20110107/1032938.html</ref>, "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратпен]]" келісім-шарт жасасты. Бірақ жиі жарақат алды да, 2012 жылы 34 жасында карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. === Ұлттық құрама === [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрама командасы]] сапында тұңғыш рет 1997 жылы қыркүйектің 2-сінде [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытайға]] қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. Сол жылы 20 қыркүйек күні Алматыда [[Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы|Өзбекстан құрамасы]] қақпасына тұңғыш голын соқты. Бұл ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Бұл 1998 жылғы әлем чемпионаты іріктеу турнирінің екінші кезеңі болатын. Соңғы ойынын 2009 жылы 14 қазанда [[Хорватия Ұлттық футбол құрамасы|Хорватияға]] қарсы өткізді. Ұлттық құрама сапында 73 ойын өткізіп 13 гол соққан. Құрама сапында 1997–2010 жылдары 73 кездесуде алаңға шықты. Бұл [[Самат Қабирұлы Смақов|Самат Смақовтан]] кейінгі екінші нәтиже. == Статистикасы == === Клубтық === {| class="wikitable" |1996 |Қайнар |13 (1) |- |1997 |Қайрат |15 (3) |- |1998—1999 |ЦСКА-Қайрат |45 (7) |- |2000 |Аксесс-Голден Грейн |15 (2) |- |2001—2002 |Сокол (Саратов) |54 (7) |- |2003—2004 |Динамо (Мәскеу) |29 (2) |- |2004—2006 |Мәскеу |30 (1) |- |2005 |→  Шинник |11 (1) |- |2007—2009 |Тобыл (Қостанай) |69 (16) |- |2010—2011 |Жемчужина-Сочи |20 (1) |- |2011—2012 |Қайрат |22 (2) |} == Жетістіктері == === Командалық === * Мини-футболдан Қазақстан чемпионы 1996 * Қазақстанның вице-чемпионы 2000, 2007, 2008 * Қазақстанның қола жүлдегері 1997 * Қазақстан кубогы 2007 * Интертото кубогы 2007 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Сілтемелер== *[http://www.national-football-teams.com/player/3556.html Профилі] {{Бастама}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары ]] [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан ұйғырлары]] [[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары]] [[Санат:Алфавит бойынша футзалшылар]] [[Санат:Қазақстан мини-футболшылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] pl4ecbgep0x4tj09zactr8kw6tdp7im Самат Қабирұлы Смақов 0 11886 3631384 3541895 2026-07-18T07:20:25Z 1nter pares 146705 3631384 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Самат Смақов |толық аты = Самат Қабірұлы Смақов |лақап аты = ''Смак'', ''Сэм'', ''Сом'' |сурет = SamSmakov8.jpg |сурет ені = 300 px |атауы = |туған күні = 8.12.1978 |туған жері = {{туғанжері|Семей|Семейде}}, ҚазКСР, КСРО |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 182 см |салмағы = 69 кг |позиция = қорғаушы, жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]] |қызметі = Ба директор |клубтары = {{футбол карьерасы |1997—1998|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Елімай]]|33 (6)|1999|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|20 (1) }} {{футбол карьерасы|2000—2001|{{flagicon|Russia}} [[Ростов (футбол клубы)|Ростсельмаш]]|39 (0)|2002|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс]]|11 (2)}} {{футбол карьерасы|2003|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Елімай]]|27 (4)|2004—2006|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|91 (15)}} {{футбол карьерасы|2007—2012|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|171 (30)}} {{футбол карьерасы|2013|{{flagicon|Turkey}} [[Ризерспор]]|16 (0)}} {{футбол карьерасы|2013—2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|20 (2)}} {{футбол карьерасы|2015|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|25 (3)}} {{футбол карьерасы|2016|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|0 (0)}} {{футбол карьерасы|2016—2017|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|30 (1)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000—2016|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан]]|76 (2)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2018—2019|{{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|бас.дир |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Ордабасы]]|асс |2022—2023|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елімай]]| |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|тех-дир |2025|{{ту|Қазақстан}} Жетісу| }} }} '''Самат Қабирұлы Смақов''' ([[8 желтоқсан]] [[1978 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/43444</ref>, [[Семей]]) — қазақ футболшысы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы]] сапында ойнаған. Ұлттық құрама сапында ең көп ойын өткізген футболшы (76 матч). == Мансабы == === Клубтық === Футболмен жеті жасынан шұғылдана бастады. [[1997 жыл]]ы мини-футболдан ерекше көзге түсті де, дереу Семейдің [[Спартак (футбол клубы, Семей)|"Спартагына]]" қабылданды. [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 1997|1997 жылғы маусымда]] 10 кездесуде алаңғы шығып, бір голдың авторы атанды. [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 1998|1998 жылғы маусымда]] 20 жасар қорғаушы 23 кездесуде бес рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді. Маусым қорытындысында клубтастарымен бірге Қазақстан чемпионы атанды. [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 1999|1999 жылғы маусымды]] "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]" сапында өткізді. Жыл бойы 20 кездесуде керекулік клубтың намысын қорғады да, тағы да ел чемпионы атанды. Қорғаушының сауатты ойынынан соң өзге елдегі клубтардың оған көзі түспей қоймады. 2000 жылы Ресейдің "[[Ростов (футбол клубы)|Ростсельмаш]]" клубы Саматпен келісім шарт жасасты. Ростовтық клубта Самат екі маусым ойнап, 39 кездесуде алаңға шықты. Бірақ кейін қосалқы құрамда отырып қалды да, 2002 жылы "[[Жеңіс (футбол клубы)|Жеңіс (Астана)]]" клубына жалға берілді. Сол жылы жазда жаттығу барысында жарақат алып, астаналық клуб сапында алаңға көп шыға алмады. Соған қарамастан жыл соңында [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2002|Қазақстан кубогы]] иегері атанды. 2003 жылы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіске]]" қайта оралды. 2004 жылы "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]" сапында өнер көрсетті, өнер көрсетіп қоймай команда капитаны боп та тағайындалды. Жыл соңында Самат Қазақстанның үздік футболшысы атанды және төртінші рет Қазақстан чемпиондығына қол жеткізді. Кейінгі маусымдарда "Қайраттың" ойыны нашарлап кетті. 2007 жылғы маусымды "[[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]" сапында бастады. "Ақтөбе" сапындағы алты маусым Самат үшін жетістіктерге толы болды, бірнеше рет Қазақстан чемпионы, Қазақстан Суперкубогы иегері және тағы да үш рет Қазақстанның үздік футболшысы (2007-2009) атанды. 2013 жылдың бірінші жартысын Түркияның "Ризеспор" сапында өткізді. Маусым қорытындысында Самат Түркия бірінші лигасының үздік қорғаушысы атанды. 2013 жылы жазда "Қайратқа" қайта оралды. 2014 жылы қазан айында клубпен келісім шартты бұзды<ref>http://www.sportinfo.kz/news/show/name/samat_smakov_razorval_kontrakt_118362.html</ref>. Оған клубтың бітіспес қарсыласы "[[Астана (футбол клубы)|Астанаға]]" қарсы матчтағы Самат және бірнеше футболшының сүреңсіз ойыны себеп болды. 2015 жылғы маусымды "Ертісте" өткізді. 2016 жылы "Ақтөбеге" оралды, бірақ 38 жастағы қорғаушы Қазақстан чемпионатында бір ойында да алаңға шықпады. Маусым ортасында "Ордабасыға" ауысты. Бұл футболшының карьерасындағы соңғы клуб болатын. "[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасыда]]" Самат вице-капитан міндетін атқарды. 2018 жылы 4 қаңтарда карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді<ref>https://www.sports.kz/news/samat-smakov-stal-generalnyim-direktorom-aktobe</ref>. 2018 жылы 1 қыркүйекте қоштасу матчын өткізді. Онда "Саматтың достары" және "Ақтөбе ардагерлері" командалары кездесті. 2018-19 жылдары "Ақтөбенің" бас директоры қызметін атқарды. === Халықаралық === 2000 жылы 31 қазанда [[Иордания Ұлттық футбол құрамасы|Иорданияға]] қарсы Азия кубогының іріктеуінде тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Бір жылдан соң [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|ӘЧ-2002 іріктеуіне]] қатысты. 2007 жылы 12 қыркүйекте [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия]] қақпасына пенальтиді дәл орындап, құрама сапындағы екі голының біреуін соқты (екінші голды [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2014-15|2014 жылы]] [[Түркия Ұлттық футбол құрамасы|Түркия]] қақпасына енгізді, бұл жолы да пенальтиден). 2008 жылы құрама тізгінін [[Бернд Шторк]] ұстаған соң Самат мүлде шақырылмай қойды. 2011 жылы құрамадағы карьерасын аяқтағанын мәлімдеді. Бірақ 2014 жылы бапкер [[Юрий Анатольевич Красножан|Юрий Красножан]] оны қайта шақырды. 2016 жылы 7 маусымда [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытайға]] қарсы жолдастық ойында құрама сапындағы 74-ші ойынын өткізіп, [[Руслан Тахирұлы Балтиев|Руслан Балтиевтің]] рекордын жаңартты. Сол жылы 11 қазанда [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румынияға]] қарсы [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|ӘЧ-2018 іріктеу]] ойынында құрама сапындағы соңғы кездесуін өткізді. == Жетістіктері == === Клубтық === ; «Елімай» * Қазақстан чемпионы: 1998 ; «Ертіс» * Қазақстан чемпионы: 1999 ; «Жеңіс» * Қазақстан кубогы: 2002 ; «Қайрат» * Қазақстан чемпионы: 2004 * Қола жүлдегер: 2005 * Финалист Кубка Казахстана (2): 2004, 2005 ; «Ақтөбе» * Қазақстан чемпионы (3): 2007, 2008, 2009 * Күміс жүлдегер: 2010 * Қола жүлдегер (2): 2011, 2012 * Қазақстан кубогы: 2008 * Қазақстан суперкубогы (2): 2008, 2010 * Достастық елдері кубогының финалисі (2): 2009, 2010 ; «Ризеспор» * Түркиябірінші лигасында 2-оры: 2012/13 ; «Ордабасы» * Қола жүлдегер: 2017 === Жеке === * Қазақстанның үздік футболшысы (4): 2004, 2007, 2008, 2009 * Түркия бірінші лигасының үздік қорғаушысы (1): 2012/13 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.uefa.com/competitions/euro/players/player=54796/index.html UEFA.com сайтындағы профиль] * [http://malimetter.org/?p=18303 Самат Смақов] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар]] [[Санат:Қазақстан спорт шеберлері]] [[Санат:Қазақстанның үздік футболшысы]] [[Санат:Қазақстан чемпиондары]] [[Санат:Ростов ФК ойыншылары]] [[Санат:Жеңіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]] [[Санат:Ризеспор ФК ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Елім-ай-2022 ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Жетісу ФК жаттықтырушылары]] o4yrwh2hvxpq7g3i6zx4mbu6pvyb3ly Зинедин Зидан 0 13152 3631355 3415397 2026-07-18T07:10:23Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3631355 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Зинедин Зидан |толық аты = Зинедин Язид Зидан |лақап аты = ''Зизу'' |сурет = Zinedine Zidane by Tasnim 05.jpg |сурет ені = 300px |атауы = |туған күні = 23.6.1972 |туған жері = {{туғанжері|Марсель|Марсельде}}, [[Франция]] |азаматтығы = {{flagicon|France}} [[Франция]] |бойы = 185 |салмағы = 80 |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = |нөмірі = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1982—1983|{{flagicon|France}} Сен-Анри| |1983—1987|{{flagicon|France}} Сетем-ле-Валлон| |1987—1988|{{flagicon|France}} Канн| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1988—1992|{{flagicon|France}} [[Кан (футбол клубы)|Канн]]|61 (6) |1992—1996|{{flagicon|France}} [[Бордо (футбол клубы)|Бордо]]|139 (28) |1996—2001|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]|151 (24) |2001—2006|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]|155 (37) |1988—2006|'''Барлығы'''|506 (95) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1988—1989|{{flagicon|France}} Франция-17|4 (1) |1989—1990|{{flagicon|France}} Франция-18|6 (0) |1990—1994|{{flagicon|France}} Франция-21 |20 (3) |1995|{{flagicon|France}} Франция А |1 (0) |1994—2006|{{flagicon|France}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]]|108 (31) }} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2013—2014|{{flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]|көмекші |2014—2016|{{flagicon|Испания}} Реал Мадрид Кастилья| |2016—2018|{{flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]| |2019—2021|{{flagicon|France}} [[Реал Мадрид]]}} }} '''Зинедин Язид Зидан''' ({{lang-fr|Zinédine Yazid Zidane}}, {{lang-ar|زين الدين زيدان}}; 23 маусым 1972, [[Марсель]], [[Франция]]) — франциялық футболшы, [[Кабилдер|кабиль]] тегінен, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем]], [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2002 жылғы Еуропа]] чемпионы. Үш рет әлемнің (1998, 2000, 2003), бір рет Еуропаның үздік футболшысы (2000) атанды. 2004 жылы [[УЕФА|УЕФА-ның]] 1954 жылдан бергі үздік футболшысы атағын иеленді. == Мансабы == === Клубтық === Зиданның ата-анасы [[Алжир|Алжирдің]] Кабилия облысынан [[1953 жыл|1953 жылғы]] Тәуелсіздік соғысынан соң Францияға көшіп өтті. 1960 жылдары [[Париж|Парижден]] [[Марсель|Марсельдің]] солтүстігіндегі Ла-Кастеллан қалашығына қоныс аударды да, [[1972 жыл|1972 жылы]] Зидан сол жерде дүниеге келді. Зидан футболдан бөлек дзюдомен де айналысқан, айналысып қана қоймай жасыл белдік иесі де болды. 1988 жылға дейін "Сан-Анри", "Сетем-ле-Валлон", "Кан" клубтарының академясында дайындалды. 1989 жылы жасы 17 толуға бір ай қалғанда "Кан" сапында тұңғыш рет "Нант" клубымен ойында алаңға шықты. Бұл 1988/89 жылғы маусымның соңғы туры болатын. Ол командада Зиданның [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] болашақ достары [[Дидье Дешам]] және [[Марсель Десайи]] ойнайтын. 1991/92 жылғы маусым қорытындысында "Кан" екінші лигаға түсіп кетті де, Зидан "[[Бордо (футбол клубы)|Бордоға]]" ауысты. Зидан жаңа клубына тез үйренісіп кетті. Зидан 1992/93 жылғы маусымда 10 гол соғып, клубтың үздік мергені атанды. 1996 жылы жазда "[[Ювентус|Ювентуске]]" ауысты. Алғашқы маусымда клуббтастарымен бірге Құрлықаралық кубокты ұтып алды, [[УЕФА Суперкубогы|УЕФА Суперкубогында]] "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменді]]" тізе бүктірді. 1997, 1998 жылдары Италия чемпионы атанды. 2001 жылы жазда Зидан 75 млн еуроға "[[Реал Мадрид|Реал Мадридке]]" ауысты (бұл сол кездегі рекордтық баға). Жаңа клубына үйренісу 30-ға таяп қалған футболшыға оңайға соқпады, соған қарамастан гол да соғып жүрді. 2001/02 жылғы маусымда "Реал Мадрид" [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2001/02|УЕФА чемпиондар лигасын]] ұтып алды, 2002 жылы 15 мамырда "[[Байер 04|Байерге]]" қарсы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2002|финалдық кездеуде]] Зидан әуелеп келе жатқан допты тоқтатпай теуіп, қақпаның тоғыздығын дәл көздеді. Бұл еурокубоктердегі үздік гол боп саналды, ал матчта "Реал" 2:1 есебімен жеңіске жетті. Зидан "Реал" сапында әр жылдары [[Рауль Гонсалес|Рауль Гонсалес,]] [[Дэвид Бекхэм]], [[Луиш Фигу]], [[Майкл Оуэн]], [[Роналдо]] секілді жұлдыздармен тізе қосып ойнады. 2005/06 жылғы маусымнан соң карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === Футболшылық ғұмырында үш әлем чемпионатына, үш Еуропа чемпионатына қатысты. Жұлдызды шағы [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылы Францияда өткен әлем чемпионатына]] тұспа-тұс келді. Топтық турнирдің екінші матчында [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]] құрамасымен (4:0) ойында алаңнан қуылды да, ширек финалда бір-ақ ойынға оралды. Финалда Бразилияның қақпасына бірінші таймда-ақ екі гол соғып, құраманы жеңіске жақындатып қойды. Бұдан соң француздар тағы бір гол соғып, 3:0 есебімен жеңіске жетті де, тарихта бірінші рет әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатында]] да Зидан айрықша өнер көрсетті, екі гол ғана соққанымен (ширек финалда Испанияға, жартылай финалда Португалияға) құраманың Еуропа чемпионы атануына өлшеусіз үлес қосты. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылы Жапония мен Кореяда өткен әлем чемпионатында]] Зидан жарақатының кесірінен екі турды өткізіп жіберуге мәжбүр болды, үшінші турда Даниямен ойынға алаңға шықты, бірақ жарақатынан толық айыға алмай, команданың 1/8 финалға шығуына көмегі тимеді. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] Франция 1/4 финалда Грекиядан ұтылды, Зидан топтық турнирде үш доп енгізді: соның екеуін Англиямен матчтың соңғы минуттарында соғып, Францияға жеңіс әперді. Үшінші турда [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]] қақпасына бір гол соқты. Осы турнирден соң Зидан құрамамен қоштасты, бірақ Франция құрамасының ӘЧ-2006 іріктеуіндегі сүреңсіз ойындарынан соң оны құрамаға қайта шақырып алды да, Зидан қайта оралды. Франция құрамасы оның тәп-тәуір ойыны арқасында әлем чемпионатына жолдама алды. Зидан [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-2006 турнирінен]] соң футболмен мүлде қоштасатынын бірнеше рет мәлімдеді. 34-ке келген футболшыдан ешкім жақсы ойын күте қоймады, алайда, Зидан плей-оффтан бастап керемет ойнай бастады. 1/8 финалда [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испанияға]] бір доп соқты, ширек финалда оның берген пасын Анри Бразилия қақпасына енгізіп, ойын тағдырын шешті, жартылай финалда Зидан соққан пенальти Портургалия құрамасын тізе бүктірді. Финалда да Зидан 7-минутта есеп ашып Францияны алға шығарғанымен, кейін [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|италиялықтар]] есепті теңестірді. 110-минутта өзіне әлдебір ауыр сөз айтқан [[Марко Матерацци|Марко Матеррациді]] баспен соғып құлатты да, алаңнан қуылды. Расымен де Зидан осы турнирден соң футболмен мүлде қоштасты. === Бапкерлік карьерасы === Зидан әуелі "[[Реал Мадрид|Реал]]" клубында бапкер көмекшісі боп қызмет атқарды. "[[Реал Мадрид Кастилья]]" клубын да жаттықтырды. 2016 жылы қаңтарда "Реал" клубына бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды да, сол жылы-ақ [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2015/16|Чемпиондар Лигасын]] жеңіп алды. Келесі маусымда "Реал" оның жаттықтыруымен [[УЕФА Суперкубогы 2016|Еуропа суперкубогын]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2016|Клубтар арасындағы әлем чемпионатын]], Испания чемпионатын, тағы да [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17|Чемпиондар Лигасын]] ұтты. 2017/18 жылғы маусымды "Реал" қатарынан үшінші рет чемпиондар Лигасын ұтумен қорытындылады да, 31 мамыр күні Зидан өз еркімен ол қызметтен кетті. 2019 жылы 11 наурыз күні "Реалға" жаттықтырушы ретінде қайта оралды. Бұл қызметті 2021 жылы мамыр айына дейін атқарды. == Жеке өмірі == Әйелінің аты Верoника, екеуі 1989 жылы танысқан. Төрт ұлы бар, төртеуі де футболшы: Энцо Зидан (1995), жартылай қорғаушы, [[Лука Зидан]] (1998), қақпашы, Тео Зидан (2002), шабуылшы, Элиас Зидан (2005), == Футболшы ретінде жетістіктері == '''<big>Командалық</big>''' ; «Бордо» * Интертото кубогы: 1995 ; «Ювентус» * Италия чемпионы ('''2'''): 1996/97, 1997/98 * Италия суперкубогы: 1997 * УЕФА суперкубогы: 1996 * Құрлықааралық кубок: 1996 * Интертото кубогы: 1999 ; «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2002/03 * [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] ('''2'''): 2001, 2003 * Чемпиондар Лигасы: 2002 * УЕФА суперкубогы: 2002 * Құрлықаралық кубок : 2002 ; Франция құрамасы * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Әлемнің Вице-чемпионы: 2006 '''<big>Жеке</big>''' * ФИФА-100 * 2006 жылғы әлем чемпионатының үздік футболшысы * Италияның үздік легионер футболшысы: 1997, 2000, 2001 * ЕУРО-2000 үздік футболшысы == Бапкер ретінде == '''<big>Командалық</big>''' ; «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2016/17, 2019/20 * Испания суперкубогы: 2017, 2020 * Чемпиондар Лигасы ('''3'''): 2015/16, 2016/17, 2017/18 * УЕФА суперкубогы ('''2'''): 2016, 2017 * Клубтар арасындағы әлем чемпионаты ('''2'''): 2016, 2017 '''<big>Жеке</big>''' * Ла Лиганың үздік бапкері ('''2'''): сәуір 2016, мамыр 2017\ * Еуропаның үздік бапкері ('''2'''): 2016/17, 2017/18 * ФИФА версиясы бойынша жыл бапкері: 2017 == Карьера статистикасы == === Клубтық=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="2"|Чемпионат !colspan="2"|Кубок !colspan="2"|Еурокубоктер !colspan="2"|Барлығы |- !Ойы!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол |- |rowspan="5" valign="top"|{{flagicon|France}} '''[[Кан (футбол клубы)|Канн]]''' |1988/89 |2||0||-||-||-||-||2||0 |- |1989/90 |&nbsp;-||-||-||-||-||-||-||- |- |1990/91 |28||1||3||0||-||-||31||1 |- |1991/92 |31||5||3||0||4||0||38||5 |- !Барлығы !61!!6!!6!!0!!4!!0!!71!!6 |- |rowspan="5" valign="top"|{{flagicon|France}} '''[[Бордо (футбол клубы)|Бордо]]''' |1992/93 |35||10||4||1||-||-||39||11 |- |1993/94 |34||6||3||0||6||2||43||8 |- |1994/95 |37||6||4||1||4||1||45||8 |- |1995/96 |33||6||1||0||15||6||49||12 |- !Барлығы !139!!28!!12!!2!!25!!9!!176!!39 |- |rowspan="6" valign="top"|{{flagicon|Italy}} '''[[Ювентус]]''' |1996/97 |29||5||2||0||13||2||44||7 |- |[1997/98 |32||7||5||1||11||3||48||11 |- |1998/99 |25||2||5||0||10||0||40||2 |- |1999/2000 |32||4||3||1||6||0||41||5 |- |2000/01 |33||6||2||0||4||0||39||6 |- ! Барлығы!! 151 !! 24 !! 17 !! 2 !! 44 !! 5 !! 212 !! 31 |- |rowspan="6" valign="top"|{{flagicon|Spain}} '''[[Реал Мадрид]]''' |2001/02 |31||7||9||2||10||3||50||12 |- |2002/03 |33||9||1||0||15||3||49||12 |- |2003/04 |33||6||7||1||10||3||50||10 |- |2004/05 |29||6||1||0||10||0||40||6 |- |2005/06 |29||9||5||0||4||0||38||3 |- ! Барлығы!! 155 !! 37 !! 23 !! 3 !! 49 !! 9 !! 227 !! 49 |- ! colspan="2" | Мансап бойынша барлығы ! 506 !! 95 !! 58 !! 7 !! 122 !! 23 !! 686 !! 125 |} === Ұлттық құрама === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Ұлттық құрама !Жыл !Оындар !Голдар !Пас саны |- | rowspan="13"|{{flagicon|France}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция ұлттық құрамасы]] |1994||2||2||0 |- |1995||6||2||3 |- |1996||12||2||4 |- |1997||8||1||0 |- |1998||15||5||3 |- |1999||6||1||1 |- |2000||13||4||4 |- |2001||8||2||0 |- |2002||9||1||2 |- |2003||7||3||3 |- |2004||7||4||1 |- |2005||5||2||1 |- |2006||10||3||1 |- ! colspan=2|Мансап бойынша барлығы||108||31||23 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сiлтемелер == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041516860/1202817393489/jugador/JugadorLegendario/Zidane.htm «Реал Мадрид» ФК ресми сайтында] {{ref-en}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Ислам дінін қабылдаған футболшылар]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Бордо ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] 5nv8auf3h4kbe460s1bu429cq5og4ys 3631444 3631355 2026-07-18T11:39:14Z 1nter pares 146705 3631444 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Зинедин Зидан |толық аты = Зинедин Язид Зидан |лақап аты = ''Зизу'' |сурет = Zinedine Zidane by Tasnim 05.jpg |сурет ені = 300px |атауы = |туған күні = 23.6.1972 |туған жері = {{туғанжері|Марсель|Марсельде}}, [[Франция]] |азаматтығы = {{flagicon|France}} [[Франция]] |бойы = 185 |салмағы = 80 |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = |нөмірі = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1982—1983|{{flagicon|France}} Сен-Анри| |1983—1987|{{flagicon|France}} Сетем-ле-Валлон| |1987—1988|{{flagicon|France}} Канн| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1988—1992|{{flagicon|France}} [[Кан (футбол клубы)|Канн]]|61 (6) |1992—1996|{{flagicon|France}} [[Бордо (футбол клубы)|Бордо]]|139 (28) |1996—2001|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]|151 (24) |2001—2006|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]|155 (37) |1988—2006|'''Барлығы'''|506 (95) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1988—1989|{{flagicon|France}} Франция-17|4 (1) |1989—1990|{{flagicon|France}} Франция-18|6 (0) |1990—1994|{{flagicon|France}} Франция-21 |20 (3) |1995|{{flagicon|France}} Франция А |1 (0) |1994—2006|{{flagicon|France}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]]|108 (31) }} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2013—2014|{{flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]|көмекші |2014—2016|{{flagicon|Испания}} Реал Мадрид Кастилья| |2016—2018|{{flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]| |2019—2021|{{flagicon|France}} [[Реал Мадрид]]}} }} '''Зинедин Язид Зидан''' ({{lang-fr|Zinédine Yazid Zidane}}, {{lang-ar|زين الدين زيدان}}; 23 маусым 1972, [[Марсель]], [[Франция]]) — франциялық футболшы, [[Кабилдер|кабиль]] тегінен, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем]], [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2002 жылғы Еуропа]] чемпионы. Үш рет әлемнің (1998, 2000, 2003), бір рет Еуропаның үздік футболшысы (2000) атанды. 2004 жылы [[УЕФА|УЕФА-ның]] 1954 жылдан бергі үздік футболшысы атағын иеленді. == Мансабы == === Клубтық === Зиданның ата-анасы [[Алжир|Алжирдің]] Кабилия облысынан [[1953 жыл|1953 жылғы]] Тәуелсіздік соғысынан соң Францияға көшіп өтті. 1960 жылдары [[Париж|Парижден]] [[Марсель|Марсельдің]] солтүстігіндегі Ла-Кастеллан қалашығына қоныс аударды да, [[1972 жыл|1972 жылы]] Зидан сол жерде дүниеге келді. Зидан футболдан бөлек дзюдомен де айналысқан, айналысып қана қоймай жасыл белдік иесі де болды. 1988 жылға дейін "Сан-Анри", "Сетем-ле-Валлон", "Кан" клубтарының академясында дайындалды. 1989 жылы жасы 17 толуға бір ай қалғанда "Кан" сапында тұңғыш рет "Нант" клубымен ойында алаңға шықты. Бұл 1988/89 жылғы маусымның соңғы туры болатын. Ол командада Зиданның [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] болашақ достары [[Дидье Дешам]] және [[Марсель Десайи]] ойнайтын. 1991/92 жылғы маусым қорытындысында "Кан" екінші лигаға түсіп кетті де, Зидан "[[Бордо (футбол клубы)|Бордоға]]" ауысты. Зидан жаңа клубына тез үйренісіп кетті. Зидан 1992/93 жылғы маусымда 10 гол соғып, клубтың үздік мергені атанды. 1996 жылы жазда "[[Ювентус|Ювентуске]]" ауысты. Алғашқы маусымда клуббтастарымен бірге Құрлықаралық кубокты ұтып алды, [[УЕФА Суперкубогы|УЕФА Суперкубогында]] "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменді]]" тізе бүктірді. 1997, 1998 жылдары Италия чемпионы атанды. 2001 жылы жазда Зидан 75 млн еуроға "[[Реал Мадрид|Реал Мадридке]]" ауысты (бұл сол кездегі рекордтық баға). Жаңа клубына үйренісу 30-ға таяп қалған футболшыға оңайға соқпады, соған қарамастан гол да соғып жүрді. 2001/02 жылғы маусымда "Реал Мадрид" [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2001/02|УЕФА чемпиондар лигасын]] ұтып алды, 2002 жылы 15 мамырда "[[Байер 04|Байерге]]" қарсы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2002|финалдық кездеуде]] Зидан әуелеп келе жатқан допты тоқтатпай теуіп, қақпаның тоғыздығын дәл көздеді. Бұл еурокубоктердегі үздік гол боп саналды, ал матчта "Реал" 2:1 есебімен жеңіске жетті. Зидан "Реал" сапында әр жылдары [[Рауль Гонсалес|Рауль Гонсалес,]] [[Дэвид Бекхэм]], [[Луиш Фигу]], [[Майкл Оуэн]], [[Роналдо]] секілді жұлдыздармен тізе қосып ойнады. 2005/06 жылғы маусымнан соң карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === Футболшылық ғұмырында үш әлем чемпионатына, үш Еуропа чемпионатына қатысты. Жұлдызды шағы [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылы Францияда өткен әлем чемпионатына]] тұспа-тұс келді. Топтық турнирдің екінші матчында [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясы]] құрамасымен (4:0) ойында алаңнан қуылды да, ширек финалда бір-ақ ойынға оралды. Финалда Бразилияның қақпасына бірінші таймда-ақ екі гол соғып, құраманы жеңіске жақындатып қойды. Бұдан соң француздар тағы бір гол соғып, 3:0 есебімен жеңіске жетті де, тарихта бірінші рет әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатында]] да Зидан айрықша өнер көрсетті, екі гол ғана соққанымен (ширек финалда Испанияға, жартылай финалда Португалияға) құраманың Еуропа чемпионы атануына өлшеусіз үлес қосты. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылы Жапония мен Кореяда өткен әлем чемпионатында]] Зидан жарақатының кесірінен екі турды өткізіп жіберуге мәжбүр болды, үшінші турда Даниямен ойынға алаңға шықты, бірақ жарақатынан толық айыға алмай, команданың 1/8 финалға шығуына көмегі тимеді. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] Франция 1/4 финалда Грекиядан ұтылды, Зидан топтық турнирде үш доп енгізді: соның екеуін Англиямен матчтың соңғы минуттарында соғып, Францияға жеңіс әперді. Үшінші турда [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцария]] қақпасына бір гол соқты. Осы турнирден соң Зидан құрамамен қоштасты, бірақ Франция құрамасының ӘЧ-2006 іріктеуіндегі сүреңсіз ойындарынан соң оны құрамаға қайта шақырып алды да, Зидан қайта оралды. Франция құрамасы оның тәп-тәуір ойыны арқасында әлем чемпионатына жолдама алды. Зидан [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-2006 турнирінен]] соң футболмен мүлде қоштасатынын бірнеше рет мәлімдеді. 34-ке келген футболшыдан ешкім жақсы ойын күте қоймады, алайда, Зидан плей-оффтан бастап керемет ойнай бастады. 1/8 финалда [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испанияға]] бір доп соқты, ширек финалда оның берген пасын Анри Бразилия қақпасына енгізіп, ойын тағдырын шешті, жартылай финалда Зидан соққан пенальти Портургалия құрамасын тізе бүктірді. Финалда да Зидан 7-минутта есеп ашып Францияны алға шығарғанымен, кейін [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|италиялықтар]] есепті теңестірді. 110-минутта өзіне әлдебір ауыр сөз айтқан [[Марко Матерацци|Марко Матеррациді]] баспен соғып құлатты да, алаңнан қуылды. Расымен де Зидан осы турнирден соң футболмен мүлде қоштасты. === Бапкерлік мансабы === Зидан әуелі "[[Реал Мадрид|Реал]]" клубында бапкер көмекшісі боп қызмет атқарды. "[[Реал Мадрид Кастилья]]" клубын да жаттықтырды. 2016 жылы қаңтарда "Реал" клубына бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды да, сол жылы-ақ [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2015/16|Чемпиондар Лигасын]] жеңіп алды. Келесі маусымда "Реал" оның жаттықтыруымен [[УЕФА Суперкубогы 2016|Еуропа суперкубогын]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2016|Клубтар арасындағы әлем чемпионатын]], Испания чемпионатын, тағы да [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17|Чемпиондар Лигасын]] ұтты. 2017/18 жылғы маусымды "Реал" қатарынан үшінші рет чемпиондар Лигасын ұтумен қорытындылады да, 31 мамыр күні Зидан өз еркімен ол қызметтен кетті. 2019 жылы 11 наурыз күні "Реалға" жаттықтырушы ретінде қайта оралды. Бұл қызметті 2021 жылы мамыр айына дейін атқарды. == Жеке өмірі == Әйелінің аты Верoника, екеуі 1989 жылы танысқан. Төрт ұлы бар, төртеуі де футболшы: Энцо Зидан (1995), жартылай қорғаушы, [[Лука Зидан]] (1998), қақпашы, Тео Зидан (2002), шабуылшы, Элиас Зидан (2005), == Футболшы ретінде жетістіктері == '''<big>Командалық</big>''' ; «Бордо» * Интертото кубогы: 1995 ; «Ювентус» * Италия чемпионы ('''2'''): 1996/97, 1997/98 * Италия суперкубогы: 1997 * УЕФА суперкубогы: 1996 * Құрлықааралық кубок: 1996 * Интертото кубогы: 1999 ; «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2002/03 * [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] ('''2'''): 2001, 2003 * Чемпиондар Лигасы: 2002 * УЕФА суперкубогы: 2002 * Құрлықаралық кубок : 2002 ; Франция құрамасы * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Әлемнің Вице-чемпионы: 2006 '''<big>Жеке</big>''' * ФИФА-100 * 2006 жылғы әлем чемпионатының үздік футболшысы * Италияның үздік легионер футболшысы: 1997, 2000, 2001 * ЕУРО-2000 үздік футболшысы == Бапкер ретінде == '''<big>Командалық</big>''' ; «Реал Мадрид» * Испания чемпионы: 2016/17, 2019/20 * Испания суперкубогы: 2017, 2020 * Чемпиондар Лигасы ('''3'''): 2015/16, 2016/17, 2017/18 * УЕФА суперкубогы ('''2'''): 2016, 2017 * Клубтар арасындағы әлем чемпионаты ('''2'''): 2016, 2017 '''<big>Жеке</big>''' * Ла Лиганың үздік бапкері ('''2'''): сәуір 2016, мамыр 2017\ * Еуропаның үздік бапкері ('''2'''): 2016/17, 2017/18 * ФИФА версиясы бойынша жыл бапкері: 2017 == Карьера статистикасы == === Клубтық=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="2"|Чемпионат !colspan="2"|Кубок !colspan="2"|Еурокубоктер !colspan="2"|Барлығы |- !Ойы!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол |- |rowspan="5" valign="top"|{{flagicon|France}} '''[[Кан (футбол клубы)|Канн]]''' |1988/89 |2||0||-||-||-||-||2||0 |- |1989/90 |&nbsp;-||-||-||-||-||-||-||- |- |1990/91 |28||1||3||0||-||-||31||1 |- |1991/92 |31||5||3||0||4||0||38||5 |- !Барлығы !61!!6!!6!!0!!4!!0!!71!!6 |- |rowspan="5" valign="top"|{{flagicon|France}} '''[[Бордо (футбол клубы)|Бордо]]''' |1992/93 |35||10||4||1||-||-||39||11 |- |1993/94 |34||6||3||0||6||2||43||8 |- |1994/95 |37||6||4||1||4||1||45||8 |- |1995/96 |33||6||1||0||15||6||49||12 |- !Барлығы !139!!28!!12!!2!!25!!9!!176!!39 |- |rowspan="6" valign="top"|{{flagicon|Italy}} '''[[Ювентус]]''' |1996/97 |29||5||2||0||13||2||44||7 |- |[1997/98 |32||7||5||1||11||3||48||11 |- |1998/99 |25||2||5||0||10||0||40||2 |- |1999/2000 |32||4||3||1||6||0||41||5 |- |2000/01 |33||6||2||0||4||0||39||6 |- ! Барлығы!! 151 !! 24 !! 17 !! 2 !! 44 !! 5 !! 212 !! 31 |- |rowspan="6" valign="top"|{{flagicon|Spain}} '''[[Реал Мадрид]]''' |2001/02 |31||7||9||2||10||3||50||12 |- |2002/03 |33||9||1||0||15||3||49||12 |- |2003/04 |33||6||7||1||10||3||50||10 |- |2004/05 |29||6||1||0||10||0||40||6 |- |2005/06 |29||9||5||0||4||0||38||3 |- ! Барлығы!! 155 !! 37 !! 23 !! 3 !! 49 !! 9 !! 227 !! 49 |- ! colspan="2" | Мансап бойынша барлығы ! 506 !! 95 !! 58 !! 7 !! 122 !! 23 !! 686 !! 125 |} === Ұлттық құрама === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Ұлттық құрама !Жыл !Оындар !Голдар !Пас саны |- | rowspan="13"|{{flagicon|France}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция ұлттық құрамасы]] |1994||2||2||0 |- |1995||6||2||3 |- |1996||12||2||4 |- |1997||8||1||0 |- |1998||15||5||3 |- |1999||6||1||1 |- |2000||13||4||4 |- |2001||8||2||0 |- |2002||9||1||2 |- |2003||7||3||3 |- |2004||7||4||1 |- |2005||5||2||1 |- |2006||10||3||1 |- ! colspan=2|Мансап бойынша барлығы||108||31||23 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сiлтемелер == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041516860/1202817393489/jugador/JugadorLegendario/Zidane.htm «Реал Мадрид» ФК ресми сайтында] {{ref-en}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Ислам дінін қабылдаған футболшылар]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Бордо ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] hcrhn2l214709vriwfnh0i9cnbte51z Мишел Платини 0 13161 3631442 3225148 2026-07-18T11:36:37Z 1nter pares 146705 3631442 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Мишель Платини |толық аты = Мишель Франсуа Платини |сурет =Michel Platini en 1978, 'Argentina 78', Panini figurina n°90.jpg |сурет ені = |лақап аты = ''Platoche'' |туған күні=21.06.1955 |туған жері = Мозель, [[Франция]] |азаматтығы = {{Flagicon|Франция}} [[Франция]] |бойы = 179 |позиция =жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1966—1972|{{Flagicon|Франция|20px}} [http://cyrille.keff.perso.sfr.fr/asjoeuf1/index.html Жёф]}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1972—1979|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Нанси (футбол клубы)|Нанси]]|183 (98) |1979—1982|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Сент-Этьен (футбол клубы)|Сент-Этьен]]|104 (58) |1982—1987|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|147 (68) |1972—1987|'''Барлығы''' |'''434 (224)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1976—1986|{{футбол|Франция}}|72 (41) |1988|{{футбол|Кувейт}}|1 (0)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1988—1992|{{футбол|Франция}}|}}}} '''Мишель Платини''' ([[Француз тілі|фр.]] ''Michel François Platini;'' [[21 маусым]], [[1955 жыл]]) — франциялық атақты футболшы, [[ФИФА]] мен [[УЕФА]] атқарушы комитеттерінің мүшесі болған. == Мансабы == Мишель Платини «[[Нанси]]», «[[Сент-Этьен (футбол клубы)|Сент-Этьен»]], «[[Ювентус]]» командаларында ойнаған. [[Еуропа]]ның үздік ойыншысы ретінде [[1983 жыл|1983]], [[1984 жыл|1984]], [[1985 жыл|1985]] жылдары «Алтын допты» иеленген. Барлығы 649 ресми ойын өткізген ол, қарсыластарының қақпасына 384 доп соққан. Платини [[Футболдан 1984 жылғы Еуропа біріншілігі|1984 жылғы Еуропа чемпионатында]] 9 гол соғып, турнирлер тарихындағы мергендер көшін бастады (бұл рекордты 2016 жылы португалиялық [[Криштиану Роналду]] қайталады, бірақ төрт чемпионатта). Сондай-ақ, бір чемпионатта 9 гол соққан және екі рет хет-трик жасаған жалғыз футболшы. 1988-92 жылдары Франция құрамасын жаттықтырып, [[Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-1992]] турниріндегі нәтижесін ойындардан соң ол қызметтен босатылды. 2007-2015 жылдары УЕФА президенті болды. 2015 жылы қазан айында 2018 жылғы әлем чемпионатының иесін анықтау жөніндегі заңсыздықтар кесірінен УЕФА президенті қызметінен босап, соңында 7 жылға футболдан шеттетілді. 2016 жылы 14 қыркүйекте ол қызметтен түпкілікті кетті<ref>http://ru.uefa.org/about-uefa/president/past-presidents/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160915192603/http://ru.uefa.org/about-uefa/president/past-presidents/index.html |date=2016-09-15 }}</ref>. == Қатысқан турнирлері == * Жазғы Олимпиада ойындары: 1976 * Әлем чемпионаттары: 1978, 1982, 1986 * Еуропа чемпионаттары: 1984 == Жетістіктері == === Командалық === «'''Нанси»''' * Франция кубогы: 1977/78 «'''Сент-Этьен»''' * Франция чемпионы: 1980/81 «'''Ювентус»''' * Италия чемпионы: 1983/84, 1985/86 * Италия кубогы: 1982/83 * Кубок иелері кубогы: 1983/84 * Еуропа Суперкубогы: 1984 * Чемпиондар кубогы: 1984/85 * Құрлықаралық кубок: 1985 '''Ұлттық құрама''' * Еуропа чемпионы: 1984 * ӘЧ қола жүлдегері: 1986 === Жеке === * Әлемнің үздік футболшысы (World Soccer): 1984, 1985 * «Алтын доп» иегері: 1983, 1984, 1985 * Еуропадағы «Алтын доп» иегері: 1983, 1984, 1985 (Onze Mondial) * Францияның үздік футболшысы: 1976, 1977 * Италияның үздік футболшысы: 1983, 1984, 1985 * Еуропа чемпионатының үздік мергені: 1984 * ФИФА 100 тізіміне енген == УЕФА Президенттері == {| class="wikitable" |- ! ! Аты-жөні ! Елі ! Мерзімі |- ! 1. | [[Эббе Шварц]] | {{flagicon|Denmark}} | 1954—1962 |- ! 2. | [[Густав Видеркер]] | {{flagicon|Switzerland}} | 1962—1972 |- ! 3. | [[Артемио Франки]] | {{flagicon|Italy}} | 1972—1983 |- ! 4. | [[Жак Жорж]] | {{flagicon|France}} | 1983—1990 |- ! 5. | [[Леннарт Юханссон]] | {{flagicon|Sweden}} | 1990—2007 |- ! 6. |[[Мишел Платини|Мишель Платини]] | {{flagicon|France}} | 2007-2015 |- ! — | [[Анхель Мария Вильяр]] (м.а.) | {{flagicon|Испания}} | 2015—2016 |- ! 7. | [[Александер Чеферин]] | {{flagicon|Словения}} | 2016 — қазірге дейін. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://ngif.net/?p=62 Мишель Платини] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111032029/http://ngif.net/?p=62 |date=2011-01-11 }} [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:УЕФА президенттері]] [[Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Франция футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] 25bt405cfv5heowxmxonb9yx0cyluea Диего Армандо Марадона 0 13162 3631369 3313456 2026-07-18T07:15:35Z 1nter pares 146705 3631369 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Диего Марадона |сурет = Diego Maradona.jpg |сурет ені = |сурет атауы = |толық аты = Диего Армандо Марадона |лақап аты = ''Пушок'', ''алтын балақай'', ''ондық'', ''футбол Микеланджелосы'' |туған күні =30.10.1960 |туған жері = Ланус, [[Аргентина]] |азаматтығы={{Байрақ|Аргентина}} |қайтыс болған күні = 25.11.2020 |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Буэнос-Айрес|Буэнос-Айресте}} |бойы = 165 |позиция = жартылай қорғаушы, шабуылшы |қазіргі клуб = {{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Химнасия және Эсгрима (футбол клубы, Ла-Плата)|Химнасия]] |қызметі = ''бас бапкер'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1970—1976|{{Flagicon|Аргентина}} [[Архентинос Хуниорс]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1976—1981|{{Flagicon|Аргентина}} [[Архентинос Хуниорс]]|166 (116) |1981—1982|{{Flagicon|Аргентина}} [[Бока Хуниорс]]|42 (28) |1982—1984|{{Flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|36 (22) |1984—1991|{{Flagicon|Италия}} [[Наполи]]|188 (81) |1992—1993|{{Flagicon|Испания}} [[Севилья]]|26 (5) |1993|{{Flagicon|Аргентина}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]|5 (0) |1995—1997|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]]|30 (7)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1977—1979|{{Flagicon|Аргентина}} Аргентина-20|24 (13) |1977—1994|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]|91 (34)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1994|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Текстил Мандию]]| |1995|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Расинг (футбол клубы, Авельянеда)|Расинг (Авельянеда)]]| |2008—2010|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]| |2011—2012|{{Flagicon|БАӘ}} [[Әл-Васл (футбол клубы)|Аль-Васл]]| |2017—2018|{{Flagicon|БАӘ|20px}} [[Әл-Фуджайра (футбол клубы)|Аль-Фуджайра]]| |2018—2019|{{Flagicon|Мексика|20px}} [[Дорадос де Синалоа|Дорадос]]| |2019—2020|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Химнасия және Эсгрима (футбол клубы, Ла-Плата)|Химнасия]]| }} }} '''Диего Армандо Марадона''' ({{lang-es|Diego Armando Maradona}}, 30 қазан [[1960 жыл]], [[Буэнос-Айрес]], [[Аргентина]] — [[25 қараша]] [[2020 жыл]], [[Буэнос-Айрес]]) — аргентиналық футболшы, шабуылшы. [[Аргентина]] футболының тарихындағы қайталанбас ең мықты футболшы болып табылады. Төрт бірдей әлем чемпионатына қатысқан (1982, 1986, 1990, 1994). 1986 жылы Әлем Чемпионы және 1990 жылы вице-чемпион атанды. 1979 және 1980 жылдары [[Оңтүстік Америка]]ның Жыл Футболшысы атaғын алды. Марадонаның сүйікті «[[Бока Хуниорс]]» клубы да осы жылдары чемпион болды. Кейін "Наполи" клубында екі дүркін Италия чемпиондығын алып берді. Кейін бапкерлікпен айналысты. == Техникасы == Ойнау стилі: жылдамдықтың атасы, тамаша дриблингке, техникаға және қимылын баптау икеміне ие. Марадонна ойнаған команда өздерін биік сезінетін. Ол сол кездегі күш-қуатымен қазіргі заманның футболына әкелсе де, басқаларға дес бермейтін еді. Марадона өзінің керемет дриблингімен, сондай аласа бойымен өзін алаңда еркін сезінетін, қарсыластары қанша құлатқысы келсе де өзінің шыныққан денесімен басып өтіп кететін. Марадона аса өткен бомбардир емес, бірақ оның әр салған голы маңызды және ойынды шешіп отырған. ==Өмірбаяны== === Алғашқы жылдары === Марадона 1960 жылы Буэнос-Айрес провинциясындағы Ланус қаласының поликлиникасында дүниеге келді. Клубтық карьерасын 1976 жылы "[[Архентинос Хуниорс]]" клубында бастады. Осы клубта ойнап жүріп Аргентина құрамасына да шақырылды. Сонымен қатар жастар құрамасында өте сәтті ойнаған Марадонаны құрама бапкері [[Футболдан 1978 жылғы әлем біріншілігі|1978 жылы Аргентинада өткен әлем чемпионатында]] құрамға қоспады. "''Мен оны ешқашан кешірмеймін. Әлем чемпионаты мен үшін мереке емес, жаназа секілді жиын тәрізді әсер берді''" дейді Марадона ол жайлы. Марадона 1921 жылы "Бока Хуниорсқа ауысты. 1982 жылғы әлем чемпионатында жақсы ойнаған Марадонаға еуропалық клубтардың көзі түсті де, 1982 жылғы жазда "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаға]]" ауысты. [[Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі|1982 жылғы әлем чемпионатында]] Аргентина екінші топтық турнирде Италиядан да, Бразилиядан да ұтылып, жарыстан шығып қалды. Бұл турнирде Марадона екі гол ғана соқты (бірінші топтық турнирде [[Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы|Мажарстанның]] қақпасына). "Барселонада" екі маусым ғана ойнады да, 1984 жылы жазда "[[Наполи|Наполиге]]" ауысты. Барселоналық клуб сапында оның тәртібі де айтарлықтай болмады, клуб басшылары оны "түнгі клубтарға жиі барады" деп сынға алды. Оның үстіне командаластарымен тіл табысып кету тіпті қиынға соқты. === ӘЧ-1986 === [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986 жылы Мексикада өткен турнирдегі]] Аргентинаның жеңісі Диего Марадонаның есімімен тікелей байланысты. «Бір ғана актердің театры» аталып кеткен чемпионатта Марадонаның құрамасына тигізген пайдасы ұшан-теңіз. Жеті матчта қарсыластарының қақпасына бес доп енгізді. Десек те, оған сәттілік те көмектесті. [[Аргентина — Англия футбол матчы (ӘЧ-1986)|Ширек финалдағы Англиямен]] өткен кездесудің 51-минутында қолмен допты қақпаға бағыттап есеп ашты. Егер оның бұл заңсыз әрекетін төреші дер кезінде байқап, Марадонаны алаңнан қуғанда Аргентина чемпион атана алмас па еді, кім біледі... Трибунада ағылшындар мен аргентиналық жанкүйерлерді бір-бірімен төбелестіріп қойған бұл голды төреші қалай байқамай қалғаны түсініксіз. Матчтың бас қазысы – тунистік [[Әли Бен-Насер|Әли Бен Насер]] былай деп мәлімдепті деген де деректер бар: «Кезекті шабуылдың бірінде Марадона өзгелерден оқшауланып доптың соңынан жетіп барды. «Ойыннан тыс қалмады ма екен?» деп қапталдағы көмекшіме қарадым. Жоқ, ол тәртіп бұзылғанын мәлімдейтіндей белгі танытпады. Допқа қайта қарағанымда қақпада тулап жатты. Ә дегенде ағылшын футболшыларының маған неге өршелене шағымданғанын түсіне қоймадым. Голдан соң олай шағымдану футболда жиі болып жатады. Ал, төреші деген ешқашан шешімінен айнымау керек»... Марадонаның «менің қолым емес, Құдайдың қолы» деп сөз тауып кететін голы осы болатын. Бұл голдың ыстық-суығы басылмай жатып Марадона тағы да өзінің тарихи голын енгізді. Жол-жөнекей алты бірдей [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия құрамасының]] футболшысын қапы қалдырып кетіп, есепті еселеді. Кейін, 2002 жылы бұл добы Әлем Чемпионаттары тарихындағы ең үздік гол болып саналды! Мұнан соң жартылай финалда ол [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|бельгиялықтардың]] да қақпасына екі доп соғып, командасын финалға алып шықты. Финалда [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР құрамасы]] тізе бүкті. Солайша Аргентина екінші рет әлемдік футболдың тәжін киді. === ӘЧ-1990, 1994 === Арада төрт жыл өткен соң [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|Италия жеріндегі чемпионатта]] Марадона оншалық жарқырай қоймады. [[КСРО Ұлттық футбол құрамасы|КСРО құрамасымен]] болған кездесуде қақпаға еніп бара жатқан допты қолымен қайтарып жіберді. Матчтың төрешісі тағы да оның бұл әрекетін назарынан тыс қалдырды. Тек [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилиямен]] өткен 1/8 финалдық матчта ол өз сөзін айтты: алаңның ортасынан доп алды да, алдынан шыққан сары жейделі футболшылардың бәрінен аман өтіп, допты [[Клаудио Каниджа|Каниджаға]] берді. Каниджа бразилиялықтардың қақпашысы, өзінің аттасы [[Клаудио Таффарел|Таффарелді]] алдап өтті де, ойын тағдырын шешкен жалғыз голды енгізді. Бұл – Аргентинаның әлемдік додада өздерінің бәсекелес көршісі Бразилиядан басым түскен алғашқы да соңғы матчы еді. [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі (финал)|Финалда]] тағы да немістерге тап келген Аргентина бұл жолы оларға есе жіберді. Екі бірдей командаласы алаңнан қуылған Марадона матчтан соң ебіл-дебіл болып жыласа да, бәрібір чемпиондыққа немістер лайық еді. Марадона [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994 жылы АҚШ-та өткен Әлем Чемпионатына]] да қатысты. Тәп-тәуір ойнады, гол да соқты. Бірақ екінші турдағы [[Нигерия Ұлттық футбол құрамасы|Нигериямен]] матчтан соң допинг-тестен өткенде оның нашақор екені әшкереленіп, Әлем Чемпионатына мүлдем қатыспайтын болып жазаға ұшырады. Бұл чемпионатта Аргентина құрамасы 1/8 финалдан аса алмады. === Карьерасының соңғы жылдары === «Аргентинос Хуниорс», «[[Бока Хуниорс]]<nowiki/>», «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>», «[[Наполи]]<nowiki/>», «[[Севилья]]<nowiki/>», «Ньюэлд Олд Бойз» секілді клубтарда ойнаған Марадона 1997 жылы 30 қазанда карьерасын аяқтады. Өзінің соңғы матчында («[[Бока Хуниорс]]<nowiki/>» – «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>») ауыр жарақат алды да, орнына [[Хуан Роман Рикельме]] алаңға шықты. Ол футболшылық ғұмырында 492 матч өткізіп, 258 доп соққан. == Бапкер мансабы == 2008 жылы 17 қазан күні Аргентинаның бапкері Альфио Басиле орнын босатқан соң, бұған дейін де құраманы баптағысы келетінін бірнеше рет айтқан Марадоны тағы да өз ұсынысын жария етеді. Ол тіпті Аргентина футбол қауымдастығының президенті Хулио Грондонаға жолығады. Басқа кандидаттардың реті келмей, ақыры 4 қараша күні Марадона құраманың тізгінін ұстайды. Оның басқаруымен құрама тек соңғы сәтте ғана [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатына]] жолдама алады. Әлем чемпионатында топтағы үш ойында, сосын 1/8 финалдағы [[Мексика Ұлттық футбол құрамасы|Мексикамен]] матчта жеңіске жетіп, құрама 10 гол соғып, екі доп қана жібереді. Бірақ ширек финалда Германиядан 0:4 есебімен ойсырай жеңіледі. Аргентина әлем чемпионаттарында мұндай ірі есеппен 1974 жылдан бері жеңілмеп еді. 2010 жылы 11 тамызда Аргентина футбол федерациясының президенті Хулио Грондоно және аргентиналық көптеген футбол фанаттарының "құрамадағы жұмысты жалғастыра бер" деп өтінгеніне қарамастан, Марадона қайтадан Аргентинаға бапкер болмады. ==Жетістіктері== ===Командалық=== «Бока Хуниорс» *Аргентина чемпионаты: Метрополитано 1981 «Барселона» *Испания кубогы: 1982/83 *Испан Лигасының кубогы: 1983 *Испания суперкубогы: 1984 «Наполи» *Италия чемпионы: 1986/87, 1989/90 *Италия кубогы: 1986/87 *УЕФА кубогы: 1988/89 *Италия суперкубогы: 1990 Аргентина құрамасы *Әлем чемпионы (Аргентина-20): 1979 *Әлем чемпионы: 1986 *Әлемнің күміс жүлдегені: 1990 ===Жекелей жетістктері=== *Аргентинадағы жыл футболшысы: 1979, 1980, 1981 *Буэнос-Айрестің құрметті азаматы. *ӘЧ-1986 үздік футболшысы *1999 жылы Футбол тарихындағы ең әдемі голдың авторы атанды *Жүзжылдықтағы үздік футболшылардың бірі: ФИФА 2002 == Тағы қараңыз == [[Аргентина — Англия футбол матчы (ӘЧ-1986)|Аргентина — Англия матчы (ӘЧ-1986)]] {{commons|Diego Maradona|Диего Армандо Марадона}}{{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Наполи ФК ойыншылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары]] [[Санат:Севилья ФК ойыншылары]] [[Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары]] [[Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] tlko3dzvv0839kck7r0njxlyq4gfpr2 Рига 0 16534 3631173 3630716 2026-07-17T16:51:14Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631173 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] 1mvhgry5274qrp2vkr0e7t7c2ofzgbj 3631175 3631173 2026-07-17T16:56:26Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631175 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *Ескі қала — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] 2geongi5cjeqinvvh09x68c6d3nf02z 3631182 3631175 2026-07-17T16:59:12Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631182 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *'''Ескі қала''' — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. *'''Рига орталық базары (Centraltirgus''') — бұл базар Еуропадағы ең ірі базарлардың бірі және дәстүрлі латыш тағамдарының дәмін татып көруге, сондай-ақ кәдесыйлар мен жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алуға болады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] 4bfhrdz73wc5mg919p86nldn7c18ocf 3631187 3631182 2026-07-17T17:01:59Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631187 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *'''Ескі қала''' — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. *'''Рига орталық базары (Centraltirgus''') — бұл базар Еуропадағы ең ірі базарлардың бірі және мұнда дәстүрлі латыш тағамдарының дәмін татып көруге, сондай-ақ кәдесыйлар мен жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алуға болады. *'''Ар-Нуво ауданы''' — Рига өзінің таңғажайып Ар-Нуво сәулетімен танымал, ал Ар-Нуво ауданы оны барлық сән-салтанатымен көруге болатын ең жақсы орындардың бірі. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] hvhfaz9rfeztd6nzc7ni49jvdvot93s 3631190 3631187 2026-07-17T17:03:08Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631190 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *'''Ескі қала''' — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. *'''Рига орталық базары (Centraltirgus''') — бұл базар Еуропадағы ең ірі базарлардың бірі және мұнда дәстүрлі латыш тағамдарының дәмін татып көруге, сондай-ақ кәдесыйлар мен жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алуға болады. *'''Ар-Нуво ауданы''' — Рига өзінің таңғажайып Ар-Нуво сәулетімен танымал, ал Ар-Нуво ауданы оны барлық сән-салтанатымен көруге болатын ең жақсы орындардың бірі. *'''Рига қамалы (Rigas pils)''' — XIV ғасырда салынған қамал. Ол 1991 жылы ел тәуелсіздік алғаннан бері Латвия Президентінің ресми резиденциясы болды. Бүгінде онда Латвияның Ұлттық тарих мұражайы орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] 4xmeb7tilowtrmmzul717wm0pngzk97 3631195 3631190 2026-07-17T17:04:40Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631195 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *'''Ескі қала''' — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. *'''Рига орталық базары (Centraltirgus''') — бұл базар Еуропадағы ең ірі базарлардың бірі және мұнда дәстүрлі латыш тағамдарының дәмін татып көруге, сондай-ақ кәдесыйлар мен жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алуға болады. *'''Ар-Нуво ауданы''' — Рига өзінің таңғажайып Ар-Нуво сәулетімен танымал, ал Ар-Нуво ауданы оны барлық сән-салтанатымен көруге болатын ең жақсы орындардың бірі. *'''Рига қамалы (Rigas pils)''' — XIV ғасырда салынған қамал. Ол 1991 жылы ел тәуелсіздік алғаннан бері Латвия Президентінің ресми резиденциясы болды. Бүгінде онда Латвияның Ұлттық тарих мұражайы орналасқан. *'''Бостандық монументі (Brivibas piemineklis)''' — Риганың дәл орталығында орналасқан бұл биік мүсін Латвияның тәуелсіздік үшін күресінің символы және қаланың маңызды ескерткіші болып табылады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] gkez2nnqrwouhvhz2t4g3e0kaic3rha 3631201 3631195 2026-07-17T17:06:36Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3631201 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Рига |шынайы атауы = {{lang-lv|Rīga}} |сурет = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg |photo2b = Opera house with pond.jpg |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG |photo5a = Riga_downtown.jpg | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 275 }} |жағдайы = Астана |ел = Латвия |елтаңба = Rigas Gerbonis.png |ту = Flag_of_Riga.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = 120 |ту ені = 150 |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51 |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25 |CoordAddon = type:city(703581)_region:LV |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = 300 |аймақ картасының өлшемi = 300 |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Тарихи облыс |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 3 аудан және 3 қала маңы |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1201 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1225 |жер аумағы = 304,05 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 7 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 632 614 |санақ жылы = 2019 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2 |DST = бар |телефон коды = <small>(+371)</small> 67, <small>(+371)</small> 66 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-1001 … LV-1084 |автомобиль коды = LV |идентификатор түрі = ATVK коды |сандық идентификаторы = 0010000 |ортаққордағы санаты = Riga |сайты = http://www.riga.lv/ |сайт тілі = lv | add1n = Марапаттары | add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}} }} '''Рига''' ({{lang-lv|Rīga}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы. Рига — елдің экономикалық, мәдени және саяси орталығы. Рига халқының саны 2026 жылы 638 784 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-riga-11435.html|title=Население Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Балтық жағалауының Батыс Двина өзенінің екі жағалауында орналасқан. Рига Балтық жағалауындағы ең үлкен қала және аймақтағы халқы ең көп үш қаланың бірі. Теңізге жақын орналасқандықтан, климаты жұмсақ. Ригадағы жаз салқын, ал қыста жиі еріген мұздар болады, температура -5°C-тан төмен түспейді. Қала Даугава өзенімен екі бөлікке бөлінген: тарихи орталық және оң жағалаудағы ескі қала, ал қазіргі аудандар сол жақта орналасқан. Бұл орналасу көлік желісінің дамуына ықпал етеді және қаланың негізгі көрікті жерлері мен бизнес орталықтарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/106-Riga.html|title=Европа. Латвия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Әкімшілік бөлінісі == Рига алты әкімшілік ауданға бөлінген: *Орталық аудан *Курзем ауданы *Латгал маңы *Видзем маңы *Земгал маңы *Зиемель (Солтүстік) ауданы. Әрбір аудан көптеген шағын аудандардан тұрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.votpusk.ru/article/latviya/riga/raiony-rigi|title=Районы Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Тарихы == Қаланы 1201 жылы неміс рыцарлары құрған, олар Даугава, Гауя және Рига (Riege) өзендерінің қосылатын жерінде бекініс салған, кейінірек Ливон орденінің бекінісіне айналған. 1252 жылы епископтың резиденциясы осында көшірілді. 1282 жылы қала Ганзалық Лигаға қосылды, содан бері Рига Балтық теңізіндегі ең ірі сауда порттарының біріне айналды. Орден, епископтық және айналасындағы мемлекеттер арасындағы ұзақ мерзімді әскери қақтығыстардан кейін қала 1621 жылы Швецияның құрамына кірді және шығыстағы ең маңызды бекінісі болып саналды. Алайда, 1721 жылы Солтүстік соғыстан кейін ол Ресей империясының құрамына кірді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-riga|title=Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 18 ғасырда Рига Ресей империясының ықпалына түсті, ол қаланы мәдени және экономикалық тұрғыдан дамытуды жалғастырды. Инфрақұрылымды, әсіресе сауданы, өнеркәсіпті және білім беруді дамытуға үлкен мән берілді. 1867 жылы Рига Ресейдің Балтық теңізіндегі ең маңызды портына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.tripbest.ru/world/europe/latvia/riga/history_rix.php|title=История и происхождение названия города Рига|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. 1915 жылға қарай майдан Ригаға жетті. Қалада әскери жағдай жарияланды. Сол жылы, 1915 жылы, Ригада алғашқы латыш атқыштар бөлімшелері құрылды. Бұл атқыштар тек «революциялық гвардияшылар» ғана емес, сонымен қатар өз жерінің болды. 1917 жылдың тамызында немістер қалаға жаңа шабуыл жасады. Көтерілісшілер бүлдірген бөлімшелер енді қарсы тұра алмады және 1917 жылдың қыркүйек айының басында Инчукалнсқа шегінуге мәжбүр болды. 1919 жылы 25 мамырда немістер, латыштар және князь Алексей Ливеннің орыс еріктілер корпусынан тұратын Ландесвер ([[Земство]] дворяндарының жасағы) бөлімшелері Ригаға кірді. 1919 жылдың маусымында тәуелсіз Латвия билігі Ригаға оралды. 1920 және 1940 жылдары Рига тәуелсіз Латвияның астанасына айналды. 1940 жылы Рига, Латвияның қалған бөлігімен бірге, КСРО құрамына кірді. 1941 жылы 22 маусымда Ұлы Отан соғысы басталды. Соғыстың алғашқы күнінде Риганы немістер бомбалады. 1041 жылы 1 шілдеде нацистер Риганы басып алды. 1944 жылы 13 қазанда Рига нацистерден азат етілді. Кеңес дәуірінде Рига КСРО құрамындағы Латвия Кеңестік Социалистік Республикасының астанасы қызметін атқарды. 1991 жылы 21 тамызда Рига қайтадан тәуелсіз Латвияның астанасына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.liveinternet.ru/users/3145872/post108619660/|title= Краткая история Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Экономикасы == Соңғы жылдары инфрақұрылымның жақсаруына байланысты экономикалық белсенділік айтарлықтай өсті. Рига портты қала ретінде Стокгольм, Киль және Любек қалаларына тұрақты теңіз байланысы бар тауарлар мен адамдардың санының артуының негізгі орталығына айналды. Ең ірі экспорттық тауарлар — ағаш өнімдері, ақпараттық технологиялар, тамақ және сусындар өндірісі, фармацевтика, көлік және металл өнімдері. Латвияның экономикалық тұрғыдан белсенді компанияларының барлығы дерлік Ригада орналасқан. Туризм қала үшін маңызды экономикалық сала болып табылады, себебі ел туристерінің 90%-ы Риганы саяхат орны ретінде таңдайды. == Транспорты == Риганың қоғамдық көлігі жайлы автобустардан, троллейбустардан және трамвайлардан тұрады. Қалада метро жоқ, метроның болмауына қарамастан, астананың көлік желісі жолаушылар тасымалын жақсы қамтамасыз етеді. Жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға қалааралық автобустармен немесе қала маңындағы пойыздармен жетуге болады. Қалада екі ірі халықаралық көлік торабы бар: әуежай және теміржол вокзалы. [[Сурет:Riga, Škoda 15T2 ForCity Alfa Riga č. 57541.jpg|нобай|солға|200px|Рмга трамвайы]] '''Автобустар''' — Ригадағы қоғамдық көліктің негізгі түрі болып табылады. Желіні "Rīgas satiksme" компаниясы басқарады. Автобустар тек күндізгі уақытта 52 бағыт бойынша жұмыс істейді. '''Трамвайлар''' — Риганың трамвай желісі 1882 жылы іске қосылды және содан бері көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазіргі уақытта бірыңғай маршруттық желіні «Rīgas satiksme» компаниясы басқарады. '''Троллейбустар''' — Алғашқы троллейбустар 1947 қосылды. 2026 жылғы жағдай бойынша Ригада қаланың көп бөлігін қамтитын 21 троллейбус бағыты бар. '''Такси''' — Ригадағы таксилер қаланы тәуліктің кез келген уақытында аралаудың жақсы, қауіпсіз және салыстырмалы түрде арзан тәсілі. Ригадағы таксилердің ерекшелігі — олардың барлығы дерлік ресми. Ригада жеке көлікпен қамтамасыз ететін көптеген компаниялар бар. Ең танымалдары - Baltic Taxi, Smile Taxi, Avoiss және басқалары.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/publications/358?ysclid=mrmb9z77ik132810246|title=Транспорт Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> == Мәдениеті == Рига — Латвияның мәдени орталығы. Онда театрлар, мұражайлар, концерт залдары және көркемсурет галереялары орналасқан. Қала ұлттық болмыстың маңызды бөлігі болып табылатын хор әндері мен орган музыкасын қоса алғанда, музыкалық дәстүрлерімен танымал. Ригада жыл сайын Рига опера фестивалі және Халықаралық орган фестивалі сияқты халықаралық фестивальдер өтеді.<ref>{{citeweb|url=https://www.sravni.ru/text/mezhdunarodnye-raschety-bez-blokirovok/|title=Рига — столица Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> === Театрлары === '''Латвия ұлттық опера театры''' — 1919 жылы Ригада Латвия операсының (1913 жылы П.Юрян ұйымдастырған) негізінде «Кеңестік Латвия операсы» (1919 жылдың аяғында – 1940 жылдары – Латвия ұлттық операсы) деген атпен құрылған. 1940 жылы театр Латвия опера және балет театры (1956 жылдан бастап – Академиялық театр) деп аталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/latvia.html?ysclid=mrmc5oc3wh444271638|title=Латвийский театр оперы и балета|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық театры''' — Ұлттық театр 1919 жылы 30 қарашада құрылған. Ұлттық театрдың қазіргі ғимараты қаланың екінші театры ретінде салынған. Құрылыс 1899 жылдан 1902 жылға дейін созылды, оны сәулетші Август Рейнберг жобалаған. Қасбетін мүсінші Август Фольц безендірген.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/nacionalais-teatris/|title=Латвийский Национальный театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры''' — Ең көне орыс театры 1883 жылы 2 қазанда ашылды. Бүгінгі таңда театр репертуарында орыс және әлемдік классика, сондай-ақ жас драматургтердің шығармалары бар. Үлкен және кіші сахналарда балалар мен музыкалық қойылымдары, барлық жанрдағы қойылымдар қойылады. Театр кең көлемде гастрольдік сапарларға шығып, фестивальдерде сәтті өнер көрсетуде.<ref>{{citeweb|url=https://culttourism.ru/latvia/riga/rizhskiy_russkiy_teatr_imeni_mihaila_chehova.html|title=Рижский русский театр имени Михаила Чехова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-15|lang=}}</ref> '''Дайлес театры''' — 1920 жылы 19 қарашада құрылған. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және 1920 жылдан 1964 жылға дейін көрнекті сахна режиссері Эдуардс Смильгис болды, оның басшылығымен театрда үш актерлік студия құрылды. Дейлес театры Латвиядағы ең ірі кәсіби театр, оның үш қойылым орны бар: Үлкен зал, Кіші зал және Камералық зал. Театр жыл сайын 15-18 жаңа қойылым ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/dailes-teatris/|title=Театр Дайлес|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия мемлекеттік қуыршақ театры''' — 1944 жылы құрылған қуыршақ театры латыш труппасымен жұмыс істей бастады, 1947 жылы орыс труппасы құрылды. Кеңес дәуірінде ол Латвия КСР-індегі ең гастрольдік театрлардың бірі болды, Польша, Франция, Болгария, Иран, Шри-Ланка және Иордания т.б., көптеген гастрольдік сапарлармен болды. Бүгінде қуыршақ театры орыс және латыш тілдерінде қойылымдар ұсынады.<ref>{{citeweb|url=https://www.rubaltic.ru/article/kultura-i-istoriya/teatralnaya-riga_27032015/?ysclid=mrnc72f4h1593937294|title=Театральная Рига: вчера и сегодня|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Жаңа Рига театры''' — Жаңа Рига театры 1992 жылы құрылған. Бұл театр Риганың басқа театрларынан ерекшеленеді, себебі ол өз көрермендеріне классикалық шығармалардың, түпнұсқа латыш драматургиясының және шетелдік авторлардың шығармаларының заманауи интерпретациясын ұсынады. Театрдың алғашқы көркемдік жетекшісі Юрис Рииниекс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.citariga.lv/rus/rigas-centrs/kultura/jaunais-rigas-teatris/|title=Новый Рижский театр|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Opera Nacional, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 04.JPG|Латвия ұлттық опера театры Latvian National Theatre.jpg|Латвия ұлттық театры Théâtre de marionnettes à Riga.jpg|Латвия қуыршақ театры Russisches Theater in Riga 2018.jpg|Михаил Чехов атындағы Рига орыс театры Jauna Rigas Teatra eka.jpg|Жаңа Рига театры </gallery> === Мұражайлары === Ригада 40-тан астам мұражай және әртүрлі мамандандырылған ұқсас мекемелер бар. Олардың ішіндегі ең танымалдары: '''Рига тарихы және теңіз мұражайы''' — Рига тарихы және теңіз мұражайы - Латвиядағы ғана емес, сонымен қатар Балтық жағалауындағы ең көне мұражай, оның тарихы 1773 жылдан басталады. Оның 16 залында Риганың 800 жылдан астам уақыт бойы пайда болуы мен дамуы, сондай-ақ Латвиядағы X ғасырдан бүгінгі күнге дейінгі кеме қатынасы туралы кең көлемді көрме орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://www.tourister.ru/world/europe/latvia/city/rga/museum/8282?ysclid=mrne98wo7x904326700|title=Музей истории Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия ұлттық өнер мұражайы''' — Ригадағы ең көне мұражай, ол 1869 жылы құрылған. 1905 жылы мұражай үшін жаңа ғимарат салынып, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Латвия ұлттық өнер мұражайының көрмесі үш тақырыпқа бөлінген: 18 және 19 ғасырлардағы Балтық өнері, 19 және 20 ғасырлардағы Латвия өнері және 18 және 20 ғасырлардағы орыс өнері, оның ішінде Николай мен Святослав Рерихтің шығармалар жинағы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%85%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9?ysclid=mrnf3d80i4527003735|title=Латвийский Национальный художественный музей|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Шетел өнері мұражайы''' - Латвиядағы ең ірі көркемсурет мұражайларының бірі және қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Мұражай 1920 жылы Рига қамалының оңтүстік қанатында ашылды. Коллекциялар 2012 жылы бұрынғы Рига қор биржасы ғимаратына көшірілді. Мұражайдың көрмесі Латвиядағы ең үлкен көрме болып табылады. Онда Батыс Еуропа өнерінің, Таяу Шығыс өнерінің, біздің заманымызға дейінгі 5000 жылға дейінгі ежелгі Египет өнерінің және қазіргі заманғы әлемдік өнердің коллекциясы бар.<ref>{{citeweb|url=https://www.personalguide.ru/latviya/riga/museum/lmr-muzey-zarubezhnogo-iskusstva?ysclid=mrnfh80ozp299589679|title=Музей зарубежного искусства|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Югендстиль мұражайы''' — Мұражай 2009 жылы латыш сәулетшісі Константин Пекшенстің үйінде ашылды. Қайта жаңғыртылған мұражай он тұрғын үйден тұрады. Келушілер қонақ бөлмені, ас үйді, жуынатын бөлмені, дәретхананы, қызметшілер бөлмесін, асхананы, жатын бөлмені, кабинетті, камин бөлмесін және көрме залын көре алады. Барлық бөлмелер түпнұсқа жиһазбен жабдықталған және нағыз тұрмыстық заттармен, ыдыс-аяқтармен және модерн стиліндегі картиналармен толтырылған.<ref>{{citeweb|url=https://www.arrivo.ru/latviya/riga/rizhskiiy-muzeiy-yugendstilya.html?ysclid=mrnfplc3lh16410647|title=Рижский музей Югендстиля|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвияның Ұлттық тарих мұражайы''' — 1869 жылы құрылған мұражай атауын бірнеше рет өзгертті. Бастапқыда оның жеке ғимараты болған жоқ, ал 1920 жылы Рига қамалында құрылды. Негізгі көрмеде Латвияның ежелгі заманнан 1940 жылға дейінгі тарихи мұралары көрсетілген. Мұражайда бірнеше бөлімдер мен тұрақты көрмелер бар. Сондай-ақ, мұражай Латвия тарихы бойынша тақырыптық іс-шаралар, конференциялар, семинарлар және дәрістер ұйымдастырады. 1989 жылы мұражай коллекциясында 571 000 жәдігерлер болды.<ref>{{citeweb|url=https://pilsetas.lv/ru/objektii/latvijas-nacionalais-vestures-muzejs-1|title=Национальный музей истории Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> '''Латвия оккупациясы мұражайы''' — мұражай көрмесі Латвия оккупациясы кезіндегі тоталитарлық режимнің 50 жылдық билігіне, оның қалпына келтірілуіне арналған. Коллекцияда 1939 жылдан 1991 жылға дейінгі Латвия тарихын көрсететін тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Мұражай үш бөлімге бөлінген. Бірінші бөлім Латвия оккупациясының тарихына дейінгі кезеңді қамтиды. Келесі бөлім келушілерді Латвияның бірінші кеңестік оккупация, неміс оккупациясы және екінші кеңестік оккупация кезіндегі тарихымен таныстырады. Соңғы бөлімде Латвияның 1980 жылдан кейінгі және 1991 жылы тәуелсіздіктің оралуы тарихын қарастырады.<ref>{{citeweb|url=https://tonkosti.ru/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%B8?ysclid=mrng8gzqjf347134286|title=Музей оккупации Латвии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-16|lang=}}</ref> <gallery mode="packed" heights="140"> Museo de Historia y de Navegación, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 03.JPG|Рига тарихы және теңіз мұражайы Buildings in riga 04.jpg|Латвия ұлттық өнер мұражайы Bolsa de Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|Шетел өнері мұражайы Immeuble art nouveau (Riga) (7561269256).jpg|Югендстиль мұражайы Rīgas pils, Pils laukums 3, Rīga, Latvia - panoramio (1).jpg|Латвияның Ұлттық тарих мұражайы </gallery> == Білім және ғылым == Рига Латвиядағы білім беру және ғылым орталығы болып табылады. Қалада гуманитарлық ғылымдардан бастап инженерия мен медицинаға дейінгі әртүрлі салаларда мамандар дайындайтын жетекші университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Студенттік өмір мәдени, спорттық және ғылыми іс-шараларға бай, бұл Риганы халықаралық студенттер үшін тартымды етеді. Қала инновациялық технологияларды, ғылыми жобаларды және стартаптарды белсенді түрде дамытып, кәсіби өсу үшін қолайлы орта жасауда. '''Университеттер''': *Латвия университеті *Латвия өнер академиясы *Рига техникалық университеті *Рига Страдиньш университеті *Рига жоғары заң мектебі *Ригадағы Стокгольм экономика мектебі *Бизнес және қаржы мектебі *Көлік және телекоммуникация институты *Рига халықаралық экономика және бизнесті басқару мектебі *Туриба университеті *Рига аэроғарыш институты [[Сурет:Riga Skyline Panorama, Latvia - Diliff.jpg|нобай|орта|1200px|Рига панорамасы]] == Көрікті орындары == Рига өзінің әдемі сәулетімен, ортағасырлық ескі қаласымен және жарқын өнер мен музыкалық сахнасымен танымал. Бұл көптеген мұражайлары, галереялары, мейрамханалары мен дүкендері бар танымал туристік орын. Қала Латвияның басқа бөліктерімен және көршілес елдермен автомобиль және теміржол желілері, сондай-ақ халықаралық әуежай арқылы жақсы байланысқан. Ригадағы ең танымал орындар: *'''Ескі қала''' — Риганың Ескі қаласы (Векрига) ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Тас төселген көшелері, тарихи сәулеті және жарқын атмосферасы Ригаға келетін туристер мен қонақтар үшін көруге тұрарлық орын. *'''Рига орталық базары (Centraltirgus''') — бұл базар Еуропадағы ең ірі базарлардың бірі және мұнда дәстүрлі латыш тағамдарының дәмін татып көруге, сондай-ақ кәдесыйлар мен жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алуға болады. *'''Ар-Нуво ауданы''' — Рига өзінің таңғажайып Ар-Нуво сәулетімен танымал, ал Ар-Нуво ауданы оны барлық сән-салтанатымен көруге болатын ең жақсы орындардың бірі. *'''Рига қамалы (Rigas pils)''' — XIV ғасырда салынған қамал. Ол 1991 жылы ел тәуелсіздік алғаннан бері Латвия Президентінің ресми резиденциясы болды. Бүгінде онда Латвияның Ұлттық тарих мұражайы орналасқан. *'''Бостандық монументі (Brivibas piemineklis)''' — Риганың дәл орталығында орналасқан бұл биік мүсін Латвияның тәуелсіздік үшін күресінің символы және қаланың маңызды ескерткіші болып табылады.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-riga.htm|title=Карта Риги|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Еуропа елордалары}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] [[Санат:Еуропа елордалары]] 3s2wj51wd4q97biwg7hdjpibp166hh4 Фернандо Торрес 0 18431 3631377 3456136 2026-07-18T07:18:32Z 1nter pares 146705 3631377 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Фернандо Торрес |толық аты = Фернандо Хосе Торрес Санс<ref name="Statistics">{{Cite web|title=Статистика|url=http://www.premierleague.com/staticFiles/c2/3b/0,,12306~146370,00.pdf|publisher=''premierleague.com''|format=PDF|date=21.10.2011|accessdate=21.10.2011|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/65awePutJ|archivedate=2012-02-20}}</ref> |лақап аты = ''Эль Ниньо (Балақай)'' <br />({{lang-es|El Niño}})<ref name="El Nino">{{Cite news |first=Jim|last=White|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/6614123/Fernando-Torres-exclusive-interview-with-Liverpool-and-Spains-El-Nino.html|title=Fernando Torres: exclusive interview with Liverpool and Spain's 'El Nino'| publisher =[[The Daily Telegraph]]|date=21.11.2009|accessdate=21.10.2011|lang=en}}</ref> <br />''Fernandon’t Scorres''<ref name="Fernandon’t Scorres">{{Cite news |first=|last=|url=http://www.rantsports.com/soccer/2012/02/05/cheer-up-chelsea%E2%80%94always-look-on-the-bright-side-of-life/|title=Cheer Up, Chelsea—Always Look on the Bright Side of Life| publisher =rantsports.com|date=05.02.2012|accessdate=24.02.2012|lang=en}}</ref> |сурет = Fernando_Torres.jpg |сурет ені = 300px |атауы = |туған күні = 20.3.1984 |туған жері = Фуэнлабрада, Мадрид, [[Испания]] |азаматтығы = {{ESP}} |бойы = 183<ref name=chelseaprofile>{{Cite web| title = First Team Profiles (Fernando Torres)| url = http://www.chelseafc.com/page/PlayerProfileDetail/0,,10268~38242,00.html| publisher =''chelseafc.com''| date=21.10.2011|accessdate =21.10.2011|lang=en}}</ref> |салмағы = 70 <ref name=chelseaprofile/> |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1995—2001|{{flagicon|Spain}} [[Атлетико Мадрид|Атлетико]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2001—2007|{{flagicon|Spain}} [[Атлетико Мадрид|Атлетико]]|214 (82) |2007—2011|{{flagicon|England}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|102 (65) |2011—2014|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|110 (20) |2014 |{{аренда}}{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|10 (1) |2015—2016| {{аренда}}{{flagicon|Spain}} [[Атлетико Мадрид|Атлетико]]|49 (14) |2016—2018| {{flagicon|Spain}} [[Атлетико Мадрид|Атлетико]]|58 (13) |2018—2019|{{flagicon|Жапония}} Саган Тосу|35 (5) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2003—2014|{{футбол|Испания}}|100 (38) }} | медальдары = {{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|ОАР 2010]]}} {{турнир|[[Конфедерациялар кубогы]]}} {{медаль|Қола|[[Конфедерациялар кубогы 2009|ОАР 2009]]|}} {{турнир|[[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионаты]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|Австрия/Швейцария 2008]]}} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 13 Қыркүйек 2015 |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 3 желтоқсан 2011 }} '''Фернандо Хосе Торрес Санс''' ([[Испан тілі|исп]]. ''Fernando José Torres Sanz''; [[20 наурыз]] [[1984 жыл|1984]], [[Фуэнлабраде]], [[Мадрид]], [[Испания]]) — испан футболшысы, шабуылшы. 2008, 2012 жылдары Еуропа чемпионы, 2010 жылы әлем чемпионы атанды. [[Сурет:Fernando Torres Spain.jpg|thumb|right|Фернандо Торрес]] == Мансабы == === Клубтық === [[1984 жыл]]ы 20 наурызда дүниеге келген Фернандо бес жылдан соң футболға алғашқы қадамын жасайды. Бұл жайтты «Атлетиконың» жанкүйері болған атасы да нақтылайды. Дәл сол кісі Фернандоға футбол ауруын жұқтырған. Кішкентайынан стадионға апарып футбол көрсетіп, нағыз ойынның не екенін сездірткен. Осыдан барып ол жастар командасында доп тебе бастайды. 10 жасында «Райо 13» командасына алынып, бір маусымда 55 доп соғады. Осыдан барып оны «Атлетико» футбол мектебіне шақырады. Онда ол өзін керемет көрсете біледі де, жастар командасына ауысады. Үш жылдан кейін Торрес өзінің ең алғашқы жеңісін тойлайды. 15 жасар футболшылардың арасында өткен Еуропаның мықты командалары қатысқан ірі турнирде ол командасына жеңіп шығуға үлкен көмек көрсетеді. Сөйтіп сол турнирдің үздік ойыншысы деген атаққа ие болады. 1999-жылы ол «[[Атлетико Мадрид|Атлетиконың»]] негізгі командасымен алғашқы келісімшартқа отырады. 16 жасарлардың арасындағы Еуропа чемпионатын ұлттық құрама сапында жеңеді. Онда да ол қарап жүрмей 7 ойында 6 доп соғады. 2000/01-жылғы маусымда тұсаукесер кездесуін «Альбасете» командасына қарсы өткізеді. Бір апта өткен соң бірінші голын ұрады. 2003/04 жылы Торрес 35 ойында 19 доп кіргізіп, команданың ең жас капитаны болады. Ол шақта «Эль Ниньоны» Испанияның ұлттық құрамасына шақырады. Португалиямен жолдастық кездесуде ұлттық команданың жейдесімен тұңғыш рет алаңға шығады. 2007 жылдың 4 маусымында ол ағылшынның «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульіне]]<nowiki/>» ауысады. Торрес 9 нөмірлі жейдеге иелік етіп, өзінің бұл командаға жай келмегендігін бірден аңғартады. Себебі клуб тарихында бұл нөмірмен ойнаған футболшылардың барлығы «мерсисайдтықтардың» жадында мәңгі қалған. Иан Раш, Робби Фаулер секілді аты аңызға айналған жігіттердің орнын жоқтатпауға келген Фернандо келісімен бірден көзге түсті. «Мидлсборомен» өткен кездесуде ол үш гол ұрып алғашқы хет-трик жасайды. Торрес өзінің бұл ғажайып командаға келгеніне бақытты. Өзінің командаластары туралы да жылы пікірде. «Менің осыншама жақсы өнер көрсетіп жүргенімнің арқасы әрине командалас достарым мен бас бапкер Рафа Бенитестің арқасы. Шабуылшы көбінесе ойынды өзіне ала алатын, өзінше ойын көрсетіп, алаңдағы жағдайды реттеп жүретін футболшыларға байланысты болады. Мен де сондаймын. Ал менің капитаным [[Стивен Джеррард]] дәл сондай адам. Ол доппен үлкен жылдамдықпен келе жатқанда менің қай жерде тұратынымды сезеді». Әрине мындай деңгейдің футболшылары бір командада ойнағанда бірін-бірінің жағдайларын жақсы түсінісуі заңды. Торрес ағылшын футболына тез арада бейімделіп, өзінің физикалық қасиеттерін оңына пайдалануды үйренді. Бұл сөзімізді өзіде растайды. «Испанияның ла-лигасында ойнайтын Торрес қазір жоқ. Менің ойын мәнерім ағылшын футболына лайықтанған. Мұнда қарсыластың қақпасына жақындау үшін 25 пас жасаудың қажеті жоқ. Англияда жылдамдық пен дәл, тез 3-4 пастың арқасында қақпаға соққы жасауға жағдай туады». Торрес «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубында өзінің сүйкті 9 номерімен ойнады. Бірақ Торрес өкінішке орай «Челси» клубында өзін көрсете алмады. Торрес «Челси» сапында 110 ойынға қатысып не бары 20 гол салды. 2014 жылы Торрес «Челси» клубына керек емес секілді болып кетті. Соның есебіне Торрес «Милан» клубына ауысты. Торрес 2015 жылы «Милан» клубынан «Атлетико Мадрид» клубына жалға келді. Өзінің бұрынғы клубында ол алғашқы ойынында көзге түсті. Торрес 19 номермен ойнады, Ал ол кезде 9 номерді Хорватиялық футболшы Марио Мандзукич алған болатын. === Ұлттық құрама === 2004-жылғы Еуропа біріншілігі мен соңғы Әлем чемпионатына Торрес Испанияның ұлттық құрамасымен қатысты. Соңғысында екі доп соқты. Оның бірі финалда Германия қақпасына. Әлемнің үздік қорғаушыларының бірі Филип Лам дәл сол сәтте Фернандодай жылдам шабуылшыға күші жетпесін бірден ұқты. Бір қателік, бір гол. Бұл 2008 Еуропа біріншілігінің финалында соққан голы болатын! Бұл біріншіліктен соң Эль-Ниньо лақап атымен әйгілі Фернандо Торрес Испания ұлттық құрамасының сапында 2010 жылғы әлем біріншілігіне қатысып, 1-орын медалін қанжығасына байлайды. == Жеке өмірі == Фернандо Олалье Доминигес атты испан қызына үйленген. 29 мамыр күні Мадридтің Эскориал ауданында үйлену рәсімін өткізді. Ал осы жылдың 8 маусымында олардың қызы – Нора дүниеге келді. Торрестің біршама қымбат дүниелері Мадридте. Үйі, екі иті және «Сони ПС» ойын құрылғысы. Оның барлығы құжаттар дұрыс болысмымен Англияға келуі тиіс. Фернандоның денесінде 5 тату бар. Оң қолында 9 саны мен оның қызының аты – Нора. Сол қолында қайтыс болған көкесінің құрметіне – Фернандо және әйелінің аты – Олалья. Оң аяғында VII-VII-MMI (7.7.2001) деген жазу бар. Бірақ оның мағынасын шабуылшы ешқашан, ешкімге айтпаған көрінеді. Қолында үш сақина бар. Ол үшеуін де ешқашан қолынан шешпейді. Сонымен қатар, Фернандо үй шаруасына да жақсы қарайды екен. Тамақ пісіргенді ұнатады. Өзі «[[Пепси]]» немесе «Кола» сусыны болмаса ас іше алмайтыны тағы бар. == Жетістіктері == <big>'''Командалық'''</big> '''«Атлетико Мадрид»''' * Сегунда чемпионы: 2001/02 * Еуропа Лигасы: 2017/18 '''«Челси»''' * Англия кубогы: 2011/12 * Чемпиондар Лигасы: 2011/12 * УЕФА Еуропа Лигасы: 2012/13 '''Испания құрамасы''' * Еуропа чемпионы (17 жас): 2001 * Еуропа чемпионы (19 жас): 2002 * Еуропа чемпионы '''(2)''': 2008, 2012 * Әлем чемпионы: 2010 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] c75eyw3xvl6vnk0xkg989hnu7tnj8r0 Андрей Николаевич Шевченко 0 18824 3631443 3261333 2026-07-18T11:36:52Z 1nter pares 146705 3631443 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Андрей Шевченко |толық аты = Андрей Николаевич Шевченко |лақап аты = ''Шева'', ''Царь'', ''Шығыстың сайтаны'' |сурет = Андрей Шевченко (6483686541).jpg |сурет ені = 330px |атауы = |туған күні = 29.09.1976 |туған жері = Киев облысы, УКСР |азаматтығы = {{USSR}} → {{UKR}} |бойы = 183 см |салмағы = 72 кг |позиция = шабуылдаушы |қазіргі клуб = |қызметі = бас бапкер |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1986—1993|{{Flagicon|USSR}} {{Flagicon|Ukraine}} [[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамо (Киев)]] }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1993—1999|{{Flagicon|Ukraine}} [[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамо Киев]]|117 (60) |1999—2006|{{Flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|208 (127) |2006—2009|{{Flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|48 (9) |2008—2009|{{Flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|18 (3) |2009—2012|{{Flagicon|Ukraine}} [[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамо Киев]]|51 (22) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1994—1995|{{Flagicon|Ukraine}} [[Украина жасөспірімдер футбол құрамасы|Украина-18]]|8 (5) |1994—1995|{{Flagicon|Ukraine}} [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украина-21]]|7 (6) |1995—2012|{{Flagicon|Ukraine}} [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украина]]|111 (46)<ref>УФФ мәліметі бойынша — 48.</ref> }} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2016|{{Футбол|Украина}} |көмекші |2016—2021|{{Футбол|Украина}} | |2021|{{ту|Италия}} [[Дженоа]]|}} }} '''Андрей Шевченко''' ([[Украина|укр]]. ''Андрій Миколайович Шевченко''; [[29 қыркүйек]] [[1976 жыл]], Дворковщина, [[Киев облысы]]) — украин футболшысы, шабуылшы, жаттықтырушы. [[Италия]] чемпионы атанып, [[Еуропа]]ның ең үздік ойыншысына берілетін «[[ФИФА Алтын добы|Алтын доп]]<nowiki/>» жүлдесіне ие болған. 2016-21 жылдары [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украина Ұлттық футбол құрамасының]] бас бапкері болды. == Мансабы == === Клубтық === 1986 жылы "Динамо" (Киев) академиясына қабылданды. 1990 жылы Иан Раш кубогының балалар турнирінде ойнап, үздік мерген атанды. Украина тұңғыш рет Шевченконың есімін осылай естіді. 1993 жылға дейін осындай бірнеше турнирде топ жарып, болашағынан үлкен үміт күттірген Андрейдің "[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамо]]" сапында дебюті 1994 жылы 8 қарашада өтті, "Динамо" - "[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер Донецк]]" кездесуінде алаңға шықты. Сол жылы 1 желтоқсанда "[[Днипро (футбол клубы)|Днипроның]]" қақпасына бірінші голын соқты. 1995/96 жылғы маусымда 16, 1996/97 жылғы маусымда алты гол соқты. 1997/98 жылғы маусымда [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 1997/98|УЕФА Чемпиондар лигасында]] "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаның]]" қақпасына хет-трик жасады, бұл ойында "Динамо" 4:0 есебімен жеңіске жетті. Ал 1998/99 жылы Украина чемпионаты мен Чемпиондар лигасының үздік мергені атанды. Ал 1995-99 жылдары қатарынан бес рет Украина чемпионы атанды. 1999 жылы мамыр айында 25 миллион доллар бағаға "[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]" ауысты. 21 тамыз күні Италия суперкубогында "Пармаға" қарсы ойында тұңғыш рет "Милан" сапында алаңға шықты. Бір аптадан соң А сериясындағы тұңғыш ойынын "Леччеге" қарсы өткізіп, "Милан" сапындағы тұңғыш голын да осы кездесуде соқты. Алғашқы маусымда-ақ 24 голмен Италия чемпионатының үздік мергені атанды. Дәл осы көрсеткішін 2000/01 жылғы маусымда да қайталады, бірақ мергенде көшінде [[Эрнан Креспо|Эрнан Кресподан]] кейін екінші орында қап қойды (Креспо 26 гол соқты). 2002/03 жылғы маусым Шевченко үшін сәтті болды. Маусымның біраз бөлігін жарақатының кесірінен өткізіп алғанымен, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасының]] қаһарманы атанды, Украин футболшылары арасында бірінші боп осы турнир жеңімпазы атанды. Жыл соңында "Алтын доппен", 2004 жылы "Украина қаһарманы" деген атақпен марапатталды. 2006 жылғы әлем чемпионатынан соң "[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]" ауысты. Бірақ "Челси" сапында көпшілік күткен ойынды көрсете алмады, жасы отыздан асып қалған футболшы жиі жарақаттана беріп, алаңға аз шықты, гол соғуы тіпті сиреп кетті. 2008 жылы жазда "Миланға" қайта оралды, бірақ түпкілікті емес, жалға берілді. Бұл жолы оған 76-нөмірлі жейде берілді, бұрынғы 7-нөмірлі жейде бос емес еді (Алешандро Пату иеленіп алған). "Милан" сапындағы бір маусым көңілдегідей болмады, чемпионатта үш гол ғана соқты. 2009 жылы командадан кетті. "[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]" қайта келді, бірақ лондондық клуб та, келісім шартты созғысы келмей, өзінің "[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамосына]]" қайта оралды. 2012 жылы карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]] сапында 1995 жылы тұңғыш рет алаңға шықты. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатында]] екі доптың авторы атанды. Бірін топтық кезеңнің екінші турыда [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясының]] қақпасына енгізді (4:0). Екінші голды соңғы турда [[Тунис Ұлттық футбол құрамасы|Тунистің]] қақпасына пенальтиден соқты. Бұл ойында Украина 1:0 есебімен жеңіске жетті. [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|2012 жылғы Еуропа чемпионатында]] [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швецияның]] қақпасына екі гол соғып, құрамаға жеңіс әперді — 2:1. Бірақ Украина топтан шыға алмады. === Бапкерлік === 2016 жылы маусым айында Украина Ұлттық футбол құрамасының бас бапкері боп тағайындалды. ЕУРО-2020 турнирінде құрама ширек финалға дейін жетті. == Жеке өмірі == * Әкесі — Николай Григорьевич Шевченко,әскери қызметкер * Анасы — Любовь Николаевна Шевченко. * Әпкесі — Елена (д. Шевченко). * Әйелі — Кристен Пазик (11 тамыз 1978, Миннеаполис, США) — модель, ** Ұлы — Джордан Шевченко (2004), ** Ұлы — Кристиан Шевченко (2006), ** Ұлы — Александр Шевченко (2012), ** Ұлы — Райдер-Габриэль Шевченко (2014). * ағасы — Владимир Шевченко. == Жетістіктері == === Клубтық === «'''Динамо'''» '''(Киев)''' * Украина чемпионы ('''5'''): 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99 * Украина кубогы ('''3'''): 1995/96, 1997/98, 1998/99 * Украина суперкубогы: 2011 «'''Милан'''» * Италия чемпионы: 2003/04 * Италия кубогы: 2002/03 * Италия суперкубогы: 2004 * Чемпиондар Лигасы: 2002/03 * УЕФА Суперкубогы: 2003 «'''Челси'''» * Англия кубогы: 2006/07 * Лига кубогы: 2006/07 * Англия суперкубогы: 2009 === Жеке === * "Алтын доп" иесі: 2004 * Украина чемпионатының үздік мергені: 1999 * Италия чемпионатының үздік мергені ('''2'''): 2000, 2004 * Чемпиондар лигасының үздік мергені ('''3'''): 1999, 2001, 2006 * Милан дербиінің үздік мергені ''(14 гол)'' * УЕФА Чемпиондар лигасының үздік мергені: 1999 * Жыл командасы (УЕФА) ('''2'''): 2004, 2005 * Италияның үздік легионері: 2000 * Украинадағы жыл футболшысы ('''6'''): 1997, 1999, 2000, 2001, 2004, 2005 * Golden Foot жүлдесі: 2005 * ФИФА 100 * Украинадағы жыл спортшысы: 1999 * Киевтің құрметті азаматы * Украинаның спорт шебері (2003) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.fcdynamo.kiev.ua/ru/team/dynamo/players/shevchenko_andrey/ Профилі]{{ref-en}} * [http://ashevchenko.kiev.ua/ Бейресми сайты] * [http://fannet.org/players/andrei-shevchenko/video Үздік голдары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425115310/http://fannet.org/players/andrei-shevchenko/video |date=2009-04-25 }} * [http://www.legioner.kulichki.com/index.php?id=11&lang=ru&player=1 Статистиксы] * [http://www.ua-football.com/ukrainian/high/4ac5b0ff.html Интервью] * [http://football.ua/ukraine/news/96353.html Лебединая песня Андрея Шевченко] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Украина футболшылары]] [[Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Украина футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Алфавит бойынша гольфшылар]] [[Санат:Украина гольфшылары]] [[Санат:Дженоа ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] apu9mrbejhzcgj1wo3tv2weed5dqk6o Уэйн Руни 0 20031 3631368 3511594 2026-07-18T07:15:18Z 1nter pares 146705 3631368 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Уэйн Руни |толық аты = |лақап аты = ''Уазза (Wazza)''<ref name=wazza>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2004/jun/24/euro2004.sport11|title=Forget Gazza, here's Wazza|author=Daniel Taylor|date=2004-06-24|publisher=[[The Guardian]]|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CIsW6Yvi|archivedate=2012-11-20}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2004/england/3830437.stm|title=Wayne Rooney diary|date=2004-06-23|publisher=[[BBC Sport]]|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CIsX7KgQ|archivedate=2012-11-20}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/What-The-Papers-Say/2010/Jul/Papers-Watch-Wayne-reign.aspx|title=Papers: Watch Wayne reign|publisher=ManUtd.com|date=2010-07-19|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CYamvGIx|archivedate=2012-11-30}}</ref><br />''Шрек''<ref>{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2807345/Rooney-Jnr-has-a-strong-likeness-to-his-father-Wayne.html |title=Rooney lad’s just like dad |date=2010-01-14 |publisher=[[The Sun]] |lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1332546/Wayne-Rooney-carries-bag-featuring-lookalike-Shrek-ogre.html|title=What a pair: Coleen suffers from a wardrobe malfunction as Wayne carries his lookalike Shrek tag around|date=2010-11-24|publisher=[[Daily Mail]]|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CIv3IbEQ|archivedate=2012-11-20}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rg.ru/2012/06/14/runi-site.html |title=Шрек сменил обиду на прическу |date=2012-06-05 |publisher=[[Российская газета]] |lang=ru}}</ref> |сурет = Zarya-MU (6).jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 24.10.1985 |туған жері = [[Крокстэт]], [[Ливерпуль]]. |азаматтығы = {{flagicon|England}} [[Англия]] |бойы = 178 см |салмағы = |позиция = [[Шабуылшы]] |қазіргі клуб = |қызметі = бас бапкер |клубтары = {{футбол карьерасы |2002—2004|{{flagicon|England}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]|67 (15) |2004—2017|{{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|393 (183) |2017—2018|{{flagicon|Англия|20px}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]|31 (10) |2018—2020|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Ди Си Юнайтед]]|50 (23) |2020|{{flagicon|Англия|20px}} [[Дерби Каунти]]|30 (6)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2003—2018|{{flagicon|England}} [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия]]|120 (53)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2020—2022|{{flagicon|Англия|20px}} [[Дерби Каунти]]| |2022—2023|{{ту|АҚШ}} [[Ди Си Юнайтед]]| |2023—2024|{{flagicon|Англия|20px}} [[Бирмингем Сити]]| |2024|{{flagicon|Англия|20px}} [[Плимут Аргайл]]|}}}} '''Уэйн Марк Руни''' ({{lang-en|Wayne Mark Rooney}}; [[24 қазан]] [[1985 жыл]], [[Ливерпуль|Ливерпуль]], [[Англия]]) — англиялық футболшы, шабуылшы. Карьерасында ұзақ жылдар бойы "[[Манчестер Юнайтед]]" және [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия Ұлттық құрамасы]] сапында ойнаған, бірнеше әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысқан. == Өмірбаяны == === Клубтық мансабы === Он жасында "[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертонның]]" балалар клубына қабылданды. 2002 жылы 17 жасында [[Англия Премьер-лигасы|Англия Премьер лигасындағы]] тұңғыш ойынын өткізді, 20 сәуір күні "Саутгемптонға" қарсы ойында тізімге ілінді, бірақ алаңға шықпады. Келесі маусымда 17 тамыз күні "[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэмге]]" қарсы ойында алаңға шықты, ал тұңғыш голын 2 қазан күні Англия футбол лигасында "Рексем" қақпасына соқты. 19 қазан күні, 17 жасқа толуына бес күн қалғанда "[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]" қақпасына алыстан теуіп гол соқты да, премьер лигадағы голдарының есебін ашты. Осы ойнда "Арсеналдың" 30 ойынға созылған жеңіліссіз сериясы тоқтады. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] Руни керемет өнер көрсетті де, оны өз сапына қосып алғысы келетін клубтар саны күрт өсті. Әсіресе "[[Ньюкасл Юнайтед|Ньюкасл]]" мен "[[Манчестер Юнайтед]]" қатты кірісті. Клуб оның бағасын 50 млн фунтқа бағалап еді, оған Рунидің өзі көнбеді. Нәтижесінде клуб жетекшілері мен 18 жасар футболшының арасындағы келісспеушіліктер көбейе түсті де, соңында (31 тамызда) футболшы "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедке]]" кетіп тынды. Трансфер жазғы ауысымның бітуіне бірнеше сағат қалғанда ғана іске асты. "Манчестер Юнайтед" сапындағы тұңғыш ойынын 28 қыркүйекте [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2004/05|Чемпиондар лигасында]] "[[Фенербахче (футбол клубы)|Фенербахчеге]]" қарсы ойында алаңға шықты. Бұл ойында Руни хет-трик жасады. Осылайша ол Чемпиондар лигасында хет-трик жасаған ең жас футболшы боп тіркелді. 2005/06 жылғы маусымда Руни Англия чемпионатында 36 гол соқты (бұл өзінің жеке көрсеткіштері арасындағы рекорды). 2007 жылы жазда 10-нөмірлі жейде Руниге берілді. 2017 жылы 21 қаңтарда "Манчестер Юнайтед" сапындағы 250-ші голын соқты да, Бобби Чарльтонды артқа тастады. Сол жылы 24 мамырда соңғы рет клуб сапында алаңға шықты. [[УЕФА Еуропа лигасының финалы 2017|УЕФА Еуропа Лигасының финалындағы]] "[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякске]]" қарсы ойында матч соңында алаңға шықты, бұл ойында "Манчестер Юнайтед" 2:0 есебімен жеңіске жетті. 2017 жылы шілдеде "Эвертонға" қайта оралды. 12 тамызда алғашқы ойынын "[[Сток Сити|Сток Ситиге]]" қарсы өткізіп, гол да соқты. 2018 жылы маусымда АҚШ-тың "Ди Си Юнайтед" клубына ауысты. 2020 жылы 1 қаңтар күні "Дерби Каунтиге" ауысатын боп келісім шарт жасасты. === Ұлттық құрама === 2003 жылы 12 ақпан күні Англия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] топтық кезеңде [[Швейцария Ұлттық футбол құрамасы|Швейцарияның]] қақпасына екі гол соқты. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионаты]] қарсаңында жарақат алғанымен, турнирге дейін түзеліп үлгерді. Құрама ширек финалда [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалиядан]] пенальтилер арқылы сүрінді, осы ойында Руни алаңнан қуылды. Руни чемпионатта гол соға алмады. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатында]] да Руни гол соға алмады, ал құрама 1/8 финалда Германиядан ойсырай ұтылды. [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|2012 жылғы Еуропа чемпионатында]] дисквалификацияның кесірінен топтық кезеңнің екі ойынына қатыса алмады, үшінші турдағы [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украинамен]] ойында алаңға шығып, ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты. 2014 жылғы әлем чемпионаты Англия құрамасы үшін тіпті сәтсіз болды, клуб топтан да шыға алмады. Руни [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвайдың]] қақпасына бір гол соқты (бұл Рунидің әлем чемпионаттарының финалдық турниріндегі жалғыз голы), бірақ бұл ойында Англия 1:2 есбеміен ұтылып қалды. 2014 жылы 28 тамызда Руни құрама капитаны боп тағайындалды. [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016 жылғы Еуропа чемпионатына]] Руни капитан ретінде барды. 1/8 финалда [[Исландия Ұлттық футбол құрамасы|Исландияның]] қақпасына бір гол соқты, бірақ Англия 1:2 есебімен ұтылып қалды. 2017 жылы 23 тамызда Руни құрама сапындағы карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді. 2018 жылы 15 қарашада соңғы ойынын АҚШ-қа қарсы жолдастық кездесуде өткізді. == Жетістіктері == === Командалық === * Англия чемпионы (5): 2007, 2008, 2009, 2011, 2013 * Англия кубогы: 2016 * Лига кубогы (3): 2006, 2010, 2017 * Чемпиондар лигасы: 2008 * Еуропа лигасы: 2017 * Англия суперкубогы (4): 2007, 2010, 2011, 2016 * Клубтар әлем чемпионаты: 2008 === Жеке === * Англия құрамасының үздік мергені: 53 гол * «Манчестер Юнайтед» тарихындағы үздік мерген: 253 гол * Клубтар әлем чемпионатының үздік мергені: 2008 * Жылдың үздік жас спротшысы: 2002 * Golden Boy: 2004 * Еуро-2004 символикалық құрамы: 2004 * Англия Премьер-лигасының үздік ойыншысы: 2009/10 * «Манчестер Юнайтедтің» еурокубоктердегі үздік мергені: 39 голов == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сiлтемелер == {{commonscat|Wayne Rooney}} * [http://www.officialwaynerooney.com/ Ресми сайты] {{ref-en}} * [http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/First-Team/Wayne-Rooney.aspx Профиль] (''ManUtd.com'') {{ref-en}} * [http://www.stretfordend.co.uk/playermenu/rooney.html Статистикасы] (''StretfordEnd.co.uk'') {{ref-en}} * {{twitter|WayneRooney|Уэйн Руни}} [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Эвертон ФК ойыншылары]] [[Санат:Дерби Каунти ФК ойыншылары]] [[Санат:Ди Си Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Англия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Дерби Каунти ФК жаттықтырушылары]] hrsn2onjb3g7q1bciv89p802a6hwo4w Шекті 0 20622 3631045 3600174 2026-07-17T12:14:04Z Aiman Tauman 182650 3631045 wikitext text/x-wiki '''Шекті''' — [[Алшын]] тайпасынан тарайтын ру. [[Шежіре]] деректері бойынша, [[Алшын]] тайпасының [[Әлімұлы]] рулар бірлестігіне кіреді. Шекті руының бастаушысы Жаманақ атты адам болып саналады. Қазақстанда шектілер "Сыр шектілері" және "Қыр шектілері" болып географиялық орналасуына қарай бөлінеді. В.Востровтың айтуынша шекті [[Айт (ру)]], [[Бұжыр /батыр]], Орманбай, [[Жақайым]], Ожырай, Байкөбек, [[жанқылыш]], [[Өріс (ру)]] деген сегіз [[ру]]ға бөлінеді. Кезінде [[Мұхаметжан Тынышбаев]] келтірген шежіреде шектінің ''Өріс, Баубек, Жақайым'' деген үш тармағы ғана аталған. “Қырғыздардың (қазақтардың) жер пайдалануы жөніндегі материалда“ аталатын еңбекте сегіз тармаққа Жекей мен Шүрен қосып көрсетілген. Олар шындығына келгенде бұжырдан тарайтын келесі буынға жатады. Шектінің 12 түрлі таңбасы бар. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл шекті құрамына Ұлы жүз, [[Орта жүз]] руларынан аталар қосылғандығын байқатады. [[Таңба]] белгілерді салыстырғанда, олардың айырмашылықтары бір-бірінен аса алшақ емес. [[Аманжолов Садық|С.Аманжолов]], Тынышбаев зерттеулеріне қарағанда, шекті құрамына [[найман]]ның, қаракесектің ([[арғын]]) аталары қосылған. Бірқатар таңбалар албанның, дулаттың таңбаларына ұқсас. Мұның себебін этнологтар, шектіде албанның айт, алашта ([[Кіші жүз]]) албанның қоңырбөрік тармағының болуынан деп пайымдайды. [[Алаш руы]] алғашқыда [[Батыс Түркі қағанаты|Батыс Түрік қағандығы]] тұсында аталынады. Кейіннен қағандық Кавказға дейін жорық жасаған кезде, “[[он оқ]]“ тайпасының біраз бөлігі Қазақстанның батыс өңірінде қалып, шекті, алаш сынды рулық бірлестіктер қалыптасса керек. Кейіннен олар Орта жүз рулары есебінен толығуы мүмкін. 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында шектіге кіретін рулар [[Орал]], [[Торғай]] облыстарын, [[Сырдария]] облысының [[Қазалы]], [[Перовск]] уездерін, [[Арал теңізі]]нің батысынан [[Хиуа хандығы]]на дейінгі аралықта мекендеп, [[мал]] және [[егін шаруашылығы|егін шаруашылықтарымен]] айналысқан.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 9 том, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Тұлғалар == {{Div col|3}} # [[Сәлімгерей Қаратілеуов]] # [[Нұрпейіс Байғанин]] # [[Асқар Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] # [[Болат Ахметұлы Жұбанов]] # [[Есет Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] # [[Қайыр Ахметұлы Жұбанов]] # [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]] # [[Сартай батыр]] # [[Көшербай Дәрібаев]] # [[Елеу Көшербайұлы Көшербаев]] # [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]] # [[Жылқыаман Отыншыұлы]] # [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] # [[Жетес Қыстаубайұлы]] # [[Нұртуған Кенжеғұлұлы]] # [[Шөмішбай Нағашыбайұлы Сариев]] # [[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов]] # [[Аламан батыр]] # [[Тілеу Айтұлы]] # [[Тахауи Ахтанов]] # [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин]] # [[Таразы ақын]] # [[Мырзағұл би Шыманұлы]] # [[Достан Тәңірбергенұлы]] # [[Сары Батақұлы]] # [[Бекарыстан Амалдықұлы]] # [[Бекбауыл Өтегенұлы]] # [[Көтібар Бәсенұлы]] # [[Есет Көтібарұлы]] # [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] # [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] # [[Төреғали Төреəліұлы]] # [[Шавкат Рахмонов]] # [[Қаршыға Ахмедьяров]] # [[Бүркірек Марқадамұлы|Бүркірек батыр Марқадамұлы]] # [[Бақтыбай батыр]] # [[Сырлыбай Қожасұлы]] {{Div col end}} ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{Қазақ рулары}} [[Санат:Қазақ рулары]] [[Санат:Кіші жүз рулары]] qym2let4vve1j17qld3wqzw3sfz3s7k 3631046 3631045 2026-07-17T12:14:18Z Aiman Tauman 182650 3631046 wikitext text/x-wiki '''Шекті''' — [[Алшын]] тайпасынан тарайтын ру. [[Шежіре]] деректері бойынша, [[Алшын]] тайпасының [[Әлімұлы]] рулар бірлестігіне кіреді. Шекті руының бастаушысы Жаманақ атты адам болып саналады. Қазақстанда шектілер "Сыр шектілері" және "Қыр шектілері" болып географиялық орналасуына қарай бөлінеді. В.Востровтың айтуынша шекті [[Айт (ру)]], [[Бұжыр батыр]], Орманбай, [[Жақайым]], Ожырай, Байкөбек, [[жанқылыш]], [[Өріс (ру)]] деген сегіз [[ру]]ға бөлінеді. Кезінде [[Мұхаметжан Тынышбаев]] келтірген шежіреде шектінің ''Өріс, Баубек, Жақайым'' деген үш тармағы ғана аталған. “Қырғыздардың (қазақтардың) жер пайдалануы жөніндегі материалда“ аталатын еңбекте сегіз тармаққа Жекей мен Шүрен қосып көрсетілген. Олар шындығына келгенде бұжырдан тарайтын келесі буынға жатады. Шектінің 12 түрлі таңбасы бар. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл шекті құрамына Ұлы жүз, [[Орта жүз]] руларынан аталар қосылғандығын байқатады. [[Таңба]] белгілерді салыстырғанда, олардың айырмашылықтары бір-бірінен аса алшақ емес. [[Аманжолов Садық|С.Аманжолов]], Тынышбаев зерттеулеріне қарағанда, шекті құрамына [[найман]]ның, қаракесектің ([[арғын]]) аталары қосылған. Бірқатар таңбалар албанның, дулаттың таңбаларына ұқсас. Мұның себебін этнологтар, шектіде албанның айт, алашта ([[Кіші жүз]]) албанның қоңырбөрік тармағының болуынан деп пайымдайды. [[Алаш руы]] алғашқыда [[Батыс Түркі қағанаты|Батыс Түрік қағандығы]] тұсында аталынады. Кейіннен қағандық Кавказға дейін жорық жасаған кезде, “[[он оқ]]“ тайпасының біраз бөлігі Қазақстанның батыс өңірінде қалып, шекті, алаш сынды рулық бірлестіктер қалыптасса керек. Кейіннен олар Орта жүз рулары есебінен толығуы мүмкін. 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында шектіге кіретін рулар [[Орал]], [[Торғай]] облыстарын, [[Сырдария]] облысының [[Қазалы]], [[Перовск]] уездерін, [[Арал теңізі]]нің батысынан [[Хиуа хандығы]]на дейінгі аралықта мекендеп, [[мал]] және [[егін шаруашылығы|егін шаруашылықтарымен]] айналысқан.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 9 том, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Тұлғалар == {{Div col|3}} # [[Сәлімгерей Қаратілеуов]] # [[Нұрпейіс Байғанин]] # [[Асқар Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] # [[Болат Ахметұлы Жұбанов]] # [[Есет Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] # [[Қайыр Ахметұлы Жұбанов]] # [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]] # [[Сартай батыр]] # [[Көшербай Дәрібаев]] # [[Елеу Көшербайұлы Көшербаев]] # [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]] # [[Жылқыаман Отыншыұлы]] # [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] # [[Жетес Қыстаубайұлы]] # [[Нұртуған Кенжеғұлұлы]] # [[Шөмішбай Нағашыбайұлы Сариев]] # [[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов]] # [[Аламан батыр]] # [[Тілеу Айтұлы]] # [[Тахауи Ахтанов]] # [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин]] # [[Таразы ақын]] # [[Мырзағұл би Шыманұлы]] # [[Достан Тәңірбергенұлы]] # [[Сары Батақұлы]] # [[Бекарыстан Амалдықұлы]] # [[Бекбауыл Өтегенұлы]] # [[Көтібар Бәсенұлы]] # [[Есет Көтібарұлы]] # [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] # [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] # [[Төреғали Төреəліұлы]] # [[Шавкат Рахмонов]] # [[Қаршыға Ахмедьяров]] # [[Бүркірек Марқадамұлы|Бүркірек батыр Марқадамұлы]] # [[Бақтыбай батыр]] # [[Сырлыбай Қожасұлы]] {{Div col end}} ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{Қазақ рулары}} [[Санат:Қазақ рулары]] [[Санат:Кіші жүз рулары]] dw7s8xn357p2q1esxfem9mrvaksn8uw 3631047 3631046 2026-07-17T12:14:37Z Aiman Tauman 182650 3631047 wikitext text/x-wiki '''Шекті''' — [[Алшын]] тайпасынан тарайтын ру. [[Шежіре]] деректері бойынша, [[Алшын]] тайпасының [[Әлімұлы]] рулар бірлестігіне кіреді. Шекті руының бастаушысы Жаманақ атты адам болып саналады. Қазақстанда шектілер "Сыр шектілері" және "Қыр шектілері" болып географиялық орналасуына қарай бөлінеді. В.Востровтың айтуынша шекті [[Айт (ру)]], [[Бұжыр]], Орманбай, [[Жақайым]], Ожырай, Байкөбек, [[жанқылыш]], [[Өріс (ру)]] деген сегіз [[ру]]ға бөлінеді. Кезінде [[Мұхаметжан Тынышбаев]] келтірген шежіреде шектінің ''Өріс, Баубек, Жақайым'' деген үш тармағы ғана аталған. “Қырғыздардың (қазақтардың) жер пайдалануы жөніндегі материалда“ аталатын еңбекте сегіз тармаққа Жекей мен Шүрен қосып көрсетілген. Олар шындығына келгенде бұжырдан тарайтын келесі буынға жатады. Шектінің 12 түрлі таңбасы бар. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл шекті құрамына Ұлы жүз, [[Орта жүз]] руларынан аталар қосылғандығын байқатады. [[Таңба]] белгілерді салыстырғанда, олардың айырмашылықтары бір-бірінен аса алшақ емес. [[Аманжолов Садық|С.Аманжолов]], Тынышбаев зерттеулеріне қарағанда, шекті құрамына [[найман]]ның, қаракесектің ([[арғын]]) аталары қосылған. Бірқатар таңбалар албанның, дулаттың таңбаларына ұқсас. Мұның себебін этнологтар, шектіде албанның айт, алашта ([[Кіші жүз]]) албанның қоңырбөрік тармағының болуынан деп пайымдайды. [[Алаш руы]] алғашқыда [[Батыс Түркі қағанаты|Батыс Түрік қағандығы]] тұсында аталынады. Кейіннен қағандық Кавказға дейін жорық жасаған кезде, “[[он оқ]]“ тайпасының біраз бөлігі Қазақстанның батыс өңірінде қалып, шекті, алаш сынды рулық бірлестіктер қалыптасса керек. Кейіннен олар Орта жүз рулары есебінен толығуы мүмкін. 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында шектіге кіретін рулар [[Орал]], [[Торғай]] облыстарын, [[Сырдария]] облысының [[Қазалы]], [[Перовск]] уездерін, [[Арал теңізі]]нің батысынан [[Хиуа хандығы]]на дейінгі аралықта мекендеп, [[мал]] және [[егін шаруашылығы|егін шаруашылықтарымен]] айналысқан.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 9 том, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Тұлғалар == {{Div col|3}} # [[Сәлімгерей Қаратілеуов]] # [[Нұрпейіс Байғанин]] # [[Асқар Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] # [[Болат Ахметұлы Жұбанов]] # [[Есет Құдайбергенұлы Жұбанов]] # [[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] # [[Қайыр Ахметұлы Жұбанов]] # [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]] # [[Сартай батыр]] # [[Көшербай Дәрібаев]] # [[Елеу Көшербайұлы Көшербаев]] # [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]] # [[Жылқыаман Отыншыұлы]] # [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] # [[Жетес Қыстаубайұлы]] # [[Нұртуған Кенжеғұлұлы]] # [[Шөмішбай Нағашыбайұлы Сариев]] # [[Ұзақбай Қараманұлы Қараманов]] # [[Аламан батыр]] # [[Тілеу Айтұлы]] # [[Тахауи Ахтанов]] # [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин]] # [[Таразы ақын]] # [[Мырзағұл би Шыманұлы]] # [[Достан Тәңірбергенұлы]] # [[Сары Батақұлы]] # [[Бекарыстан Амалдықұлы]] # [[Бекбауыл Өтегенұлы]] # [[Көтібар Бәсенұлы]] # [[Есет Көтібарұлы]] # [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] # [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] # [[Төреғали Төреəліұлы]] # [[Шавкат Рахмонов]] # [[Қаршыға Ахмедьяров]] # [[Бүркірек Марқадамұлы|Бүркірек батыр Марқадамұлы]] # [[Бақтыбай батыр]] # [[Сырлыбай Қожасұлы]] {{Div col end}} ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{Қазақ рулары}} [[Санат:Қазақ рулары]] [[Санат:Кіші жүз рулары]] aueq7l6e7lt090n0zhdxe14udb3x0fo Рауль Гонсалес 0 21008 3631441 3309189 2026-07-18T11:36:22Z 1nter pares 146705 3631441 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Рауль Гонзалез |толық аты = Рауль Гонзалез Бланко |лақап аты = ''Рауль'' |сурет = Raul Gonzalez 10mar2007.jpg |сурет ені = 200px |атауы = |туған күні = 27.6.1977 |туған жері = [[Мадрид]], [[Испания]] |азаматтығы = {{flagicon|Spain|1947}} [[Испания]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |бойы = 1.80 см |салмағы = 68 кг |позиция = Шабуылшы |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |номерi = |клубтары = {{футбол карьерасы |1994—2010|{{flagicon|Spain|1947}} [[Реал Мадрид]]|550 (228) |2010—2012|{{flagicon|Germany}} [[Шальке 04]]|66 (28) |2012—2014|{{flagicon|Qatar}} [[Әл-Садд (футбол клубы)|Әл-Садд]]|39 (11) |2014—2015|{{flagicon|АҚШ}} [[Нью-Йорк Ғарыш]]|28 (8)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1996—2006|{{flagicon|Spain|1940}} [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]|102 (44)}} }} '''Рауль Гонсалес Бланко''' ({{lang-es|Raúl González Blanco}}; [[27 маусым]] [[1977 жыл]], [[Мадрид]], [[Испания]]), қысқаша '''Рауль''' ({{lang-es|Raúl}}) — [[испания]]лық футболшы, шабуылшы.16 жыл бойы «[[Реал Мадрид|Реал Мадрид»]] футбол клубында ойнаған, сонымен қатар осы клубтың тарихындағы ең көп гол соққан адам және клубтың аңыз спортшысы. [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания футбол құрамасының]] сапында 10 жыл бойы ойнап, 4 жыл капитаны болған. 2010 жылға дейін құраманың бүкіл тарихындағы соққан голдар санынан көшбасшы болып, кәзіргі уақытта 44 голмен екінші орында. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының]] 3 дүркін чемпионы, [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания футбол Чемпионатының]] 6 рет чемпионы аталып, сонымен қатар 5 рет Испанияда жылдың үздік футболшысы атағына ие болды. Еурокубоктер тарихындағы үздік мерген, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның тарихындағы ең көп гол соққан адам. «[[ФИФА 100]]» тізіміне енген. == Мансабы == Рауль Мадрид қаласының маңындағы Маркони да Сан Кристобаль де лос Анхелес өңірінде өскен. Оның әкесі, дон Педро, [[Атлетико Мадрид|мадридтік «Атлетико»]] клубының жанкүйері болғандықтан, Рауль «Сан Кристобаль» балалар командасында біраз уақыт ойнаған соң сол «Атлетико» клубының жастар командасында ойнай бастайды. Алайда «Атлетико» оның талантын мойындамағандықтан, Рауль «Реал» жастар командасына ауысты. === «Реал Мадрид» === Аллаңдағы негізгі орны - екінші немесе артқы шабуылдаушы, әлде инсайд. Осыған қарамастан [[Реал Мадрид]] клубының тарихындағы үздік бомбардир. [[2008 жыл]], [[8 наурыз]] күні Рауль Испанияның жоғарғы дивизионындағы 200-і голын соқты. [[2009 жыл]]дың [[15 ақпан]]ында Хихондық "Спортинг" қақпасына гол соғып, Рауль «Реал» сапында Ла-Лигадағы гол соғу көрсеткішінен бірінші орынға, ал жалпы Ла-Лигада 228 гол соғып, әйгілі [[Альфредо ди Стефано|Ди Стефаноны]] озып, [[Тельмо Зарра]] (252) және [[Уго Санчес|Хуго Санчестен]] (234) кейінгі үшінші орында тұр. Жалпы «Реал» үшін ресми ойындарда 323 гол соққан. === «Шальке-04» === [[2010 жыл|2010 жылдың]] [[27 шілде]]сінде Рауль «[[Шальке 04]]» клубымен 2 жылдық келісімшарт жасасты. 2010 жылдың [[25 қыркүйек|25 қыркүйегінде]] мёнхенгладбахтық «Боруссияға» қарсы ойында [[Футболдан Германия чемпионаты|бундеслигадағы]] бірінші голын соқты. 2010 жылдың [[20 қазан]]ында Тель-Авивтік «Хапоэльге» қарсы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның топтық кезеңінде, Рауль 2 гол соқты. Осы 2 голы еврокубоктардағы соққан 69-шы және 70-ші голдары болып(оның 68-і Чемпиондар Лигасында, бұл үздік көрсеткіш), Рауль [[Герд Мюллер]]дің рекордын басып, [[Филиппо Индзаги]]мен қатар Еуропаның барлық еврокубоктарын қосқандағы бүкіл тарихындағы үздік бомбардирі атанды. Кейін 2011 жылдың 12 ақпанында испаниялық Валенсияға тағы бір гол соғып бұл көрсеткішті еселеді. ===[[Әл-Садд (футбол клубы)|Әл-Садд]]=== 2012 жылы 13 мамырда Рауль Катардың "Әл-Садд" клубына ауысты. Онда жетінші нөмірлі жейдені киіп, жартылай қорғаныста капитан ретінде ойнады. Маусым соңында Катар чемпионы атанды. === [[Нью-Йорк Ғарыш]] === 2014 жылы қазан айында "Нью-Йорк Ғарыш" клубымен көпжылдық келісім шарт жасасқанымен, 2015 жылдың соңында футболмен қоштасатынын мәлімдеді. 2016 жылы 16 қарашада 38 жасар футболшы карьерасындағы ең соңғы ойынын өткізді. === Ұлттық құрама === *Бірінші ойыны: 9.10.1996, [[Прага]]да, [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехиямен]] 0:0 * 27.03.1999 — [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Австриямен]] болған ойында 4 гол соқты, 9:0 * Соңғы ойыны: 06.09.2006, [[Белфаст]], [[Солтүстік Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Солтүстік Ирландиямен]] 2:3 == Жеке өмірі == Рауль 1998-шы жылғы «Мисс Мадрид» Мамен Сансқа 1999-шы жылы үйленген. Бүгінгі күнге бұл жұптың 4 ұлы және қызы бар. Бірінші ұлының есімі Хорхе, кезінде Раульге футболшы ретінде танылуға көмек берген Раульдің бұрынғы бапкері [[Хорхе Вальдано]]ның есімімен аталды. Екінші ұлы Хуго, Раульдің балалық шағындағы кумирі, бұрын әйгілі футболшы болған [[Уго Санчес|Хуго Санчестің]] есімімен аталды. Үшінші және төртінші ұлдары егіздер - Гектор және Маттео, Гектор бұрын «Реал» сапында өнер көрсеткен Гектор Риаль есімін алса, Маттео аты аңызға айналған бұрынғы неміс қорғаушысы әрі капитаны [[Лотар Маттеус|Лоттар Маттеустың]] есімімен аталды. Бесінші қыз баласы - Мария 2009 жылы туған. Рауль кітап оқығанды және испандық музыка тыңдағанды ұнатады. Корриданы тамашалап, аң аулаумен әуестенеді. == Жетістіктері == === Клубтық === *[[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] 1995, 1997, 2001, 2003, 2007, 2008 жылдары *[[Футболдан Испания суперкубогы|Испания Суперкубогінің]] жеңімпазы 1997, 2001, 2003, 2008 жылдары * Испания кубогы: 2002, 2004 жылдары * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы 1998, 2000, 2002 жылдары *[[УЕФА Суперкубогы 2002|Еуропа Суперкубогінің]] жеңімпазы 2002 жыл *[[Футболдан құрлықаралық кубок|Континентаралық Кубок]] жеңімпазы 1998, 2002 жылдары === Жеке === * 2001 жылы Әлемнің 3-ші футболшысы. (FIFA нұсқасы бойынша) * 2001 жылы Еуропаның екінші үздік ойыншысы болып, «Күміс доптың» иегері атанды. («France-Football» журналының нұсқасы бойынша) * 1997, 1999, 2000, 2001, 2002 жылдары Испанияда жылдың үздік футболшысы. («Don Balon») * 1999/00, 2000/01, 2002/03 жылдары Еуропаның үздік шабуылшысы. (UEFA нұсқасы бойынша) *[[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа Чемпионатының]] үздік ойыншылары қатарында.(UEFA нұсқасы бойынша) * Екі рет-1999 (25 гол — 50 ұпай), 2001 (24 гол — 48 ұпай) жылдары Еуропының 3-ші үздік голеадоры атанып, «Қола бутса» марапытының иегері атанды. («ESM» марапаты) * 1999 жылы ұлттық құраманың сапында соққан голдар санынан әлемнің үздік бомбардирі. (IFFHS нұсқасы) * 1999, 2001 жылдары [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания футбол Чемпионатының]] үздік бомбардирі. * 2000, 2002 жылдары [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның үздік бомбардирі. * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның тарихындағы үздік бомбардир: 69 гол * Бүкіл Еурокубоктардың үздік бомбардирі: 71 гол * «Реал Мадрид» тарихындағы үздік бомбардир: 323 гол * Еуро-2000 іріктеу сатысындағы үздік бомбардир == Статистикасы == {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+ '''<big>Бүкіл карьерасы</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=170|Команда !rowspan="2" width=90|Уақыт !colspan="2" width=140|Ресми <br />ойындары !colspan="2" width=140|Бейресми ойындары !colspan="2" width=140|Барлығы |- style="background:beige" !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары |- |align=center valign=center height=30|'''[[Реал Мадрид]]''' |align="center"|1994—2010 |align="center"|741 |align="center"|323 |align="center"|113 |align="center"|38 !854 !361 |- |align=center valign=center height=30|'''[[Реал Мадрид Кастилья|Реал Мадрид B]]''' |align="center"|1994 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !1 !0 |- |align=center valign=center height=30|'''[[Реал Мадрид C]]''' |align="center"|1994 |align="center"|7 |align="center"|16 |align="center"|0 |align="center"|0 !7 !16 |- |align=center valign=center height=30|'''[[Шальке 04]]''' |align="center"|2010— |align="center"|20 |align="center"|8 |align="center"|3 |align="center"|2 !23 !10 |- |align=center valign=center height=30|'''[[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]''' |align="center"|1996—2006 |align="center"|102 |align="center"|44 |align="center"|0 |align="center"|0 !102 !44 |- |align=center valign=center height=30|Испания-17 |align="center"|1994 |align="center"|2 |align="center"|4 |align="center"|0 |align="center"|0 !2 !4 |- |align=center valign=center height=30|Испания-20 |align="center"|1995 |align="center"|5 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|0 !5 !2 |- |align=center valign=center height=30|Испания-21 |align="center"|1995—1996 |align="center"|9 |align="center"|8 |align="center"|0 |align="center"|0 !9 !8 |- |align=center valign=center height=30|Испания-23 |align="center"|1996 |align="center"|4 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|0 !4 !2 |- |align=center valign=center height=30|'''Өзгелері'''. |align="center"|2003—2008 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|4 |align="center"|4 !4 !4 |- style="background:beige" !colspan="2"|Бүкіл карьерасында !891!!407!!120!!44!!1011!!451 |} {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+ '''<big>Клубтық карьерасы</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=140|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="2"|Лига !colspan="2"|Кубоктар !colspan="2"|Еврокубоктар !colspan="2"|Өзгелері !colspan="2"|Барлығы |- style="background:beige" !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары !Ойындары !Голдары |- |rowspan="2" align=center valign=center|'''[[Реал Мадрид C]]''' |align="center"|1994/95 |align="center"|7 |align="center"|16 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !7 !16 |- style="background:lemonchiffon" ! Барлығы !! 7 !! 16 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 7 !! 16 |- |rowspan="2" align=center valign=center|'''[[Реал Мадрид Кастилья|Реал Мадрид B]]''' |align="center"|1994/95 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !1 !0 |- style="background:lemonchiffon" ! Барлығы !! 1 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 1 !! 0 |- |rowspan="17" align=center valign=center|'''[[Реал Мадрид]]''' |align="center"|1994/95 |align="center"|28 |align="center"|9 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !30 !10 |- |align="center"|1995/96 |align="center"|40 |align="center"|19 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|8 |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|0 !52 !26 |- |align="center"|1996/97 |align="center"|42 |align="center"|21 |align="center"|5 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !47 !22 |- |align="center"|1997/98 |align="center"|35 |align="center"|10 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|11 |align="center"|2 |align="center"|2 |align="center"|3 !49 !15 |- |align="center"|1998/99 |align="center"|37 |align="center"|25 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|8 |align="center"|3 |align="center"|2 |align="center"|1 !49 !29 |- |align="center"|1999/00 |align="center"|34 |align="center"|17 |align="center"|4 |align="center"|0 |align="center"|15 |align="center"|10 |align="center"|4 |align="center"|2 !57 !29 |- |align="center"|2000/01 |align="center"|36 |align="center"|24 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|12 |align="center"|7 |align="center"|2 |align="center"|1 !50 !32 |- |align="center"|2001/02 |align="center"|35 |align="center"|14 |align="center"|6 |align="center"|6 |align="center"|12 |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|3 !55 !29 |- |align="center"|2002/03 |align="center"|31 |align="center"|16 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|12 |align="center"|9 |align="center"|2 |align="center"|0 !47 !25 |- |align="center"|2003/04 |align="center"|35 |align="center"|11 |align="center"|7 |align="center"|6 |align="center"|9 |align="center"|2 |align="center"|2 |align="center"|1 !53 !20 |- |align="center"|2004/05 |align="center"|32 |align="center"|9 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|10 |align="center"|4 |align="center"|0 |align="center"|0 !43 !13 |- |align="center"|2005/06 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|0 !32 !7 |- |align="center"|2006/07 |align="center"|35 |align="center"|7 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|7 |align="center"|5 |align="center"|0 |align="center"|0 !43 !12 |- |align="center"|2007/08 |align="center"|37 |align="center"|18 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|8 |align="center"|5 |align="center"|2 |align="center"|0 !48 !23 |- |align="center"|2008/09 |align="center"|37 |align="center"|18 |align="center"|1 |align="center"|3 |align="center"|7 |align="center"|3 |align="center"|2 |align="center"|0 !47 !24 |- |align="center"|2009/10 |align="center"|30 |align="center"|5 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|7 |align="center"|2 |align="center"|0 |align="center"|0 !39 !7 |- style="background:lemonchiffon" ! Барлығы !! 550 !! 228 !! 37 !! 18 !! 132 !! 66 !! 22 !! 11 !! 741 !! 323 |- |rowspan="2" align=center valign=center|'''[[Шальке 04]]''' |align="center"|2010/11 |align="center"|25 |align="center"|11 |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"|8 |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"|0 !37 !15 |- style="background:lemonchiffon" ! Барлығы !! 25 !! 11 !! 3 !! 1 !! 8 !! 3 !! 1 !! 0 !! 37 !! 15 |- style="background:beige" !colspan="2"| Бүкіл карьерасында !! 583 !! 255 !! 40 !! 19 !! 140 !! 69 !! 23 !! 11 !! 786 !! 354 |} == Сілтемелер == * [http://www.schalke04.com/teams/team.html?player=111&cHash=ed539e457f «Шальке 04» ФК-ның ресми сайтындағы ойыншы профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904072934/http://www.schalke04.com/teams/team.html?player=111&cHash=ed539e457f |date=2010-09-04 }} {{ref-en}} * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041516860/1330010014526/jugador/JugadorLegendario/Raul.htm «Реал Мадрид» ФК-ның ресми сайтындағы ойыншы профилі] {{ref-en}} [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары]] [[Санат:Нью-Йорк Ғарыш ФК ойыншылары]] f6pt1wjdb7we54y63bhizj54np9nh60 Стивен Джеррард 0 24462 3631436 3600859 2026-07-18T11:34:52Z 1nter pares 146705 3631436 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі =Стивен Джеррард |толық аты = Стивен Джордж Джеррард |лақап аты = ''Стиви Джи'' |сурет = Steven Gerrard, 2014.jpg |сурет ені = 230px |атауы = |туған күні = 30.5.1980 |туған жері = [[Уистон]], [[Мерсисайд]], [[Англия]] |азаматтығы = {{flagicon|England}} [[Англия]] |бойы = 183 см |салмағы = 83 кг<ref>[http://www.liverpoolfc.tv/team/first-team/player/8-steven-gerrard Профиль ФК «Ливерпуль» ресми сайтада]</ref> |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{flagicon|Шотландия}} [[Рейнджерс (футбол клубы)|Рейнджерс]] |қызметі = бас бапкер |клубтары = {{футбол карьерасы |1997—2015|{{flagicon|England}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|504 (120) |2015—2016|{{flagicon|АҚШ}} [[Лос-Анжелес Гэлакси]]|34 (5)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000—2014|{{flagicon|England}} [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия]]|114 (21)}} |бапкер клубтары ={{футбол карьерасы |2017—2018|{{flagicon|England}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|жас |2018—|{{flagicon|Шотландия}} [[Рейнджерс (футбол клубы)|Рейнджерс]]| }} }} '''Стивен Джордж Джеррард ''' ({{lang-en|Steven George Gerrard}}; [[30 мамыр]] [[1980 жыл|1980]], [[Уистон]], [[Мерсисайд]], [[Англия]]) — [[Англия|ағылшын]] [[Футбол|футболшысы]], «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]» футбол клубы мен [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия Ұлттық футбол құрама командасының]] экс-жартылай қорғаушысы. Қазір [[Рейнджерс (футбол клубы)|"Рейнджерс"]] клубының бас бапкері. == Мансабы == === Алғашқы қадамдар === Джеррард футбол ойнауды туған қаласының «Уистон Джуниорс» командасының құрамында бастаған. 9 жасында оны «Ливерпуль» скауттары байқап, 1989 жылы ол «Қызылдардың» жас жеткіншектер командасына қосылады<ref name="lfc profile">{{cite web|url = http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/gerrard/|title = 1st Team squad profiles: Steven Gerrard|publisher = Liverpool F.C.|accessdate = 2008-12-19|archiveurl = http://web.archive.org/web/20080730045422/http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/gerrard/|archivedate = 30 July 2008}}</ref>. Балалық шағында Стивен керемет өнерімен көрінбей, командасының негізгі құрамында сирек енетін. === «Ливерпуль» === Негізгі құрамда 1998 жылдың 29 қарашасында «[[Блэкберн Роверс|Блэкберн Роверcке»]] қарсы ойында екінші таймда Веггард Хеггемді алмастыру арқылы алаңға шығады. Алғашқы маусымында Джеррард УЕФА Кубогында «[[Сельта]]мен» болған ойында жақсы жағынан көрсетіп, сол маусымда [[Джейми Реднапп]]ты алмастырып, 13 ойын өткізіп үлгереді. 2004/05 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның топтық турниріндегі соңғы матчта «[[Олимпиакос (футбол клубы)|Олимпиакоспен»]] өткен ойында мерсисайдтықтарға келесі айналымға шығу үшін 2:0 есебімен жеңіске жету керек еді. «Ливерпуль» мұратына жетіп, шешуші 22 метр қашықтықтан соғылған голдың авторы дәл сол Стивен Джеррард болды. Сол маусымда «Қызылдар» ақтық кездесуге дейін жетіп, баршаның есінде қалған триллердің авторы атанды. [[Ыстанбұл|Истанбулдың]] «Ататүрк» стадионында «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]» алғашқы 45-минутта еш мүмкіндік берместен, ағылшындар қорғанысының тоз-тозын шығарып жатты: 3:0. Екінші тайм сценариі керісінше өрбіді. Командасын алға сүйреген Джеррард бұл ойында өзін нағыз көсем ретінде танытып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]ге» жан бітірген алғашқы қарымта добын соқты. Бұдан кейінгі оқиғалар тарихқа мәлім. Нәтижесінде жеңіске жеткен «Ливерпуль» Еуропаның клубтық чемпионы атанды. Ал, күміс Кубокты көтерген Стивен Джеррард жеңіске жеткен екінші ең жас капитан атанды (ең жас капитан 1991 жылы [[Дидье Дешам]] болды). Келесі жылы [[Англия Кубогы]]ның финалында мергендігімен көрінген Джеррард ағылшын командалары қатыса алатын барлық турнирлердің финалдарында доп соға білген жалғыз футболшы болды. Стивен Англия Кубогы (2006 жылы «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]]»), Лига Кубогы (2003 жылы «[[Манчестер Юнайтед]]»), УЕФА Кубогы (2001 жылы «[[Алавес]]»), Чемпиондар Лигасының (2005 жылы «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]») қарсы финалдарының бәрінде гол соқты. === Англия құрамасы === Жартылай қорғаушы Стивен Джеррард [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия құрама командасы]] сапында алғашқы ойнын 2000 жылы 31 мамырда Украинаға қарсы өткізді. Джеррард екі жылдан соң Алмания құрамасымен болған әйгілі [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы Әлем чемпионатына]] іріктеу матчында «бундесманншафт» қақпасына голдарды топырлатқан футболшылардың бірі атанды. Ағылшындар сырт алаңда 5:1 есебімен жеңіске жетіп, Джеррард құрама ойындарындағы алғашқы добын соқты. Англияның 2006 жылғы Әлем чемпионатындағы ширек финалда Португалиямен өткен ойнындағы ағылшындар үшін қашанда қайғы-қасіретке толы пенальтилер сериясында Джеррардтың басқа үш командаласының сияқты соққыларын португалдықтардың қақпашысы Рикарду қағып жіберді. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатында]] да ағылшындардың жолы болмай, Англия 1/8 финалда 1:4 есебімен немістерге жол береді. === Жеке өмірі === * Стивен модель Алекс Курранға үйленген, үш қызы бар: Лили-Элла (2004 жыл, 23 ақпан), Лекси (2006 жыл, 9 мамыр) және Лурдес (2011 жыл, 31 қазан) * 2006 жылдың 1 қыркүйегінде өзіне қатысты өсек аяңға нүкте қоятын Стивен Джеррардтың алғашқы «Джеррард: Менің тарихым» (Gerrard: My Story) атты автобиографиялық кітабы жарық көрді. == Жаттықтырушылық карьерасы == === Ливерпуль жастары === 2017 жылдың 20 қаңтарында Джеррард Ливерпуль академиясында бапкер болып тағайындалды. 2017 жылдың қыркүйегінде Джеррард Ливерпульдің 19 жасқа дейінгі командасын басқарды. Оның басты мақсаты УЕФА жастар лигасында табысқа жету болды. Марибор, Севилья және Спартак Мәскеумен бір топта Мерсисайдтар сенімді түрде бірінші орынды иеленіп, 1/8 финалға тікелей жолдама алды (бірінші орын алған командалар 1/8 финалға тікелей өтеді, ал екінші орын алған командалар сол кезеңдегі орын үшін плей-офф ойнайды), онда олар Манчестер Ситимен кездесті. 2018 жылдың 14 наурызында Ливерпуль Мини стадионында Манчестер командасымен 1-1 есебімен тең ойнады, бірақ Сити пенальтилер сериясында жеңіске жетті. === «Рейнджерс» === 2018 жылдың 4 мамырында Джеррардтың Шотландияның «Рейнджерс» клубымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойғаны, 2017/18 маусымы аяқталғаннан кейін клубқа қосылғаны жарияланды. Джеррардтың басшылығымен команданың нәтижелері біртіндеп жақсарды. 2010/11 маусымынан бері алғаш рет «Рейнджерс» Еуропа лигасының топтық кезеңіне шықты, ал 2018 жылдың 29 желтоқсанында олар алты жыл ішінде алғашқы жеңісіне қол жеткізді, бұл қарсыласы «Селтикке» (1-0) қарсы ойында болды. «Рейнджерс» Джеррардтың басшылығымен алғашқы екі маусымда екінші орын алды, бұл да команданың 2011 жылдан бергі ең жақсы нәтижесі болды. 2020/21 маусымында «Рейнджерс» тарихи серпіліс жасап, он жыл ішінде алғаш рет Шотландия чемпионы атанды. Титул алты матч қалғанда, «Селтиктен» 20 ұпай артықшылықта болған кезде ерте жеңіп алынды.<ref>https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Evropejskie_chempionaty/Shotlandija/spbnews_NI1322413_Rejndzhers_Dzherrarda_dosrochno_stal_chempionom_Shotlandii</ref> === «Астон Вилла» === 2021 жылдың 11 қарашасында «Астон Вилла» бірнеше күн бұрын қызметінен босатылған Дин Смиттің орнына Джеррардты жаңа бас бапкер етіп тағайындады. 2022 жылдың 20 қазанында, тағайындалғаннан кейін 11 айдан соң, Джеррард клубтың нашар нәтижелеріне байланысты қызметінен босатылды — 2022/23 маусымындағы 11 ойыннан кейін 17-ші орын.<ref>https://www.championat.com/football/news-4861903-dzherrard-uvolen-s-dolzhnosti-glavnogo-trenera-aston-villy.html</ref> === «Аль-Иттифак» === 2023 жылдың 3 шілдесінде ол Сауд Арабиясының «Әл-Иттифак» клубының бас бапкері болып тағайындалды. Оның соңғы клубы Сауд Арабиясының «Әл-Иттифак» командасы болды, ол командадан 2025 жылы кетті. <ref>https://www.championat.com/football/news-4861903-dzherrard-uvolen-s-dolzhnosti-glavnogo-trenera-aston-villy.html</ref> Соңғы айларда БАҚ-та оған ағылшынның «Бристоль Сити» клубын басқару ұсынылды деген ақпарат тарады, бірақ бұл тағайындау әлі расталған жоқ.Джеррард қазіргі уақытта футбол маманы және әртүрлі жобалардың елшісі ретінде де жұмыс істейді.<ref>https://www.livesport.ru/football/2026/04/28/gerrard/?utm_source=chatgpt.com</ref> == Жетістіктері == === Командалық === ; «Ливерпуль» * Англия кубогы (2): 2000/01, 2005/06 * Лига кубогы (3): 2000/01, 2002/03, 2011/12 * Англия суперкубогы (2): 2001, 2006 * УЕФА чемпиондар лигасы: 2004/05 * УЕФА кубогы: 2000/01 * УЕФА суперкубогы (2): 2001, 2005 === Жеке === * Англия чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2001 * Англия чемпионатындағы жыл футболшысы: 2006 * УЕФА-дағы клубтық деңгейдегі үздік футболшы: 2005 * Чемпиондар лигасының финалындағы үздік ойыншы: 2005 * Англия кубогының финалындағы үздік ойыншы: 2006 * "Ливерпульдің" маусымдағы үздік футболшысы: 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2014/15 * Маусымның үздік голы: 2006 == Статистика == {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+ '''<span style="font-size:1.25em;"> Клубтық</span>''' |- !rowspan="2"|Клуб !rowspan="2"|Мауысым !colspan="2"|[[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] !colspan="2"|[[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогi]] !colspan="2"|Англия Лига кубогы !colspan="2"|[[Еуропа]] !colspan="2"|Басқа !colspan="2"|Барлығы |- !Ойындар !Голдар !Ойындар !Голдар !Ойындар !Голдар !Ойындар !Голдар !Ойындар !Голдар !Ойындар !Голдар |- |rowspan="15" valign=top|'''[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]''' |[[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13]] |6||2||0||0||0||0||3||1||0||0||9||3 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12]] |18||5||6||1||4||2||0||0||0||0||28||8 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] |21||4||1||0||0||0||2||4||0||0||24||8 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2009/2010|2009/10]] |33||9||2||1||1||0||13||2||0||0||49||12 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2008/2009|2008/09]] |29||16||2||1||0||0||9||7||0||0||40||24 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2007/2008|2007/08]] |34||11||3||3||2||1||13||6||0||0||52||21 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2006/2007|2006/07]] |36||7||1||0||1||1||12||3||1||0||51||11 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2005/2006|2005/06]] |32||10||6||4||1||1||12||7||2||1||53||23 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2004/2005|2004/05]] |30||7||0||0||3||2||10||4||0||0||43||13 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2003/2004|2003/04]] |34||4||3||0||2||0||8||2||0||0||47||6 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2002/2003|2002/03]] |34||5||2||0||6||2||11||0||1||0||54||7 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2001/2002|2001/02]] |28||3||2||0||0||0||15||1||0||0||45||4 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 2000/2001|2000/01]] |33||7||4||1||4||0||9||2||0||0||50||10 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 1999/2000|1999/00]] |29||1||2||0||0||0||0||0||0||0||31||1 |- |[[Футболдан Англия чемпионаты 1998/1999|1998/99]] |12||0||0||0||1||0||0||0||0||0||13||0 |- ! align=left style="background:beige"|Барлығы ! align=left style="background:beige" colspan="1" | ! align=left style="background:beige"| 409 ! align=left style="background:beige"| 91 ! align=left style="background:beige"| 34 ! align=left style="background:beige"| 11 ! align=left style="background:beige"| 24 ! align=left style="background:beige"| 10 ! align=left style="background:beige"| 117 ! align=left style="background:beige"| 39 ! align=left style="background:beige"| 4 ! align=left style="background:beige"| 1 ! align=left style="background:beige"| 588 ! align=left style="background:beige"| 152 |- |} == Дереккөздер == <references/> == Сілтемелер == * [http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/gerrard/ Профиль ФК «Ливерпуль» ресми сайтында] {{ref-en}} * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=305 Профиль LFCHistory.net сайтында] {{ref-en}} * [http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/g/gerrard_42671.stm Профиль BBC Spor сайтындаt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905123557/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/g/gerrard_42671.stm |date=2007-09-05 }} {{ref-en}} * [http://www.liverpoolfc.ru/player.php?id=14 Профиль LiverpoolFC.ru сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015123753/http://liverpoolfc.ru/player.php?id=14 |date=2009-10-15 }} {{ref-ru}} * [http://www.liverpool-live.com/?p=448 Мансап Liverpool-Live.com сайтында]{{Deadlink|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}} * [http://www.liverbird.ru/player/50 Профиль Liverbird.ru сайтында] {{ref-ru}} * [http://www.football-stat.homeip.net/site/players/player.php?p=13 Статистика football-stat.homeip.net сайтында]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}} [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Англия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Рейнджерс ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Лос-Анжелес Гэлакси ФК ойыншылары]] 1ceywgpb73tjrmwq7smj9rgbky2z0o2 Хави 0 24463 3631362 3346001 2026-07-18T07:12:19Z 1nter pares 146705 3631362 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Хави |толық аты = Хавьер Эрнандес Креус |лақап аты = |сурет = Xavi press conference Al-Sadd Persepolis 13990705001215637367566728485057.jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 25.01.1980 |туған жері = [[Террасса]], [[Испания]] |азаматтығы = {{flagicon|Spain|1947}} [[Испания]] |бойы = 170 [[сантиметр|см]] |салмағы = 68 [[килограмм|кг]] |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] |қызметі = ''бас бапкер'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1991—1997|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1997—2015|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|526 (67) |2015—2019|{{ту|Катар}} [[Әл-Садд (футбол клубы)|Әл-Садд]]|82 (21)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000—2014|{{ту|Испания}} [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]|113 (13)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2019—2021|{{ту|Катар}} [[Әл-Садд (футбол клубы)|Әл-Садд]]| |2021—2024|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]| }}}} '''Хавьер «Хави» Эрнандес Креус''' (кейде '''Чави''' болып айтылады) — испандық [[футбол]]шы, футбол жаттықтырушысы. 1980 жылы 25 қаңтарда [[Испания]]ның [[Террасса]] қаласында дүниеге келген. Орталық алаңның қожайыны «таза каталондықты» жасыл майданда айырып алу оңай: допқа иелік етуде аса ұқыпты, жоғары техникалы әрі еңбекқор Хави қазіргі әлемдік [[футбол]]да аса күшті ойыншылардың қатарында. == Мансабы == === Клубтық мансабы === Барлық футболшылық кәсібін «[[Камп Ноу|Ноу Кампта]]<nowiki/>» өткізген Хави «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» құрамында 11 жасынан бастап өнер көрсетіп келеді. Каталондықтардың алғашқыда жастар, одан соң қосалқы құрам командасы бағытындағы жолдан тез өтіп, Хорхе Гонсальво басқаруындағы «Барселона Б» командасының негізгі ойыншылардың біріне айналды. Онда да жоғары сапалы футбол көрсетіп, тұңғыш рет 1998 жылы 19 тамызда бас команда құрамынан көрінеді. «Барселонаның» негізгі құрамындағы өзінің алғашқы маусымында «[[Мальорка (футбол клубы)|Мальоркаға]]<nowiki/>» қарсы Испания Суперкубогы үшін кездесуде Хавьер Эрнандес тұңғыш мергендігімен танылды. [[Луи ван Галь|Луи ван Гааль]] тұсында Хави орталық алаңның негізгі ойыншысы болды. Бапкерлер ауысып тұрғанымен, Хави үнемі «Барселонаның» негізгі құрамынан орын алатын. Оның тұсында каталондықтар 5 бапкер ауыстырып үлгерді: [[Луи ван Галь|Луи ван Гааль]], Карлес Рексач, Радомир Антич, [[Франк Райкаард]] және [[Хосеп Гвардиола]]. Осыдан сәл уақыт алдында Хави «Барса» үшін өткізген ойындар саны бойынша Каталонияның аңызға айналған ойыншысы «Пеп» Гвардиоланың көрсеткішімен теңесті – 384 ойын. Бұл нәтижеге ол 9 жыл, 3 ай уақыт ішінде қол жеткізді. Қазіргі Еуропа Чемпиондары Кубогының иегерлері үшін өткізген ойындар саны бойынша Эрнандес тек 7 ойыншыны ғана алдына салады: Мигели, Рексач, Амор, Субисаррета, Сегарра Рифе, Алесанко мен Асенси. 2010 жылы 9 мауссымда "Барселонамен" келісім шартын тағы бес жылға ұзартты. 2011 жылы 10 желтоқсанда "Барселона" сапындағы 600-ші ойынын өткізді. 2015 жылы "Барселонадағы" карьерасын аяқтады. Соңғы кездесуін 6 маусымда [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2015|УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында]] "Ювентуске" қарсы өткізді, Хавидің бұл еуротурнирлердегі 151-ші ойыны еді. 2015-19 жылдары Катардың "[[Әл-Садд (футбол клубы)|Әл-Садд]]" клубында ойнады. Карьерасын аяқтаған соң осы клубтың бас жаттықтырушысы боп тағайындалды. ===Ұлттық құрамада=== Испания құрама командасында Хави Эрнандес алғашқы ойнын 2000 жылы 15 қарашада [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Голландия құрамасымен]] өткізеді. Сол кезден бастап жартылай қорғаушы құрамаға тұрақты түрде шақыртылып отырады. Испания бас командасымен оның қарым-қатынасы әр кезде де бір қалыпты болды десек, қателесеміз. Оның отансүйгіштігі жайында мадридтік қауымның күдікті кездері болған еді. «Маған осындай жала жабу үлкен қателік. Мен «Барса» ойыншысымын, мен каталондықпын және мен Испания құрамасының намысын қорғап келемін. Маған және Пуйольге, сендер құрама сапында бар күшін сала ойнамайсыңдар дейді, бірақ біз ондай пікірдің қате екендігін бір емес, бірнеше рет дәлелдедік деп санаймын», - дейді жартылай қорғаушы. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы Әлем чемпионаты]] қарсаңында Хавьер жарақат алғанына байланысты оған әлемдік форумға бармау қаупі төнді. Бірақ, жазға дейін жарақатынан айығып, [[Луис Арагонес]] ұлттық команда құрамына енгізеді. Турнир барысында командалас достарына дәл пастар бергендігімен испандықтар үшін өзінің маңыздылығын танытты. [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украинамен]] өткен алғашқы кездесуде Эрнандес үздік ойыншы болып танылды. Алманияда ол командасының барлық ойындарына қатысып, өкінішке орай, сол турнирдегі «Қызыл Фурияның» жолын 1/8 финалда [[Зинедин Зидан]] бастаған [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]] бөгейді. Ал, екі жылдан соң [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуро-2008]] финалдық турнирінде Испания өзіне лайықты қарсылас кездестірместен, Еуропа чемпионы атанады. Ал, Хавидің Аустрия мен Швейцарияда өткен доданың үздік футболышысы болып танылғаны бәрімізге мәлім. Ал, [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылы Оңтүстік Африкада]] бәрінен оза шығып, әлем чемпионы атанған Испанияның Хави бастаған орталық шебі, шынымен, керемет өнер көрсетті. 2012 жылы Хави Еуропа чемпионы атанды. 2014 жылғы әлем чемпионатындағы сәтсіздіктен соң құрамадағы карьерасын аяқтады. == Жетістіктері == === Командалық === '''«Барселона»''' * Испания чемпионы '''(8)''': 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15 * Испания кубогы '''(3)''': 2008/09, 2011/12, 2014/15 * Испания суперкубогы '''(6)''': 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013 * Чемпиондар Лигасы '''(4)''': 2005/06, 2008/09, 2010/11, 2014/15 * УЕФА суперкубогы '''(2)''': 2009, 2011 * Клубтар әлем чемпионаты '''(2)''': 2009, 2011 '''«Әл-Садд»''' * Катар чемпионы: 2018/19 * Катар ханзадасы мұрагерінің кубогы: 2017 '''Испания''' * Әлем чемпионы: 2010 * Еуропа чемпионы '''(2)''': 2008, 2012 * Жастар арасындағы әлем чемпионы: 1999 === Жеке === * Еуропа чемпионатының үздік ойыншысы: 2008 * Жылдың үздік плеймейкері '''(4)''': 2008, 2009, 2010, 2011 * Испания чемпионатының үздік жартылай қорғаушысы: 2008/2009 * Чемпиондар Лигасының үздік жартылай қорғаушысы: 2008/09 * Чемпиондар лигасы финалының үздік ойыншысы: 2008/09 * УЕФА-ның үздік жартылай қорғаушысы: 2008/09 * Испания чемпионатының үздік асистенті: 2009/10 * Әлемнің үшінші футболшысы '''(2)''': 2010, 2011 {{wikify}} [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] {{Stub}} [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары]] [[Санат:Испания футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Әл-Садд ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары]] 0ovg15o94o27gghh58xjxp15ec6mgjk Дидье Дрогба 0 32231 3631445 3415830 2026-07-18T11:39:37Z 1nter pares 146705 3631445 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дидье Дрогба |толық аты = Дидье Ив Дрогба Тебили |лақап аты = Тито, Піл, ДД, Дахи Зоко, Көсем, Дрогбадабум, Дрогбазука, Арыстан ұстай алмайтын жалғыз қарақұйрық (La seule gazelle qu un lion n attrape pas)<ref>[http://www.sports.ru/tribuna/blogs/premierleaguemagazine/136042.html League Champions. 6 тур. La seule gazelle qu′un lion n′attrape pas] {{ref-en}}</ref> |сурет = Drogba 123.jpg |сурет ені = 250px |атауы = |туған күні = 3.11.1978 |туған жері = [[Абиджан]], [[Кот-д’Ивуар]] |азаматтығы = {{flagicon|Côte d'Ivoire}} [[Кот-д’Ивуар]] |бойы = 189 [[сантиметр|см]] |салмағы = 91 [[килограмм|кг]] |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1996—1997|{{flagicon|France}} Левалуа| |1997—1998|{{flagicon|France}} [[Ле-Ман (футбол клубы)|Ле-Ман]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1998—2002|{{flagicon|France}} [[Ле-Ман (футбол клубы)|Ле-Ман]]|62 (12) |2002—2003|{{flagicon|France}} [[Генгам (футбол клубы)|Генгам]]|45 (20) |2003—2004|{{flagicon|France}} [[Олимпик Марсель|Марсель]]|35 (19) |2004—2012|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|226 (100) |2012|{{flagicon|China}} [[Шанхай Гринлэнд Шеньхуа|Шанхай Шэньхуа]]|11 (8) |2013—2014|{{flagicon|Түркия}} [[Галатасарай]]|32 (13) |2014|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| ? (?) |2015|{{flagicon|Canada}} [[Клёб де Фут Монреаль|Монреаль Импакт]]|}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2001—2016|{{футбол|Кот-д’Ивуар}} |81 (54)}} }} '''Дидье Ив Дрогба Тебили''' ({{lang-fr|Didier Yves Drogba Tébily}}, 1978 жылы 11 наурыз, [[Абиджан]] қаласы) - [[Кот-д’Ивуар]]лық футболшы, шабуылшы. Қазіргі таңда малий ұлтынан қыз алған Дрогбаның өзінен аумай қалған 3 баласы бар. Қайырымдылық жұмыстарын көп жүргізіп, басқа футболшыларға үлгі болған «Тито» [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның «Қайырымдылық» елшісі атанған<ref>[http://www.championat.com/football/news-1111814-drogba---pervyj-afrikanskij-igrok-zabivshij-100-mjachej-v-premer-lige.html Дрогба — первый африканский игрок, забивший 100 мячей в премьер-лиге] {{ref-ru}}</ref>. == Мансабы == === Футболшы болып қалыптасуы === 5 жасында Францияға ағасының қолына көшіп барады. Ол кезде ағасы [[Мишель Гоба]] тәжірибелі футболшы болатын. Бірақ, 3 жылдан кейін ата-анасын сағынған бала Дидье қайтадан өз еліне қайтады. Бала күнінде Дрогбаның анасы оны Югославия президенті Иосип Титоның құрметіне арнап «Тито» деп атайтын. Еліне оралған соң, ол Отанында көп тұрақтай алмайды. Ата-анасы елдегі жұмыссыздыққа байланысты жеп отырған нандарынан айырылып, қайтадан Франциядағы туысқандарының қасына баруға мәжбүр болады. Алғашында [[Франция]]ның [[Ванн]] қаласында тұрып, кейіннен Париж маңындағы Энтони қалашығына тұрақтайды. Сол жердегі жергілікті клубта «Тито» алашқы ойындарын өткізіп жүреді. Алғашында ол оң қапталдағы қорғаушы позициясында ойнап жүреді. Уақыт өте келе ағасының (Мишель Гоба) кеңесімен орталық шабуылшы рөлін атқаруға көшеді. Энтони қалашығындағы клубта жақсы өнер көрсеткеннен кейін, оны жартылайкәсіби клуб-«Левалуаға» шақырту алады. Біраз уақыт өткеннен кейін клуб бапкері Жак Лонкардың көңілінен шықпай қалады. Мектепті жарытып оқымай, әрең тәмәмдаған ержеткен «Көсем» Парижден Ле-Манға көшіп, сондағы колледжде бухгалтер мамандығы бойынша білім алады. Сондай-ақ, [[Ле-Ман ФК|«Ле-Ман]]» жастар клубында өнер көрсетіп жүреді. Алғашқы 2 жылында ол көптеген жарақаттар алып, ауыр жаттығу сындарынан өтеді<ref>[http://www.didierdrogba.com/en/biographie/formation.asp My training] {{ref-en}}</ref>.. Сол кездегі «Ле-Ман» клубының бас бапкері Марк Вестерлопп:« Дрогба күнделікті футбол ойнауды жүйелі түрде үйренуі үшін бақандай 4 жыл кетті. Оның үстіне жанұясындағы ауыр тұрмысқа байланысты ол көбінесе қосымша жұмыс істеді. Тек есейгеннен соң кәсіби футболшыға айналды»-деген екен. 21 жасқа келген «Піл» енді футболға шынымен-ақ ден қоюға ұйғарады. өйткені бұдан кейін оның кәсіби футболшыға айналуы екіталай еді. Оны Дрогбаның өзі де іштей сезетін. Осындай ауыр жаттығулардың нәтижесіен кейін, Дахи Зоко «Ле-Манның» негізгі құрамына енеді. 1999 жылы алғаш рет кәсіби келісім-шартқа отырады. Аталмыш клубтағы бірінші маусымда 30 ойын өткізіп, қарсыластарының қақпасын 7 мәрте мазалайды. Екінші маусымында оның орнын Даниель Кузен басады. Алғашында жарақаты үшін ауыстырылған ойыншы, кейіннен Дидьеден де жақсы ойнап негізгі құрамда маусым аяқталғанша тұрақтап қалады. Келесі маусымда ол қайтадан негізгі құрамнан орын алып, 21 ойын өткізіп, 5 гол салады. === «Генгам» клубы === 2002 жылы қыста «Генгам» клубы ивуарлықты 80 мың фунт. стерлинге сатып алады. Клубта өткізген алғашқы маусымында 11 рет алаңға шығып, 3-ақ гол ұрады. Дегенмен, маусым аяғында клубтың 1 Лигада сақталып қалуына өз септігін тигізеді. Өзін шебер футболшы ретінде осы клубта кеңінен танытып, [[«Генгам]]ның» 1 Лигада 7-ші орынмен аяқтауына үлесін қосады. Сол клубта жасындай жарқылдаған тағы да Францияның болашақ жұлдызы [[Флоран Малуда]] алаңда «Пілмен» тез тіл табысып, бір-біріне голдық пастар беріп көпшіліктің көңілінен шығатын. Бірақ, мұндай талантты футболшылар ортаңқол яки төмен клубтарда көп тұрақтамайтын. Кез-келген мықты футболшының өмірбаянындағыдай, алғашында төмен клубтарда доп теуіп, кейіннен үлкен топ-клубтарға ауысу-заңдылық. Сол мықты футболшы-Дрогба да марсельдік «Олимпикпен» 4 жылдық келісім-шартқа отырып, 3.3 млн фунтқа кете барады<ref>[http://www.sport-express.ru/newspaper/2003-07-01/2_1/ Сычева ждет конкуренция за место в составе «Марселя»] {{ref-ru}}</ref>. Әрине қуана-қуана! === «Марсель» === [[«Марсель]]дің» бас бапкері [[Ален Перрен]] «Титоны» бірден негізгі құрамға алады. Бірінші маусымның өткізген 55 ойынында 32(!) гол салады. «Марсель» сапында ол УЕФА кубогінде өнер көрсетіп, жартылай финалда «Ньюкаслдың» қақпасына екі гол ұрып, командасын финалға деін жеткізеді. Бірақ, финалда «Валенсиядан» жеңіліп қалады. Маусым аяқталған соң, ол Фрунцияның үздік футболшысы атағына ие болады. Ал Чемпиондар Лигасының аясында «Портуға» қарсы өткізген ойында қарсылас команданың бас бапкері ол кездері әлемге әлі таныла қоймаған жас [[Жозе Моуринью]] бір сұхбатында:«Егер де менің клубыма ойыншы керек болса, мен бірінші ретте Дрогбаны өзіме алатын едім»-деп мәлімдейді. Сол жылы маусым аяқталысымен Дрогба [[Еуропа]] нарығындағы үлкен аукционға түседі. Көптеген клубтар оны өзіне алғысы келеді. «Челсиге» су жаңа бапкер Моуриньо келісімен «Пілді» өз қосынына алады. 2004 жылдың шілде айында Диьде Дрогба өзінің екінші Отаны Францияны тастап, бақыт кемесіне отырып, лондондық «Челсиге» жүзіп кете барады. === «Челси» === Дрогба өзінің бір сұхбатында:«Маған салса, жүрек қалауымен мен [[Марсель|«Марсельде»]] қалар едім. Мені «Челсиге» ауысуыма ешкім мәжбүрлеген жоқ. Кейде маңызды келісім-шарттардан бас тартуға болмайды. Бірақ, мені жақын танитын достарым біледі, мен аталмыш клубқа ақша үшін бара жатқан жоқпын. Жозе Моуриьо мені өзінің қосынында көргісі келеді. Оның үстіне Кежман, Муту, Роббен және Макалеле сынды танымал ойыншылардың қасында доп теуіп, жаттығу мен үшін нағыз футболшы болуыма көп септігін тигізеді деп ойлаймын»-деп ағынан жарылды «қара маржан». 2005 жылғы маусымда ивуарлық Англия Суперкубогінде және премьер-лигада маңызды голдар салып, «Челси» сол жылы тұңғыш рет Англия чемпионы атанады. Келесі жылы Дидье тағы да «ақсүйектердің» премьер-лигада бірінші орын алуына көмегін тигізіп, чемпион атанады. === Кот-д` Иуардың Ұлттық құрамасы === Сол жылы ол Кот-д` Иуардың капитаны болып сайланады. Ұлттық құрамада да керемет ойын өрнегімен командасын алға жетелеумен болады. Сөйтіп, Африканың үздік ойыншысы атағына қол жеткізеді. 2007/10 жылдары «Қара маржан» Англия чемпионатында үздік шабуылшы болады. «Аристократтардың» сүйікті әрі тұрақты ойыншысы, Лондондағы мың қыздың арманына айналған «Пілдің» қазіргі таңдағы басты арманы Чемпиондар Лигасының трофейін басына көтеру! Ол мүмкін де. == Дереккөздер == <references/> == Сілтемелер == {{commonscat|Didier Drogba|Дидье Дрогба}} * [http://www.didierdrogba.com/ Ресми сайты] {{ref-en}} * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=1684 Статистика National Football Teams сайта] {{ref-en}} * [http://www.chelsea-fc.ru/football/squad/dide_drogba.html "Челси" сайта профиль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128211750/http://www.chelsea-fc.ru/football/squad/dide_drogba.html |date=2011-11-28 }} {{ref-ru}} [[Санат:Кот-д’Ивуар футболшылары]] [[Санат:Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Галатасарай ФК ойыншылары]] [[Санат:Генгам ФК ойыншылары]] klpgvqnr5en4uxgipzn8pzzdc8q1my0 Самюэль Это’о 0 38507 3631375 3146305 2026-07-18T07:18:09Z 1nter pares 146705 3631375 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Самюэль Это’о |толық аты = Самюэль Это’о Фис<ref>[http://encyclopedie_universelle.fracademic.com/43905/fils Encyclopédie Universelle — Fils]</ref><ref>[http://www.mk.ru/sport/article/2011/08/22/616520-gertsog-anzhiyskiy.html Герцог «Анжийский»]</ref><ref>[http://www.cup2002.ru/1835.shtml ӘЧ-2002 Камерун]</ref><ref>[http://kp.ua/daily/240710/236791/ ]</ref> |сурет = Samuel 2011.jpg |сурет ені = 220px |туған күні=10.03.1981 |туған жері =Дуала, [[Камерун]] |азаматтығы = {{ту|Камерун}} |бойы = 180 |салмағы = 78 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = |номері = 81 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1991—1995|{{Flagicon|Камерун}} Каджи Спортс Академи|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1997—2000|{{Flagicon|Испания}} [[Реал Мадрид]]|3 (0) |1997—1998|{{аренда}}{{Flagicon|Испания|20px}} [[Леганес (футбол клубы)|Леганес]]|28 (3) |1999|{{аренда}}{{Flagicon|Испания|20px}} [[Эспаньол]]|0 (0) |2000|{{аренда}}{{Flagicon|Испания|20px}} [[Мальорка (футбол клубы)|Мальорка]]|13 (6) |2000—2004|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Мальорка (футбол клубы)|Мальорка]]|120 (48) |2004—2009|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|145 (108) |2009—2011|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|67 (33) |2011—2013|{{Flagicon|Ресей|20px}} [[Анжи]]|53 (25) |2013—2014|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|21 (9) |2014—2015|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]|14 (3) |2015|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Сампдория]]|18 (2) |2015—2018|{{Flagicon|Түркия|20px}} [[Антальяспор]]|76 (44) |2018|{{Flagicon|Түркия|20px}} [[Коньяспор]]|13 (6) |2019|{{Flagicon|Катар}} Катар СК|17 (6)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000|{{Flagicon|Камерун|20px}} Камерун (олимп.)|6 (1) |1996—2014|{{футбол|Камерун}} |118 (56)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2015—2016|{{Flagicon|Түркия|20px}} [[Антальяспор]]| }} }} '''Самуэль Это’О Филс''' - камерундық футболшы. 1981 жылы 10 наурызда [[Камерун]]ның [[Нконе]] деген жерінде дүниеге келген == Мансабы == Физикалық тұрғыда да, техникалық сауаттылығымен де ерекше көрінген камерундық футболшы [[Еуропа]]ға 16 жасында келген болатын. Сол кезде оған қызығушылық білдірген [[мадрид]]тік «[[Реал Мадрид|Реал»]] келісім-шарт ұсынады. 1997/98 маусымында испандық екінші дивизион клубы «Леганьеске» жалға берілген Самуэль бір жылдан соң Мадридке қайтып келеді. === Франция-98 === Он жеті жастан сәл ғана асқан Это’О Камерун құрамасымен бірге [[Франция]]ның жасыл алаңдарында өткен 1998 жылғы [[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем Чемпионатына]] қатысып, сол турнирде өнер көрсеткен ең жас футболшы атанды. [[Италия]] құрамасына қарсы топтық кезеңнің кездесуінде ойыншы алмасудан кейін алаңға шығып, мундиальде ойнау құрметіне тұңғыш рет ие болады. Тез арада ол өзінің туған елінің құрамасының негізгі құрамында беки түседі де, 2000 жылы [[Африка]] Кубогының жеңімпазы атанады. Одан бөлек, Самуэль сол жылы Сидней Олимпиялық ойындарының алтын медальдарын ұтып алады. Екі жыл өтісімен Камерун Африкадағы жетістіктерін қайталайды. === «Корольдік клубтан» «Мальоркаға» === Құрамалар деңгейінде камерундық шабуылшының сөзсіз жетістіктеріне қарама-қайшы, оның «Корольдік клубтағы» халі мәз емес еді. Африкалық футболшы «Реал» сапында Чемпиондар Лигасының үш ойнында ғана алаңға шығып, ақыры 1999 жылы «Мальоркаға» ауысады. Болеар аралдары клубы Самуэльдің өнеріне тәнті болғаны соншалық, бастапқыда жалға алынған ойыншының иелену құқықтарының жартысын «Реалдан» сатып алады. «[[Мальорка (футбол клубы)|Мальорка]]<nowiki/>» бұл әріптестіктің бар пайдасын бірден көре бастады. Аралдықтардың құрамында болған уақытында камерундік 133 кездесу өткізіп, 54 доп соқты. Бұл клубтың үздік көрсеткішін танытады. Ал, «Мальорка» испан примерасындағы азулы қарсыластарына тегеурінді қарсылас атанып, 2003 Король Кубогының иесі атанады. Кубоктың ақтық кездесуінде Самуэль Это’О «Рекреативо» қақпасына үш бірдей доп соғып хет-трикке қол жеткізеді. === "Барселонада" === 2004 жылы маусым қорытындылары бойынша Африканың үздік футболшысы атанған камерундық шабуылшы сол жылдың 12 тамызында 24 млн. еуроға каталондық «Барселонаға» ауысады. Осы шақтан Это’Оның әлемдік алдынғы қатарлы ойыншылардың тізімінен көрінуі бастау алады. 29 тамызда Сантандердің «Расингіне» қарсы ойында тұңғыш рет «Барселона» жейдесін киген Самуэль клубтағы бірінші камерундық болды. Алғашқы маусымында-ақ 25 гол межесін бағындырған ойыншы сол нәтижелілігін төмендеткен жоқ. Ал, 50 доп деңгейі оған 67-ақ кездесуде бағынды. Мұндай тамаша өнер көрсетулер елеусіз қалуы мүмкін емес еді. Оның қатарынан екі мәрте 2005, 2006 жылдары Африканың үздігі мен 2005 жылы [[ФИФА]] нұсқасы бойынша әлемнің үшінші футболшысы болып атануы лайықты баға есебінде болды. 2005/06 маусымда 26 голымен Ла Лиганың үздік сұрмергені ретінде Самуэль Пичичи Жүлдесінің жеңімпазы құрметіне ие болады. Ал, «Стад де Франста» Чемпиондар Лигасының финалындағы оның лондондық «Арсеналға» соққан добы есепті теңестіріп, командасына жеңіске деген сенімін ұялатады. === «Интерде» === Бүгінде каталондықтар сапында 200 ойын ойнап, 130 гол соғып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона»мен]] барлық асуларды бағындырған Самуэль Это’O миландық «Интерде» 2009/10 маусымда тағы бір треблге қол жеткізді: Италия кубогын, Италия чемпионатын және УЕФА Чемпиондар Лигасын ұтып алды. === Кейінгі жылдарда === Кейін тағы "Анжи", "Сампдория", "Челси", "Эвертон", "Антальяспор" клубтарында доп теуіп, 2018 жылы қаңтарда "Коньянспор" клубына ауысты. == Жетістіктері == <big>'''Командалық'''</big> «'''Мальорка'''» * Испания кубогы ('''1'''): 2003 «'''Барселона'''» * Испания чемпионы ('''3'''): 2004/05, 2005/06, 2008/09 * Испания кубогы ('''1'''): 2008/09 * Испания суперкубогы ('''2'''): 2005, 2006 * Чемпиондар Лигасы ('''2'''): 2005/06, 2008/09 «'''Интернационале'''» * Италия чемпионы ('''1'''): 2009/10 * Италия кубогы ('''2'''): 2009/10, 2010/11 * Италия суперкубогы ('''1'''): 2010 * Чемпиондар Лигасы ('''1'''): 2009/10 * Клубтар әлем чемпионаты ('''1'''): 2010 '''Камерун''' * Африка чемпионы ('''2'''): 2000, 2002 * Олимпиада чемпионы ('''1'''): 2000 <big>'''Жеке'''</big> * Африканың үздік жас ойыншысы ('''1'''): 2000 * Африканың жыл футболшысы ('''4'''): 2003, 2004, 2005, 2010 * Испания чемпионатының сұрмергені ('''1'''): 2005/06 (26 гол) * Африка ұлттары кубогының үздік мергені ('''2'''): 2006 (5 гол), 2008 (5 гол) * «Golden Foot»: 2015 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Football-bio-stub}} {{уики}} {{Мәліметті жаңалау керек}} [[Санат:Камерун футболшылары]] [[Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Мальорка ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Анжи ФК ойыншылары]] [[Санат:Эвертон ФК ойыншылары]] [[Санат:Сампдория ФК ойыншылары]] [[Санат:Катар СК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Африка чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Камерун Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 5hwvsgt9easryu52uh5iqunspgunih8 Паоло Мальдини 0 38968 3631346 2983393 2026-07-18T07:06:57Z 1nter pares 146705 3631346 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Паоло Мальдини |толық аты = Паоло Чезаре Мальдини |лақап аты = |сурет = PaoloMaldini.jpg |сурет ені = 260px |атауы = |туған күні = 26.6.1968 |туған жері = [[Милан]], [[Италия]] |азаматтығы = {{flagicon|Italy}} [[Италия]] |бойы = 186 см |салмағы = |позиция = [[қорғаушы]] |қазіргі клуб = ''футбол карьерасы бітірдi'' |номері = |клубтары = {{футбол карьерасы |1984—2009|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|647 (30) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1988—2002|{{flagicon|Italy}} [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]|126 (7) }} }} '''Паоло Чезаре Мальдини''' ([[26 маусым]] [[1968 жыл]], [[Милан]]) — аты аңызға айналған итальян футболшысы. [[Италия]] құрамасы мен «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]» футбол клубының көп жылдан бергі капитаны болған ойыншы. Футболшы әрі жаттықтырушы [[Чезаре Мальдини]]дің ұлы. == Мансабы == Балалық шағында әкесі секілді "[[Милан (футбол клубы)|Миланның]]" футболшысы болуды армандады. Ол арманына балалық шағында-ақ қол жеткізді, 1985 жылға дейін "Миланның" жастар командасының мүшесі болды. 1985 жылы 20 өаңтарда 16 жасында "[[Удинезе|Удинезеге]]" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Осылайша [[Футболдан Италия чемпионаты|А сериясындағы]] ең жас ойыншы боп тарихта қалды, ол рекорд осы күнге дейін өзгерген жоқ<ref>http://www.championat.com/football/article-29056-obmanuvshij-vremja.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107113959/https://www.championat.com/football/article-29056-obmanuvshij-vremja.html |date=2017-11-07 }}</ref>. Келесі жылы-ақ негізгі құрамға берік орнығып үлгерді, Мальдинидің "Миландағы" карьерасы 2009 жылға дейін жалғасты. 1997-2009 жылы клубтың капитаны боп алаңға шығып жүрді. 2009 жылы 31 мамырда сырт алаңда "[[Фиорентина|Фиорентинаға]]" қарсы ойында футболшылық карьерасындағы соңғы ойынын өткізді<ref>http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Milan/Primo_Piano/2009/05/31/Maldini%20tutte%20le%20partite.pdf</ref>. 2011 жылы қаңтар айында клуб тарапынан оған маусым соңына дейін жарақат алған қорғаушылардың орнына клубта ойнауға ұсыныс түсті, бірақ отбасымен ақылдаса келе Мальдини бас тартты. Мальдинидің құрметіне клубтағы 3-нөмірлі жейде мәңгі бекітілді, бірақ Мальдинидің ұлдары клубта ойнай қалса, соларға берілетін болды. [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] тұңғыш ойынын 1988 жылы наурыз айында [[Югославия Ұлттық футбол құрамасы|Югославияға]] қарсы өткізді. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы әлем чемпионатына]] қатысты да, турнир біткен соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды. 2019 жылы жазда "Миланның" клубтық директоры боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Командалық === '''«Милан»''' * Италия чемпионы (7): 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1998/99, 2003/04 * Италия кубогы: 2002/03 * Италия суперкубогы (5): 1988, 1992, 1993, 1994, 2004 * Чемпиондар лигасы (5): 1988/89, 1989/90, 1993/94, 2002/03, 2006/07 * УЕФА суперкубогы (5): 1989, 1990, 1994, 2003, 2007 * Клубтар әлем чемпионаты: 2007 * Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990 '''Италия''' * ЕУРО-1988 қола жүлдегері * ӘЧ-1990 қола жүлдегері * ӘЧ-1994 күміс жүлдегері * ЕУРО-2000 күміс жүлдегері === Жеке === * Мыңнан аса ресми матчта ойнады * Италия чемпионатында 647 матчта алаңға шықты (рекорд)<ref>http://books.google.com/books?id=HcbcDgAAQBAJ&pg=PA192</ref>. * Чемпиондар лигасының финалындағы ең жылдам голдың авторы (2005 жылы "Ливерпульдің қақпасына, 52-секунд) * ФИФА 100 тізіміне енген * Италия футболының құрмет залына енген : 2012 * Барлық уақыттағы символикалық құрамаға енген. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сiлтемелер == * [http://acmilan.ucoz.net/forum/3-12-1 Омiрбаян] * [http://www.acmilan.com/LM_Actor.aspx?idSquadra=3&idStagione=14&idPersona=5&name=Maldini%20Paolo Статистика] {{ref-it}} * [http://news.sportbox.ru//NewsStorage/20080217_futbol_maldini_mecht Профиль sportbox.ru сайтада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217202330/http://news.sportbox.ru/NewsStorage/20080217_futbol_maldini_mecht |date=2008-02-17 }} {{commons|Category:Paolo Maldini}} [[Санат:26 маусымда туғандар]] [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] gl3mbwoyfqnxfr8lsdgz12f80ym78lt 3631347 3631346 2026-07-18T07:07:15Z 1nter pares 146705 3631347 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Паоло Мальдини |толық аты = Паоло Чезаре Мальдини |лақап аты = |сурет = PaoloMaldini.jpg |сурет ені = 260px |атауы = |туған күні = 26.6.1968 |туған жері = [[Милан]], [[Италия]] |азаматтығы = {{flagicon|Italy}} [[Италия]] |бойы = 186 см |салмағы = |позиция = [[қорғаушы]] |қазіргі клуб = ''футбол карьерасы бітірдi'' |номері = |клубтары = {{футбол карьерасы |1984—2009|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|647 (30) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1988—2002|{{flagicon|Italy}} [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]|126 (7) }} }} '''Паоло Чезаре Мальдини''' ([[26 маусым]] [[1968 жыл]], [[Милан]]) — аты аңызға айналған итальян футболшысы. [[Италия]] құрамасы мен «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]» футбол клубының көп жылдан бергі капитаны болған ойыншы. Футболшы әрі жаттықтырушы [[Чезаре Мальдини]]дің ұлы. == Мансабы == Балалық шағында әкесі секілді "[[Милан (футбол клубы)|Миланның]]" футболшысы болуды армандады. Ол арманына балалық шағында-ақ қол жеткізді, 1985 жылға дейін "Миланның" жастар командасының мүшесі болды. 1985 жылы 20 қаңтарда 16 жасында "[[Удинезе|Удинезеге]]" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Осылайша [[Футболдан Италия чемпионаты|А сериясындағы]] ең жас ойыншы боп тарихта қалды, ол рекорд осы күнге дейін өзгерген жоқ<ref>http://www.championat.com/football/article-29056-obmanuvshij-vremja.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107113959/https://www.championat.com/football/article-29056-obmanuvshij-vremja.html |date=2017-11-07 }}</ref>. Келесі жылы-ақ негізгі құрамға берік орнығып үлгерді, Мальдинидің "Миландағы" карьерасы 2009 жылға дейін жалғасты. 1997-2009 жылы клубтың капитаны боп алаңға шығып жүрді. 2009 жылы 31 мамырда сырт алаңда "[[Фиорентина|Фиорентинаға]]" қарсы ойында футболшылық карьерасындағы соңғы ойынын өткізді<ref>http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Milan/Primo_Piano/2009/05/31/Maldini%20tutte%20le%20partite.pdf</ref>. 2011 жылы қаңтар айында клуб тарапынан оған маусым соңына дейін жарақат алған қорғаушылардың орнына клубта ойнауға ұсыныс түсті, бірақ отбасымен ақылдаса келе Мальдини бас тартты. Мальдинидің құрметіне клубтағы 3-нөмірлі жейде мәңгі бекітілді, бірақ Мальдинидің ұлдары клубта ойнай қалса, соларға берілетін болды. [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] тұңғыш ойынын 1988 жылы наурыз айында [[Югославия Ұлттық футбол құрамасы|Югославияға]] қарсы өткізді. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы әлем чемпионатына]] қатысты да, турнир біткен соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды. 2019 жылы жазда "Миланның" клубтық директоры боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Командалық === '''«Милан»''' * Италия чемпионы (7): 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1998/99, 2003/04 * Италия кубогы: 2002/03 * Италия суперкубогы (5): 1988, 1992, 1993, 1994, 2004 * Чемпиондар лигасы (5): 1988/89, 1989/90, 1993/94, 2002/03, 2006/07 * УЕФА суперкубогы (5): 1989, 1990, 1994, 2003, 2007 * Клубтар әлем чемпионаты: 2007 * Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990 '''Италия''' * ЕУРО-1988 қола жүлдегері * ӘЧ-1990 қола жүлдегері * ӘЧ-1994 күміс жүлдегері * ЕУРО-2000 күміс жүлдегері === Жеке === * Мыңнан аса ресми матчта ойнады * Италия чемпионатында 647 матчта алаңға шықты (рекорд)<ref>http://books.google.com/books?id=HcbcDgAAQBAJ&pg=PA192</ref>. * Чемпиондар лигасының финалындағы ең жылдам голдың авторы (2005 жылы "Ливерпульдің қақпасына, 52-секунд) * ФИФА 100 тізіміне енген * Италия футболының құрмет залына енген : 2012 * Барлық уақыттағы символикалық құрамаға енген. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сiлтемелер == * [http://acmilan.ucoz.net/forum/3-12-1 Омiрбаян] * [http://www.acmilan.com/LM_Actor.aspx?idSquadra=3&idStagione=14&idPersona=5&name=Maldini%20Paolo Статистика] {{ref-it}} * [http://news.sportbox.ru//NewsStorage/20080217_futbol_maldini_mecht Профиль sportbox.ru сайтада] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217202330/http://news.sportbox.ru/NewsStorage/20080217_futbol_maldini_mecht |date=2008-02-17 }} {{commons|Category:Paolo Maldini}} [[Санат:26 маусымда туғандар]] [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] juk2rs8ggh095fl091hmbq8j5o18xqx Тьерри Анри 0 38974 3631372 3098779 2026-07-18T07:16:40Z 1nter pares 146705 3631372 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Тьерри Анри |лақап аты = ''Titi, Va Va Voom'' |толық аты = Тьерри Даньель Анри |сурет = Thierry Henry Manchester United vs MLS All Stars (cropped).jpg |сурет ені = 250px |атауы = Тьерри Анри |туған күні = 17.8.1977 |туған жері = [[Лез-Юлис]], [[Эссонна]], [[Франция]] |азаматтығы = {{flagicon|France}} [[Франция]] |бойы = 188 см |салмағы = 83 кг |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = мансабын аяқтады |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1983—1989|{{flagicon|France}} Лез-Юлис| |1989—1990|{{flagicon|France}} Палезо| |1990—1992|{{flagicon|France}} Витри-Шатийон| |1992|{{flagicon|France}} Клерфонтен| |1992—1994|{{flagicon|Франция}} Монако| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1994—1999|{{flagicon|France}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]] |105 (20) |1994—1996|{{flagicon|France}} [[Монако (футбол клубы)|Монако B]]|31 (7) |1999|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]|16 (3) |1999—2007|{{flagicon|England}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|254 (174) |2007—2010|{{flagicon|Spain}} [[Барселона]]|80 (35) |2010—2014|{{flagicon|USA}} [[Нью-Йорк Ред Буллз]]|56 (28) |2012|{{аренда}} {{flagicon|England}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|4 (1)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2015—2016|{{flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал (Лондон)]]|бапкерлер шт |2016—2018|{{Футбол|Бельгия}} |асс |2018—2019|{{flagicon|Франция|20px}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]]| |2019—|{{flagicon|Канада}} Монреаль Импакт|}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1993—1994|{{flagicon|France}} Франция-16|8 (4) |1994—1995|{{flagicon|France}} Франция-16|11 (10) |1995—1996|{{flagicon|France}} Франция-19|9 (5) |1997—1998|{{flagicon|France}} Франция-20|11 (7) |1997—1999|{{flagicon|France}} Франция-21|6 (1) |1997—2010|{{футбол|Франция}} |123 (51)}} }} '''Тьерри Даниель Анри''' ({{lang-fr|Thierry Daniel Henry}}; [[17 тамыз]] [[1977 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3207</ref>, [[Лез-Юлис]], [[Эссонна]], [[Франция]]) — франциялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1998 жылы әлем, 2000 жылы Еуропа чемпионы атанған. == Мансабы == === Клубтық === Анридің әкесі [[Гваделупа|гуаделупалық]], анасы [[Мартиника|мартиникалық]]. Балалық шағында Францияның бірнеше әуесқой клубында және "[[Монако (футбол клубы)|Монаконың]]" фарм-клубында жаттықты. 1994 жылы Франция бірінші лигасындағы тұңғыш ойынын өткізді. "Монаконың" бапкері [[Арсен Венгер]] оны жартылай қорғаныста ұстады. Көп ұзамай футболшының қабілетін байқаған Венгер оны шабуыл шебіне ауыстырды. 1996/97 жылғы маусымды жақсы өткізген (Сол маусымда "Монако" Франция чемпионаты мен кубогында топ жарды) Тьерри Анриге "[[Реал Мадрид]]" скауттарының көзі түсіп, алты жылдық келісім шарт жасасып та қойды. Бірақ ұзамай ол келісім шарттың заңсыз екендігі әшкереленіп, ФИФА Анриге ақшалай айыппұл салды. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатын]] сәтті өткізген соң футболшыны сатып алғысы келетіп топ клубтар көбейіп кетті. Ақыры 1999 жылы қаңтарда клубтан кетіп тынды. Бірақ "[[Ювентус|Ювентуске]]" барған Анри Франциядағы қарқынын жоғалтып алды, жартылай қорғаныста ойнау оған тиімді болмады, маусым соңына дейін үш рет қана гол соқты. Мынадай сәтсіздікттен соң клуб оны трансферге шығарды да, сол жылы тамыз айында бұрынғы бапкері Арсен Венгер жаттықтыратын, 1991 жылдан бері өзінің сүйікті клубына айналған "[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]" ауысты. "Арсеналда" Анри ең жұлдызды шақтарын бастан кешті. Бірнеше маусым бойы үздік мергендер қатарында жүрді, екі рет Англия чемпионы атанды. 2001/02 жылғы маусымда 32 гол соғып, чемпионаттың үздік мергені атанды. 2002 жылы 12 ақпанда клуб сапындағы 100-ші голын "Саутгемптон" қақпасына соқты. Келесі маусымда Анри 32 гол соқты, 23 нәтижелі пас берді. Бірақ клуб Англия чемпионы атана алмады, есесіне Англия кубогында топ жарды. Ал мергендер көшінде [[Руд ван Нистелрой|Руд ван Нистелройдан]] ("[[Манчестер Юнайтед]]") кейін екінші орында қалды. 2003/04 жылғы маусым Анри үшін де, "Арсенал" үшін де сәтті болды: клуб Англия чемпионатында бір рет те жеңілмеді, Ал Анри чемпионатта 30 гол соқты. 2006/07 жылғы маусымның екінші жартысында Анри дерлік ойнамады, жарақаты оған мүмкіндік бермеді. 2007 жылы жазда 2-3 жылдан бері "Анри "Арсеналдан" "Барселонаға" ауысады екен" деп қаулаған әңгімелер шындыққа айналды. 24 млн еуроға каталониялық клубқа ауысты. "Менің кетуім лондондық клуб үшін пайдалы болуы тиіс, командаластарым көбіне өздері қақпаға тебуге ыңғайлы позицияда тұрса да, допты маған беретін, ал ол үнемі пайда әкелмейтін. Енді "Арсенал" басқаша ойнайды және көптеген биіктерді бағындырады деп сенемін" деді Анри трансфері жайлы. "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонада]]" өткізген үш маусымда Анри 35 гол соқты. Алғашқы маусымда 19 гол соғып, клубтастары арасында [[Лионель Месси|Лионель Мессиден]] ғана артта қалды. Кейін өзінен 10 жас кіші [[Педро Родригес|Педро Родригеспен]] негізгі құрамдағы орынға таласу оңайға түспеді. 2009/10 жылғы маусымнан соң клуб футболшымен келісім шартты созған жоқ,нәтижесінде 2010 ылы Оңтүстік Африкада өткен әлем чемпионатынан оралған Анри "Нью-Йорк Ред Буллз" клубымен шарт жасасты. 2012 жылы қаңтар айында "Арсеналмен" қысқа мерзімдік келісім шартқа қол қойды. Клуб Анриді [[Африка Ұлттары Кубогы 2012|Африка Ұлттары кубогына]] қатысуға кеткен Маруан Шамах пен Жервиньюдің орнына ойнату үшін осы қадамға барған еді. "Арсеналдағы" қайта оралғаннан кейінгі алғашқы ойынын 9 қаңтарда Англия кубогында "[[Лидс Юнайтед|Лидске]]" қарсы өткізіп, 78 минутта жеңіс голын соқты. 2012 жылы 17 ақпанда Америкаға қайта оралды. 2014 жылы 16 желтоқсанда карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === Анри төрт бірдей [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]] (1998, 2002, 2006, 2010) қатысты. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатында]] үш рет көзге түсті: үш ретте де топтық кезеңде гол соқты, екі голды [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясына]], бір голды [[ОАР Ұлттық футбол құрамасы|Оңтүстік Африка Республиксына]]. [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатында]] да Анри үш гол соқты, біреуін жартылай финалда [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалия]] қақпасына енгізді. Осы екі турнирде де Франция чемпион атанды. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] бір ғана гол соқты, құрама ширек финалдан аса алмады. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем біріншілігінде]] Анри құраманың жалғыз шабуылшысы ретінде доп тепті, топтық кезеңде бір гол, плей-офф кезеңдерінде бір гол (ширек финалда [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилияның]] қақпасына ойын тағдырын шешкен допты) соқты. Бұл чемпионатта Франция құрамасы күміс жүлдегер атанды. Анри [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|2008 жылғы Еуропа біріншілігінде]] бір ғана гол соқты, бұл құраманың чемпионаттағы жалғыз голы-тұғын. Құрама бұл долы да, 2010 жылғы әлем чемпионатында да топтан шыға алмады. 2010 жылғы турнирден соң құрамадағы карьерасын аяқтады. === Бапкерлік === 2015 жылы "Арсеналдың" жасөспірімдер командаларының бірін жаттықтырды. 2016-18 жылдары [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия құрамасының]] бапкерлер штабында қызмет жасады. 2018 жылы 13 ақпанда "[[Монако (футбол клубы)|Монаконың]]" бас бапкері боп тағйындалып, 2019 жылы қаңтарда ол қызметтен кетті. Оған клубтың қанағаттанарлықсыз нәтижесі мен Анри мен футболшылар арасындағы түрлі түсініспеушіліктер себеп болды. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Монако» * Франция чемпионы: 1996/97 * Франция кубогы: 1996/97 ; «Ювентус» * Интертото кубогы: 1999 ; «Арсенал» * Англия чемпионы ('''2'''): 2001/02, 2003/04 * Англия кубогы ('''3'''): 2001/02, 2002/03, 2004/05 * Англия суперкубогы ('''2'''): 2002, 2004 ; «Барселона» * Испания чемпионы ('''2'''): 2008/09, 2009/10 * Испания кубогы: 2008/09 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 2008/09 * Испания суперкубогы: 2009 * УЕФА Суперкубогы: 2009 * Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2009 ; «Нью-Йорк Ред Буллз» * MLS шығыс конференциясының жеңімпазы ('''2'''): 2010, 2013 * MLS Supporters' Shield: 2013 ; Франция * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы:: 2000 * Конфедерациялар кубогы: 2003 * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы (19): 1996 === Жеке === * ӘЧ-2006 символикалық құрамасы * Францияның үздік жас футболшысы: 1997 * Францияның үздік футболшысы ('''5'''): 2000, 2003, 2004, 2005, 2006 * Алтын бутсы иегері ('''2'''): 2004, 2005 * Англия премьер-лигасының үздік мергені ('''4'''): 2002, 2004, 2005, 2006 * Англия премьер-лигасының үздік футболшысы ('''2'''): 2003/04, 2005/06 * Еуропадағы жыл футболшысы (Onze d'Or) ('''2'''): 2003, 2006 * Конфедерациялар кубогының үздік мергені: 2003 * Конфедерациялар кубогының үздік футболшысы: 2003 * «Арсенал» тарихындағы үздік мерген: 228 гол * Франция құрамасы тарихындағы үздік мерген: 51 гол * ФИФА 100 == Статистикасы == === Клубтық === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Маусым ! colspan="2" |Лига ! colspan="2" |Кубок ! colspan="2" |Еурокубок ! colspan="2" |Басқа да ! colspan="2" |Бары |- !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол |- ! rowspan="6" |Монако |1994/95 |8 |3 |0 |0 |0 |0 |0 |0 !8 !3 |- |1995/96 |18 |3 |3 |0 |1 |0 |0 |0 !22 !3 |- |1996/97 |36 |9 |3 |0 |9 |1 |0 |0 !48 !10 |- |1997/98 |30 |4 |5 |0 |9 |7 |0 |0 !44 !11 |- |1998/99 |13 |1 |1 |0 |5 |0 |0 |0 !19 !1 |- !Бары !105 !20 !12 !0 !24 !8 !0 !0 !141 !28 |- | rowspan="4" |Монако B ''(фарм-клуб)'' |1994/95 |19 |6 |0 |0 |− |− |0 |0 !19 !6 |- |1995/96 |10 |0 |0 |0 |− |− |0 |0 !10 !0 |- |1996/97 |2 |1 |0 |0 |− |− |0 |0 !2 !1 |- !Бары !31 !7 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !31 !7 |- ! rowspan="3" |Ювентус |1998/99 |16 |3 |1 |0 |0 |0 |2 |0 !19 !3 |- |1999/00 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |0 |0 !1 !0 |- !Бары !16 !3 !1 !0 !1 !0 !2 !0 !20 !3 |- ! rowspan="9" |Арсенал |1999/00 |31 |17 |5 |1 |13 |8 |0 |0 !48 !26 |- |2000/01 |35 |17 |4 |1 |14 |4 |0 |0 !53 !22 |- |2001/02 |33 |24 |5 |1 |11 |7 |0 |0 !49 !32 |- |2002/03 |37 |24 |5 |1 |12 |7 |1 |0 !55 !32 |- |2003/04 |37 |30 |3 |3 |10 |5 |1 |1 !51 !39 |- |2004/05 |32 |25 |1 |0 |8 |5 |1 |0 !42 !30 |- |2005/06 |32 |27 |1 |1 |11 |5 |1 |0 !45 !33 |- |2006/07 |17 |10 |3 |1 |7 |1 |0 |0 !27 !12 |- !Бары !254 !174 !27 !9 !85 !42 !4 !1 !370 !226 |- ! rowspan="4" |Барселона |2007/08 |30 |12 |7 |4 |10 |3 |0 |0 !47 !19 |- |2008/09 |29 |19 |1 |1 |12 |6 |0 |0 !42 !26 |- |2009/10 |21 |4 |1 |0 |6 |0 |4 |0 !32 !4 |- !Бары !80 !35 !9 !5 !28 !9 !4 !0 !121 !49 |- ! rowspan="6" |Нью-Йорк Ред Буллз |2010 |12 |2 |0 |0 |− |− |0 |0 !12 !2 |- |2011 |29 |15 |0 |0 |− |− |0 |0 !29 !15 |- |2012 |27 |15 |0 |0 |− |− |0 |0 !27 !15 |- |2013 |32 |10 |0 |0 |− |− |0 |0 !32 !10 |- |2014 |35 |10 |0 |0 |− |− |0 |0 !35 !10 |- !Бары !135 !52 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !135 !52 |- | rowspan="2" |Арсенал ''(аренда)'' |2011/12 |4 |1 |2 |1 |1 |0 |0 |0 !7 !2 |- !Бары !4 !1 !2 !1 !1 !0 !0 !0 !7 !2 |- ! colspan="2" |«Арсеналда» бары !258 !175 !29 !10 !86 !42 !4 !1 !377 !228 |- ! colspan="2" |Барлығы !625 !292 !51 !15 !139 !59 !10 !1 !825 !367<br /> |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://eu-football.info/_player.php?id=8224 Профилі] *[https://www.filmportal.de/785dd6fc0b4247a6af77b12233d8c2ab Профилі] [[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:17 тамызда туғандар]] [[Санат:Монако ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Франция футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Монако ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Нью-Йорк Ред Буллз ФК ойыншылары]] bzynrkpo49y8jokllefb76e2za3z4yj Карлос Тевес 0 39101 3631446 3458297 2026-07-18T11:39:49Z 1nter pares 146705 3631446 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Карлос Альберто Мартинес Тевес |сурет = Carlos Tevez with Argentina November 2014 (cropped).jpg |азаматтығы = {{ARG}} |туған күні = 5.02.1984 |бойы = 171<ref>http://www.bocajuniors.com.ar/el-club/plantel-futbol?jugador=carlos-tevez</ref> |салмағы = 80<ref>http://www.bocajuniors.com.ar/el-club/plantel-futbol?jugador=carlos-tevez</ref> |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = {{flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]] |номері = 32 |клубтары = {{футбол карьерасы |2001—2005|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]]|75 (26) |2005—2006|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Коринтианс]]|58 (38) |2006—2007|{{flagicon|Англия|20px}} [[Вест Хэм Юнайтед]]|26 (7) |2007—2009|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|63 (19) |2009—2013|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Сити]]|113 (58) |2013—2015|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|66 (39) |2015—2016|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]]|34 (14) |2016—2018|{{flagicon|Қытай|20px}} [[Шанхай Гринлэнд Шеньхуа|Шанхай Шеньхуа]]|16 (4) |2018—|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]]|38 (10) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2001|{{flagicon|Аргентина|20px}} Аргентина-17|12 (3) |2002—2003|{{flagicon|Аргентина|20px}} Аргентина-20|11 (0) |2004|{{flagicon|Аргентина|20px}} Аргентина (олимп.)|13 (9) |2004—2015|{{Футбол|Аргентина}} |76 (13)}} }} '''Карлос Альберто Мартинес Тевес''' ({{lang-es|Carlos Alberto Martínez Tévez}}; [[5 ақпан]] [[1984 жыл|1984]], [[Буэнос-Айрес]]) — аргентиналық футболшы, шабуылшы. [[2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2004 жылғы Жазғы Олимпиада]] чемпионы. == Мансабы == === Клубтық === Кәсіпқой карьерасын 2001 жылы 16 жасында "[[Бока Хуниорс]]" сапында бастады. 2001 жылы 21 қазан күні "Тальерес" клубына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты. Клуб сапында Тевес көптеген жүлделерге қол жеткізді. 2004 жылы желтоқсан айында "[[Коринтианс|Коринтианспен]]" келісім шарт жасасты. Клубқа тез бой үйреткен Тевес көп ұзамай клубтың капитаны да болады. 2005 жылғы маусым қорытындысында Бразилия чемпионы атанды. Еуропада ойнағысы келген Тевес 2006 жылы тамызда көптеген гранд клубтардың шақырғанына қарамастан, Англияның ортанқол "[[Вест Хэм Юнайтед]]" клубына ауысады. 2006/07 жылғы маусым басында "Вест Хэм" бірнеше матчта жеңіліске ұшырайды да, [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина құрамасының]] бапкері Альфио Басиле Тевеске бұл клубтан кетіп, мықтылау командаға баруға кеңес береді. Маусым соңында клуб [[Англия Премьер-лигасы|премьер-лигадағы]] орнын әзер сақтап қалады да, Тевес енді "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедке]]" баруға шешім қабылдайды. Бірақ Тевестің жаңа клубқа ауысуы оңай болмайды, шабуылшыны жібергісі келмеген лондондықтар футболшыны тіркеуден шығаруға асықпайды. Бәрібір 10 тамыз күні ресми түрде "Манчестер Юнайтед" футболшысы атанады. 2007/08 жылдың соңында клуб [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2007/08|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жеңімпазы атанады, Тевес [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2008|Мәскеуде өткен финалдық матчта]] "[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]" қарсы алаңға шығып, алаңға шығып, матчтан соңғы пенальтилер сериясында өз кезегінде мүлт кетпейді. 2009 жылы жазда тағы бір манчестерлік клуб "[[Манчестер Сити|Манчестер Ситиге]]" ауысады. 2010/11 жылғы маусымда клуб капитаны боп тағайындалды. 2013 жылы 26 маусымда "[[Ювентус|Ювентуске]]" ауысты. Клубта оған әйгілі [[Алессандро Дел Пьеро|Алессандро Дель Пьеро]] ойнаған 10-нөмір берілді. 2015 жылы клубтан кеткенше алаңға тұрақты түрде шығып отырды, екі рет Италия чемпионы атанды. 2015 жылы маусым айында туған клубы "Бока Хуниорсқа" оралды. 13 шілдеде Тевесті таныстыру салтанаты өтіп, оған 40 мың жанкүйер жиналды. === Ұлттық құрама === Тевес 2004 жылғы Жазғы олимпиада ойындарында жеңімпаз атанған соң көп ұзамай ұлттық құрамаға шақырту алды. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатына қатысып]], екінші турда Сербя және Черногорияның қақпасына бір гол соқты (6:0). [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатының]] 1/8 финалында Мексиканың қақпасына екі гол соқты. [[Футболдан Америка кубогы 2015|2015 жылғы Америка кубогынан]] соң құрамадағы карьерасын аяқтады. == Ерте жылдар == Карлос Альберто Тевес (туған Карлос Альберто Мартинес) Хуан Альберто Кабрал мен Фабиана "Трина" Мартинестің отбасында Сьюдадела ауданындағы кедей отбасында дүниеге келген. 6 айлық жасында анасы отбасын тастап, әкесі жалғыз қалды. Карлос 6 жасында әкесі 23 оқ алып өлтірілді. Карлостан басқа отбасында ұлы да болды, Хуан Альберто Мартинес, және қызы Патрисия Мартинес. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Карлосты оның тәтесі Адриана Ноеми Мартинес және оның күйеуі Сегундо Раймундо Тевес асырап алды. Олар мұны өте кедей болғанына қарамастан жасады; олардың төрт баласы болды — Дебора Хиселл, Диего Даниэль, Мигель Анхель және Рикардо Ариэль. Оның балалық шағы Буэнос-Айрестегі ең қолайсыз және қылмыстық қала маңындағы "Эхерсито де лос Андес", "Фуэрте Апаче"деген атпен танымал болды. Ауданның бұл лақап аты Пол Ньюменнің "Форт Апаче, Бронкс" фильмінің атауынан шыққан. Осы жерден Карлос "Апач" деген лақап атқа ие болды. Оның таңдауы, футболы немесе қылмысы болды; Тевес біріншісін таңдады, кейінірек бұл спорт оны құтқарды деп айтты == <big>Жетістіктері</big> == === Командалық === '''Бока Хуниорс''' * Аргентина чемпионы (2): Апертура 2003, 2015 * Аргентина кубогы: 2014/15 * Либертадорес кубогы: 2003 * Оңтүстік Америка кубогы: 2004 * Құрлықаралық кубок: 2003 '''Коринтианс''' * Бразилия чемпионы: 2005 '''Манчестер Юнайтед''' * Англия чемпионы (2): 2007/08, 2008/09 * Лига кубогы: 2009 * Чемпиондар лигасы: 2008 * Англия суперкубогы: 2008 * Клубтар әлем чемпионаты: 2008 '''Манчестер Сити''' * Англия чемпионы: 2011/12 * Англия кубогы: 2011 * Англия суперкубогы: 2012 '''Ювентус''' * Италия чемпионы (2): 2013/14, 2014/15 * Италия кубогы: 2015 * Италия суперкубогы: 2013 === Халықаралық === '''Аргентина''' *Олимпиада чемпионы: 2004 *Оңтүстік Америка чемпионы (U-20): 2003 *Конфедерациялар кубогының финалисі: 2005 *Америка кубогының финалисі (2): 2004, 2007 === Жеке === *Оңтүстік Американың үздік футболшысы: 2003, 2004, 2005 *Аргентинадағы жыл футболшысы: 2003, 2004 *Аргентинаның үздік спортшысы: 2004 *"Вест Хэм Юнайтедтің" үздік ойыншысы: 2007 *"Ювентустың" үздік ойыншысы: 2014 *Италиядағы жыл футболшысы: 2015 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Сілтемелер== *[http://www.premierleague.com/page/PlayerProfile/0,,12306~37359,00.html Ағылшын Премьер Лигасындағы мәліметтері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927013823/http://www.premierleague.com/page/PlayerProfile/0,,12306~37359,00.html |date=2011-09-27 }} [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойыншылары]] [[Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 7lur8t9ufh7rolr5q9sf23ulgwuqc18 Сәрсенбек Әлиакпарұлы Монтаев 0 46358 3631193 3630198 2026-07-17T17:04:31Z Kasymov 10777 3631193 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сәрсенбек Әлиакбарұлы Монтаев |Туған күні = 15.12.1959 |Туған жері = {{туғанжері|Шиелі ауданы|Шиелі ауданында}}, Ы. Жақаев атындағы ауыл |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ұлты = [[Қазақтар|қазақ]] |Мансабы = ғалым, инженер-құрылысшы, педагог |Белсенді жылдары = 1983 жылдан бастап |Білімі = [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті |Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институты]] (1983) |Мамандығы = инженер-құрылысшы |Не үшін белгілі = Композиттік материалдар технологиясы, «Жасыл құрылыс» |Марапаттары = [[Парасат ордені]] (2026) <br> ҚР-ның құрметті құрылысшысы (2023) <br> ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009) }} '''Сәрсенбек Әлиакбарұлы Монтаев''' ([[15 желтоқсан]] [[1959 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Шиелі ауданы]] Ы. Жақаев атындағы ауыл) — қазақстандық ғалым, [[техника ғылымдарының докторы]] (1997), [[профессор]] (1999). Қазақстан Республикасы Ұлттық инженерлік академиясының корреспондент-мүшесі (2001). ҚР-ның құрметті құрылысшысы (2023), ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009). [[Стэнфорд университеті]] (АҚШ) сарапшыларының бағалауы бойынша әлемдегі ең беделді ғалымдардың 2% рейтингіне (World's Top 2% Scientists) енген. == Өмірбаяны == * [[1983 жыл]]ы Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын (қазіргі [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті|М. Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]]) бітірген. === Еңбек жолы === * 1991—2005 жж. — Қызылорда агроөнеркәсіп өндірісі инженерлік институтында (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, факультет деканының орынбасары, факультет деканы қызметтерін атқарды. * 2005—2013 жж. — [[Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті|Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің]] факультет деканы. * 2013—2020 жж. — Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті Ғылыми-зерттеу институтының директоры. * 2020 жылдан бастап — аталмыш университетте Индустриялық-технологиялық институтының директоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми бағыты — Қазақстанның табиғи және техногендік шикізатын өңдеу негізінде көп функционалды композиттік материалдарды алудың ресурс және энергия үнемдейтін технологияларын жасау; «Жасыл құрылыс» және ғимараттар мен құрылыстардың энергия тиімділігін арттыру бойынша технологиялық шешімдерді әзірлеу. Сәрсенбек Монтаев 5 инновациялық жобаға ғылыми жетекшілік еткен. Ғалымның [[Хирш индексі]] — 15-ке тең. Ол — 130-дан астам ғылыми еңбектің, оның ішінде [[Scopus]] және [[Web of Science]] деректер базасындағы 20-дан астам мақаланың, 3 монографияның және 10-нан астам инновациялық патенттің авторы. Ғылыми мектеп қалыптастырып, 5 ғылым кандидатын және 3 [[PhD-доктор|PhD]] докторын дайындаған.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> == Марапаттары == * ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009) * Қазақстан Республикасының құрметті құрылысшысы (2023) * [[Парасат ордені]] (2026)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Техника ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] 09ijkaw2z0w2mxjp9g1bkdui1vh9n8v 3631196 3631193 2026-07-17T17:04:46Z Kasymov 10777 «[[Санат:Профессорлар|Профессорлар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631196 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сәрсенбек Әлиакбарұлы Монтаев |Туған күні = 15.12.1959 |Туған жері = {{туғанжері|Шиелі ауданы|Шиелі ауданында}}, Ы. Жақаев атындағы ауыл |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ұлты = [[Қазақтар|қазақ]] |Мансабы = ғалым, инженер-құрылысшы, педагог |Белсенді жылдары = 1983 жылдан бастап |Білімі = [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті |Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институты]] (1983) |Мамандығы = инженер-құрылысшы |Не үшін белгілі = Композиттік материалдар технологиясы, «Жасыл құрылыс» |Марапаттары = [[Парасат ордені]] (2026) <br> ҚР-ның құрметті құрылысшысы (2023) <br> ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009) }} '''Сәрсенбек Әлиакбарұлы Монтаев''' ([[15 желтоқсан]] [[1959 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Шиелі ауданы]] Ы. Жақаев атындағы ауыл) — қазақстандық ғалым, [[техника ғылымдарының докторы]] (1997), [[профессор]] (1999). Қазақстан Республикасы Ұлттық инженерлік академиясының корреспондент-мүшесі (2001). ҚР-ның құрметті құрылысшысы (2023), ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009). [[Стэнфорд университеті]] (АҚШ) сарапшыларының бағалауы бойынша әлемдегі ең беделді ғалымдардың 2% рейтингіне (World's Top 2% Scientists) енген. == Өмірбаяны == * [[1983 жыл]]ы Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институтын (қазіргі [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті|М. Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]]) бітірген. === Еңбек жолы === * 1991—2005 жж. — Қызылорда агроөнеркәсіп өндірісі инженерлік институтында (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, факультет деканының орынбасары, факультет деканы қызметтерін атқарды. * 2005—2013 жж. — [[Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті|Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің]] факультет деканы. * 2013—2020 жж. — Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті Ғылыми-зерттеу институтының директоры. * 2020 жылдан бастап — аталмыш университетте Индустриялық-технологиялық институтының директоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми бағыты — Қазақстанның табиғи және техногендік шикізатын өңдеу негізінде көп функционалды композиттік материалдарды алудың ресурс және энергия үнемдейтін технологияларын жасау; «Жасыл құрылыс» және ғимараттар мен құрылыстардың энергия тиімділігін арттыру бойынша технологиялық шешімдерді әзірлеу. Сәрсенбек Монтаев 5 инновациялық жобаға ғылыми жетекшілік еткен. Ғалымның [[Хирш индексі]] — 15-ке тең. Ол — 130-дан астам ғылыми еңбектің, оның ішінде [[Scopus]] және [[Web of Science]] деректер базасындағы 20-дан астам мақаланың, 3 монографияның және 10-нан астам инновациялық патенттің авторы. Ғылыми мектеп қалыптастырып, 5 ғылым кандидатын және 3 [[PhD-доктор|PhD]] докторын дайындаған.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> == Марапаттары == * ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2009) * Қазақстан Республикасының құрметті құрылысшысы (2023) * [[Парасат ордені]] (2026)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Техника ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Профессорлар]] qf063i0ajjc5kjxjs8lp5ce9eexvddf Пеле 0 49520 3631358 3116731 2026-07-18T07:11:04Z 1nter pares 146705 3631358 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Пеле |толық аты = Эдсон Арантис ду Насименту |лақап аты = ''Футбол королі'' |сурет = Pele_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_Davos_2006.jpg |сурет ені = 290px |атауы = |туған күні = 23.10.1940 |туған жері = [[Трес-Корасойнс]], [[Минас-Жерайс]], [[Бразилия]] |қайтыс болған күні = 29.12.2022 |қайтыс болған жері = [[Морумби (Сан-Паулу)|Морумби]], [[Сан-Паулу]], [[Бразилия]] |азаматтығы = {{байрақ|Бразилия}} |бойы = 174 см |салмағы = 73 кг |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = ''футбол карьерасын аяқтады'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы|1955–1956|{{ту|Бразилия}} Нороэсте|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1956—1974|{{ту|Бразилия}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]|496 (504) |1975—1977|{{ту|АҚШ}} [[Нью-Йорк Ғарыш (1970—1985)|Нью-Йорк Ғарыш]]|64 (37) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1957—1971|{{футбол|Бразилия}}|92 (77)}} }} [[Сурет:Pelé Mar del Plata 1965.PNG|200px|нобай|оңға|Пеле (1965)]] '''Едсон Арантес до Насименто''' ({{lang-pt|Edson Arantes do Nascimento}}; [[21 қазан]] немесе [[23 қазан]]<ref>Паспортында 21 қазан деп тұрғанымен спортшы 23 қазанда туылдым дейді</ref><ref>[http://www.championat.ru/football/news-632248.html Тейшера: благодарим Пеле за все выигранные трофеи]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.sports.ru/photogallery/73736990.html Вечно молодой]</ref> [[1940 жыл]], [[Трес-Корасойнс]], [[Минас-Жерайс]] — [[29 желтоқсан]] [[2022 жыл]]), немесе '''Пеле''' ({{lang-pt|Pelé}}) — әйгілі бразилиялық футболшы, XX ғасырдың үздік футболшысы, үш дүркін әлем чемпионы (1958, 1962, 1970). Пеле Халықаралық олимпиада комитетiнің ұйғарымы бойынша XX ғасырдың спортшысы деп мойындалды.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/bestbest.html |title=The Best of The Best |publisher=Rsssf.com |date=19 маусым 2009 |accessdate=12 маусым 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html#world |title=IFFHS' Century Elections |publisher=Rsssf.com |date=30 қаңтар 2000 |accessdate=12 маусым 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#ff-poc |title=The Best x Players of the Century/All-Time |publisher=Rsssf.com |date=5 ақпан 2001 |accessdate=12 маусым 2010}}</ref><ref>[http://newsvote.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/5051768.stm Pele tops World Cup legends poll] BBC News. Retrieved 12 маусым 2010</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/deportes/newsid_7081000/7081524.stm Pelé "es el mejor"] BBC News. Retrieved 1 мамыр 2011</ref><ref>[http://es.fifa.com/classicfootball/news/newsid=510053.html Acerca de ... Pelé] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728144846/http://es.fifa.com/classicfootball/news/newsid%3D510053.html |date=2011-07-28 }} FIFA.com. Retrieved 1 мамыр 2011</ref><ref>[http://www.goal.com/en-gb/news/2931/go-global/2010/10/22/2178640/over-50-per-cent-of-goalcom-uk-readers-believe-brazilian Over 50 per cent of Goal.com UK readers believe Brazilian legend Pele was a greater player than Diego Maradona] Goal.com. Retrieved 1 мамыр 2011</ref><ref>[http://cuarta.cl/diario/2003/10/05/05.13.4a.DEP.PELE.html Beckenbauer: "Pelé es el mejor del mundo"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429082300/http://cuarta.cl/diario/2003/10/05/05.13.4a.DEP.PELE.html |date=2011-04-29 }} La Cuarta Deportiva. Retrieved 1 мамыр 2011</ref><ref>[http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html World Soccer Players of the Century] ''England Football Online'' Retrieved 1 мамыр 2011</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1190865/THE-LIST-The-greatest-players-history-football-Nos-10-1.html THE LIST: The greatest players in the history of football] Daily Mail. Retrieved 1 мамыр 2011</ref> "[[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]" және [[Нью-Йорк Ғарыш|"Нью-Йорк Ғарыш]]" клубтарында ойнаған. [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия құрамасында]] 92 матч өткізіп 77 гол соққан. Әлем чемпионатын ойыншы ретінде ұтқан рекордшы — үш титулға қол жеткізген. Төрт рет әлем чемпионатын қатысқан. 1970 жылғы әлем чемпионатының үздік ойыншысы. [[Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігі|1958 жылғы әлем чемпионатының]] ең үздік жас футболшысы. Оңтүстік Америкадағы Жыл футболшысы (1973). Екі рет әлем чемпионаттарының символдық құрамалары мүшесі болды. == Футболшылық ғұмыры == === Клубтық мансабы === Пеле кәсіпқой карьерасын 1956 жылы "[[Сантос (футбол клубы)|Сантоста]]" бастады. Қыркүйек айында "[[Коринтианс|Коринтиансқа]]" қарсы ойында алаңға шықты да, гол соқты. Сантос сапында ойнаған 18 маусымда (1956-74) 11 рет Сан-Паулу чемпионы атанып, осынша рет турнирдің үздік мергені атанды. Және де екі рет Құрлықаралық кубок иегері атанды. 1975 жылы АҚШ-тың "Нью-Йорк Космос" клубымен шарт жасасты. Оның АҚШ-қа баруы үлкен сенсация болды. Пеленің баруымен ол жақта да футбол кәдімгідей №1 спорт түріне айнала бастады. Екі жылдан соң футболмен мүлде қоштасты. Қоштасу матчында "Сантос" пен "Нью-Йорк Космос" командалары кездесіп, Пеле екі жақта бір-бір таймнан ойнады. === Ұлттық құрамада === Бразилия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 1957 жылы өткізді. [[Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігі|1958 жылғы әлем чемпионатында]] Пеле алты доптың авторы атанды, тұңғыш голын 1/8 финалда [[Уэльс Ұлттық футбол құрамасы|Уэльстің]] қапасына енгізді. Ал жартылай финалда [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Францияның]] қақпасына хет-трикті бір-ақ тоғытты. Финалда [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швецияға]] екі доп енгізіп, әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі|1962 жылғы турнирде]] бір ғана матчта ойнап, жарақатының кесірінен қалған матчтарға қатыса алмады, соған қарамастан әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі|1966 жылғы әлем чемпионатында]] да осылай болды, жарақатынан толық айыға алмады да, онысы құраманың ойынына да әсер етіп, Бразилия топтық турнирден оза алмады. [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970 жылғы чемпионатта]] Пеле барынша жарқырады. Бразилия үшінші рет чемпион атанды. Пеле бұл турнирде төрт гол соқты (соның біреуін финалда [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италияға]]). 1971 жылы Пеле құрамадағы карьерасын аяқтады. ==Футболдан кейінгі өмірі== *1995 жылы Бразилия спорт министрі боп тағайындалды. *2000 жылы Пеле ЮНЕСКО өкілі атанды. *2006-2008 жылдары «Сантостың» бапкерлер штабында жұмыс істеді. ==Жеке өмірі== 1966 жылы Пеле Роземери дос Рейс Шолбиге үйленді. Екеуінің үш перзенті болды:Келли Кристину (1967), Эдсона (1970) и Женнифер (1978). 1982 жылы екеуі ажырасты. 1994 жылы Пеле екінші рет Ассирия Лемос Сейшасқа үйленді. Олардың Жошуа және Селесте атты егіз балалары болды. Бірақ 2008 жылы тағы ажырасты. 2016 жылы 75 жасында үшінші рет жапон ұлтының өкілі Марсия Сибели Аокиге үйленді. ==Жетістіктері== ===Клубтық=== {{flagicon|Brazil}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]] *Бразилия чемпионы (6): *Бразилия кубогы (5): 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 *Робертан кубогы: 1968 *Паулиста Лигасының жеңімпазы (10): 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973 *Рио—Сан-Паулу турнирінің жеңімпазы (4): 1959, 1963, 1964, 1966 *Либертадорес (2): 1962, 1963 *Континентаралық кубок (2): 1962, 1963 *Континентаралық суперкубок: 1968 {{flagicon|USA}} [[Нью-Йорк Ғарыш|Нью-Йорк Космос]] *САФЛ чемпионы: 1977 ===Ұлттық құрама=== {{Байрақ|Бразилия}} *Әлем чемпионы(3): 1958, 1962, 1970 *Төрт әлем чемпионатының қатысушысы (4): 1958, 1962, 1966, 1970 *Рока кубогы: 1957, 1963 ===Жеке жетістіктері=== *Әлемнің үш дүркін чемпионы атанған жалғыз футболшы: 1958, 1962, 1970 *Төрт бірдей әлем чемпионатында ойнаған үш футболшының бірі: 1958—1970. *1969 жылы 19 қарашада карьерасындағы 1000-шы голын соқты. *Бразилия құрамасының үздік мергені: 77 гол *Оңтүстік Америкадағы жыл футболшысы: 1973 *ФИФА-100 тізімінде бар *ХОК сараптамасы бойынша ғасыр спортшысы: 1999 *ФИФА версиясы бойынша жүзжылдықтағы үздік футболшы ==Фильмография== *Жеңіске деген құлшыныс *Бұл Пеле *[[Пеле: Аңыздың пайда болуы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.grazer-oleg.narod.ru/sudamericana/Players/Pele.htm "Большой футбольная энциклопедия" жинағындағы Пеле жайлы мақала] * [http://www.futebol80.com.br/links/artilheiros/pele.htm Бразилия сапындағы Пеленің голдары] * [http://people.ufpr.br/~mmsabino/sstatistics/pele.html Пеленің голдары жайлы толық статистика] [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Сантос ФК ойыншылары]] [[Санат:Нью-Йорк Ғарыш (1970—1985) ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Британ империясы орденінің рыцар-командорлары]] 0l7fog2gvlkxv4rlw8et6nz00bxaf1q Нағашыбай Аманғалиұлы Шайкенов 0 52693 3631057 2977640 2026-07-17T12:37:13Z Aiman Tauman 182650 3631057 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Нағашыбай Аманғалиұлы Шайкенов |Шынайы есімі = |Суреті = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Сурет ені = 250px |Сурет тақырыбы = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Туған күні = 6 наурыз 1947 жыл |Туған жері = Ресей, Орынбор облысы, |Қайтыс болған күні = 25 наурыз 2000 жыл |Қайтыс болған жері = Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы |Азаматтығы = |Жұбайы = Лидия Шайкенова |Балалары = Арман Шайкенов, Дария Шайкенова |Ғылыми аясы = |Жұмыс орны = Қазақстан Республикасының Примьер-министр орынбасары, ҚР Әділет министрі, Қазақ Заң Университетінің ректоры |Ғылыми дәрежесі = заң ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = "Құрмет" ордені |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Шайкенов Нағашыбай Аманғалиұлы''' ([[6 наурыз]] [[1947 жыл|1947]], [[Ресей]], [[Орынбор облысы]] — [[25 наурыз]] [[2000 жыл|2000]], [[Алматы]]) — заңгер-ғалым, мемлекет қайраткері, заң ғылымдарының докторы (1992), профессор. == Өмірбаяны == Кіші жүздің [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан<ref>https://abai.kz/post/55971</ref>. Свердлов заң институтын (1974) және аспирантурасын (1977) бітірген. Құқық және мемлекет теориясы саласының маманы. * 1977 — 1987 жылы Свердлов заң институтының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті. * 1988 — 1992 жылы [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] Урал бөлімшесінің Философия және құқық институтының ([[Свердловск]]) аға ғылым қызметкері, * 1992 жылы — [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің экономикалық кеңесшілер басшысының орынбасары, * 1992 — 1993 жылы ҚР Президентінің кеңесшісі, * 1993 — 1995 жылы [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|ҚР Әділет министрі]], * 1995 — 1996 жылы [[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|ҚР премьер-министрінің]] орынбасары, * 1996 — 2000 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ мемлекеттік заң университетінің]] ректоры болып қызмет атқарды. Шайкенов Қазақстандағы құқықтық реформаның авторы ретінде танылды. ҚР Тұрақты дамыту жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі (1997 — 1998) болды. == Марапаттары == * “[[Парасат]]” ордені (1999).<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім</ref> ==Сілтемелер== *[[Заңгер]] *[[Жоғарғы кеңес]] *[[Орынбор]] ==Дереккөздер== <references/> ==Шығырмалары== *Основы правовых знаний, М., 1991; *Правовое облеспечение интересов личности, Свердловск, 1992; * Договорное обеспечение бизнеса, ауылы , 1995. {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} asg0fxee8djc8jmj5y5chiv4qjy67se 3631058 3631057 2026-07-17T12:38:35Z Aiman Tauman 182650 3631058 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Нағашыбай Аманғалиұлы Шайкенов |Шынайы есімі = |Суреті = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Сурет ені = 250px |Сурет тақырыбы = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Туған күні = 6 наурыз 1947 жыл |Туған жері = Ресей, Орынбор облысы, |Қайтыс болған күні = 25 наурыз 2000 жыл |Қайтыс болған жері = Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы |Азаматтығы = |Жұбайы = Лидия Шайкенова |Балалары = Арман Шайкенов, Дария Шайкенова |Ғылыми аясы = |Жұмыс орны = Қазақстан Республикасының Примьер-министр орынбасары, ҚР Әділет министрі, Қазақ Заң Университетінің ректоры |Ғылыми дәрежесі = заң ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Шайкенов Нағашыбай Аманғалиұлы''' ([[6 наурыз]] [[1947 жыл|1947]], [[Ресей]], [[Орынбор облысы]] — [[25 наурыз]] [[2000 жыл|2000]], [[Алматы]]) — заңгер-ғалым, мемлекет қайраткері, заң ғылымдарының докторы (1992), профессор. == Өмірбаяны == Кіші жүздің [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан<ref>https://abai.kz/post/55971</ref>. Свердлов заң институтын (1974) және аспирантурасын (1977) бітірген. Құқық және мемлекет теориясы саласының маманы. * 1977 — 1987 жылы Свердлов заң институтының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті. * 1988 — 1992 жылы [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] Урал бөлімшесінің Философия және құқық институтының ([[Свердловск]]) аға ғылым қызметкері, * 1992 жылы — [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің экономикалық кеңесшілер басшысының орынбасары, * 1992 — 1993 жылы ҚР Президентінің кеңесшісі, * 1993 — 1995 жылы [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|ҚР Әділет министрі]], * 1995 — 1996 жылы [[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|ҚР премьер-министрінің]] орынбасары, * 1996 — 2000 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ мемлекеттік заң университетінің]] ректоры болып қызмет атқарды. Шайкенов Қазақстандағы құқықтық реформаның авторы ретінде танылды. ҚР Тұрақты дамыту жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі (1997 — 1998) болды. == Марапаттары == * “[[Парасат]]” ордені (1999).<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім</ref> ==Сілтемелер== *[[Заңгер]] *[[Жоғарғы кеңес]] *[[Орынбор]] ==Дереккөздер== <references/> ==Шығырмалары== *Основы правовых знаний, М., 1991; *Правовое облеспечение интересов личности, Свердловск, 1992; * Договорное обеспечение бизнеса, ауылы , 1995. {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} jgi1gn37jtx5r2lcd2o2h5jqyjx9v2v 3631063 3631058 2026-07-17T12:41:52Z Aiman Tauman 182650 3631063 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Нағашыбай Аманғалиұлы Шайкенов |Шынайы есімі = |Суреті = Shaykenov, Nagashbay Amangaleyevich.jpg |Сурет ені = 250px |Сурет тақырыбы = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Туған күні = 6 наурыз 1947 жыл |Туған жері = Ресей, Орынбор облысы, |Қайтыс болған күні = 25 наурыз 2000 жыл |Қайтыс болған жері = Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы |Азаматтығы = |Жұбайы = Лидия Шайкенова |Балалары = Арман Шайкенов, Дария Шайкенова |Ғылыми аясы = |Жұмыс орны = Қазақстан Республикасының Примьер-министр орынбасары, ҚР Әділет министрі, Қазақ Заң Университетінің ректоры |Ғылыми дәрежесі = заң ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Шайкенов Нағашыбай Аманғалиұлы''' ([[6 наурыз]] [[1947 жыл|1947]], [[Ресей]], [[Орынбор облысы]] — [[25 наурыз]] [[2000 жыл|2000]], [[Алматы]]) — заңгер-ғалым, мемлекет қайраткері, заң ғылымдарының докторы (1992), профессор. == Өмірбаяны == Кіші жүздің [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан<ref>https://abai.kz/post/55971</ref>. Свердлов заң институтын (1974) және аспирантурасын (1977) бітірген. Құқық және мемлекет теориясы саласының маманы. * 1977 — 1987 жылы Свердлов заң институтының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті. * 1988 — 1992 жылы [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] Урал бөлімшесінің Философия және құқық институтының ([[Свердловск]]) аға ғылым қызметкері, * 1992 жылы — [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің экономикалық кеңесшілер басшысының орынбасары, * 1992 — 1993 жылы ҚР Президентінің кеңесшісі, * 1993 — 1995 жылы [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|ҚР Әділет министрі]], * 1995 — 1996 жылы [[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|ҚР премьер-министрінің]] орынбасары, * 1996 — 2000 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ мемлекеттік заң университетінің]] ректоры болып қызмет атқарды. Шайкенов Қазақстандағы құқықтық реформаның авторы ретінде танылды. ҚР Тұрақты дамыту жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі (1997 — 1998) болды. == Марапаттары == * “[[Парасат]]” ордені (1999).<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім</ref> ==Сілтемелер== *[[Заңгер]] *[[Жоғарғы кеңес]] *[[Орынбор]] ==Дереккөздер== <references/> ==Шығырмалары== *Основы правовых знаний, М., 1991; *Правовое облеспечение интересов личности, Свердловск, 1992; * Договорное обеспечение бизнеса, ауылы , 1995. {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} ssrgruaemo4t0nhgs2bl9kkp84jfpdz 3631064 3631063 2026-07-17T12:42:19Z Aiman Tauman 182650 3631064 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Нағашыбай Аманғалиұлы Шайкенов |Шынайы есімі = |Суреті = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Сурет ені = 250px |Сурет тақырыбы = Нағашыбай Шайкенов.jpg |Туған күні = 6 наурыз 1947 жыл |Туған жері = Ресей, Орынбор облысы, |Қайтыс болған күні = 25 наурыз 2000 жыл |Қайтыс болған жері = Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы |Азаматтығы = |Жұбайы = Лидия Шайкенова |Балалары = Арман Шайкенов, Дария Шайкенова |Ғылыми аясы = |Жұмыс орны = Қазақстан Республикасының Примьер-министр орынбасары, ҚР Әділет министрі, Қазақ Заң Университетінің ректоры |Ғылыми дәрежесі = заң ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Шайкенов Нағашыбай Аманғалиұлы''' ([[6 наурыз]] [[1947 жыл|1947]], [[Ресей]], [[Орынбор облысы]] — [[25 наурыз]] [[2000 жыл|2000]], [[Алматы]]) — заңгер-ғалым, мемлекет қайраткері, заң ғылымдарының докторы (1992), профессор. == Өмірбаяны == Кіші жүздің [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан<ref>https://abai.kz/post/55971</ref>. Свердлов заң институтын (1974) және аспирантурасын (1977) бітірген. Құқық және мемлекет теориясы саласының маманы. * 1977 — 1987 жылы Свердлов заң институтының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті. * 1988 — 1992 жылы [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] Урал бөлімшесінің Философия және құқық институтының ([[Свердловск]]) аға ғылым қызметкері, * 1992 жылы — [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің экономикалық кеңесшілер басшысының орынбасары, * 1992 — 1993 жылы ҚР Президентінің кеңесшісі, * 1993 — 1995 жылы [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|ҚР Әділет министрі]], * 1995 — 1996 жылы [[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|ҚР премьер-министрінің]] орынбасары, * 1996 — 2000 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ мемлекеттік заң университетінің]] ректоры болып қызмет атқарды. Шайкенов Қазақстандағы құқықтық реформаның авторы ретінде танылды. ҚР Тұрақты дамыту жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі (1997 — 1998) болды. == Марапаттары == * “[[Парасат]]” ордені (1999).<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім</ref> ==Сілтемелер== *[[Заңгер]] *[[Жоғарғы кеңес]] *[[Орынбор]] ==Дереккөздер== <references/> ==Шығырмалары== *Основы правовых знаний, М., 1991; *Правовое облеспечение интересов личности, Свердловск, 1992; * Договорное обеспечение бизнеса, ауылы , 1995. {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} jgi1gn37jtx5r2lcd2o2h5jqyjx9v2v 3631231 3631064 2026-07-17T17:18:47Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Aiman Tauman|Aiman Tauman]] ([[User talk:Aiman Tauman|т]]) өңдемелерінен [[User:AlibiKazken|AlibiKazken]] соңғы нұсқасына қайтарды 2977640 wikitext text/x-wiki '''Шайкенов Нағашыбай Аманғалиұлы''' ([[6 наурыз]] [[1947 жыл|1947]], [[Ресей]], [[Орынбор облысы]] — [[25 наурыз]] [[2000 жыл|2000]], [[Алматы]]) — заңгер-ғалым, мемлекет қайраткері, заң ғылымдарының докторы (1992), профессор. == Өмірбаяны == Кіші жүздің [[Жағалбайлы (ру)|Жағалбайлы]] руынан<ref>https://abai.kz/post/55971</ref>. Свердлов заң институтын (1974) және аспирантурасын (1977) бітірген. Құқық және мемлекет теориясы саласының маманы. * 1977 — 1987 жылы Свердлов заң институтының оқытушысы, аға оқытушысы, доценті. * 1988 — 1992 жылы [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым Академиясының]] Урал бөлімшесінің Философия және құқық институтының ([[Свердловск]]) аға ғылым қызметкері, * 1992 жылы — [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] жанындағы Жоғары экономикалық кеңестің экономикалық кеңесшілер басшысының орынбасары, * 1992 — 1993 жылы ҚР Президентінің кеңесшісі, * 1993 — 1995 жылы [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|ҚР Әділет министрі]], * 1995 — 1996 жылы [[Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі|ҚР премьер-министрінің]] орынбасары, * 1996 — 2000 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|Қазақ мемлекеттік заң университетінің]] ректоры болып қызмет атқарды. Шайкенов Қазақстандағы құқықтық реформаның авторы ретінде танылды. ҚР Тұрақты дамыту жөніндегі ұлттық кеңестің мүшесі (1997 — 1998) болды. == Марапаттары == * “[[Парасат]]” ордені (1999).<ref>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 9 том 18 бөлім</ref> ==Сілтемелер== *[[Заңгер]] *[[Жоғарғы кеңес]] *[[Орынбор]] ==Дереккөздер== <references/> ==Шығырмалары== *Основы правовых знаний, М., 1991; *Правовое облеспечение интересов личности, Свердловск, 1992; * Договорное обеспечение бизнеса, ауылы , 1995. {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} h5oromisc487l4675750goyq02w3c3e Windows 2000 0 58346 3631116 3621230 2026-07-17T16:02:30Z MuratbekErkebulan 162992 3631116 wikitext text/x-wiki {{Infobox OS version |name = Windows 2000 |family = Microsoft Windows |logo = [[Сурет:Microsoft Windows 2000 wordmark.svg|ортаға|сүрмесіз]] |screenshot = [[Сурет:Windows 2000 Professional SP4 қосылу экрані.png|275px]] |caption = Windows 2000-нің қытайша тіліндегі қосылғандағы экраны |developer = [[Microsoft]] |website = {{URL|http://technet.microsoft.com/en-us/windowsserver/bb643141}} |first_release_date = '''Retail:''' {{Start date and age|df=yes|2000|February|17}} |first_release_url = http://www.microsoft.com/presspass/press/1999/Dec99/W2KrtmPR.mspx |release_version = 5.0 (Build 2195: Service Pack 4) |release_date = {{Start date and age|df=yes|2005|9|13}} |release_url = http://support.microsoft.com/kb/891861 |source_model = [[Shared source]]<ref>{{cite web|url=http://www.microsoft.com/resources/sharedsource/Licensing/Enterprise.mspx|title=Enterprise Source Licensing Program|accessdate=2007-04-05|publisher=Microsoft}}</ref> |license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[commercial software]] |kernel_type = [[Hybrid kernel]] |updatemodel = [[Windows Update]] |supported_platforms = [[IA-32]] and [[Itanium]] |preceded_by = [[Windows NT 4.0]] |succeeded_by = [[Windows XP]] and [[Windows Server 2003]] |support_status = Unsupported as of 13 July 2010 |date=March 2011 }} '''Windows 2000''' (тағы да оны ''Win2k'', ''W2k'' немесе ''Windows NT 5.0'', кодтаулы аты ''Cairo'') — [[Microsoft|Microsoft корпорациясының]] Windows NT отбасындағы 32-биттік процесстермен жұмыс жасайтын [[компьютер|компьютерлерге]] арналған операциялық жүйесі. ==Тарихы== Жүйе 1994 жылы жарияланды. Альфа-сынақ 1995 жылдың басынан бастап 1997 жылдың қыркүйек айы аралығында болды. Тұңғыш бета-нұсқасы жұртшылыққа 1997 жылдың 27 қыркүйегінде көрсетілді. ==Ағымдағы сөздердің сыртқа таралуы== 2004 жылдың 12 ақпанында пирингтік сайтында Windows 2000 ағымдағы сөздерінің бөлшектері сыртқа таралғаны мәлім болды. <ref>{{cite web | author = | authorlink = | datepublished = 13 ақпан 2004 | url = http://www.theregister.co.uk/2004/02/13/ms_windows_source_code_escapes/ | title = MS Windows source code escapes onto Internet | format = | work = | publisher = Theregister.co.uk | accessdate = 2010-05-21 | lang = Ағылшынша | description = | archiveurl = http://www.webcitation.org/61DIjoBDp | archivedate = 2011-08-26 }}</ref> == Дереккөздер == <references/> [[Санат:Операциялық жүйелер]] [[Санат:Microsoft Windows]] [[Санат:Интернет]] 8malvobnavwfc1oeo71kg6hl16uod8d Үлгі:Басты бет/Жаңалықтар 10 58856 3631289 3630732 2026-07-17T21:10:38Z Nurken 111493 3631289 wikitext text/x-wiki {{Басты бет/Түйін | түйін = {{Flatlist|'''[[Портал:Ағымдағы оқиғалар|Ағымдағы оқиғалар]]:''' [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі| Футболдан әлем біріншілігі]]{{*}}[[Ирандағы соғыс (2026)|Ирандағы соғыс]]{{*}}[[Ауғанстан–Пәкістан соғысы]]{{*}}[[Газадағы соғыс|Газа соғысы]]{{*}}[[Судандағы үшінші азамат соғысы|Судандағы азамат соғысы]]{{*}}[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] <Small>([[Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (2022 жылдан бастап)|хронологиясы]])</small> }} <!-- Ағымдағы оқиғалардың бірінің суреттемесі --> [[Сурет:Корецький Сергій.webp|оңға|100px]] <!-- Нақты оқиғалар --> * [[16 шілде]] — [[Украина премьер-министрі]] болып '''[[Сергей Фёдорович Корецкий]]''' (''суретте'') сайланды. * [[7 шілде]] — [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] '''[[Ресей Олимпиада комитеті]]не''' қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. * [[22 маусым]] — '''[[Венесуэла]]дағы''' жер сілкінуі себебінен 1450-ден астам адам қайтыс болды. * [[22 маусым]] — [[Ұлыбритания премьер-министрі]] '''[[Кир Стармер]]''' жуырдағы отставкасын жариялады. * [[11 маусым]] — [[Солтүстік Америка]]да '''[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]''' басталды. * [[31 мамыр]] — [[Будапешт]]тің [[Ференц Пушкаш (стадион, 2019)|Пушкаш стадионы]]нда франциялық [[Пари Сен-Жермен]] футбол клубы '''[[УЕФА Чемпиондар лигасы 2025/26|2026 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның''' чемпионы атанды. {{Flatlist| *'''[[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі|Жақында қайтыс болғандар]]:''' [[Оливер Три]]{{*}}[[Бернадетт Ширак]]{{*}}[[Төленді Әрінқожаұлы Ахметжанов|Төленді Ахметжанов]]{{*}}[[Тед Тёрнер]]{{*}}[[Бақыт Ниязбекқызы Түменова|Бақыт Түменова]]{{*}}[[Мұхтар Шаханов]]{{*}}[[Есмұхан Несіпбайұлы Обаев|Есмұхан Обаев]] }} }} <noinclude> {{doc}} </noinclude> 8nkj40ghi0on51x76dlnwzq41s3yinr Ираклий Луарсабович Андроников 0 69664 3631394 2310202 2026-07-18T07:29:14Z MasterRus21thCentury 90376 3631394 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Irakly Andronikov 1955.jpg|нобай|1955]] '''Ираклий Луарсабович Андроников (Андроникашвили)''' (1908-1990), орыс жазушысы, әдебиет зерттеуші. Ауызекі әңгіменің шебері. Филология ғылымының докторы. Ленинград университетін бітірген (1930). [[Әуезов|М. Әуезовпен]] қатар оқыған. [[КСРО]] халық артисі (1982). КСРО Мемлекеттік (1967), Лениндік (1976) сыйлықтарының лауреаты. ''«Әуезовтің еңбегі»'' деген мақаласында (''«Культура и жизнь»'', 1959, № 8) [[Абай жолы|«Абай жолы»]] [[эпопея]]сының үлкен сыйлық алғанын шын жүректен құттықтай отырып, мұндай бірегей туындының өмірі ұзаққа баратынын, оның өлем әдебиеті тарихынан мәңгі орын алатынын атап көрсеткен. Әуезов туралы ''«Аңыз адам»'' естелігінде<ref>«Казахстанская правда», 1967, 8 желтоқсан; «Біздің Мұхтар», А., 1976, 32-бет</ref> Мұхтар Омарханұлы біздің өмірімізге тек тамаша жазушы ретінде ғана енген жоқ. Оның өр таланты - ғажайып бір құбылыс, біздің өміріміздің ұлы символы. Ол - аты аңызға айналған адам, жаңа дәуірдің данышпаны, жалынды жыршысы әрі азамат. Адам жанының небір қат-қабат қалтарысындағыны жазбай танитын зерделі ой, сергек сезім иесі, адал әрі айтып жеткізгісіз мейірбанды жан. Ол әрқайсымыз өз деңгейімізді, алға басқан қадамымызды салыстырып, мөлшерлейтін ең үлкен өлшем, биік меже еді. Ондай адамдар біздің әдебиетімізде саусақпен санағандай-ақ деп, ұлы қазақ жазушысының әлемдік мәдениет тарихындағы биік орнын мақтаныш еткен.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:1908 жылы туғандар]] [[Санат:1990 жылы қайтыс болғандар]] {{Stub}} eyn8j2sv58p1dzytjqzpoxt48o3jb0u Жолдасбек Құрманқұлов 0 75966 3631120 2438307 2026-07-17T16:05:26Z ~2026-40039-81 183568 3631120 wikitext text/x-wiki '''Жолдасбек Құрманқұлов''' (10.02.[[1948]] жылы туған, Созақ аулы) - [[археолог]], [[ғалым]], тарих ғылымдарының кандидаты ([[1978]]). [[1971]] жылы ҚазМУ-ді бітірген. Еңбек жолын [[1972]] жылы Қазақстан FA Тарих, археология және этнография институтының археология бөлімінде кіші ғылыми қызметкер болып бастаған. 1998— [[2004]] жылы Ә.Х.Марғулан атындағы Археология институты директорының орынбасары, [[2004]] жылдан бөлім меңгерушісі. [[1982]] жылдан Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының жетекшісі. [[2001]] жылы Қазақ- итальян археологиялық экспедициясын, [[2004]] жылы Шірік-Рабат археологиялық экспедициясын ұйымдастырған. Негізгі ғылыми бағыты — кола ғасыры (палеэкономика, көне металлургия, т.б.). Оңтүстік Қазақстанда қала жұртын, жартас суреттерін зерттеуге зор үлесін қосқан. 160-қа жуық ғылыми мақаласы, оның ішінде 4 монографиясы жарық көрген.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] {{Stub}} [[Санат:1948 жылы туғандар]] 7exps60okqer3avlbcaepqzabt4frp8 Қатысушы талқылауы:Kasymov 3 122375 3631070 3629870 2026-07-17T12:50:15Z Kasymov 10777 /* Уикикпедия талаптарына сай қалай мақала жазамыз */ Жауап беру 3631070 wikitext text/x-wiki {{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}} {{астынан}} == Жою №1 == Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті <s>Мұқыр ауылдық округі</s> жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) :Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) ::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) :Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) == Павел Архипович Загребельный‎ == Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) : Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) ::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) == Үлгі:Азаматтық қақтығыс == Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Иә, енді істейді. Бірақ "жұлдызшаны" білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) ::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) == Албан тілі мақалам жоққа шығарылды. == Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) : Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) == Қате == Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''<imagemap>: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05) ::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) :::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) == Жеңіл атлетші == Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) ::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) == Мақалаларды жою == Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын. * <s>Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)</s> * <s>ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.</s> * <s>Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар</s> * <s>Гринвуд Джеймс</s> * <s>Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса</s> * <s>Ең кіші шекті өлшем</s> * <s>Ең үлкен шекті өлшем</s> * ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров'' * <s>Шіркеулік славянизмдер</s> * ''Байзақ ауданының ескерткіштері'' * <s>Иоганни Густав Ренат</s> * <s>Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан</s> * <s>Әуе-десанттық күштер күні</s> * <s>Өздігінен даму</s> * <s>Сесиль Джон Родс</s> [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05) :Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05) == Үш мақала жою == Мыналарды жоюға ұсынамын: * <s>Өзіндік маркетинг</s> * ''Өзін-өзі өлтіру‎'' * <s>Мен</s> --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05) == Өзін-өзі өлтіру‎ == Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) ::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) ::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05) == Күндерек == Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) ::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) ::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) == [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] == Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) :{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз? Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05) == Аралтұз == Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, <s>Аралтұз комбинаты</s> мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) == Сайт == Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05) ::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05) :::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05) :{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05) == [[Әйелдің отбасындағы орны]] == Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05) :Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Медиа Уики == <s>Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?</s> -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05) == Procter & Gamble == ''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter & Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, <s>Проктер және Гэмбл</s>, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05) :{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05) ::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді <s>Проктер мен Гэмбл</s> жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05) == Жақсы мақалалардағы хаос == Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05) :{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05) ::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05) :Иә --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05) == Вандализм == ‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05) ::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Мақаланың көрінуі == Қайырлы күн! [[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05) :{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаладағы қате == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05) :Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05) == [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] == Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05) == Мақаланы жою == Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05) :{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05) == "Бергамаск Сиютасы" мақаласы жойылды. == Сәлеметсіз бе! Менің "Бергамаск Сиютасы" атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05) : {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05) == Шақырым — километрдің қазақшасы == Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]]. :{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05) == Түркістан облысы бауырлас қалалары == неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) == Үлгі-инфобокс керек еді == Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05) :{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :Қайырлы күн! Мысалы, :{{Тарихи нысан : | атауы = Тәнеке батыр мазары : | Суреті = : | сурет атауы = : | орналасуы = Жетісу облысы, Ақсу ауданы : | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр : | сәулетші = : | мүсінші = : | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет : | нысан мәртебесі = киелі нысан :}} : қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05) :Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05) == “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару == Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. ("Ғ.С", стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) :{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05) == Мақалаларды жою == Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) == Үлгі-инфобокс туралы == Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05) :Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05) == Жою №2 == Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05) :Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) : Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Қ.К. Тоқаев туралы == Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Аналды секс == Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05) :Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05) == Қазақстанның темір жол бекеттері == Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05) :{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05) ::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05) == Үлгілер == == Үлгілер == Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) :Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) == Жою №3 == Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр: * ''КИМЭП'' * Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр) -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05) :{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05) ::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05) == Санат == Кеш жарық! "Қазақ билері" санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын "Қазақ би-шешендері" санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05) * Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі: 1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 1.1 – <s>Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы</s> 1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы) 1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы 1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы 1.0 – Хангелді Сырымбетұлы 1.1 – Ханкелді батыр 1.0 – олбарыс би 1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы 1.0 – Әлмерек абыз 1.1 – Әлмерек Жаншықұлы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05) == Translation request == Hello, Kasymov. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia? Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05) == Координаттар == Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05) : Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05) ::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05) :::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05) :жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05) : Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) :{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05) == Неге жойдың? == ''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, "Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов" мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) == Үлгі == Ассалаумағалейкүм. <nowiki>{{Договор}}</nowiki> үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05) : Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) ::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) == Неге жойылды? == Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті "Маска" мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) ::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) == Координат модулін жаңарту == Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05) <s>:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)</s> Нақтылау керек :Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) ::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05) == Кедергі == Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Айдаушы мақала == Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Үлгі == Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) :Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Байланыс == Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Господин Касымов == Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05) == Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia == Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing "Country data" templates with "Үлгі:Байрақ".]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05) == Sorting files in categories == Hi! I hope you can help me a bit. [[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like "All non-free files" like [[:en:Template:Non-free media]]. Also [[Үлгі:Free media]] should put files in "All free files" like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix? Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05) == Бетті жою == Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05) :қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің "| ref =" қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05) :Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05) :Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) :: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05) :: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды, бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05) :Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05) :: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) :: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз? :::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ) :::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар? :::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == Техникалық мәселе == Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) == [[Бауыржан]] == Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Үлгі == Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05) :Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05) ::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05) == Жеке кеңістігімдегі мақалалар == Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05) :Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05) ::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05) == Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау == Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05) ::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... ::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Жою == Сәлеметсіз бе! <s>Асқар Алтынбекұлы Күлібаев</s> осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05) :дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05) == Біріктіру == Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05) == Бетті уақытша жартылай қорғау == Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын. Мерзімі - 1 ай. Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Мағынасыз мақала == Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05) :Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, "мақаланы жоя салыңыз" деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == Мақала жойу == Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05) :Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) == беттің атын өзгертпей туралы == сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз. Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05) :кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05) ::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ПозКарта == сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ескі өңдемеге қайтармау == Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05) == Growth features - Mentorship and Community updates == Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Әсел Құрманбаева == Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05) == Бет жою == Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05) :Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05) ::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05) :::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05) == Бет жою == <s>Нарын</s> бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05) :Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05) == Стивенсон Роберт Льюис == Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05) :Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05) == Саддам Хусейн == Hello. There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05) == Тілдер vs. Infobox Language үлгілері == Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? "Тілдер" үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05) :кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05) == Execution of Saddam Hussein == Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05) == Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу == Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05) == Ту үлгісін жасау == Кеш жарық! {{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) == Тәулік суреті == Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр. Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05) :::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05) ::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05) :::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05) :::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05) ::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05) @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05) :жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05) == Крем == Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&diff=prev&oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05) :Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05) == Me editing my user page == For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05) == Өңдеу қателігі == Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05) :Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі == Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер: ''Еңбек Қызыл Ту'' Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05) <s>:Жақсы</s> Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) == Уикижобалар == Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде == Қайырлы күн, мырза! [[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05) :Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05) ::Кеш жарық! ::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05) == '''Уикипедия 25''' == Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05) == Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика == Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05) ::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05) == Орфографиялық қате == Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) ::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :::Сәлеметсіз бе. Сонда "<nowiki>[[Эйвон өзені]]</nowiki>" емес "<nowiki>[[Эйвон]]</nowiki> өзені", яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) ::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) == Одиссейді жою == Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) :сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) == Айлық үлгілер == Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05) :Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) == Бетті жою == Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) ::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05) :::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) == Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген == Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Жедел жойылсын == Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Олимпиада ойындары туралы үлгі == Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05) :'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді :Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Панорама бостандығы == Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05) :Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) {{жабық-соңы}} == Жоққа шығару == қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? "Алфавит бойынша ..." деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05) == Бетті жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) ::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) {{жабық-соңы}} == Айдос Ғалымов туралы мақала == Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05) == Жедел жою туралы == ''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05) :Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) == Мақаламдағы қателік == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) :Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) == үлгі == Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) :Дайын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) == Шегіндіру == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == CEE MEETING 2026 == Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05) == Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар == Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05) :Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) :: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05) :::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05) :::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05) ::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05) == Мақалаларды рұқсатсыз жою == Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05) :Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05) ::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05) :::Меннің жеке кеңістігімдегі парақшаларды неге кетіре бересіз?! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05) :::::@[[Қатысушы:Programman|Programman]] күні мен уақытын, таба алмадым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:48, 2026 ж. маусымның 28 (+05) ::::::21/06/2026 02:29 [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. маусымның 29 (+05) :::::::Қалпына келді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:48, 2026 ж. шілденің 1 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:19, 2026 ж. шілденің 3 (+05) == Уикикпедия талаптарына сай қалай мақала жазамыз == Сәлеметсіз бе, Kasymov! Мен қазақша Уикипедияға мақала жазып жүрген жаңа қатысушымын. Сізден бір мәселеге қатысты кеңес сұрағым келеді. Мен дайындап жатқан мақала Уикипедия талаптарына толық сәйкес болуы үшін қандай тұстарын жақсартуым керек екенін айтып, бағыт-бағдар бере аласыз ба? Уақытыңыз болса, пікіріңіз бен кеңестеріңізді қуана қабылдаймын. Алдын ала көп рақмет! [[Қатысушы:Мадикино|Мадикино]] ([[Қатысушы талқылауы:Мадикино|талқылау]]) 19:09, 2026 ж. шілденің 14 (+05) :Сәлеметсіз бе! Өзіңіз қызыққан тақырыптарды бастауға болады, мысал ретінде таңдаулы немесе жақсы мақалаларды оқып қарасаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:50, 2026 ж. шілденің 17 (+05) 95ki38yvy1s96yg1gguwurr054xfbdq Көкжалдар мекені 0 197388 3631188 3583933 2026-07-17T17:02:29Z Sagzhan 29953 3631188 wikitext text/x-wiki '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — түрік медиафраншизасы.<ref>[http://russian.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav031207ru.shtml Түркия: телевизия сериалы сөз еркiндiгi туралы айтысты тудырды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719154205/http://russian.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav031207ru.shtml |date=2010-07-19 }}</ref>. Ең басында 97 бөлімнен тұрған. Содан кейін «[[Көкжалдар мекені - Ирак]]» атты бір бөлімді фильмі түсірілген. Экранға «[[Көкжалдар мекені - Террор]]» атты жаңа сериалдың шығыумен, сериал өз жалғасын тапты. Алайда RTÜK цензура комитеті бұл сериалдың телеарнада көрсетілуіне тыйым салды. Нәтижесінде «[[Көкжалдар мекені. Террор]]» сериалының тек қана екі бөлімі телеарнада көрсетілген болатын. 2007 жылы телеарнада «[[Көкжалдар мекені - Тұзақ]] ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi. Pusu}})» атты жаңа сериалы жарыққа шықты. Бұл сериалдың SHOW TV телеарнасында небәрі 49 бөлімі көрсетілген болатын. SHOW TV телеарнасының экономикалық мәселесіне байланысты, қазіргі кезде сериалдың түсірілімі тоқтатылған. Фильм Pana Film өнімі болым табылады. == Рөлде түскендер == {| class="wikitable" |- ! Әртіс !! Кейіпкер !! Бөлімде түскені || Сипаттамасы және жағдайы |- | Неджати Шашмаз || Полат Алемдар || 2-97 || Аслан Ақбей тәрбиелеп, үйреткен барлаушы. Көкжалдар Мекені - Тұзақта |- | Раджи Шашмаз || Али Джандан || 1-2 || Бет-әлпетін өзгертіп Полат Алемдар бола қалады. Бәрі оны өлді деп санайды. Көкжалдар Мекені операциясын аяқтарда өзінің Али екенін бәріне мойындай салады |- | Өзгу Намал || Элиф Ейлүл || 1-97 || Адвокат қыз, Полаттың (Алидің) сүйіктісі. Үлкен жол апатынына ұшырап жағдайы нашарлайды. Назифа анадан Алидің Полат екенін естігеннен шок болып өледі. |- | Селчук Йонтем || Аслан Ақбей || 1-55 || Полаттың ақылшысы. Мемлекеттік Қауіпсіздік Ұйымының басшысы. Доғы Эшрефоғлыдан тәрбиеленген. Паланың ұйымдастырған қастандық салдарынан, адамы Бедир өлтіріп кетеді. |- | Октай Кайнарджа || Сүлейман Чакыр || 1-45 || Мафия серкесі. Полатпен жақын дос болып кетеді. Ара Нежмидің әмірімен Жерахпашалы Халиттің тұзағына түсіп атылып қалады. |- | Серай Север || Дәрия Чакыр || 1-21 || Сүлейман Чакырдың қарындасы. Казинода Құмарпаз Мехметтің атыс шабуылында жараланып, ауруханада жан тапсырады. |- | Гүрхан Уйгун || Мемати Баш || 1-97 || Чакырдың, кейін Полаттың оң қолы. Көкжалдар Мекені - Тұзақта қариялар мүшесіндегі сатқын Сенджердің әмірімен өз тойында атылып қаза табады. |- | Кенан Чобан || Абдулхей Чобан || 30-97 || Аслан Ақбейдің Полаттың қасына орналастырған сенімді адамы. Көкжалдар Мекені - Тұзақта МҚҰ офисына жеткен бомбаның жарылысынан қаза табады. |- | Ерхан Уфак || Гүлді Ерхан || 34-97 || Сейфоның жиені. Көкжалдар Мекені - Тұзақта |- | Ердем Ергүней || Дели Хикмет || 1-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта бұзақылар ұйымының ұйымдастырған тұзағынан көп ұзамай жан тапсырыды |- | Емин Олджай || Өмер Жандан || 1-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта Мешітте таң намазына жығылған кезде науқастығынан қайтады. |- | Инджи Парс / Серпил Тамур || Назифе Жандан || 1-6 / 16-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта Профессор Мартиннің жүрек дәрісін алмастырып тастағаннан кейін жүрек ұстамасынан қайтыс болады. |- | Куртулус Шакирагаоглу || Дуран Эмми || 3-6 || Аслан Акбей басынан атады. |- | Нихат Никерел || Сейфо Нағашы || 3-63 || Ерхан жиені Паладан құтқарарда өзі оқ мергеніне түсіп жараланады. Ауруханаға жетпей жатып өмірмен қош айтысады. |- | Хидайет Ердинч || Шевко || 1-13 || Аслан Акбей оған терезені ашып секірткенде астына құлап өледі. |- | Ханде Казанова || Жанан Чаван || 1-97 || Елифтің досы. Шет елге кетіп қалады. |- | Ипек Тенолчай || Несрин Чакыр || 1-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта жол апатына түсіп өмірден озады. |- | Мүге Улусой || Мерал Йылмаз || 1-53 || Әкесінің өлтірейін деп тұрған жерінен Несрин әпкесінің қолынан қаза табады. |- | Осман Уобер || Тунджай Кантарджі || 7-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта. Ортада көрінбей кетеді. |- | Сефа Зенгин || Ердал Көмірші || 8-54 || Жанан өлтіріп тастайды. |- | Исмаил Инджекара || Ипликчи Недим || 10-89 || Низаметтиннің тұзағынан қаза табады. |- | Алтан Акышык || Доғу Есрефоғлу || 21-86 || Тікұщақ зымияндығынан теңізге батып кетеді. |- | Орхан Ертүрк || Түлкі Андрей || 82-86 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта Пусаттың өшін алатын Полат оның басынан атып тастайды. |- | Хайат Олджай || Айше Ейлүл || 1-97 || Элиф пен Эреннің анасы. Қызы Елифтің өлімінен кейін ортада көрінбей кетеді. |- | Керем Фиртина || Эрен Ейлүл || 1-97 || Элифтің інісі. Көкжалдар Мекені - Тұзақта Ескендірлер Хикметтің үйіне басып кірерде қаза табады. |- | Деверим Парджан || Орхан Карадениз || 10-46 || Лаз Зиянің әмірімен өз-өзің дарға асады. |- | Тургай Танулку || Шахин аға || 22-35 || Түрмеден шыққаннан кейін ортада көрінбей кетеді. |- | Синем Байер || Естер Хирч || 23-36 || Ортада көрінбей кетеді. |- | Вилдан Атасевер || Назлы Бекироглу || 33-55 || Хүсрев Ағаның қызы. Нашақорлықтан зардап шеккеннен әкесінің оң қолы Шехмуздың берген дозасынан уланып дүние салады. |- | Мухаммед Джандөрен || Абузер Көмөрджү || 21-40 || Ердал ұлынан қаза табады. |- | Улгар Манзакоғлу || Ибрахим Ахисқалы || 52-84 || Орыс Кеңесінің бароны. Мемати тікұшақпен ұшып келе жатып атқан оғынан өледі. |- | Тарик Сербетчиоглу || Селим || 52-72 || Полат Мематинің өшін алып, оны қабандардың қашасына лақтырады. Нәтижесінде қабандар оны жеп талап тастайды. |- | Йашар Қарақұлақ || Йахья Рейс || 47-86 || Түрмеде |- | Абидин Еребакан || Абидин Сефероглу || 7-97 || Түрмеде |- | Йуксел Ариджи || Пала || 51-64 || Полат Аслан мен Сейфоның өшін алып, оның басынан атып тастап, үстіне бетон жайып тастайды. |- | Дженк Ертан || Фарук || 51-63 || Абдулхей өлтіріп тастайды. |- | Левент Гунер || Бедир || 51-63 || Сатқын болғанын ақтай сала Пала оны өлтіріп тастайды. |- | Недим Доган || Шехмуз || 25-59 || Пала атып тастайды. |- | Али Ипин || Кирве || 64-79 || Лаз Зияға ұсталып, Халоға беріледі. Хало оны Месуттың қасына қамайды. Есі адасқан Месут оны танып өшін алу үшін, көзілдірік әйнегімен оны бөлшектеп тастайды. |- | Дженгиз Данер || Есат || 56-88 || Массондар өлтіріп тастайды. |- | Тайфун Сав || Митхат || 57-81 || Ортада көрінбей кетеді. |- | Зекай Муфтуоглы || Акреп Бекир || 59-84 || Шаяннан шағылып өледі. |- | Челик Билге || Садри Джамбазоглу || 59-84 || Мемати тікұшақпен ұшып келе атқан оғынан өледі. |- | Атилла Шенділ || Тургут Куйучу || 59-84 || Мемати тікұшақпен ұшып келе атқан оғынан өледі. |- | Бегум Күтүк || Сафие Қараханлы || 48-97 || Полаттың қарындасы. Көкжалдар Мекені - Тұзақта |- | Гүвен Хокна || Нергиз Қараханлы || 56-88 || Полаттың туған анасы. Низаметтиннің жалдаған дәрігердің қолынан өледі. |} === Көкжалдар кеңесі === {| class="wikitable" |- ! Әртіс !! Кейіпкер !! Бөлімде түскені !! Жағдайы |- | Зафер Ергин || Мехмет Қараханлы || 1-74 || Массондар өлтіреді. |- | Байқал Саран || Хүсрев Аға || 1-59 || Қылыш арқасынан қылыш тыға салып өлтіреді. |- | Истеми Бетил || Лаз Зия || 1-95 || Низаметтиннің адамы түрмеде өлтіріп тастайды. |- | Тарик Үнлүоғлу || Ара Нежми || 1-56 || Аслан Акбейдің өлер алдында орнатып қойған бомда жарылысы салдарынан өледі. |- | Атилла Олгач || Қылыш || 1-95 || Низаметтин оның пышағын жүрегіне тығып өлтіре салады. |- | Халдун Бойсан || Құмарпаз Мехмет || 1-36 || Чакір қарындасының өшін аларда өлгенше ұрып, соңында Полат оның басынан атып жібереді. |- | Аднан Бириджик || Низаметтин Гүвенч || 1-96 || Полат оны дарға асып тастайды. |- | Нисан Ширинян || Самуель Вануну || 1-85 || Массондар көлігінің астына динамит қойып, айдалада жарып тастайды. |- | Сөнмез Атасой || Халил Ибрахим Капар || 61-97 || Көкжалдар Мекені - Тұзақта Джеват Акарсу басын шауып тастайды. |- | Энди Гарсия || Амон || 96-97 || Әлемдік Барон. Көкжалдар Мекені - Тұзақта бір мәрте көрінгеннен кейін көзге түспейді. |- | Шэрон Стоун || Лиза || 96-97 || Амонның әйелі. Соңғы бөлімнен кейін ешқашан көрінбей кетеді. |} ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Телесериалдар]] [[Санат:Түркия телесериалдары]] minwlvzpqlbw2rlbkd984knrowzzi1t Криштиану Роналду 0 204357 3631354 3577613 2026-07-18T07:09:57Z 1nter pares 146705 3631354 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Криштиану Роналду |сурет = Cristiano Ronaldo 2275 (cropped).jpg |сурет ені = 200px |атауы = [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалия]] үшін ойнаған Роналду, 2025 жыл |толық аты = Криштиану Роналду душ Сантуш Авейру |лақап аты = "CR7", "КриРо" |туған күні = 05.02.1985 |туған жері = [[Фуншал]], [[Мадейра]], [[Португалия]] |азаматтығы = {{байрақ|Португалия}} |бойы = 187 см<ref> https://www.transfermarkt.com/cristiano-ronaldo/leistungsdatenverein/spieler/8198</ref> |салмағы = 85 кг |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Наср]] |номері = 7 |жастар клубы = {{Футбол карьерасы |1993–1995|{{ту|Португалия}} Андоринья| |1995–1997|{{ту|Португалия}} [[Насьонал Фуншал|Насьонал]]| |1997–2002|{{ту|Португалия}} [[Спортинг Лиссабон]]|}} |клубтары = {{Футбол карьерасы |2002–2003|{{ту|Португалия}} [[Спортинг Лиссабон]]|25 (3) |2003–2009|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|196 (84) |2009–2018|{{ту|Испания}} [[Реал Мадрид]]|292 (311) |2018–2021|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|98 (81) |2021–2022|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|40 (19) |2023–|{{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Наср]]|75 (72)}} |ұлттық құрамы = {{Футбол карьерасы |2000–2001|{{ту|Португалия}} Португалия U16|7 (6) |2001–2002|{{ту|Португалия}} Португалия U17|9 (6) |2002–2003|{{ту|Португалия}} Португалия U18|10 (3) |2003|{{ту|Португалия}} Португалия U20|5 (1) |2003–|{{футбол|Португалия}}|219 (136) |2004|{{ту|Португалия}} Португалия (олимп.)|3 (2)}} |медальдары = {{турнир|[[Конфедерациялар кубогы|Конфедерациялар кубогы]]}} {{медаль|Қола|[[Конфедерациялар кубогы 2017|Ресей 2017]]}} {{турнир|[[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа Чемпионаты]]}} {{медаль|Күміс|[[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|Португалия 2004]]}} {{медаль|Қола|[[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|Польша/Украина 2012]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|Франция 2016]]}} {{турнир|[[УЕФА Ұлттар Лигасы|Ұлттар Лигасы]]}} {{медаль|Алтын|[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19|Португалия 2019]]}} {{медаль|Алтын|[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2024/25|Германия 2025]]}} |Commons = Cristiano Ronaldo }} '''Криштиану Роналду душ Сантуш Авейру''' ({{lang-pt|Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro}}, [[1985 жыл]]ы [[5 ақпан]]да туған, [[Фуншал]], [[Мадейра]], [[Португалия]]) — португалиялық футболшы, Сауд Арабиясының [[Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Наср]] клубы мен [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалия футбол құрамасының]] шабуылшысы әрі капитаны. Футбол тарихындағы ең үздік ойыншылардың бірі. Португалия құрамасы мен "[[Реал Мадрид]]" тарихындағы ең үздік мерген, 2008, 2011, 2014, 2015 жылдары "Алтын бутсы" иегері атанған футболшы, "[[France Football]]" нұсқасы бойынша 2008, 2016, 2017 жылдары және "France Football" мен [[ФИФА]] анықтамасы бойынша 2013, 2016 жылғы "[[ФИФА Алтын добы|Алтын доп]]" иегері. 2008, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 және 2018 жылдары [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] үздік мергені болды. 2016 жылғы Еуропа, 2018 жылғы Ұлттар Лигасының чемпионы. == Өмірбаяны == Криштиану — отбасындағы төртінші перзент. Есімін [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың сол кездегі [[АҚШ президенті|президенті]] [[Рональд Рейган|Рональд Рейганның]] құрметіне қойылыпты. Балалық шағындағы сүйікті клубы "[[Бенфика]]" болған екен. Балалық шағында "Андоринья", "[[Насьонал Фуншал]]", "[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]" клубтарының жастар командасында ойнап, футбол ойнауды үйренді. === Балалық шағы === Криштиану Роналду [[Португалия|Португалияның]] [[Мадейра]] аралындағы Санту-Антониу жұмысшы кварталдарында дүниеге келген. Әкесі, Жозе Диниша Авейру, қарапайым бағбан болған. Анасы, Мария Долореш душ Сантуш Авейру, аспаз болып жұмыс істеді. Криштиануның ағасы және 2 әпкесі бар: ағасы Угу (1975 жылғы) және әпкелері Эльма (1974 жылғы) мен Лилия Катиа (1976 жылғы).<ref> "Аңыз адам" №" (181) 1-15 қаңтар 2018 жыл </ref> Ата-анасы оны кішкентайынан еркелетіп Ронни деп атаған. Роннидің отбасы төбесі қаңылтырмен жабылған шағын ғана лашықта тұрды. Үйдің тарлығы соншалықты, олар кір жуанатын машинасын пайдаланбайтын уақытта артық орын алмас үшін шатырға шығарып қоятын. "Балалық шағым күрделі жағдайда өтті. Бірақ мен өзіме бір нәрсенің жетпегенін сезінген емеспін. Менің ата-анам өте көп жұмыс істеді. Бізге ешнәрседен таршылық көрсетпес үшін олар қолдарынан келгеннің барлығын жасады", - деп еске алады Криштиану. === Клубтық мансабы === "Спортингтің" негізгі құрамында не бары 16 жасында, 2001 жылы 15 тамызда "Атлетико Лиссабонға" қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2002 жылы тамыз айында ғұмырындағы тұңғыш жүлдесіне қол жеткізді, "Спортинг" Португалия суперкубогын ұтып алды. Жас талантты футболшыны алғашқылардың бірі боп "Ливерпульдің" бас бапкері Жерар Улье байқады, бірақ оны тым жассынғандықтан, келісім шарт жасасуға асыққан жоқ. 2003 жылы жазда Лиссабондағы "Жозе Алваладе" стадионының ашылу салтанаты болып, "[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]" пен "[[Манчестер Юнайтед]]" кездесті. Осы матчта манкуниандықтардың бапкері [[Алекс Фергюсон]] Роналдудың тегін футболшы еместігін аңғарып, бірден командаға тартады. Роналду осылайша "Манчестер Юнайтедте" ойнаған тұңғыш португалдық футболшы боп тарихта қалады. Роналду өзіне 28-нөмірді сұрайды ("Спортингте" осы нөмірмен ойнаған-ды), бірақ оған сол жазда командадан кеткен [[Дэвид Бекхэм|Дэвид Бекхэмнің]] 7-ші нөмірін береді. "''Мына құрмет маған баға жетпес мотивация берді, мен енді өзіме білдірілген сенімді ақтауға тиісті екенімді ұқтым''" дейді бұл жайлы Роналду. [[Сурет:C ronaldo cropped.png|thumb|left|180px|Криштиану Роналду [[Манчестер Юнайтед]] сапында, 29 сәуір 2006 жыл.]] Тұңғыш ойынын 2003 жылы 26 тамызда "Олд Траффордта" "[[Болтон Уондерерс|Болтон Уондерерске]]" қарсы өткізді. Тұңғыш голын сол жылы 1 қарашада "Портсмуттың" қақпасына енгізді. 2005 жылы 29 қазанда "Манчестердің" [[Футболдан Англия чемпионаты|премьер-лигадағы]] мыңыншы голының авторы атанды. 2007 жылы 5 мамырда "[[Манчестер Сити]]" қақпасына манчестерлік клуб сапындағы 50-ші голын енгізді. Осы маусымда тұңғыш рет Англия чемпионы атанды. 2007/08 жылғы маусым Роналду үшін сәтсіздеу басталды. "Портсмут" футболшысы Ричаррд Хьюзді баспен соққаны үшін алаңнан қуылды да, үш кездесуден шеттетілді. Өзінің айтуынша, осы жәйттен өзі көп сабақ алған, ендігәрі ешқашан футболшылармен олай төбелеспеуге бел байлапты. 2007 жыл қорытындысында "Алтын допты" анықтауда бразилиялық [[Кака|Какадан]] артта қалды. Есесіне 2007/08 жылғы маусым табысты аяқталып, "Манчестер Юнайтед" [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2007/08|УЕФА чемпиондар Лигасын]] ұтып алды, Мәскеуде "[[Челси (футбол клубы)|Челсимен]]" финалдық ойында Роналду бір гол соқты, матчтын соңғы пенальтилер сериясында қателескеніне қарамастан, клуб турнир жеңімпазы атанды. Ал Англия чемпионатында 31 гол соғып, үздік мерген атанды, 2008 жыл қорытындысында "Алтын бутсы" иегері болумен қатар, [[ФИФА Алтын добы|ФИФА Алтын добына]] қол жеткізді. 2009 жылы 11 маусымда 93,4 млн. еуроға "[[Реал Мадрид|Реал Мадридке]]" ауысып, 2001 жылғы [[Зинедин Зидан|Зиданды]] алған кездегі трансферлер рекордын жаңартты (Зиданның құны 76 млн еуро болған-ды). Роналду 9-нөмірлі жейдені киді, 2010 жылы клубтан [[Рауль Гонсалес]] кеткен соң 7-нөмірді иеленді. Алғашқы маусымда-ақ 35 ойында 33 гол соқты. 2011 жылы 6 ақпанда "[[Реал Сосьедад]]" қақпасына гол соғып, [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионатындағы]] голдар санын 50-ге жеткізді. Ал 100-ші голын 2012 жылы 5 мамырда "[[Гранада (футбол клубы)|Гранада]]" қақпасына енгізді. Осы маусымда Испания чемпионатында 46 гол соқты, осынша керемет нәтиженің өзі үздік мерген атануына аздық қылды, бірінші орынға "[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]" футболшысы [[Лионель Месси]] иелік қылды. Ал 2012/13 жылғы маусымда 12 голмен [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2012/13|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] үздік мергені атанды. 2015 жылы 30 қыркүйекте Испания чемпионатындағы 324-ші голды соғып, бұған дейінгі Рауль Гонсалестің рекордын жаңартып, клуб тарихындағы мергендер көшінде бірінші орынға шықты. Жалпы алғанда, "Реал" сапында 438 ойын өткізіп, 450 гол соқты. 2018 жылы 10 шілдеде "[[Ювентус|Ювентуспен]]" келісім шарт жасасты. "Реал Мадрид" баспасөз орталығының хабарлауынша, туриндік клубқа ауысуды Роналдудың өзі қалаған. Бұл жолғы трансфер 112 млн еуромен іске асты. Италиялық клуб сапындағы тұңғыш ойынын 18 тамыз күні сырт алаңда "[[Кьево (футбол клубы)|Кьевоға]]" қарсы өткізді. 2018/19 жылғы маусымда Италия чемпионатында 21 голдың авторы атанды. 2021 жылы 28 тамызда "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедке]]" қайта оралды<ref>[https://rast.kz/?p=11117&fbclid=IwAR36nVZHLLaXS54t6VlRjsH3yAQ5qbKURhUBcZ5FsVnFlNsW5McSsSH5wB8 Криштиану Роналду «Манчестер Юнайтедке» қайта оралды]</ref>. Трансфер құны 20 миллионды құрады. 2022 жылы 22 қарашада Роналду Сауд Арабия лигасының '"Әл-Наср" клубына көшіп, қазіргі кезге дейін ойнап жатыр. [[Фабрицио Романо]]ның айтуынша ол клубта жылына 200 миллион еуро жалақы алады. === Ұлттық құрамада === 2003 жылы 20 тамызда [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасына]] қарсы жолдастық кездесуде (1:0) тұңғыш рет Португалия құрамасы сапында алаңға шықты. Криштиану 2004 жылдан бастап көп жылдарға дейінгі Әлем чемпионаттарының бәріне қатысты, және ешқайсысынан голсыз қайтпады. [[Футболдан 2004 жылғы Еуропа біріншілігі|2004 жылғы Еуропа чемпионатында]] екі гол соқты, бірақ құрама өз елінде өткен чемпионатта күміс жүлдені қанағат тұтты. Жалпы, [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016 жылы төртінші Еуропа чемпионатына]] қатысып, төртеуінде де гол соқты, бірақ жалпы голдар саны 9-ға жетіп, турнир тарихындағы үздік мерген атана алмады, бірінші орынды әйгілі [[Мишел Платини|Мишел Платинимен]] бөлісіп тұр. 2016 жылы ғұмырында екінші рет Еуропа чемпионатының финалында ойнады, финалда оларға алаң иелері [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]] қарсылас болды. Ойынның не-бары сегізінші минутында [[Димитри Пайет]] бұған оңай соқтығысты да, ауыр жарақат алды. Дәрігерлердің көмегімен ойынды жалғастырғанымен, 23-минутта біржола алмастырылды. Бірақ бәрібір Португалия құрамасы 1:0 есебімен жеңіске жетіп, Еуропа чемпионы атанды. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионатын]] да Роналду керемет бастады. Топтық кезеңнің бірінші турында [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания қақпасына]] үш гол соқты, бірақ мұнысы тең ойынға ғана жеткілікті болды. Бұл турнирде Португалия 1/8 финалда [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвайдан]] ұтылды. 2020 жылы 9 қыркүйекте сырт алаңда Швецияның қақпасына құрама сапындағы 100, 101-ші голдарын соқты. Бұл УЕФА Ұлттар лигасының матчы болатын. 2020 жылғы Еуропа чемпионатында 5 гол соғып, Еуропа чемпионаттары тарихында мергендер көшінде топ басына шықты (14 гол). == Жетістіктері == === Командалық жетістіктері === {{ту|Португалия}} '''[[Спортинг Лиссабон|Спортинг (Лиссабон)]]''' * Португалия чемпионатының қола жүлдегері: 2002/03 {{ту|Англия}} '''[[Манчестер Юнайтед]]''' * Ағылшын Премьер-Лигасының чемпионы ('''3'''): 2006/07, 2007/08, 2008/09 * Англия Кубогінің иегері: 2003/04 * Футбол лига кубогінің иегері ('''2'''): 2005/06, 2008/09 * УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы: 2007/08 * Англия Суперкубогінің иегері: 2007 * Клубтық әлем чемпионатының жеңімпазы: 2008 * УЕФА Чемпиондар лигасының финалшысы: 2008/09 * Ағылшын Премьер-Лигасының күміс жүлдегері: 2005/06 * Ағылшын Премьер-Лигасының қола жүлдегері ('''2'''): 2003/04, 2004/05 * Англия Кубогінін финалшысы ('''2'''): 2004/05, 2006/07 {{ту|Испания}} '''[[Реал Мадрид]]''' * Испания чемпионы: 2011/12, 2016/17 * Испании Кубогінің иегері: 2010/11, 2013/14 * Испания Суперкубогінің иегері: 2012, 2017 * Испания Примера Дивизионның күміс жүлдегері ('''2'''): 2009/10, 2010/11, 2014/15, 2015/16, 2017/18 * Испания Суперкубогінің қатысушысы: 2011 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 2013/14, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * УЕФА Суперкубогы: 2016, 2017 * Клубтар арасындағы әлем біріншілігі: 2014, 2016, 2017 {{ту|Италия}} '''[[Ювентус]]''' * Италия чемпионы: 2018/19, 2019/20 * Италия суперкубогы: 2018, 2020 * Италия кубогы: 2020/21 {{ту|Сауд Арабиясы}} '''[[Әл-Наср (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл Наср]]''' * Араб клубтары арасындағы чемпиондар лигасы кубогы: 2023/24 '''{{футбол|Португалия}}''' * Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2004 * Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2012 * Еуропа чемпионы: 2016 * Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2006 * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2017 * УЕФА Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2019 * УЕФА Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2025 === Жеке жетістіктері === * ФИФА Алтын добы: 2008, 2013, 2014, 2016, 2017 * "[[France Football]]" версиясы бойынша Алтын доп: 2008, 2016, 2017 * Алтын бутсы иегері: 2008, 2011, 2014, 2015 * Еуропаның үздік футболшысы: 2008, 2013, 2014, 2016, 2017 * Англия чемпионатының үздік мергені: 2007 * Испания чемпионатының үздік мергені: 2011, 2014, 2015 * Чемпиондар Лигасының үздік мергені: 2008, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * Әлемнің үздік клубтық шабуылшысы: 2008, 2017 * Еуропа чемпионатының үздік жас футболшысы: 2004 * Бес бірдей Әлем чемпионатында гол соққан жалғыз футболшы: 2006, 2010, 2014, 2018, 2022 * Бес бірдей Еуропа чемпионатында гол соққан жалғыз футболшы: 2004, 2008, 2012, 2016, 2021 * Клубтар чемпионатының үздік мергені: 2016, 2017 * Еуропа чемпионаттарының үздік мергені: 14 гол * Ғасыр ойыншысы: 2020 * Ұлттық құрамада және төрт түрлі клубта 100+ гол соққан тарихтағы алғашқы ойыншы == Рекордтары == * Ұлттық құрама тарихындағы үздік бомбардир: 143 гол; * Еуропа чемпионаты тарихындағы ең үздік бомбардир: 14 гол; * Ойналған матч саны бойынша Еуропа чемпионатының рекордшысы: 24 матч; * Еуропа чемпионатының іріктеу тарихындағы үздік бомбардир: 31 гол; * Португалия құрамасының тарихындағы ең үздік бомбардир: 143 гол; * Португалия құрамасының өткізген матчтар саны бойынша рекордсмені: 201 матч; * Клубтық деңгейдегі халықаралық матчтар тарихындағы үздік бомбардир: 140 гол; * Еуропалық жарыста өткізілген матчтар саны бойынша рекордшы: 185 матч; * УЕФА Чемпиондар лигасы тарихындағы ең үздік бомбардир: 140 гол; * УЕФА Чемпиондар лигасы тарихындағы ең үздік пас: 42 нәтижелі пас; * Клубтар арасындағы әлем чемпионатының тарихындағы үздік бомбардир: 7 гол; * УЕФА Чемпиондар лигасы мен Еуропа кубогында бір маусымдағы ең көп гол соғу рекорды: 17 гол; 2013-2014 жылғы маусым. * УЕФА Чемпиондар Лигасының мансаптық хет-триктерінің рекордшысы: 8 хет-трик; * Реал Мадрид тарихындағы үздік бомбардир: 450 гол; * Бір маусымдағы гол саны бойынша Реал Мадрид рекордшысы: 61 гол; * «Ювентус» бір маусымдағы гол саны бойынша рекордсмен: 37 гол; * Мадридтік дерби тарихындағы үздік бомбардир: 22 гол; * Барлық үш ФИФА жүлдесін алған жалғыз ойыншы: Қола (2007), Күміс (2009), Алтын (2008); * Испания футбол тарихындағы барлық жарыстарда қатарынан 6 маусымда 50 немесе одан да көп гол соққан жалғыз ойыншы; * УЕФА Чемпиондар лигасының тарихындағы қатарынан 7 маусымда 10 немесе одан да көп гол соққан жалғыз ойыншы; * Бір маусымдағы ең көп хет-трик жасаған Ла Лига рекордшысы: 8 хет-трик; * Италия чемпионатының қатарынан гол соға алған матчтар саны бойынша рекордсмені: 11 матч; * УЕФА Чемпиондар лигасының қатарынан гол соға алған матчтар саны бойынша рекордсмен: 11 матч; * УЕФА Чемпиондар Лигасының бір маусымдағы ең көп хет-трик жасау рекордшысы: 3 хет-трик; * Күнтізбелік жыл ішінде халықаралық матчтардағы голдар саны бойынша рекордшы: 32 гол; * Тарихтағы ең көп хет трик жасаған ойыншы: 65 хет трик; * Әлем бойынша ең көп гол салған ойыншы: 967 гол. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Қолданылған әдебиет == * {{кітап|авторы=[[Лука Кайоли]]|тақырыбы=Криштиану Роналду. Одержимый совершенством|орны=Мәскеу|баспасы=Эксмо|жыл=2016|беттері=288|жауапты=перевод на русский язык Т. Звонарёвой|isbn=978-5-699-74610-1|ref=Кайоли}} == Сілтемелер == {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Португалия футболшылары]] [[Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] tsfomv1xhte2xbf2cwmp3ku6i4mao5m Компьютер ғылымы 0 204387 3631298 3417536 2026-07-18T03:56:49Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631298 wikitext text/x-wiki '''Компьютер ғылымы''' есептеу техникасын есептеу мәшінелерінің дизайнын жасау және оған қатысты процесстерді [[ғылым]]и және [[математика]]лық тұрғыда зерттеу. [[Компьютер ғалымы]] есептеу техникасының теориясы мен компьютерлерді дизайндау жұмысымен айналысатын [[ғалым]]ды айтады.<ref>{{cite web |url=http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=computer%20scientist |title=WordNet Search - 3.1 |publisher=Wordnetweb.princeton.edu |date= |accessdate=2012-05-14}}</ref> <!-- Its subfields can be divided into practical techniques for its implementation and application in [[computer system]]s and purely theoretical areas. Some, such as [[computational complexity theory]], which studies fundamental properties of [[computational problem]]s, are highly abstract, while others, such as [[Computer graphics (computer science)|computer graphics]], emphasize real-world applications. Still others focus on the challenges in implementing computations. For example, [[programming language theory]] studies approaches to description of computations, while the study of [[computer programming]] itself investigates various aspects of the use of [[programming language]]s and [[complex systems]], and [[human-computer interaction]] focuses on the challenges in making computers and computations useful, usable, and [[Computer accessibility|universally accessible]] to [[humans]]. --> <div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:200px;"> {| style="border:1px solid #ccc;" |- | [[File:Lambda lc.svg|94px|alt=large capital lambda|Programming language theory|link=Programming language theory]] | [[File:Sorting quicksort anim frame.png|94px|alt=Plot of a quicksort algorithm|Computational complexity theory|link=Computational complexity theory]] |- | [[File:Utah teapot simple 2.png|94px|alt=Utah teapot representing computer graphics|Computer graphics|link=Computer graphics (computer science)]] | [[File:3-Tasten-Maus Microsoft.jpg|94px|alt=Microsoft Tastenmaus mouse representing human-computer interaction|Human–computer interaction|link=Human–computer interaction]] |} <div class="thumbcaption">Компьютер ғылымы ақпарат және есептеудің теоретикалық негіздерін және сол негіздердің аппликациясын практикалық түрде іске асыру техникаларымен жұмыс жасайды</div> </div> </div> <!-- ==History== {{Main| History of computer science}} [[File:Babbage40.png|upright|thumb|Charles Babbage is credited with inventing the first mechanical computer.]] The earliest foundations of what would become computer science predate the invention of the modern [[digital computer]]. Machines for calculating fixed numerical tasks such as the [[abacus]] have existed since antiquity. [[Wilhelm Schickard]] designed the first mechanical calculator in 1623, but did not complete its construction.<ref>{{cite web |author=Nigel Tout |title=Calculator Timeline|url=http://www.vintagecalculators.com/html/calculator_time-line.html |work=Vintage Calculator Web Museum |year=2006 |accessdate=2006-09-18}}</ref> [[Blaise Pascal]] designed and constructed the first working mechanical calculator, the [[Pascal's calculator|Pascaline]], in 1642. In 1694 [[Gottfried Wilhelm Leibnitz]] completed the [[Step Reckoner]], the first calculator that could perform all four arithmetic operations. [[Charles Babbage]] designed a [[difference engine]] and then a general-purpose [[Analytical Engine]] in [[Victorian era|Victorian]] times,<ref>{{cite web |url=http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/babbage/index.asp |title=Science Museum - Introduction to Babbage |accessdate=2006-09-24 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20060908054017/http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/babbage/index.asp |archivedate=2006-09-08}}</ref> for which [[Ada Lovelace]] wrote a manual. Because of this work she is regarded today as the world's first [[programmer]].<ref>{{cite web |url=http://www.scottlan.edu/Lriddle/women/ada-love.htm |title=A Selection and Adaptation From Ada's Notes found in "Ada, The Enchantress of Numbers," by Betty Alexandra Toole Ed.D. Strawberry Press, Mill Valley, CA |accessdate=2006-05-04}}</ref> Around 1900, [[Unit record equipment|punched card machines]] were introduced. During the 1940s, as new and more powerful [[computing]] machines were developed, the term ''computer'' came to refer to the machines rather than their human predecessors.<ref>The [[Association for Computing Machinery]] (ACM) was founded in 1947.</ref> As it became clear that computers could be used for more than just mathematical calculations, the field of computer science broadened to study [[computation]] in general. Computer science began to be established as a distinct academic discipline in the 1950s and early 1960s.<ref name="Denning_cs_discipline"/><ref>{{cite web |url=http://www.cl.cam.ac.uk/conference/EDSAC99/statistics.html |title=Some EDSAC statistics |publisher=Cl.cam.ac.uk |date= |accessdate=2011-11-19}}</ref> The world's first computer science degree program, the [[Cambridge Diploma in Computer Science]], began at the [[University of Cambridge]] [[Cambridge Computer Lab|Computer Laboratory]] in 1953. The first computer science degree program in the United States was formed at [[Purdue University]] in 1962.<ref>[http://www.cs.purdue.edu/feature/conte.html Computer science pioneer Samuel D. Conte dies at 85] July 1, 2002</ref> Since practical computers became available, many applications of computing have become distinct areas of study in their own right. Although many initially believed it was impossible that computers themselves could actually be a scientific field of study, in the late fifties it gradually became accepted among the greater academic population.<ref name="Levy1984">{{cite book |authorlink=Steven Levy |last=Levy |first=Steven |title=[[Hackers: Heroes of the Computer Revolution]] |year=1984 |isbn=0-385-19195-2 |publisher=Doubleday }}</ref> It is the now well-known [[IBM]] brand that formed part of the computer science revolution during this time. IBM (short for International Business Machines) released the IBM 704 and later the IBM 709 computers, which were widely used during the exploration period of such devices. "Still, working with the IBM [computer] was frustrating...if you had misplaced as much as one letter in one instruction, the program would crash, and you would have to start the whole process over again".<ref name="Levy1984"/> During the late 1950s, the computer science discipline was very much in its developmental stages, and such issues were commonplace. Time has seen significant improvements in the usability and effectiveness of computer science technology. Modern society has seen a significant shift from computers being used solely by experts or professionals to a more widespread user base. Initially, computers were quite costly, and for their most-effective use, some degree of human aid was needed, in part by professional computer operators. However, as computers became widespread and far more affordable, less human assistance was needed, although residues of the original assistance still remained. ===Major achievements=== [[File:Enigma.jpg|thumb|The [[Germany|German]] military used the [[Enigma machine]] (shown here) during [[World War II]] for communication they thought to be secret. The large-scale decryption of Enigma traffic at [[Bletchley Park]] was an important factor that contributed to Allied victory in WWII.<ref name="kahnbook"/>]] Despite its short history as a formal academic discipline, computer science has made a number of fundamental contributions to [[science]] and [[society]]. These include: * The start of the "[[digital revolution]]," which includes the current [[Information Age]] and the [[Internet]].<ref name="bgu">http://www.cis.cornell.edu/Dean/Presentations/Slides/bgu.pdf</ref> * A formal definition of [[computation]] and [[computability]], and proof that there are computationally [[Undecidable problem|unsolvable]] and [[Intractably|intractable]] problems.<ref>{{Cite journal |author=Constable, R.L. |date=March 2000 |url=http://www.cs.cornell.edu/cis-dean/bgu.pdf | title=Computer Science: Achievements and Challenges circa 2000 |format=PDF}}</ref> * The concept of a [[programming language]], a tool for the precise expression of methodological information at various levels of abstraction.<ref>{{cite book |last=Abelson |first=H. |authorlink=Hal Abelson |coauthors=G.J. Sussman with J. Sussman |year=1996 |title=Structure and Interpretation of Computer Programs |edition=2nd |publisher=MIT Press |isbn=0-262-01153-0 |quote=The computer revolution is a revolution in the way we think and in the way we express what we think. The essence of this change is the emergence of what might best be called ''procedural epistemology'' — the study of the structure of knowledge from an imperative point of view, as opposed to the more declarative point of view taken by classical mathematical subjects.}}</ref> * In [[cryptography]], [[Cryptanalysis of the Enigma|breaking the Enigma code]] was an important factor contributing to the Allied victory in World War II.<ref name="kahnbook">[[David Kahn (writer)|David Kahn]], [[The Codebreakers]], 1967, ISBN 0-684-83130-9.</ref> * [[Scientific computing]] enabled practical evaluation of processes and situations of great complexity, as well as experimentation entirely by software. It also enabled advanced study of the mind, and mapping of the human genome became possible with the [[Human Genome Project]].<ref name="bgu"/> [[Distributed computing]] projects such as [[Folding@home]] explore [[protein folding]]. * [[Algorithmic trading]] has increased the [[Economic efficiency|efficiency]] and [[Market liquidity|liquidity]] of financial markets by using [[artificial intelligence]], [[machine learning]], and other [[statistics|statistical]] and [[Numerical analysis|numerical]] techniques on a large scale.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/money/main.jhtml?xml=/money/2006/08/27/ccsoft27.xml Black box traders are on the march] The Telegraph, August 26, 2006</ref> High frequency algorithmic trading can also exacerbate [[volatility (finance)|volatility]].<ref>{{cite web |url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1686004 |title=The Impact of High Frequency Trading on an Electronic Market |doi=10.2139/ssrn.1686004 |publisher=Papers.ssrn.com |date= |accessdate=2012-05-14}}</ref> * Image synthesis, including video by computing individual video frames.{{Citation needed|date=October 2010}} * [[Simulation]] of various processes, including computational [[fluid dynamics]], physical, electrical, and electronic systems and circuits, as well as societies and social situations (notably war games) along with their habitats, among many others. Modern computers enable optimization of such designs as complete aircraft. Notable in electrical and electronic circuit design are [[SPICE]], as well as software for physical realization of new (or modified) designs. The latter includes essential design software for [[integrated circuits]].{{Citation needed|date=October 2010}} ==Philosophy== {{main|Philosophy of computer science}} A number of computer scientists have argued for the distinction of three separate paradigms in computer science. [[Peter Wegner]] argued that those paradigms are science, technology, and mathematics.<ref>{{cite conference |author=Wegner, P. |title=Research paradigms in computer science |booktitle=Proceedings of the 2nd international Conference on Software Engineering |location=San Francisco, California, United States |date=October 13–15, 1976 |publisher=IEEE Computer Society Press, Los Alamitos, CA}}</ref> [[Peter J. Denning|Peter Denning]]'s working group argued that they are theory, abstraction (modeling), and design.<ref>{{Cite doi |10.1145/63238.63239}}</ref> Amnon H. Eden described them as the "rationalist paradigm" (which treats computer science as branch of mathematics, which is prevalent in theoretical computer science, and mainly employs [[deductive reasoning]]), the "technocratic paradigm" (which might be found in [[engineering]] approaches, most prominently in software engineering), and the "scientific paradigm" (which approaches computer-related artifacts from the empirical perspective of [[natural science]]s, identifiable in some branches of artificial intelligence).<ref>{{cite doi |10.1007/s11023-007-9060-8}}</ref> ===Name of the field=== The term "computer science" was first coined by the [[numerical analysis|numerical analyst]] [[George Forsythe]] in 1961.<ref>[[Donald Knuth]] (1972). ''[http://www.stanford.edu/dept/ICME/docs/history/forsythe_knuth.pdf "George Forsythe and the Development of Computer Science"]. ''Comms. ACM''.</ref> Despite its name, a significant amount of computer science does not involve the study of computers themselves. Because of this, several alternative names have been proposed. Certain departments of major universities prefer the term ''computing science'', to emphasize precisely that difference. Danish scientist [[Peter Naur]] suggested the term ''datalogy'', to reflect the fact that the scientific discipline revolves around data and data treatment, while not necessarily involving computers. The first scientific institution to use the term was the Department of Datalogy at the University of Copenhagen, founded in 1969, with Peter Naur being the first professor in datalogy. The term is used mainly in the Scandinavian countries. Also, in the early days of computing, a number of terms for the practitioners of the field of computing were suggested in the ''Communications of the ACM'' – ''turingineer'', ''turologist'', ''flow-charts-man'', ''applied meta-mathematician'', and ''applied [[epistemology|epistemologist]]''.<ref>Communications of the ACM 1(4):p.6</ref> Three months later in the same journal, ''comptologist'' was suggested, followed next year by ''hypologist''.<ref>Communications of the ACM 2(1):p.4</ref> The term ''computics'' has also been suggested.<ref>IEEE Computer 28(12):p.136</ref> In Europe, terms derived from contracted translations of the espression "automatic information" (e.g. "informazione automatica" in Italian) are often used, e.g. ''informatique'' (French), ''Informatik'' (German), ''informatica'' (Italy), ''informática'' (Spain, Portugal) or ''informatika'' ([[Slavic languages]]) are also used and have also been adopted in the UK (as in ''the School of Informatics of the University of Edinburgh'').<ref>P. Mounier-Kuhn, ''L’Informatique en France, de la seconde guerre mondiale au Plan Calcul. L’émergence d’une science'', Paris, PUPS, 2010, ch. 3 & 4.</ref> Renowned computer scientist [[Edsger W. Dijkstra|Edsger Dijkstra]] once stated: "Computer science is no more about computers than astronomy is about telescopes."<ref>Research Methods for Science By Michael P. Marder page 14. Published by Cambridge University Press</ref> The design and deployment of computers and computer systems is generally considered the province of disciplines other than computer science. For example, the study of [[computer hardware]] is usually considered part of [[computer engineering]], while the study of commercial [[computer system]]s and their deployment is often called [[information technology]] or [[information systems]]. However, there has been much cross-fertilization of ideas between the various computer-related disciplines. Computer science research also often intersects other disciplines, such as [[philosophy]], [[cognitive science]], [[computational linguistics|linguistics]], [[mathematics]], [[physics]], [[computational statistics|statistics]], and [[logic]]. Computer science is considered by some to have a much closer relationship with mathematics than many scientific disciplines, with some observers saying that computing is a mathematical science.<ref name="Denning_cs_discipline" /> Early computer science was strongly influenced by the work of mathematicians such as [[Kurt Gödel]] and [[Alan Turing]], and there continues to be a useful interchange of ideas between the two fields in areas such as [[mathematical logic]], [[category theory]], [[domain theory]], and [[algebra]]. The relationship between computer science and [[software engineering]] is a contentious issue, which is further muddied by [[Debates within software engineering|disputes]] over what the term "software engineering" means, and how computer science is defined.<ref>M. Tedre (2011) [http://www.springerlink.com/content/v66j682n57602453/ Computing as a Science: A Survey of Competing Viewpoints], Minds and Machines 21(3), 361-387</ref> [[David Parnas]], taking a cue from the relationship between other engineering and science disciplines, has claimed that the principal focus of computer science is studying the properties of computation in general, while the principal focus of software engineering is the design of specific computations to achieve practical goals, making the two separate but complementary disciplines.<ref>{{Cite doi|10.1023/A:1018949113292}}, p. 19: "Rather than treat software engineering as a subfield of computer science, I treat it as an element of the set, Civil Engineering, Mechanical Engineering, Chemical Engineering, Electrical Engineering, [...]"</ref> The academic, political, and funding aspects of computer science tend to depend on whether a department formed with a mathematical emphasis or with an engineering emphasis. Computer science departments with a mathematics emphasis and with a numerical orientation consider alignment with [[computational science]]. Both types of departments tend to make efforts to bridge the field educationally if not across all research. ==Areas of computer science== As a discipline, computer science spans a range of topics from theoretical studies of algorithms and the limits of computation to the practical issues of implementing computing systems in hardware and software.<ref name="CSAB1997">{{cite web|author=Computing Sciences Accreditation Board|title=Computer Science as a Profession|url=http://www.csab.org/comp_sci_profession.html |date=28 May 1997| accessdate=2010-05-23 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080617030847/http://www.csab.org/comp_sci_profession.html |archivedate = 2008-06-17}}</ref><ref>{{cite book |author=Committee on the Fundamentals of Computer Science: Challenges and Opportunities, National Research Council |title=Computer Science: Reflections on the Field, Reflections from the Field|url=http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=11106#toc|publisher=National Academies Press|isbn=978-0-309-09301-9|year=2004}}</ref> [[CSAB (professional organization)|CSAB]], formerly called ''Computing Sciences Accreditation Board'' – which is made up of representatives of the [[Association for Computing Machinery]] (ACM), and the [[IEEE Computer Society]] (IEEE-CS)<ref>{{cite web |url=http://www.csab.org/ |title=Csab, Inc |publisher=Csab.org |date=2011-08-03 |accessdate=2011-11-19}}</ref> – identifies four areas that it considers crucial to the discipline of computer science: ''theory of computation'', ''algorithms and data structures'', ''programming methodology and languages'', and ''computer elements and architecture''. In addition to these four areas, CSAB also identifies fields such as software engineering, artificial intelligence, computer networking and communication, database systems, parallel computation, distributed computation, computer-human interaction, computer graphics, operating systems, and numerical and symbolic computation as being important areas of computer science.<ref name="CSAB1997"/> ===Theoretical computer science=== {{main|Theoretical computer science}} The broader field of [[theoretical computer science]] encompasses both the classical theory of computation and a wide range of other topics that focus on the more abstract, logical, and mathematical aspects of computing. ====Theory of computation==== {{main|Theory of computation}} According to [[Peter J. Denning]], the fundamental question underlying computer science is, ''"What can be (efficiently) automated?"''<ref name="Denning_cs_discipline">{{cite journal | last=Denning | first=P.J. | authorlink=Peter J. Denning | year=2000 | title=Computer Science: The Discipline | url=http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf | journal=Encyclopedia of Computer Science|format=PDF |archiveurl = http://web.archive.org/web/20060525195404/http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf |archivedate = 2006-05-25}}</ref> The study of the [[theory of computation]] is focused on answering fundamental questions about what can be computed and what amount of resources are required to perform those computations. In an effort to answer the first question, [[Computability theory (computer science)|computability theory]] examines which computational problems are solvable on various theoretical [[models of computation]]. The second question is addressed by [[computational complexity theory]], which studies the time and space costs associated with different approaches to solving a multitude of computational problems. The famous "[[P = NP problem|P=NP?]]" problem, one of the [[Millennium Prize Problems]],<ref>[http://www.claymath.org/millennium/P_vs_NP/ Clay Mathematics Institute] P=NP</ref> is an open problem in the theory of computation. {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | [[File:DFAexample.svg|96px]] | [[File:Wang tiles.png|96px]] | '''P = NP''' ? | '''GNITIRW-TERCES''' | [[File:Blochsphere.svg|96px]] |- | [[Automata theory]] | [[Computability theory]] | [[Computational complexity theory]] | [[Cryptography]] | [[Quantum computer|Quantum computing theory]] |} ====Information and coding theory==== {{main|Information theory|Coding theory}} Information theory is related to the quantification of information.This was developed by [[Claude Shannon|Claude E. Shannon]] to find fundamental limits on [[signal processing]] operations such as compressing data and on reliably storing and communicating data. Coding theory is the study of the properties of [[code]]s (systems for converting information from one form to another) and their fitness for a specific application. Codes are used for [[data compression]], [[cryptography]], [[error detection and correction]], and more recently also for [[network coding]]. Codes are studied for the purpose of designing efficient and reliable [[data transmission]] methods. ====Algorithms and data structures==== {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | <math>O(n^2)</math> | [[File:Sorting quicksort anim.gif|96px]] | [[File:Singly linked list.png|96px]] | [[File:SimplexRangeSearching.png|96px]] |- | [[Analysis of algorithms]] | [[Algorithms]] | [[Data structures]] | [[Computational geometry]] |} ====Programming language theory==== {{main|Programming language theory}} Programming language theory (PLT) is a branch of computer science that deals with the design, implementation, analysis, characterization, and classification of [[programming language]]s and their individual [[Programming language#Elements|features]]. It falls within the discipline of computer science, both depending on and affecting [[mathematics]], [[software engineering]] and [[linguistics]]. It is an active research area, with numerous dedicated academic journals. {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | <math>\Gamma\vdash x: \text{Int}</math> | [[File:Ideal compiler.png|96px]] | [[File:Python add5 syntax.svg|96px]] |- | [[Type theory]] | [[Compiler design]] | [[Programming languages]] |} ====Formal methods==== {{main|Formal methods}} Formal methods are a particular kind of [[mathematically]] based technique for the [[formal specification|specification]], development and [[formal verification|verification]] of [[software]] and [[computer hardware|hardware]] systems. The use of formal methods for software and hardware design is motivated by the expectation that, as in other engineering disciplines, performing appropriate mathematical analysis can contribute to the reliability and robustness of a design. However, the high cost of using formal methods means that they are usually only used in the development of high-integrity and [[life-critical system]]s, where [[safety]] or [[computer security|security]] is of utmost importance. Formal methods are best described as the application of a fairly broad variety of [[theoretical computer science]] fundamentals, in particular [[logic in computer science|logic]] calculi, [[formal language]]s, [[automata theory]], and [[program semantics]], but also [[type systems]] and [[algebraic data types]] to problems in software and hardware specification and verification. ====Concurrent, parallel and distributed systems==== {{main|Concurrency (computer science)|Distributed computing}} Concurrency is a property of systems in which several computations are executing simultaneously, and potentially interacting with each other. A number of mathematical models have been developed for general concurrent computation including [[Petri nets]], [[process calculi]] and the [[Parallel Random Access Machine]] model. A distributed system extends the idea of concurrency onto multiple computers connected through a network. Computers within the same distributed system have their own private memory, and information is often exchanged amongst themselves to achieve a common goal. ====Databases and information retrieval==== {{main|Database|Database management systems}} A database is intended to organize, store, and retrieve large amounts of data easily. Digital databases are managed using database management systems to store, create, maintain, and search data, through [[database models]] and [[query languages]]. --> ===Қолданбалы компьютер ғылымы=== <!-- ====Artificial intelligence==== {{main|Artificial intelligence}} This branch of computer science aims to synthesise goal-orientated processes such as problem-solving, decision-making, environmental adaptation, learning and communication which are found in humans and animals. From its origins in [[cybernetics]] and in the [[History of artificial intelligence|Dartmouth Conference]] (1956), artificial intelligence (AI) research has been necessarily cross-disciplinary, drawing on areas of expertise such as [[applied mathematics]], [[Mathematical logic|symbolic logic]], [[semiotics]], [[electrical engineering]], [[philosophy of mind]], [[neurophysiology]], and [[social intelligence]]. AI is associated in the popular mind with [[Robotics|robotic development]], but the main field of practical application has been as an embedded component in areas of [[software development]] which require computational understanding and modeling such as finance and economics, data mining and the physical sciences. The starting-point in the late 1940s was [[Alan Turing]]'s question "Can computers think?", and the question remains effectively unanswered although the "[[Turing Test]]" is still used to assess computer output on the scale of human intelligence. But the automation of evaluative and predictive tasks has been increasingly successful as a substitute for human monitoring and intervention in domains of computer application involving complex real-world data. --> {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | [[File:Nicolas P. Rougier's rendering of the human brain.png|96px]] | [[File:Human eye, rendered from Eye.svg.png|96px]] | [[File:Corner.png|96px]] | [[File:KnnClassification.svg|96px]] |- | [[Machine learning]] | [[Computer vision]] | [[Image processing]] | [[Pattern recognition]] |- | [[File:User-FastFission-brain.gif|96px]] | [[File:data.png|96px]] | [[File:sky.png|96px]] | [[File:earth.png|96px]] |- | [[Cognitive science]] | [[Data mining]] | [[Evolutionary computation]] | [[Information retrieval]] |- | [[File:neuron.svg|96px]] | [[File:english.png|96px]] | [[File:HONDA ASIMO.jpg|64px]] |- | [[Knowledge representation]] | [[Natural language processing]] | [[Robotics]] |} ====Компьютер архитектурасы және инжиниринг==== {{main|Компьютер архитектурасы|Компьютерлік инжиниринг}} <!-- Computer architecture, or digital computer organization, is the conceptual design and fundamental operational structure of a computer system. It focuses largely on the way by which the central processing unit performs internally and accesses addresses in memory. The field often involves disciplines of computer engineering and electrical engineering, selecting and interconnection hardware components to create computers that meet functional, performance, and cost goals. --> {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | [[File:NOR ANSI.svg|96px]] | [[File:Fivestagespipeline.png|96px]] | [[File:SIMD.svg|96px]] |- | [[Digital logic]] | [[Microarchitecture]] | [[Multiprocessing]] |- | [[File:Operating system placement.svg|96px]] | [[File:NETWORK-Library-LAN.png|96px]] | [[File:Emp Tables (Database).PNG|96px]] | [[File:Padlock.svg|96px]] |- | [[Операциялық жүйе]] | [[Компьютерлік желі]] | [[Дерекқор]]лар | [[Компьютерлік қауіпсіздік]] |- | [[File:Roomba original.jpg|96px]] | [[File:flowchart.png|96px]] | [[File:Ideal compiler.png|96px]] | [[File:Python add5 syntax.svg|96px]] |- | [[Ubiquitous computing]] | [[Жүйелер архитектурасы]] | [[Компилятор дизайны]] | [[Бағдарламалау тілі]] |} <!-- ====Computer graphics and visualization==== {{main|Computer graphics (computer science)}} Computer graphics is the study of digital visual contents, and involves syntheses and manipulations of image data. The study is connected to many other fields in computer science, including [[computer vision]], [[image processing]], and [[computational geometry]], and are heavily applied in the fields of [[special effects]] and [[video games]]. ====Computer security and cryptography==== {{main|Computer security|Cryptography}} Computer security is a branch of computer technology, whose objective includes protection of information from unauthorized access, disruption, or modification while maintaining the accessibility and usability of the system for its intended users. Cryptography is the practice and study of hiding (encryption) and therefore deciphering (decryption) information. Modern cryptography is largely related to computer science, for many encryption and decryption algorithms are based on their computational complexity. ====Computational science==== [[Computational science]] (or [[scientific computing]]) is the field of study concerned with constructing [[scientific modelling|mathematical models]] and [[numerical analysis|quantitative analysis]] techniques and using computers to analyze and solve [[scientific]] problems. In practical use, it is typically the application of [[computer simulation]] and other forms of [[computation]] to problems in various scientific disciplines. {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | [[File:Lorenz attractor yb.svg|96px]] | [[File:Quark wiki.jpg|96px]] | [[File:Naphthalene-3D-balls.png|96px]] | [[File:1u04-argonaute.png|96px]] |- | [[Numerical analysis]] | [[Computational physics]] | [[Computational chemistry]] | [[Bioinformatics]] |} ====Health Informatics==== {{main|Health Informatics }} Health Informatics in computer science is referred to as [[Computational health informatics]] and deals with computational techniques for solving problems in health care. It is a sub-branch of both computer science and [[health informatics]]. ====Information science==== {{main|Information science}} {| style="border:1px solid #ccc; text-align:center; margin:auto;" cellspacing="15" |- | [[File:earth.png|96px]] | [[File:neuron.png|96px]] | [[File:english.png|96px]] | [[File:Wacom graphics tablet and pen.png|96px]] |- | [[Information retrieval]] | [[Knowledge representation]] | [[Natural language processing]] | [[Human–computer interaction]] |} ====Software engineering==== {{main|Software engineering}} Software engineering is the study of designing, implementing, and modifying software in order to ensure it is of high quality, affordable, maintainable, and fast to build. It is a systematic approach to software design, involving the application of engineering practices to software. Software engineering deals with the organizing and analyzing software to get the best out of them. It doesn't just deal with the creation or manufacture of new software, but its internal maintenance and arrangement. ==Academia== ===Conferences=== {{further|List of computer science conferences}} {{Expand section|date=June 2011}} ===Journals=== {{further|:Category:Computer science journals}} {{Expand section|date=June 2011}} ==Education== Some universities teach computer science as a theoretical study of computation and algorithmic reasoning. These programs often feature the [[theory of computation]], [[analysis of algorithms]], [[formal methods]], [[Concurrency (computer science)|concurrency theory]], [[databases]], [[computer graphics]], and [[systems analysis]], among others. They typically also teach [[computer programming]], but treat it as a vessel for the support of other fields of computer science rather than a central focus of high-level study. Other colleges and universities, as well as [[secondary school]]s and vocational programs that teach computer science, emphasize the practice of advanced programming rather than the theory of algorithms and computation in their computer science curricula. Such curricula tend to focus on those skills that are important to workers entering the software industry. The process aspects of computer programming are often referred to as [[software engineering]]. While computer science professions increasingly drive the U.S. economy, computer science education is absent in most American K-12 curricula. A report entitled [http://www.acm.org/runningonempty/ "Running on Empty: The Failure to Teach K-12 Computer Science in the Digital Age"] was released in October 2010 by [http://www.acm.org/ Association for Computing Machinery (ACM)] and [http://csta.acm.org/ Computer Science Teachers Association (CSTA)], and revealed that only 14 states have adopted significant education standards for high school computer science. The report also found that only nine states count high school computer science courses as a core academic subject in their graduation requirements. In tandem with "Running on Empty", a new non-partisan advocacy coalition - [http://www.computinginthecore.org/ Computing in the Core (CinC)] - was founded to influence federal and state policy, such as the [http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=h111-5929&tab=summary Computer Science Education Act], which calls for grants to states to develop plans for improving computer science education and supporting computer science teachers. Within the United States a gender gap in computer science education has been observed as well. Research conducted by the WGBH Educational Foundation and the [[Association for Computing Machinery|Association for Computing Machinery (ACM)]] revealed that more than twice as many high school boys considered computer science to be a “very good” or “good” college major than high school girls.<ref>http://www.acm.org/membership/NIC.pdf</ref> In addition, the high school [[Advanced Placement]] (AP) exam for computer science has displayed a disparity in gender. Compared to other AP subjects it has the lowest number of female participants, with a composition of about 15 percent women.<ref>{{cite web|last=Gilbert|first=Alorie|title=Newsmaker: Computer science's gender gap|url=http://news.cnet.com/2008-1082-833090.html|publisher=CNET News}}</ref> This gender gap in computer science is further witnessed at the college level, where 31 percent of undergraduate computer science degrees are earned by women and only 8 percent of computer science faculty consists of women.<ref>{{cite web|last=Dovzan|first=Nicole|title=Examining the Gender Gap in Technology|url=http://sitemaker.umich.edu/356.dovzan/evidence_and_explanations_of_the_gender_gap|publisher=University of Michigan}}</ref> --> ==Тағы қараңыз== {{Portal|Компьютер ғылымы}} {{Wikipedia books|Computer science}} {{Main|Outline of computer science}} {{colbegin|2}} * [[Academic genealogy of computer scientists]] * [[ACM computer science body of knowledge|ACM computer science body of knowledge (2008)]] * [[Informatics (academic field)]] * [[List of academic computer science departments]] * [[List of computer science conferences]] * [[List of computer scientists]] * [[List of important publications in computer science|List of publications in computer science]] * [[List of pioneers in computer science]] * [[List of software engineering topics]] * [[List of unsolved problems in computer science]] * [[Women in computing]] {{colend}} ==Сілттемелер== {{Reflist|2}} ==Арғы оқылымдар== {{refbegin|2}} ; Overview * {{cite book|first=Allen B.|last=Tucker|authorlink=Allen B. Tucker|title=Computer Science Handbook|edition=2nd|publisher=Chapman and Hall/CRC|year=2004|isbn=1-58488-360-X}} ** "Within more than 70 chapters, every one new or significantly revised, one can find any kind of information and references about computer science one can imagine. [...] all in all, there is absolute nothing about Computer Science that can not be found in the 2.5 kilogram-encyclopaedia with its 110 survey articles [...]." (Christoph Meinel, ''[[Zentralblatt MATH]]'') * {{cite book|first=Jan|last=van Leeuwen|authorlink=Jan van Leeuwen|title=Handbook of Theoretical Computer Science|publisher=The MIT Press|year=1994|isbn=0-262-72020-5}} ** "[...] this set is the most unique and possibly the most useful to the [theoretical computer science] community, in support both of teaching and research [...]. The books can be used by anyone wanting simply to gain an understanding of one of these areas, or by someone desiring to be in research in a topic, or by instructors wishing to find timely information on a subject they are teaching outside their major areas of expertise." (Rocky Ross, ''[[SIGACT News]]'') * {{cite book|title=Encyclopedia of Computer Science|edition=4th|first1=Anthony|last1=Ralston|authorlink=Anthony Ralston|first2=Edwin D.|last2=Reilly|authorlink2=Edwin D. Reilly|first3=David|last3=Hemmendinger|authorlink3=David Hemmendinger|publisher=Grove's Dictionaries|year=2000|isbn=1-56159-248-X|url=http://portal.acm.org/ralston.cfm}} ** "Since 1976, this has been the definitive reference work on computer, computing, and computer science. [...] Alphabetically arranged and classified into broad subject areas, the entries cover hardware, computer systems, information and data, software, the mathematics of computing, theory of computation, methodologies, applications, and computing milieu. The editors have done a commendable job of blending historical perspective and practical reference information. The encyclopedia remains essential for most public and academic library reference collections." (Joe Accardin, Northeastern Illinois Univ., Chicago) * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=JTYPKxug49IC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|title=Milestones in Computer Science and Information Technology|author=Edwin D. Reilly| publisher=Greenwood Publishing Group|year=2003|isbn=978-1-57356-521-9}} ;Selected papers * {{cite book|first=Donald E.|last=Knuth|authorlink=Donald Knuth|title=Selected Papers on Computer Science|publisher=CSLI Publications, [[Cambridge University Press]]|year=1996}} ** "Covering a period from 1966 to 1993, its interest lies not only in the content of each of these papers — still timely today — but also in their being put together so that ideas expressed at different times complement each other nicely." (N. Bernard, ''Zentralblatt MATH'') ;Articles * Peter J. Denning. ''[http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1053309&coll=&dl=ACM&CFID=15151515&CFTOKEN=6184618 Is computer science science?]'', Communications of the ACM, сәуір 2005. * Peter J. Denning, ''[http://portal.acm.org/citation.cfm?id=971303&dl=ACM&coll=&CFID=15151515&CFTOKEN=6184618 Great principles in computing curricula]'', Technical Symposium on Computer Science Education, 2004. * Research evaluation for computer science, Informatics Europe [http://www.informatics-europe.org/docs/research_evaluation.pdf report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720212845/http://www.informatics-europe.org/docs/research_evaluation.pdf |date=2011-07-20 }}. Shorter journal version: Bertrand Meyer, Christine Choppy, Jan van Leeuwen and Jorgen Staunstrup, ''Research evaluation for computer science'', in [[Communications of the ACM]], vol. 52, no. 4, pp.&nbsp;31–34, сәуір 2009. ; Curriculum and classification * [[Association for Computing Machinery]]. [http://www.acm.org/class/1998/overview.html 1998 ACM Computing Classification System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828002940/http://www.acm.org/class/1998/overview.html |date=2008-08-28 }}. 1998. * Joint Task Force of Association for Computing Machinery (ACM), [[Association for Information Systems]] (AIS) and [[IEEE Computer Society]] (IEEE-CS). [http://www.acm.org/education/curric_vols/CC2005-March06Final.pdf Computing Curricula 2005: The Overview Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021153204/http://www.acm.org/education/curric_vols/CC2005-March06Final.pdf |date=2014-10-21 }}. September 30, 2005. * [[Norman Gibbs]], [[Allen Tucker]]. "A model curriculum for a liberal arts degree in computer science". ''Communications of the ACM'', Volume 29 Issue 3, March 1986. {{refend}} ==Сыртқы сілттемелер== {{Sister project links}} * {{dmoz|Computers/Computer_Science/}} * [http://www.lib.uwaterloo.ca/society/compsci_soc.html Scholarly Societies in Computer Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623002546/http://www.lib.uwaterloo.ca/society/compsci_soc.html |date=2011-06-23 }} * [http://jeffhuang.com/best_paper_awards.html Best Papers Awards in Computer Science since 1996] * [http://se.ethz.ch/~meyer/gallery/ Photographs of computer scientists] by [[Bertrand Meyer]] * [http://www.eecs.berkeley.edu/department/history.shtml EECS.berkeley.edu] ; Bibliography and academic search engines * [http://citeseerx.ist.psu.edu/ CiteSeer<sup>''x''</sup>] ([[CiteSeerX|article]]): search engine, digital library and repository for scientific and academic papers with a focus on computer and information science. * [http://dblp.uni-trier.de/ DBLP Computer Science Bibliography] ([[Digital Bibliography & Library Project|article]]): computer science bibliography website hosted at Universität Trier, in Germany. * [http://liinwww.ira.uka.de/bibliography/ The Collection of Computer Science Bibliographies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607123538/http://liinwww.ira.uka.de/bibliography/ |date=2011-06-07 }} ([[Collection of Computer Science Bibliographies|article]]) ; Professional organizations * [http://www.acm.org/ Association for Computing Machinery] * [http://www.computer.org/ IEEE Computer Society] * [http://www.informatics-europe.org/ Informatics Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200619035400/https://www.informatics-europe.org/ |date=2020-06-19 }} ; Misc * [http://cs.stackexchange.com/ Computer Science - Stack Exchange] a community run Question and Answer site for Computer Science [[Санат:Ақпараттану]] [[Санат:Компьютер ғылымы]] [[af:Rekenaarwetenskap]] [[als:Informatik]] [[am:የኮምፒውተር፡ጥናት]] [[an:Informatica]] [[ar:علم الحاسوب]] [[as:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] [[ast:Informática]] [[az:İnformatika]] [[bat-smg:Infuormatėka]] [[be:Інфарматыка]] [[be-x-old:Інфарматыка]] [[bg:Информатика]] [[bn:কম্পিউটার বিজ্ঞান]] [[br:Urzhiataerezh]] [[bs:Informatika]] [[ca:Informàtica]] [[cs:Informatika]] [[csb:Infòrmatika]] [[da:Datalogi]] [[de:Informatik]] [[el:Επιστήμη υπολογιστών]] [[eml:Informàtica]] [[en:Computer Science]] [[eo:Komputado]] [[es:Informática]] [[et:Informaatika]] [[eu:Informatika]] [[ext:Enhormática]] [[fa:علوم رایانه]] [[fi:Tietojenkäsittelytiede]] [[fiu-vro:Informaatiga]] [[fo:Teldufrøði]] [[fr:Informatique]] [[frr:Informaatik]] [[fur:Informatiche]] [[fy:Ynformatika]] [[ga:Ríomheolaíocht]] [[gl:Informática]] [[gv:Sheanse co-earrooagh]] [[he:מדעי המחשב]] [[hi:संगणक विज्ञान]] [[hr:Računarstvo]] [[ht:Enfòmatik]] [[hu:Számítástechnika]] [[hy:Ինֆորմատիկա]] [[ia:Informatica]] [[id:Ilmu komputer]] [[ie:Informatica]] [[io:Informatiko]] [[is:Tölvunarfræði]] [[it:Informatica]] [[iu:ᑐᓴᐅᒪᖃᑦᑕᐅᑎᔾᔪᑎᓂᒃ ᐊᐅᓚᑦᑎᔩᑦ/tusaumaqattautijjutinik aulattijiit]] [[ja:計算機科学]] [[jbo:samske]] [[ka:საინფორმაციო მეცნიერება]] [[kl:Qarasaasialerinermik ilisimatusarneq]] [[kn:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ko:컴퓨터 과학]] [[la:Informatica]] [[lad:Informatika]] [[lb:Informatik]] [[li:Informatica]] [[lt:Informatika]] [[ltg:Datorzineiba]] [[lv:Datorzinātne]] [[mg:Informatika]] [[mhr:Информатике]] [[mk:Информатика]] [[ml:കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം]] [[mn:Компьютерийн шинжлэх ухаан]] [[ms:Sains komputer]] [[nds-nl:Infermatika]] [[ne:कम्प्युटर विज्ञान]] [[new:कम्प्युटर विज्ञान]] [[nl:Informatica]] [[nn:Informatikk]] [[no:Informatikk]] [[nov:Informatike]] [[oc:Informatica]] [[pcd:Informatike]] [[pl:Informatyka]] [[pms:Anformàtica]] [[ps:سولګرپوهنه]] [[pt:Ciência da computação]] [[ro:Informatică]] [[ru:Информатика]] [[ru:Компьютерные науки]] [[rue:Інформатіка]] [[scn:Nfurmàtica]] [[sh:Informatika]] [[si:පරිගණක විද්‍යාව]] [[simple:Computer science]] [[sk:Veda o počítačoch]] [[sl:Računalništvo]] [[sq:Informatika]] [[sr:Информатика]] [[sv:Datavetenskap]] [[ta:கணினியியல்]] [[tg:Информатика]] [[th:วิทยาการคอมพิวเตอร์]] [[tk:Informatika]] [[tl:Agham pangkompyuter]] [[tr:Bilişim bilimi]] [[tt:Информатика]] [[ug:بیلگیسايار مۈھەندیسلیغی]] [[uk:Інформатика]] [[ur:شمارندیات]] [[vec:Computer Science]] [[vi:Khoa học máy tính]] [[wa:Infôrmatike]] [[war:Siyensya han komputasyon]] [[wo:Xam-xamu nosukaay]] [[wuu:计算机科学]] [[yo:Informatics (Ifitonileti)]] [[zea:Informaotica]] [[zh:计算机科学]] [[zh-min-nan:Tiān-náu kho-ha̍k]] [[zh-yue:電算]] 8oiuw3ruol59q331ync84sedr52tue3 Андрес Иньеста 0 228463 3631381 3535622 2026-07-18T07:19:22Z 1nter pares 146705 3631381 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Андреас Иньеста |толық аты = Андрес Иньеста Лухан (Andrés Iniesta Luján) |лақап аты = |сурет = Andrés Iniesta Euro 2012 vs France 02.jpg |сурет ені = 200px |атауы = |туған күні = 11.05.1984 |туған жері = [[Альбасете (провинция)|Альбасете]], [[Испания]] |азаматтығы = {{ту|Испания}} |бойы = 170 см |салмағы = 65 кг |позиция = [[Жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1994–1996|{{flagicon|ESP}} Альбасцете| |1996–2000|{{flagicon|ESP}} Барселона| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2000–2003|{{flagicon|ESP}} Барселона Б|54 (5) |2003—2018|{{flagicon|ESP}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] |442 (35) |2018—2023|{{flagicon|Жапония}} [[Виссел Кобе]]|114 (21) |2023—2024|{{Ту|БАӘ}} [[Эмирейтс (футбол клубы)|Эмирейтс]]|20 (5)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000|{{flagicon|Жапония}} Испания U15|2 (0) |2000—2001|{{flagicon|ESP}} Испания U16|7 (1) |2001|{{flagicon|ESP}} Испания U17|4 (0) |2001—2002|{{flagicon|ESP}} Испания U19|7 (1) |2003|{{flagicon|ESP}} Испания U20|7 (3) |2003—2006|{{flagicon|ESP}} Испания U21|18 (6) |2006—2018|{{футбол|Испания}} |131 (13) |2004|[[Каталония Ұлттық футбол құрамасы|Каталония]]|2 (0) }} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = }} '''Андрес Иньеста Лухан''' ([[Испан тілі|исп]]. ''Andrés Iniesta Luján;'' 11 мамыр 1984 жыл, [[Альбасете (провинция)|Албасете]], [[Испания]]) — Испания футболшысы, жартылай қорғаушы. [[Барселона (футбол клубы)|"Барселона"]] футбол клубының экс-капитаны, [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания құрамасы]] командасының экс-вице-капитаны. "Барселона" футбол академиясының түлегі. Бірінші команда сабында алғаш рет 2009 жылдың қазанында алаңға шықты. Cол уақыттан бастап жеті рет Испан примерасын, төрт рет Чемпиондар Лигасын, үш рет Испан кубогын, алты Еуропа Суперкубогын және екі футбол командалар арасындағы әлем чемпионатын ұтып алды. Испан құрама командасы сапында әлем (2010) және екі дүркін Еуропа Чемпионы (2008, 2012) атанды. 2012 жылы UEFA рейтингі бойынша ең үздік футболшы атанды. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі (финал)|2010 жылы болған әлем чемпионатының финалындағы]] жалғыз голдың авторы. == Клубтық мансабы == === Барселона === Он екі жасар жас ойыншыны "[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]" командасының скауттары "Альбасете" командасының сапында көрді. Кішкене уақыт өткеннен кейін Андрес "Барселона" академиясына қабылданып Барселона қаласына көшеді. Барселона академиясының әрбір командасында ойнап, негізгі құрамаға дейін өсті. 200 жылы Чемпиондар лигасында "Брюгге" командасына қарсы негізгі команда сапында ойнады. 2003-2004 маусымында [[Футболдан Испания чемпионаты|Испан чемпионатында]] 11 ойын ойнап, 1 гол соқты. Сол жылы Барселона 2 орын алды. 2004-2005 жылы Иньеста басты команданың негізгі ойыншылар сапынан орын тауып, 38 ойынның 37 ойынында қатысты. Тіпті командаға Португал жұлдызы [[Деку]] келгенде Иньестаға командада орын табылып отырды. Сол уақытта Иньеста әлем футболының үміт күттіретін жас футболшылардың бірі еді. Сондықтан Иньестаның Испан құрама командасына шақыру алу дұрыс шешім болып көрінді. 2006 - 2007 жыл Барселона үшін сәтсіз болды. Жылдың басында [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания Суперкубогын]] ұтып алса да, [[УЕФА Суперкубогы 2006|УЕФА Суперкубогында]] "[[Севилья|Севильядан]]" ұтылды. Барселона Испан чемпионатында 2 орын алды. Иньеста 36 ойынға қатысты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасында]] Барселона 1/8 кезеңіңде ұтылды. Испания Кубогында Барселона жартылай финалда Хетафе футбол командасына ұтылды, ал [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2006|футбол командалары арасында өтетін Әлем чемпионатында]] финалда "Барселона" [[Интернасьонал|"Интернасиональ]]" командасына ұтылды. Андрес Иньеста әрбір жарыста өз үлесін қосса да, командаға бұл жеткіліксіз болып шықты. 2007-2008 жыл да Барселона үшін сәтсіз болды. Сол себепті жылдың соңында [[Франк Райкаард|Франк Райкардтың]] орнына жаңа бапкер, [[Хосеп Гвардиола]] келді. 2008-2011 жылдары Барселонаға бұрын сонды болмаған кезең болып табылады. Хосеп Гвардиола Хави, Иньеста, Пуйоль, Месси секілді футболшылардың ойын мәнеріне өзгертулер енгізіп, Барселона қатысқан әрбір турнирде жетістікке жеткізді. Ұзақ жылдар бойы Иньеста құрама сапында да, клуб сапында да командада өте маңызды рөл атқарды. Ойын барысында Иньестаның аяғына доп жабысып қалғандай әсер туғызатын. Сол себепті оны "Сиқыршы" деп атады. === Виссел Кобе === 2018 жылдың мамыр айында "Барселонадағы" 15 жылдық карьерасын тәмамдап, Жапонияның "[[Виссел Кобе]]" клубымен 3 жылдық келісім шартқа отырды. <ref>https://www.vissel-kobe.co.jp/news/article/14813.html#Englishinfo</ref> Алғашқы ойынын 22 шілдеде "[[Катзумэ Уатанабэ]]" клубына қарсы өткізді. <ref>https://www.bbc.com/sport/football/44917993</ref> 2018 жылдың 11 тамызында Виссел Кобедегі алғашқы голын соқты.<ref>https://www.soccer-king.jp/news/japan/jl/20180811/801648.html</ref> 2019 жылы "Император Кубогын" жеңіп, клубтағы алғаш олжасына қол жеткізді. Бір ай өткесін, Иньеста Жапония суперкубогын олжалап алды.<ref>https://en.as.com/en/2020/01/01/football/1577885627_719505.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210102160431/https://en.as.com/en/2020/01/01/football/1577885627_719505.html |date=2021-01-02 }}</ref><ref>https://www.espn.com/soccer/japanese-j1-league/story/4049174/andres-iniesta-lifts-japan-super-cup-after-nine-straight-pen-misses</ref> 2021 жылдың 11 мамыр айында "[[Виссел Кобе|Виссел Кобемен]]" жаңа 2 жылдық келісім шартқа отырды.<ref>https://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/4382447/ex-barcelona-star-iniesta-extends-vissel-kobe-contract-by-two-years</ref> == Ұлттық құрама == 2006 жылы 15 мамырда Ресеге қарсы жолдастық кездесуде Испания ұлттық құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Тұңғыш голын 2007 жылы 7 ақпанда Англия қақпасына енгізді. Иньеста 2006-18 жылар аралығындағы барлық әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысты. [[Оңтүстік Африка Республикасы|Оңтүстік Африка Республикасында]] өткен [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігінде]] Испания құрамасы [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі (финал)|финалға]] дейін жетіп, Иньеста финалда Нидерладқа қарсы шешуші гол соқты. Осылайша олар Испания тарихында алғаш рет әлем чемпиондары атанды. 2018 жылғы әлем чемпионатынан соң карьерасын аяқтады. == Жетістіктері == === Халықаралық === * Еуропа чемпионы: 2008, [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|2012]] *Әлем Чемпионы: 2010 === Барселона === * Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2009, 2011, 2015 (Барселона) * Испания Кубогы: 2009, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018 (Барселона) *[[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]]: 2006, 2009, 2011, 2015 (Барселона) * Еуропа Суперкубогы: 2009, 2011, 2015 (Барселона) * Испания Суперкубогы: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016 (Барселона) * Испания Чемпионаты: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2016, 2018 (Барселона) === Виссел Кобе === * Император кубогы: 2019 * Жапония суперкубогы: 2020 === Жеке === * Еуропа чемпионатының символикалық құрамы: 2008 * Әлем чемпионатының символикалық құрамы: 2010 * Еуропа чемпионатының символикалық құрамы: 2012 * Әлемнің екінші футболшысы: 2010 * Чемпиондар Лигасының үздік ойыншысы: 2011/12 * Еуропа чемпионатының үздік ойыншысы: 2012 * Жылдың үздік плеймейкері: '''(2)''': 2012, 2013 * «Golden Foot» жүлдесі: 2014 * Чемпиондар Лигасының үздік ойыншысы: 2014/15 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Испанияда туғандар]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] 7960uao8v9n3b46qy3njic19309ndli Корте-Бруньятелла 0 231437 3631401 1834701 2026-07-18T08:41:02Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631401 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Корте-Бруньятелла |шынайы атауы = Corte Brugnatella |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=43 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=23 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Эмилия-Романья |кестедегі аймақ = Эмилия-Романья |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Пьяченца (провинция){{!}}Пьяченца |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Ettore Bossini |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 46 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 476 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 712 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 15 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 523 |пошта индексі = 29020 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 33017 |ортаққордағы санаты = Corte Brugnatella |сайты = http://www.comune.cortebrugnatella.pc.it |сайт тілі = it }} '''Корте-Бруньятелла''' ({{lang-it|Corte Brugnatella}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Пьяченца (провинция)|Пьяченца]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 712 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 29020. Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 0523 969011 * Электронды поштасы: comune.cortebrugnatella@sintranet.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.cortebrugnatella.pc.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171203145530/http://www.comune.cortebrugnatella.pc.it/ |date=2017-12-03 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Пьяченца провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]] mlx6j4ecj3in8l5d6f4uue0zt7ypwcy Креспеллано 0 231495 3631438 1835325 2026-07-18T11:35:46Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631438 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Креспеллано  |шынайы атауы = Crespellano |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=30 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=7 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Эмилия-Романья |кестедегі аймақ = Эмилия-Романья |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Болонья (провинция){{!}}Болонья |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 37,48 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 64 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 8541 |санақ жылы = 2004 |тығыздығы = 211 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = crespellanesi |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 051 |пошта индексі = 40056 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 37023 |ортаққордағы санаты = Crespellano |сайты = http://www.comune.crespellano.bo.it |сайт тілі = it }} '''Креспеллано ''' ({{lang-it|Crespellano}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Болонья (провинция)|Болонья]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8541 адамды құрайды&nbsp;(2004). Халық тығыздығы 211 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37,48 км² шамасында. Пошта индексі — 40056. Жыл сайынғы мерекесі — 7 желтоқсан. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.crespellano.bo.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119062630/http://www.comune.crespellano.bo.it/ |date=2022-01-19 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Болонья провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]] 1119erqwe1id604w90gl28ks372lwmr Комано 0 232630 3631294 1929497 2026-07-18T02:55:44Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631294 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Комано  |шынайы атауы = Comano |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=17 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=8 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Тоскана |кестедегі аймақ = Тоскана |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Масса-Каррара (провинция){{!}}Масса-Каррара |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Pietro Romiti |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 54 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 530 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 769 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 14 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 187 |пошта индексі = 54015 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 45005 |ортаққордағы санаты = Comano |сайты = http://www.comune.comano.ms.it |сайт тілі = it }} '''Комано ''' ({{lang-it|Comano}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Тоскана]] әкімшілік аймағына қарасты [[Масса-Каррара (провинция)|Масса-Каррара]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 769 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 14 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Пошта индексі — 54015. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 0187 484205 == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.comano.ms.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110153944/http://www.comune.comano.ms.it/ |date=2008-01-10 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Масса-Каррара провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Тоскана елді мекендері]] ldngpcsuou1kjoj7kr4hrn65q1e2vea Колле-Саннита 0 234633 3631293 1838022 2026-07-18T01:43:35Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631293 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Колле-Саннита |шынайы атауы = Colle Sannita |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=41 |lat_min=22 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=50 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Кампания (Италия){{!}}Кампания |кестедегі аймақ = Кампания (Италия){{!}}Кампания |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Беневенто (провинция){{!}}Беневенто |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 36 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 720 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3044 |санақ жылы = |тығыздығы = 85 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = collesi |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 0824 |пошта индексі = 82024 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 62025 |ортаққордағы санаты = Colle Sannita |сайты = http://www.comune.collesannita.bn.it |сайт тілі = it }} '''Колле-Саннита''' ({{lang-it|Colle Sannita}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Кампания (Италия){{!}}Кампания]] әкімшілік аймағына қарасты [[Беневенто (провинция)|Беневенто]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3044 адамды құрайды. Халық тығыздығы 85 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 82024. Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio martire.&nbsp;Жыл сайынғы мерекесі — 23 сәуір. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.collesannita.bn.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706122730/http://www.comune.collesannita.bn.it/ |date=2008-07-06 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Беневенто провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Кампания (Италия){{!}}Кампания елді мекендері]] qsjio7oh8ditfu076f7dbdspomava6r Корлето-Монфорте 0 234956 3631400 1837929 2026-07-18T07:50:32Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631400 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Корлето-Монфорте |шынайы атауы = Corleto Monforte |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=40 |lat_min=26 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=15 |lon_min=23 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Кампания (Италия){{!}}Кампания |кестедегі аймақ = Кампания (Италия){{!}}Кампания |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Салерно (провинция){{!}}Салерно |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Antonio Sicilia |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 58 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 683 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 680 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 13 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 828 |пошта индексі = 84020 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 65048 |ортаққордағы санаты = Corleto Monforte |сайты = http://www.comune.corletomonforte.sa.it |сайт тілі = it }} '''Корлето-Монфорте''' ({{lang-it|Corleto Monforte}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Кампания (Италия){{!}}Кампания]] әкімшілік аймағына қарасты [[Салерно (провинция)|Салерно]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 680 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 58 км² шамасында. Пошта индексі — 84020. Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Barbara.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 828 964 001 == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.corletomonforte.sa.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511011312/http://www.comune.corletomonforte.sa.it/ |date=2009-05-11 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Салерно провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Кампания (Италия){{!}}Кампания елді мекендері]] km6sb7r0cloycilcobefogaiihcrhym Кортильоне 0 236262 3631402 1839310 2026-07-18T08:43:46Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631402 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кортильоне |шынайы атауы = Cortiglione |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=49 |lat_sec=27 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=21 |lon_sec=34 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Пьемонт |кестедегі аймақ = Пьемонт |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Асти (провинция){{!}}Асти |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Luigi Roseo |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 211 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 593 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 70 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 141 |пошта индексі = 14040 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 5048 |ортаққордағы санаты = Cortiglione |сайты = http://www.comune.cortiglione.at.it |сайт тілі = it }} '''Кортильоне''' ({{lang-it|Cortiglione}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Пьемонт]] әкімшілік аймағына қарасты [[Асти (провинция)|Асти]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 593 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 14040. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 141 765 106 * Электронды поштасы: comune.cortiglione@libero.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.cortiglione.at.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607132617/http://www.comune.cortiglione.at.it/ |date=2008-06-07 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Асти провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Пьемонт елді мекендері]] 6z8voj9525scys7t0mmu4qdya9l36km Наудерс 0 238472 3631204 3629575 2026-07-17T17:09:32Z Kasymov 10777 3631204 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Наудерс |шынайы атауы = Nauders |сурет = Nauders von Südosten.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Nauders COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=46 |lat_min=52 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=31 |lon_sec=00 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Тироль |кестедегі аймақ = Тироль |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Ландек (округ){{!}}Ландек |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Роберт Майр |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 90.3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 1394 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1539 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 5473 |пошта индексі = 6543 |пошта индекстері = |автомобиль коды = LA |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 7 0 615 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.nauders.tirol.gv.at |сайт тілі = de }} '''Наудерс''' ({{lang-de|Nauders}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Тироль]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Ландек (округ)|Ландек]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1539 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 90.3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — LA, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''7 0 615''. [[2004]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Роберт Майр саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.nauders.tirol.gv.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023134932/http://www.nauders.tirol.gv.at/ |date=2016-10-23 }} {{Аустрия:Ландек округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Тироль елді мекендері]] 31oanl5et9c4bs8bxg2sns097620e4w Райт-Кицбюэль 0 238542 3631168 3629250 2026-07-17T16:47:15Z Kasymov 10777 3631168 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Райт-Кицбюэль |шынайы атауы = Reith bei Kitzbühel |сурет = Reithki2.JPG |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Reith bei Kitzbühel COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=28 |lat_sec=33 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=20 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Тироль |кестедегі аймақ = Тироль |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Кицбюэль (округ){{!}}Кицбюэль |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Штефан Йёхль |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15.66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 762 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1708 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 5356 |пошта индексі = 6353, 6365, 6370 |пошта индекстері = |автомобиль коды = KB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 7 04 14 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.reith.eu |сайт тілі = de }} '''Райт-Кицбюэль''' ({{lang-de|Reith bei Kitzbühel}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Тироль]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Кицбюэль (округ)|Кицбюэль]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1708 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.66 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — KB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''7 04 14''. [[2004]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Штефан Йёхль саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.reith.eu Ресми сайты] {{Аустрия:Кицбюэль округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Тироль елді мекендері]] mrae6dytukcc5xh72lxi9mngkti0mm0 Колле-Брианца 0 238621 3631292 1841951 2026-07-18T01:42:51Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631292 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Колле-Брианца |шынайы атауы = Colle Brianza |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=46 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=22 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Лекко (провинция){{!}}Лекко |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Marco Manzoni |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 559 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1464 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 183 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) |пошта индексі = 23886 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 97024 |ортаққордағы санаты = Colle Brianza |сайты = http://www.comune.collebrianza.lc.it |сайт тілі = it }} '''Колле-Брианца''' ({{lang-it|Colle Brianza}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Лекко (провинция)|Лекко]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1464 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 183 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 23886. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 039 9260014 * Электронды поштасы: info@comune.collebrianza.lc.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.collebrianza.lc.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121231145550/http://www.comune.collebrianza.lc.it/ |date=2012-12-31 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Лекко провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] t6cmdzvmkdnpi9s5l8z50khcmzw0e9a Кремелла 0 238629 3631421 1841849 2026-07-18T11:11:02Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631421 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кремелла |шынайы атауы = Cremella |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=44 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=18 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Лекко (провинция){{!}}Лекко |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1530 |санақ жылы = |тығыздығы = 1530 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 1530 |пошта индексі = 22060 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 97028 |ортаққордағы санаты = Cremella |сайты = http://www.comune.cremella.lc.it |сайт тілі = it }} '''Кремелла''' ({{lang-it|Cremella}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Лекко (провинция)|Лекко]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1530 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1530 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 1 км² шамасында. Пошта индексі — 22060. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.cremella.lc.it Ресми сайты]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Лекко провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] rqgqlk5hyb6aod19h8r1sjnsjdl77sz Пара-ди-Минас 0 271282 3631147 1845142 2026-07-17T16:30:53Z Kontributor 2K 135972 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Parademinas.gif]] → [[File:Bandeira de Pará de Minas, MG.gif]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) 3631147 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Пара-ди-Минас |шынайы атауы = Pará de Minas |сурет = [[Сурет:Pará de Minas.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Бразилия |елтаңба = Pmbrasao.gif |ту = Bandeira de Pará de Minas, MG.gif |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=S |lat_deg=19 |lat_min=51 |lat_sec=36 |lon_dir=W |lon_deg=44 |lon_min=36 |lon_sec=28 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Штаты |аймағы = Минас-Жерайс |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Мезорегионы |ауданы = <!-- Белу-Оризонти агломерациясы (мезорегион){{!}}Белу-Оризонти агломерациясы --> |кестедегі аудан = |қауым түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Микрорегионы |қауым = <!-- Пара-ди-Минас (микрорегион){{!}}Пара-ди-Минас --> |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Жозе Порфириу |құрылған уақыты = 1859 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 550,991 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 81 739 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = 148,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -3 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Пара-ди-Минас''' ({{lang-pt|Pará de Minas}}) — [[Бразилия]]дағы [[муниципалитет]], [[Минас-Жерайс (штат)|Минас-Жерайс]] штатында орналасқан. [[Белу-Оризонти агломерациясы (мезорегион)|Белу-Оризонти агломерациясы]] мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын [[Пара-ди-Минас (микрорегион)|Пара-ди-Минас]] экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 739 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 550,991 км² шамасында. Халық тығыздығы — 148,3 адам/км². == Тарихы == Қала [[1859 жыл]]ы құрылған. {{Пара-ди-Минас микрорегионының муниципалитеттері}} {{brazil-geo-stub}} [[Санат:Минас-Жерайс елді мекендері]] m0p6itvjtsstf5s0i6cyp0ftpbv41tq Серхио Рамос 0 288542 3631360 3374496 2026-07-18T07:11:41Z 1nter pares 146705 3631360 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Серхио Рамос |толық аты = Серхио Рамос Гарсия |лақап аты = ''Камас перғауыны'', ''Тарзан Рамос'', ''Кентавр'', ''Жүзуші'', ''Регбист'' |сурет = Sergio Ramos Interview 2021.jpg |сурет ені = 250px |атауы = |туған күні = 30.03.1986 |туған жері = [[Камас]], [[Севилья]], [[Испания]] |азаматтығы = {{байрақ|Испания}} |бойы = 184 [[сантиметр|см]]<ref name="psg">[https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif/sergio-ramos Sergio Ramos]</ref> |салмағы = 82 [[килограмм|кг]]<ref name="psg"/> |позиция = [[қорғаушы]] |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1996–2003|{{ту|Испания}} Севилья| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2004|{{ту|Испания}} Севилья Б |26 (2) |2004—2005|{{ту|Испания}} [[Севилья (футбол клубы)|Севилья]]|39 (2) |2005—2021|{{ту|Испания}} [[Реал Мадрид]]|469 (72) |2021—2023|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|45 (4) |2023—2024|{{ту|Испания}} [[Севилья (футбол клубы)|Севилья]]|28 (3) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2002|{{ту|Испания}} Испания U17|1 (0) |2004|{{ту|Испания}} Испания U19|6 (0) |2004|{{ту|Испания}} Испания U21|16 (0) |2005—2021|{{футбол|Испания}}|180 (23)}} }} '''Серхио Рамос Гарсия''' ({{lang-es|Sergio Ramos García}}; [[30 наурыз]] 1986 жыл, [[Камас]], [[Севилья (провинция)|Севилья провинциясы]]) — [[Испания|испаниялық]] футболшы, қорғаушы. Көбінесе орталық қорғаушы болып ойнайды, қажет болса он жақ қорғаушы болып та өнер көрсете алады. Севилья жастар мектебін тамамдаған соң, [[Реал Мадрид|Реал Мадрид футбол клубының]] және [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания ұлттық құрамасының]] қорғанысында маңызды роль атқара бастайды. == Мансабы == [[Сурет:Control de Sergio Ramos.jpg|нобай|солға|200px|Рамос өз жұмысын атқарып жатыр]] 14 жасында Серхио Севилья клубының мектебіне түсіп, өзін жақсы жағынан көрсетеді. Көп кешікпей клубтың жастар командасына ойнай бастайды. Өзінің бір сұхбатында Серхио Рамос футболды алғаш рет тастан жасалған қақпасы бар далаң жерде ойнағанын айтады. Испания чемпионатының екінші дивизионының 2002/03 маусымында Севильяның резервті командасы сатысында бір матч ойнайды. 2003/04 маусымында Рамос дубльдың бірінші құрамасының ойыншысы болды, 25 матч ойнап, бір гол соғады. 2004 жылдың басында Севилья басты бапкері Хоакин Капаррос Рамосты бірінші құрамаға ауыстырады. 2004 жылдың 1 ақпанында Рамос Испания Примерасында Депортиво Ла-Корунья командасына қарсы бірінше рет ойнайды (0:1). Сол жылдың жазында Серхио 19 жастан кіші футболдан Испания құрама сатысында Еуропа чемпионы болады. 2004/05 маусымында Серхио Примерада 31 матч ойнап 2 гол соғады және УЕФА Кубогында [[Зенит (футбол клубы, Санкт-Петербург)|Санкт-Петербургтік Зенитке]] қарсы ойын өткізеді. Маусым соңында чемпионаттың ең жарқын жас ойыншсы болып аталады.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/163917?cc=5739|title=FC Sevilla 2-1 Real Sociedad|publisher=ESPN Soccernet|date=26 September 2004|accessdate=1 маусым 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/179114?cc=5739|title=FC Sevilla 2-2 Real Madrid|publisher=ESPN Soccernet|date=14 мамыр 2005|accessdate=1 маусым 2012}}</ref> 2005 жылдың 26 наурызында Рамос [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания ұлттық құрамасы]] үшін дебютті ойының өткізеді (18 жасында Қытай құрамасына қарсы ойында ойыншыны ауыстырады. 1941 жылдан бері Испания құрама сатысында осындай жас кезінде ойнаған алғашқы ойыншы : оған дейін бұндай жетістікке [[Хуан Акунья]] жеткен. Көп ұзатпай [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылдың футболдан Әлем чемпионатының]] Сербия және Черногория құрамасына қарсы өткен іріктеу матчте, алаңға бірінші құрам ішінде шығады. Сол кезден бастап [[Луис Арагонес]]тің басты қорғаушысы болып табылады. === Реал Мадрид === [[Сурет:SergioRamos in 2010-11.jpg|thumb|200px|left]] 2005 жылдың басында «Реал» 27 миллион [[еуро]]ға 19 жастағы Рамосты сатып алды. Бұл испан жасөспірімдер арасындағы рекорд. [[Флорентино Перес]] президенттік уақытындағы сатып алынған жалғаз испан футбол ойыншысы. «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]» және «[[Манчестер Юнайтед]]» Рамосты өз қатарында көргісі келді. Серхионың өзі бұл оқиға туралы былай айтады: " Мені құрамаға шақырды. Менің сумкамда жеке гигиена заттарым және болды, әдетте құрама сатысында жаттығалардан кейін матч ойнап, үйге қайтатынсын. Сол күні үйге қайтуға мүмкіндік болмай шықты. Трансферлік уақыт 30 минуттан кейін бітетінін біліп, 23:30-да Лас Росаста келісімге қол қойдым. Қол қойғанда бұған әлі сене алмадым. Маған [[SMS|смс-тер]] келе бастады. Сол күн өмірімдегі ең көп смс келген күн шығар. Бұл алдыға басқан қадам, үлкен жауапкершілік және ақылға сыймайтын өзгерістер болды. Қазір жасөспірім болсам, ол кезде тіпті бала болатынмын. Севилья ойыншысы болып оянасын, [[Реал Мадрид]] ойыншысы болып ұйқыға батасын. [[Рауль Гонсалес|Рауль]], [[Дэвид Бекхэм|Бэкхем]], [[Зинедин Зидан|Зизу]], [[Икер Касильяс|Икер]], [[Роберто Карлос]], [[Роналдо|Рональдо]] секілді футболшылармен киім шешетін бөлмені бөлетінінді білесін, олардың барлығы пірім болған..." Клубта Рамосқа бұрын [[Фернандо Йерро]] киген 4-ші номер беріледі. 2005 жылдың 6 желтоқсанында УЕФА [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасының]] 2005/06 маусымының [[Олимпиакос (футбол клубы)|Олимпиакосқа]] қарсы ойында Реал үшін алғаш голын соғады.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=188827&cc=5739|title=Olympiakos 2–1 Real Madrid: Second-string|publisher=ESPN Soccernet|date=6 желтоқсан 2005|accessdate=17 мамыр 2011}}</ref> == Жетістіктері == === Командалық === '''«Реал Мадрид»''' * Испания чемпионы (5): 2006/07, 2007/08, 2011/12, 2016/17, 2019/20 * Испания кубогы (2): 2010/11, 2013/14 * Испания суперкубогы (4): 2008, 2012, 2017, 2019/20 * Чемпиондар лигасы (4): 2013/14, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * УЕФА суперкубогы (3): 2014, 2016, 2017 * Кубтар әлем чемпионаты (4): 2014, 2016, 2017, 2018 '''Испания''' * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2004 * Әлем чемпионы: 2010 * Еуропа чемпионы (2): 2008, 2012 '''«Пари Сен-Жермен»''' * Франция чемпионы ('''2'''): 2021/22, 2022/23 * Франция Суперкубогы: 2022 === Жеке === * УЕФА құрамаларының символикалық құрамы: 2008, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018 * Испания чемпионатының үздік қорғаушысы: 2012, 2013, 2014, 2015 == Дереккөздер == {{дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Севилья ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] fbldybrf0hwx1bqi9t0mpfwwroyqug9 Гонсало Игуаин 0 288895 3631453 3608292 2026-07-18T11:41:56Z 1nter pares 146705 3631453 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Гонсало Игуаин |толық аты = Гонсало Игуаин |лақап аты = ''Pipita'' |сурет = Gonzalo Higuaín 8609.jpg |сурет ені = |атауы = Игуаин 2012 жылы |туған күні = 10.12.1987 |туған жері = [[Брест]] , [[Франция]] |азаматтығы = {{flagicon|Argentina}} [[Аргентина]] <br /> {{flagicon|France}} [[Франция]] |бойы = 184 [[см]] |салмағы = 80 [[кг]] |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы||{{flagicon|Argentina}} Ривер Плейт }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2004—2006|{{flagicon|Argentina}} [[Ривер Плейт]]|35 (13) |2007—2013|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]|190(107) |2003—2016|{{flagicon|Италия}} [[Наполи]]|104 (71) |2016—2020|{{flagicon|Италия}} [[Ювентус]]|105 (48) |2018—2019|{{аренда}}{{Flagicon|ITA}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|15 (6) |2019|{{аренда}}{{Flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |14 (5) |2020—2022|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]| 67 (29)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2008|{{flagicon|Argentina}} Аргентина (олимп.) |1 (2) |2009—2018|{{flagicon|Argentina}} Аргентина|75 (31)}} }} '''Гонсало Херардо Игуаин''' ({{lang-es|Gonzalo Gerardo Higuaín}}; [[10 желтоқсан]] [[1987 жыл|1987]], [[Брест]], [[Франция]]) — аргентиналық [[футбол]]шы, шабуылшы. "[[Реал Мадрид]]тің" еурокубоктардағы 700-інші голының [[автор]]ы.<ref>[http://www.championat.ru/football/news-644956.html Игуаин Реалдың еурокубоктекі, 700-інші голын соқты]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Өмірбаяны == === Клубтық мансабы === Аргентиналық кәсіпқой футболшы Хорхе Игуаиннің (8 маусым, 1957) жанұясында өмірге келеді. Ол сол уақытта Брест француз клубында қорғаушы позициясында ойнаған. Балаға 10 ай толған кезде, ата-анасы Аргентинаға қайтады. Осылай, [[Француз тілі|французша]] сөйлемесе де, Игуаин француз паспортының иегері болып табылады. Гонсалоның үлкен ағасы [[Федерико Игуаин]] де (25 қазан, 1984) кәсіпқой футболшы болып табылады. Ол [[Ривер Плейт]] (ағасымен бірге), «[[Индепендьенте]]», «[[Бешикташ]]» клубтарында шабуылшы ретінде өнер көрсеткен. Қазіргі таңда америкалық "Коламбус Крю" клубында ойнайды. 2004-2006 жылдары «[[Ривер Плейт|Ривер Плейтте»]] ойнады. 2007 жылдан бастап - [[Реал Мадрид]] ойыншысы. 2008/9 маусымында Испания чемпионатында 22 гол, 2009/10 маусымында 27 гол соғады ([[Лионель Месси]]ден кейін бомбардирлер арасында 2 орын). Гонсало Игуаин 10 қыркүйектегі Хетафеге қарсы ойында өзінің голдарына есеп ашады. 24 қыркүйекте Райо-Вальеканоға маусымдағы екінші голын соғады (6:2). 2 қазанда Эспаньолаға қарсы ойында маусымдағы бірінші хет-трик жасайды. 8 қазанда Аргентина ұлттық құрама сатысында Чили құрамасына қарсы ойында тағы хет-трик жасайды (4:1). 15 қазанда тағы үш голды Бетиске қарсы ойында соғады. Игуаин 2011 жылы Реал Сосьедадқа (1:0), Осасунаға (7:1), Атлетико Мадридке (4:1), Загребтік Динамоға (6:2) гол соқты. 2012 жылдың 31 мамырында Гонсало Испания чемпионатындағы [[Реал Мадрид|Реал Мадридтің]] 100-голын соқты. 2012/13 маусымының бірінші ойынында Валенсияға қарсы гол соғады (1:1). Валенсия қақпасына соққан голы аргентиналыққа ресми ойындарда [[Реал Мадрид|Реал]] үшін соққан 104-ші голы болды. Дәл осыншама голды [[Роналдо]] соққан, Пипита кезінде сол ойыншыны алмастыру үшін сатып алынған болатын. 2012 жылдың 7 қарашасында болған Чемпиондар лигасының топтық сатысында Дортмундық [[Боруссия Дортмунд|Боруссиямен]] болған матчта жарақат алып, 2 айға қатардан шығып қалды. 2013 жылы 6 қаңтарда болған "Реал Сосьедадпен" ойында [[Кәрім Бензема|Карим Бенземаны]] 74-минутта алмастырып,қатарға қайта оралды. 2013 жылдағы бірінші голын Испания чемпионатының 20-турында "Валенсияға" соқты. 25-турда "Депортиво" клубымен болған ойында Игуаин өз командасының жеңіс голын соқты. Бұл оның испан біріншілігінде соққан 100-голы болды. Бұл үшін оған барлығы 179 матч қажет болды. Барлығы "корольдік клуб" үшін 13 ойыншы ғана 100 голдан астам гол соққан. 25 жасар Игуаин солардың бірі атанып, 22 жасында осындай көрсеткішке жеткен [[Рауль Гонсалес]]тен кейінгі ең жас ойыншы болды. 2013 жылы шілде айында Игуаин "Наполиге" ауысты. "Наполи" үш маусым ойнап, Италия чемпионы бола алмады, есесіне 2015/16 жылғы маусымда 36 гол соғып, А сериясының рекордын жаңартты. 2016 жылы 26 шілдеде "Ювентус" футболшысы атанды. Екі маусым қатарынан "алтын дубль" иегері атанды (Италия чемпионы және кубок иегері). Чемпиондар Лигасының финалына шығып, бұрынғы клубы "Реалдан" ұтылды - 1:4. 2018 жылы жазда "Ювентуске" Криштиану Роналду келген соң клуб Игуаинді "Миланға" жалға берді. 2018/19 жылғы маусымның екінші жартысын "Челсиде" арендада өткізді. 14 рет алаңға шықты да, бес голдың авторы және УЕФА Еуропа Лигасының жеңімпазы атанды. 2019 жылы 1 шілдеде "Ювентуске" қайта оралды. === Ұлттық құрама === 2006 жылы Гонсало Аргентина және [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция футбол құрамаларынан]] шақыру алады, бірақ екі жаққа да келісім бермей, ойлануға уақыт алады. Кейінннен Аргентина құрамасына ойнауды жөн көреді<ref name="18 June 2010">[http://football.sport-express.ru/world/2010/reviews/6268/ Игуаин шешімге келді. Және ұтылған жоқ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621114616/http://football.sport-express.ru/world/2010/reviews/6268/ |date=2010-06-21 }} — ''«Спорт-Экспресс», 18 шілде 2010''</ref>. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылы Онтүстік Африка Республикасында өткен футболдан Әлем чемпионатында]] 22 жастағы Игуаин турнирдегі алғашқы [[хет-трик]] авторы атанды (Оңтүстік Корея құрамасына қарсы ойында, 4:1). Гонсало үшін бұл ұлттық құрамадағы 7-ойын болды. Игуаин бір матчте 3 гол соға алған 3-інші аргентиналық футболшы (оған дейін бұл нәтижеге Гильермо Стабиле (1930) және [[Габриэль Батистута]] қол жеткізді (1994 и 1998)). Гонсалоның хет-тригі әлем чемпионаттарының тарихындағы 49-шы болып, 2002 жылдағы Әлем чемпионатынан кейінгі бірінші хет-трик болды. 1/8 финалда Игуаин Мексика ұлттық құрамасына қарсы ойында тағы бір гол соқты. 1/4 финалда аргентиналықтар немістерден 0:4 есебімен жеңіліп, турнирден қайтты. Игуаин 2014 жылғы әлем чемпионатында да бір гол соқты. Ширек финалда Бельгияның қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды енгізді. 2018 жылы Ресейде өткен әлем чемпионатында Игуаин мүлде көзге түспеді. Чемпионаттан соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды. == Статистика == === Клубтік === ''Ақпарат 2012 жылдың 21 сәуіріне сай.<ref>[http://soccernet-akamai.espn.go.com/players/stats?id=67310&cc=5739 Higuain Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208140936/http://soccernet-akamai.espn.go.com/players/stats?id=67310&cc=5739 |date=2009-02-08 }}. Retrieved 27 қазан 2008.</ref>'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="3"|Лига !colspan="3"|Кубок !colspan="3"|Құрлықтық !colspan="3"|басқа !colspan="3"|Барлығы |- !Ойын !Гол !Пас !Ойын !Гол !Пас !Ойын !Гол !Пас !Ойын !Гол !Пас !Ойын !Гол !Пас |- | rowspan="4"|[[Ривер Плейт]] |2004–05 |6||0||0||0||0||0||0||0||0||colspan="3"|–||6||0||0 |- |2005–06 |12||5||5||5||3||0||4||2||0||colspan="3"|–||21||10||5 |- |2006–07 |17||10||11||0||0||0||2||0||0|||1||0||0||20||10||11 |- !Total ! 35!!15!!16!!5!!3!!0!!6!!2!!0!!1!!0!!0!!47!!20!!16 |- | rowspan="7"|[[Реал Мадрид]] |Ла Лига 2006/07 |19||2||3||2||0||0||2||0||0||colspan="3"|–||23||2||3 |- |Ла Лига 2007/08 |25||8||3||4||1||0||5||0||0||colspan="3"|–||34||9||3 |- |Ла Лига 2008/09 |34||22||9||2||1||0||7||0||0||1||1||0||44||24||9 |- |Ла Лига 2009/10 |32||27||5||1||0||0||7||2||1||colspan="3"|–||40||29||6 |- |Ла Лига 2010/11 |17||10||6||2||1||0||6||2||0||colspan="3"|–||25||13||6 |- |Ла Лига 20011/12 |32||22||5||5||1||2||11||3||1||2||0||0||50||25||8 |- |Ла Лига 2012/13 |3||3||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||3||3||0 |- !colspan="2"|Барлығы !160!!91!!31!!16!!4!!2!!38!!7!!2!!3!!1!!0!!217!!103!!35 |- !colspan="2"|Бүкіл мансап !194!!105!!47!!21!!7!!2!!44!!9!!2!!4!!1!!0!!263!!122!!51 |} == Жетістіктері == === Клубтық === ; «Реал Мадрид» * Испания чемпионы '''(3)''': 2006/07, 2007/08, 2011/12 * Испания суперкубогы '''(2)''': 2008, 2012 * Испания кубогы: 2010/11 ; «Наполи» * Италия кубогы: 2013/14 * Италия суперкубогы: 2014 ; «Ювентус» * Италия чемпионы '''(2)''': 2016/17, 2017/18 * Италия кубогы '''(2)''': 2016/17, 2017/18 ; «Челси» * УЕФА Еуропа Лигасы: 2018/19 '''Аргентина''' * Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 * Америка кубогының күміс жүлдегері: 2015, 2016 === Жеке === * Аргентина чемпионатының үздік ойыншысы (2006, Апертура) * Италия чемпионатының үздік мергені: 2015/16 == Сілтемелер == * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1193041478842/jugador/Jugador/Higuain.htm «Реал Мадрид» ФК ресми сайтында] {{ref-en}} * [http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=67310 Гонсало Игуаин ESPN сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100415011034/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=67310 |date=2010-04-15 }} {{ref-en}} * [http://fr.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=271550/index.html Игуаин ФИФА ресми сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120818200507/http://fr.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=271550/index.html |date=2012-08-18 }} {{ref-en}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:10 желтоқсанда туғандар]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Наполи ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Интер Майами ФК ойыншылары]] 9mk5c3prhjx25sr24ytafr5zzcjzy6j Роналдо 0 288931 3631366 3424364 2026-07-18T07:14:47Z 1nter pares 146705 3631366 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Роналдо |толық аты = Роналдо Луис Назарио де Лима |лақап аты = ''Зубастик, Феномен'' |сурет = Ronaldo2009Corinthians.jpg |сурет ені = 240px |атауы = |туған күні = 22.09.1976 |туған жері = |азаматтығы = {{flagicon|Brazil}} [[Бразилия]] |бойы = 183 см |салмағы = |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады'' |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1986—1989|{{flagicon|Brazil}} Теннис Клуб Валкейре| |1989—1990|{{flagicon|Brazil}} Сосиал Рамос| |1990—1993|{{flagicon|Brazil}} Сан-Кристован| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1993—1994|{{flagicon|Brazil}} [[Крузейро (футбол клубы)|Крузейро]]|34 (13) |1994—1996|{{flagicon|Netherlands}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|46(42) |1996—1997|{{flagicon|Spain}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|37 (34) |1997—2002|{{flagicon|Italy}} [[Интернационале]]|68 (49) |2002—2007|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]|127 (83) |2007—2008|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|20 (9) |2008—2011|{{flagicon|Brazil}} [[Коринтианс]]|52 (29) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1993|{{flagicon|Brazil}} Бразилия-17|7 (5) |1994—2011|{{футбол|Бразилия}} |98 (62) |1996|{{flagicon|Brazil}} Бразилия (олимп) |8 (6) }} }} '''Роналду Луис Назариу ди Лима''' ({{lang-pt|Ronaldo Luís Nazário de Lima}}) немесе қысқаша '''Роналдо''' ([[Португал тілі|порт]]. ''Ronaldo)''; 22 қыркүйек 1976, [[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. 2002 жылғы әлем чемпионы. Екі дүркін әлем чемпионы, әлем чемпионаттардың финалдық бөлігінде соққан голдары бойынша екінші рекордсмен ([[Мирослав Клозе|Мирослав Клозеден]] кейін), [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|2002 жылғы Әлем чемпионатының]] үздік мергені, 1998 жылдың үздік футболшысы, [[ФИФА]] версиясы бойынша үш дүркін үздік футболшысы, 2 дүркін "Алтын доп" иегері, "Алтын бутсы" иегері. «''World Soccer''» (1999 жыл) журналының нұсқасы бойынша XX ғасырдың үздік футболшыларының тізіміне (13-орын), [[ФИФА 100]] тізіміне іліккен. Италия футболшылардың ассоцияциясы бойынша А сериясының соңғы 10 жылдың (1998—2007) үздік футболшысы.<ref>[http://www.championat.ru/football/article-18202.html Итальянские оскароносцы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603191126/http://www.championat.ru/football/article-18202.html |date=2008-06-03 }} // Чемпионат.ру</ref> == Мансабы == === Клубтық === 1993 жылы кәсіпқой карьерасын "Крузейро" клубында бастады. Бір жыл ішінде 57 гол соғып, (44 ойында) әлем назарын өзіне тез аударды. [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994 жылғы әлем чемпионатынан]] соң-ақ түрлі клубтардан ұсыныс түсіп, сол жылы шілдеде "[[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]" клубына 5 млн фунт-стерлингке ауысты. Нидерланд тілін білмейтіндігіне, жергілікті климатқа үйрене алмағанына қарамастан, 1994/95 жылғы маусымда Нидерланд чемпионатының үздік мергені атанды. Ал клуб чемпионатта үшінші боп мәреге жетті. 1995/96 жылғы маусымда да клуб үшінші орында қалды, ал Роналдо жарақатының кесірінен ұзақ уақыт бойы емделіп жатты. 1996 жылы жазда "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонамен]]" келісім шарт жасасты. 1996/97 жылғы маусымда 37 голмен [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионатының]] үздік мергені атанды. Жыл қорытындысында "Алтын допты" жеңіп алды. 1997 жылы жазда "[[Интернационале|Интернационалеге]]" ауысты. Алғашқы екі маусымды жақсы өткізгенімен, 1999 жылы тізесінен ауыр жарақат алды да, екі жыл бойы емделумен болып (біраз уақыт Парижде емделіп, ота жасатты), 2001 жылы ғана алаңға оралды. Бұл аралықта ол өзінің танымалдылығын төмендетіп алды, [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия құрамасында]] да жаңа жас жұлдыздар пайда болып, Роналдо ауызға онша алынбай қалды. 2002 жылы тамызда "[[Реал Мадрид|Реалға]]" ауысқанына миландық жанкүйерлер қатты наразы болды, бірнеше жыл бойы футболшының алаңға оралуын күткені зая кетті, Роналдоның мұнысын сатқындық деп есептеді. "Реал" сапында Роналдо өзінің жұлдызды шақтарына қайта оралды, [[Зинедин Зидан]], [[Луиш Фигу]] секілді жұлдыздармен тізе қосып ойнап, 2002/03 жылғы маусымда Испания чемпионы атанды, 31 кездесуде 23 рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді. 2003-06 жылдары "Реал" бес рет бапкер ауыстырды, клубтың ойыны жүрмеді. Жаңа президент келді (Роман Кальдерон), ол италиялық бапкер [[Фабио Капелло|Фабио Капеллоға]] клуб тізгінін ұстатты. Капеллоның келуі Роналдоға оң бола қоймады, оның жаттықтыру мәнеріне Роналлдо сай келмеді, ақыр соңында 2007 жылы Роналдо клубтан кетіп тынды. 2007 жылы қаңтарда 6, 675 фунт стерлингке "[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]" ауысты. Маусым соңына дейін 7 гол соқты. 2007/08 жылғы маусымда тағы да ауыр жарақат алды да, емделіп жатып қалды, клуб 2008 жылы арадағы келісім шартты бұзды. "Италия чемпионаты Роналдо үшін ауыр соғады" деген әңгімелер көп айтылды. Сол себепті ме, карьерасында тағы да өзгеріс жасағысы келді ме, 2008 жылы желтоқсанда жарақаты жазылған соң "Милан" қайтадан ұсыныс жасап еді, футболшы келіспеді. 2008 жылы қыркүйек - желтоқсан айларында Фламенгоның" базасында жаттықты, бұған фламенголық жанкүйерлер қатты қуанды, клубтың онымен келісім шарт жасасуын күтті, бірақ көпшілік күткен трансфер болмады. 9 желтоқсанда Роналдо "[[Коринтианс]]" сапына барып қосылды. Бұған енді "[[Фламенго]]" фанаттары наразы болып, Роналдо киген жейделердің бәрін өртеп тастады. Бұған Роналдо "төрт ай бойы клуб жетекшілігі маған ешқандай ұсыныс жасамады" деп жауап берді. "Фламенго" президенті Марсио Брага "мен оның жарақаты жазылғанын күттім, өзі де осы жер ұнайтынын, осы жерде қалатынын айтқан олатын, бірақ мына күтпеген шешімі мен үшін де ауыр соқты" деді бұл жайлы. Бірақ "Коринтианс" сапында тек 2009 жылы ғана тұңғыш рет алаңға шықты. Мамыр айында тағы да жарақат алды. Бірақ тез тіктелді де, маусым соңына дейін бірнеше маңызды голдарды соқты. 2011 жылы ақпан айында карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994 жылғы әлем чемпионатына]] барды, бірақ бір кездесуде де алаңға шықпады. Есесіне әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатына]] Роналдо төрт гол соқты. Бұл жолы Бразилия [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|финалда]] [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франциядан]] ұтылды. [[Футболдан Америка кубогы 1999|1999 жылғы Америка кубогында]] бес гол соғып, турнирдің үздік мергені әрі чемпионы атанды. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы әлем чемпионатында]] жеті гол соқты, соның екеуін финалда [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германияның]] қақпасына соғып, құрамамен бірге әлем чемпионы атанды. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатында]] үш гол соғып, ӘЧ-де соққан голддарының санын 15-ке жеткізді де, [[Герд Мюллер|Герд Мюллердің]] 32 жылдық рекордын (14 гол) жаңартты. 2011 жылы 7 маусымда [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румынияға]] қарсы жолдастық кездесуде соңғы рет құрама сапында алаңға шықты. == Жеке өмірі == 1997-99 жылдары актриса Сюзана Вернермен кездесіп жүрді. 1999 жылы сәуірде онымен айрылысты (кейін Вернер бразилиялық қақпашы [[Жулио Сезар|Жулио Сезарға]] тұрмысқа шықты). 1999 жылы футболшы Милене Домингеске үйленді. 2000 жылы Роналд атты ұлы дүниеге келді. Бірақ 2003 жылы олар ажырасып кетті. Қазір Милене испанияның футболшы Давид Агансоның жары. 2006 жылдан бері Мария Беатрис Антонимен бірге тұрады. == Жетістіктері == === Халықаралық === ==== Бразилия ==== * Әлем чемпионы (2): 1994, 2002 * Америка кубогы (2): 1997, 1999 * Әлем чемпионатының финалисі: 1998 * Олимпиада ойындарының қола жүлдегері: 1996 === Клубтық === * УЕФА кубогы: 1997/98 * [[УЕФА Кубок иелері кубогы|УЕФА кубок иелері кубогы]]: 1996/97 * Нидерланд кубогы: 1995/96 * Испания чемпионы (2): 2002/03, 2006/07 * Құрлықаралық кубок: 2002 * УЕФА суперкубогы: 2002, 2007 * Испания суперкубогы: 2003 * Сан-Паулу штатының жеңімпазы: 2009 * Бразилия кубогы: 2009 === Жеке === * ФИФА сауалнамасы бойынша жыл футболшысы (3): 1996, 1997, 2002 * «Алтын доп» (France Football) (2): 1997, 2002 * «Алтын бутсы»: 1997 * Әлем чемпионатының үздік ойыншысы: 1998 * Америка кубогының үздік ойыншысы (2): 1997, 1999 * Жылдың ең бағалы ойыншысы: 1998 * Әлемнің үздік ойыншысы (World Soccer) (3): 1996, 1997, 2002 * Паулиста лигасының үздік мергені: 2009 * Әлем чемпионатының үздік мергені: 2002 * Америка кубогының үздік мергені: 1999 * Либертадорес суперкубогының үздік мергені: 1994 * Минейро лигасының үздік мергені: 1994 * Нидерланд чемпионатының үздік мергені: 1995 * Испания чемпионатының үздік мергені (2): 1997, 2004 * Бразилия құрамасының әлем чемпионаттарындағы үздік мергені: 15 гол * Golden Foot: 2006 * ФИФА 100 == Статистикасы == === Шолу === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Команда ! rowspan="2" |Жж ! colspan="2" |Ресми ойындарда ! colspan="2" |Бейресми Ойындарда ! colspan="2" |Барлығы |- !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол |- !Крузейро |1993—1994 |47 |44 |12 |13 !59 !57 |- !ПСВ |1994—1996 |57 |54 |13 |12 !70 !66 |- !Барселона |1996—1997 |49 |47 |2 |0 !51 !47 |- !Интернационале |1997—2002 |99 |59 |16 |12 !115 !71 |- !Реал Мадрид |2002—2007 |177 |104 |17 |14 !194 !118 |- !Милан |2007—2008 |20 |9 |1 |1 !21 !10 |- !Коринтианс |2008—2011 |69 |35 |0 |0 !69 !35 |- !Бразилия |1994—2011 |98 |62 |7 |5 !105 !67 |- !Бразилия-17 |1993—1994 |22 |22 |0 |0 !22 !22 |- !Бразилия-21 |1996 |8 |6 |0 |0 !8 !6 |- !Басқа да |1997—2015 | - | - |21 |13 !21 !13 |- ! colspan="2" |Барлығы !646 !442 !89 !70 !735 !512 |} === Клубтық === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Клуб ! rowspan="2" |Маусым ! colspan="2" |Лига ! colspan="2" |Кубок ! colspan="2" |Құрлықтық ! colspan="2" |Басқа да ! colspan="2" |Бары ! colspan="2" |Жолдастық ! colspan="2" |Бары |- !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол !Ойын !Гол |- ! rowspan="3" |Крузейро |1993 |16 |12 |0 |0 |4 |8 |1 |0 !21 !20 |8 |8 !29 !28 |- |1994 |18 |22 |0 |0 |8 |2 |0 |0 !26 !24 |4 |5 !30 !29 |- !Бары !34 !34 !0 !0 !12 !10 !1 !0 !47 !44 !12 !13 !59 !57 |- ! rowspan="3" |ПСВ |1994/95 |33 |30 |1 |2 |2 |3 |0 |0 !36 !35 |5 |1 !41 !36 |- |1995/96 |13 |12 |3 |1 |5 |6 |0 |0 !21 !19 |8 |11 !29 !30 |- !Бары !46 !42 !4 !3 !7 !9 !0 !0 !57 !54 !13 !12 !70 !66 |- ! rowspan="2" |Барселона |1996/97 |37 |34 |4 |6 |7 |5 |1 |2 !49 !47 |2 |0 !51 !47 |- !Бары !37 !34 !4 !6 !7 !5 !1 !2 !49 !47 !2 !0 !51 !47 |- ! rowspan="6" |Интернационале |1997/98 |32 |25 |4 |3 |11 |6 |0 |0 !47 !34 |9 |5 !56 !39 |- |1998/99 |19 |14 |2 |0 |6 |1 |1 |0 !28 !15 |0 |0 !28 !15 |- |1999/00 |7 |3 |1 |0 |0 |0 |0 |0 !8 !3 |4 |2 !12 !5 |- |2000/01 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 !0 !0 |0 |0 !0 !0 |- |2001/02 |10 |7 |1 |0 |5 |0 |0 |0 !16 !7 |3 |5 !19 !12 |- !Бары !68 !49 !8 !3 !22 !7 !1 !0 !99 !59 !16 !12 !115 !71 |- ! rowspan="6" |Реал Мадрид |2002/03 |31 |23 |1 |0 |11 |6 |1 |1 !44 !30 |1 |0 !45 !30 |- |2003/04 |32 |24 |5 |2 |9 |4 |2 |1 !48 !31 |4 |3 !52 !34 |- |2004/05 |34 |21 |1 |0 |10 |3 |0 |0 !45 !24 |4 |4 !49 !28 |- |2005/06 |23 |14 |2 |1 |2 |0 |0 |0 !27 !15 |8 |7 !35 !22 |- |2006/07 |7 |1 |2 |1 |4 |2 |0 |0 !13 !4 |0 |0 !13 !4 |- !Бары !127 !83 !11 !4 !36 !15 !3 !2 !177 !104 !17 !14 !194 !118 |- ! rowspan="3" |Милан |2006/07 |14 |7 |0 |0 |0 |0 |0 |0 !14 !7 |0 |0 !14 !7 |- |2007/08 |6 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |0 !6 !2 |1 |1 !7 !3 |- !Бары !20 !9 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !20 !9 !1 !1 !21 !10 |- ! rowspan="4" |Коринтианс |2009 |30 |20 |8 |3 |0 |0 |0 |0 !38 !23 |0 |0 !38 !23 |- |2010 |20 |9 |0 |0 |7 |3 |0 |0 !27 !12 |0 |0 !27 !12 |- |2011 |2 |0 |0 |0 |2 |0 |0 |0 !4 !0 |0 |0 !4 !0 |- !Бары !52 !29 !8 !3 !9 !3 !0 !0 !69 !35 !0 !0 !69 !35 |- ! colspan="2" |Барлығы !384 !280 !35 !19 !93 !49 !6 !4 !518 !352 !61 !52 !579 !404<br /> |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{commons|Category:Ronaldo}} [[Санат:22 қыркүйекте туғандар]] [[Санат:Рио-де-Жанейрода туғандар]] [[Санат:ФИФА 100]] [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]] [[Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының футболшылары]] [[Санат:Әлемнің жыл футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойыншылары]] [[Санат:Крузейро ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] [[Санат:Алтын бутсы иегерлері]] [[Санат:Пичичи трофейі иегерлері]] qrfvrc91z9ahdv4ssbeft2k9e0rnsm0 Кәрім Бензема 0 305103 3631359 3567021 2026-07-18T07:11:22Z 1nter pares 146705 3631359 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Кәрім Бензема |толық аты = Кәрім Мұстафа Бензема |лақап аты = Бензопила, Зиналдо |сурет = Karim Benzema wearing Real Madrid home kit 2021-2022.jpg |сурет ені = 230px |атауы = Бензема 2021/2022 маусымда "Реал Мадрид" сапында |туған күні = 19.12.1987 |туған жері = [[Лион]], [[Франция]] |азаматтығы = {{байрақ|Франция}} |бойы = 185 [[сантиметр|см]] |салмағы = 81 [[килограмм|кг]] |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Хиләль (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хиләль]] |номері = 90 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1995—1996|{{ту|Франция}} Брон Террайллон| |1996—2004|{{ту|Франция}} [[Олимпик Лион]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2004—2009|{{ту|Франция}} [[Олимпик Лион]]|112 (43) |2009—2023|{{ту|Испания}} [[Реал Мадрид]]|439 (238) |2023—2026|{{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Иттихад (футбол клубы, Жидда)|Әл-Иттихад]]|42 (25) }}2026–{{!}}{{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Хиләль(футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хиләль]]{{!}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2003—2004|{{ту|Франция}} Франция U17|4 (1) |2004—2005|{{ту|Франция}} Франция U18|17 (14) |2005—2006|{{ту|Франция}} Франция U19|9 (4) |2006—2007|{{ту|Франция}} Франция U21|5 (0) |2007—2022|{{футбол|Франция}}|97 (37)}} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}} {{медаль|Күміс|[[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]}} {{турнир|[[УЕФА Ұлттар Лигасы|Ұлттар Лигасы]]}} {{медаль|Алтын|[[УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21|Италия 2021]]}} }} '''Кәрім Мұстафа Бензема''' ({{lang-fr|Karim Mostafa Benzema}}; [[1987 жыл]]ы [[19 желтоқсан]]да туған, [[Лион]], [[Франция]]) — француз футболшысы, "[[Әл-Иттихад (футбол клубы, Жидда)|Әл-Хиляль]]" клубы мен [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция құрамасының]] шабуылшысы. == Өмірбаяны == Бензема кедей [[Алжир|алжирлік]] ауылдан келген эмигранттардың баласы, [[Лион|Лионда]] туған. Оның ата-аналары Хафид және Малика да 9 баласы бар, 5 қыз және 4 ұл. Бензема жанұясы Брон Терралион орталығындағы кішкентай үйде тұрған, ол аудан өзінің жұмыссыздығымен белгілі болған. 8 жасында ол «Брон Терралион» клубына ойнай бастайды, ол жерде Каримнің орташадан әлдеқайда үлкен талантын тез байқайды. «Брон Терралион» клубының бапкері Серж Патриарка былай айтқан : «Карим көпке жетеді. Бірақ мен үшін, оның осындай ауданнан шығып адам болуы маңыздырақ, бұл ауданнан тірі шығудың өзі қиын». Сосын Карим Франциядағы футболшы даярлаудың әдеттегі жолдарынан өтеді, аптасына бес күн шынығып, бірінші округтегі киелі Бруно колледжіне оқуға түседі. Балалық шағында оның кумирлері [[Роналдо]] және [[Зинедин Зидан]] болды. === Клубтық мансабы === ==== Лион ==== 9 жасында [[Олимпик Лион]] клубының даярлау системасына түсіп, 17 жасында маусымда отыз-шақты гол соғып, Лион резервінің ең үздік ойыншыларының біріне айналады. 2004 жылдың желтоқсанында Карим Лионның бірінші құрамасына ауысады. 2005 жылдың 15 қаңтарында Стад Жерлан стадионында Карим Франция чемпионатының ойынында дебютін жасайды. Мец клубына қарсы бұл ойында, Карим Бриан Бергунью футболшысына шешуші пас береді. Карим Лион клубының киім алмастыратын бөлмесіне кіргенде, ол жерде Эрик Абидаль, Джовани Элбер, Сильвен Вильтор, Майкл Эссьен, Флоран Малуда және Мамаду Диарра отырған. Ескі лиондық дәстүр бойынша, әрбір жаңа ойыншы өзінің жаңа серіктестеріне бірнеше сөз айту керек. Каримның кезегі келгенде, жастары үлкен Элбера, Вильтор немесе Диарраның қалжындарына ренжудің орнына, «Күлмендер. Мен осында сіздерді алмастыру үшін келдім!» деген әнгіме бар. Бензема юниорлардың ішінде Еуропа Чемпионы болғанымен, клуб оны бірінші негізгі құрамаға алмастыруға асықпады, ол сол маусымда тек 6 ойын өткізді. [[Сурет:Karim Benzema 17586.jpg|thumb|200px|left|Бензема Лион сатысындағы жаттығуы кезінде]] Мансабының басында Бензема өзін Давид Трезегемен салыстыруды ұнатқан, бірақ сосын оны Франция тарихындағы ең керемет ойыншыларының бірі Зинедин Зиданмен салыстыра бастады, ол да [[Кабилдер|кабильдік]] тамырларымен белгілі. 2005/2006 жылғы маусымда Бензема француз лигасында өзінің гол есебін ашады. Матчтың соңғы минутында ол Аяччо клубының қақпашысың қапа қылдырды. Бұл маусымда ол 13 ойын өткізіп, 1 гол соғады. Еурокубокта Бензема өзінің дебютін [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасының]] топтық кезеңінде, Русенборг футбол клубына қарсы ойында өткізді. ==== Реал Мадрид ==== 2009 жылдың 1 шілдесінде 35 миллион € сумма үшін испандық [[Реал Мадрид]] футбол клубына өтіп, 6-жылдық келісім шартқа қол қойды. Француз жылына 6,5 миллион табады. 24% салықты есептемегенде 5 миллион еуро табады. «Реал Мадрид» Каримнің агенті Джазириге трансфердің суммасынан 10% төлейді. Бұл еуропалық футболдағы агенттерге рұқсат берілген максимум ставка. Егер Реал Мадрид 2013 жылға дейін Чемпиондар Лигасына қатысып, Бензема «[[France Football]]» журналының рейтингі бойынша “[[Алтын доп (France Football)|Алтын доп]]” алса және [[ФИФА жыл ойыншысы|ФИФА рейтингі бойынша жылдың үздік ойыншысы]] болса, Лион Олимпик клубы тағы 6 миллион қабыл алады. Бензема маусым аралықта мадридтік Реалдың бразильдық Кака, португалдық [[Криштиану Роналду]] және испандық [[Рауль Альбиоль]]дан кейін төртінші сатып алымы болды. 9 шілдеде ресми түрде «Реал» ойыншысы болып таныстырылды. [[Сантьяго Бернабеу (стадион)|Сантьяго Бернабеудегі]] ойыншының таныстырылуы 15-20 мыңдай адам жинады. Карим Бензема Реал сатысындағы он бесінші [[Француздар|француз]] болды. Француз шабуылшысы командада 11-номерге ие болды. Кейін клубтан Рауль кеткен соң 7-ші нөмір Роналдуға қалды да, 9-шы нөмірді Бензема иеленді. [[Сурет:Karim Benzema.jpg|thumb|right|150px|Бенземаның алғашқы голын тойлауы]] "Реал" сапында Бензема клубтың деңгейдегі барлық жүлдеге қол жеткізді. 2010/11 жылғы маусымда [[Гонсало Игуаин]] жарақат алды да, Бензема негізгі құрамда алаңға шыға бастады. 2010 жылы 8 желтоқсанда УЕФА Чемпиондар Лигасындағы тұңғыш хет-тригін жасады ("[[Осер (футбол клубы)|Осер]]" қақпасына). 2011/12 жылғы маусымда тұңғыш рет Испания чемпионы атанды, ал Роналду-Игуаин-Бензема үштігі осы маусымда 118 гол соқты. 2014 жылы Испания чемпионатының 20-турында "Реал" сапындағы 100-ші голын соқты. [[Сурет:Karim Benzema vs. FC Schalke 04 (16647992937).jpg|thumb|right|150px|Бензема 2014/15 маусымында]] 2017/18 жылғы маусымда Чемпиондар Лигасының жартылай финалында "[[Бавария (футбол клубы)|Бавариямен]]" өткен Мадридтегі қарымта матчта дубль авторы атанды да, осы голдардың арқасында "Реал" финалға шығып "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]" ойнады. Финалда да Бензема қақпашының қателігінен гол соғып, есеп ашты. Бұл ойында "Реал" 3:1 есебімен жеңіске жетті. ==== Әл-Иттихад ==== 2023 жылдың 6 маусымы "[[Әл-Иттихад (футбол клубы, Жидда)|Әл-Иттихад]]" футбол клубы оның ақсыз трансферы туралы мәлімдеді<ref>{{Cite web |date=06.06.2023 |title=Benzema joins Al Ittihad after Madrid departure |url=https://www.espn.in/football/story/_/id/37799190/karim-benzema-joins-al-ittihad-real-madrid-departure |publisher=ESPN|lang=en}}</ref>. === Заңға қатысты мәселелер === Заңға қатысты мәселелер 2015 жылдың қараша айында Бенземаны Франция полициясы бопсалау ісінде айыпталушы ретінде ұстады. 2015 жылдың 10 желтоқсанында Карим Бензема футболдан [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция құрамасы]] үшін ойыннан шеттетілгені белгілі болды. Бұл туралы Франция футбол федерациясының президенті Ноэль Ле ГРЭ мәлімдеді. Бұл шешім Франция футбол құрамасының бас бапкері [[Дидье Дешам]]ға жеткізілді. === Ұлттық құрама === 2007-15 жылдары Франция Ұлттық құрамасында ойнап, 2008, 2012 жылдары Еуропа чемпионаты, [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионатына]] қатысты. 2015 жылы "[[Матьё Вальбуэна|Матье Вальбуэнаны]] бопсалады" деп айыпталып, құрамадан шеттетілді. [[Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі|2021 жылғы Еуропа чемпионатына]] шақырту алып, турнирге қатысты. Чемпионатта Бензема 4 гол соқты. == Жетістіктері == === Командалық === ; «[[Олимпик Лион]]<nowiki/>» * [[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионы]] '''(4)''': 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08 * [[Футболдан Франция кубогы|Франция кубогы]]: 2007/08 * [[Футболдан Франция суперкубогы|Франция суперкубогы]] '''(2)''': 2006, 2007 ; «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» * [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] '''(4)''': 2011/12, 2016/17, 2019/20, 2021/22 * [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]] '''(2)''': 2010/11, 2013/14 * [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] '''(4)''': 2012, 2017, 2020, 2022 * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] '''(5)''': 2013/14, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2021/22 * [[УЕФА Суперкубогы]] '''(3)''': 2014, 2016, 2017 * [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар әлем чемпионаты]] '''(4)''': 2014, 2016, 2017, 2018 ; {{футбол|Франция}} * [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионы]] (17 жас): 2004 * [[Меридиан кубогы]]: 2005 * [[УЕФА Ұлттар Лигасы|Ұлттар Лигасы]]ның жеңімпазы: [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21|2021]] === Жеке === * Францияның жыл футболшысы ('''3'''): 2011, 2012, 2014 * Франция чемпионатының үздік мергені: 2008 * «Реал Мадридтің» Чемпиондар лигасындағы 300-ші голының авторы * Испания чемпионатында 150 гол соққан тұңғыш француз футболшысы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.realmadrid.com/futbol/plantilla/karim-benzema?pid=1330506725179 «Реал Мадрид» футбол клубының ресми сайтындағы профилі] {{ref-es}} * [https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/8732-benzema-karim/fiche.html Франция Ұлттық футбол құрамасының ресми сайтындағы профилі] {{ref-fr}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] 55kgfbp4p374aqpnwzgxuqu8a7czo5l Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі 4 491233 3631403 3630940 2026-07-18T09:00:46Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631403 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35495]||623||26||18||263||28||3||34350||8||0||176||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28572]||275||6||9||1309||42||7||26222||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2849]||272||7||6||371||8||15||2156||0||4||10||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 449]||15||0||7||33||6||1||370||0||0||17||0||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] 28xlrdaqpoozc5wvcg8wf7doh12dr9i Уикипедия:Белсенді қатысушылар 4 492279 3631041 3630557 2026-07-17T12:01:19Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3631041 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2498}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1526}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1299}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:494}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 5 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:245}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:236}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 7 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Almatrkh}} |- | 8 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:160}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}} |- | 9 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 10 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:151}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 11 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:126}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}} |- | 12 || [[User:Зилола Садирханова|Зилола Садирханова]] || [[Special:Contributions/Зилола Садирханова|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Зилола Садирханова}} |- | 13 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:107}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 14 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:106}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 15 || [[User:Жайсанкүл|Жайсанкүл]] || [[Special:Contributions/Жайсанкүл|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Жайсанкүл}} |- | 16 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:100}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}} |- | 17 || [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] || [[Special:Contributions/Тілдер бөлімі|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Тілдер бөлімі}} |- | 18 || [[User:Туғанай Сламгазина|Туғанай Сламгазина]] || [[Special:Contributions/Туғанай Сламгазина|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Туғанай Сламгазина}} |- | 19 || [[User:KoishibaevaA|KoishibaevaA]] || [[Special:Contributions/KoishibaevaA|{{formatnum:92}}]] || {{Permissions|KoishibaevaA}} |- | 20 || [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] || [[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Омарбек Мөлдір}} |- | 21 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:64}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 22 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Uzsport}} |- | 23 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:56}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 24 || [[User:Aigerim Tlepova|Aigerim Tlepova]] || [[Special:Contributions/Aigerim Tlepova|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Aigerim Tlepova}} |- | 25 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|ShadZ01}} |- | 26 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 27 || [[User:Алмас Нурмаш|Алмас Нурмаш]] || [[Special:Contributions/Алмас Нурмаш|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Алмас Нурмаш}} |- | 28 || [[User:Lucky2704|Lucky2704]] || [[Special:Contributions/Lucky2704|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Lucky2704}} |- | 29 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}} |- | 30 || [[User:Нұржанар Хатимуллақызы|Нұржанар Хатимуллақызы]] || [[Special:Contributions/Нұржанар Хатимуллақызы|{{formatnum:46}}]] || {{Permissions|Нұржанар Хатимуллақызы}} |- | 31 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Madi Dos}} |- | 32 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 33 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Wikuiser}} |- | 34 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|Kas77777}} |- | 35 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Салиха}} |- | 36 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Aldogarov}} |- | 37 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}} |- | 38 || [[User:Nos9877|Nos9877]] || [[Special:Contributions/Nos9877|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Nos9877}} |- | 39 || [[User:Kazman322|Kazman322]] || [[Special:Contributions/Kazman322|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Kazman322}} |- | 40 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 41 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}} |- | 42 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 43 || [[User:Balaburgem|Balaburgem]] || [[Special:Contributions/Balaburgem|{{formatnum:17}}]] || {{Permissions|Balaburgem}} |- | 44 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 45 || [[User:Садықова Ақгүл|Садықова Ақгүл]] || [[Special:Contributions/Садықова Ақгүл|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Садықова Ақгүл}} |- | 46 || [[User:Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] || [[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Мейрамггүл Жүманбетова}} |- | 47 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}} |- | 48 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}} |- | 49 || [[User:Орын Толғанай|Орын Толғанай]] || [[Special:Contributions/Орын Толғанай|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Орын Толғанай}} |- | 50 || [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] || [[Special:Contributions/Малика Назарова|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Малика Назарова}} |- | 51 || [[User:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] || [[Special:Contributions/Yessentaikyzy|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Yessentaikyzy}} |- | 52 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}} |- | 53 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}} {{/end}} sqzi0qbte2w2d8rdsfk6enskkh0kdv4 Владимир Андреевич Никитенко 0 492399 3631345 3172526 2026-07-18T07:06:34Z 1nter pares 146705 3631345 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Владимир Никитенко = |туған күні = 08.01.1957 |туған жері = {{туғанжері|Терек|Теректе}}, [[Кабардо-Балқар АССР]], [[Ресей|РСФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |азаматтығы = {{USSR}}/{{KAZ}} |рост = 180 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |клубтары = {{футбол карьерасы |1974—1977|{{flagicon|КСРО|20px}} [[Копетдаг (футбол клубы)|Строитель (Ашхабад)]]|63↑ (10↑) |1978—1987|{{flagicon|КСРО|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|296 (14) |1988—1989|{{flagicon|КСРО|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Трактор (Павлодар)]]|39 (5) |1990—1991|{{flagicon|КСРО|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Химик (Жамбыл)]]|39 (0) |1993|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Достық (футбол клубы, Алматы)|Достық (Алматы)]]|16 (0)|}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1991—1992|{{flagicon|КСРО|20px}}/{{flagicon|KAZ|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Химик (Жамбыл)]]|көмекші |1993|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Достық (футбол клубы, Алматы)|Достык (Алматы)]]| |1994|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Актюбинец]]| |1995|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Елимай]]| |1996—1997|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]| |1998—2000|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат-Бутя]]| |2001—2002|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|аға бапкер |2003—2007|{{flagicon|Ресей|20px}} [[Ахмат (футбол клубы)|Терек (Грозный)]]|аға бапкер |2008|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайрат]]| |2009|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]| |2010|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]| |2011|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]| |2011—2012|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]| |2013—2014|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]| |2014—2016|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]| |2017|{{flagicon|KAZ|20px}} Қазақстан-21| |2018|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]| |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]| |2021|{{flagicon|KAZ|20px}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]| |2023—|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]| }} }} '''Владимир Андреевич Никитенко''' ([[8 қаңтар]] [[1957 жыл]], Кабардино-Балкария Республикасының Терек елді мекенінде дүниеге келген. ) — кеңес футболшысы, жартылайқорғаушы, қазақстандық бапкер, КСРО спорт шебері. Білімі – жоғары. == Мансабы == === Клубтық === Кабардино Балкария елінде Терек ауылында дүниеге келген. 8 жыл Ашхабад қаласында тұрған. Сол қалада оның ойын карьерасы басталады. 1974 жылы ашхабадтық «[[Копетдаг (футбол клубы)|Строитель]]<nowiki/>» клубында алғашқы ойынын өткізді. 4 жылдық келісімшарт негізінде түркіменстандық клуб намысын қорғады. 1978 жылы «[[Қайрат (футбол клубы)|Кайрат]]<nowiki/>» командасына шақырылды. Сол кездері «Қайрат» сапына бірнеше таланттар шоғыры келіп қосылды. [[Евстафий Алкивиадович Пехлеваниди|Евстафий Пехлеваниди,]] [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]], [[Сергей Васильевич Волгин|Сергей Волгин]], [[Құрбан Бакиұлы Бердыев|Кұрбан Бердыев]], Сергей Стукашов, [[Антон Рохусович Шох|Антон Шох]], [[Александр Сергеевич Убыкин|Александр Убыкин]], және екі жақты келісім негізінде «Строитель» клубынан келген Владимир Никитенко. Осы команданың сапында Владимир Никитенко 1978-1987 жылдар аралығында он жылға жуық доп тепті. Жоғарғы лигада өнер көрсеткен 10 жылда 257 матчқа қатынасты. Бұл «Қайрат» командасының рекорды болып саналады. «Қайратта» өнер көрсеткен жылдары ішінде бірнеше бапкердің қарамағында жаттықты. Алғаш Каминский, Сегізбаев сияқты бапкерлер болса, кейіннен Игорь Волчок, [[Леонид Константинович Остроушко|Леонид Остроушко]] тәрізді бапкерлерден тәлім алды. Кейіннен футболшы карьерасының соңына таман екі жыл Павлодарлық «[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Трактор]]<nowiki/>» құрамында өткізді. Бұл команда бірінші лигага жолдама алып шығу жолында еңбектенді. Одан кейін футболшылық карьерасын аяқтайтын тұста жамбылдық «[[Тараз (футбол клубы)|Химик]]<nowiki/>», алматының «[[Достық (футбол клубы, Алматы)|Достығында]]<nowiki/>» аз уақыт ойнады. В.Никитенко 1990 жылдары бапкерлікке көшті. ===Бапкерлік === 1990 жылдан бері бапкерлік іске көшкен В.Никитенко қазақстандық бірнеше команданы жаттықтырып үлгерді. === Жетістіктері: === «Достық» (АлмаТЫ) * 1993 жылғы ҚР Кубогының иегері «Актөбе» * 1994 жылғы ҚР Кубогының финалисті «Елімай» (Семей) — * 1995 жылғы ҚР чемпионы, * ҚР Кубогы мен ҚР Суперкубогының иегері «Қайрат» (Алматы) * 1997 жылы РҚ Кубогының иегері «Қайрат-Бутя» * 3 орын, ҚР Кубогының иегері «Атырау» (Атырау) * Екі дүркін қола жүлдегер (2001, 2002). «Терек» (Грозный, РФ) * РФ лигасында 3 орын (2003ж) * РФ Бірінші лигасының чемпионы (2004) * РФ Кубогының иегері (2004) * РФ Бірінші лигасының вице-чемпиондары (2007). == Отбасы == Үйленген, 2 бала тәрбиелеп өсірді. ==Дереккөздер== [[Санат:КСРО футболшылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:8 қаңтарда туғандар]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Тараз ФК ойыншылары]] [[Санат:Тараз ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Достық Алматы ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Достық Алматы ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Спартак Семей ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ахмат ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Қайсар ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ордабасы ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Жетісу ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Тобыл ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Елім-ай-2022 ФК жаттықтырушылары]] hltbfdwhwigrsqfwp496wq8cnfqdssv Marvel Comics 0 509701 3631214 3630722 2026-07-17T17:13:47Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/~2026-39965-03|~2026-39965-03]] ([[User talk:~2026-39965-03|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3080347 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Marvel Comics |логотипі = MarvelLogo.svg |түрі = [[Marvel]] еншілес компаниясы |биржадағы листингі = |қызметі = |ұраны = |құрылды = [[1939]] |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = Timely Comics |құрушы = Мартин Гудмен |орналасуы = 135 У. 50 көше, [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |басты адамдары = Марк Миллар<br /> Джо Кесада<br /> Том Бревурт<br /> [[Стэн Ли]]<br /> Дэн Бакли |саласы = [[Комикс]]<br />[[Кино]]<br />[[Телехикая]]<br /> [[Бейнеойын]] |өнімі = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = 125.7 млн [[$]] (2007) |қызметкерлер саны = |басшы компания = [[Walt Disney]] компаниясы |бағынышты компания = |сайты = http://www.marvel.com }} '''Marvel Comics '''([[Ағылшын тілі|ағылш]]. ''marvel ''− ғажап) − америкалық [[комикс]] шығаратын компания, "Marvel Entertainment" корпорациясының бөлімшесі. Халық оны "Идеялар үйі" деп атап кеткен. "Marvel" компаниясының ең атақты комикс серияларының суперқаһармандары мыналар: "[[Фантастикалық Төрт]]", "[[Өрмекші адам|Өрмекші-адам]]", "[[Халк]]", "[[Темір адам|Темір Адам]]", "[[Капитан Марвел]]", "[[Күміс Сёрфер]]", "[[Елес Шабандоз]]", "Доктор[[Доктор Әпенді| ]]Стрэндж", "[[Тор (суперқаһарман)|Тор]]", "[[Капитан Америка]]" және "[[Икс Адамдар]]". "Marvel" комикстерінің көпшілік кейіпкерлері Жер-616 деп аталатын ғаламшарда тұрады. 1960-шы жылдардан бастап "Marvel Comics" америкалық [[комикс]] шығаратын ең ірі екі [[компания]]<nowiki/>ның біріне айналды. Ең басты қарсыласы − "[[DC Comics]]" (оның ең атақты кейіпкерлері "[[Супермен]]" мен "[[Бәтмен]]"). 2009 жылдың [[тамыз]]<nowiki/>ында "[[Walt Disney | The Walt Disney Company]]" "Marvel" компаниясын сатып алатынын мәлім етті. 2009 жылдың [[желтоқсан]] айының соңында компанияны 4,24 млрд [[$1|$]] сатып алды. == Ең атақты суперқаһармандар == * [[Өрмекші-адам]] * [[Халк]] * Капитан Америка * Профессор Икс * Тор * [[Темір адам]] * Құмырсқа адам * Доктор Стрендж * Капитан Марвел * Магнето * Қара пантера * Веном == Негізгі кейіпкерлер[[Санат:Marvel Comics]][[Санат:Суперқаһармандар]] == {| | Ø  3D-Man Ø  Үшөлшемді Адам Ø  Трехмерный Человек | Ø  Abomination Ø  Жексұрын Ø  Мерзость | Ø  Abraham Van Helsing Ø  Абрахам Ван Хелсинг Ø  Абрахам Ван Хельсинг | Ø  Abraxas Ø  Абраксас Ø  Абраксас | Ø  Absorbing Man Ø  Сіңіргіш Ø  Поглотитель |- | Ø  Abyss Ø  Тұңғиық Ø  Пропасть | Ø  Adam Warlock Ø  Адам Уорлок Ø  Адам Уорлок | Ø  Agamotto Ø  Агамотто Ø  Агамотто | Ø  Agent Brand Ø  Агент Бранд Ø  Агент Бранд | Ø  Agent X Ø  Агент Х Ø  Агент Икс |- | Ø  Air-Walker Ø  Әуе-Жүргіш Ø  Идущий по Воздуху | Ø  Alistaire Smythe Ø  Алистер Смайт Ø  Алистер Смайт | Ø  Alyosha Kravinoff Ø  Алёша Кравинофф Ø  Алеша Кравинов | Ø  Anna Kravinoff Ø  Анна Кравинофф Ø  Анна Кравинова | Ø  Annihilus Ø  Аннихилус Ø  Аннигилус |- | Ø  Ant-Man / Eric O'Grady Ø  Құмырсқа-адам / Ерік О'Греди Ø  Человек-Муравей / Эрик О'Грейди | Ø  Ant-Man / Scott Lang Ø  Құмырсқа-адам / Скотт Ланг Ø  Человек-Муравей / Скотт Лэнг | Ø  Anti-Venom Ø  Анти-Веном Ø  Анти-Веном | Ø  Apocalypse Ø  Aпокалипс Ø  Aпокалипсис | Ø  Apollo Ø  Аполло Ø  Аполлон |- | Ø  Arcade Ø  Аркад Ø  Аркада | Ø  Ares Ø  Арес Ø  Арес | Ø  Asp Ø  Сұржылан Ø  Гадюка | Ø  Atlas Ø  Атлас Ø  Атлас | Ø  Azazel Ø  Әзәзіл Ø  Азазель |- | Ø  Banshee Ø  Банши Ø  Банши | Ø  Benjamin Parker Ø  Бенжамин Паркер Ø  Бенджамин Паркер | Ø  Beyonder Ø  Шеттік Ø  Потусторонний | Ø  Bi-Beast Ø  Би-Хайуан Ø  Би-Зверь | Ø  Billy Connors Ø  Билли Коннорс Ø  Билли Коннорс |- | Ø  Black Bolt Ø  Қара Гүрсіл Ø  Чёрный Гром | Ø  Black Cat Ø  Қара Мысық Ø  Черная Кошка | Ø  Black Panther / T'Chaka Ø  Қара Қабылан / Т'Чака Ø  Черная Пантера / Т'Чалла | Ø  Black Panther / T'Challa Ø  Қара Қабылан / Т'Чалла Ø  Черная Пантера / Т'Чалла | Ø  Black Widow / Claire Voyant Ø  Қара Жесір / Клер Войант Ø  Чёрная Вдова / Клэр Войант |- | Ø  Black Widow / Natalia Romanova Ø  Қара Жесір / Наталия Романова Ø  Чёрная Вдова / Наталья Романова | Ø  Black Widow / Yelena Belova Ø  Қара Жесір / Елена Белова Ø  Чёрная Вдова / Елена Белова | Ø  Blackheart Ø  Қаражүрек Ø  Блэкхарт | Ø  Blue Diamond Ø  Көк Гауһар Ø  Синий Бриллиант | Ø  Blue Marvel Ø  Көк Ғажайып Ø  Синее Чудо |- | Ø  Bor Ø  Бор Ø  Бор | Ø  Bride of Nine Spiders Ø  Тоғыз Өрмекші Қалыңдығы Ø  Невеста Девяти Пауков | Ø  Bucky Barnes Ø  Бакки Барнес Ø  Баки Барнс | Ø  Bullseye Ø  Таңбалы Ø  Меченый | Ø  Cable Ø  Кабл Ø  Кейбл |- | Ø  Caiera Ø  Кайера Ø  Кайера | Ø  Cannonball Ø  Зеңбірек Өзегі Ø  Пушечное Ядро | Ø  Captain America Ø  Капитан америка Ø  Капитан Америка | Ø  Captain Britain Ø  Капитан Британия Ø  Капитан Британия | Ø  Captain Universe Ø  Капитан Әлем Ø  Капитан Вселенная |- | Ø  Chameleon Ø  Құбылғы Ø  Хамелеон | Ø  Cosmic Hulk Ø  Ғарыштық Халк Ø  Космический Халк | Ø  Count Nefaria Ø  Граф Нефария Ø  Граф Нефария | Ø  Crime-Master / Bennet Brant Ø  Қылмыс-Шебер / Беннет Брант Ø  Преступный Гений / Беннет Брант | Ø  Crime-Master / Nick Lewis Ø  Қылмыс-Шебер / Ник Леуис Ø  Преступный Гений / Ник Льюис |- | Ø  Crossbones Ø  Сүйеккер Ø  Череп-и-Кости | Ø  Daken Ø  Дакен Ø  Дакен | Ø  Daredevil Ø  Жанкешті Ø  Сорвиголова | Ø  Deadpool Ø  Дедпул Ø  Дэдпул | Ø  Deathlok Ø  Детлок Ø  Дэфлок |- | Ø  Decapitator Ø  Басалғыш Ø  Расчленитель | Ø  Destroyer Ø  Жойғыш Ø  Уничтожитель | Ø  Doc Samson Ø  Доктор Самсон Ø  Доктор Самсон | Ø  Doctor Doom Ø  Доктор Тағдыр Ø  Доктор Дум | Ø  Doctor Octopus Ø  Доктор Сегізаяқ Ø  Доктор Осьминог |- | Ø  Doctor Strange Ø  Доктор Әпенді Ø  Доктор Стрэндж | Ø  Dog Brother #1 Ø  Ит Бауыр #1 Ø  Собачий Брат #1 | Ø  Doppelganger Ø  Доппелгангер Ø  Доппельгенгер | Ø  Drax the Destroyer Ø  Дракс Жойқын Ø  Дракс Разрушитель | Ø  Electro Ø  Электро Ø  Электро |- | Ø  Elektra Ø  Электра Ø  Электра | Ø  Elixir Ø  Эликсир Ø  Эликсир | Ø  Falcon Ø  Сұңқар Ø  Сокол | Ø  Fallen One Ø  Азғын Ø  Падший | Ø  Fantomex Ø  Фантомекс Ø  Фантомекс |- | Ø  Fat Cobra Ø  Семіз Әбжылан Ø  Толстая Кобра | Ø  Fin Fang Foom Ø  Фин Фанг Фум Ø  Фин Фанг Фум | Ø  Firelord Ø  Алау Әміршісі Ø  Огненный Лорд | Ø  Flash Thompson Ø  Флеш Томпсон Ø  Флэш Томпсон | Ø  Flux Ø  Ағын Ø  Поток |- | Ø  Franklin "Foggy" Nelson Ø  Франклин "Көмескі" Нелсон Ø  Фрэнклин "Фогги" Нельсон | Ø  Frederick Foswell Ø  Фредерик Фосуелл Ø  Фредерик Фосвелл | Ø  Fury Ø  Қаһар Ø  Ярость | Ø  Galactus Ø  Галактус Ø  Галактус | Ø  George Stacy Ø  Джордж Стейси Ø  Джордж Стейси |- | Ø  Ghost Rider Ø  Елес Шабандоз Ø  Призрачный Гонщик | Ø  Giant-Man Ø  Алып адам Ø  Великан | Ø  Glenn Talbot Ø  Гленн Талбот Ø  Гленн Талбот | Ø  Glob Ø  Глоб Ø  Глоб | Ø  Goldbug Ø  Алтын Қоңыз Ø  Золотой Жук |- | Ø  Gorgon / Tomi Shishido Ø  Горгон / Томи Шишидо Ø  Горгон / Томи Шишидо | Ø  Gray Goblin Ø  Күлгін Гоблирн Ø  Серый Гоблин | Ø  Green Goblin Ø  Жасыл Гоблин Ø  Зеленый Гоблин | Ø  Half-Face Ø  Жарты-Бет Ø  Полулицый | Ø  Half-Life Ø  Жарты-Жан Ø  Полуживой |- | Ø  Havok Ø  Хавок Ø  Хавок | Ø  Hawkeye / Kate Bishop Ø  Қыранкөз / Кейт Бишоп Ø  Соколиный Глаз / Кейт Бишоп | Ø  Hellion Ø  Хеллион Ø  Геллион | Ø  Hellstorm Ø  Хеллсторм Ø  Хеллсторм | Ø  Hercules Ø  Херкулес Ø  Геркулес |- | Ø  Hiro-Kala Ø  Хиро-Кала Ø  Хиро-Кала | Ø  Hobgoblin Ø  Хобгоблин Ø  Хобгоблин | Ø  Hope Summers Ø  Үміт Жаздар Ø  Хоуп Саммерс | Ø  Human Torch Ø  Алау-адам Ø  Человек-Факел | Ø  Human Torch / Jim Hammond Ø  Алау-адам / Джим Хэммонд Ø  Человек-Факел / Джим Хэммонд |- | Ø  Hybrid Ø  Хибрид Ø  Гибрид | Ø  Invisible Woman Ø  Көрінбес Әйел Ø  Женщина Невидимка | Ø  Iron Fist / Danny Rand Ø  Темір Жұдырық / Данни Ранд Ø  Железный Кулак / Дэнни Рэнд | Ø  Iron Fist / Orson Randall Ø  Темір Жұдырық / Орсон Рандалл Ø  Железный Кулак / Орсон Рэндэлл | Ø  Iron Man Ø  Темір Адам Ø  Железный Человек |- | Ø  Jack Flag Ø  Джәк Флаг Ø  Джек Флаг | Ø  Janice Cord Ø  Джәнис Корд Ø  Дженис Корд | Ø  Jean Grey Ø  Джин Грей Ø  Джина Грей | Ø  Jester Ø  Қуақы Ø  Арлекин | Ø  Juggernaut Ø  Жүггернаут Ø  Джаггернаут |- | Ø  Ka-Zar / Kevin Plunder Ø  Ка-Зар / Кевин Пландер Ø  Ка-Зар / Кевин Пландер | Ø  Korg Ø  Корг Ø  Корг | Ø  Kraven the Hunter Ø  Кравен-Аңшы Ø  Крэйвен-Охотник | Ø  Kronos Ø  Кронос Ø  Кронос | Ø  Kronos Ø  Кронос Ø  Крон |- | Ø  Lady Bullseye Ø  Таңбалы Бикеш Ø  Леди Меченая | Ø  Leader Ø  Көшбасшы Ø  Лидер | Ø  Legion Ø  Легион Ø  Легион | Ø  Living Tribunal Ø  Тірі Трибунал Ø  Живой Трибунал | Ø  Lizard Ø  Кесіртке Ø  Ящер |- | Ø  Loki Ø  Локи Ø  Локи | Ø  Luke Cage Ø  Лүк Каж Ø  Люк Кейдж | Ø  Madman Ø  Ессіз Адам Ø  Безумец | Ø  Magik Ø  Мәжик Ø  Мэджик | Ø  Magneto Ø  Магнето Ø  Магнето |- | Ø  Malekith the Accursed Ø  Қарғалған Мәлекит Ø  Малекит Проклятый | Ø  Marcus Johnson Ø  Маркус Джонсон Ø  Маркус Джонсон | Ø  Mariko Yashida Ø  Марико Яшида Ø  Марико Яшида | Ø  Marquis of Death Ø  Өлім Маркизі Ø  Маркиз Смерти | Ø  Marrow Ø  Жілікмай Ø  Костный Мозг |- | Ø  Martin Soap Ø  Мартин Сабын Ø  Мартин Соуп | Ø  Massacre Ø  Кескілес Ø  Резня | Ø  Master Hate Ø  Ғадауат Шебері Ø  Мастер Ненависть | Ø  Maverick Ø  Маверик Ø  Маверик | Ø  Mephisto Ø  Мефисто Ø  Мефисто |- | Ø  Microchip Ø  Микрочип Ø  Микрочип | Ø  Mister Sinister Ø  Қатерлі Мырза Ø  Мистер Зловещий | Ø  Mister X Ø  Икс Мырза Ø  Мистер Икс | Ø  Mockingbird Ø  Құйқылжық Ø  Пересмешница | Ø  Molten Man Ø  Ерігіш Адам Ø  Расплавленный Человек |- | Ø  Moon Knight Ø  Ай Сері Ø  Лунный Рыцарь | Ø  Morgе Ø  Морж Ø  Мордж | Ø  Morlun Ø  Морлун Ø  Морлан | Ø  Mr Fantastic Ø  Ғажайып Мырза Ø  Мистер Фантастик | Ø  Multiple Man Ø  Көбейгіш Адам Ø  Множитель |- | Ø  Mysterio Ø  Мистерио Ø  Мистерио | Ø  Namor Ø  Намор Ø  Нэмор | Ø  Nick Fury Ø  Ник Қаһар Ø  Ник Фьюри | Ø  Nightcrawler Ø  Түнгі Жылан Ø  Ночной Змей | Ø  Nitro Ø  Нитро Ø  Нитро |- | Ø  Nova / Frankie Raye Ø  Нова / Фрәнки Райе Ø  Нова / Френки Рея | Ø  Nova / Richard Rider Ø  Нова / Ричард Райдер Ø  Нова / Ричард Райдер | Ø  Oblivion Ø  Ұмыту Ø  Забвение | Ø  Obnoxio the Clown Ø  Жағымсыз Сайқымазақ Ø  Клоун Вредина | Ø  Omega Red Ø  Қызыл Омега Ø  Красный Омега |- | Ø  One Above All Ø  Жоғарғы Ø  Верховный | Ø  One-Above-All Ø  Жоғарғы Ø  Всевышний | Ø  Owl Ø  Үкі Ø  Филин | Ø  Paladin Ø  Паладин Ø  Паладин | Ø  Prince of Orphans Ø  Жетімдер Ханзадасы Ø  Принц Сирот |- | Ø  Psylocke Ø  Псайлок Ø  Псайлок | Ø  Punisher Ø  Жазақор Ø  Каратель | Ø  Pyro Ø  Пайро Ø  Пиро | Ø  Quake / Daisy Johnson Ø  Сілкініс / Дәйзи Джонсон Ø  Землетрясение / Дейзи Джонсон | Ø  Quicksilver Ø  Сынап Ø  Ртуть |- | Ø  Radioactive Man Ø  Радиобелсенді Ø  Радиоактивный Человек / Чен Лу | Ø  Ragnarok Ø  Рагнарок Ø  Рагнарёк | Ø  Ravage Ø  Бүлдіргіш Ø  Опустошение | Ø  Red Guardian Ø  Қызыл Әскер Ø  Красногвардеец / Владимир Фомин | Ø  Red Guardian Ø  Қызыл Әскер Ø  Красногвардеец / Алексей Шостаков |- | Ø  Red Guardian Ø  Қызыл Әскер Ø  Красногвардеец / Владимир Фомин | Ø  Red Hulk Ø  Қызыл Халк Ø  Красный Халк | Ø  Red She-Hulk Ø  Қызыл Әйел-Халк Ø  Красная Женщина-Халк | Ø  Red Shift Ø  Қызыл Шифт Ø  Красный Шифт | Ø  Red Wolf / William Talltrees Ø  Қызыл Қасқыр / Уиллиям Таллтрис Ø  Красный Волк / Уильям Таллтрис |- | Ø  Ricochet Ø  Рикочет Ø  Рикошет | Ø  Rocket Racer Ø  Реактивті Шабандоз Ø  Реактивный Гонщик | Ø  Rogue Ø  Жөлік Ø  Роуг | Ø  Ronan the Accuser Ø  Ронан Айыптаушы Ø  Ронан Обвинитель | Ø  Sabretooth Ø  Қылыштіс Ø  Саблезубый |- | Ø  Sauron Ø  Саурон Ø  Саурон | Ø  Savage She-Hulk Ø  Жабайы Әйел-Халк Ø  Дикая Женщина-Халк | Ø  Scarlet Spider Ø  Алқызыл Өрмекші Ø  Алый Паук | Ø  Scarlet Witch Ø  Алқызыл Жалмауыз Ø  Алая Ведьма | Ø  Scorpion Ø  Сарышаян Ø  Скорпион |- | Ø  Scream Ø  Айқай Ø  Крик | Ø  Sentry Ø  Сақшы Ø  Часовой | Ø  Serpent / Cul Borson Ø  Жылан / Кул Борсон Ø  Змей / Кул Борсон | Ø  Sharon Carter Ø  Шарон Картер Ø  Шерон Картер | Ø  Shatterstar Ø  Жойқын Жұлдыз Ø  Разрушительная Звезда |- | Ø  She-Hulk Ø  Әйел-Халк Ø  Женщина-Халк | Ø  Shocker Ø  Шокшы Ø  Шокер | Ø  Shuma-Gorath Ø  Шума-Горат Ø  Шума-Горат | Ø  Silver Fox Ø  Сұр Түлкі Ø  Черно-бурая Лисица | Ø  Silver Samurai Ø  Күміс Самурай Ø  Серебряный Самурай |- | Ø  Silver Surfer Ø  Күміс Сёрфер Ø  Серебряный Сёрфер | Ø  Skaar Ø  Скаар Ø  Скаар | Ø  Slyde Ø  Слайд Ø  Слайд | Ø  Speed Ø  Жылдамдық Ø  Скорость | Ø  Spencer Smythe Ø  Спенсер Смайт Ø  Спенсер Смайт |- | Ø  Spider Slayers Ø  Өрмекші Жойғыш Ø  Истребители Пауков | Ø  Spider-Man Ø  Өрмекші-адам Ø  Человек-Паук | Ø  Spot Ø  Дақ Ø  Пятно | Ø  Stardust Ø  Жұлдыз Шаңы Ø  Звёздная Пыль | Ø  Stature Ø  Биіктік Ø  Высота |- | Ø  Steel Serpent Ø  Болат Жылан Ø  Стальной Змей | Ø  Stick Ø  Стик Ø  Стик | Ø  Sunfire Ø  Күн Оты Ø  Санфайр | Ø  Swarm Ø  Құжынақ Ø  Рой | Ø  Taskmaster Ø  Тапсырма Шебері Ø  Таскмастер |- | Ø  Terrax Ø  Терракс Ø  Терракс | Ø  Thanos Ø  Танос Ø  Танос | Ø  The Brothers Ø  Бауырлар Ø  Братья | Ø  The Infinities Ø  Шексіз Ø  Бесконечные | Ø  Thing Ø  Нәрсе Ø  Существо |- | Ø  Thor Ø  Тор Ø  Тор | Ø  Thor Girl Ø  Тор Қыз Ø  Девушка-Тор | Ø  Throg Ø  Трог Ø  Трог | Ø  Tiger's Beautiful Daughter Ø  Жолбарыстың Сұлу Қызы Ø  Прекрасная Дочь Тигра | Ø  Timothy "Dum-Dum" Dugan Ø  Тимоти "Дум-Дум" Дуган Ø  Тимоти "Дум-Дум" Дуган |- | Ø  Tinkerer Ø  Тинкерер Ø  Тинкерер | Ø  Titanium Man Ø  Титан Адам Ø  Титановый Человек | Ø  Toxin Ø  Уыт Ø  Токсин | Ø  Trapster Ø  Алдамшы Ø  Обманщик | Ø  Trickshot Ø  Трикшот Ø  Трикшот |- | Ø  Typhoid Mary Ø  Тифод Мәри Ø  Тифозная Мэри | Ø  Tyrannus Ø  Тираннус Ø  Тираннус | Ø  Tyrant Ø  Тиран Ø  Тиран | Ø  Ultron Ø  Үлтрон Ø  Альтрон | Ø  Ursa Major Ø  Үлкен Аю Ø  Большая Медведица |- | Ø  Venom / Angelo Fortunato Ø  Веном / Анжело Фортунато Ø  Веном / Анджело Фортунато | Ø  Vermin Ø  Тоғышар Ø  Паразит | Ø  Vibranium Ø  Вибраниум Ø  Вибраний | Ø  Virtue Ø  Айбын Ø  Доблесть | Ø  Warpath Ø  Айқас Жолы Ø  Тропа Войны |- | Ø  Whiplash Ø  Қамшы Ø  Кнут | Ø  White Rabbit Ø  Ақ Қоян Ø  Белый Кролик | Ø  White Tiger Ø  Ақ Жолбарыс Ø  Белая Тигрица | Ø  X-23 / Laura Kinney Ø  Икс-23 / Лаура Кинней Ø  Икс-23 / Лаура Кинни | Ø  Zzzax Ø  Зззак Ø  Зззак |} le3sujs6mkulbhaby3q6608fsandau9 Роберта Винчи 0 516319 3631350 3262750 2026-07-18T07:08:15Z 1nter pares 146705 3631350 wikitext text/x-wiki [[File:Vinci RG13 (5) (9408755631).jpg|thumb|Vinci RG13 (5) (9408755631)]] Робе́рта Ви́нчи ( [[1983]] жылдың 18 ақпан айында [[Италия]], [[Таранто]]да дүниеге келген) – итальяндық кәсіби [[теннис]]шы.<br /> == Жетістіктері == * Жұптық сында Үлкен шлемның 4 дүркін жеңімпазы ([[Australian Open]]-2013, 2014, [[Roland Garros]]-2012, [[US Open]]-2012). * Жұптық сында [[Үлкен шлем]]ның 2 дүркін финалисты (Australian Open-2012, Roland Garros-2012). * Жұптық сында әлемдегі экс-1-ші ракетка. * Жеке сында әлемдегі экс-11-ші ракетка. * Жеке сында [[WTA]] сериясындағы турнирлерде 9 дүркін жеңімпазы ( барлығы – 31). * Италия ұлттық командасының құрамасында [[Федерация Кубогы]]ның 4 дүркін жеңімпазы (2006, 2009-10, 2013). <br /> == Жалпы Ақпарат == Роберта Винчи 6 жасынан теннис ойнай бастады.14 жасында кәсіби теннисте ең бірінші матчін өткізді, 1997 жылдан бастап кәсіби теннисшы. 16 жасында [[Флавия Пеннетта]]мен жұптасып жас қыздар арасында [[Франция]] Ашық Чемпионатының жеңімпазы болды.<br /> Бапкері – Франческо Чино.<br /> 1999 жылдан бастап теннисте карьерасы құрыла басталды.<br /> 2013 жылдың 10 маусымда жеке сында WTA рейтингінде ең жоғарғы 11 орынға жәйғасты, ал 2012 жылдың 15 қазанында жұптық сында – 1 орынды иеленді.<br /> == Спорттық мансабы == Жыл соңындағы рейтингі<br /> {| class="wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |''Жыл'' |'''Жеке<br />рейтингі''' |'''Жұптық<br />рейтингі''' |- | [[WTA Тур 2013|2013]] | '''14''' | '''1''' |- | [[WTA Тур 2012|2012]] | 16 | '''1''' |- | [[WTA Тур 2011|2011]] | 23 | 26 |- | [[WTA Тур 2010|2010]] | 38 | 40 |- | [[WTA Тур 2009|2009]] | 64 | 82 |- | [[WTA Тур 2008|2008]] | 83 | 220 |- | [[WTA Тур 2007|2007]] | 63 | 49 |- | [[WTA Тур 2006|2006]] | 102 | 72 |- | [[WTA Тур 2005|2005]] | 41 | 74 |- | [[WTA Тур 2004|2004]] | 115 | 25 |- | [[WTA Тур 2003|2003]] | 116 | 100 |- | [[WTA Тур 2002|2002]] | 182 | 33 |- | [[WTA Тур 2001|2001]] | 169 | 22 |- | [[WTA Тур 2000|2000]] | 324 | 228 |- | [[WTA Тур 1999|1999]] | 409 | 581 |- | [[WTA Тур 1998|1998]] | 639 | 1128 |- |} == Турнирларда Өнер Көрсету == Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету<br /> Жеке сында WTA турнирлердің финалы (10)<br /> Жеңістер (9)<br /> Жеңілісі (1)<br /> == Жұптық сындар == Жұптық сында Ұлкен шлем турнирінің финалы (6)<br /> Жеңістер (4)<br /> Жеңілісі (2)<br /> == Турнирлерге Қатысу Тарихы == Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда өнер Көрсету<br /> {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Турнир !! [[WTA Тур 2001|2001]] !! [[WTA Тур 2002|2002]] !! [[WTA Тур 2003|2003]] !! [[WTA Тур 2004|2004]] !! [[WTA Тур 2005|2005]] !! [[WTA Тур 2006|2006]] !! [[WTA Тур 2007|2007]] !! [[WTA Тур 2008|2008]] !! [[WTA Тур 2009|2009]] !! [[WTA Тур 2010|2010]] !! [[WTA Тур 2011|2011]] !! [[WTA Тур 2012|2012]] !! [[WTA Тур 2013|2013]] !!Қорытынды !! Карьерадағы<br />Ұ/П |- |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат Австралии по теннису|Australian Open]] |align="center"|- |align="center"|К |align="center"|К |align="center"|К |align="center"|К |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2006 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2007 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2008 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2009 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2010 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2011 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2012 в женском одиночном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2013 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''0 / 12''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|10-12 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат Франции по теннису|Roland Garros]] |align="center"|- |align="center"|К |align="center"|К |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2004 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2005 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2006 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2007 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center"|К |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2009 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2010 в женском одиночном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2011 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2012 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2013 в женском одиночном разряде|4Р]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''0 / 12''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|11-12 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Уимблдонский турнир|Уимблдон]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2002 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center"|К |align="center"|К |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2005 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2007 в женском одиночном разряде|2Р]] |align="center"|К |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2009 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2010 в женском одиночном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2011 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2012 в женском одиночном разряде|4Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2013 в женском одиночном разряде|4Р]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''0 / 11''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|22-11 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат США по теннису|US Open]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2001 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center"|К |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2004 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2005 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2006 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2007 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2008 в женском одиночном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2009 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2010 в женском одиночном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2011 в женском одиночном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2012 в женском одиночном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2013 в женском одиночном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''0 / 12''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|20-12 |- |style="background:#EFEFEF;"|Ұлкен Шлемдегі <br />Барлық Ұ/П |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 1 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 3 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 3 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 47 |align="center" style="background:#EFEFEF;"| |- bgcolor="#efefef" |ҮШТ жылдық<br /> нәтижелері |align="center"|3-1 |align="center"|4-4 |align="center"|4-3 |align="center"|10-4 |align="center"|5-4 |align="center"|3-3 |align="center"|1-4 |align="center"|5-4 |align="center"|2-4 |align="center"|4-4 |align="center"|6-4 |align="center"|8-4 |align="center"|12-4 |align="center"| |align="center"|63-47 |- |} Жұптық сындағы Үлкен Шлем турнирларда өнер Көрсету<br /> {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Турнир !! [[WTA Тур 2001|2001]] !! [[WTA Тур 2002|2002]] !! [[WTA Тур 2003|2003]] !! [[WTA Тур 2004|2004]] !! [[WTA Тур 2005|2005]] !! [[WTA Тур 2006|2006]] !! [[WTA Тур 2007|2007]] !! [[WTA Тур 2008|2008]] !! [[WTA Тур 2009|2009]] !! [[WTA Тур 2010|2010]] !! [[WTA Тур 2011|2011]] !! [[WTA Тур 2012|2012]] !! [[WTA Тур 2013|2013]] !! Қорытынды !! Карьерадағы<br />Ұ/П |- |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат Австралии по теннису|Australian Open]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2002 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2003 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2004 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2005 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2006 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2007 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2008 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2009 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2010 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2011 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#D8BFD8;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2012 в женском парном разряде|Ф]] |align="center" style="background:#00ff00;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2013 в женском парном разряде|'''П''']] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''1 / 12''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|20-11 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат Франции по теннису|Roland Garros]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2001 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2002 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2003 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:yellow;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2004 в женском парном разряде|1/2]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2005 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2006 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2007 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2008 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2009 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2010 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2011 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#00ff00;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2012 в женском парном разряде|'''П''']] |align="center" style="background:#D8BFD8;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2013 в женском парном разряде|Ф]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''1 / 13''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|26-12 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Уимблдонский турнир|Уимблдон]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2002 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2003 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2004 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2005 в женском парном разряде|1Р]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2007 в женском парном разряде|1Р]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2009 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2010 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2011 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Уимблдонский турнир 2012 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2013 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''0 / 10''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|12-9 |- |style="background:#EFEFEF;"| [[Открытый чемпионат США по теннису|US Open]] |align="center" style="background:yellow;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2001 в женском парном разряде|1/2]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2002 в женском парном разряде|1Р]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2004 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2005 в женском парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2006 в женском парном разряде|2Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2007 в женском парном разряде|1Р]] |align="center"|- |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2009 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2010 в женском парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2011 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#00ff00;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2012 в женском парном разряде|'''П''']] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат США по теннису 2013 в женском парном разряде|1/4]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"|'''1 / 11''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|19-10 |- |style="background:#EFEFEF;"|Ұлкен Шлемдегі<br /> Барлық Ұ/П |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 2 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 3 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 3 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 2 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|0 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|2 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|1 / 4 |align="center" style="background:#EFEFEF;"|3 / 46 |align="center" style="background:#EFEFEF;"| |- bgcolor="#efefef" |ҮШТ жылдық<br /> нәтижелері |align="center"|7-2 |align="center"|7-3 |align="center"|0-3 |align="center"|9-4 |align="center"|2-4 |align="center"|3-3 |align="center"|1-4 |align="center"|1-2 |align="center"|1-4 |align="center"|4-4 |align="center"|7-4 |align="center"|19-2 |align="center"|16-3 |align="center"| |align="center"|77-42 |- |} Жұптық аралас сындағы (миксте) Үлкен Шлем турнирларда өнер Көрсету {| class="wikitable" |- bgcolor="#efefef" ! Турнир !! 2002 !! 2005 !! 2007 !! 2011 !! 2012 !! Қорытынды !! Карьерадағы<br />Ұ/П |- |- |style="background:#EFEFEF;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису|Australian Open]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2002 в смешанном парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2005 в смешанном парном разряде|1Р]] |align="center" | - |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2011 в смешанном парном разряде|1Р]] |align="center" style="background:yellow;"|[[Открытый чемпионат Австралии по теннису 2012 в смешанном парном разряде|1/2]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"| '''0 / 4''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"|3-4 |- |style="background:#EFEFEF;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису|Roland Garros]] |align="center" style="background:#ffebcd;"|[[Открытый чемпионат Франции по теннису 2002 в смешанном парном разряде|1/4]] |align="center" | - |align="center" | - |align="center" | - |align="center" | - |align="center" style="background:#EFEFEF;"| '''0 / 1''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"| 2-1 |- |style="background:#EFEFEF;"|[[Уимблдонский турнир|Уимблдон]] |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2002 в смешанном парном разряде|2Р]] |align="center" | - |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2007 в смешанном парном разряде|1Р]] |align="center" | - |align="center" style="background:#afeeee;"|[[Уимблдонский турнир 2012 в смешанном парном разряде|3Р]] |align="center" style="background:#EFEFEF;"| '''0 / 3''' |align="center" style="background:#EFEFEF;"| 2-3 |- bgcolor="#efefef" |Ұлкен Шлемдегі барлық Ұ/П |align="center" | 0 / 3 |align="center" | 0 / 1 |align="center" | 0 / 1 |align="center" | 0 / 1 |align="center" | 0 / 2 |align="center" | 0 / 8 |align="center" | |- bgcolor="#efefef" |ҮШТ жылдық нәтижелері |align="center" | 3-3 |align="center" | 0-1 |align="center" | 0-1 |align="center" | 0-1 |align="center" | 4-2 |align="center" | |align="center" | 7-8 |- |} == Сілтемелер == * [http://www.wtatennis.com/players/player/8754 www.wtatennis.com] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=35011866 www.itftennis.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130330021810/http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=35011866 |date=2013-03-30 }} * [http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=35011866 www.fedcup.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160423094001/http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=35011866 |date=2016-04-23 }} [[Санат:1983 жылы туғандар]] [[Санат:Алфавит бойынша теннисшілер]] [[Санат:Италия теннисшілері]] kb819oj6w6w6ydjmnz6w5bokq604epm Мирослав Клозе 0 519214 3631378 3285953 2026-07-18T07:18:47Z 1nter pares 146705 3631378 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Мирослав Клозе |сурет = Miroslav klose2.jpg |толық аты = Мирослав Йозеф Клозе |лақап аты = ''Миро'' |туған күні=9.06.1978 |азаматтығы={{байрақ|Германия}} |туған жері = Ополе, [[Польша]] |бойы = 183 <ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/miroslav-klose/ Miroslav Klose]</ref> |салмағы = 82 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = {{Flagicon|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |қызметі = ''бапкер (U-17)'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы|1987—1998|{{Flagicon|Германия}} Блаубах-Диделькопф|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1998—1999|{{Flagicon|Германия}} [[Хомбург (футбол клубы)|Хомбург]]|18 (1) |1998—1999|{{Flagicon|Германия}} Хомбург-2|15 (10) |1999—2004|{{Flagicon|Германия}} [[Кайзерслаутерн (футбол клубы)|Кайзерслаутерн]]|120 (44) |1999—2001|{{Flagicon|Германия}} Кайзерслаутерн-2|50 (26) |2004—2007|{{Flagicon|Германия}} [[Вердер (футбол клубы)|Вердер]]|89 (53) |2007—2011|{{Flagicon|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|98 (24) |2011—2016|{{Flagicon|Италия}} [[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]|139 (54) |1998—2016|'''Бүкіл карьерасында''' |'''529 (212)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2001—2014|{{Flagicon|Германия}} [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]|137 (71)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2018—|{{Flagicon|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|U-17}} }} '''Мирослав Клозе'''<ref>{{cite web | url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf | title=List of Players – FIFA World Cup South Africa 2010}}</ref> ([[9 маусым]] [[1978 жыл]], Ополе, [[Польша]]) — германиялық футболшы. 2001 мен 2014 жылдар аралығында [[Германия Ұлттық футбол құрамасы]]ның үздік шабуылшысы. [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы Футболдан әлем чемпионаты]]нда құрама сапында 16-шы голын соғып, әлем чемпионатының рекордсмен-шабуылшысы атанды. 2016 жылы "Лацио" сапында ойнап жүріп карьерасын аяқтады. Қазір Германия құрамасының бапкері Йоахим Левтің көмекшісі болып қызмет атқарады. Әлем чемпионаттарының тарихында 4 медальға ие болған жалғыз футболшы (ӘЧ 2002 күміс, 2006 және 2010 қола, 2014 алтын). == Мансабы == Клозе Польшаның Ополе қаласында дүниеге келді. Әкесі футболшы, анасы гандболшы болған. Анасы поляк, әкесі неміс. 1998 жылы карьерасын Германияның бесінші дивизионындағы "Гомбург" клубында бастады. Бір маусымда 11 гол соғып, "[[Кайзерслаутерн (футбол клубы)|Кайзерслаутерн]]" скауттарының көзіне түсті. 1999 жылы жазда "Кайзерслаутернмен" келісім шарт жасасты. 1999/2000 жылғы маусымда 36 кездесуде 11 гол соқты. 2002/03 жылғы маусым қарсаңында Клозені қатарына қосқысы келетін клубтар көбейгеніне қарамастан, "Кайзерслаутернде" қалды. Бұл шешімі аса сәтті болмады, клуб қаржылай қиындықтарды бастан кешіріп жатты. Интертото кубогының үшінші раундында "Кайзерслаутерн" күтпеген жерде "Теплицеден" ұтылып қалды. 2003/04 жылғы маусымда да команда жарқыраған жоқ, керісінше аутсайдер клубқа айналды да, Клозе клубтан кетудің әрекетін жасай бастады. 2004 жылы жазда Клозе "[[Вердер (футбол клубы)|Вердерге]]" ауысты. 2007 жылы жазда "Бавариямен" келісім шарт жасады. 2007/08 жылғы маусымда Клозе 20 гол соқты. Транфер 15 млн. еуроға іске асты. 2009 жылы клубқа [[Марио Гомес]] пен Лука Тони келген соң Клозе мүлде алаңға шыға алмай қалды. 2011 жылы Клозе "[[Лацио (футбол клубы)|Лациоға]]" ауысты. Бес маусым ойнап, 2016 жылы карьерасын аяқтады. == Жетістіктері == === Командалық === {{ту|Германия}} «[[Вердер (футбол клубы)|Вердер]]» * Неміс лигасының кубогы: 2006 {{ту|Германия}} «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]» * Германия чемпионы (2): 2007/08, 2009/10 * Германия кубогы (2): 2007/08, 2009/10 * Неміс лигасының кубогы: 2007 * Германия суперкубогы: 2010 * УЕФА Чемпиондар Лигасының финалисі: 2009/2010 {{ту|Италия}} «[[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]» * Италия кубогы: 2012/13 {{футбол|Германия}} * Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2002 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006, 2010 * Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2008 * Еуропа чемионатының қола жүлдегері: 2012 * Әлем чемпионы: 2014 === Жекелей === * Әлем чемпионаттары тарихындағы үздік мерген: 16 гол * Германия құрамасының үздік мергені: 71 гол * ӘЧ-2006 "Алтын бутсы" иегері * Германиядағы жыл футболисі: 2006 * Германия Бундеслигасының үздік мергені: 2005/06 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары]] [[Санат:Вердер ФК ойыншылары]] [[Санат:Лацио ФК ойыншылары]] pyehfbwbxkgy6zy6y80prnox6f0cvtm Гарет Бейл 0 521053 3631382 3562314 2026-07-18T07:19:41Z 1nter pares 146705 3631382 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Гарет Бейл |толық аты = Гарет Фрэнк Бейл<ref name="FIFA 2022">{{cite web |date=29 қараша 2022 |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Wales |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archivedate=30 қараша 2022 |publisher=FIFA |page=32}}</ref> |сурет = AUT vs. WAL 2016-10-06 (155).jpg |сурет ені = 220px |атауы = Гарет Бейл 2016 жылы |туған күні = 16.07.1989 |туған жері = [[Кардифф]], [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]] |азаматтығы = {{байрақ|Уэльс}} |бойы = 186 [[сантиметр|см]]<ref name="FIFA 2022"/> |салмағы = 81 [[килограмм|кг]] |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|АҚШ}} [[Лос-Анжелес (футбол клубы)|Лос-Анжелес]] |номері = 11 |жастар клубы = {{футбол карьерасы ||{{ту|Уэльс}} Кардифф Сивил Сервис| |1999—2006|{{ту|Англия}} Саутгемптон}}| |клубтары = {{футбол карьерасы |2006—2007|{{ту|Англия}} [[Саутгемптон]]|40 (5) |2007—2013|{{ту|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]]|146 (42) |2013—2022|{{ту|Испания}} [[Реал Мадрид]]|176 (81) |2020—2021|{{аренда}} {{ту|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] (аренда)|20 (11) |2022—|{{ту|АҚШ}} [[Лос-Анжелес (футбол клубы)|Лос-Анжелес]]|3 (1) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2005—2006|{{ту|Уэльс}} Уэльс U17|7 (1) |2006|{{ту|Уэльс}} Уэльс U19|1 (1) |2006—2008|{{ту|Уэльс}} Уэльс U21|4 (2) |2006—|{{футбол|Уэльс}}|106 (40)}} |медальдары = [[Сурет:OBE Civil ribbon.svg|60px]] |Commons = Gareth Bale }} '''Гарет Фрэнк Бейл''' ({{lang-en|Gareth Frank Bale}}; [[1989 жыл]]ы [[16 шілде]]де туған, [[Кардифф]], [[Уэльс]]) — уэльс футболшысы, "[[Лос-Анжелес (футбол клубы)|Лос-Анжелес]]" футбол клубы мен [[Уэльс Ұлттық футбол құрамасы|Уэльс құрамасының]] жартылай қорғаушы. Шеткі жартылай қорғаушы ретінде ойынға қатысады. Өзінің тез жылдамдығымен және дәл тебуімен ерекшеленеді. == Мансабы == === Клубтық === Өз карьерасын сол жақтағы қорғаушы ретінде "[[Саутгемптон]]" клубында бастаған. Айыптық стандарттан соғуда шеберлік қасиеттерін көрсете білді. Алғашқы ойынын "Миллоулға" қарсы өткізді де [[Тео Уолкотт]]тан кейін [[Англия Премьер-лигасы]]нда алаңға шыққан жас футболшы атанды. 2006/07 маусымда 38 рет алаңға шығып, 5 гол соқты. 2007 жылы «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубына ауысып, шабуылшы ретінде ойнауды бастады. "Тоттенхэм" сапындағы ресми дебютін 26 тамызда "Манчестер Юнайтедке" қарсы ойында өткізді<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/21584747|title=Gareth Bale: From Spurs jinx to 'world-class' performer|author=By Jeremy Butler & Chris McKenna|date=26 ақпан 2013|work=|publisher=''BBC Sport''|accessdate=|lang=en}}</ref>. Алты күннен соң тұңғыш голын "[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]" қақпасына соқты (3:3). 2008 жылы келісім шартын 2013 жылға дейін созды<ref>{{cite web|url=http://newsimg.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/t/tottenham_hotspur/7558883.stm|title=Bale signs new Tottenham contract|author=|date=13 тамыз 2008|work=|publisher=''Sport Football''|accessdate=|lang=en}}</ref>. Бұдан кейінгі екі маусымды өте сәтті өткізді де, футболшыға алпауыт клубтардың көзі түсе бастады. 2010 жылы 21 тамызда "[[Сток Сити]]" қақпасына тұңғыш дублін соқты. 29 қыркүйекте [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ндағы тұңғыш голын "[[Твенте (футбол клубы)|Твенте]]" қақпасына соқты. 20 қыркүйекте Чемпиондар лигасындағы тұңғыш хет-тригін "[[Интернационале]]" қақпасына енгізді, бірақ "Тоттенхэм" 3:4 есебімен ұтылып қалды. 2011 жылы ақпан айында АПЛ-дың үздік футболшысы атанды. 2012/13 маусымда 11-нөмірлі жейдені киді (бұған дейін 3-нөмірде ойнаған). Маусым қорытындысында Англия премьер лигасының "Жыл ойыншысы" және "Үздік жас ойыншысы" деген екі бірдей номинациясын ұтып алды. Бұған дейін мұндай дубльді Энди Грей мен [[Криштиану Роналду]] ғана жасай алған. 2013 жылы 1 қыркүйекте 100 миллион еуроға "[[Реал Мадрид]]ке" ауысты. Бұл сол кездегі трансферлердің рекорды болды, "Реалда" ойнаған алғашқы маусымда УЕФА Чемпиондар Лигасын, [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогын]] ұтып алды. Осы екі турнирдің финалында гол соқты. Корольдық клуб сапындағы алғашқы ойынын "[[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреалға]]" қарсы өткізіп, алғашқы голын да соқты. 2014 жылғы клубтар әлем чемпионатында "Сан-Лоренсоның" қақпасына бір гол соқты, "Реал" турнир жеңімпазы атанды. Бұл Бейлдің "Реал" сапындағы төртінші ірі жүлдесі болды. 2015 жылы 20 желтоқсанда "Райо Вальекано" қақпасына төрт гол соғып, карьерасындағы тұңғыш покерін жасады. 2016 жылы клубпен келісім шартын 2022 жылға дейін созды. 2018 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2018|УЕФА Чемпиондар лигасының финалында]] "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульдің]]" қақпасына екі гол соғып, клубқа жеңіс әперді. Чемпиондар лигасының финалдарында ойынға тыңнан қосылып дубль жасаған тұңғыш футболшы атанды. 2019 жылы 9 ақпанда "Атлетико" қақпасына "Реал" сапындағы 100-ші голын соқты. 2020 жылы қыркүйекте бұрынғы клубы "[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэмге]]" жалға берілді. 20 рет алаңға шығып, 11 голмен ерекшеленді. 2022 жылы "Реал Мадридпен" келісімшарты аяқталған соң, сол жылы 25 маусымда "[[Лос-Анжелес (футбол клубы)|Лос-Анжелес]]" клубына ауысты. Өзінің сүйікті 11 номерін таңдап алды. === Ұлттық құрама === Уэльстің бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. Негізгі құрамада 2006 жылы 7 қазанда [[Словакия Ұлттық футбол құрамасы|Словакияға]] қарсы [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2008 іріктеу матчында]] алаңға шықты. Бұл ойында Уэльс 1:5 есебімен ойсырай ұтылды, құраманың жалғыз голын Бейл айып добынан соққан еді. [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016 жылы Еуропа чемпионатына қатысып]], топтық кезеңде сол Словакияның, [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияның]], [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|Ресейдің]] қақпасына бір-бір голдан соғып, құрамасының 1/8 финалға шығуына көмектесті. Плей-офф кезеңінде Бейл гол соға алмады, соған қарамастан Уэльс жартылай финалға дейін жетті. 2018 жылы 6 қыркүйекте [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2018/19|2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар лигасында]] [[Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Ирландия]] қақпасына гол соғып, ұлттық құрамадағы голдар санын 30-ға жеткізді (рекордтық көрсеткіш). 2022 жылы 14 маусымда [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2022/23, А лигасы|2022/23 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының]] маусымында [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд құрамасына]] қарсы ойында ұлттық құрамадағы 40-шы голын соқты. == Футболдан тыс == [[Сурет:Gareth Bale 2015 (6).jpg|170px|нобай|оңға|Бейл Adidas X15 аяқ киімімен ойнауда]] === Жеке өмірі === Бейл [[Мадрид]]те әйелі Эмма Рис-Джонспен бірге тұрады, ол мектеп кезіндегі сүйіктісі болған<ref>{{Cite news |url=http://www.walesonline.co.uk/news/need-to-read/2012/10/20/updated-gareth-bale-withdraws-from-tottenham-match-as-partner-goes-into-labour-91466-32071244/ |title=Gareth Bale withdraws from Tottenham match as partner goes into labour |date=2012-10-20 |work=Wales Online |access-date=2018-09-27 |accessdate=2018-12-02 |archivedate=2012-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023212413/http://www.walesonline.co.uk/news/need-to-read/2012/10/20/updated-gareth-bale-withdraws-from-tottenham-match-as-partner-goes-into-labour-91466-32071244/ }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/11238362/Gareth-Bale-exclusive-interview-Real-Madrid-Spurs.html |title=Gareth Bale: 'Without Real Madrid, it would have been very, very difficult to have ever left Spurs' |date=2014-11-21 |work=The Daily Telegraph |accessdate=2014-11-21 |last=Parrish |first=Charlie |archivedate=2018-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713083013/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/11238362/Gareth-Bale-exclusive-interview-Real-Madrid-Spurs.html }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://zvezda-fc.ru/17989-emma-ris-dzhons-romanticheskaya-istoriya-skromnoy-devushki.html|title=Эмма Рис-Джонс: романтическая история скромной девушки|date=2015-05-12|publisher=zvezda-fc.ru|access-date=2018-07-12|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712214732/http://zvezda-fc.ru/17989-emma-ris-dzhons-romanticheskaya-istoriya-skromnoy-devushki.html|deadlink=no}}</ref>. Ерлі-зайыптылардың төрт баласы бар — қыздары Альба Виолет Бэйл (2012 жылы 21 қазанда туған)<ref>{{cite news |last=Joel |first=Don |title=Gareth Bale reveals the emotion of being reunited with his daughter in pictures that endeared him to the world |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/gareth-bale-reveals-emotion-being-11543014 |work=Wales Online |accessdate=2018-03-18 |date=2016-06-29 |archivedate=2018-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141719/https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/gareth-bale-reveals-emotion-being-11543014 }}</ref> мен Нава Валентина Бэйл (2016 жылы 22 наурызда туған)<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-35876998 |title=Wales footballer Gareth Bale welcomes second daughter |work=BBC News |access-date=2016-03-22 |accessdate=2018-07-12 |archivedate=2019-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190804144344/https://www.bbc.com/news/uk-wales-35876998 }}</ref> және ұлдары Аксел Чарльз Бэйл (2018 жылы 8 мамырда туған)<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://expressdigest.com/wales-star-gareth-bale-announces-birth-of-baby-boy-axel/|title=Wales star Gareth Bale announces birth of baby boy Axel {{!}} {{!}} Express Digest|access-date=2021-07-11|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711163215/https://expressdigest.com/wales-star-gareth-bale-announces-birth-of-baby-boy-axel/|deadlink=no}}</ref> мен Зандер Фрэнк Бэйл (2021 жылы 7 маусымда туған)<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-baby-boy-son-24494049|title=Gareth Bale welcomes fourth child Xander with heartwarming announcement|author=Chris Doyle|website=mirror|date=2021-07-08|access-date=2021-07-11|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711163213/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-baby-boy-son-24494049|deadlink=no}}</ref>. Гарет — [[Гольф|гольфтің]] үлкен жанкүйері<ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.co.uk/article/wales-manager-ryan-giggs-bans-golf-and-tells-gareth-bale-to-use-custom-seat-69vmzz2g9|title=Wales manager Ryan Giggs bans golf and tells Gareth Bale to use custom seat|publisher=The Times|access-date=2018-12-02|archive-date=2018-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203010852/https://www.thetimes.co.uk/article/wales-manager-ryan-giggs-bans-golf-and-tells-gareth-bale-to-use-custom-seat-69vmzz2g9|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3009577-bejl---o-pszh-ja-redko-smotrju-futbol-chestno-govorja-predpochitaju-golf.html|title=Бэйл: слежу ли за «ПСЖ»? Редко смотрю футбол, предпочитаю гольф|publisher=Чемпионат|access-date=2018-12-02|archive-date=2018-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203010903/https://www.championat.com/football/news-3009577-bejl---o-pszh-ja-redko-smotrju-futbol-chestno-govorja-predpochitaju-golf.html|deadlink=no}}</ref>. Және де ол [[Алкоголдік ішімдіктер|алкогольдік ішімдіктерден]] толықтай бас тартқан<ref>{{cite news |last1=Malone |first1=Sam |title=Gareth: 'I can't stand the booze' |url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/gareth-i-cant-stand-booze-1884234 |accessdate=2018-03-22 |work=Wales Online |date=2013-03-27 |archivedate=2018-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709182205/https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/gareth-i-cant-stand-booze-1884234 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Fifield |first1=Dominic |title=Danny Rose’s insight on Gareth Bale sends shivers down England spines |url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/11/danny-rose-england-gareth-bale-wales-euro-2016 |accessdate=2018-03-22 |work=The Observer |date=2016-06-11 |archivedate=2018-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612144819/https://www.theguardian.com/football/2016/jun/11/danny-rose-england-gareth-bale-wales-euro-2016 }}</ref>. === Сауда белгісі және жарнамалық келісімшарттары === Бэйлдің өзінің [[Тауар таңбасы|сауда белгісі]] бар. 2013 жылдың 26 наурызында Гарет Ұлыбританияның зияткерлік меншік кеңсесіне өзінің [[Логотип|логотипін]] ресми түрде тіркеуге өтініш берді, ол өзінің жүрек қимылымен тойлауына негізделген, оны гол соққаннан кейін жиі көрсетеді, сонымен қатар ойын футболкасында бейнеленген сүйікті нөмірі — 11. Бұл логотип киім мен аяқ киім сияқты әртүрлі өнімдерде қолданылады<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/10042652/Gareth-Bale-plans-to-put-heart-goal-celebration-on-clothing-after-filing-trademark.html|title=Gareth Bale plans to put 'heart' goal celebration on clothing after filing trademark|publisher=The Telegraph|access-date=2018-07-12|archive-date=2018-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711042944/https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/retailandconsumer/10042652/Gareth-Bale-plans-to-put-heart-goal-celebration-on-clothing-after-filing-trademark.html|deadlink=no}}</ref>. Ол [[Adidas]], [[EA Sports]], [[Lucozade]] және [[BT Sport]] сияқты брендтерімен жұмыс істейді<ref>{{Cite web |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/adidas-crazylights-real-madrid-superstar-3252051 |title=Real Madrid superstar Gareth Bale shows off the lightest football boot ever made |newspaper=Daily Mirror |accessdate=2014-06-04 |date=2014-03-17 |archive-date=2020-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724235818/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/adidas-crazylights-real-madrid-superstar-3252051 |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.scotsman.com/sport/rugby-union/gareth-bale-in-bt-sport-channel-deal-1-2859633 |title=Gareth Bale in BT Sport channel deal |newspaper=The Scotsman |accessdate=2018-09-27 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928043951/https://www.scotsman.com/sport/rugby-union/gareth-bale-in-bt-sport-channel-deal-1-2859633 |deadlink=yes }}</ref>. 2014 жылы Бейл "Реал Мадридпен" келісімшарт бойынша тұрақты жалақы ретінде 15 миллион фунт алды, ал оның жарнамалық кірісі жылына 10 миллион фунт болды<ref>{{Cite web |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-transfer-spurs-star-2244433 |title=Gareth Bale signs £300,000 A WEEK six-year deal with Real Madrid |newspaper=Daily Mirror |accessdate=2014-06-04 |date=2013-09 |archive-date=2018-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709070655/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-transfer-spurs-star-2244433 |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-could-earn-25-2246560#ixzz33lcyz6AO |title=Gareth Bale could earn £25 MILLION a year in total as Madrid falls in love with Wales star |newspaper=Daily Mirror |accessdate=2014-06-04 |date=2013-09-02 |archive-date=2018-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181213150319/https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/gareth-bale-could-earn-25-2246560#ixzz33lcyz6AO |deadlink=no }}</ref>. 2014 жылдың наурыз айында Бейл Adidas F50 crazylight футбол аяқ киімін қолданған алғашқы ойыншы болды. 2015 жылы Adidas Х15 футбол аяқ киімін киіп ұсынды<ref>{{Cite web |url=https://www.huffingtonpost.co.uk/2014/03/17/gareth-bale-adidas-adizero_n_4978083.html |title=Gareth Bale Reveals Adidas' Adizero F50 Crazylight Boots (Pictures) |newspaper=Huffington Post |date=2014-03-17 |accessdate=2018-09-27 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928003326/https://www.huffingtonpost.co.uk/2014/03/17/gareth-bale-adidas-adizero_n_4978083.html |deadlink=no }}</ref>. === Қайырымдылық === 2014 жылдың қараша айында Бейл [[Криштиану Роналду]], [[Неймар]], [[Хави]] және [[Дидье Дрогба]] секілді әлемнің үздік футболшыларының қатысуымен "Эбола вирусына қарсы 11" атты [[ФИФА|FIFA]] акциясына қатысты<ref name="Ebola">{{Cite web |url=https://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/media/news/newsid=2475755/ |title=Top players, FIFA, CAF and health experts unite against Ebola |website=FIFA.com |accessdate=2015-03-04 |date=2014-11-17 |archive-date=2014-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141122053900/http://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/media/news/newsid=2475755/ |deadlink=yes }}</ref>. "Біз [[Эбола ауруы|Эбола ауруын]] бірге жеңе аламыз" ұранымен ({{lang-en| "Together, we can beat Ebola"}}) бұл акция [[Африка Футбол Конфедерациясы|Африка футбол конфедерациясымен]] және медициналық сарапшылармен бірлесіп өткізілді, ойыншылардың өздері ауру туралы және онымен күресу жолдары туралы хабарландыруларды арттыру мақсатында он бір хабарлама жазды<ref name="Ebola"/>. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Тоттенхэм Хотспур» * Англия футбол лигасы: 2007/08 ; «Реал Мадрид» * [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] ('''3'''): [[Футболдан Испания Чемпионаты 2016/17|2016/17]], [[Футболдан Испания Чемпионаты 2019/20|2019/20]], [[Футболдан Испания чемпионаты 2021/22|2021/22]] * [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]]: 2013/14 * [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] ('''2'''): 2017, 2020 * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] ('''5'''): [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2013/14|2013/14]], [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2015/16|2015/16]], [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17|2016/17]], [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2017/18|2017/18]], [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2021/22|2021/22]] * [[УЕФА Суперкубогы]] ('''2'''): [[УЕФА Суперкубогы 2014|2014]], [[УЕФА Суперкубогы 2017|2017]] * [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар әлем чемпионаты]] ('''4'''): [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2014|2014]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2016|2016]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2017|2017]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2018|2018]] ; Уэльс құрамасы * [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] жартылай финалисі: [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016]] === Жеке === * [[Англия Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының]] үздігі: 2012/13 * Англия Премьер-лигасының жыл ойыншысы ('''2'''): 2010/11, 2012/13 * [[УЕФА]] символикалық құрамы ('''2'''): 2011, 2013 * [[Уэльс|Уэльстің]] жыл ойыншысы: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{cite web|url=http://www.national-football-teams.com/player/14541.html|title=General Information about the player Gareth Bale|author=|date=|work=|publisher=''National Football Team''|accessdate=4 тамыз 2022|lang=en}} * {{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=43700|title=11. Gareth Bale|author=|date=|work=|publisher=''Soccerbase''|accessdate=4 тамыз 2022|lang=en}} [[Санат:Уэльс футболшылары]] [[Санат:Уэльс Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары‎]] [[Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары]] [[Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Лос-Анжелес ФК ойыншылары]] f0o52ppaik0bjoxs5j0x8nrz8wx5cvu Серхио Агуэро 0 521392 3631435 3364460 2026-07-18T11:34:36Z 1nter pares 146705 3631435 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Серхио Агуэро |толық аты = Серхио Леонель Агуэро дель Кастильо |лақап аты = ''Кун'' |сурет = Suisse vs Argentine - Sergio Agüero.jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 02.06.1988 |туған жері = Кильмес, Аргентина |азаматтығы = {{байрақ|Аргентина}} |бойы = 173 см |салмағы = |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады'' |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1997—2003|{{ту|Аргентина}} [[Индепендьенте]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2006|{{ту|Аргентина}} [[Индепендьенте]]|54 (23) |2006—2011|{{ту|Испания}} [[Атлетико Мадрид]]|175 (74) |2011—2021|{{ту|Англия}} [[Манчестер Сити]]|275 (184) |2021|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|4 (1) |2003—2021|'''Барлығы карьерасында'''|'''508 (282)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2004|{{ту|Аргентина}} Аргентина-16|5 (3) |2005—2007|{{ту|Аргентина}} Аргентина-20|11 (6) |2006—2021|{{ту|Аргентина}} [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]|101 (41) |2008|{{ту|Аргентина}} [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]] (олимп.)|5 (2)}} |медальдары = {{турнир|[[Олимпиада ойындарындағы футбол|Олимпиада ойындары]]}} {{медаль|Алтын|[[2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Бейжің 2008]]}} {{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем Чемпионаты]]}} {{медаль|Күміс|[[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|Бразилия 2014]]}} {{турнир|[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]}} {{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2015|Чили 2015]]}} {{медаль|Күміс|[[Футболдан Америка кубогы 2016|АҚШ 2016]]}} {{медаль|Қола|[[Футболдан Америка кубогы 2019|Бразилия 2019]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан Америка кубогы 2021|Бразилия 2021]]}}}} '''Серхио Леонель Агуэро дель Кастильо''' ([[испан тілі|ис.]] ''Sergio Leonel Agüero del Castillo''; [[2 маусым]] [[1988 жыл|1988 жылы]], Кильмесь, [[Буэнос-Айрес]] провинцияcы, [[Аргентина]]да туған) — аргентиналық футболшы. == Мансабы == === Клубтық === Серхио Агуэро 1988 жылдың 2 маусымының Кильместе туды, [[Буэнос-Айрес|Буэнос-Айресте]] қала маңының көп балалы отбасында дүниеге келді. Агуэро балалық шағында білімге аса тырыспады. Мектепте оған математика және ағылшын тілі ұнаған. Көшеде, үлкен балалармен ойнау арқасында Агуэро өзінің барлық қабілеттерін жақсартты - техниканы, жылдамдықты. «[[Индепендьенте|Идепендьенте]]<nowiki/>» балалар командасында Агуэро [[Аргентина]] елінің чемпионы болды. Содан кейін Агуэроға Франсиско Ферраро, Аргентинаның жастар құрамасының бапкерінің көзі түсті. Біраз уақыттан кейін Агуэроны — «[[Реал Мадрид|Реал]]<nowiki/>» (Мадрид), «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>»(Мюнхен), «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» байқады. Агуэроға Аргентинаның басты құрамына орын табылған жоқ, онымен бірге Мессиға да, Тевесқа да. 2006 жылы 30 мамырда «Индепендьенте» Агуэроны «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» командасына 23 миллион евроға сатып жіберді. [[Фернандо Торрес|Торрес]] «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» командасына кеткеннен соң, Агуэро «Атлетико Мадрид» командасының жаңа капитаны болды. 2010 жылдың 4 қантарында Агуэро «Атлетико» командасымен 2014 жылға дейін келісім-шартын 5,8 миллион евроға ұзартты. «Тоттенхэм» командасы қантардың соңында Агуэроны 45 миллион евроға сатып алғысы келді. Бірақ «Атлетико» бас тартумен жауап берді. 2011 жылдың мамырында Агуэро «Атлетико» командасынан кетуін жариялады. Агуэроның бағасы 38 миллион фунт болды. 2011 жылы [[Футболдан Америка кубогы|Копа Америка]] чемпионаты біткенен кейін, аргентиналық ойыншы өз Отанында қалып «[[Манчестер Сити]]<nowiki/>», «Атлетико» командасымен келісім сөздер жүргізіп жатты. 26 шілде күні Манчестер қаласына ұшып барып, келісім шартқа қол қойып, сол күннен бастап «Манчестер Сити» командасының ойыншысы болып танылды. Бұл келісімнің суммасы 38 миллионов фунтты құрады. Ал аргентиналық ойыншының жалақысы аптасына 226 мың фунт, ал жылына 11,8 миллион фунт. «Манчестер Сити» командасында Агуеро 10 номерде ойнады. Аргентина шабуылшысы «Манчестер Сити» клубымен 5 жылдық келісім шарт қойды. Алғашқы ойынын 16 тамызда «[[Суонси Сити]]<nowiki/>» құрамасына қарсы ойына Агуэро екі гол соғып, шалқалай құлап нәтижелі пас берді. Нәтижесінде «Манчестер Сити» 4:0 есебімен жеңіске жетті. 2011-2021 жылдар аралығында «Манчестер Сити» сапында 10 жылын өткізіп, 2021/22 маусымда Англия чемпионы атанды және де Чемпиондар лигасының финалына дейін жетті. Ал 1 шілдеде Агуэро клубтан кетіп, еркін агент ретінде "[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]" клубына ауысты. === Халықаралық === '''Қатысқан турнирлері''' * Жастар арасындағы әлем чемпионаты: 2005, 2007 * Жазғы Олимпиада: 2008 * Әлем чемпионаттары: 2010, 2014, 2018 * Америка кубогы: 2011, 2015, 2016, 2019, 2021 == Жетістіктері == === Командалық === ; «Атлетико Мадрид» * Интертото кубогы: 2007 * Еуропа лигасы: 2010 * УЕФА суперкубогы: 2010 ; «Манчестер Сити» * Англия чемпионы (4): 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2021/22 * Англия кубогы: 2018/19 * Англия суперкубогы (3): 2012, 2018, 2019 * Лига кубогы (5): 2013/14, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2019/20 ; Аргентина * Жастар арасындағы әлем чемпионы (2): 2005, 2007 * Олимпиада чемпионы: 2008 * Әлем чемпионатының күміс жүлдегері: 2014 * Америка кубогының күміс жүлдегері: 2015, 2016 * Америка кубогының жеңімпазы: 2021 === Жеке === * «Манчестер Сити» тарихындағы үздік мерген: 254 гол * Жастар арасындағы әлем чемпионатының үздік мергені 2007 (6 гол) * Англия чемпионатында ең көп гол соққан шетелдік ойыншы: 184 гол == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары]] [[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] jyfm2mt8ctism53blq523an8oocuhpl Дэвид Бекхэм 0 521820 3631352 3424365 2026-07-18T07:08:55Z 1nter pares 146705 3631352 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дэвид Бекхэм |толық аты = Дэвид Роберт Джозеф Бекхэм |лақап аты = ''Бекс'' ({{lang-en|Becks}}) |сурет = David Beckham 2009.jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 02.05.1975 |туған жері = {{Туғанжері|Лондон|Лондонда}},<br>[[Ұлыбритания]] |азаматтығы = {{ту|Англия}} [[Англия]] |бойы = 180 см<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/david-beckham/|title=David Beckham|website=worldfootball.net|accessdate=2020-10-20}}</ref> |салмағы = |позиция = [[Жартылай қорғаушы|жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб =''футбол карьерасын аяқтады'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1987—1991|{{ту|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]]| |1989–1991|{{ту|Англия}} Бримсдаун Роверс| |1991—1993|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1993—2003|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|265 (62) |1995|{{аренда}} {{ту|Англия}} [[Престон Норт Энд]] (аренда)|5 (2) |2003—2007|{{ту|Испания}} [[Реал Мадрид]]|116 (13) |2007—2012|{{ту|АҚШ}} [[Лос-Анжелес Гэлакси]]|98 (18) |2009|{{аренда}} {{ту|Италия}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]] (аренда)|18 (2) |2010|{{аренда}} {{ту|Италия}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]] (аренда)|11 (0) |2013|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|10 (0) |1993—2013|'''Барлығы карьерасында'''|'''540 (97)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1992—1993|{{ту|Англия}} Англия-18|3 (0) |1994—1996|{{ту|Англия}} Англия-21|9 (0) |1996—2009|{{ту|Англия}} [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия]]|115 (17)}}}} '''Дэвид Роберт Джозеф Бекхэм '''({{lang-en|David Robert Joseph Beckham}}; 2 мамыр 1975, [[Лондон]], [[Ұлыбритания]]) — ағылшын футболшысы, жартылай қорғаушы. Карьерасында «[[Манчестер Юнайтед]]», «[[Престон Норт Энд]]», «[[Реал Мадрид]]», «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]», «[[Лос-Анжелес Гэлакси]]» және «[[Пари Сен-Жермен]]» клубтарында және [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия Ұлттық футбол құрамасында]] ойнаған. Айып добын керемет орындайтын шеберлігімен танылды. Айып добынан көптеген маңызды голдарды соқты. 2011 жылы ең жоғары жалақы алатын футболшы атанды. == Өмірбаяны == Бекхэмнің ата-анасы "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедтің]]" жанкүйері болған, клубтың әрбір ойынын [[Лондон|Лондоннан]] қатынап жүріп тамашалапты. Бекхэм де ата-анасының жолын қуып, манчестерлік клубтың жанкүйері болды. Бобби Чарльтонның Манчестердегі футбол мектебіне қабылданып, клубтың жастар командасында ойнай бастайды. 14 жасында клубтың академиясымен келісім шарт жасасты. 1992 жылы клуб сапында Англия жастар кубогының иегері атанды. === Клубтық мансабы === 1993 жылы клубпен кәсіби футболшы ретінде келісім шарт жасасты. 1994 жылы 7 желтоқсанда [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Лигасындағы]] тұңғыш кездесуін "[[Галатасарай|Галатасарайға]]" қарсы өткізіп, тұңғыш голын да соқты. Бұл ойында "[[Манчестер Юнайтед]]" 4:0 есебімен жеңіске жетті. 1994/95 жылғы маусымды "[[Престон Норт Энд|Престон Норт Енд]]" клубында арендада өткізді. Бес кездесуде алаңға шығып, екі гол соқты, соның бірін бұрыштамадан тікелей қақпаға теуіп енгізді. 1995 жылы көктемде туған клубына оралды. 2 сәуір күні "Лидс Юнайтедке" қарсы ойында [[Англия Премьер-лигасы|Англия Премьер лигасындағы]] тұңғыш ойынын өткізді. 1996/97 жылғы маусымды алаң ортасынан соққан керемет голымен бастады ("Уимблдон" қақпасына). Осы жылдан бастап құрамаға шақырылып тұратын болды. Көп ұзамай клубтағы негізгі құрамға да орнығып алды. 1998/99 жылғы маусым Бекхэм үшін жетістіктер мен жүлделер жылы болды. Англия чемпионы, УЕФА чмепиондар лигасының жеңімпазы, Англия кубогы секілді командалық жетістіктерге қол жеткізді. 2003 жылы жазда "Бекхэм "[[Реал Мадрид|Реал Мадридке]]" ауысады екен" деген жыл сайын қаулайтын қауесет расқа айналды. Испандық клубтағы карьерасы [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогын]] жеңіп алумен басталды. Кубок жолында "Реал" "Малоркамен" ойнады да, Бекхэм тұңғыш голын да соғып үлгерді. 2003-2007 жылдары "Реал" жүлделер дағдарысына ұшырады, осы аралықта клубқа жиналған [[Зинедин Зидан|Зидан]], [[Луиш Фигу|Фигу,]] [[Майкл Оуэн|Оуэн]], [[Роналдо]] секілді кіл жұлдыздар клубқа оншалық пайда әкелмеді. 2006 жылы клуб президенті боп Рамон Кальдерон тағайындалды да, клуб құрамын жаңарту және жасарту мақсатына көшті. Нәтижеде 2007 жылдың жазына дейін корольдық клубта жоғарыда аталғандарың ешқайсысы қалмады, Бекхэм де 2006/07 жылғы маусымнан соң клубты тәрк етті. Кетерінің алдында көптен күткен Испания чемпиондығына қол жеткізді. 2007 жылы 17 маусымда "[[Мальорка (футбол клубы)|Мальоркаға]]" қарсы "Реал" сапындағы соңғы ойынын өткізді. 2007 жылы жазда "Лос-Анжелес-Гэлакси" қатарын толықтырды. 2007 жылы 15 тамызда "Ди Си Юнайтедке" қарсы Солтүстік Америка суперлигасында клуб капитаны ретінде алаңға шықты. 2008 жылы қаңтар айында [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|"Арсенал" (Лондон)]] клубының жаттығу базасында клуб мүшелерімен бірге жаттықты. "Бекхэм "Арсеналға" ауысады екен" деген сыбыстар тарағанымен, бәрі бос әңгімеге айналып, Бекхэм АҚШ-қа қайта оралды. 2009 жылы қаңтарға Еуропаға оралып, "[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]" жалға берілді. Ұзамай-ақ, 11 қаңтарда россонерилер сапындағы тұңғыш ойынын өткізді, екі аптадан соң, 25 қаңтарда "[[Болонья (футбол клубы)|Болонья]]" қақпасына тұңғыш голын соқты. 2009 жылы жазда "Лос-Анжелес-Гэлаксиге" қайта оралды. Бірақ алаңға көп шыққан соң, мұнысы клубтың жанкүйерлерінің ызасын тудырды. Соған қарамастан Бекхэм 2009 жылдың екінші жартысын жоғары деңгейде өткізді. Капитандық міндетке енді бұл емес, [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ Ұлттық құрамасының]] мүшесі [[Лэндон Донован]] тағайындалғанымен, Бекхэм оған ренжи қоймады, жап-жақсы ойнады. Бірақ 2010 жылдың басында тағы да "Миланға" жалға берілді. 2010 жылы жазда "Лос-Анжелес-Гэлаксиге" тағы да қайта оралды. 2013 жылдың басында клуб 37 жастағы футболшымен келісім шартты одан әрі созғысы келмеді. 2013 жылы "[[Пари Сен-Жермен]]" клубына ауысып, маусым соңына дейін ойнады. Сол жылы мамыр айында футболмен қоштасты. Осы маусымда Франция чемпионы атанды. === Ұлттық құрамада === [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англия құрамасы сапында]] 1996 жылы 1 қыркүйекте [[Молдова Ұлттық футбол құрамасы|Молдоваға]] қарсы [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|ӘЧ-1998 іріктеу]] ойынында тұңғыш рет алаңға шықты. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатына]] қатысып, топтық кезеңнің соңғы турында [[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбия]] қақпасына бір гол соқты. 1/8 финалда [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентинамен]] ойында жоқ жерден алаңнан қуылды: өзін қайта-қайта шалып құлата берген [[Диего Симеоне|Диего Симеонеге]] рұқсат етілмеген соққы жұмсаймын деп жазаланды. [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатының]] бірінші турындағы [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалиямен]] ойында екі нәтижелі пас шығарды, Англия 2:0 есебімен алға шыққанымен, 2:3 есебімен ұтылып қалды. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы әлем чемпионатының]] қарсаңында ауыр жарақат алды: додаға екі ай қалғанда УЕФА чемпиондар лигасындағы "Манчестер Юнайтед" - "[[Депортиво Ла-Корунья]]" кездесуінде аргентиналық Альдо Душер мұны оңдырмай құлатып, сол аяғын сындырды. Дәрігерлердің "әлем чемпионатына бара алмайды" деген қорытындыларына қарамастан, Бекхэм толық болмаса да айықты да, чемпионатқа қатысты. Топтық турнирдің бірінші матчында оның бұрыштан асырған добын [[Сол Кэмпбелл|Сол Кэмбелл]] баспен ұрып [[Швеция Ұлттық футбол құрамасы|Швеция]] қақпасына гол соқты. Екінші турда Аргентина қақпасына пенальтиді дәл соғып, матч тағыдырын шешкен жалғыз голдың авторы атанды. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының бірінші кездесуінде Францияның қақпасына пенальтиді соға алмай, Англия 1:2 есебімен ұтылып қалады. 2006 жылғы әлем чемпионатында 1/8 финалда Айып добынан Эквадордың қақпасын дәл көздеп, Англия 1:0 есебімен жеңіске жетті. 2009 жылдан кейін оны құрамаға ешкім шақырмады. Оған футболшының жасының ұлғайып қалғаны себеп болды. == Жеке өмірі == Spice Girls тобының солисі Виктория Адамсқа үйленген. Бруклин Джозеф (1999), Ромео Джеймс (2002) және Круз Дэвид (2005) атты үш ұлы және Харлен Севен (2011) атты қызы бар. 2017 жылы "Артур Падищаның семсері" атты фильмге түсті. == Жетістіктері == === Командалық === ; Манчестер Юнайтед * Англия чемпионы ('''6'''): 1995/1996, 1996/1997, 1998/1999, 1999/2000, 2000/2001, 2002/2003 * Англия кубогы ('''2'''): 1996, 1999 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1999 * Құрлықаралық кубок: 1999 * Англия суперкубогы ('''2'''): 1996, 1997 ; Реал Мадрид * Испания чемпионы: 2006/07 * Испания суперкубогы: 2003 ; Лос-Анджелес Гэлакси * MLS чемпионы ('''2'''): 2011, 2012 * Supporters' Shield MLS иесі ('''2'''): 2010, 2011 ; Пари Сен-Жермен * Франция чемпионы: 2012/13 === Жеке === * Ағылшын премьер лигасының үздік жас ойыншысы: 1996/1997 * Мэтт Басби атындағы жылдың жас ойыншысы жүлдесі: 1996/1997 * 1999 жылдың ең құнды ойыншысы (UEFA) * «Би-би-си» сауалнамасы бойынша жыл спортшысы: 2001 * «ФИФА 100» тізіміне ілінген == Дереккөздер == {{дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Англия футболшылары]][[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Лос-Анжелес Гэлакси ФК ойыншылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] p4u7ehsru78mzyi5vbri8udhswb4ttb Жерар Пике 0 521865 3631440 3124130 2026-07-18T11:36:06Z 1nter pares 146705 3631440 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Жерар Пике |сурет = Gerard Piqué Euro 2012 vs France 01.jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 2.02.1987 |туған жері = {{Туғанжері|Барселона|Барселонада}}, [[Испания]] |азаматтығы = {{ESP}} |бойы = 192 |салмағы = 84 |позиция = [[қорғаушы|орталық қорғаушы]] |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1997—2004|{{Ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона Б]] }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2004—2008|{{Ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|23 (2) |2006—2007|{{аренда}}{{Ту|Испания}} [[Реал Сарагоса|Сарагоса]]|22 (2) |2008—2022|{{Ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|387 (29) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2006—2008|{{Ту|Испания}} [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания-21]]|12 (1) |2009—2018|{{Ту|Испания}} [[Испания Ұлттық футбол құрамасы|Испания]]|102 (5)}} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионаты]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|ОАР 2010]]}} {{турнир|[[Конфедерациялар кубогы]]}} {{медаль|Қола|[[Конфедерациялар кубогы 2009|ОАР 2009]]}} {{медаль|Күміс|[[Конфедерациялар кубогы 2013|Бразилия 2013]]}} {{турнир|[[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионаты]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|Польша/Украина 2012]]}} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 17 мамыр 2014 |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 23 маусым 2014 }} '''Жерард Пике-и-Бернабеу''' ({{lang-es|Gerard Piqué i Bernabéu}}, 2 ақпан 1987 жыл<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/18944</ref>, [[Барселона]], [[Испания]]) — Испаниялық футболшы, қорғаушы шебінде ойнаған. Карьерасының басым көпшілігін [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] футбол клубында өткізді. Пике өзінің қорғаныс шегінде жақсы ойнауымен және қорғаушы үшін жақсы жылдамдығы арқасында танымал. == Мансабы == Жерард Пике Барселона футбол академиясының түлегі, ол осы академияға 1997 жылы түсті. Ал 2004 жылы, осы қорғаушымен «[[Манчестер Юнайтед]]» футбол клубы қызығушылығын білдіріп, оны сатып алды. Соның арқасында ол [[Англия]]ға көшті. 2006/07 жылғы маусымды "Сарагосада" өткізді. Бірақ 2008 жылы жазда ол өзі туған қаласына қайта келді және Барселона футбол клубында өз өнерін көрсете бастады. "Барселонада" ойнаған алғашқы маусымда клубпен бірге мүмкін болған жүлделердің бәрін ұтты, сондай-ақ маусымның үздік жас футболшысы атанды. 2010 жылы әлем чемпионы, 2012 жылы Еуропа чемпионы атанды. 2022 жылы қараша айында футболдық карьерасын аяқтады. == Жетістіктері == === Командалық === '''Испания құрамасы''' * Әлем чемпионы: 2010 * Еуропа чемпионы: 2012 '''«Манчестер Юнайтед»''' * Англия чемпионы: 2007/08 * Англия суперкубогы: 2007 * Англия Лига кубогы: 2005/06 * Чемпиондар Лигасы: 2007/08 '''«Барселона»''' * Испания чемпионы '''(8)''': 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19 * Испания кубогы '''(6)''' : 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21 * Испания суперкубогы '''(6)''': 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018 * Чемпиондар Лигасы '''(3)''': 2008/09, 2010/11, 2014/15 * УЕФА Суперкубогы '''(3)''': 2009, 2011, 2015 * Клубтар әлем чемпионаты '''(3)''': 2009, 2011, 2015 === Жеке === * Испанияның үздік жас футболшысы: 2008/09 * Испания чемпионатының үздік қорғаушысы: 2009/10 * ФИФА символикалық құрамы '''(4)''': 2010, 2011, 2012, 2016 * УЕФА символикалық құрамы '''(5)''': 2010, 2011, 2012, 2015, 2016 * Чемпиондар Лигасының символикалық құрамы '''(2)''': 2009/10, 2010/11 * Еуропа чемпионатының символикалық құрамы: 2012 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/2017-2018/pique Профилі] [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]][[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]][[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары]] ktb7kwstah1erm6w2ooff5sj4t4je0i Сесар Аспиликуэта 0 522380 3631448 2970796 2026-07-18T11:40:18Z 1nter pares 146705 3631448 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Сесар Аспиликуэта |толық аты = Сесар Аспиликуэта Танко |лақап аты = |сурет = César_Azpilicueta_Tanco.jpg |туылған күні = 28.08.1989 |туылған жері = [[Памплона]], [[Испания]] |азаматтығы = {{flagicon|Spain}} [[Испания]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |бойы = 1.78 см |салмағы = 78 кг |позиция = вингер ,Сол қапталдағы қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)]] |номерi = 28 |клубтары = {{футбол карьерасы |2006—2010|{{flagicon|Spain}} [[Осасуна]]|99 (0) |2006—2007|жалға беру {{flagicon|Spain}} [[Осасуна Б]]|27 (1) |2010—2012| {{flagicon|France}} [[Марсель]]|47 (1) |2012—к.у.|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы) ]]|80 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |200—2011|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания(21 дейін)]]|19 (1) |2012|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания(23 дейін)]]|5 (0) |2013—к.у.|{{flagicon|Spain}} [[Испания(футбол клубы)|Испания]]|10 (0)}} }} '''Се́сар Аспиликуэ́та Та́нко''' ([[Испан тілі|исп.]] César Azpilicueta Tanco; [[1989 жыл|1989 жылы]] [[28 тамыз|28 тамызда]] [[Испания|Испанияның]] [[Памплоне]] қаласында туылды) — [[испаниялық]] футболист, [[Челси]] футбол клубы мен [[Испания ұлттық құрамасы]]ның сол қапталдығы [[қорғаушысы]]. == Клубтағы мансабы == === Осасуна === Аспиликуэта - кантераның «Осасуна» клубының тәрбиеленушісі. Алғаш матчын [[Реал Мадрид|«Реал Мадридқа»]] қарсы [[8 сәуір|8 сәуірде]] [[2007 жыл|2007 жылы]] өткізді. Алғашында жартылай қорғаушының позициясында ойнап, клубта қорғаушылар аз болғандықтан қазіргі позициясына ауысты. 2007/08 маусымда негізгі команданың тиянақты ойыншысы болса, 2009/10 маусымда «Осасуна» клубының алға бастар ойыншысы атанды. Жас қорғаушының ойыны Испания құрамасының негізгі бапкері [[Висенте Дель Боске|Висенте Дель Боскені]] қызықтырып, [[2010 жылғы әлем чемпионаты|2010 жылғы әлем чемпионатына]] алынды. === Марсель === [[2010 жыл|2010 жылы]] [[21 шілде|21 шілдеде]] «Марсельдің» ресми сайты Аспиликуэтаның көшкенің жариялап, 7 млн.евроға сатылып алынғаны белгілі болды.«Марсель» үшін барлығы 68 ойын өткізіп, 2 гол соқты. === Челси === [[2012 жыл|2012 жылы]] [[24 тамыз|24 тамызда]] 22 жасар Сесар [[Челси (футбол клубы)|Челсимен]] келісімге келіп, медециналық тексерілуден өтті. Кейбір статистикалар бойынша трансфердің құны 7 ден 9 милн.фунтқа дейін құрады. Алғаш матчын [[25 қыркүйек|25 қыркүйект]]<nowiki/>е Кубок Лигасында «Вулверхэмптон Уондерерс» клубына қарсы өткізіді. == Ұлттық командадағы карьерасы == [[2010 жыл|2010 жылы]] [[11 мамыр|11 мамырда]] бас бапкер дель Боске Сесарды әлем чемпионтының кеңейтлген құрамына қосқанымен,бірақ мундиальға барған жоқ. Сол кезде Сезар Давид Де Хеадан кейінгі ең жас ойыншылардың бірі болып саналд. [[2013 жыл|2013 жылы]] [[1 ақпан|1 ақпанда]] Уругвайға қарсы жолдастық ойынның 90 минутын алаңда өткізіп, 3:1 есебімен жеңді. == Сілтемелер == *[http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=46344 soccerbase.com сайтында ] *[http://www.chelseafc.com/teams/first-team/cesar-azpilicueta.html Челсидің ресми сайтында] *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270948/index.html ФИФА ресми сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120822171023/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=270948/index.html |date=2012-08-22 }} mqut794sxgoxflsz5troek2ygi8qth2 Фрэнк Лэмпард 0 522485 3631449 3440858 2026-07-18T11:40:34Z 1nter pares 146705 3631449 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |Есімі = Фрэнк Лэмпард |туған күні = 20.06.1978 |туған жері = {{туғанжері|Лондон|Лондонда}}, [[Англия]] |азаматтығы = [[Англия]] |қызметі = |бойы = 184 |салмағы = 84 |позициясы = [[жартылай қорғаушы]] |сурет = Frank Lampard v PSG 2014.jpg | клубтары = {{футбол карьерасы |1995—2001|{{ту|Англия}} [[Вест Хэм Юнайтед]]|148 (24) |1995—1996|{{аренда}}{{ту|Англия}} [[Суонси Сити]]|9 (1) |2001—2014|{{ту|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| 648 (211) |2014—2015|{{ту|Англия}} [[Манчестер Сити]]|32 (6) |2015—2016|{{ту|АҚШ}} [[Нью-Йорк Сити (футбол клубы)|Нью-Йорк Сити]]|31 (15) |'''1995—2016'''|'''Бүкіл карьерасында''' |'''649 (193)'''}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2018—2019|{{ту|Англия}} [[Дерби Каунти]]| |2019—2021|{{ту|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| |2022—2023|{{ту|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]| |2023|{{ту|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1998|{{ту|Англия}} Англия-18|5 (0) |1999|{{ту|Англия}} Англия-21|19 (9) |1999—2014|{{футбол|Англия}}|106 (29)}} }} '''Фрэнк Джеймс Лэмпард''' ([[Ағылшын тілі|ағылш]]. ''Frank James Lampard, Jr;'' 20 маусым 1978 жыл, [[Лондон|Лондон,]] [[Англия]]) - ағылшын футболшысы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. == Клубтағы мансабы == === Вест Хэм Юнайтед === Фрэнк 1994 жылы «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм Юнайтедтің»]] жастар командасында ойнады, 1 жылдан кейін профессиональдік контракка қол қойды. 1995 жылы қазан айында Екінші дивизиондағы "Суонси Сити" клубына жалға беріліп, мансабының алғашқы ойынында 2 :0 есебімен «[[Брэнфорд Сити]]ді» жеңді. «[[Суонси Сити|Суонси Ситиде»]] 9 матч өткізіп,1 гол соқты. 1996 жылы қаңтарда қайтадан [[Вест Хэм Юнайтед|«Вест Хэм Юнайтедке»]] оралды. Алғашқы матчын «Ковентри Ситиге» қарсы өткізіп, қалған матчтарда қосалқы құрамда отырды. Келесі жылы, «[[Астон Вилла]]ға» қарсы ойында аяғын сындырып, мезгілінен бұрын маусымды аяқтады. 1998/99 жылы алғаш голын «Барнслиге» соғып, командасына Премьер-Лигада 5 орынды алуға көмектесті. Өзінің серігі мен досы [[Рио Фердинанд]] командадан кеткеннен кейін, ол да басқа клубқа көшуді жөн көрді. [[Лондон]]да қалып, "Челсиге" 11 млн.фунтқа ауысты. === Челси === 2004/05 маусымда жақсы ойын көрсетіп, Премьер-Лигада жартылай қорғаушылар арасында 13 голмен үздік бомбардир атанды. Осы маусымда Фрэнк «[[Челси (футбол клубы)|Челсидің»]] лидерлерінің бірі болып, қатарынан 164 матч өткізіп, тарихта ізін қалдырды. 2005/06 маусымда «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] Англия чемпионы атанып,тағы да 20 голмен үздік бомбардир атанды.2006/2007 маусымында көктер арасындағы алғаш барлық матчты өткізгеен футболшы атанды. Сондай-ақ Фрэнк 2005 жылы УЕФА мен ФИФА бойынша ең үздік 3 футболшының бірі боп, тек [[Роналдиньо|Роналдиньодан]] жеңіліп қалды. 2008 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2007/08|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] финалында соққан голы интрига болды, себебі сол голды Фрэнк қайтыс болған анасы үшін соққан еді. Осы турнирдің Фрэнк үздік ойыншысы атанды, бірақ кубокті командасы жеңе алмады. 2013 жылы 11 маусымда Лэмпард 2 голды «[[Астон Вилла]]» клубының қақпасына соғып, Бобби Тэмблингтің рекордын жаңартты, «[[Челси (футбол клубы)|Челсидің»]] үздік бомбардирі атанды. Соңғы «[[Челси (футбол клубы)|Челси»]] үшін голын Фрэнк 2014 жылы 5 сәуірде премьер-лиганың 33 турында «[[Сток Сити|Сток Ситиге»]] соқты. === Нью-Йорк Сити === 2014 жылы 24 шілдеде Лэмпард MLS «Нью-Йорк Сити» клубымен 2 жылдық келісім шартқа қол қойып, ресми ойыншысы атанды. === Манчестер Сити === 3 тамызда «[[Манчестер Сити]]» өзінің серігі «Нью-Йорк Ситиден» Лэмпардты жалға алды, себебі [[Америка]]да чемпионат тек 2015 жылы қаңтар айында басталатын. 2014 жылы 21 қыркүйекте 79 минутта өзінің бұрынғы клубы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиға»]] қарсы матчта алаңға шықты. Осы матчта 85 минутта «[[Челси (футбол клубы)|Челси»]] қақпасына гол салып,есепті теңестірді. == Ұлттық құрамадағы мансабы == Алғашында Фрэнк 21 жасқа дейінгі [[Англия]] құрамында ойынп,ол жақта 9 гол соқты. Ал негізгі құрамада тұңғыш рет 1999 жылы 10 қазанда [[Еуропа|Еуро-2000]] чемпионатының іріктеуінде [[Бельгия]]мен ойнады, 2:1 есебімен жеңіп, матчтың үздік ойыншысы атанды. 2004 жылғы Еуропа Чемпионатында Лэмпард 3 гол соқты. Бірақ 2006 жылғы әлем чемпионаты ол үшін сәтсіз өтті, себебі [[Англия]] топтан шыға алмады, Фрэнк бір де бір гол соқпады. 2012 жылы Еуропа чемпионатына бара алмады, оған жамбасындағы жарақаты кедергі болды, оның орынына «[[Ливерпуль]]дің» ойыншысы [[Джордан Хендерсон]] барды. 2013 жылы 6 ақпанда [[Бразилия]]ға гол соғып,1990 бері алғаш Бразилия қақпасына гол соққан ағылшын атанды. == Бапкерлік мансабы == 2018 жылы 31 мамырда "Дерби Каунтидің" басс жаттықтырушысы боп тағайындалды. 2018/19 жылғы маусымда клуб чемпионшипте 6-шы орында қалды. 2019 жылы 4 шілдеде "Челсидің" бас бапкері қызметіне тағайындалды. == Жетістіктері == === Командалық === '''[[Вест Хэм Юнайтед|«Вест Хэм Юнайтед»]]''' * Интертото: 1999 [[Челси (футбол клубы)|'''«Челси»''']] * Англия чемпионы (3): 2004/05, 2005/06, 2009/10 * Англия кубогы (4): 2007, 2009, 2010, 2012 * Англия Лига кубогы (2): 2005, 2007 * Англия суперкубогы (2): 2005, 2009 * УЕФА чемпиондар лигасы: 2011/2012 * УЕФА Еуропа Лигасы: 2012/2013 === Жеке === * Англия чемпионатының үздік ойыншысы: 2004/05 * "Челси" тарихындағы үздік мерген: 211 гол == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелері== * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=185385/index.html футболшының профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141029092518/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=185385/index.html |date=2014-10-29 }} 'Fifa.com'' сайтында {{ref-en}} * [http://www.thefa.com/england/All-Teams/Players/L/Frank-Lampard%20jnr футболшының профилі] ''Thefa.com'' сайтында {{ref-en}} * [http://www.worldfootball.net/player_summary/frank-lampard/ футболшының профилі] Worldfootball.net'' сайтында{{ref-en}} * [http://www.football-lineups.com/footballer/107/ футболшының профилі] ''Football-lineups.com''сайтында {{ref-en}} [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Англия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Дерби Каунти ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Челси ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары]] qqhyl1bcz2yc94b7cwv6ostiszyecv6 Хавьер Маскерано 0 522641 3631451 3406617 2026-07-18T11:41:10Z 1nter pares 146705 3631451 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Хавьер Маскерано |туған күні = 8.06.1984 |туған жері =Сан-Лоренсо, [[Аргентина]] |азаматтығы = [[Аргентина]] |қазіргі клуб = |номері =14 |бойы = 170 см<ref>https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=38150</ref> |салмағы = 72 кг |позициясы = қорғаушы |сурет =Argentine_-_Portugal_-_Javier_Mascherano.jpg | клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2005|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|46 (0) |2005—2006|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Коринтианс]]|26 (0) |2006—2007|{{flagicon|Англия|20px}} [[Вест Хэм Юнайтед]]|5 (0) |2007—2010|{{flagicon|Англия|20px}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|94 (1) |2010—2018|{{flagicon|Испания|20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|203 (1) |2018—2019|{{flagicon|Қытай}} [[Хэбэй Чайна Форчун]]|53 (0) |2019—2020|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Эстудиантес]]|10 (0)}} | ұлттық құрамы ={{футбол карьерасы |2003—2018|{{Футбол|Аргентина}} |147 (3)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2022—2024|{{ту|Аргентина}} Аргентина U20| |2023—2024|{{ту|Аргентина}} Аргентина U23| |2024-|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]|}} }} '''Хавьер Маскерано''' ({{lang-es|Javier Alejandro Mascherano}}; [[8 маусым]] [[1984 жыл]], Сан-лоренсо[[Аргентина|, Аргентина]]) — [[Интер Майами]] клубының жаттықтырушысы және Аргентина құрамасының бұрынғы ойыншысы. 2006, 2010, 2014, 2018 жылдары [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]], 2007, 2011, 2015, 2016 жылдары [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогына]], 2004, 2008 жылдары [[Жазғы Олимпиада ойындары|Жазғы Олимпиада ойындарына]] қатысқан. 2004, 2008 жылдары Олимпиада чемпионы атанды. == Мансабы == === Барселона === Бірінші маусым Маскерано үшін жеңіл болған жоқ, себебі Хавьер бірден Барселонаның негізгі құрамына кіре алмады. Барселона сабында [[Хави]], [[Андрес Иньеста|Иниеста]] секілді тамаша ойыншылар өнер көрсетіп жатқан да, негізгі құрамға кіру оңай емес еді. Бірақ маусымның жартысында команданың капитаны [[Карлес Пуйоль]] жарақат алу себебінен Маскерано Пуйольдың орнына шығуы тиіс болады. Пуйоль орталық қорғаушы болған соң Маскеранода орталық қорғаушы рөлін атқару тиіс болды. Қуанышқа орай Маскерано өте жақсы қорғаушы болып шықты. === Бапкерлік карьерасы === Хавьер Маскерано бапкерлік карьерасын 2022 жылы Аргентина U20 және 2023 жылы Аргентина U23 құрамаларын жаттықтырумен бастады. ==== Интер Майами ==== 2024 жылы 22 қараша күні Хавьер Маскерано [[Интер Майами]] клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды<ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-my/news/other/javier-mascherano-to-be-inter-miamis-next-manager-with-ex-premier-league-star-to-reunite-with-lionel-messi/ar-AA1uzl33 |access-date=2024-12-02 |website=www.msn.com}}</ref>. == Жетістіктері== * Аргентинаның Чемпионы: (2004, Клаусура) * Бразилияның Чемпионы: (2005) * Испанияның Чемпионы: 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18 * Испанияның Суперкубок иегері: 2011, 2013, 2016 * Испанияның Кубок иегері: 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2010/11, 2014/15 * УЕФА-ның Суперкубок иегері:2011<ref>[http://www.sports.ru/xavier-mascherano/]</ref>, 2015 *Олимпиада чемпионы: 2004, 2008 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары]] [[Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойыншылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 4blpnnaxa5pppuoredwki4h9flth1zw Тони Кроос 0 522691 3631373 3370560 2026-07-18T07:17:26Z 1nter pares 146705 3631373 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Тони Кроос |туған күні = 4.01.1990 |туған жері = Грайфсвальд, [[Германия]] |азаматтығы = [[Германия]] |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |бойы = 182 |салмағы = 78 |позициясы = [[жартылай қорғаушы]] |сурет = Toni Kroos - CdR - RM v ATL.jpg |клубтары = {{футбол карьерасы |2007—2014|{{flagicon|Germany}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|130 (13) |2007—2008|{{аренда}}{{flagicon|Germany}} [[Бавария II (футбол клубы)|Бавария II]]|13 (8) |2009—2010|{{аренда}}{{flagicon|Germany}} [[Байер 04]]|43 (10) |2014—2024|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]|306 (22)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2010—2024|{{flagicon|Germany}} [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]]|114 (17)}} }} '''Тони Кроос'''([[Неміс тілі|нем.]] ''Toni Kroos'', [[1990 жыл]]ы [[4 қаңтар]] [[1990 жыл]], [[Грайфсвальд]] қаласы, [[Германия]]) — неміс футболшысы, жартылай қорғаушы. 2014 жылғы әлем чемпионы. == Мансабы == === Клубтық === [[2007 жыл]]ы [[26 қыркүйек]]те алғаш рет [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] сапындағы алғашқы ойынын Бундеслигада «Энерги» клубына қарсы өткізді, 72 минутта [[Зе Роберто]]ның орнына шықты. 3 минуттан кейін, [[Мирослав Клозе]]ға голдық пас шығарды, ал 89 минутта Тони екінші голдық пасын тағы да [[Мирослав Клозе|Клозеге]] берді. Осы уақытта Тони 17 жаста болып, [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] тарихындағы ең жас ойыншысы атанды. [[10 қараша]]да 13 турда жас Тони «[[Бавария]]» үшін алғаш минуттан алаңға «Штутгарт» клубына қарсы шықты. Осы маусымда Бавариямен чемпионатты және Германия Кубогін жеңді. Чемпионатта Кроос 12 матч ойнап, 2 голдық пас берді. Кросс алғаш «[[Байер 04]]» үшін [[28 ақпан]]да «Ганновер» клубына қарсы матч өткізді. Ал алғаш рет Кросс негізгі құраммен 12 мәуірде «Вердер» клубына қарсы ойнады. Кроос осы матчта 11 минутта голдық пас жасады. Келесі турда Тони алғаш голын «Вольфсбург» клубына қарсы соқты, алайда командасы 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Маусым біткеннен кейін «Байер» жалға алуды тағы да бір маусымға созды. Осы маусым Тони үшін өте сәтті өтті. Ол команданың лидерлерінің бірі болды. Алғаш матчын алғаш турдан бастап, «Майнц» клубымен ойнады. [[29 тамыз]]да Кроос алғашқы маусымдық голдық пасын беріп, «Бохум» клубын жеңді. 3 қазанда алғаш голын «Нюрнберг» клубының қақпасына тығып, командасымен 4:0 есебімен қарсыластарды жеңді. Осы маусымда «Байер» чемпионаттың төртінші орынына шығып, Кроос 33 матчта шығып, 9 гол мен 10 голдық доп берді. Тони сәтті маусымнан кейін қайта мюнхендіктер қатарына қосылды. Алғаш оралғаннан кейінгі матчын Бундеслигада «Вольфсбург» клубына қарсы өткізіп, 9 минутта Тони [[Томас Мюллер]]ге голдық доп берді. [[16 қазан]]да Тони чемпионаттағы екінші голдық пасын [[Гомес]]ке беріп, «Ганновер» командасын жеңді. [[29 қазан]]да Тони Фрайбург клубының қақпасына чемпионаттағы жалғыз голын соқты. Чемпионатта [[Бавария (футбол клубы)|«Бавария»]] үшінші орын алып, «Боруссия» мен Тонидің бұрынғы клубы «Байерге» қалып қалды. Тони чемпионатта 27 рет шығып, 1 гол мен 4 голдық пас берді. Чемпиондар Лигасында [[Бавария (футбол клубы)|«Бавария»]] ойының 1/4 финалында аяқтады, Кроос барлығы 7 ойын өткізді. Сәтсіз маусымнан кейін «[[Бавария]]ға» жаңа бапкер келді, ол «Байердің» бұрынғы бапкері [[Юпп Хайнкес]] еді. Бірақ бұл маусымдада [[Бавария (футбол клубы)|«Бавария»]] чемпион бола алмады, Тони чемпионатта 31 матч өткізіп, 4 гол мен 9 голдық доп жасады. Ал Чемпиондар Лигасында финалға дейін жетіп, лондондық [[Челси (футбол клубы)|«Челсиға»]] пенальтида жеңіліп қалды. Барлығы 14 матч ойнап, 2 гол мен 4 голдық доппен ерекшеленді. Осы маусымда [[Бавария (футбол клубы)|«Бавария»]] үш титулды да ала алды: ''Бундеслига, Германия Кубогі, Чемпиондар Лигасы.'' Чемпионатта 24 матч өткізіп, 6 гол мен 8 голдық доп жасады.Ал Чемпиондар лигасында 9 матч өткізіп, 3 гол соқты. [[2014 жыл]]ы [[17 шілде]]де «[[Реал Мадрид]]тің» ресми сайтында футболшының көшкені жарияланды. Ресми емес мағлұматтар бойынша трансфер құны 25-30 млн.еуроға дейін болды. Кросс 6 жылдық контракка қол қойып, жылына 12 милл. еуро алатын болды. Жаңа клубта [[Кака]]ның бұрынғы нөмері - 8 нөмерді алды. [[Сурет:Germany and Argentina face off in the final of the World Cup 2014 -2014-07-13 (15).jpg|нобай|Әлем чемпионатының финалы]] == Жетістіктері == === Бавария === * Германия чемпионы: 2007/08, 2012/13, 2013/14 * Германия Кубогінің иегері: 2007/2008, 2012/13, 2006/2007 * Лига Кубогінің иегері : 2006/07 * Германия Суперкубогінің иегері: 2010, 2012 * Чемпиондар Лигасының жеңімпазы: 2012/2013 * УЕФА Суперкубогінің иегері: 2013 * Клубтық әлем чемпионатының иегері: 2013 === Реал Мадрид === *Испания чемпионы: 2016/17, 2019/20, 2021/22, 2023/24 *Испания суперкубогы (2): 2017, 2019/20, 2021/22, 2023/24 *Чемпиондар лигасы (3): 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2027/22, 2023/24 *УЕФА суперкубогы (3): 2014, 2016, 2017, 2022 *Клубтар әлем чмепионаты (4): 2014, 2016, 2017, 2018, 2022 *Испания кубогы: 2022 === Германия ұлттық құрамасы === * Әлем чемпионатының (17 жасқа дейін) қола медаль иегері: 2007 * Әлем чемпионатының қола медаль иегері: 2010 * Әлем чемпионы: 2014 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bavaria-munchen.ru/index.php?section=detail&method=player&id=16314 Бавария Мюнхеннің ресми сайтында профилі] * [http://www.toni-kroos.de/ Футболисттің ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717074437/http://www.toni-kroos.de/ |date=2014-07-17 }} [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] pphskvzygfciht8m0ihbd09gd5e0ab2 Луис Суарес 0 522756 3631361 3621587 2026-07-18T07:11:56Z 1nter pares 146705 3631361 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Луис Суарес |толық аты = Луис Альберто Суарес Диас |лақап аты = ''El Pistolero (Атқыш)'' |сурет = Luis Suárez Atlético Madrid.jpg |сурет ені = 240px |туған күні = 24.01.1987 |туған жері = Сальто, Уругвай |азаматтығы = {{байрақ|Уругвай}} |бойы = 182 [[сантиметр|см]]<ref name="ls">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/2017-2018/luis-suarez|title=Luis Suárez|publisher=FC Barcelona|lang=en|accessdate=2017-26-11}}</ref> |салмағы = 86 [[килограмм|кг]]<ref name="ls"/> |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Уругвай}} [[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]] |номері = 9 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1991—1994|{{ту|Уругвай}} Депортиво Артигас| |1994—2000|{{ту|Уругвай}} Уррета| |1998—2005|{{ту|Уругвай}} [[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2005—2006|{{ту|Уругвай}} [[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]|27 (10) |2006—2007|{{ту|Нидерланд}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|29 (10) |2007—2011|{{ту|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|110 (81) |2011—2014|{{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|110 (69) |2014—2020|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|191 (147) |2020—2022|{{ту|Испания}} [[Атлетико Мадрид]]|67 (32) |2022—|{{ту|Уругвай}} [[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2006—2007|{{ту|Уругвай}} Уругвай U20|4 (2) |2012|{{ту|Уругвай}} Уругвай U23|4 (3) |2007—|{{футбол|Уругвай}}|132 (68) }} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан Америка кубогы 2011|Аргентина 2011]]}} }} '''Луис Альберто Суарес Диас''' ({{lang-es|Luis Alberto Suárez Díaz}}; [[1987 жыл]]ы [[24 қаңтар]]да туған, [[Сальто]], [[Уругвай]]) — уругвайлық футболшы, "[[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]" клубы мен [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай құрамасының]] шабуылшысы. 19 жасында Суарес Голандияда [[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Эредивизиде]] ойнайтын «[[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]<nowiki/>» клубына ауысты. 2007 жылы «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» командасында өнер көрсетті. 2008/09 маусымдарында өз командасында жыл ойыншысы деп танылды. Келесі жылғы маусымда Суарес аталмыш команданың капитаны болды, сол командада 33 матч өткізіп 35 гол соғып, ол Нидерландияда жыл ойыншысы екенін Эредивизи мойындады. 2010/11 маусымда Суарес өз командасына 100 деген гол сыйлап, [[Йохан Кройф]], [[Марко ван Бастен]] және [[Деннис Бергкамп]] үздіктер қатарына қосылды. 2011 жылдың қаңтарында Суарес "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]" құрама-командасына ауысты. Оны 26,5 млн € (22,8 млн £)-ға сатып алды.Сол маусымда артта қалған "Ливерпуль" командасына Суарес 12 орыннан 6 орынға көтерілуге көмектесті. 2012 жылы ақпанда Суарес Лига Кубок финалында "Қызылдар" құрамында өнер көрсетіп, өзінің алғашқы олжасын қанжығасына байлады. == Мансабы == === Клубтық === 2003 жылы Суаресті мемлекеттегі 2 атақты клубтың бірі - «[[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]<nowiki/>» клубының қатарына алды. Осы клубтың Суарес негізгі құрамда ойнады. 2005/2006 жылғы маусымда Суарес 29 ойын өткізіп, 12 гол соқты, осы голдар оған чемпион атағын алуға көмектесті. 2006 жылы Суарес 800 мың еуроға Голландия елінің "[[Гронинген]]" құрама-командасына ауысты. Ол осы командада 29 ойын өткізіп, 10 гол соқты. 2007 жылы Суарес 7,5 млн еуро сатылып, "[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]" командасына ауысты. Ол бұл командада 2011 жылға дейін өнер көрсетті. 2007 жылдан бастап, Суарес Уругвай мемлекетінің құрамасына қабылданды. "Аякста" 1 маусымда 33 кездесу өткізіп, 17 гол соқты. 2008/09 маусымда 31 кездесу өткізіп, 22 гол салды (үздік бомбардир атанды). 2011 жылы 28 қаңтарда «Аякс», «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» келісімге отырып, Суаресті сатып алғаны жарияланды, Суарес 26,5 миллион еуроға ауысты. Суареске "Ливерпульда" 7-ші нөмірді берді. "Ливерпуль" командасында Суарес бірінші голын «[[Сток Сити]]<nowiki/>» командасына соқты. 2011 жылы 6 наурызда Суарес "Ливерпульға" «[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедті]]<nowiki/>» жеңуге көп көмегін тигізді (3:1). 20 наурызда «Сандерлендом» командасымен болған кездесуде, Суарес соңғы минуттарда эффектті гол соғып "Қызылдарға" жеңіс сыйлады. Наурыз айының соңына қарай Суарес "Ливерпульдағы" мықты ойыншы атанды. 2013 жылы 21 сәуірде «Ливерпуль» және «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» арасындағы кездесу де, кездесу аяқталуына 7 минут қалған Суарес гол соғып, есепті теңестіріп (2:2), тең ойын жасады. 2014 жылы Суарес "Ливерпульдағы" жалақысы ең көп футболшы болды, оның жалақысы 200 мың фунтты құрады. Оның құқығы бойынша ол басқа елдерге сатылса 100 млн фунтты құрады, ал англия елінде ол 130 млн фунтты құрады. 2014 жылы 1 қаңтарда 15-кездесудегі 20 голын соғып, [[Англия Премьер-лигасы|Англия-Премьер лигасында]] чемпионат рекордын орнатты. [[Сурет:Luis Suarez in training 2013.jpg|нобай|269x269нүкте|Суарес жаттығуда]] 2014 жылы 14 шілдеде Суарестің "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаға]]" көшкені белгілі болды. "Барселонамен" келісім шарты 5 жылды құрайды. Бұл ойыншының бағасы 70 млн еуро болды. Луис Суарес [[Лионель Месси|Месси]], [[Неймар]] үштігімен көптеген гол соғып жүлделер ұтты. Барселонаның басты Мессиден кейінгі лидері болды. Барселона тарихында бомбардилер арасыңда үшінші орынға жайғасты. Барселона да жүріп жеке жүлделер көптеп ұтты. 2020 жылы Барселона Луис Суареспен келісім шартты бұзды. Содан кейін еркін агент атанған Суарес «Атлетико Мадрид» сапына қосылды. 2020 жылы қыркүйекте "[[Атлетико Мадрид|Атлетико Мадридке]]" ауысты. Луис Суарес Атлетико Мадрид сапында 30 аса гол соқты. Луис Суарес [[Футболдан Испания чемпионаты 2020/21|2020/21 жылғы Испания біріншілігінде]] Атлетико Мадридтің чемпион болуына үлкен себепкер болды. 2022 жылы клубпен болған 2 жылдық келісім шарт аяқталып, Луис Суарес еркін агент болып «Атлетико Мадрид» сапынан кетті. 2022 жылы карьерасын бастаған «[[Насьональ (футбол клубы, Монтевидео)|Насьональ]]<nowiki/>» клубына оралды. Клубпен 6 айлық келісімшарт жасасты, тағы 2023 жылға дейін ұзартуға мүмкіндігі бар. == Жеке өмірі == Суарес отбасындағы 4 дүниеге келген бала. Олар 7 ағайынды болған. 2009 жылы Суарес бала кездегі ғашығы Софье Бальбиге үйленді. 2010 жылы 5 тамызда өмірге Дельфина деген қызы келді. 2013 жылы 26 тамызда Софья дүниеге Бенхамин атты ұлды алып келді. Суарес баласының туылғаның «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерлендті]]<nowiki/>» жеңіп, соғылған голдан кейін атап өтті. == Жетістіктері == [[Сурет:Luis Suarez - CA2011 mvp award (cropped).jpg|130px|оңға]] === Командалық === ; Насьональ * [[Футболдан Уругвай чемпионаты|Уругвай чемпионы]]: 2005/06 ; Аякс * [[Футболдан Нидерланд чемпионаты|Нидерланд чемпионы]]: 2010/11 (постфактум) * Нидерланд кубогы: 2009/10 ; Ливерпуль * Лига кубогы: 2011/12 ; Барселона * [[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] (4): 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19 * [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]] (4): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * [[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]] (2): 2016, 2018 * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасы]]: 2014/15 * [[УЕФА Суперкубогы|УЕФА суперкубогы]]: 2015 * [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар әлем чемпионаты]]: 2015 ; Атлетико Мадрид * Испания чемпионы: 2020/21 ; Уругвай құрамасы * [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]: 2011 === Жеке === * [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвай құрамасының]] үздік мергені: 68 гол * Америка кубогының үздік футболшысы: 2011 * Уругвай құрамасының үздік футболшысы (4): 2010, 2011, 2012, 2016 * Нидерланд чемпионатының үздік мергені: 2009/10 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.luissuarez.co.uk/ Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191015184230/http://luissuarez.co.uk/ |date=2019-10-15 }} * [http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/luis-suarez «Ливерпуль» бетіндегі парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140228105433/http://www.liverpoolfc.com/team/first-team/player/luis-suarez |date=2014-02-28 }} * [http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/luis-suarez АПЛ-дегі жеке профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706201522/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/luis-suarez |date=2014-07-06 }} * [http://www.lfchistory.net/Players/Player/Profile/1224 LFCHistory.net] {{ref-en}} [[Санат:Уругвай футболшылары]] [[Санат:Гронинген ФК ойыншылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]] [[Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары]] kw9e99ws3byhz3y32s7oqzyfxev7jmm Натан Аке 0 522947 3631287 3437203 2026-07-17T19:18:58Z Zafer 26180 Photo changed 3631287 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Натан Аке |толық аты = Натан Аке |лақап аты = |сурет = Nathan Aké Fenerbahçe 20260717 (11) (cropped).jpg |туған күні = 18.02.1995 |туған жері = [[Гаага]], [[Нидерланд]] |азаматтығы = {{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |бойы = 1.83 см |салмағы = 73 кг |позиция = Қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|England}} [[Манчестер Сити]] |номерi = 6 |клубтары = {{футбол карьерасы |2012—2017|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|7 (0) |2015|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Рединг (футбол клубы)|Рединг]]|5 (0) |2015—2016|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]|24 (1) |2016—2017|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]]|10 (3) |2017—2020|{{flagicon|England}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]]|105 (8) |2020—|{{flagicon|England}} [[Манчестер Сити]]|89 (6) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2009—2010|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U15|5 (0) |2010—2011|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U16|6 (3) |2011—2012|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U17|27 (3) |2012—2013|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U19|8 (3) |2013—2016|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U21|22 (2) |2017—|{{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]|53 (5)}} }} '''Натан Аке''' (порт. Nathan Aké; т.ж.18 ақпан 1995 жыл, Гаага, Нидерланд) — қоғаушы шебіндегі недерландылық ойыншы. Қазіргі таңда ағылшындық [[Манчестер Сити]] сапында және [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. == Клубтық мансабы == === "Челси" === 2012 жылдың 26 желтоқсан күнінде Натан өзінің "Челси" сапындағы ең алғаш ойынын өткізеді. Ол ойында Натан Аке ойындағы жалғыз голдың авторы Хуан Матаның орнына сонғы уақытта шығады. Натанның "Челси" сапындағы ең алғашқы ойыны "Норвич Ситидың" Карроу Роуд алаңында өтеді. == Ұлттық құрама мансабы == Натан Аке Недерландының барлық жас категориясында ойнаған. 2011 жылы ол Недерландының 17 жасқа дейінгі ұлттық құрамасымен Еуропа чемпионатының жеңімпазы болады. Финалда олар неміс құрамасымен кездесіп (5-2) есебімен жеңіске жетеді. 2012 жылы недерландының жігіттері тағыда финалға шығып германияның жігіттерімен ойын өткізеді. Ол ойында да Голандияның жігіттері жеңіске жетеді. == Жетістіктер == === "Клубтық" === {{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] * 21 жасқа дейінгі Премьер-Лиганың чемпиондары: 2013/14 * Еуропаның УЕФА лигасының чемпиондары: 2013 {{flagicon|Netherlands|}} [[Недерланды]] * 17 жасқа дейінгі Еуропаның чемпиондары: 2011, 2012 {{Сыртқы сілтемелер}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} 5wyyx3rfp4lgl5207o1kvo953r8zo09 3631322 3631287 2026-07-18T06:50:25Z 1nter pares 146705 /* */ 3631322 wikitext text/x-wiki {{Дереккөздер жетіспейді}} {{Футболшы |есімі = Натан Аке |толық аты = Натан Аке |лақап аты = |сурет = Nathan Aké Fenerbahçe 20260717 (11) (cropped).jpg |туған күні = 18.02.1995 |туған жері = [[Гаага]], [[Нидерланд]] |азаматтығы = {{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |бойы = 1.83 см |салмағы = 73 кг |позиция = Қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|England}} [[Манчестер Сити]] |номерi = 6 |клубтары = {{футбол карьерасы |2012—2017|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|7 (0) |2015|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Рединг (футбол клубы)|Рединг]]|5 (0) |2015—2016|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]|24 (1) |2016—2017|{{аренда}}{{flagicon|England}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]]|10 (3) |2017—2020|{{flagicon|England}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]]|105 (8) |2020—|{{flagicon|England}} [[Манчестер Сити]]|89 (6) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2009—2010|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U15|5 (0) |2010—2011|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U16|6 (3) |2011—2012|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U17|27 (3) |2012—2013|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U19|8 (3) |2013—2016|{{flagicon|Netherlands}} Нидерланд U21|22 (2) |2017—|{{flagicon|Netherlands}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]|53 (5)}} }} '''Натан Аке''' (порт. Nathan Aké; т.ж.18 ақпан 1995 жыл, Гаага, Нидерланд) — қоғаушы шебіндегі недерландылық ойыншы. Қазіргі таңда ағылшындық [[Манчестер Сити]] сапында және [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. == Клубтық мансабы == === "Челси" === 2012 жылдың 26 желтоқсан күнінде Натан өзінің "Челси" сапындағы ең алғаш ойынын өткізеді. Ол ойында Натан Аке ойындағы жалғыз голдың авторы Хуан Матаның орнына сонғы уақытта шығады. Натанның "Челси" сапындағы ең алғашқы ойыны "Норвич Ситидың" Карроу Роуд алаңында өтеді. == Ұлттық құрама мансабы == Натан Аке Недерландының барлық жас категориясында ойнаған. 2011 жылы ол Недерландының 17 жасқа дейінгі ұлттық құрамасымен Еуропа чемпионатының жеңімпазы болады. Финалда олар неміс құрамасымен кездесіп (5-2) есебімен жеңіске жетеді. 2012 жылы недерландының жігіттері тағыда финалға шығып германияның жігіттерімен ойын өткізеді. Ол ойында да Голандияның жігіттері жеңіске жетеді. == Жетістіктер == === "Клубтық" === {{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] * 21 жасқа дейінгі Премьер-Лиганың чемпиондары: 2013/14 * Еуропаның УЕФА лигасының чемпиондары: 2013 {{flagicon|Netherlands|}} [[Недерланды]] * 17 жасқа дейінгі Еуропаның чемпиондары: 2011, 2012 {{Сыртқы сілтемелер}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} s5x63n4y6m81su9ens9j5dfn6wu9j2p Ли Чхон Ён 0 529951 3631300 3401295 2026-07-18T05:35:19Z Explicit 55428 +[[File:260705 FC 서울 vs 인천 (이청용).jpg]] 3631300 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Ли Чхон Ён |толық аты = 청용 |лақап аты = ''Қызыл айдаһар'' |сурет = 260705 FC 서울 vs 인천 (이청용).jpg |сурет ені = |атауы = |туылған күні = 2.07.1988 |туылған жері = [[Сеул]] |азаматтығы = {{KOR}} |бойы = 180 |салмағы = 75 |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{Flagicon|England}} [[Болтон Уондерерс]] |номері = 27 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2001—2003|{{Flagicon|South Korea}} Добон Мидл| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2004—2009|{{Flagicon|South Korea}} [[Сеул (футбол клубы)|Сеул]]|54 (11) |2009—о.у.|{{Flagicon|England}} [[Болтон Уондерерс]]|170 (17) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2008—о.у.|{{Flagicon|South Korea}} [[Корея Республикасының Ұлттық футбол құрама командасы|Оңтүстік Корея]]|64 (6) }} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан Азия кубогі|Азия кубогі]]}} {{медаль|Қола|[[Футболдан Азия кубогі 2011|Катар 2011]]}} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 5 желтоқсан 2014 |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 5 желтоқсан 2014 }} '''Ли Чхон Ён''' ('''Ли Чхонъён'''; {{lang-ko|이청용|李靑龍}}; [[2 шілде]] [[1988]], [[Сеул]]) - оңтүстік кореялық футболшы, «Болтон» клубының және Оңтүстік Кореяның құрама команда ойыншысы. 2011 жылдың кола жүлдегері (Азия Кубогы). Ли және оның «Сеул» клубындағы серіктес досы, Ки Сон Ён, ең үздік азиялық футболшылар болып саналады. 2009 жылы, британиялық Таймстың пікірі бойынша, 50 ең танымал футболшылыр қатарына кірді. == Карьерасы == Ли футболмен 11 жасынан ғана айналыса бастағанына қарамастан, Сеул клубындағы өзімен жасар ойыншылардан озып түсті. 2003 жылы Чо Квон Рэ атты адам жас футбол клубын ашпақ болып, қазіргі кезде «Сеул» деген атпен танымал клубтың тренері болып отыр. Чо Квон Рэ Лидің ойнаған матчтарының бірін тамашалап, оның икемі бар екендігін бірден анғарады да, келісім шартқа отыру жөнінде ойлана бастайды. Сөйтіп, Ли мектебін тастап, «Сеул» клубың мүшесі атанды. Біраз уақыт өтіп, Ли қазіргі жақын досы әрі әріптесі Ки Сон Ёнмен танысады. Бірнеше жылдар өте бере, жас футболшылар Кореяда көптеген фанаттарға ие болып, даңқы арта түседі. Оларды «Екі еселенген аждаһа» (ағыл.Ssang Yong, Double Dragon,) деп атай бастайды. 2009 жылдың 29 маусымында Ли «Болтон» клубымен үш жылға келісім шартқа отырып, жаңа клубта да биік шыңдардан көрінеді. Сөйтіп, кореялық жас ойыншы Болтонның үздік ойыншысы атанып, команданың көтерілуіне өз үлесін қосады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Оңтүстік Корея футболшылары]] [[Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] asvssk29u0dokvcjlkgwybyjstc15ml 3631319 3631300 2026-07-18T06:46:37Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3631319 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Ли Чхон Ён |толық аты = 청용 |лақап аты = ''Қызыл айдаһар'' |сурет = 260705 FC 서울 vs 인천 (이청용).jpg |сурет ені = |атауы = |туылған күні = 2.07.1988 |туылған жері = [[Сеул]] |азаматтығы = {{KOR}} |бойы = 180 |салмағы = 75 |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{Flagicon|England}} [[Болтон Уондерерс]] |номері = 27 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2001—2003|{{Flagicon|South Korea}} Добон Мидл| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2004—2009|{{Flagicon|South Korea}} [[Сеул (футбол клубы)|Сеул]]|54 (11) |2009—о.у.|{{Flagicon|England}} [[Болтон Уондерерс]]|170 (17) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2008—о.у.|{{Flagicon|South Korea}} [[Корея Республикасының Ұлттық футбол құрама командасы|Оңтүстік Корея]]|64 (6) }} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан Азия кубогі|Азия кубогі]]}} {{медаль|Қола|[[Футболдан Азия кубогі 2011|Катар 2011]]}} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = 5 желтоқсан 2014 |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = 5 желтоқсан 2014 }} '''Ли Чхон Ён''' ('''Ли Чхонъён'''; {{lang-ko|이청용|李靑龍}}; [[2 шілде]] [[1988]], [[Сеул]]) - оңтүстік кореялық футболшы, «Болтон» клубының және Оңтүстік Кореяның құрама команда ойыншысы. 2011 жылдың кола жүлдегері (Азия Кубогы). Ли және оның «Сеул» клубындағы серіктес досы, Ки Сон Ён, ең үздік азиялық футболшылар болып саналады. 2009 жылы, британиялық Таймстың пікірі бойынша, 50 ең танымал футболшылыр қатарына кірді. == Мансабы == Ли футболмен 11 жасынан ғана айналыса бастағанына қарамастан, Сеул клубындағы өзімен жасар ойыншылардан озып түсті. 2003 жылы Чо Квон Рэ атты адам жас футбол клубын ашпақ болып, қазіргі кезде «Сеул» деген атпен танымал клубтың тренері болып отыр. Чо Квон Рэ Лидің ойнаған матчтарының бірін тамашалап, оның икемі бар екендігін бірден анғарады да, келісім шартқа отыру жөнінде ойлана бастайды. Сөйтіп, Ли мектебін тастап, «Сеул» клубың мүшесі атанды. Біраз уақыт өтіп, Ли қазіргі жақын досы әрі әріптесі Ки Сон Ёнмен танысады. Бірнеше жылдар өте бере, жас футболшылар Кореяда көптеген фанаттарға ие болып, даңқы арта түседі. Оларды «Екі еселенген аждаһа» (ағыл.Ssang Yong, Double Dragon,) деп атай бастайды. 2009 жылдың 29 маусымында Ли «Болтон» клубымен үш жылға келісім шартқа отырып, жаңа клубта да биік шыңдардан көрінеді. Сөйтіп, кореялық жас ойыншы Болтонның үздік ойыншысы атанып, команданың көтерілуіне өз үлесін қосады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Оңтүстік Корея футболшылары]] [[Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] hkrt03ap3r0c852ysbrnqhpx0lb0hw2 Бриттани Энн Бернс 0 531963 3631348 3089750 2026-07-18T07:07:33Z 1nter pares 146705 3631348 wikitext text/x-wiki '''Бриттани Энн Бернс''' (ағыл. Brittany Anne Byrnes; 31 шілде 1987, [[Сидней]], [[Австралия]]) — австралиялық [[актриса]]. === Өмірбаяны === Бриттани Бернс- Австралияда туған,4 жасынан бастап әртүрлі бидің түрлерімен айналысқан.Оның актерлық карьерасы 8 жасынан басталған болатын. "Четвероногий малыш" атты фильмде Бэйбді сомдаған болатын. === Актерлық мансабы === Бриттанидің бірінші сомдаған рөлі "Четвероногий малыш" атты фильмдегі Бэйбдің рөлі болатын.Кейін оны [[When Good Ghouls Go Bad, Бриттани|When Good Ghouls Go Bad]] фильмінде басты рөлдердің бірін сомдауға шақырды. Бриттани тағы да:[[Little Oberon]] (ағыл.), [[Русалки]] (ағыл.) и [[Swimming Upstream]] (ағыл.). фильмдерде ойнаған болатын. === Фильмографиясы=== 1995 Четвероногий малыш 1996 Twisted Tales 1996 G. P. 1997 Search for Treasure Island 1998 Children's Hospital 1998 Breakers 1998 The Violent Earth 2000 Water Rats 2001 Escape of the Artful Dodger 2001 When Good Ghouls Go Bad 2003 Swimming Upstream 2003 Русалки 2005 Little Oberon 1998 — 2008 All Saints 2007-2008 H2O: 2008 Scorched 2011 Toybox == Дереккөздер == [http://h2o.wikia.com/wiki/Brittany_Byrnes] [http://www.kinopoisk.ru/name/94136/] [[Санат:1987 жылы туғандар]] [[Санат:Сиднейде туғандар]] j4xrgiqgcpsi1du1t66znzety5k1zq0 Уикипедия:Уикидеңгей 4 537752 3631299 3630832 2026-07-18T05:00:49Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631299 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="96383" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 383] | data-sort-value="1101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1101] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86567" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="85291" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 85 291] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84039" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 039] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55562" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 562] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="48833" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 833] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="30824" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 30 824] | data-sort-value="51" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 51] |2023-12-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="22671" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 671] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="21179" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 21 179] | data-sort-value="168" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 168] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="19430" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 430] | data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="17232" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 232] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16072" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13765" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11323" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 323] | data-sort-value="59" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="10144" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 144] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8336" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8251" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8251] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="8185" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8185] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7950" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7950] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7488" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7488] | data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="7420" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420] | data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4515" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4515] | data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4429" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4429] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3715" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3715] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3398" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3398] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="3221" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3221] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2906" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2906] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2466" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2466] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="2414" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2414] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="2105" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2105] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1609" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1609] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1539" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1539] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1532" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1532] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1173" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1173] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="1079" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1079] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="872" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 872] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 726] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="619" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}} | data-sort-value="588" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 588] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2025-11-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |231 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] hmfb49vtnu8z2juikdhxbxs9o1gk24n Қылыштасу 0 544202 3631288 3184000 2026-07-17T20:43:49Z Redaktor GLAM 165462 Higher resolution version of image 3631288 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Armes de l'Indie, Nepaul, Turquie - Racinet (69457573).jpg|нобай|]] '''Қылыштасу''' — [[қылыш]] қолдану өнері. Ұрыс кезінде қаруды ойнату, жарақаттау, қорғану тәсілдерін қамтиды. Қылыштасудың сермеу, толғау, үйіру сияқты ойнату тәсілдері, кесу, шабу, түйреу сияқты жарақаттау тәсілдері, қарсыласының қаруын қағу, қармау, ілу, қайыру, жұлу сияқты қорғану тәсілдері бар. Қоян-қолтық айқастарда жеңіске жету үшін бұл тәсілдерді жауынгерлер жетік меңгеруге міндетті болды. Орта ғасырларда бұл өнерді шебер меңгерген жауынгерлер қылышкер атанып, олардан арнаулы қосындар құрылған.<ref>Қазақстан Энциклопедиясы</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == *[[Семсерлесу]] [[Санат:Қарулар]] 1qo4j2qwmrjha65kka240dvkubgknhm 3631321 3631288 2026-07-18T06:49:12Z 1nter pares 146705 3631321 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Armes de l'Indie, Nepaul, Turquie - Racinet (69457573).jpg|нобай|]] '''Қылыштасу''' — [[қылыш]] қолдану өнері. Ұрыс кезінде қаруды ойнату, жарақаттау, қорғану тәсілдерін қамтиды. Қылыштасудың сермеу, толғау, үйіру сияқты ойнату тәсілдері, кесу, шабу, түйреу сияқты жарақаттау тәсілдері, қарсыласының қаруын қағу, қармау, ілу, қайыру, жұлу сияқты қорғану тәсілдері бар. Қоян-қолтық айқастарда жеңіске жету үшін бұл тәсілдерді жауынгерлер жетік меңгеруге міндетті болды. Орта ғасырларда бұл өнерді шебер меңгерген жауынгерлер қылышкер атанып, олардан арнаулы қосындар құрылған.<ref>Қазақстан Энциклопедиясы</ref> == Тағы қараңыз == * [[Семсерлесу]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қарулар]] 97hl3979nkhyfubd6mhkf610i49j7dx Әбу Бәкір Сыддық медресесі 0 558124 3631228 3631005 2026-07-17T17:18:17Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Қарақия ауданы|Қарақия ауданы]] ([[User talk:Қарақия ауданы|т]]) өңдемелерінен [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] соңғы нұсқасына қайтарды 3624536 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> «[[Әбу Бәкр|Әбу Бәкір Сыддық]]» медресесі — [[Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы|Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының]] қолдауымен 2009 жылы ашылды. Еліміздің солтүстік аймақтарындағы талапкерлерге арналған исламдық арнаулы орта білім беретін оқу мекемесі болып табылады. [[Медресе]] Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетінің 2011 жылғы 12 мамырда шектеусіз мерзімге берген АБ сериялы № 0142686 лицензиясы негізінде қызмет атқаруда. «Әбу Бәкір Сыддық медресесі» діни бірлестігіне Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы В №0353170 сериялы, № 5096-1900-ДБ нөмірлі куәлігі [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Дін істері комитеті]] тарапынан 2009 жылғы 16 сәуірде берілген. «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасының заңының талаптарына сәйкес «Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы» республикалық ислами діни бірлестігінің «Әбу Бәкір Сыддық медресесі» жеке мекемесі ретінде 2012 жылы 29 желтоқсанда [[Павлодар]] қаласы Әділет департаментінен қайта тіркеуден өтті. == Толықтай мәлімет == Медресенің жер телімінің жалпы аумағы 3348 шаршы метрді қамтиды. Медресе ғимараты екі қабаттан тұрады. Жалпы көлемі – 200 шаршы метр. Оқу ғимаратында асхана, акт залы, ұстаздар бөлмесі және дәрісханалар бар. Ғимараттың екінші қабаты жатақхана ретінде жабдықталған. Медреседе барлығы 49 бала білім алуда. Медреседе штаттағы 6 оқытушы-ұстаз білім беру қызметін атқарады. Әлеуметтік-экономикалық және гуманитарлық пәндерден қосалқы мұғалімдер тартылған. Оқытушылар − Қазақстанның, шет елдердің университеттерінде діни және зайырлы білім алған мамандар. Оқу жоспарына Қазақстан Республикасында діни қызметкерлер даярлау бойынша білім беру бағдарламаларына қойылатын талаптарға сәйкес зайырлы пәндер енгізілген. Жоспарды Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы мен Республикалық әлеуметтік-гуманитарлық әдістемелік бірлестік бекіткен. Медреседе білім беру қызметі осы жоспарға сәйкес жүргізілуде. Оқу ғимаратында ғаламтор желісіне қосылған компьютер бөлмесі бар. Медресе кітапханасы 1573 оқулықпен қамтылған. Әбу Бәкір Сыддық медресесімен Павлодар қаласының №5 емханасымен білім алушыларға тұрақты медициналық көмек көрсету жөнінде келісім жасалған. Бірінші қабатта 40 орындық асхана жұмыс істейді. Оқушыларға үш мезгіл тамақ беріледі. Білім алушылар тегін оқытылады. Оларды қаржыландыру Павлодар қаласындағы «Мәшһүр Жүсіп» орталық мешіті мен «Әбу Бәкір Сыддық мешіті» қорының қаржысы есебінен жүргізіледі.<ref>http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/810-eIslam {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303085042/http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/810-eIslam |date=2016-03-03 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан медреселері]] [[Санат:Әбу Бәкір Сыдық]] [[Санат:Мұсылман]] [[Санат:Ислам діні адамдары]] 0p2q7pwrwjfyath1rzvb22tq4dhnts6 Рейналдо Стурруп 0 558888 3631325 2864353 2026-07-18T06:53:47Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3631325 wikitext text/x-wiki {{футболшы |есімі =Рейналдо Стурруп |туған күні = 11.01.1990 |азаматтығы ={{байрақ|Багам аралдары}} |позиция = қақпашы |бойы = 183 |қазіргі клуб = |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{байрақ|Багам аралдары}}| }}}} '''Рейнальдо Стурупп''' ([[Ағылшын тілі|ағыл]]. ''Raynaldo Sturrup''; [[11 қаңтар]] [[1990 жыл]]<ref>https://www.national-football-teams.com/player/43904.html</ref>, Нассау, [[Багам аралдары]]) — багамдық футболшы, қақпашы. == Мансабы == === Клубтық === 2010 жылы АҚШ-тың "Экерд Тритонс" клубынан "Томас Университет" клубына ауысты. Кейінгі карьерасы белгісіз. === Ұлттық === 2011 жылы [[Багам аралдары Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] тұңғыш ойынын өткізді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}}{{Бастама}} [[Санат:Багам аралдары футболшылары]] [[Санат:Багам аралдары Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] 03n10b4yo58owoqbp3u55aus3qrca2b 3631326 3631325 2026-07-18T06:53:59Z 1nter pares 146705 3631326 wikitext text/x-wiki {{футболшы |есімі =Рейналдо Стурруп |туған күні = 11.01.1990 |азаматтығы ={{байрақ|Багам аралдары}} |позиция = қақпашы |бойы = 183 |қазіргі клуб = |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{байрақ|Багам аралдары}}| }}}} '''Рейнальдо Стурупп''' ([[Ағылшын тілі|ағыл]]. ''Raynaldo Sturrup''; [[11 қаңтар]] [[1990 жыл]]<ref>https://www.national-football-teams.com/player/43904.html</ref>, Нассау, [[Багам аралдары]]) — багамдық футболшы, қақпашы. == Мансабы == === Клубтық === 2010 жылы АҚШ-тың "Экерд Тритонс" клубынан "Томас Университет" клубына ауысты. Кейінгі карьерасы белгісіз. === Ұлттық === 2011 жылы [[Багам аралдары Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамадағы]] тұңғыш ойынын өткізді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Бастама}} [[Санат:Багам аралдары футболшылары]] [[Санат:Багам аралдары Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] ie2onjihsuoy1na3z8z726x169qgm36 Карло Анчелотти 0 572540 3631363 3474573 2026-07-18T07:12:47Z 1nter pares 146705 3631363 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Карло Анчелотти |толық аты = Карло Анчелотти |сурет =Carlo Ancelotti 2012-01-02 (2).jpg |сурет ені = 300px |атауы = |туған күні = 10.06.1959 |туған жері = Реджоло, [[Италия]] |азаматтығы = {{flagicon|Italy}} [[Италия]] |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{футбол|Бразилия}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1976—1979|{{flagicon|Italy}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|55 (13) |1979—1987|{{flagicon|Italy}} [[Рома (футбол клубы)|Рома]]|171 (12) |1987—1992|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|112 (10) |1976—1992|'''Барлығы''' |'''338 (35)'''}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1992—1995|{{flagicon|Italy}} [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]|асс |1995—1996|{{flagicon|Italy}} [[Реджана]]| |1996—1998|{{flagicon|Italy}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]| |1999—2001|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]| |2001—2009|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]| |2009—2011|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| |2011—2013|{{flagicon|France}} [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]]| |2013—2015|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]| |2016—2017|{{flagicon|Germany}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]| |2018—2019|{{flagicon|Italy}} [[Наполи]]| |2019—2021|{{flagicon|England}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]| |2021—2025|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]| |2025—|{{футбол|Бразилия}} |}} }} '''Карло Анчелотти''' (итал. ''Carlo Ancelotti''; [[10 маусым]] 1959, Реджоло, Эмилия-Романья, [[Италия]]) — итальяндық футболшы және бапкер, [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы]]ның жаттықтырушысы. Жартылай қорғаушы амплуасында ойнаған. Қазіргі заманның ең табысты бапкерлерінің бірі, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА чемпиондар Лигасының]] 5 мәрте жеңімпазы. == Ойыншы мансабы == Карло Анчелотти 1959 жылдың 10 маусымында дүниеге келген. Ойыншы ретінде «[[Рома (футбол клубы)|Рома]]<nowiki/>» және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубтарында орталық жартылай қорғаушы позициясында ойнаумен атақты болды. Мұнда ол 3 скудетто, 4 Италия кубогы, 2 Чемпиондар кубогына ие болып, [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия құрама командасы]] сапында 26 матч өткізген. 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. == Бапкер карьерасы == Итальяндық «Реджана», «[[Парма (футбол клубы)|Парма]]<nowiki/>» және «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубтарына басшы болған. Ювентуспен 1999 жылы Интертото Кубогын алған. 2001 жылы Фатих Теримнің орынына «[[Милан (футбол клубы)|Миланның]]<nowiki/>» бас бапкері ретінде тағайындалған. Дебютты маусымда Анчелотти команданы 3 орынға әкеліп, УЕФА кубогының жартылай финалына дейін көтерілген. 2002/03 маусымы «Милан» үшін өте сәтті өтеді. Команда Италия кубогына ие болып, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасында]] жеңімпаз атанады. 2003/04 маусымында Анчелотти клубка скудетто ұтып алады. Кейіннен «Милан» екі жыл қатарынан екінші орынға табан тірейді. 2005 жылы клуь Чемпиондар лигасының финалында ойнайды, алайда «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» жеңіліс табады. 2007 жылы Анчелотти «Ливерпульды» ұтып, Чемпиондар лигасында жеңіске жетеді. 2007/08 маусымы Анчелотти үшін сәтсіз болды. 2009 жылы «[[Челси (футбол клубы)|Челсидың]]<nowiki/>» бас бапкері болып тағайындалды. Бұл командамен ол Англия Премьер-лигасы мен Англия кубогы үшін таласта жеңіске жетеді. 2011 жылдың 30 желтоқсанында француздық «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубының бапкері болады. 2012/13 маусымда клуб ұлттық чемпионатта жеңіске жетеді. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === «Рома» * Италия чемпионы: 1982/83 * Италия кубогы (4): 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1985/86 «Милан» * Италия чемпионы (2): 1987/88, 1991/92 * Италия суперкубогы: 1988 * Чемпиондар лигасы (2): 1988/89, 1989/90 * Еуропа суперкубогы (2): 1989, 1990 * Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990 === Бапкер ретінде === '''«Ювентус»''' * Интертото кубогы: 1999 '''«Милан»''' * Италия чемпионы: 2003/04 * Италия кубогы: 2002/03 * Италия суперкубогы: 2004 * Чемпиондар лигасы (2): 2002/03, 2006/07 * УЕФА суперкубогы (2): 2003, 2007 * Клубтар әлем чемпионаты: 2007 '''«Челси»''' * Англия чемпионы: 2009/10 * Англия кубогы: 2009/10 * Англия суперкубогы: 2009 '''«Пари Сен-Жермен»''' * Франция чемпионы: 2012/13 '''«Реал Мадрид»''' * Испания кубогы: 2013/14, 2022/23 * Испания чемпионы: 2021/22, 2023/24 * Чемпиондар лигасы: 2013/14, 2021/22, 2023/24 * УЕФА суперкубогы: 2022, 2024 * Клубтар әлем чемпионаты: 2014, 2022, 2024 * Испания суперкубогы: 2021/22, 2023/24 '''«Бавария»''' * Германия чемпионы: 2016/17 * Германия суперкубогы (2): 2016, 2017 === Жеке === * А сериясының жыл бапкері (2): 2001, 2004 * Франциядағы жыл бапкері: 2012/13 * УЕФА жыл бапкері: 2002/03 * Энцо Беарзот марапаты: 2014 * Италия футболының құрмет залы: 2015 == Сілтемелер == {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Рома ФК ойыншылары]] [[Санат:Парма ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Милан ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бавария ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Челси ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Парма ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ювентус ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Наполи ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Эвертон ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] 2oi4nbfp326tm8o6mmdos1ve4d3cuzk 3631364 3631363 2026-07-18T07:12:58Z 1nter pares 146705 3631364 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Карло Анчелотти |толық аты = Карло Анчелотти |сурет =Carlo Ancelotti 2012-01-02 (2).jpg |сурет ені = 300px |атауы = |туған күні = 10.06.1959 |туған жері = Реджоло, [[Италия]] |азаматтығы = {{flagicon|Italy}} [[Италия]] |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{футбол|Бразилия}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1976—1979|{{flagicon|Italy}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|55 (13) |1979—1987|{{flagicon|Italy}} [[Рома (футбол клубы)|Рома]]|171 (12) |1987—1992|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|112 (10) |1976—1992|'''Барлығы''' |'''338 (35)'''}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1992—1995|{{flagicon|Italy}} [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]|асс |1995—1996|{{flagicon|Italy}} [[Реджана]]| |1996—1998|{{flagicon|Italy}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]| |1999—2001|{{flagicon|Italy}} [[Ювентус]]| |2001—2009|{{flagicon|Italy}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]| |2009—2011|{{flagicon|England}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]| |2011—2013|{{flagicon|France}} [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]]| |2013—2015|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]| |2016—2017|{{flagicon|Germany}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]| |2018—2019|{{flagicon|Italy}} [[Наполи]]| |2019—2021|{{flagicon|England}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]| |2021—2025|{{flagicon|Spain}} [[Реал Мадрид]]| |2025—|{{футбол|Бразилия}} |}} }} '''Карло Анчелотти''' (итал. ''Carlo Ancelotti''; [[10 маусым]] 1959, Реджоло, Эмилия-Романья, [[Италия]]) — итальяндық футболшы және бапкер, [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы]]ның жаттықтырушысы. Жартылай қорғаушы амплуасында ойнаған. Қазіргі заманның ең табысты бапкерлерінің бірі, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА чемпиондар Лигасының]] 5 мәрте жеңімпазы. == Ойыншы мансабы == Карло Анчелотти 1959 жылдың 10 маусымында дүниеге келген. Ойыншы ретінде «[[Рома (футбол клубы)|Рома]]<nowiki/>» және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубтарында орталық жартылай қорғаушы позициясында ойнаумен атақты болды. Мұнда ол 3 скудетто, 4 Италия кубогы, 2 Чемпиондар кубогына ие болып, [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия құрама командасы]] сапында 26 матч өткізген. 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. == Бапкер мансабы == Итальяндық «Реджана», «[[Парма (футбол клубы)|Парма]]<nowiki/>» және «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубтарына басшы болған. Ювентуспен 1999 жылы Интертото Кубогын алған. 2001 жылы Фатих Теримнің орынына «[[Милан (футбол клубы)|Миланның]]<nowiki/>» бас бапкері ретінде тағайындалған. Дебютты маусымда Анчелотти команданы 3 орынға әкеліп, УЕФА кубогының жартылай финалына дейін көтерілген. 2002/03 маусымы «Милан» үшін өте сәтті өтеді. Команда Италия кубогына ие болып, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасында]] жеңімпаз атанады. 2003/04 маусымында Анчелотти клубка скудетто ұтып алады. Кейіннен «Милан» екі жыл қатарынан екінші орынға табан тірейді. 2005 жылы клуь Чемпиондар лигасының финалында ойнайды, алайда «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» жеңіліс табады. 2007 жылы Анчелотти «Ливерпульды» ұтып, Чемпиондар лигасында жеңіске жетеді. 2007/08 маусымы Анчелотти үшін сәтсіз болды. 2009 жылы «[[Челси (футбол клубы)|Челсидың]]<nowiki/>» бас бапкері болып тағайындалды. Бұл командамен ол Англия Премьер-лигасы мен Англия кубогы үшін таласта жеңіске жетеді. 2011 жылдың 30 желтоқсанында француздық «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубының бапкері болады. 2012/13 маусымда клуб ұлттық чемпионатта жеңіске жетеді. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === «Рома» * Италия чемпионы: 1982/83 * Италия кубогы (4): 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1985/86 «Милан» * Италия чемпионы (2): 1987/88, 1991/92 * Италия суперкубогы: 1988 * Чемпиондар лигасы (2): 1988/89, 1989/90 * Еуропа суперкубогы (2): 1989, 1990 * Құрлықаралық кубок (2): 1989, 1990 === Бапкер ретінде === '''«Ювентус»''' * Интертото кубогы: 1999 '''«Милан»''' * Италия чемпионы: 2003/04 * Италия кубогы: 2002/03 * Италия суперкубогы: 2004 * Чемпиондар лигасы (2): 2002/03, 2006/07 * УЕФА суперкубогы (2): 2003, 2007 * Клубтар әлем чемпионаты: 2007 '''«Челси»''' * Англия чемпионы: 2009/10 * Англия кубогы: 2009/10 * Англия суперкубогы: 2009 '''«Пари Сен-Жермен»''' * Франция чемпионы: 2012/13 '''«Реал Мадрид»''' * Испания кубогы: 2013/14, 2022/23 * Испания чемпионы: 2021/22, 2023/24 * Чемпиондар лигасы: 2013/14, 2021/22, 2023/24 * УЕФА суперкубогы: 2022, 2024 * Клубтар әлем чемпионаты: 2014, 2022, 2024 * Испания суперкубогы: 2021/22, 2023/24 '''«Бавария»''' * Германия чемпионы: 2016/17 * Германия суперкубогы (2): 2016, 2017 === Жеке === * А сериясының жыл бапкері (2): 2001, 2004 * Франциядағы жыл бапкері: 2012/13 * УЕФА жыл бапкері: 2002/03 * Энцо Беарзот марапаты: 2014 * Италия футболының құрмет залы: 2015 == Сілтемелер == {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Рома ФК ойыншылары]] [[Санат:Парма ФК ойыншылары]] [[Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Милан ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бавария ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Челси ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Парма ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ювентус ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Наполи ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Эвертон ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] pfmeevjnowg7h0vq47ah2uwmbav4eu7 3D модельдеу 0 579314 3631208 3629845 2026-07-17T17:10:46Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] ([[User talk:Мейрамггүл Жүманбетова|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3607416 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[File:An early concept design of the ERIS instrument.jpg|thumb|Спектрографтың үш өлшемді моделі<ref>{{cite news|title=ERIS Project Starts|url=http://www.eso.org/public/announcements/ann13054/|access-date=14 June 2013|newspaper=ESO Announcement}}</ref> ]] '''3D модельдеу''' — үш өлшемді нысан жасау. Яғни кез-келген заттардың үш өлшемдік нұсқа ретінде өңдеу. 3D модельдеу тарихы өткен ғасырдың 60-жылдарынан басталады, ал қазіргі кезде бұл технология көптеген салаларда маңызды рөл атқаратын негізгі құралға айналды. Ойындар мен анимациядан бастап, автомобиль дизайны, архитектуралық жобалар, ғылыми зерттеулер мен медициналық имитацияларға дейінгі әртүрлі салаларда 3D модельдеу қолданылады.<ref>{{кітап|авторы=С.С.Сейтова, Ж.Н.Исахова. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=3D модельдеу |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы=Шымкент "Нұрлы бейне" баспасы |жыл= 2024 жыл |томы= |беттері= |барлық беті=84 |сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref> == Қолданылу аясы == Біз үш өлшемді нысанды көп нәрсе үшін қолдана аламыз. Мысалы: бұйымдар (жүзік, білезік және т.б.), технология(телефон ұстағыш, телефонға арналған қаб), ғылыми жоба (батарея, робот т.б.), көңіл көтеру (ойыншық және тағы да басқалары). == Жасалуы == Арнайы сайттарда, арнайы бағдарламаларда, 3D-принтерде жасалады. === Арнайы сайттар === Қазіргі кезде 3D модельдеуге арналған сайттар өте көп. Оның бірі "tinkercad сайты". Ол өте қолжетімді. Онымен жұмыс жасау өте оңай. === Арнайы бағдарламалар === 3D модельдеуге арналған бағдарламалардың саны жетерлік. Мысалы: Blender, Sweet Home 3D, Scultris, SketchUp Make, LEGO Digital Designer, nanoCad free, Autodesk, [[AutoCAD|Autocad]]. Олар үш өлшемді нұсқау жасау үшін арналған. === 3D принтер === Қазіргі таңда 3D принтер түрлері көп. 3D принтер- суретті үш өлшемді етіп шығаратын құрылғы. Ол сандық үш өлшемді модельді пайдалана отыра қабаттап шығарады. Суретті жасап шығаруға пластиктің бірнеше түрі негіз болады. Алайда бүгінде өндірушілер бейненің әлдеқайда шынайы болуына жаңа компоненттер қосып жатыр. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ғылымтану]] k849moey3sw5vskg3obahf35ord4psa Серхио Бускетс 0 599823 3631386 3188354 2026-07-18T07:20:53Z 1nter pares 146705 /* Клубтық мансабы */ 3631386 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Серхио Бускетс | сурет = 2015 UEFA Super Cup 61.jpg | сурет ені = | толық аты = Серхио Бускетс Бургос | туған күні=16.07.1988 | туған жері = Сабадель, [[Испания]] | азаматтығы ={{байрақ|Испания}} | бойы = 189 | салмағы = 76 | позиция = жартылай қорғаушы | қазіргі клуб = | клубтары = {{футбол карьерасы |2008—2023|{{flagicon|Испания|20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]| 481 (11) |2007—2008|{{flagicon|Испания|20px}} [[Барселона Б]]|25 (2) |2006|{{flagicon|Испания|20px}} Барселона C|1 (0) |2023—|{{ту|АҚШ}} [[Интер Майами]]}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2008—2009|{{flagicon|Испания|20px}} Испания-21|3 (1) |2009—2022|{{Футбол|Испания}}|143 (2)}} }} '''Серхио Бускетс Бургос''' ({{lang-ca|Sergio Busquets i Burgos}}; [[16 шілде]] [[1988 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/65230</ref>, [[Сабадель]], [[Испания]]) — испан [[футбол]]шы, «[[Интер Майами]]» клубы мен [[Испания Ұлттық футбол құрамасы]]ның жартылай қорғаушысы. == Клубтық мансабы == 1990 жылдары "Барселонада" ойнаған Карлес Бускетстің ұлы. "Барселона" клубының түлегі. Бас командада [[2008 жыл]]дан бері тұрақты ойнап келеді. 2008 жылы 13 қыркүйекте "Расингке" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ндағы дебюті де сол жылы болды, [[22 қазан]] күні "Базельмен" ойында тұңғыш рет алаңға шығып, команда сапындағы тұңғыш голын да соқты. Алғашқы маусымда команда сапында 24 матч өткізді. 2014/15 жылғы маусым қарсаңында 16-нөмірден 5-нөмірге ауыстырылды. 2015/16 маусымда клубтың үшінші капитаны боп тағайындалды. [[2009 жыл]]ы [[2 сәуір]]де ұлттық құрама сапындағы алғашқы ойынын өткізді. Бұл ойында Испания құрамасы Түркиямен кездесіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 2010 жылы Испания әлем чемпионы атанып, Бускетс әлем чемпионатындағы жеті ойында да алаңға шықты. Кейін 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2012, 2016, 2020 жылдары Еуропа чемпионатына, сондай-ақ 2009, 2013 жылдар Конфедерациялар кубогына қатысты. ==Жетістіктері== === «Барселона» === *Испания чемпионы (6): 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19 *Испания кубогы (5): 2008/09, 2011/12, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2020/21 *Испания суперкубогы (5): 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018 *Чемпиондар Лигасы (3): 2008/09, 2010/11, 2014/15 *Клубтар арасындағы әлем чемпионаты (3): 2009, 2011, 2015 * УЕФА Суперкубогы (3): 2009, 2011, 2015 === Испания құрамасы === *[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионы]]: [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010]] *[[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионы]]: [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|2012]] == Жеке өмірі == Серхио Бускетс-1990 жылдары Барселона қақпасын қорғаған [[Карлес Бускетс]]тің ұлы. 2014 жылы Серхио Елена Галерамен қарым-қатынасты бастады, ерлі-зайыптылар 2016 жылы Энцо атты ұл туды. 2018 жылы Левидің ұлы дүниеге келді. Бускетстің сол қолында араб тіліндегі жазба түрінде татуировкасы бар, ол "сен үшін, менің елімдегі өмір" деп аударылады, ол анасының атасына өте жақын болған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.national-football-teams.com/player/30582.html Профилі] [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Интер Майами ФК ойыншылары]] 4qmmzri6leoyd4ywk5sba7cegunlgx0 Герд Мюллер 0 600721 3631439 3252308 2026-07-18T11:35:49Z 1nter pares 146705 3631439 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Герд Мюллер |толық аты = Герхард Мюллер |сурет = Muller 1974.jpg |сурет ені = 200px |лақап аты = ''Bomber der Nation'' (Ұлт мергені), ''Kleines dickes Müller'' (Тығыншықтай Мюллер) <small>([[sic!]])</small> |туған күні = 3.11.1945 |қайтыс болған күні = 15.08.2021 |қайтыс болған жері = |туған жері = Нёрдлинген, [[Германия]] |азаматтығы = {{Flagicon|Германия}} [[Германия]] |бойы = 176 |позиция = шабуылшы |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1960—1963|{{Flagicon|Германия}} [[ТСВ 1861]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1963—1964|{{Flagicon|Германия}} [[ТСВ 1861]]|31 (51) |1964—1979|{{Flagicon|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|453 (398) |1979—1981|{{Flagicon|АҚШ}} [[Форт-Лодердейл Страйкерс (1977—1983)|Форт-Лодердейл Страйкерс]]|80 (40) |1963—1981|'''Бүкіл карьерасында''' |'''564 (489)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1966|{{Flagicon|Германия}} Германия-23|1 (1) |1966—1974|{{Flagicon|Германия}} [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР]]|62 (68)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1992—2014|{{Flagicon|Германия}} [[Бавария II]](бапкер көмекшісі)|}} }} '''Герхард «Герд» Мюллер''' ({{lang-de|Gerhard "Gerd" Müller}}; [[3 қараша]] [[1945 жыл]] – [[15 тамыз]] [[2021 жыл]], [[Нёрдлинген]], [[Германия|ГФР]]) — неміс футболшысы, шабуылшы. == Мансабы == [[Германия Ұлттық футбол құрамасы]]нда ойнаған. [[Футболдан 1972 жылғы Еуропа біріншілігі|1972 жылы]] Еуропа, [[Футболдан 1974 жылғы әлем біріншілігі|1974 жылы]] әлем чемпиондығына қол жеткізген. [[Футболдан 1972 жылғы Еуропа біріншілігі|1972 жылғы Еуропа чемпионатының]] [[Футболдан 1972 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)|финалында]] [[КСРО Ұлттық футбол құрамасы|КСРО]] қақпасына екі доп соғып, финалдық матчтарда дубль жасаған тұңғыш футболшыға айналды. [[Футболдан 1974 жылғы әлем біріншілігі (финал)|1974 жылғы әлем чемпионатының финалындағы]] [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд құрамасымен]] ойында есеп 1:1 боп тұрған сәтте екінші, шешуші голды соғып, құрамасының жеңіске жетуіне зор үлес қосқан. [[Бавария (футбол клубы)|"Бавария"]] сапында ойнап жүріп [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Кубогының]] үш дүркін жеңімпазы болған. Әлем чемпионаттарында 14 гол соғып, 2006 жылға дейін бірінші орында тұрған. [[Футболдан әлем чемпионаты|1970 жылғы әлем чемпионатында]] 10 гол соғып, сұрмерген атанды. ==Жетістіктері== ===Командалық=== *Әлем чемпионы: [[Футболдан 1974 жылғы әлем біріншілігі|1974]] *Еуропа чемпионы: [[Футболдан 1972 жылғы Еуропа біріншілігі|1972]] *ГФР чемпионы (4): 1969, 1972, 1973, 1974 *[[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар кубогы]] (3): 1974, 1975, 1976 *Кубок Иелерінің кубогы: 1967 *ГФР Кубогы (4): 1966, 1967, 1969, 1971 *Құрлықаралық кубок: 1976 ===Жекелей=== *Әлем чемпионатының мергені: 1970 *Еуропа чемпионатының мергені: 1972 *ГФР чемпионатының мергені (7): 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974, 1978 *"Алтын доп": 1970 *ГФР-дің үздік футболшысы (2): 1967, 1969 *[[ФИФА 100]] тізіміне енген ==Басқа да фактілер== "Адидас" фирмасы Герд Мюллер атындағы киімдер коллекциясын шығарады. ==Сілтемелер== *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cp/ger/mueller.html Portrait of Gerd Müller on the FIFA World Cup site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070116054013/http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/p/cp/ger/mueller.html |date=2007-01-16 }} ==ӘЧ мергендері== {{Футболдан ӘЧ ең үздік шабуылшылары}} [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] mhbyw55ia4cdok5fkyz411xcita0wvf Адемир 0 601815 3631334 3258633 2026-07-18T06:58:29Z 1nter pares 146705 3631334 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Адемир |толық аты = Адемир Маркес де Менезис |сурет = |сурет ені = |туған күні= 8.11.1922 |туған жері={{ту|Бразилия}} Ресифи |қайтыс болған күні= 11.05.1996 |қайтыс болған жері={{ту|Бразилия}} [[Рио-де-Жанейро]] |азаматтығы={{ту|Бразилия}} |бойы = 176 |салмағы = |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб= |клубтары = {{футбол карьерасы |1937—1942|{{Flagicon|BRA}} [[Спорт Ресифи]]|? (27) |1942—1945|{{Flagicon|BRA}} [[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]|<small>төменде</small> |1946—1947|{{Flagicon|BRA}} [[Флуминенсе]]|77 (64) |1948—1956|{{Flagicon|BRA}} [[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]|429 (301) |1957|{{Flagicon|BRA}} [[Спорт Ресифи]]|1 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1945—1953|{{футбол|BRA}}|39 (32)|}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1967|{{Flagicon|BRA}} [[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]|}} }} '''Адемир Маркес де Менезис''' (порт.''Ademir Marques de Menezes''; [[8 қараша]] [[1922 жыл]] — [[11 мамыр]] [[1996 жыл]]) — [[Бразилия|бразилиялық]] футболшы, шабуылшы. [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы]] тарихындағы ең үздік шабуылшылардың бірі. == Мансабы == Футболға 14 жасында келді. Екі рет штаттар арасында чемпион атанып үлгерді. Кейін ересектер арасында үш рет осы титулға қол жеткізді. 1948 жылы кәсіпқойлық деңгейін көтеру үшін "Флуминенседен" "Васко да Гамаға" қайта оралды. Онысы нәтиже берді де: [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы]]на қайта шақырылды. [[Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігі]]нде ең үздік мерген атанды. Чемпионатта Адемир сегіз гол соқты. Тек топтық турнирдің [[Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігі (финал)|соңғы матчында]] [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы|Уругвайдың]] қақпасына гол соға алмады. Бұл ойында Бразилия құрамасы 1:2 есебімен ұтылып, чемпион атана алмады. [[Футболдан 1954 жылғы әлем біріншілігі|1954 жылғы әлем біріншілігіне]] Адемир жарақатының кесірінен бара алмады. Бапкерлік карьерасы ұзаққа созылмады. Аз уақыт "Васко да Гаманың" тізгінін ұстады да, көп ұзамай өз еркімен бас тартты. *1937—1942 {{Flagicon|BRA}} Спорт Ресифи ? (27) *1942—1945 {{Flagicon|BRA}} Васко да Гама *1946—1947 {{Flagicon|BRA}} Флуминенсе 77 (64) *1948—1956 {{Flagicon|BRA}} Васко да Гама 429 (301) *1957 {{Flagicon|BRA}} Спорт Ресифи 1 (0) == Жетістіктері == === Командалық === *Оңтүстік Америка чемпионы: 1949 *Әлемнің вице-чемпионы: 1950 *Рио штатының чемпионы (5): 1945, 1946, 1949, 1950, 1952 *Пернамбуку штатының чемпионы: 1939, 1940, 1941 *Клубтар арасындағы Оңт. Америка чемпионы: 1948 === Жекелей === *Әлем чемпионатының үздік мергені: 1950 (8 гол) *Америка Кубогы финалында хет-трик жасаған жалғыз футболшы: 1949<ref>[http://www.rsssf.com/tables/49safull.html Southamerican Championship 1949]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Сілтемелер== *[http://futurosportrecife.blogspot.ru/2011/06/ademir-menezes.html Биографиясы] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Спорт Ресифи ФК ойыншылары]] [[Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары]] [[Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:Васко да Гама ФК жаттықтырушылары]] qjiv5ldr31nbluo827dgfieuhwk9h0u Шандор Кочиш 0 601819 3631332 3361671 2026-07-18T06:55:55Z 1nter pares 146705 3631332 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Шандор Кочиш |толық аты = Шандор Петер Кочиш |сурет = Sándor Kocsis 1960 cropped.jpg |сурет ені = 150px |лақап аты = ''Алтын басты адам'' |туған күні= 21.09.1929 |туған жері = {{туғанжері|Будапешт|Будапештте}}, [[Мажарстан]] |қайтыс болған күні= 22.07.1979 |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Барселона|Барселонада}}, [[Испания]] |азаматтығы = {{Flagicon|Венгрия}} |бойы = 177 |позиция = шабуылшы |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1943—1946|{{Flagicon|Венгрия}} Кёбанья Торна}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1946—1950|{{Flagicon|Венгрия}} [[Ференцварош]]|89 (70) |1950—1956|{{Flagicon|Венгрия}} [[Гонвед (футбол клубы)|Гонвед]]|160 (176) |1957—1958|{{Flagicon|Швейцария}} [[Янг Феллоуз Ювентус|Янг Феллоуз]]|11 (7) |1958—1965|{{Flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|75 (42) |1946—1965|'''Барлығы'''|'''335 (295)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1948—1956|{{футбол|Венгрия}}|68 (75)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1972—1974|{{Flagicon|Испания}} [[Эркулес (футбол клубы, Аликанте)|Эркулес]]|}} }} '''Шандор Петер Кочиш''' (мажар. ''Kocsis Sándor Péter''; [[21 қыркүйек]] [[1929 жыл|1929]], [[Будапешт]], [[Мажарстан]] — [[22 шілде]] [[1979 жыл|1979]], [[Барселона]], [[Испания]]) — мажар футболшысы. [[Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы]]нда ойнаған. Футболдан 1954 жылғы әлем біріншілігінің сұрмергені (11 гол соққан). == Мансабы == [[Футболдан 1958 жылғы әлем біріншілігі|1958 жылғы әлем чемпионаты]] аяқталғанша әлемдік Әлем Чемпионаттарының ең үздік мергені атағын иеленіп тұрған. 1958 жылы 13 гол соққан француз [[Жюст Фонтен]] мұны екінші орынға ығыстырды. Кочиштің халықаралық деңгейдегі карьерасы 1948-56 жылдар аралығында созылды. [[Футболдан 1954 жылғы әлем біріншілігі|1954 жылы әлем чемпионатында]] екі рет хет-трик жасады. Бір турнирде екі рет хет-трик жасаған тарихтағы жалғыз футболшы. Құрама сапында жеті рет хет-трик жасапты. Карьерасының көп бөлігінде Будапештің [[Гонвед (футбол клубы)|"Гонвед"]] клубында ойнады. 1966 жылы карьерасын [[Барселона (футбол клубы)|"Барселонада"]] ойнап жүріп тәмамдады. 1979 жылы Кошичке ота жасамақ болады. Бріақ ота жасауға екі күн қалғанда төртінші қабаттан секіріп, өз-өзін құрбан етеді. == Жетістіктері == *Олимпиада чемпионы: 1952 *Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 1954 *Орталық Еуропа кубогы: 1953 *Жәрмеңкелер кубогы: 1960 *Мажарстан чемпионы: 1949, 1950, 1952, 1954, 1955 *Испания чемпионы: 1959, 1963 *Испания кубогы: 1959, 1963 === Жекелей === *1954 жылғы әлем чемпионатының мергені: (11 гол) *Мажарстан құрамасының әлем чемпионаттарындағы мергені: 11 гол *Мажарстанның үздік футболшысы: 1954 *Мажарстан чемпионатының мергені: 1951, 1952, 1954 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/kocsis-intlg.html Футболшының статистикасы] [[Санат:Мажарстан футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Гонвед ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 1v70tedpnxiagp7hn9o169b28r5wnrt Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев 0 601902 3631244 3630389 2026-07-17T17:35:47Z Kasymov 10777 3631244 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев |Шынайы есімі = |Сурет = Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев.png |Сурет ені = |Сурет атауы = Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 15.06.1936 |Туған жері = [[Хожелі ауданы]], [[Қарақалпақстан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қарақалпақ АКСР-ы]] |Мансабы = қоғам қайраткері, еңбек ардагері |Азаматтығы = {{USSR}} → {{KAZ}} |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] |Қайтыс болған күні = 23.04.1996 |Қайтыс болған жері = [[Атырау]] |Әкесі = Нұрғали Есенбайұлы |Анасы = Зағипа Қатымқожақызы |Жұбайы = Ақжібек Ықсанқызы Нұрғалиева |Балалары = Қалия, Гүлнар, Болат, Абат, Самат, Марат, Талғат |Марапаттары = бірнеше Мақтау қағаздары және медальдар |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев''' ([[15 маусым]], [[1936 жыл]]ы туған; [[23 сәуір]], [[1996 жыл]]ы қайтыс болған) — елдің сауда саласына үлкен үлесін қосқан еңбек ардагері, Маңғышлақ облыстық Кеңесінің депутаты (1977), Гурьев қалалық Кеңесінің депутаты (1990). Ол [[Байұлы|он екі ата Байұлы]]ның [[Есентемір]] руынан, Бердімбеттен тарайды. Арғы атасы Есенбай, Әкесі Нұрғали ел ішінде, ағайын-тума арасында жақсы істерімен көрінген, сыйлы болған. Негізгі тұрақтаған жерлері Қарабау, [[Мақат]], Мұқыр ауылдары.<ref>Маңғыстау энциклопедиясы / Бас редактор Б. Ғ. Аяған — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2008. — ISBN 9965-893-13-6.</ref><ref>Атырау: Энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2000. — ISBN 5-89800-123-9.</ref> == Қысқаша өмірбаяны == * [[15 маусым]] [[1936 жыл|1936]] жылы Қарақалпақ АССР-ы Хожелі ауданында дүниеге келген.<ref>Қазақстанның сауда және қызмет көрсету саласының тарихы: Жинақ. — Алматы: Экономика, 2005.</ref> * [[1950 жыл|1950]] жылы қыркүйек айында Хожелі ауданы Хотеп ауылынан Гурьев облысы Қызылқоға ауданы Жантерек стансасына көшіп келген. * 1953 жылы Мақат орта мектебін бітірген. * 1955 жылы Алматы сауда теxникумын бітірген (Қарғалы). * 1955 жылы - Гурьев облысы Бақсай аудандық тұтынушылар одағында бас буxгалтер.<ref>Сейітқалиев М. Он екі ата Байұлы: Есентемір руының шежіресі. — Атырау: Өлке, 2011.</ref> * 1956 жылы - Мақат аудандық сауда базасында бас буxгалтердің орынбасары. * 1963 жылы - Қызыл-Қоға аудандық тұтынушылар одағында бас буxгалтер. * 1967 жылы Қызыл-Қоға аудандық тұтынушылар одағының төрағасына сайланған. * 1973 жылы Маңғышлақ облыстық тұтынушылар одағының төрағасына сайланған. * 1976 жылы - Гурьев облыстық тұтынушылар одағы сауда саласының орынбасары. * 1987 жылы - Гурьев қалалық өнеркәсіп сауда бөлімінің төрағасы. * 1988 жылы Гурьев облыстық "Казтекстильторг" базасының төрағасы қызметіне сайланған. * [[20 мамыр]] [[1974 жыл]]ы Қазақ ССР Тұтынушылар одағы Советіне мүше болып сайланды. * 1975 және 1977 жылдары Маңғышлақ облыстық Советінің депутаты болып сайланды.<ref>Атырау облысының мемлекеттік архиві. Гурьев қалалық Халық депутаттары кеңесінің ХХ шақырылымының материалдары (1990 ж. хаттамалар).</ref> * 1990 жылы Гурьев қалалық Советінің депутаты болып сайланды. * Сағынбай Нұрғалиев сонымен бірге бірнеше рет Мақтау қағаздарымен және медальдармен марпатталды.<ref>Маңғыстау облыстық мемлекеттік архиві. Маңғышлақ облыстық Халық депутаттары советінің шақырылымдары мен шешімдері (1977 ж. қорлар).</ref><ref>Атырау облысының әкімшілік-аумақтық бөлінісінің тарихы (1920—2000 жж.): Анықтамалық. — Атырау, 2002.</ref> * Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиев [[1996 жыл]]ы [[23 сәуір]] күні дүниеден өтті. Атырау облысының Мақат ауылында жерленген.<ref name=":0">Нұрғалиев С. "АҚЫЛ МЕН ІЗЕТ": Естелік, әңгіме, эссе Семей, 2006.-160 бет. ISBN 9965-27-521-1</ref> == Жанұясы == * Зайыбы - Ақжібек Ықсанқызы Нұрғалиева, 1936 жылы туған. * Қызы - Қалия Сағынбайқызы Нұрғалиева, 1960 жылы туған, Атырау облыстық реанимация бөлімінің бастығы. * Қызы - Гүлнар Сағынбайқызы Нұрғалиева, 1963 жылы туған. * Баласы - Болат Сағынбайұлы Нұрғалиев, 1966 жылы туған, құрылыс саласында жұмыс жасайды. * Баласы - Абат Сағынбайұлы Нұрғалиев, 1967 жылы туған. * Баласы - Самат Сағынбайұлы Нұрғалиев, 1969 жылы туған, инженер. * Баласы - Марат Сағынбайұлы Нұрғалиев, 1971 жылы туған, жеке кәсіпкер. * Баласы - Талғат Сағынбайұлы Нұрғалиев, 1974 жылы туған, жеке кәсіпкер. == Естеліктер == * Сағынбай Нұрғалиұлы Нұрғалиевтің өмірбаяны, балаларына арнап қалдырған өсиеті, бастаған күнделігі және ол жайлы естелік әңгімелер мен арнау өлеңдер "'''''Ақыл мен Ізет'''''" (Семей 2006) атты кітапта жазылған. * "'''''Ақыл мен Ізет'''''" кітабы шыққалы жатқанда Атыраудан жағымды жаңалық келді. Қаланың бір көшесі Сағынбай Нұрғалиевтің атына берілген. Бұл да Сағынбайдың отбасына, өзіне деген үлкен құрмет.<ref name=":0" /> [[Сурет:Сағынбай Нұрғалиев көшесі.png|ортаға|сүрмесіз]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://atr.kz/zh-ldyzy-biik-zhan-edi/ | Жұлдызы биік жан еді...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180509013222/https://atr.kz/zh-ldyzy-biik-zhan-edi/ |date=2018-05-09 }} * [https://qamba.info/site/book/online/saghyndyq-spanuly-murat-salamatv/content/content_4.xhtml/ | Сағынбай Нұрғалиев жайлы естелік әңгіме] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180509013332/https://qamba.info/site/book/online/saghyndyq-spanuly-murat-salamatv/content/content_4.xhtml/ |date=2018-05-09 }} [[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]] [[Санат:Қоғам қайраткерлері]] t4xcvpw9a23xlgllqlp5jxo0n52zmg4 Генри Норрис Расселл 0 601967 3631250 3630643 2026-07-17T17:39:12Z Kasymov 10777 «[[Санат:1877 жылы туғандар|1877 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631250 wikitext text/x-wiki {{Ғалым | Есімі = Генри Норрис Расселл | Шынайы есімі = Henry Norris Russell | Суреті = | Ені = | Суреттің аты = Генри Норрис Расселл | Туған күні = 25.10.1877 | Туған жері = Ойстер-Бэй, Нью-Йорк штаты, АҚШ | Қайтыс болған күні = 18.02.1957 | Қайтыс болған жері = Принстон, [[Нью-Джерси]], АҚШ | Азаматтығы = {{USA}} | Ғылыми аясы = [[Астрофизика]], [[астрономия]] | Жұмыс орны = Принстон университетінің обсерваториясы, Гарвард обсерваториясы | Альма-матер = Принстон университеті (1900) | Кім ретінде әйгілі = Герцшпрунг–Расселл диаграммасының авторы | Марапаттары = Кэтрин Брюс медалі<br />Копли медалі<br />Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалі | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Henry Norris Russell }} '''Генри Норрис Расселл''' ({{lang-en|Henry Norris Russell}}; [[25 қазан]] [[1877 жыл]], Ойстер-Бэй, Нью-Йорк штаты, АҚШ — [[18 ақпан]] [[1957 жыл]], Принстон, [[Нью-Джерси]], АҚШ) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] астрофизик, [[жұлдыз]]дар эволюциясының алғашқы [[теория]]ларын ғылымға енгізуші ғалым.<ref name="DeVorkinBook">DeVorkin D. H. Henry Norris Russell: Dean of American Astronomers. — Princeton: Princeton University Press, 2000. — P. 45.</ref> Ол Күн атмосферасының химиялық құрамын дәл анықтап, Әлемдегі [[химия]]лық элементтердің жалпы мөлшеріне ғылыми баға берді.<ref name="RussellSun">Russell H. N. On the Composition of the Sun's Atmosphere // The Astrophysical Journal. — 1929. — Vol. 70, No. 1. — P. 11–82.</ref> Сонымен қатар жұлдыздардың спектрлік жіктелуі мен олардың абсолюттік жарықтылығы арасындағы өзара байланысты терең зерттеді.<ref name="DeVorkinBook"/> == Өмірбаяны == [[1900 жыл]]ы Принстон университетін үздік аяқтады.<ref name="AASBio">Henry Norris Russell (1877–1957) // American Astronomical Society. — 2011.</ref> 1903 жылдан 1905 жылға дейін Кембридж обсерваториясында ғылыми тағылымдамадан өтті.<ref name="DeVorkinBook"/> 1905 жылы Принстонға қайта оралып, профессор Чарльз Янгтың ғылыми жолын жалғастырды.<ref name="AASBio"/> [[1912 жыл]]дан 1947 жылға дейін Принстон университетінің астрономиялық обсерваториясының директоры лауазымын атқарды.<ref name="PrincetonArchive">Historical Records of Princeton University Observatory // Princeton University Library. — 2023.</ref> 1913 жылы [[дания]]лық астроном Эйнар Герцшпрунгқа тәуелсіз түрде, жұлдыздардың [[физика]]лық қасиеттерін байланыстыратын графикті (Герцшпрунг–Расселл диаграммасы) құрастырды.<ref name="HRDiag">Russell H. N. Relations Between the Spectra and the Absolute Magnitudes of the Stars // Popular Astronomy. — 1914. — Vol. 22. — P. 275–294.</ref> 1913–1914 жылдары [[жұлдыз]]дың басты энергия көзі оның өздігінен сығылуы болып табылатын гравитациялық жұлдыздар [[эволюциясы]]ның алғашқы тұжырымдамасын ұсынды.<ref name="HRDiag"/> 1920-жылдардың аяғында Расселл өз теориясын қайта өңдеп, жұлдыз қойнауында термоядролық реакциялар сияқты басқа да қуатты энергия көздерінің бар болу мүмкіндігін қарастырды.<ref name="DeVorkinBook"/> 1925 жылы [[астрономия]] саласындағы жоғары марапат — Кэтрин Брюс алтын медалімен марапатталды.<ref name="BruceMedal">The Bruce Medalists: Henry Norris Russell // Astronomical Society of the Pacific. — 2021.</ref> 1947–1952 жылдар аралығында Гарвард обсерваториясында ғылыми зерттеулерін жалғастырды.<ref name="AASBio"/> Расселлдің ғылымға қосқан зор үлесінің құрметіне 1953 жылы 8 қазанда Гете Линка обсерваториясында ашылған кіші планетаға (астероидқа) оның есімі берілді.<ref name="MinorPlanet">MPC 1762: Henry Norris Russell (Minor Planet 1762) // Minor Planet Center. — 1980.</ref> Сондай-ақ Айдың Жерге қараған көзге көрінетін жағындағы үлкен соққы кратері де Расселл есімімен аталады.<ref name="MoonCrater">Gazetteer of Planetary Nomenclature: Russell on Moon // International Astronomical Union (IAU) Working Group. — 2010.</ref> == Әдебиет == *Бронштэн В.А. Гипотезы о звездах и Вселенной. — М.: Наука, 1974. (орыс тілінде) *Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с. (орыс тілінде) *David H. DeVorkin Henry Norris Russell and the Expanding Universe // M. J. Way & D. Hunter, eds., ASP Conf. Ser.. — 2013. — Vol. 471. — arXiv:1302.0240. (ағылшын тілінде) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1957 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:АҚШ астрономдары]] [[Санат:Астрофизиктер]] dqvl2zualwx2ycctf9k614by8so3y3t 3631251 3631250 2026-07-17T17:39:17Z Kasymov 10777 «[[Санат:1957 жылы қайтыс болғандар|1957 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631251 wikitext text/x-wiki {{Ғалым | Есімі = Генри Норрис Расселл | Шынайы есімі = Henry Norris Russell | Суреті = | Ені = | Суреттің аты = Генри Норрис Расселл | Туған күні = 25.10.1877 | Туған жері = Ойстер-Бэй, Нью-Йорк штаты, АҚШ | Қайтыс болған күні = 18.02.1957 | Қайтыс болған жері = Принстон, [[Нью-Джерси]], АҚШ | Азаматтығы = {{USA}} | Ғылыми аясы = [[Астрофизика]], [[астрономия]] | Жұмыс орны = Принстон университетінің обсерваториясы, Гарвард обсерваториясы | Альма-матер = Принстон университеті (1900) | Кім ретінде әйгілі = Герцшпрунг–Расселл диаграммасының авторы | Марапаттары = Кэтрин Брюс медалі<br />Копли медалі<br />Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалі | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Henry Norris Russell }} '''Генри Норрис Расселл''' ({{lang-en|Henry Norris Russell}}; [[25 қазан]] [[1877 жыл]], Ойстер-Бэй, Нью-Йорк штаты, АҚШ — [[18 ақпан]] [[1957 жыл]], Принстон, [[Нью-Джерси]], АҚШ) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] астрофизик, [[жұлдыз]]дар эволюциясының алғашқы [[теория]]ларын ғылымға енгізуші ғалым.<ref name="DeVorkinBook">DeVorkin D. H. Henry Norris Russell: Dean of American Astronomers. — Princeton: Princeton University Press, 2000. — P. 45.</ref> Ол Күн атмосферасының химиялық құрамын дәл анықтап, Әлемдегі [[химия]]лық элементтердің жалпы мөлшеріне ғылыми баға берді.<ref name="RussellSun">Russell H. N. On the Composition of the Sun's Atmosphere // The Astrophysical Journal. — 1929. — Vol. 70, No. 1. — P. 11–82.</ref> Сонымен қатар жұлдыздардың спектрлік жіктелуі мен олардың абсолюттік жарықтылығы арасындағы өзара байланысты терең зерттеді.<ref name="DeVorkinBook"/> == Өмірбаяны == [[1900 жыл]]ы Принстон университетін үздік аяқтады.<ref name="AASBio">Henry Norris Russell (1877–1957) // American Astronomical Society. — 2011.</ref> 1903 жылдан 1905 жылға дейін Кембридж обсерваториясында ғылыми тағылымдамадан өтті.<ref name="DeVorkinBook"/> 1905 жылы Принстонға қайта оралып, профессор Чарльз Янгтың ғылыми жолын жалғастырды.<ref name="AASBio"/> [[1912 жыл]]дан 1947 жылға дейін Принстон университетінің астрономиялық обсерваториясының директоры лауазымын атқарды.<ref name="PrincetonArchive">Historical Records of Princeton University Observatory // Princeton University Library. — 2023.</ref> 1913 жылы [[дания]]лық астроном Эйнар Герцшпрунгқа тәуелсіз түрде, жұлдыздардың [[физика]]лық қасиеттерін байланыстыратын графикті (Герцшпрунг–Расселл диаграммасы) құрастырды.<ref name="HRDiag">Russell H. N. Relations Between the Spectra and the Absolute Magnitudes of the Stars // Popular Astronomy. — 1914. — Vol. 22. — P. 275–294.</ref> 1913–1914 жылдары [[жұлдыз]]дың басты энергия көзі оның өздігінен сығылуы болып табылатын гравитациялық жұлдыздар [[эволюциясы]]ның алғашқы тұжырымдамасын ұсынды.<ref name="HRDiag"/> 1920-жылдардың аяғында Расселл өз теориясын қайта өңдеп, жұлдыз қойнауында термоядролық реакциялар сияқты басқа да қуатты энергия көздерінің бар болу мүмкіндігін қарастырды.<ref name="DeVorkinBook"/> 1925 жылы [[астрономия]] саласындағы жоғары марапат — Кэтрин Брюс алтын медалімен марапатталды.<ref name="BruceMedal">The Bruce Medalists: Henry Norris Russell // Astronomical Society of the Pacific. — 2021.</ref> 1947–1952 жылдар аралығында Гарвард обсерваториясында ғылыми зерттеулерін жалғастырды.<ref name="AASBio"/> Расселлдің ғылымға қосқан зор үлесінің құрметіне 1953 жылы 8 қазанда Гете Линка обсерваториясында ашылған кіші планетаға (астероидқа) оның есімі берілді.<ref name="MinorPlanet">MPC 1762: Henry Norris Russell (Minor Planet 1762) // Minor Planet Center. — 1980.</ref> Сондай-ақ Айдың Жерге қараған көзге көрінетін жағындағы үлкен соққы кратері де Расселл есімімен аталады.<ref name="MoonCrater">Gazetteer of Planetary Nomenclature: Russell on Moon // International Astronomical Union (IAU) Working Group. — 2010.</ref> == Әдебиет == *Бронштэн В.А. Гипотезы о звездах и Вселенной. — М.: Наука, 1974. (орыс тілінде) *Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с. (орыс тілінде) *David H. DeVorkin Henry Norris Russell and the Expanding Universe // M. J. Way & D. Hunter, eds., ASP Conf. Ser.. — 2013. — Vol. 471. — arXiv:1302.0240. (ағылшын тілінде) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ астрономдары]] [[Санат:Астрофизиктер]] r9ruor0ii9na18jr017hsxqpwzl64m4 Габриэль Батистута 0 601994 3631434 2694703 2026-07-18T11:34:21Z 1nter pares 146705 3631434 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Габриэль Батистута |толық аты = Габриэль Омар Батистута |сурет = Omar Batistuta (2).jpg |ширина = 160 px |лақап аты = ''Батигол (Batigol)'' |туған күні =1.02.1969 |туған жері = Реконкиста, [[Санта-Фе (провинция)|Санта-Фе]], [[Аргентина]] |азаматтығы ={{ту|Аргентина}} |бойы = 185 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = ''карьерасын аяқтады'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1987—1988|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]| |1989|{{аренда}}{{Flagicon|Италия|20px}} Депортиво Итальяно|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1988—1989|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]|16 (4) |1989—1990|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|19 (3) |1990—1991|{{Flagicon|Аргентина|20px}} [[Бока Хуниорс]]|30 (13) |1991—2000|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Фиорентина]]|269 (168) |2000—2003|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Рома (футбол клубы)|Рома]]|63 (30) |2003|{{аренда}}{{Flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|12 (2) |2003—2005|{{Flagicon|Катар|20px}} [[Аль-Араби (футбол клубы, Доха)|Аль-Араби (Доха)]]|21 (25) |1988—2005|'''Барлығы'''|'''430 (245)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1991—2002|{{футбол|Аргентина}} |77 (54)}} }} '''Габриэль Омар Батистута''' ({{lang-es|Gabriel Omar Batistuta}}; [[1 ақпан]] [[1969 жыл|1969]], Реконкиста, [[Санта-Фе (провинция)|Санта-Фе]], [[Аргентина]]) — [[Аргентина|аргентиналық]] [[футбол]]шы, [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы]]ның шабуыл шебінде ойнаған. == Мансабы == === Командалық === Габриэль Батистута Ренкониста қаласында дүниеге келді. Ол бала кезінде баскетболды да, волейболды да жақсы ойнаған. Бірақ есейе келе футболды таңдап, ең әуелі "Нюэллэ Олд Бойз" клубының селекционерлерінің көзіне түсті. Футболшылық ғұмырын осы клубтан бастады. 1988-91 жылдары [[Аргентина]]ның "Ривер Плейт", "Бока Хуниорс" клубтарының сапында ойнады да, [[Италия]]ның "Фиорентинасына" ауысты. Осы тұста алғаш рет Аргентина құрамасына шақырту алды. Италиялық командада аттай тоғыз жыл ойнады. Бірақ команда Италия біріншілінде көбіне үздік төрттікке ілінгенімен, өзінің бір арманы — скудеттоны (Италия чемпиондағын) ұтып ала алмады. 1996 жылы Италия кубогын, [[1997 жыл]]ы Италия суперкубогын ұтып алды, ал 1994 жылы Италия чемпионатының үздік мергені атанды. Дегенмен Италия футболының биігін бағындыру мақсатымен 2000 жылы жазда "[[Рома (футбол клубы)|Ромаға]]" ауысты. Ромаға барған алғашқы маусым қорытындысында-ақ 20 гол соқты да, Италия чемпионы атанды. Осыдан соң Батустутаның ойыны шау тарта бастады. 2003 жылы "Интерге" ауысып, бүкіл маусым бойына екі гол ғана соқты. 2003 жылы жазда Катар клубтарының біріне кетті. 2005 жылы карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === Құрама сапында 77 кездесу өткізіп, 54 гол соқты. Үш бірдей әлем чемпионатына ([[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|1994]], [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998]], [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002]]) қатысты. Әлем чемпионаттарында екі рет хет-трик жасады (1994 жылы [[Грекия Ұлттық футбол құрамасы|Грекия]] қақпасына, 1998 жылы [[Ямайка Ұлттық футбол құрамасы|Ямайка]] қақпасына). 2002 жылғы әлем біріншілігінде Аргентина топтан шыға алмай қалды да, Габриэль ққұрамадағы карьерасын аяқтады. Әлем чемпионаттарында 10 гол соққан. == Жетістіктері == *Италия кубогы: 1995/96 *Италия суперкубогы: 1996 *Италия чемпионы: 2000/01 *Италия суперкубогы: 2001 *Оңтүстік Америка чемпионы: 1991, 1993 *Фадха Корольдың кубогы: 1992 *Артемио Франки кубогы: 1993 *ФИФА-100 тізіміне енген *Италия чемпионатының үздік мергені: 1994 == Cілтемелер == *[http://www.batistuta.com/ Ресми сайты] [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары]] [[Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары]] [[Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары]] [[Санат:Фиорентина ФК ойыншылары]] [[Санат:Рома ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Араби Доһа ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] s1o86u5h9mfmwwkp5puuqxhxuysg2q0 Юрген Клинсманн 0 602007 3631370 3267916 2026-07-18T07:16:19Z 1nter pares 146705 3631370 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Юрген Клинсманн |сурет = Austria vs. USA 2013-11-19 (067).jpg |сурет ені = 300px |лақап аты = ''Клинси'' |туған күні= 30.07.1964 |туған жері = [[Гёппинген]], [[Германия|ГФР]] |азаматтығы={{байрақ|Германия}} |бойы = 181 |позиция = шабуылшы |команда = ''карьерасын аяқтады'' |қызметі = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1972—1974|{{Flagicon|Германия|20px}} ТБ Гинген| |1974—1978|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Гайслинген (футбол клубы)|Гайслинген]]| |1978—1981|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Штутгартер Кикерс]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1981—1984|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Штутгартер Кикерс]]|61 (22) |1984—1989|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Штутгарт]]|156 (79) |1989—1992|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|95 (34) |1992—1994|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]]|65 (29) |1994—1995|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Тоттенхэм Хотспур]]|41 (20) |1995—1997|{{Flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|65 (31) |1997|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Сампдория]]|8 (2) |1998|{{аренда}}{{Flagicon|Англия|20px}} [[Тоттенхэм Хотспур]]|15 (9) |2003|{{Flagicon|АҚШ|20px}} [[Ориндж Каунти Блу Стар]]|8 (5)}} |'''1981—1998'''|'''Барлығы'''|'''506&nbsp;(226)'''}} '''Юрген Клинсманн''' ({{lang-de|Jürgen Klinsmann}}; [[30 шілде]] [[1964 жыл|1964]], [[Гёппинген]], [[Баден-Вюртемберг]], [[Германия|ГФР]]) — [[Германия|неміс]] [[футбол]]шысы және футбол бапкері. ГФР және [[Германия Ұлттық футбол құрамасы]]ның шабуыл шебінде ойнаған. == Мансабы == Карьерасында өте көп клуб ауыстырған футболшы саналады. Салыстырмалы түрде алғанда, ең ұзақ уақыт ойнаған клубы - "[[Штутгарт]]". Бұл командада бес жылдай доп тепті. Есесіне, [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ұлттық құрамада]] тұрақты ойнады, 1987-98 жылдар аралығында құрама қатысқан ірі турнирлердің барлығына барды, атап айтқанда, үш әлем чемпионаты мен үш Еуропа чемпионатына қатысты. Қатысып қана қоймай, барлығында да гол соқты. Үш әлем чемпионатында гол соққан футболшылардың қатарын толықтырды. [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990 жылы әлем]], [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|1996 жылы Еуропа]] чемпионы атанды. Құрама сапындағы соңғы ойынын [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатының]] ширек финалында [[Хорватия Ұлттық футбол құрамасы|Хорватияға]] қарсы өткізді (0:3). Бапкерлік карьерасын 2004 жылы [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия]] құрамасын жаттықтырудан бастады. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы өз елінде өткен әлем біріншілігінде]] Германия жартылай финалға дейін жетіп, Италияға жол берді — 0:2. [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия]]лықтар екі голды да эктра таймның соңғы минуттарында соқты. Үшінші орын үшін кездесуде Португалияны 3:1 есебімен ұтып, қола жүлдегер атанды. Осы кездесуден соң құрама бапкерлігінен өз еркімен босады. 2008-09 маусымда "Бавария" командасын баптады. 2011-16 жылдары АҚШ құрамасына бапкер болды<ref>{{cite web|url=http://www.championat.com/football/news-881783.html|title=Клинсманн АҚШ құрамасының бапкері|publisher=Чемпионат.com|lang=|date=2011-07-29|accessdate=30 July 2011|archiveurl=https://www.webcitation.org/61D9wa3kU?url=http://www.championat.com/football/news-881783.html|archivedate=2011-08-25}}</ref>. 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысып, өзінің бұрынғы шәкірттері - Германия құрамасымен және [[Гана Ұлттық футбол құрамасы|Гана,]] [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалиямен]] бір топқа түсті. Төрт ұпай жинап, 1/8 финалға [[Бельгия Ұлттық футбол құрамасы|Бельгия]]дан ұтылуға мәжбүр болды — 1:2. ӘЧ-2018 іріктеуіндегі сәтсіздіктерден соң [[АҚШ Ұлттық футбол құрамасы|АҚШ]] құрамасының бапкерлігінен босады. ==Жетістіктері== === Клубтық === *Еуропаның қола жүлдегері: [[Футболдан 1988 жылғы Еуропа біріншілігі|1988]] *Әлем чемпионы: [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990]] *Еуропаның вице-чемпионы: [[Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі|1992]] *Еуропа чемпионы: [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|1996]] *УЕФА кубогы: 1991, 1996 === Жеке === *Германияның үздік футболшысы: 1994, 1998 *Англияның үздік футболшысы: 1995 *Германия чемпионы: 1997 *ФИФА 100 тізіміне енген === Бапкер ретінде === *Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006 *Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2005 *Германиядағы үздік бапкер: [[2006 жыл|2006]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Монако ФК ойыншылары]] [[Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Сампдория ФК ойыншылары]] [[Санат:Штутгарт ФК ойыншылары]] [[Санат:Германия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері]] [[Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Герта Берлин ФК жаттықтырушылары]] 2vz2b7yn7rfzbz1xxb2w2lhg6u1brf5 Нам Джу Хёк 0 602387 3631245 3630382 2026-07-17T17:36:21Z Kasymov 10777 «[[Санат:Оңтүстік Корея актерлері|Оңтүстік Корея актерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631245 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Нам Джу Хёк |шынайы есімі = 남주혁 |сурет = 2017 남주혁 01.png |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Нам Джу Хёк (Nam Joo-hyuk) |туған күні = 22.02.1994 |туған жері = [[Пусан]], [[Корея Республикасы]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Сувон жоғары мектебі, Сеул өнер колледжі (модельдік факультет) |мамандығы = [[Актёр]], [[модель]] |азаматтығы = {{KOR}} |белсенді жылдары = 2013 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Дорама (сериал)|дорама]], [[романтика]], [[комедия]], [[триллер]], [[драма]] |киностудия = [[YG Entertainment]] (2014—2020), Management SOOP (2020—қазіргі уақыт) |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = [[Blue Dragon Film Awards]] (Үздік жаңа актер, 2018), [[Baeksang Arts Awards]] (Ең танымал актер номинациясы) |imdb_id = 7060370 |қолтаңбасы = |сайты = ://msoop.com |ортаққор = Nam Joo-hyuk }} '''Нам Джу Хек''' ({{lang-en|Nam Joo-hyuk}}, кор. 남주혁) — [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] [[актёр|актері]] және [[модель]]. Ол «Сен кімсің: мектеп 2015» және «Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу» дорамаларында өз рөлдерімен аса танымал. == Өмірбаяны == Нам Джу Хек [[1994 жыл]]ы [[22 ақпан]]да [[Корея Республикасы]]ның [[Пусан]] қаласында дүниеге келді. Отбасында жалғыз бала. Бала кезінде анасымен жиі керісетін, бірақ қазір Джу Хектің айтуы бойынша, олар жылы қарым-қатынаста.<ref>Nam Joo-hyuk's Official Profile by YG Entertainment. Naver People Search Portal.</ref> Сонымен қатар, ол аласа бойлы болатын. Сол себептен 6-сыныпта ата-анасы оны баскетболға жіберді. Оның жылдамдығы мен ептілігі арқасында ол мектеп командасының мүшесі атанды. Жоғары мектептің (ЖОО) 3-сыныптарында Джу Хек 30 см-ге дейін өсіп, оның бойы 180 см-ден асып кетті. Жас жігіттің баскетбол дағдылары да жаңа деңгейге көтерілді. Ол тіпті болашақта жоғары мектептің командасының құрамына кіру үшін ұсыныс алды. Алайда, сол жылы алған жарақат Джу Хекке [[баскетбол]]мен кәсіби түрде айналысуға мүмкіндік бермеді. Осылайша болашақ актер бұл арманынан біржола бас тартты.<ref>Nam Joo-hyuk talks about his basketball past and leg injury. Daum Celebrity News, 2015.</ref> Кейін оның басқа қызығушылығы пайда болды — модельдік бизнес. Жаңа арман Джу Хекке толығымен орындалмайтындай болып көрінді, өйткені ол сол уақытта Сеулден 30 км қашықтықта орналасқан Сувонда тұрды. Мектептің 2-курсында (сыныбында) Джу Хек ата-анасына айтпастан модельдік академиядағы тыңдауға қатысты. Ата-аналар бұл туралы білгеннен кейін, оған рұқсат бермейтіндіктерін айтты, сондықтан Джу Хек мектепте оқуды жалғастырды.<ref>Interview with Nam Joo-hyuk: From a basketball dreamer to a rising star. TenAsia Magazine, 2014.</ref> == Мансабы == 2013 жылы ол K Plus модельдік академиясы ұйымдастырған «Model 1-day experience» бағдарламасы туралы жарнама көрді. Бұл бағдарлама бойынша байқауға қатысушы модельдеу негіздерін үйреніп, сәл тәжірибеден кейін тыңдаудан өтті. Ал жеңімпазға арналған сыйлық — K Plus Academy-де орын және стипендия болатын. Джу Хек өз арманын жүзеге асыруға осы мүмкіндікті жіберіп алмай, нәтижесінде 50-ден астам конкурсанттан озып, бірінші орынды иеленді.<ref>K-Plus Model Academy Center: History of "Model 1-day experience" winners (2013 Season).</ref> 2013 жылдың мамыр айынан бастап Джу Хек 3 ай бойы K Plus академиясына барды. Тамыз айында оқуын бітіріп, ол дереу модельдік агенттікпен келісімшартқа қол қойды. Чжу Хек қатысқан алғашқы шоу — «2013 Plac Jean F/W» жинағы болды. Бірақ оның модель ретіндегі ресми дебюті 2013 жылдың қазанында сән апталығында өткізілген «SONGZIO Homme S/S 2014» көрсетілімі болды. Өзінің бірінші маусымына қарай оннан астам көрмелерге қатысу, дебютант үшін жемісті бастау болып табылады.<ref>Nam Joo-hyuk's runaway debut at Seoul Fashion Week. Herald Pop News, 2013.</ref> 2014 жылы Джу Хек AKMU (Akdong Musician) тобының «200%» және «Give Love» бейнеклиптерінде түсірілді. Сондай-ақ, ол «The Little Mermaid» (Артық болған су перісі) фантастикалық телехикаясында Пак Тэ Баканың («Биг») қосалқы рөлін ойнады. Сол жылы Джу Хек «ICON: Nam TV» бағдарламасына қатысып, «Saturday Night Live Korea» комедиялық шоуына қонақ ретінде келді.<ref>K-Drama "The Idle Mermaid" Official Cast Lineup and Broadcasting Info. Osen News Portal, 2014.</ref> Сондай-ақ, 2014 жылдың шілде айынан 2015 жылдың наурыз айына дейін Джу Хек «Off to School» бағдарламасының тұрақты қатысушысы болды.<ref>JTBC Variety Show "Off to School" fixed members list: Nam Joo-hyuk's participation. Entertainment News Chosun, 2015.</ref> 2015 жылдың қаңтарында Джу Хек «Running Man» бағдарламасына қонақ болып, көктемде ол «Сен кімсін: мектеп 2015» телехикаясында басты рөлге ие болды. Оның Хан И Ан - кәсіби жүзгіштің рөлін сомдады. 2016 жылы ол «Тышқан қақпанындағы ірімшік» және «Алқызыл жүрек: Коре» телехикаясында қосалқы рөл сомдап, сол жылы «Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу» дорамасында басты рөлді ойнады. 2017 жылы Романтикалық қиял-ғажайып «Құдай өзенінің қалыңдығы» атты кино шығармада ойнады. 2018 жылы ол үлкен кинотеатрда «Анти қорғаны» тарихи кинотеатрында дебют жасаған. == Жеке өмірі == Алғаш рет Джу Хек қызбен орта мектептің 3-сыныбында кездесіп, олардың қатынастары 3 жылға созылды. Тіпті егер, Джу Хек оны барлығы бір рет көрген болса да ұзақ уақыт бойы жадында қалатын, сүйкімді, нәзік қыздар ұнайды. Оған қамқорлық жасауды және оны қорғауды қалайды. Джу Хекке өзінің идеалын сиппатау қиын. Себебі, ол оның сұлулығы мен фигурасында емес, оның жүрегінде қандай сезімдер туғызатындығына байланысты. 2017 жылдың 24-ші сәуірінде агенттік Нам Джу Хектің өзінің «Тышқан қақпасындағы ірімшік» және «Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу» думандарында жұмыс істеген модель және актриса Ли Сон Генмен қарым-қатынаста екенін растады. Бірақ, 2017 жылдың 18 тамызында, жұп өздерінің жеке жағдайларына байланысты айырылғаны белгілі болған. == Шығармашылығы == === Телехикаялар === {| class="wikitable" |- !Жылы !! Қазақша атауы !! Түпнұсқалық атауы !! Рөлі |- |2014 || Су перісі || The Idle Mermaid || Пак Тэ Бак (Биг) |- |2015 || Сен кімсін: мектеп 2015 || Who Are You: School 2015 || Хан И Ан |- |2015 || Жарқыраған қиял || Glamorous Temptation || Чин Хён У |- |2016 || Тышқан қақпағындағы ірімшік || Cheese in the Trap || Квон Ын Тхэк |- |2016 || Алқызыл жүрек: Корё || Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo || Пэк А |- |2016 || Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу || Weightlifting Fairy Kim Bok-joo || Чон Чжун Хён |- |2017 || Өзен құдайының қалыңдығы || Bride of the Water God || Хабэк |} ===Фильмдер=== {| class="wikitable" |- !Жылы !! Қазақша атауы !! Түпнұсқалық атауы !! Рөлі |- |2018 || Анти қорғаны || 안시성 || Самуль |} ===Музыкалық шығармалар=== {| class="wikitable" |- !Жыл !! Ән !! Орындаушы |- |2014 || «200%» || Akdong Musician |- |2014 ||«Give Love» ||Akdong Musician |- |2015 || «Chocolate» || Каннам (feat. Сан И) |} == Жетістіктері == {| class="wikitable" !жылы !!марапат !!категория !!жұмыс !!қорытынды |- |2015 ||APAN Star Awards ||Үздік жаңа актер ||Сен кімсін: Мектеп 2015 ||Жеңіс |- |2015 ||KBS Drama Awards ||Танымалдығы үшін марапат ||Сен кімсін: Мектеп 2015 ||Жеңіс |- |2015 ||KBS Drama Awards ||Үздік жаңа актер ||Сен кімсін: Мектеп 2015 ||Номинация |- |2015 ||Korea Drama Awards ||Үздік жаңа актер ||Сен кімсін: Мектеп 2015 ||Номинация |- |2016 ||MBC Drama Awards ||Үздік жаңа актер ||Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу ||Жеңіс |- |2016 ||MBC Drama Awards ||Керемет жұп ( Ли Сон Гёнмен бірге) || Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу ||Номинация |- |2016 ||MBC Drama Awards ||Үздік жетістіктері үшін марапат ||Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу ||Номинация |- |2017 ||Korea Drama Awards ||Үздік жаңа актер ||Ауыр атлетика перизаты Ким Бок Чжу ||Жеңіс |- |2017 ||DramaFever Awards ||Жаңа туған жұлдыз ||Тышқан қақпасындағы ірімшік ||Жеңіс |} ==Қызықты фактілер== * Орта мектептің 3-ші сыныбында брекет салдырған. * Сувонның ірі «Suwon Bisang» баскетбол командасының мүшесі. * Джу Хекке ол CN Blue-нің мүшесі Ли Чжон Шинге, B1A4-дегі Бароға және Ли Хен У мен Ю А Инге ұқсас екенін айтады. * Фотосессияға жоспарланған уақыттан бір сағат бұрын келеді. Ол әрдайым түсірілімге ерте келуді ұнатады. * «Су перісі» фильміне түсірілгеннен кейін, бірнеше ай бойы актерлік шеберлік сабақтарын алды. * Мен жанкүйерлердің «Ұлттың бірінші сүйіспеншілігі» берген атағына ризамын. * Спортшы И Ан мектепте сирек болғандықтан және Тэ Кван түсірілімнің үлкен бөлігін «ұйқы режимінде» болғандығынан Хан И Ан мен Кон Тэ Кванды ( «Сен кім: Мектеп 2015») «жалғыз»деп атап кеткен. * «Сен кімсін: Мектеп 2015»-ның директоры Джу Хек пен Сон Чжэні «мылқау бауырлар» деген лақап берді. * «Егер адам ешқашан берілмесе, ол қалағанына ерте ме, кеш пе қол жеткізе алады» деп Джу Хек арманға ие болған адам әрқашан мақсатқа жете алады, барлығы оның мақсатқа жету үшін не істеп отырғанына байланысты. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:XXI ғасыр актерлері]] [[Санат:Оңтүстік Корея актерлері]] r2tdx1io0sxnjxaempmjbm4bauem7i3 Жоэль Матип 0 602511 3631333 2629401 2026-07-18T06:56:37Z 1nter pares 146705 3631333 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Жоэль Матип | сурет = Matip Schalke 2015.jpg | сурет ені = 160px | толық аты = Жоэль Андре Матип Жоб | туған күні= 8.08.1991 | туған жері = Бохум, [[Германия]] | азаматтығы = {{ту|Камерун}} <br> {{ту|Германия}} | бойы = 192 | салмағы = 83 | позиция = жартылай қорғаушы | қазіргі клуб = {{Flagicon|ENG}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] | номері = 32 | жастар клубы = {{футбол карьерасы |1994—1997|{{Flagicon|Германия}} [[Вейтмар 45]]| |1997—2000|{{Flagicon|Германия}} [[Бохум (футбол клубы)|Бохум]]| |2000—2009|{{Flagicon|Германия}} [[Шальке 04]]|}} | клубтары = {{футбол карьерасы |2009—2016|{{Flagicon|Германия}} [[Шальке 04]]|194 (17) |2009—2011|{{Аренда}}{{Flagicon|Германия}} Шальке 04 ll|4 (1) |2016—|{{Flagicon|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|42 (2)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2010—|{{футбол|Камерун}} |27 (1)}} }} '''Жоэль Андре Матип Жоб''' ({{lang2|fr|de|Joël Andre Matip Job}}'''; 8 тамыз 1991, [[Бохум]], [[Германия]]) — камерундық футболшы, "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]" футбол клубы мен [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы|Камерун Ұлттық футбол құрамасының]] жартылай қорғаушысы.''' == Мансабы == === Клубтық === Мансабын 1994 жылы "Вейтмар-45" жастар клубында бастап, 1997 жылы "Бохум", 2000 жылы "[[Шальке 04|Шальке]]" клубына ауысты. Кәсіпқой карьерасы 2009/10 маусымда "Шальке" клубында басталды. Алғашқы матчын 2009 жылы 7 қараша күні "Баварияға" қарсы Мюнхенде өткізіп, бір гол соқты да, командасын жеңілістен құтқарып қалды. 2010/11 маусымда [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2010/11#1/4 финал|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] 1/4 финалында "Интердің" қақпасына сырт алаңда гол соқты. Бұл ойында "Шальке" 5:2 есебімен жеңіске жетті. 2016 жылы жазда "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульге]]" ауысты. Келісім-шарт мерзімі 2020 жылға дейін. "Ливерпульдегі" алғашқы ресми голын 2016 жылы 29 қазан күні "Кристал Пэлас" қақпасына енгізді. === Ұлттық құрама === [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]] сапында [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010]], [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014]] жылғы әлем чемпионаттарына қатысты. 2014 жылғы әлем чемпионатында үшінші турда [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилияның]] қақпасына бір гол соқты. Бұл камерундықтардың осы әлем чемпионатындағы жалғыз голы еді. ==Жетістіктері== {{Flagicon|GER}} [[Шальке 04]] *Германия кубогы: 2010/11 *Германия суперкубогы: 2011 ==Сілтемелер== *[http://www.national-football-teams.com/player/35123.html Футболшының профилі] [[Санат:Камерун футболшылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]] 547t41kkolchubq9uo9c8ealhdavhyy Элон Фарнсворт 0 602730 3631253 3630662 2026-07-17T17:39:54Z Kasymov 10777 −[[Санат:30 шілдеде туғандар]]; −[[Санат:1837 жылы туғандар]]; −[[Санат:3 шілдеде қайтыс болғандар]]; −[[Санат:1863 жылы қайтыс болғандар]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631253 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Элон Джон Фарнсворт |шынайы есімі = {{lang-en|Elon John Farnsworth}} |суреті = Appletons' Farnsworth John Franklin - Elon John.jpg |сурет тақырыбы = Бригадалық генерал Элон Фарнсворт |туған күні = 30.07.1837 |туған жері = Грин-Оук, [[Мичиган]], {{USA}} |қайтыс болған күні = 3.07.1863 |қайтыс болған жері = [[Геттисберг шайқасы|Геттисберг]], [[Пенсильвания]], {{USA}} |лақап аты = «Бала генерал» (Boy General) |бүркеніш аты = |мемлекет = {{USA}} |шыққан тегі = |діні = |әкесі = |анасы = |жұбайы = |балалары = |туыстары = Джон Ф. Фарнсворт (ағасы, конгрессмен әрі генерал) |қызмет еткен жылдары = 1861—1863 |атағы = Бригадалық генерал (уақытша/бревет) |білімі = Мичиган университеті |әскер түрі = Кавалерия (атты әскер) |басқарды = Потомак армиясы Кавалериялық корпусының 3-ші дивизиясы, 1-ші бригадасы |әскери бөлімі = Иллинойс еріктілер атты әскерінің 8-ші полкі |шайқасы = Американың азаматтық соғысы: * Геттисберг шайқасы * Чанселлорсвилл шайқасы * Бренди-Стейшн шайқасы |марапаттары = |바이ланысы = |отставкада = |қолтаңбасы = |Commons = Elon J. Farnsworth }} '''Элон Джон Фарнсуорт''' ({{lang-en|Elon John Farnsworth}}; [[1837 жыл]]ғы [[30 шілде]] — [[1863 жыл]]ғы [[3 шілде]]) — [[Америка Құрама Штаттары|Америкадағы]] азамат соғысы кезіндегі федералдық армияның әскери қайраткері, кавалерия офицері. Ол Килпатрик шабуылы кезінде, Геттисберг шайқасының үшінші күнінде қаза тапты.<ref name="wp_bio">Elon John Farnsworth Biography and Civil War Service. National Park Service, Gettysburg National Military Park.</ref> == Жастық шағы == Фарнсуорт [[Мичиган]] штатындағы Грин-Оук елді мекенінде дүниеге келді. Оның ағасы Джон Фрэнклин Фарнсуорт алғашында [[Демократия]]лық партиядан шыққан заңгер, кейіннен Республикалық партия атынан конгрессмен және Азамат соғысы тұсында федералдық армияның [[генерал]]ы болған тұлға еді. 1854 жылы Фарнсуорттар отбасы [[Иллинойс]] штатындағы [[Роктон]] қаласына көшіп барды. Ол Мичиган университетіне оқуға түсіп, «Чи Пси» (Chi Psi) құпия студенттік бауырластық қоғамының мүшесі атанды.<ref name="mtu_edu">Brigadier General Elon J. Farnsworth – Military History of the Upper Great Lakes. Michigan Technological University, 2016.</ref> Алайда, кештердің бірінде студенттің терезеден (немесе шатырдан) құлап қайтыс болуына әкеп соққан шулы оқиғаға қатысы бар деген айыппен оқудан шығарылды.<ref name="mtu_edu"/> Осыдан кейін ол армияға қосылып, 1857–1858 жылдардағы Юта соғысы кезінде Альберт Сидни Джонстонның [[экспедиция]]лық күштерінің штаб-пәтерінде маркшейдер (көлік меңгерушісі) қызметін атқарды. Сондай-ақ, Колорадо аумағында буйвол (бизон) аулаушы болып жұмыс істеді.<ref name="warfare_history">The Death of Union "Boy General" Elon Farnsworth - Warfare History Network, 2014.</ref> == Азамат соғысы == Соғыс басталған кезде Фарнсуорт 8-ші Иллинойс кавалериялық полкіне бірінші лейтенант шенімен қызметке қабылданды. Бұл полкті оның ағасы Джон Фарнсуорт басқарған болатын. [[1861 жыл]]ғы [[25 желтоқсан]]да ол капитан дәрежесіне көтеріліп, Төртінші армия корпусының бас ширек меңгерушісінің (көлік қызметі) көмекшісі болып тағайындалды. 1863 жылдың басында Чанселлорсвилл шайқасында және Геттисберг науқанының басқы кезеңінде кавалерия корпусының қолбасшысы, бригадалық генерал Альфред Плезантонның адъютанты болып қызмет етті.<ref name="gdg_research">Brig. Gen. Elon J. Farnsworth Staff Service and Career. Gettysburg Discussion Group Research Report.</ref> [[1863 жыл]]дың [[29 маусым]]ында, Геттисберг шайқасына екі күн қалғанда, Плезантон оны еріктілер армиясының бригадалық генералы шеніне ұсынды, бірақ ол бұл лауазымды ресми иеленіп үлгермей қаза тапқандықтан, оның үміткерлігі АҚШ Сенаты тарапынан ешқашан мақұлданған жоқ. Фарнсуорт Потомак армиясы кавалериялық корпусының 3-ші дивизиясына қарасты 1-ші бригаданың қолбасшылығын қабылдады. Оның бригадасы 5-ші [[Нью-Йорк]], 18-ші [[Пенсильвания]], 1-ші Вермонт және 1-ші Батыс Вирджиния кавалериялық полктерінен құралды.<ref name="emerging_cw">Elon Farnsworth: A "What If?" of Gettysburg - Emerging Civil War, 2017.</ref> == Өмірінің соңы == Геттисберг шайқасының үшінші күнінде (3 шілде), Пикетт шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін, [[дивизия]] қолбасшысы, [[генерал]] Джудсон Килпатрик қарсыластың оң қанатына атты әскермен соққы беруді ұйғарды. Ол Фарнсуорттың бригадасына Ібіліс ұясының (Devil's Den) оңтүстік беткейінде бекінген Конфедерация жаяу әскерінің шебіне шабуыл жасауды бұйырды. Фарнсуорт тас қорғандар мен орманды жерде атты әскермен жаяу әскерге қарсы тұрудың ешқандай табыс әкелмейтінін айтып, бұйрыққа қарсы шықты. Алайда, Килпатрик оны қорқақтық танытты деп айыптаған соң, намысқа тырысқан Фарнсуорт шабуылға шығуға келісті.<ref name="acw_scots">Elon John Farnsworth Biography & Kilpatrick Dispute. Association of Civil War Historians.</ref> Нәтижесінде Фарнсуорт бригадасы Эвандер Лоудың басшылығындағы Джон Худ дивизиясының бөлімшелеріне шабуыл жасады. Ол майдан даласына 1-ші Вермонт полкінің 2-ші батальонын бастап, майор Уильям Уэллстің қасында бірге шапты. Бұл шабуыл оңбай сәтсіздікке ұшырап, федералдық әскер арасында құрбандар өте көп болды. Шабуыл барысында Фарнсуорттың кеудесіне бес оқ тиіп, ол оқиға орнында мерт болды. Конфедерация полковнигі Уильям С. Оутс кейіннен өз естеліктерінде Фарнсуортты жау әскері қоршап алған кезде, ол тұтқынға түспеу үшін өзін-өзі атып өлтірді деп мәлімдеген, бірақ бұл деректі басқа куәгерлер теріске шығарып, тарихшылардың көбі оны негізсіз деп тапты. Осы қате әрі сәтсіз бұйрығы үшін Килпатрик соғыстан кейін қатты сынға ұшырады, бірақ оған қарсы ешқандай ресми [[санкция]]лар қолданылған жоқ. Фарнсуорттың денесі кейін туған өлкесіне жеткізіліп, Иллинойс штатындағы Роктон (Rockton Township Cemetery) зиратында жерленді.<ref name="wikitree">Elon John Farnsworth (1837-1863) Burial Records and Genealogy. WikiTree Database.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Геттисбергте қайтыс болғандар]] [[Санат:Одақ армиясы генаралдары]] [[Санат:АҚШ-тағы Азаматтық соғыста қайтыс болғандар]] 4r9jtml49ourg6nqmb08yd1wf9cpbcg Фило Тэйлор Фарнсуорт 0 602732 3631246 3630613 2026-07-17T17:37:42Z Kasymov 10777 «[[Санат:АҚШ өнертапқыштары|АҚШ өнертапқыштары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631246 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Фило Тейлор Фарнсуорт |Шынайы есімі = {{lang-en|Philo Taylor Farnsworth}} |Суреті = Philo T Farnsworth.jpg |Сурет ені = 250px |Сурет тақырыбы = Фило Фарнсуорт 1939 жылы |Туған күні = 19.8.1906 |Туған жері = [[Бивер]], [[Юта]], {{USA}} |Қайтыс болған күні = 11.3.1971 |Қайтыс болған жері = [[Холладей (Юта)|Холладей]], [[Юта]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Жұбайы = Эльма Гарднер Фарнсуорт |Балалары = Фило Тейлор III, Рассел, Кент |Ғылыми аясы = [[Электроника]], [[Радиотехника]], [[Ядролық физика]] |Жұмыс орны = Farnsworth Television and Radio Corporation, [[ITT Inc.|ITT]] |Ғылыми дәрежесі = Құрметті доктор (Бригам Янг университеті) |Ғылыми атағы = |Альма-матер = [[Бригам Янг университеті]] |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = Алғашқы толық электронды телевизия жүйесін және диссекторлық камера түтігін («диссектор») ойлап тапты |Марапаттары = * [[Эмми]] сыйлығы (Телевизиялық өнер және ғылым академиясының арнайы марапаты, 2002, қайтыс болғаннан кейін) * Ұлттық өнертапқыштардың даңқ залына енгізілген (1984) |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = Philo Farnsworth }} '''Фило Тэйлор Фарнсуорт''' ({{lang-en|Philo Taylor Farnswort}}; [[1906 жыл]]ы [[19 тамыз]]да дүниеге келген, Бивер, Юта штаты - [[1971 жыл]]ғы [[11 наурыз]]да, Солт-Лейк-Сити, [[Юта]] штаты) — [[Америка Құрама Штаттары|американдық]] өнертапқыш, электронды теледидарды ең алғаш патенттеген адам. == Ойлап тапқан құрылғылары == Ең алдымен электронды [[теледидар]] жүйелерінің бірі - «диссектор» өнертабысы белгілі. [[1927 жыл]]дың [[7 қаңтар]]ында Фарнсуорт жасаған электрондық теледидар жүйесіне өтінім АҚШ патенттік қызметіне берілді.<ref name="Abramson">Abramson A. The History of Television, 1880 to 1941. — Jefferson: McFarland & Co, 1987. — P. 98.</ref> Өнертабыс субъектісі электр сигналдарына, суретті беретін, таратқыштың және қабылдағыштың жұмысын синхрондау принципі мен жарықтылықты реттеу тізбегіне айналдырылған таратқыш болды. Бұл күндері ондаған өтінімнің негізі болады.<ref name="Schwartz">Schwartz E. I. The Last Lone Inventor: A Tale of Genius, Deceit, and the Birth of Television. — New York: HarperPaperbacks, 2003. — P. 64.</ref> Осы уақытқа доін [[Патент]]тік қызмет В. Зворыкин шығарған таратушы телевизиялық құрылғыға [[авторлық құқық]]ты негіздейтін материалдарды берді. Бұл 1923 жылы көрсетілді, бірақ содан кейін бұл дұрыс әсер қалдырды. 1927 жылы Зворыкин бүкіл телевизиялық жүйенің жобасын әзірледі.<ref name="Magoun">Magoun A. B. Television: The Structure of Designation // David Sarnoff Research Center. — 2001.</ref> Дегенмен, оның құрылғысы суреттерді алудың күрделі механикалық әдісі болмаса да, Фарнсуорт үлкен күресті күтіп, бәсекелес ретінде жұмыс істеген RCA сияқты осындай алыпты жеңудің аз мүмкіндігі болған. Бірақ басымдықты анықтауға Джастин Толманның куәлігі көмектесті, ол 1922 жылы оның оқушысы Фило Фарнсворт телевизиялық жүйенің схемасын көрсетті, ол оның жұмыс принципін егжей-тегжейлі түсіндірді.<ref name="Fisher">Fisher D. E., Fisher M. J. Tube: The Invention of Television. — Washington, D.C.: Counterpoint, 1996. — P. 110.</ref> Патент Фарнсуортпен 1930 жылғы 26 қыркүйекте қабылданды және Зворыкиннің өтінішін 1938 жылға дейін тану күтіп тұрды.<ref name="Barnouw">Barnouw E. Tube of Plenty: The Evolution of American Television. — Oxford: Oxford University Press, 1990. — P. 78.</ref> Алғашқы мәселелер қаралып жатқанда, Фило қажетті қаражатты алу қиынға соқса, таратушы және қабылдайтын түтіктерді жасап, демонстрацияларды өткізді. Бірінші көрермендер баспасөз қызметкерлері мен өкілдері болды. Бірақ инвесторлардың табысын дәлелдеу маңызды болды. Бір суретке қарап, олардың бірі: «Экранда доллардың сынағына кемінде бір [[инвестиция]] салынды ма?», - деп сұрады. Келесі жолы Фило заң жобасының айқын бейнесін көрсетті.<ref name="Godfrey">Godfrey D. G. Philo T. Farnsworth: The Father of Television. — Salt Lake City: University of Utah Press, 2001. — P. 89.</ref> Көрермендер [[спектакль]]дерден, спорттық жарыстардың үзінділерін көрді. Фило және оның қызметкерлері басқа мемлекеттерде телевизиялық таратқыштардың құрылысын ұйымдастырды. Аударымдар шетелде жүргізілді. 1931 жылы Фарнсуорт зертханасында Зворыкин барды. Олар екі таратушы түтіктердің жұмысын салыстырды.<ref name="Fisher2">Fisher D. E., Fisher M. J. Tube: The Invention of Television. — Washington, D.C.: Counterpoint, 1996. — P. 115.</ref> Фильо, кейбір көрсеткіштер бойынша, Зворыкиннің иконографы оның дизайнынан асып түсетінін мойындады. Өз кезегінде, қонақ Фарнсуорттың схемасында жазылған кейбір принциптерді қолдануға құқығы жоқ екеніне өкініш білдірді. Бірақ көп ұзамай, нашар кредиторлар Фарнсуортты өз өнертабысын бірқатар компанияларға, оның ішінде RCA-ға сатуға мәжбүрледі. Индиана штатындағы Форт Уэйндегі өз зауытында жабдықтарды өндіруді бастау әрекеттері соғысқа жол бермеді. АҚШ-тың зерттеушілері мен индустриясы әскери тапсырмаларды шешді. Фарнсуорт [[радар]]лармен жұмыс істеді, қарапайым электрондық [[микроскоп]]ты, ультракүлгін сәулелерді пайдаланатын шамды жасады. Соғыстан кейін, теледидар қарқынды таратылған кезде Фарнсуорт патентінің жарамдылық мерзімі аяқталды. Тану үшін күреске алғашқы американдық толық электронды телевизиялық жүйенің құрушысы RCA-ға ұтылып, Владимир Зворкиннің иконостасымен бәсекелестікті тоқтата алмады. Кейінірек Фил Фарнсуорт [[ракета|зымыран]]дық басқару жүйелерін және ядролық синтезді бақылауды дамыту бойынша жұмыс жасады. Өмірінің соңында ол Fusor деп аталатын шағын термоядролық реакторды ойлап тапты. Оның құрметіне «Футурама» телехикаясының кейіпкері профессор Фарнсуорт есімі берілді. ==Сілтемелер== *https://web.archive.org/web/20020311141033/ *http://www.invent.org/hall_of_fame/1_1_6_detail.asp?vInventorID=56 *http://www.farnovision.com/ == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ өнертапқыштары]] 7356jvtvzq6acdo002xhbck79gnav4a Хасен Жылгелдин 0 604133 3631240 3630026 2026-07-17T17:31:34Z Kasymov 10777 3631240 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Хасен Жылгелдин | Суретті = | Туған күні = 1897 | Туған жері = Қостанай оязы, [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1985 | Қайтыс болған жері = Әулиекөл ауылы, [[Қостанай облысы]] | Азаматтығы = {{USSR}} | Ұлты = [[Қазақтар|Қазақ]] | Мансабы = [[Қоғам қайраткері]], шаруашылық басшысы | Марапаттары = ІI дәрежелі Отан соғысы ордені<br />Құрмет Белгісі ордені }} '''Хасен Жылгелдин''' (1897—1985) — [[Қостанай]] өңірінде Кеңес үкіметін орнатуға және шаруашылық-әкімшілік жүйесін дамытуға үлес қосқан қоғам қайраткері, І және ІІ шақырылған [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің депутаты.<ref name="WikiAUT">Хасен Жылгелдин // Уикипедия ашық энциклопедиясы. — 2018.</ref> == Өмірбаяны мен қызметі == Хасен Жылгелдин 1897 жылы [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]]ның Аманқарағай болысында туған.<ref name="WikiAUT"/> Кеңес үкіметі орнағаннан кейін Әулиекөл болыстық кедейлер комитетін, кейін Аманқарағай болыстық комитетін басқарды.<ref name="TorgayEli">Торғай елі. Энциклопедия / Құраст. Т. Рсаев. — Алматы: Арыс, 2013. — 456 б.</ref> Қызмет жолы: * '''1928–1934:''' Әулиекөл аудандық атқару комитетінің төрағасы <ref name="WikiAUT"/>. * '''1934–1941:''' Мәртүк аудандық партия комитетінің нұсқаушысы, Қостанай облыстық комитетінің нұсқаушысы, Меңдіқара және Қарабалық аудандарында партия комитетінің бірінші хатшысы.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> * '''1942–1947:''' Новонеженск МТС-ын басқарды, Жангелдин аудандық атқару комитетінің төрағасы болды.<ref name="AuliyekolZan">Әулиекөл ауданының тарихи тұлғалары мен көше атаулары // zan.gov.kz құқықтық порталы. — 2024.</ref><ref name="TorgayEli"/> * '''1947–1959:''' Зейнетке шыққанға дейін Әулиекөл аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref name="WikiAUT"/> == Марапаттары мен естелік == ІI дәрежелі «Отан соғысы» және «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> Қостанай облысының Әулиекөл ауданы мен Тимофеев ауылындағы көшелерге есімі берілген.<ref name="AtauKz">Атауларды іздеу жүйесі — Жылгелдин көшесі // Atau.kz порталы. — 2026.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 6l3pazxiykcorx9igz1lrkb9ngaq4s3 3631241 3631240 2026-07-17T17:32:53Z Kasymov 10777 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631241 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Хасен Жылгелдин | Суретті = | Туған күні = 1897 | Туған жері = Қостанай оязы, [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1985 | Қайтыс болған жері = Әулиекөл ауылы, [[Қостанай облысы]] | Азаматтығы = {{USSR}} | Ұлты = [[Қазақтар|Қазақ]] | Мансабы = [[Қоғам қайраткері]], шаруашылық басшысы | Марапаттары = ІI дәрежелі Отан соғысы ордені<br />Құрмет Белгісі ордені }} '''Хасен Жылгелдин''' (1897—1985) — [[Қостанай]] өңірінде Кеңес үкіметін орнатуға және шаруашылық-әкімшілік жүйесін дамытуға үлес қосқан қоғам қайраткері, І және ІІ шақырылған [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің депутаты.<ref name="WikiAUT">Хасен Жылгелдин // Уикипедия ашық энциклопедиясы. — 2018.</ref> == Өмірбаяны мен қызметі == Хасен Жылгелдин 1897 жылы [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]]ның Аманқарағай болысында туған.<ref name="WikiAUT"/> Кеңес үкіметі орнағаннан кейін Әулиекөл болыстық кедейлер комитетін, кейін Аманқарағай болыстық комитетін басқарды.<ref name="TorgayEli">Торғай елі. Энциклопедия / Құраст. Т. Рсаев. — Алматы: Арыс, 2013. — 456 б.</ref> Қызмет жолы: * '''1928–1934:''' Әулиекөл аудандық атқару комитетінің төрағасы <ref name="WikiAUT"/>. * '''1934–1941:''' Мәртүк аудандық партия комитетінің нұсқаушысы, Қостанай облыстық комитетінің нұсқаушысы, Меңдіқара және Қарабалық аудандарында партия комитетінің бірінші хатшысы.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> * '''1942–1947:''' Новонеженск МТС-ын басқарды, Жангелдин аудандық атқару комитетінің төрағасы болды.<ref name="AuliyekolZan">Әулиекөл ауданының тарихи тұлғалары мен көше атаулары // zan.gov.kz құқықтық порталы. — 2024.</ref><ref name="TorgayEli"/> * '''1947–1959:''' Зейнетке шыққанға дейін Әулиекөл аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref name="WikiAUT"/> == Марапаттары мен естелік == ІI дәрежелі «Отан соғысы» және «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> Қостанай облысының Әулиекөл ауданы мен Тимофеев ауылындағы көшелерге есімі берілген.<ref name="AtauKz">Атауларды іздеу жүйесі — Жылгелдин көшесі // Atau.kz порталы. — 2026.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары]] h0qwmr7h77xjah9lfassr9dzs8zj103 3631242 3631241 2026-07-17T17:33:07Z Kasymov 10777 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631242 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Хасен Жылгелдин | Суретті = | Туған күні = 1897 | Туған жері = Қостанай оязы, [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1985 | Қайтыс болған жері = Әулиекөл ауылы, [[Қостанай облысы]] | Азаматтығы = {{USSR}} | Ұлты = [[Қазақтар|Қазақ]] | Мансабы = [[Қоғам қайраткері]], шаруашылық басшысы | Марапаттары = ІI дәрежелі Отан соғысы ордені<br />Құрмет Белгісі ордені }} '''Хасен Жылгелдин''' (1897—1985) — [[Қостанай]] өңірінде Кеңес үкіметін орнатуға және шаруашылық-әкімшілік жүйесін дамытуға үлес қосқан қоғам қайраткері, І және ІІ шақырылған [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]]нің депутаты.<ref name="WikiAUT">Хасен Жылгелдин // Уикипедия ашық энциклопедиясы. — 2018.</ref> == Өмірбаяны мен қызметі == Хасен Жылгелдин 1897 жылы [[Торғай облысы (Ресей империясы)|Торғай облысы]]ның Аманқарағай болысында туған.<ref name="WikiAUT"/> Кеңес үкіметі орнағаннан кейін Әулиекөл болыстық кедейлер комитетін, кейін Аманқарағай болыстық комитетін басқарды.<ref name="TorgayEli">Торғай елі. Энциклопедия / Құраст. Т. Рсаев. — Алматы: Арыс, 2013. — 456 б.</ref> Қызмет жолы: * '''1928–1934:''' Әулиекөл аудандық атқару комитетінің төрағасы <ref name="WikiAUT"/>. * '''1934–1941:''' Мәртүк аудандық партия комитетінің нұсқаушысы, Қостанай облыстық комитетінің нұсқаушысы, Меңдіқара және Қарабалық аудандарында партия комитетінің бірінші хатшысы.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> * '''1942–1947:''' Новонеженск МТС-ын басқарды, Жангелдин аудандық атқару комитетінің төрағасы болды.<ref name="AuliyekolZan">Әулиекөл ауданының тарихи тұлғалары мен көше атаулары // zan.gov.kz құқықтық порталы. — 2024.</ref><ref name="TorgayEli"/> * '''1947–1959:''' Зейнетке шыққанға дейін Әулиекөл аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref name="WikiAUT"/> == Марапаттары мен естелік == ІI дәрежелі «Отан соғысы» және «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.<ref name="TorgayEli"/><ref name="WikiAUT"/> Қостанай облысының Әулиекөл ауданы мен Тимофеев ауылындағы көшелерге есімі берілген.<ref name="AtauKz">Атауларды іздеу жүйесі — Жылгелдин көшесі // Atau.kz порталы. — 2026.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]] il532x1d1kzkaqx4kgxp0i7yliz4pgg Деннис Бергкамп 0 604170 3631452 3181062 2026-07-18T11:41:40Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3631452 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Деннис Бергкамп |толық аты = Деннис Николас Мария Бергкамп |сурет = Dennis Bergkamp 2014.jpg |сурет ені = 300px |лақап аты = ''Берги'', ''Ұшқыш голланд'', ''Iceman'' |туған күні =10. 05. 1969 |туған жері=Амстердам, Нидерланд |азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}} |бойы = 183 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = ''клубсыз'' |қызметі = ''бапкер-ассистент'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы ||{{Flagicon|Нидерланд|20px}} Вилскрахт/СНЛ| |1981—1988|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1986—1993|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|185 (103) |1993—1995|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|52 (11) |1995—2006|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|312 (87) |1986—2006|'''Бүкіл карьерасында'''|'''549 (201)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1989|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} Нидерланд-21]|2 (0) |1990—2000|{{Футбол|Нидерланд}} |79 (37)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы|2011—2017|{{Flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|көмекші }} }} '''Деннис Николас Мария Бергкамп''' ({{lang-nl|Dennis Nicolaas Maria Bergkamp}} {{IPA|[ˈdɛnɪs ˈbɛrχkɑmp]}}; [[10 мамыр]] [[1969 жыл|1969]], [[Амстердам]]) — нидерланд футболшысы, шаубыл шебінде ойнаған, қазіргі күнде бапкер. == Мансабы == === Клубтық карьерасы === Ә дегенде жартылай қорғаныста ойнаған, кейін шабуылдаушы жартылай қорғаушы амплуасына көшті, сосын нағыз шабуылшының өзі болды. Кей мамандардың пікірінше, Бергкам тарихтағы ең техникасы мықты футболшы. 1986 жылы кәсіпқой карьерасын өз туған клубы "[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аяксте]]" бастады. 1986 жылы 14 желтоқсанда "Родамен" ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Тұңғыш голын 1987 жылы 22 ақпанда "Харлем" клубының қақпасына енгізді. Секенінші жылдардың соңында-ақ негізгі құрамға толық орнығып алды. Тоқсаныншы жылдардың басында Бергкамты сатып алғысы келетін клубтар көбейіп кетті. Ұстазы [[Йохан Кройф]] оған "[[Реал Мадрид|Реал Мадридте]]" ойнамауға кеңес берді де, мадридтік клубтың ұсынысын қабылдамады. Ақыры 1993 жылы жазда Италияның "[[Интернационале|Интер]]" клубын таңдады. Жаңа клубында Бергкамп екі маусымдай ойнады. Тұңғыш голын қыркүйек айында "Кремонезенің" қақпасына енгізді. 1994 жылы "Интер" [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА кубогын]] ұтып алды. Бергкамп осы турнирдің үздік мергені атанды. 1994-95 жылғы маусымда Бергкамптың клубтағы көрсеткіші төмендеп кетті де, негізгі құрамнан ақырындап шеттетіле бастады. Маусым соңында клубтан кететінін мәлімдеп, 1995 жылы маусым айында Лондонның "[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналымен]]" келісім шартқа отырды. "Арсенал" клубына сіңіп кету үшін көп уақыт керек болды. 1996 жылы клубқа [[Арсен Венгер]] келді де, Бергкамп енді оның тұсында жаңа шабытпен ойнай бастады. Клубтың негізгі ойыншысына айналып, жаңа ғасырға дейін сол деңгейінен түскен жоқ. Кейін командаға [[Тьерри Анри]] мен [[Сильван Вильтор|Сильвен Вильтор]] келген соң ғана жасы отыздан асқан Бергкамп негізгі құрамдағы орнын жоғалта бастады. 2003 жылы 4 қаңтарда "Арсенал" сапындағы 100-ші голын енгізді. 2005/06 жыл Бергкамптың соңғы маусымы болды. 2006 жылы 22 шілдеде қоштасу ойынын өткізді. Онда "Арсенал" мен "Аякстың" жұлдыздары бір-біріне қарсы ойнады. === Ұлттық құрамада === 1989 жылы 21 жасқа дейінгі жастар құрамасында ойнады. Ал [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|негізгі құрамада]] тұңғыш рет 1990 жылы 26 қыркүйекте Италиямен ойында алаңға шықты. Тұңғыш голын сол жылы қарашада Грекияның қақпасына соқты. Бергкамп [[Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-1992]], [[Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-1994]], [[Футболдан 1996 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-1996]], [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-1998]], [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2000]] турнирлеріне қатысты. 1992, 2000 жылдары Еуропаның қола жүлдегері атанды. Құрама сапында жалпы 79 ойын өткізді. ЕУРО-2000 турнирінде Нидерланд құрамасы жартылай финалда Италиядан ұтылып қалды да, осы кездесуден соң Бергкамп ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады. == Әуефобия == 1989 жылы Бергкамптың жақын досы Вирджелл Юманкхан әуе апатынан қайтыс болады. Осы рейске Бергкамп соңғы сәтте ғана ұшудан бас тартқан екен. Содан бері ұшаққа мүлде мінбей кетіпті. Бірақ 1994 жылы әлем біріншілігіне қатысу үшін амалсыз АҚШ-қа ұшақпен баруға мәжбүр болады. Осы фобиясына орай Нидерланд құрамасы мен "Арсенал" клубы сырт алаңдағы көптеген ойындарына Бергкампсыз барыпты. Кей ойындарға Бергкамптың өзі жеңіл көлігімен де барған кездері де болған. == Жетістіктері == === Командалық === '''«Аякс»''' * Кубок иелері кубогы: 1987 * Нидерланд кубогы: 1987, 1993 * Нидерланд чемпионы: 1990 * УЕФА кубогы: 1992 '''«Интернационале»''' * УЕФА кубогы: 1994 '''«Арсенал»''' * Англия чемпионы: 1998, 2002, 2004 * Англия кубогы: 1998, 2002, 2003, 2005 * Англия суперкубогы: 1998, 1999, 2002, 2004 === Жеке === * Нидерландтағы жылдың талантты футболшысы (1): 1990 * Нидерланд жыл футболшысы (2): 1991, 1992 * Нидерланд чемпионатының үздік футболшысы (3): 1990/91, 1991/93, 1992/93 * Еупопа чемпионатының үздік мергені (1): 1992 * УЕФА кубогының үздік мергені (1): 1993/94 * Премьер-Лигадағы ай футболшысы (4): тамыз 1997, қыркүйек 1997, наурыз 2002, ақпан 2004 * ФИФА 100 == Сілтемелер == * [http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=633 Статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080521141450/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=633 |date=2008-05-21 }} * [https://web.archive.org/web/20140228215404/http://www.arsenal.com/history/profiles/48/dennis-bergkamp Профилі] * [http://www.arseweb.com/people/squad10.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140507000500/http://www.arseweb.com/people/squad10.html |date=2014-05-07 }} Arseweb.com * [http://www.wereldvanoranje.nl/profielen/profiel.php?id=1073 Статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120309131315/http://www.wereldvanoranje.nl/profielen/profiel.php?id=1073 |date=2012-03-09 }} wereldvanoranje.nl [[Санат:Нидерланд футболшылары]] [[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] qnhx2dnpywyth9musbt249iefwga5j6 Марко ван Бастен 0 604225 3631367 3225123 2026-07-18T07:15:03Z 1nter pares 146705 3631367 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Марко ван Бастен |сурет=Marco van Basten 1990-1992.jpg |сурет ені=175px |туған күні=31.10.1964 |туған жері=[[Утрехт]], [[Нидерланд]] |азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}} |бойы = 188 |қазіргі клуб = {{Футбол|Нидерланд}} |қызметі = ''көмекші-бапкер''<ref>{{cite web|url=http://www.az.nl/teams/speler/spelerid/7343/marco-van-basten|title=Marco van Basten.|publisher=''az.nl''|lang=nl|accessdate=27.9.2014}}</ref> |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1970—1971|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[ЭДО (Утрехт)]]| |1971—1980|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[УВВ (Утрехт)]]| |1980—1981|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[УСВ Элинквейк]]| |1981—1982|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1981—1987|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|133 (128) |1987—1993|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|147 (90) |1981—1993|'''Барлығы'''|'''280 (218)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1983|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Нидерланд-20|4 (2) |1983—1992|{{Футбол|Нидерланд}} |58 (24)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2004|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс (резерв)]]| |2004—2008|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]| |2008—2009|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]| |2012—2014|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Херенвен (футбол клубы)|Херенвен]]| |2014|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[АЗ Алкмаар|АЗ]]| |2014—2015|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[АЗ Алкмаар|АЗ]]|<small>көмекші</small> |2015—|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]|<small>көмекші</small>}} }} '''Марко ван Бастен''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Marco van Basten.ogg|Marco van Basten}}}}, {{IPA|[ˈmɑrkoː vɑm'bɑstə(n)]}}; толық аты — '''Марсел ван Бастен''', {{lang-nl|Marcel van Basten}}; [[31 қазан]] [[1964 жыл]], [[Утрехт]], [[Нидерланд]]) — нидерланд футболшысы. [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының]] 80-90 жылдардағы ең үздік футболшыларының бірі. 1988 жылғы Еуропа чемпионы. == Мансабы == === Клубтық === "Аякс" клубының түлегі. 1981-87 жылдары клуб сапында 133 ойын өткізді. 1987 жылы отандастары [[Рууд Гуллит|Руд Гуллит]], [[Франк Райкаард]] үшеуі "[[Милан (футбол клубы)|Милан]]" футболшысы атанды. Алғашқы маусымда-ақ Италия чемпиондығына қол жеткізді, кейін қататынан екі жыл [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар кубогында]] топ жарды. 1993 жылы жарақатының кесірінен футболмен қоштасты. === Ұлттық құрама === [[Футболдан 1988 жылғы Еуропа біріншілігі|1988 жылғы Еуропа чемпионатының]] финалында [[КСРО Ұлттық футбол құрамасы|КСРО қақпасына]] "ғасыр голын" соқты. Екінші таймда әуелеп келген допты тоқтатпай қақпаға бағыттады, қақпадан өте қиғаш тұрса да, қақпашы [[Ринат Файзрахманұлы Дасаев|Ринат Дасаевтың]] үстінен асыра қашық бұрышты дәл көздеді. [[Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі|1990 жылы әлем чемпионатына]], [[Футболдан 1992 жылғы Еуропа біріншілігі|1992 жылы Еуропа чемпионатына]] қатысты. === Бапкерлік === 2003 жылы бапкерлікке ауысты. 2004-2008 жылдары Нидерланд Ұлттық құрамасын жаттықтырды. [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатынның]] 1/8 финалында Нидерланд 0:1 есебімен [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы|Португалиядан]] ұтылып қалғанына қарамастан, келісім шарт тағы екі жылға созылды. [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|2008 жылғы Еуропа чемпионатында]] Нидерланд топтық кезеңнің барлық кездесуінде жеңіске жетті. Бірақ 1/8 финалда күтпеген жерде [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|Ресейден]] 1:3 есебімен ұтылып қалды. Бұл Ван Вастеннің құрама бапкерлігі ретінде соңғы ойыны болды. Сол жылы "Аякс" бас жаттықтырушысы боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Командалық === «'''Аякс'''» * Нидерланд чемпионы ('''3'''): 1981/82, 1982/83, 1984/85 * Нидерланд кубогы ('''3'''): 1983, 1986, 1987 * Кубок иелері кубогы: 1987 «'''Милан'''» * Италия чемпионы ('''4'''): 1987/88, 1991/92, 1992/93, 1993/94 * Италия суперкубогы ('''4'''): 1988, 1992, 1993, 1994 * Чемпиондар кубогы ('''2'''): 1989, 1990 * Құрлықаралық кубок ('''2'''): 1989, 1990 * УЕФА Суперкубогы ('''2'''): 1989, 1990 '''Нидерланд құрамасы''' * Еуропа чемпионы: 1988 * Еуропаның қола жүлдегері: 1992 === Жеке === * Нидерланд чемпионатының мергені ('''4'''): 1984, 1985, 1986, 1987 * Италия чемпионатының мергені ('''2'''): 1990, 1992 * Нидерландының жыл футболшысы: 1985 * «Алтын бутсы» иегері: 1986 * «Алтын доп» иегері (France Football) ('''3'''): 1988, 1989, 1992 * Еуропаның үздік футболшысы (Onze d’Or) ('''2'''): 1988, 1989 * ФИФА жыл футболшысы: 1992 * Чемпиондар кубогының мергені: 1989 * ФИФА 100 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.marcovanbasten.net Ван Бастенге арналған сайт]{{ref-en}} * [http://hollandomania.ru/history/legends/basten/ Биографиясы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607003653/http://hollandomania.ru/history/legends/basten/ |date=2008-06-07 }} * [https://web.archive.org/web/20120416144139/http://football.ua/unicredit-top50/news/162601.html Марко Ван Бастен] [[Санат:Нидерланд футболшылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:АЗ Алкмаар ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] f7px5sfr0mvilra6xhz60y8ci9ufraf Рональд Куман 0 604263 3631379 3049557 2026-07-18T07:19:03Z 1nter pares 146705 3631379 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | сурет = Ronald Koeman (2014) (cropped).jpg | сурет ені = 230px |туған күні = 21.03.1963 | туған жері = Зандам, [[Нидерланд]] | азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}} | бойы = 181 см | позиция = [[қорғаушы]]<br>[[жартылай қорғаушы]] | қазіргі клуб = | қызметі = | жастар клубы = {{футбол карьерасы ||{{ту|Нидерланд}} ВЕК| ||{{ту|Нидерланд}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1980—1983|{{ту|Нидерланд}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|90 (34) |1983—1986|{{ту|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|94 (23) |1986—1989|{{ту|Нидерланд}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]|98 (51) |1989—1995|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|192 (67) |1995—1997|{{ту|Нидерланд}} [[Фейеноорд]]|61 (19) |1980—1997|'''Барлығы'''|'''535 (194)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1983—1994|{{Футбол|Нидерланд}}|78 (14)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1997—1998|{{ту|Нидерланд}} [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]]| |1998—2000|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]| |2000—2001|{{ту|Нидерланд}} [[Витесс]]| |2001—2005|{{ту|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]| |2005—2006|{{ту|Португалия}} [[Бенфика]]| |2006—2007|{{ту|Нидерланд}} [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]]| |2007—2008|{{ту|Испания}} [[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]| |2009|{{ту|Нидерланд}} [[АЗ Алкмаар|АЗ]]| |2011—2014|{{ту|Нидерланд}} [[Фейеноорд]]| |2014—2016|{{ту|Англия}} [[Саутгемптон (футбол клубы)|Саутгемптон]]| |2016—2017|{{ту|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]| |2018—2020|{{Футбол|Нидерланд}}| |2020—2021|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|}} }} '''Рональд Куман''' ({{lang-nl|{{audio|Nl-Ronald Koeman.ogg|Ronald Koeman}}}}, {{IPA|[ˈroˑnɑlt ˈkumɑn]}}; [[1963 жыл]]ы [[21 наурыз]]да туған, [[Зандам]], [[Нидерланд]]) — нидерландтық футболшы және футбол тренері. [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы]]ның экс-футболшысы. 1988 жылғы Еуропа чемпионы. Әлемдегі көрсеткіші жоғары қорғаушы<ref>[http://www.sport-express.ru/football/abroad/news/113320/ Рональд Куман — әлемдегі ең мерген қорғаушы]. [[Спорт-Экспресс]]. 13 қаңтар 2006</ref>. Айып доптарын керемет орындай алатын шеберлігімен ерекшеленген футболшы. == Мансабы == Кәсіпқой футболшы [[Мартин Куман]]ның ұлы. Інісі [[Эрвин Куман]] да кәсіпқой футболшы. Клубтық карьерасын 1983 жылы "[[Гронинген]]" сапында бастады. 1983 жылы "[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аяксқа]]" ауысып, 1985 жылы Нидерланд чемпионы атанды. Кейін [[ПСВ Эйндховен|ПСВ]] клубында үш жылдай доп тепті (1986-89). Осы аралықта [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар кубогын]] (1987 жылы) ұтып алды. 1989 жылы "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаға]]" ауысқан соң да біраз жүлдеге қол жеткізді: 1992 жылы Чемпиондар кубогын тағы да жеңіп алды, төрт рет Испания чемпионы атанды. 1997 жылы "[[Фейеноорд]]" сапында ойнап жүріп футболшылық карьерасын аяқтады. Ұлттық құрамада 1983-94 жылдары ойнап, 1988 жылы Еуропа чемпионы атанды. Одан бөлек 1992 жылы Еуропа чемпионатының қола жүлдесіне қол жеткізді. 1990, 1994 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 2018 жылы 6 ақпан күні Нидерланд құрамасының бас бапкері боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === '''Командалық''' «'''Аякс'''» * Нидерланд чемпионы ('''1'''): 1984/85 * Нидерланд кубогы ('''1'''): 1985/86 '''ПСВ''' * Нидерланд чемпионы ('''3'''): 1986/87, 1987/88, 1988/89 * Нидерланд кубогы ('''2'''): 1987/88, 1988/89 * Чемпиондар кубогы ('''1'''): 1987/88 «'''Барселона'''» * Испания чемпионы ('''4'''): 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94 * Испания кубогы ('''1'''): 1989/90 * Испания суперкубогы ('''3'''): 1991, 1992, 1994 * Чемпиондар кубогы ('''1'''): 1991/92 * УЕФА суперкубогы ('''1'''): 1992 '''Ұлттық құрамада''' * Еуропа чемпионы: 1988 '''Жеке жетістігі''' * Нидерландының үздік футболшысы: 1987, 1988 === Бапкер ретінде === «'''Аякс'''» * Нидерланд чемпионы ('''2'''): 2001/02, 2003/04 * Нидерланд кубогы ('''1'''): 2001/02 * Нидерланд суперкубогы ('''1'''): 2002 «'''Бенфика'''» * Португалия суперкубогы ('''1'''): 2005 '''ПСВ''' * Нидерланд чемпионы ('''1'''): 2006/07 «'''Валенсия'''» * Испания кубогы ('''1'''): 2007/08 '''Барселона''' * Испания кубогы ('''1'''): 2020/21 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.peoples.ru/sport/football/koeman/index.html Рональд Куман] [[Санат:Нидерланд футболшылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]] [[Санат:ПСВ ФК ойыншылары]] [[Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бенфика ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:ПСВ ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Валенсия ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] 3m7c2hrhbnehzbq9kgry3i57t74enwq Лерой Сане 0 604608 3631437 3116572 2026-07-18T11:35:31Z 1nter pares 146705 3631437 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Лерой Сане |туған күні = 11.01.1996 |туған жері = Эссен, Германия |сурет = Leroy Sane MSV-Schalke-5709.jpg |сурет ені = 300px |азаматтығы = {{байрақ|Германия}}<br> {{байрақ|Франция}}<ref>https://www.eurosport.de/fussball/testspiel/2015/leroy-sane-eine-chance-fur-den-senkrechtstarter_sto4986250/story.shtml</ref> |бойы = 183 см |салмағы = 75 кг |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |номері = 10 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2001—2005|{{ту|Германия}} [[Ваттеншайд 09]]| |2005—2008|{{ту|Германия}} [[Шальке 04]]| |2008—2011|{{ту|Германия}} [[Байер 04]]| |2011—2015|{{ту|Германия}} [[Шальке 04]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2014—2016|{{ту|Германия}} [[Шальке 04]]|47 (11) |2016—2020|{{ту|Англия}} [[Манчестер Сити]]|90 (25) |2020—|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|43 (9)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2014—2015|{{ту|Германия}} Германия-19|11 (5) |2015—2016|{{ту|Германия}} Германия-21|10 (5) |2015—|{{футбол|Германия}}|40 (11)}} }} '''Лерой Сане'''<ref>https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Leroy-Sane-Futbol-1315617989</ref><ref>https://www.championat.com/football/news-3413233-leroj-zane--luchshij-molodoj-igrok-goda-v-anglii-po-versii-pfa.html</ref> ({{lang-de|Leroy Sane}}, кей жерлерде '''Леруа Сане'''<ref>https://www.vesti.ru/doc.html?id=2977362</ref> деп те жазылады; [[11 қаңтар]] [[1996 жыл]], [[Эссен]]) — неміс футболшысы, "[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]" клубы мен [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия құрамасының]] шабуылшысы. == Мансабы == === Клубтық === 2016 жылы жазда 55 млн еуроға "[[Шальке 04|Шалькеден]]" "[[Манчестер Сити|Манчестер Ситиге]]" ауысты. Солайша тарихтағы ең қымбат неміс футолшысына айналды. Алғашқы голын 18 желтоқсан күні "[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдың]]" қақпасына соқты. 2020 жылы жазда "Баварияға" ауысты. === Ұлттық құрама === Ұлттық құрамада алғаш рет 2015 жылы 13 қараша күні [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франциямен]] жолдастық кездесуде алаңға шықты. [[Конфедерациялар кубогы 2017|2017 жылы Конфедерация кубогы]] жеңімпазы атанды. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем біріншілігіне]] оны құрамаға қосқан жоқ. Кейін мамандар құраманың әлем чемпионатындағы сәтсіздігін Саненің бармауымен байланыстырды. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. == Жетістіктері == === Командалық === «Манчестер Сити» * Англия чемпионы (2): 2017/18, 2018/19 * Англия кубогы: 2018/19 * Лига кубогы (2): 2017/18, 2018/19 * Англия суперкубогы (2): 2018, 2019 «Бавария» * Германия чемпионы: 2020/21 * Германия суперкубогы: 2021 * УЕФА суперкубогы: 2020 * Клубтар әлем чемпионаты: 2020 Германия * Конференциялар кубогы: 2017 * Еуропа чемпионатының қола жүлдегері: 2016 === Жеке === * Англия чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2017/18 * Англия чемпионатының үздік ойыншысы: қазан 2017 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.fussballdaten.de/spieler/saneleroy/ Статистикасы (''Fussballdaten.de'')]{{ref-de}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] {{Бавария ФК құрамы}} inkykshb4i10jg3uku8ljcutvfqq3x1 Дидье Дешам 0 605233 3631374 2954445 2026-07-18T07:17:54Z 1nter pares 146705 3631374 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дидье Дешам |толық аты = Дидье Клод Дешам |сурет = Didier Deschamps in 2018.jpg |сурет ені = 220px |туған күні= 15.10.1968 |туған жері = Байонна, [[Франция]] |азаматтығы={{байрақ|Франция}} |бойы = 174 |салмағы = 71 |позиция = жартылай қорғаушы |команда = {{футбол|Франция}} |қызметі = бас бапкер |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1976—1983|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Байонна (футбол клубы)|Байонна]]| |1983—1989|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Нант (футбол клубы)|Нант]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1985—1989|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Нант (футбол клубы)|Нант]]|111 (4) |1989—1990|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Олимпик Марсель]]|16 (3) |1990—1991|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Бордо (футбол клубы)|Бордо]]|29 (3) |1991—1994|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Олимпик Марсель]]|106 (5) |1994—1999|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|124 (4) |1999—2000|{{Flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|26 (0) |2000—2001|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]|8 (0) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1989—2000|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]]|103 (4) }} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2001—2005|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]]| |2006—2007|{{Flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]| |2009—2012|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Олимпик Марсель]]| |2012—|{{Flagicon|Франция|20px}} [[Франция Ұлттық футбол құрамасы|Франция]]|}} }} '''Дидье Клод Дешам''' ({{lang-fr|Didier Claude Deschamps}}; [[15 қазан]] [[1968 жыл]], [[Байонна]], [[Франция]]) — француз футболшысы, бапкер. 2012 жылдан бері [[Франция Ұлттық футбол құрамасы]]ның бас бапкері<ref>http://www.fff.fr/bleus/actu/542557_didier-deschamps-selectionneur-de-l-equipe-de-france {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120710223829/http://www.fff.fr/bleus/actu/542557_didier-deschamps-selectionneur-de-l-equipe-de-france |date=2012-07-10 }}</ref>. == Мансабы == 1998 жылы әлем, 2000 жылы Еуропа чемпионы атанды. Осы екі чемпионатта да құрама капитаны ретінде өнер көрсетті. 2001 жылы "[[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]" сапында ойнап жүріп, карьреасын аяқтады да, бірден бапкерлік жолын бастап, "[[Монако (футбол клубы)|Монаконың]]" тізгінін ұстады. "Монаконы" жаттықтырып, 2004 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2004|УЕФА Чемпиондар Лигасының финалына]] шықты. 2006 жылы "[[Ювентус]]" Италия футболындағы жанжалдан кейін Б сериясына түсіп кетті де, Дешам бапкер боп тағайындалып, бір маусымнан соң клубты қайтадан А сериясына алып шықты. 2018 жылы бапкер ретінде әлем чемпионы атанды. Одан бөлек 2016 жылғы Еуропа біріншілігінде құрама финалға дейін жетті. Бапкер ретінде де, футболшы ретінде де әлем чемпионы атанып, бұған дейінгі [[Марио Загалло]] мен [[Франц Беккенбауэр]]дің жетістігін қайталады. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === «'''Марсель'''» * Франция чемпионы ('''2'''): 1989/90, 1991/92 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1993 «'''Ювентус'''» * Италия чемпионы ('''3'''): 1994/95, 1996/97, 1997/98 * Италия кубогы: 1995 * Италия суперкубогы ('''''2'''''): 1995, 1997 * Құрлықаралық кубок: 1996 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1996 * УЕФА Суперкубогы: 1996 «'''Челси'''» * Англия кубогы: 2000 '''Франция құрамасы''' * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Еуропа қола жүлдегері 1996 === Бапкер ретінде === «'''Монако'''» * Француз Лигасының кубогы ('''1'''): 2003 «'''Ювентус'''» «'''Марсель'''» * Франция чемпионы ('''1'''): 2010 * Француз лигасының кубогы ('''3'''): 2010, 2011, 2012 * Франция суперкубогы ('''2'''): 2010, 2011 '''Франция құрамасы''' * Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері ('''1'''): 2016 * Әлем чемпионы: 2018 === Жеке === * Франциядағы жыл футболшысы ('''1'''): 1996 * ФИФА 100 ('''1''') == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://footstory.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=120&Itemid=45 Сайт футбольной истории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100808054554/http://www.footstory.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=120&Itemid=45 |date=2010-08-08 }} [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Валенсия ФК ойыншылары]] [[Санат:Нант ФК ойыншылары]] [[Санат:Бордо ФК ойыншылары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Монако ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ювентус ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Франция футбол жаттықтырушылары]] gdlji36bswiqd26pl8b3jdbq5izd1a8 Эдвин ван дер Сар 0 605261 3631339 3289244 2026-07-18T07:00:14Z 1nter pares 146705 3631339 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Эдвин ван дер Сар |сурет = Edwin van der Sar side.jpg |сурет ені = 270px |туған күні=29.10.1970|туған жері = Ворхаут, [[Нидерланд]] |азаматтығы = {{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Нидерланд]] |бойы = 197<ref name=profile>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/v/van_der_sar_15350.stm|title=Squad Profiles. Edwin van der Sar|publisher=BBC Sport|lang=en}}</ref> |позиция = қақпашы |қазіргі клуб = {{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]] |қызметі = ''бас директор'' |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1980—1985|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Форхолт| |1985—1990|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Нордвейк|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1990—1999|{{flagicon|Нидерланд|20px}} [[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]|226 −188 /1 |1999—2001|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|66 (−46) |2001—2005|{{flagicon|Англия|20px}} [[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]|127 (−164) |2005—2011|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|186 (−144) |2016|{{flagicon|Нидерланд|20px}} Нордвейк|— 1 (−1) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1995—2008|{{футбол|Нидерланд}}|130 (−87)}} }} '''Эдвин ван дер Сар''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Edwin van der Sar.ogg|Edwin van der Sar}}}}; [[29 қазан]] [[1970 жыл|1970]], [[Ворхаут]], [[Нидерланд]]) — нидерланд футболшысы, қақпашы. == Мансабы == Эдвин 13 жылдан астам уақыт (1995-2008) [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд ұлттық құрамасының]] капитаны ретінде алаңға шықты, 130 кездесуде құраманың қақпасын қорғады. 1996, 2000, 2004, 2008 жылдары [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатына]], 1998, 2006 жылдары [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]] қатысты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасын]] екі түрлі клуб сапында ұтып алған әлемдегі жалғыз қақпашы (1995 — "[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]", 2008 — "[[Манчестер Юнайтед]]"). 1995 және 2009 жылдары Еуропаның үздік қақпашысы атанды. Карьерасы 2011 жылы 28 мамыр күні аяқтады. Сол күні Ван дер Сар ойнайтын "Манчестер Юнайтед" клубы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2011|Чемпиондар лигасының финалында]] "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонадан]]" 1:3 есебімен ұтылып қалды. 2016 жылғы қара айынан бастап "Аякс" клубының бас директоры қызметін атқарады. == Жетістіктері == === Командалық === «'''Аякс'''» * Нидерланд чемпионы ('''4'''): 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98 * Нидерланд кубогы ('''3'''): 1993, 1998, 1999 * Нидерланд суперкубогы ('''3'''): 1993, 1994, 1995 * Чемпиондар лигасы: 1995 * УЕФА кубогы: 1992 * УЕФА суперкубогы: 1995 * Құрлықаралық кубок: 1995 «'''Ювентус'''» * Интертото кубогы: 1999 «'''Фулхэм'''» * Интертото кубогы: 2002 «'''Манчестер Юнайтед'''» * Англия кубогы ('''4'''): 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11 * Лига кубогы ('''2'''): 2006, 2010 * Англия суперкубогы ('''3'''): 2007, 2008,2010 * Чемпиондар лигасы: 2008 * Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2008 '''Ұлттық құрама''' * Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 1998 * Еуропа чемпионатының жартылай финалисі: 2000, 2004 === Жеке === * Алтын қолғап иегері: 2009 (21 матчта гол жібермеді). * Еуропаның үздік қақпашысы: 1995, 2009. * Нидерландының үздік қақпашысы: 1994, 1995, 1996, 1997. * Нидерландының үздік футболшысы: 1998. * Чемпиондар Лигасының финалында ойнаған ең жасы үлкен футболшы (2011 жыл, 28 мамыр күні 40 жас, 212) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/First-Team/Edwin-Van-der-Sar.aspx?section=Quote Профиль] (''ManUtd.com'') {{ref-en}} * [http://www.footballdatabase.com/site/players/index.php?dumpPlayer=659 Профилі мен статистикасы] (''Footballdatabase.com'') {{ref-en}} * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/vandersar-intl.html Статистикасы]{{ref-en}} [[Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Фулхэм ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Нидерланд футболшылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] 1sfuhv1q5fvu42214sj4gwjlfvw7t8r Мауро Каморанези 0 607452 3631329 2867434 2026-07-18T06:55:01Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3631329 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Мауро Каморанези |толық аты = Мауро Херман Каморанези Серра |сурет = Camoranesi 2016.jpg |сурет ені = 300px |лақап аты = ''El Tractor'' (Трактор), Камор |туған күні = 4.10.1976 |туған жері = Тандиль, [[Аргентина]] |азаматтығы = {{flagicon|Италия|20px}} [[Италия]]<br />{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Аргентина]] |бойы = 174 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = |қызметі = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1988—1994|{{flagicon|Аргентина|20px}} Химнасия Эсгрима (Тандиль)|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1995—1996|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Альдосиви]]|31 (0) |1996|{{flagicon|Мексика|20px}} [[Сантос Лагуна]]|22 (8) |1997|{{flagicon|Уругвай|20px}} [[Монтевидео Уондерерс]]|6 (1) |1997—1998|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Банфилд (футбол клубы)|Банфилд]]|38 (16) |1998—2000|{{flagicon|Мексика|20px}} [[Крус Асуль]]|78 (32) |2000—2002|{{flagicon|Италия|20px}} [[Эллас Верона]]|51 (7) |2002—2010|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|224 (27) |2010—2011|{{flagicon|Германия|20px}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]|7 (0) |2011—2012|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ланус (футбол клубы)|Ланус]]|35 (0) |2012—2014|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Расинг (футбол клубы, Авельянеда)|Расинг (Авельянеда)]]|39 (3)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2003—2010|{{футбол|Италия}}|56 (5)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2015|{{flagicon|Мексика|20px}} [[Корас де Тепик]]| |2015—2016|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Тигре (футбол клубы)|Тигре]]| |2016—2017|{{flagicon|Мексика|20px}} [[Кафеталерос (футбол клубы, Тапачула)|Кафеталерос (Тапачула)]]| |2020|{{ту|Словения}} [[Табор (футбол клубы)|Табор (Сежана)]]| |2020—2021|{{ту|Словения}} [[Марибор (футбол клубы)|Марибор]]|}} }} '''Мауро Херман Каморанези Серра''' ({{lang-it|Mauro Germán Camoranesi Serra}}; [[4 қазан]] [[1976 жыл]], [[Тандиль]], [[Аргентина]]) — аргентиналық және италиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Италия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. == Мансабы == Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясындағы Тандиль елді мекенінде дүниеге келген. Арғы тегі Италиядан ауып барған апениндіктер. Еруопа жұртшылығына "Ювентуста" ойнаған жылдарымен жақсы таныс. 2003 жылы "[[Ювентус]]" сапында ойнап жүргенде [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия құрамасының]] бапкері [[Джованни Трапаттони]] құрамаға шақырады. Ал оған дейін [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина құрамасы]] тарапынан ешқандай ұмыныс түспеген екен. 2006 жылы әлем чемпионы атанды. Бір қызығы, "чемпион атансам шашымды кесіп тастаймын" деген Мауро финалдық ойыннан соң шынымен ұзын шашын кесіп тастапты. 2014 жылы Аргентинаның "Расинг" клубында ойнап жүріп карьерасын аяқтады<ref>http://sport.rbc.ru/news/210886/</ref>. 2014-17 жылдар аралығында үш клубты жаттықтырды, оның екеуі мексикалық команда. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Ювентус» * Италия чемпионы ('''3'''): 2002/03, 2004/05, 2005/06 * В сериясы жеңімпазы ('''1'''): 2006/07 * Италия суперкубогы ('''2'''): 2002, 2003 '''Италия чемпионы''' * Әлем чемпионы: 2006 == Қатысқан турнирлері == * Еуропа чемпионаты - 2004, 2008 * Әлем чемпионаты - 2006, 2010 * Конфедерациялар кубогы - 2009 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://web.archive.org/web/20080626072047/http://www.camoranesi.bianconeri.ru/ Биографиясы, карьерасы] [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Штутгарт ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Монтевидео Уондерерс ФК ойыншылары]] [[Санат:Крус Асуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары]] [[Санат:Расинг Авельянеда ФК ойыншылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Табор ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Тигре ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Марибор ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] apwexz9kqocn654jlcu9izg260gx247 Юрий Николаевич Савичев 0 607763 3631335 3211763 2026-07-18T06:58:50Z 1nter pares 146705 3631335 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Юрий Савичев |толық аты = Юрий Николаевич Савичев |сурет = Sawitschew, Juri StP 97-98 WP.JPG |туған күні = 13.2.1965 |туған жері = [[Мәскеу]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |азаматтығы = {{USSR}} → {{RUS}} |бойы = 181 |салмағы = 77 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = {{flagicon|Германия}} Германия Шнельсен |жастар клубы = {{футбол карьерасы|1983|{{flagicon|КСРО}} [[ФШМ Торпедо|ФШМ]]|29 (6)}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1984—1990|{{flagicon|КСРО}} [[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо (Мәскеу)]]|135 (47) |1990—1992|{{flagicon|Грекия}} [[Олимпиакос (футбол клубы)|Олимпиакос]]|45 (16) |1992—1994|{{flagicon|Германия}} [[Саарбрюккен (футбол клубы)|Саарбрюккен]]|69 (20) |1994—2000|{{flagicon|Германия}} [[Санкт-Паули (футбол клубы)|Санкт-Паули]]|88 (26)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1987—1988|{{flagicon|КСРО|20px}} КСРО (олимп.)|9 (2) |1988—1990|{{футбол|КСРО}}|8 (0)}} |бапкер клубы = {{футбол карьерасы | |{{flagicon|Германия}} Ниндорф|көмекші |2012—|{{flagicon|Германия}} Германия Шнельсен|бапкер }} }} '''Юрий Николаевич Савичев''' (13 ақпан 1965, [[Мәскеу]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — КСРО және Ресей футболшысы, шабуылшы. == Мансабы == КСРО Олимпиадалық және [[КСРО Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрамасында]] ойнаған. [[1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|1988 жылғы Олимпиада]] чемпионы. Олимпиаданың финалдық матчында Бразилияның қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды енгізді. Мәскеудің "[[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо]]" клубының түлегі. 1990 жылы шет елдік клубтарға жол ашылған соң Грекияның "[[Олимпиакос (футбол клубы)|Олимпиакос]]" сапына ауысты<ref>http://www.legioner.kulichki.com/index.php?id=11&lang=ru&player=81</ref>. Екі жылдан соң Германияның "Саарбрюкен" клубына өтті. Кейін 1994-2000 жылдары "Санкт Паули" командасында ойнап, футболшылық карьерасын аяқтады. Сыңары — [[Николай Николаевич Савичев|Николай]] да футболшы. == Жетістіктері == === Командалық === * Олимпиада чемпионы: 1988 * КСРО кубогы: 1986 * КСРО чемпионатының қола жүлдегері. 1988 * Грекия кубогы: 1992 === Жеке === * КСРО чемпионатының үздік 33 футболшысының тізіме үш рет енді: № 2 — 1986, 1988; № 3 — 1987. * 1988 жылы КСРО чемпионатындағы "Ең әдемі гол" иесі атанды == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.rusteam.permian.ru/players/savichev_yur.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621054032/http://www.rusteam.permian.ru/players/savichev_yur.html |date=2012-06-21 }} * [http://www.legioner.kulichki.com/index.php?id=11&lang=ru&player=81 Савичев — Грекиядағы карьерасы] [[Санат:КСРО футболшылары]] [[Санат:Ресей футболшылары]] [[Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары]] [[Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Саарбрюккен ФК ойыншылары]] [[Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 8newmqb6qz0gez27rxfccv2v1lr8roq Джордж Бест 0 610455 3631351 3576976 2026-07-18T07:08:32Z 1nter pares 146705 3631351 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Джордж Бест |сурет = George Best (1976).jpg |туған күні= 22.05.1946 |қайтыс болған күні = 25.11.2005 |азаматтығы= {{байрақ|Солтүстік Ирландия}} |туған жері = {{туғанжері|Белфаст|Бельфаста}}, [[Солтүстік Ирландия]] |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Лондон|Лондонда}}, [[Англия]] |бойы = 175 |позиция = жартылай қорғаушы |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1960—1961|{{flagicon|Солтүстік Ирландия|20px}} Крегаг Бойз| |1961—1963|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1963—1974|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|361 (137) |1974|{{аренда}}{{flagicon|Оңтүстік Африка Республикасы|20px}} [[Джуиш Гилд]]|5 (1) |1974|{{аренда}}{{flagicon|Англия|20px}} Данстабл Таун|5 (0) |1975—1976|{{flagicon| Англия|20px}} [[Стокпорт Каунти]]|3 (2) |1976|{{flagicon|Ирландия|20px}} [[Корк Селтик]]|3 (0) |1976|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Лос-Анджелес Ацтекс]]|24 (15) |1976—1977|{{flagicon|Англия|20px}} [[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]|32 (6) |1977|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Лос-Анжелес Ацтекс]]|25 (13) |1977—1978|{{flagicon|Англия|20px}} [[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]|10 (2) |1978|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Лос-Анжелес Ацтекс]]|12 (1) |1978—1979|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Форт-Лодердейл Страйкерс (1977—1983)|Форт-Лодердейл Страйкерс]]|33 (7) |1979—1980|{{flagicon|Шотландия|20px}} [[Хиберниан]]|13 (3) |1980|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Сан-Хосе Эртквейкс (1974—1988)|Сан-Хосе Эртквейкс]]|26 (8) |1980—1981|{{flagicon|Шотландия|20px}} [[Хиберниан]]|4 (0) |1981|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Сан-Хосе Эртквейкс (1974—1988)|Сан-Хосе Эртквейкс]]|30 (13) |1982|{{flagicon|Гонконг|20px}} Си Би|2 (0) |1982|{{flagicon|Гонконг|20px}} [[Гонконг Рейнджерс]]|1 (0) |1983|{{flagicon|Англия|20px}} [[Борнмут (футбольный клуб)|Борнмут]]|5 (0) |1983|{{flagicon|Аустралия|20px}} [[Куинсленд Роар|Брисбен Лайонс]]|4 (0) |1983|{{flagicon|Аустралия|20px}} Осборн Парк Галеб|1 (1) |1984|{{flagicon|Англия|20px}} [[Нанитон Таун|Нанитон Боро]]|0 (0) |1984|{{flagicon|Солтүстік Ирландия|20px}} [[Тобермор Юнайтед]]|0 (0) |1963—1984|'''Бүкіл карьерасында''' |'''599 (209)'''}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1964—1977|{{Футбол|Солтүстік Ирландия}} |37 (9)}} }} '''Джордж Бест''' ({{lang-en|George Best}}; 22 мамыр 1946, [[Белфаст]], [[Солтүстік Ирландия]] — 25 қараша 2005<ref>https://static.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=46539/index.html{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Лондон]], [[Англия]]) — солтүстік ирландиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Футбол тарихындағы ең мықты футболшылардың бірі. == Мансабы == === Клубтық === 1961 жылы 15 жасында "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедтің]]" футбол академиясына қабылданды. 1963 жылы тұңғыш кәсіби келісім шартын жасасты. 1963 жылы 14 қыркүйекте "[[Вест Бромвич Альбион|Вест Бромвичке]]" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Сол жылы 28 желтоқсанда "[[Олд Траффорд|Олд Траффордта]]" "[[Бернли (футбол клубы)|Бернлидің]]" қақпасына клуб сапындағы тұңғыш голын соқты. 1974 жылға дейінгі он бір маусым бойы 470 кездесуде алаңға шығып 179 голдың авторы атанды. Жартылай қорғаушы болғанына қарамастан, 1967-72 жылдар аралығында бес мәрте клубтың маусымдағы ең үздік мергендерінің бірі болды. 1974 жылы ішкілікке тым беріліп кетіп, бос уақыттарының көбін құмар ойнау мен түнгі клубтарға жұмсады да, соның кесірінен клубтан кетуге мәжбүр болды. Клуб сапындағы соңғы голын 1973 жылы 15 желтоқсанда "[[Ковентри Сити]]" қақпасына соқты. 1974 жылы 1 қаңтарда соңғы кездесуін "[[Куинз Парк Рейнджерс|Куинз Парк Рейнджерске]]" қарсы өткізді. 5 қаңтар күні "Плимут Аргайлмен" өтетін матчта жаттығуға қатыспағаны үшін алаңға шықпады, бұған ашуланған Бест осы жолы алаңға шықпаса, қайтадан ешқашан клуб намысын қорғамайтынын айтып салды. Бест расымен де содан соң "Манчестер" сапында қайтадан ойнаған жоқ. Сол жылы жазда Оңтүстік Африка Республикасының "Джиуш Гильд" клубына жалға берілді. Бар-жоғы 28 жасар футболшының бұдан кейінгі карьерасы белгілі бір клубта тұрақтамады. Он шақты жылдың ішінде 20-ға жуық клуб ауыстырды да, 1984 жылы карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрамада === 1964 жылы 15 сәуірде сырт алаңда [[Уэльс Ұлттық футбол құрамасы|Уэльспен]] ойында тұңғыш рет [[Солтүстік Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Ұлттық құрама]] сапында алаңға шықты. 1977 жылға дейін бірнеше Еуропа және әлем чемпионаттарының іріктеулерінде ойнап, 1977 жылы 12 қазанда [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд]] құрамасына қарсы ойында ұлттық құрама жейдесін соңғы рет киді. [[Футболдан 1982 жылғы әлем біріншілігі|1982 жылғы әлем чемпионатында]] Солтүстік Ирландияның бапкері Билли Бингем құрама сапына Джордан Бесті қосуды да жоспарлады, алайда футболшының жасы ұлғайып қалған болатын, оның үстіне ішкілікке беріліп кеткен футболшыны құрамаға шақыруды жөн көрген жоқ. == Жетістіктері == === Командалық === '''«Манчестер Юнайтед»''' * Англия жастар кубогы: 1964 * Англия чемпионы ('''2'''): 1964/65, 1966/67 * Еуропа чемпиондар кубогы: 1967/68 * Англия суперкубогы ('''2'''): 1965, 1967 === Жеке === * «Алтын доп»: 1968 * Англия чемпионатының үздік мергені: 1967/68 * «Манчестер Юнайтед» жартылай қорғаушылары арасындағы үздік мерген: 179 гол * «Манчестер Юнайтедтің» үздік мергені ('''4'''): 1967/68, 1969/70, 1970/71, 1971/72 * «Манчестер Юнайтедтің» бір матчта ең көп гол соққан футболшысы: 6 гол (Гарольд Халспен бірге) * Англия футбол лигасындағы үздік жүз футболшы тізіміне енген: 1998 * Ағылшын футболының құрмет залы: 2002 * ФИФА 100: 2004 * Golden Foot: 2005 * Еуропа футболының құрмет залы: 2008 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/george-best "Манчестер Юнайтедтің" ресми сайтында] *[http://www.soccer.mistral.co.uk/players/intro-gb.htm Барлық ресми матчтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080501110337/http://www.soccer.mistral.co.uk/players/intro-gb.htm |date=2008-05-01 }} *[http://www.worldfootball.net/player_summary/george-best/ Уорлдфутболнет] [[Санат:Солтүстік Ирландия футболшылары]] [[Санат:Солтүстік Ирландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Фулхэм ФК ойыншылары]] [[Санат:Борнмут ФК ойыншылары]] [[Санат:Хиберниан ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтын доп иегерлері]] 1eq4pmyjsistdomw17fnz476w5dhpd9 Леон Горецка 0 610624 3631433 3116569 2026-07-18T11:34:04Z 1nter pares 146705 3631433 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Леон Горецка | сурет = Goretzka Schalke 2015.jpg | туған күні = 6.02.1995 | туған жері ={{туғанжері|Бохум|Бохумда}} | азаматтығы = {{ту|Германия}}, [[Германия]] | бойы = 189 | салмағы = 79 | позиция = жартылай қорғаушы | қазіргі клуб = {{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] | номері =18 | жастар клубы = {{футбол карьерасы |1999—2001|{{flagicon|Германия|20px}} Вернер 06 (Бохум)| |2001—2012|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бохум (футбол клубы)|Бохум]]|}} | клубтары = {{футбол карьерасы |2012—2013|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бохум (футбол клубы)|Бохум]]|32 (4) |2013—2018|{{flagicon|Германия|20px}} [[Шальке 04]]|116 (14) |2015|{{flagicon|Германия|20px}} Шальке 04 II|1 (0) |2018—|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|0 (0)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2013—2015|{{flagicon|Германия|20px}} Германия-21|10 (1) |2016|{{flagicon|Германия|20px}} Германия (олимп)|1 (0) |2014—|{{Футбол|Германия}} |14 (6)}} }} '''Леон Горецка''' ({{lang-de|Leon Goretzka}}; [[6 ақпан]] [[1995 жыл|1995]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/153084</ref>, [[Бохум]]) — неміс футболшысы, "[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]" футбол клубы мен [[Германия Ұлттық футбол құрамасы]]ның шабуылшысы. == Мансабы == "Бохум" клубының түлегі. Карьерасын 2012 жылы осы клубта бастап, 2013 жылы "[[Шальке 04|Шалькеге]]" ауысты. "Шальке" сапында бес жыл ойнады да, 2018 жылы "[[Бавария ФК|Бавариямен]]" төрт жылдық келісім шарт жасасты. "Бавария" сапында Германия чемпионатындағы алғашқы титулына қол жеткізді: 2018 жылғы Германия суперкубогының иегері атанды. 2014 жылдан бері Германияның негізгі құрамасында ойнап келеді. 2017 жылы [[Конфедерациялар кубогы 2017|Конфедерациялар кубогының]] жеңімпазы атанды. Сондай-ақ осы турнирде "күміс бутсы" иегері атанды. 2016 жылы Германия Олимпиадалық құрамасы сапында жазғыОлимпиадалық ойындарға қатысып, күміс жүлдеге қол жеткізді. Жарақатының кесірінен 2018 жылғы әлем чемпионатына қатыса алмады. == Жетістіктері == === Халықаралық === * Конфедерациялар кубогының жеңімпазы: 2017 * Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері: 2016 === Клубтық === * Германия суперкубогы: 2018 * Германия чемпионы: 2018/19, 2019/20 * УЕФА Чемпиондар лигасы: 2019/20 * Германия кубогы: 2018/19, 2019/20 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20171003045500/http://www.schalke04.de/de/profis/team/kader/mittelfeld/leon-goretzka/page/1910-1179-1910--.html?h=spieler%2F16203 «Шальке 04» сайтында] * [http://www.fussballdaten.de/spieler/goretzkaleon/2013/ Профилі] * [http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2017-18/fc-schalke-04-2/66754/spieler_goretzka-leon.html Киккер сайтында] {{Бавария ФК құрамы}} [[Санат:6 ақпанда туғандар]] [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Бохум ФК ойыншылары]] [[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] sx7seqwidygcz4tifxwstv81y5cc8md Владимир Александрович Зеленский 0 620328 3631308 3630757 2026-07-18T06:15:14Z StarDeg 13992 3631308 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = мемлекет басшысы | Қазақша есімі = Владимир Александрович Зеленский | Шынайы есімі = {{lang-uk|Володимир Олександрович Зеленський}} | Суреті = President of Ukraine Volodymyr Zelenskyy on 20 April 2025 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Зеленский, 2025 жыл | Титулы = [[Украина]]ның 6-[[Украина президенті|Президенті]] | Ту = Flag of the President of Ukraine.svg | Ту2 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | Басқара бастады = [[20 мамыр]] [[2019 жыл]]дан бері | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]] | Ізбасары = | Президент = | Премьер = [[Владимир Борисович Гройсман|Владимир Гройсман]]<br>[[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]<br>[[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]<br>[[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]<br>[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 25.1.1978 | Туған жері = [[Кривой Рог]], {{туғанжері|Днепропетровск облысы|Днепропетровск облысында}}, [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Александр Семёнович Зеленский|Александр Зеленский]] | Анасы = Римма Зеленска | Білімі = Кривий-Рих экономика институты | Жұбайы = [[Елена Владимировна Зеленская|Елена Зеленская]] | Партиясы = [[партиясыз]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp003pt001f01=720.html|title=Центральна виборча комісія України - WWW відображення ІАС «Вибори Президента України 2019»|publisher=www.cvk.gov.ua|accessdate=2019-05-05}}</ref> | Балалары = Александра, Кирилл | Мамандығы = | Қолтаңбасы = Autograph-VolodymyrZelensky.png | Сайты = {{URL|president.gov.ua}} | Commons = Volodymyr Zelensky | Марапаттары = }} '''Владимир Александрович Зеленский'''<ref>{{cite web|url=https://www.azattyq.org/a/zelenskii-kiev-tabigi-resurstar-turaly-kelisimge-qol-qoyuga-daiyn-emes/33325465.html|title=Зеленский: Киев табиғи ресурстар туралы келісімге қол қоюға дайын емес|author=|date=2025-02-24|work=|publisher=[[Азаттық радиосы]]|accessdate=2025-02-08|lang=kk}}</ref> ({{lang-uk|Володимир Олександрович Зеленський}}; [[25 қаңтар]] [[1978 жыл]], [[Кривой Рог]], [[Днепропетровск облысы]]) — [[украина]]лық мемлекеттік және саяси қайраткер, сценарист, [[актер]], [[продюсер]]. 2019 жылы сайланған [[Украина]]ның 6-[[Украина президенті|президенті]].<ref>{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/political/584841.html|title=Зеленский сейчас имеет статус "новоизбранный президент Украины", а официально вступит в должность президента уже после инаугурации|author=|website=|quote=|date=|publisher=interfax.com.ua — Т. Слипачук, председатель ЦИК Украины|accessdate=2019-05-02}}</ref> Саяси мансабын бастамас бұрын заң мамандығы бойынша оқып, фильм, мультфильм және телекомедия түсіретін «Квартал 95» өндіріс компаниясын құрған.<ref name="bbc-21apr2019">{{cite news |title = Ukraine election: Comedian Zelensky 'wins presidency by landslide' |url = https://www.bbc.com/news/world-europe-48007487 |accessdate=21 April 2019 |publisher=[[BBC News]] |date=21 April 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190421173305/https://www.bbc.com/news/world-europe-48007487 |archive-date=21 April 2019 |dead-url=no }}</ref> Квартал 95 компаниясы 2015 және 2019 жылдар аралығында Зеленский Украина президентінің рөлін сомдайтын «{{Iw|Халық қызметшісі|Халық қызметшісі|en|Servant of the People (TV series)}}<nowiki/>» атты телесериал түсірген. Дәл осы атаумен компания 2018 жылдың наурыз айында саяси партия құрды.<ref name="SPppno31217bb"> [https://www.unian.ua/m/politics/2276034-yurist-zelenskogo-zareestruvav-novu-politichnu-partiyu-sluga-narodu.html Lawyer Zelensky has registered a new political party "Servant of the people"], [[Ukrainian Independent Information Agency|UNIAN]] (3 December 2017)</ref><ref name="up7196270Z"> [https://www.pravda.com.ua/articles/2018/10/25/7196270/ The boundary of a joke. How Zelensky prepares for the election], [[Ukrayinska Pravda]] (25 October 2018)</ref> Зеленский сайлауға түсетіндігін 1+1 телеарнасында 2018 жылғы 31 желтоқсан лауазымдағы Украина президенті [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]]ның жаңа жылдық құттықтау сөзінің алдында жариялады.<ref name="ReutersScrutiny">{{cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-election-zelenskiy-oligarch-idUSKCN1RD30L |title=Comedian faces scrutiny over oligarch ties in Ukraine presidential race |accessdate=2019-04-23 |publisher=[[Reuters]] |date=2019-04-01}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20190412150840/https://www.reuters.com/article/us-ukraine-election-zelenskiy-oligarch-idUSKCN1RD30L |date=2019-04-12}}</ref> Владимир Зеленский сайлауда дауыстың 73,22 % жинап, лауазым иеленушісі Пётр Порошенконы жеңіп шықты.<ref name="CVKResults2ndRound">(in Ukrainian) {{Cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp300pt001f01=720.html|title=Central Election Commission of Ukraine – Ukrainian Presidential Election 2019 (run-off)|last=|first=|date=|website=www.cvk.gov.ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424061802/https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp300pt001f01=720.html|archive-date=24 April 2019|dead-url=|accessdate=25 April 2019}}</ref> == Өмірбаяны == [[Сурет:Зеленский.jpg|thumb|right|Прагадағы Зеленский, 2009 жыл]] Владимир Александрович Зеленский 1978 жылғы 25 қаңтарда [[Кривой Рог]] қаласында, жүйіт отбасында дүниеге келген. Орыс, украин және ағылшын тілдерін меңгерген. Әкесі Александр Семёнович Зеленский ([[1947 жыл]]ғы [[23 желтоқсан]]да туған) — математик, программист, техника ғылымдарының докторы, профессор, Владимир оқыған ЖОО-да информатика кафедрасының меңгерушісі, оқытушы. Әкесі 20 жыл [[Моңғолия]]да тұрып, Эодэнэт қаласында кен-байыту комбинатында жұмыс істеген. Анасы Римма Владимировна Зеленская (1950 жылғы 16 қыркүйекте туған) — зейнеткер, 40 жыл инженер болып жұмыс істеген. Балашағында ата-анасымен 4 жыл [[Моңғолия]]да тұрған. Сол жерде бірінші сынып аяқтаған. Кейін Владимир анасымен Кривой Рогқа қайтады. Ағылшын тілі тереңдетіліп оқытылатын қалалық № 95 мектепте оқиды. Мектеп кезінде грек-рим күресімен, ауыр атлетикамен, бал биімен, марка жинаумен айналысқан, пианинода ойнайды, баскетбол мен волейболда ойнаған. Мектеп ішілік шараларға белсене қатысып, ансамбльде гитарист болған. 16 жасында Израильде тегін оқу грантын иеленеді, алайда әкесі қарсы болып, бармай қалады. 1995 жылы оқуын аяқтаған. Мектеп кезінде дипломат болғысы келген, тіпті Киев халықаралық қатынастар институты жаңа әрі танымал болмағандықтан, Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтына түсуге дайындалған, алайда Киев ұлттық экономика университетінің Кривой Рогтағы экономика институтына түседі. Екі айлық тәлімдемені есептемегенде мамандығы бойынша жұмыс істемеген. ===Италияда меншікті жасыру=== [[Сурет:Official visit to Germany.jpg|thumb|right|200px|[[Берлин]]дегі Федералдық канцлер кешеніндегі Зеленский [[Германия канцлері]] [[Ангела Меркель]], 2019 жылғы маусым]] [[Сурет:Lukashenko and Zelenskyi (Oct 2019).jpg|thumb|right|200px|Зеленский мен [[Беларусь президенті]] [[Александр Григорьевич Лукашенко|Александр Лукашенко]] Житомирде, 2019 жылғы қазан]] [[Сурет:Pence and US delegation meets with Zelensky in Warsaw.jpg|thumb|right|200px|[[АҚШ вице-президенті]] [[Майк Пенс]]тің Зеленскиймен [[Варшава]]дағы 2019 жылғы 1 қыркүйектегі кездесуі]] [[Сурет:Візит Зеленського до інституцій ЄС і НАТО у Брюсселі, 2019, 21.jpg|thumb|right|200px|Зеленский және Еуропалық Комиссияның төрағасы [[Жан-Клод Юнкер]], 2019]] [[Сурет:Volodymyr Zelensky 2019 presidential inauguration 35.jpg|thumb|right|200px|Елена мен Владимир Зеленскийлердің [[Даля Грибаускайте]]мен 2019 жылғы мамырда амандасуы]] 2019 жылы наурызда Зеленскийдің Италияның [[Форте-дей-Марми]] қаласында жарияланбаған 15 бөлмелі вилласы бар екені белгілі болды. Дәл осы бағытта ресейлік кәсіпкерлер [[Роман Аркадійович Абрамович |Роман Абрамович]], [[Олег Владимирович Дерипаска|Олег Дерипаска]] және [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельциннің]] отбасы мүшелері демалады, бұл аймақ «Мәскеу губерниясы» деп аталады. Үй теңізден 600 метр қашықтықта орналасқан - жағажайға сегіз минуттық жерде. Оның құны - 3,8 миллион еуро. Үйдің иесі - Зеленский жариялаған итальяндық San Tommaso S.R.L фирмасы.<ref>{{Cite web |url=https://www.pravda.com.ua/news/2019/03/28/7210464/ |title=Зеленський приховав італійський маєток на «курорті російських олігархів» — ЗМІ |accessdate=29 березня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329122836/https://www.pravda.com.ua/news/2019/03/28/7210464/ |archivedate=29 березня 2019 |deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web|title=У Зеленського знайшли віллу в Італії: його сусіди - російські олігархи|url=https://www.rbc.ua/ukr/styler/zelenskogo-nashli-villu-italii-sosedi-rossiyskie-1553774750.html|website=РБК-Украина|accessdate=2019-03-29|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329192147/https://www.rbc.ua/ukr/styler/zelenskogo-nashli-villu-italii-sosedi-rossiyskie-1553774750.html|archivedate=2019-03-29|deadurl=no}}</ref> ==Шығармашылық мансабы== ===КТК=== 11-сыныпта ол түлектер тобын ұйымдастырды және КТК-де мұғалімдер командасымен ойнады, оқушылар жеңіске жетті. Мектептен кейін ол «Жас Кривий Рих» [[Күлкілі және тапқырлар клубы|КТК]] командасында ойнады, содан кейін би нөмірлерін қою үшін «Запорожье - Кривой Рог - Транзит» КВН командасына шақырылды; Командадағы Зеленскийдің рөлі біртіндеп кеңейіп, ол сандарға қатыса бастады. «Запорожье - Кривой Рих - Транзит» фильмінде Зеленский сияқты «квартал-95» студиясының болашақ әртістері келді: Денис Манжосов, Юрий Крапов, [[Александр Викторович Пикалов|Александр Пикалов]]. Дәл сол кезде Запорожье-Кривий Рих-Транзит чемпион атанған 1997 маусымынан кейін «95-тоқсан» деп аталатын жаңа команда құрды. Владимир Зеленский онда актер және капитан ғана емес, сонымен қатар жетекші авторлардың бірі болды. 1998 жылдан 2003 жылға дейін «95-ширек» КТК Премьер-лигасында ойнады, команда мүшелері іс жүзінде [[Мәскеу]]де тұрып, үнемі [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] қалаларын аралап жүрді. «95-квартал» аясында Зеленский 2002 жылы КВН Жоғары лигасының жартылай финалына өтті және екі рет (2000 және 2001 ж.ж.) «КиВиНа в светлом» - КТК-нің «Дауыс беретін киви» фестивалінің екінші сыйлығының иегері болды. ===Студия «Тоқсан-95»=== {{main|Студия Тоқсан 95}} [[2003 жыл]]дың соңында [[1+1 (телеарна)|1+1]] украиналық телеарнасы 95-тоқсанда топтың ең жақсы нөмірлерінен тұратын концерттер сериясын жасауды ұсынды. [[Сурет:KVARTAL 95 Vadim Chuprina.jpg|нобай|солға|270px|Кешкі тоқсан, 2018 жыл]] 2004 жылы команда жоба дайындауды бастады, сонымен қатар түрлі теледидар бағдарламаларында ай сәулесін түсірді. Владимир «Мистер Кук» аспаздық шоуын жүргізді. Барлық кіріс жалпы жобаға жұмсалды, ал 2005 жылы «Интер» телеарнасы «Кешкі квартал» телешоуын бастады, оның идеологы, авторы, режиссері және жетекші актері Владимир Зеленский. Шоу тез танымал болды және көп ұзамай Украиналық көрермендер рейтингінде КТК мен «[[Comedy Club]]» жеңіп алды. Сыншылар кешкі кварталды саяси каберетке жатқызады. Сонымен қатар, 95-квартал тобы Владимир Зеленский, Борис және Сергей Шефира, [[Андрій Володимирович Яковлєв|Андрій Яковлевке]] тиесілі Квартал-95 студиясында өсті.<ref>{{cite web|url=http://kvartal95.com/about/ |title=Квартал 95. О компании|author=|website=kvartal95.com |publisher=[[Студия Тоқсан-95]] |accessdate=2019-04-23 }}</ref> Студия бірнеше теледидарлық жобаларды шығарды («Кешкі квартал», «Күрес клубы», «Украина, тұр»), теледидарлық бағдарламаларға сценарийлер жазды («Жыл әні», «Жарты ай»), мюзикл («Екі қоянға», «Үш мушкетер», «Жаңа жылдық фильм немесе музейдегі түн»), фильмдер, корпоративті кештер. 2010 жылғы желтоқсаннан 2011 жылғы тамызға дейін және 2011 жылғы қарашадан 2012 жылғы қыркүйекке дейінгі аралықта Владимир Зеленский Интер арнасының бас продюсері болды, осы топта бірқатар жетекші лауазымдар болды. Қаржыландыру негізінен Квартал-95 студиясының жобаларын жасауға бағытталды.<ref>{{cite web|url=https://inter.ua/ru/news/2011/11/22/4674|title=Генеральным продюсером телеканала "Интер" стал Владимир Зеленский|date=2011-11-29 |publisher=Интер}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tv.ua/news/879892-zelenskijj-priznalsya-pochemu-ushel-iz-intera-k-ego-konkurentam|title=Зеленский признался, почему ушел из Интера к его конкурентам|date=2012-10-17 |publisher=Теленеделя-Украина}}</ref> 2012 жылы украиналық «1+1» арнасында эфирге шыққан «[[Кешкі Киев]]» телешоуы аясында ол «Ресейдің ертегілері» анимациялық сериясына автордың мәтінін салып, оқиды.<ref>{{cite web|url=http://kvartal95.com/projects/vecherniy-kiev/ |title=Шоу «Вечерний Киев» на сайте студии «Квартал-95» |author=|website=kvartal95.com |publisher=[[Студия Квартал-95]] |accessdate=2019-04-23}}</ref> ===Тележобалары=== * 2004 — «Мистер Кук» (жүргізуші) * 2005—2019 — «[[Кешкі тоқсан]]» (актёр, автор) * «Жауынгерлер клубы» (жүргізуші) * «Украинадағы жыл әні» (жүргізуші) * 2006 және 2018 — «Жұлдыздармен билеу» қатысушысы [[Олена Вікторівна Шоптенко|Олена Шоптенко]] мен жұптасып, 2006 жылы жеңімпаз болды, 2018 жылы соңғы эфирдің қазылар алқасының мүшесі * 2008 — «Кеңсе романтикасы» (жүргізуші) * 2010 — «Украинада әкелінді» (жүргізуші [[Валерий Викторович Жидков|Валерием Жидков]] пен) * «Чисто NEWS» (жүргізуші) * 2011 — «Миллионер - ыстық орындық» (жүргізуші) * 2011—2018 — «Күлкіші» - украиндық нұсқа (қазылар алқасының мүшесі [[Євген Вікторович Кошовий|Євген Кошовий]], [[Михаил Сергеевич Галустян|Михаил Галустян]] мен бірге) * Ялтадағы «Crimea Music Fes» халықаралық музыкалық фестивалі ([[Марія Олександрівна Єфросиніна|Марія Єфросиніна]] мен [[Максим Александрович Галкин|Максим Галкин]] өткізеді) * 2011—2013 — «[[Тоқсанмен бірге жексенбі]]» (идея авторы және продюсер) * 2012—2017 — [[Кешкі Киев (телешоу)|Кешкі Киев]] (жүргізуші [[Валерий Викторович Жидков|Валерий Жидков]] пен) * 2012 — «[[Қызыл немесе қара]]» (жүргізуші) * 2013 — «Маған V ВИА Гра керек«» қалаймын ([[Вера Брежнева|Вера Брежнева]] мен бірге) * 2014 — «Меладзені қалаймын» (идея авторы) * 2015 — «Қорапты тап» (идея авторы) * 2015—2018 «[[Күлкі лигасы]]» (жүргізуші) ===Ресейдегі теледидарлық жобалар=== * 2006, 2010—2012 — «Кешкі квартетті» теледидарлық концерттері (ТВ Центр, [[СТС]], «Ресей-1») * 31.07.2010 — «[[Жаңа толқын 2010]]. Премьер-күн» («Ресей-1») - жетекшілердің бірі * 2011 — «Фактор А. 1 маусым» («Ресей-1») - [[Филипп Бедросович Киркоров|Филип Киркоров]] пен бірге жүргізуші.<ref>{{cite web|url=https://sobesednik.ru/showbiz/lera-kudryavtseva-smenila-familiyu|title=Лера Кудрявцева сменила фамилию|publisher=[[Собеседник]]|date=2011-12-19 |author=Ольга Сабурова |accessdate=2019-04-23 }}</ref> * 27.07.2011 — «[[Жаңа толқын 2011]]. Дүниежүзілік хит күні» («Ресей-1») - жетекшілердің бірі * 2011 — «Сиқырлы» («Россия-1») - [[Татьяна Юрьевна Лазарева|Татьяна Лазарева]] мен бірге жүргізуші (үш эпизод 2019 жылғы мамырда [[НТВ]]-де эфирге шықты, Юрій бірге «1 + 1» телехикаясының 2012 жылғы 9 шілдеде түсірілген алғашқы эпизодының бұрын редакцияланған нұсқасы).<ref>{{cite web|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5cc5c3d89a79472cd36a8495|title=Телеканал НТВ анонсировал показ шоу с ведущим Владимиром Зеленским|publisher=[[РБК]]|date=2019-04-28}}</ref> [[Юрій Миколайович Горбунов|Юрій Горбунов]]<ref>{{cite web|url=https://mediananny.com/novosti/17497/Pljusy_tozhe_poverili_v_magiju|title=Плюсы тоже поверили в магию|publisher=Медианяня|date=2011-12-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://mediananny.com/raznoe/19646/yandex/novosti/19581/Pljusy_budut_zhech_i_protykat_shpagami_televedushhih|title=Седокову 20 раз проткнули шпагой... Хоть бы хны!|publisher=Медианяня|date=2012-07-09}}</ref>) * 31.12.2011 — «Жұлдыздардың жаңа жылдық шеруі-2012» («Ресей-1») - Максим Галкинмен бірге жүргізуші * 2012 — «Комедияны күлдіріңіз. Орыс нұсқасы»(« Россия-1 ») - қазылар алқасы Максим Галкин мен. 2014 жылғы ақпанда кастингтер орыс тіліндегі нұсқасын Комедияны күлдіріңіз. Орыс нұсқасы »(« Россия-1 ») - СТС арнасында қайта бастауды жоспарлады, бірақ кейіннен олар жойылды.<ref>{{cite web|url=http://kp.ru/daily/25877.2/2840608/|title=Максим Галкин: «Мой смех вполне может разорить!»|author=[[Садков, Павел Петрович|Павел Садков]]|date=2012-05-02|publisher=[[Комсомольская правда|Комсомольская правд»]] |accessdate=2012-04-30 |archiveurl=https://www.webcitation.org/69NXdVnuo?url=http://kp.ru/daily/25877.2/2840608/|archivedate=2012-07-23 }}</ref> * 25.07.2012 — «[[Жаңа толқын 2012]]. Дүниежүзілік хит күні» («[[Ресей-1]]») - жетекшілердің бірі * 31.12.2012 — «Жұлдыздардың жаңа жылдық шеруі-2013» («Ресей-1»)<ref>{{cite web|url=http://www.ctc-kazan.ru/news/1004.html|title=Кастинг на юмористическое шоу «Рассмеши комика» на СТС|publisher=[[СТС]] |author=|date=2014-02-25 |accessdate=2019-04-23 }}</ref> * 2013, 2014 — «Бірінші / екінші Жаңа жылдық кеш» («Ресей-1») - Максим Галкинмен бірге жүргізуші<ref>[https://russia.tv/brand/show/brand_id/36689/ Первый Новогодний вечер-2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128211922/https://russia.tv/brand/show/brand_id/36689/ |date=2020-01-28 }}</ref><ref>[https://russia.tv/brand/show/brand_id/36690/ Второй Новогодний вечер-2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128210410/https://russia.tv/brand/show/brand_id/36690/ |date=2020-01-28 }}</ref><ref>[https://russia.tv/brand/show/brand_id/57457 Первый Новогодний вечер-2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128211914/https://russia.tv/brand/show/brand_id/57457/ |date=2020-01-28 }}</ref><ref>[https://russia.tv/brand/show/brand_id/57458/ Второй Новогодний вечер-2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128211925/https://russia.tv/brand/show/brand_id/57458/ |date=2020-01-28 }}</ref> * 24.07.2013 — «Жаңа толқын 2013. Дүниежүзілік хит күні» («Ресей-1») - жетекшілердің бірі * 31.12.2013 — «Жұлдыздардың жаңа жылдық шеруі 2014» («Ресей-1») ===Кино=== [[Сурет:Евгений Кошевой, Владимир Зеленский.jpg|thumb|270px|«Мен, сен, ол, ол» фильмінің тұсаукесері, желтоқсан 2018]] 2008 жылы ол «квартал-95» студиясының сценарийі бойынша түсірілген «Үлкен қаладағы махаббат» толық метражды фильмінде Игорьдің тіс дәрігерінің рөлін сомдады. 2010 жылы «Үлкен қаладағы махаббат 2» деген тақырыппен сериал шықты. 25 қаңтарда «Ржевский Наполеонға қарсы» фильмінің премьерасы болды, онда Зеленский басты рөлдердің бірін - [[Наполеон Бонапарт|Наполеон Бонапартты]] ойнады. 2011 жылғы 17 наурызда «[[Қызметтік роман. Біздің уақыт]]», онда Анатолий Новосельцев ойнады. 2012 жылғы 8 наурызда басты рөлді сомдаған «[[8 алғашқы күндер|Алғашқы 8 күн]]» фильмі жарық көрді. 2014 жылғы 1 қаңтарда «Үлкен қаладағы махаббат 3» комедиясы кинотеатрлар экранында жарық көрді, онда Владимир қайтадан Игорьдің тіс дәрігері рөлін ойнады. 2015 жылғы 1 қаңтарда басты рөлде «8 жаңа даталар» фильмі де жарық көрді. 2019 жылғы 24 сәуірде Украинаның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының директоры Артем Сытник УСЖҚІ Киноквартал компаниясын, оның құрылтайшысы Владимир Зеленскийді қоғамдық қаражатты ысырап етуде деп күдіктеді деп мәлімдеді. Компанияға қатысты тергеу басталды. Ситник сәуірде УСЖҚІ-қа «Еріктілер одағы» ұйымынан өтініш түскенін айтты. Оның сөзіне қарағанда, Украинаның Госкино «Киноквартал» шығарған «[[Мен, сен, ол, ол (фильм, 2018)|Мен, сен ол, ол]]» фильмі бюджетінің 49% -ын қаржыландырған. Компания фильмді толығымен украин немесе қырым татар тілінде жасауға уәде берді, бірақ бұл шартты орындамады, дейді «Еріктілер одағы».<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/3954678 Антикоррупционное бюро Украины начало расследование против компании Зеленского // Коммерсантъ, 24.04.2019]</ref> ===Фильмографиясы=== ====Актёр==== # [[2004 жыл|2004]] — Казанова еріксіз # [[2004 жыл|2004]] — [[Үш мушкетер (фильм, 2004)|Үш мушкетер]] — ''[[д’Артаньян]]'' # [[2006 жыл|2006]] — Полиция академиясы — ''Минаев'' # [[2007 жыл|2007]] — Жаңа жылдық фильм немесе Музей түні — ''Вася Васильков'' # [[2009 жыл|2009]] — [[Үлкен қаладағы махаббат]] — ''Игорь'' # [[2009 жыл|2009]] — Казактар сияқты… — ''Остап / Фандорин'' # [[2010 жыл|2010]] — [[Үлкен қаладағы махаббат 2]] — ''Игорь'' # [[2011 жыл|2011]] — [[Қызметтік роман. Біздің уақыт]] — ''Анатолий Ефремович Новосельцев'' # [[2012 жыл|2012]] — [[Ржевский мен Наполеон]] — ''[[Наполеон Бонапарт|Наполеон]]'' # [[2012 жыл|2012]] — [[8 алғашқы күндер]] — ''Никита Андреевич Соколов'' # [[2013 жыл|2013]] — [[Үлкен қаладағы махаббат 3]] — ''Игорь'' # [[2014 жыл|2014]] — 8 жаңа күндер — ''Никита Андреевич Соколов'' # [[2015 жыл|2015]] — [[Халықтың қызметшісі (телехикаялар)|Халықтың қызметшісі]] — ''Василий Петрович Голобородько, орта мектептің тарих пәнінің мұғалімі / [[Украина президенті]]'' # [[2016 жыл|2016]] — [[8 ең жақсы күн]] — ''Никита Андреевич Соколов'' # [[2016 жыл|2016]] — [[Халықтың қызметшісі 2]] — ''Василий Петрович Голобородько, орта мектептің тарих пәнінің мұғалімі / [[Украина президенті]]'' # [[2017 жыл|2017]] — [[Халықтың қызметшісі (телехикаялар)|Халықтың қызметшісі 3]] — ''Василий Петрович Голобородько, [[Украина президенті]], кандидат на пост президента Украины'' # [[2018 жыл|2018]] — [[Мен, сен, ол, ол (фильм, 2018)|Мен, сен, ол, ол]] — ''Максим'' # [[2019 жыл|2019]] — [[Халықтың қызметшісі (телехикаялар)|Халықтың қызметшісі 3]] — ''Василий Петрович Голобородько, [[Украина президенті]]'' ===Украин тіліне дубляж жасау=== * 2008 — [[Хортон (мультфильм)|Хортон]] — Хтовска мэрі * 2014 — [[Пэддингтонның оқиғалары]] — ''Паддингтон'' ===Өнер наградалар мен сыйлықтар=== [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|right|200px|Зеленский мен [[Қазақстан президенті]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]], 2019 жыл]] Шығармашылық активте 10 көркем фильм бар. Украинаның «Телетриумф» Ұлттық телевизиялық сыйлығының 30-дан астам сыйлығының лауреаты. Ол сонымен қатар көптеген халықаралық кинофильмдердің, теледидар фестивальдерінің және медиа форумдардың жеңімпазы және жеңімпазы. ===Юрмала музыкалық фестиваліндегі жанжалды мәлімдемелер=== Фестиваль барысында Зеленскийдің [[Латвия]]дағы Юрмалада сөйлеген сөзі қазіргі [[Ресей президенті]] Петро Порошенконың, экс-президент [[Віктор Федорович Янукович|Віктор Януковичтің]] және Киев мэрі Виталий Кличконың пародиясымен Ресейдің басым көпшілігі алдында Украинада сынға алынды. Онда ол Украинаны «қайыршы» деп атады, сонымен қатар «неміс ересектер фильмінің актрисасы», «кез келген жағынан кез келген соманы қабылдауға дайын», «Украина не және ол неге ақша салуға тұрарлық», бұл тұтастай ел туралы емес, билік туралы.<ref name="umoloda_2016_09_14">[http://www.umoloda.kiev.ua/number/3047/180/103448/ По праву хама: Володимир Зеленський відмовився від участі в пітчингу Держкіно] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160917071156/http://umoloda.kiev.ua/number/3047/180/103448/ |date=17 вересня 2016}} // Україна молода.&nbsp;— 2016.&nbsp;— №&nbsp;115 (5108) (14 вер.).&nbsp;— с. 1., 4.</ref><ref>Квартал червоних ліхтарів // Високий замок.&nbsp;— 2016. №&nbsp;104 (5504) (15—21 вер.).&nbsp;— с. 5. (Резонанс)</ref> [[Віталій Едуардович Портников|Виталий Портников]] «Зеленский — қазіргі заманғы отандық« әзіл-оспақ »өнімі, төмен дәмі бар, дәмі жоқ, буржуазиялық және шектеулі» деген пікір білдірді. Бұған дейін студия өзінің жобаларын қолдау үшін Мемлекеттік комитетке applied 50 миллион көлемінде жүгінген, оның 15 миллионы «Халықтың қызметшісі» телесериалының негізінде түсірілген [[Көркем фильм|фильм үшін]].<ref>[http://www.umoloda.kiev.ua/number/0/2010/103360/ Одеський привоз і гуманітарна катастрофа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160914162224/http://www.umoloda.kiev.ua/number/0/2010/103360/ |date=14 вересня 2016}}&nbsp;— Україна молода, 12.09.2016</ref> Жанжалдан кейін Владимир Зеленский өзінің бас тартқанын мәлімдеді.<ref name="Заявка">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/life/_zelenskij-prosit-u-bidnoyi-derzhavi-50-mln-grn-na-kino/722467?mobile=true|title=Зеленський просить у "бідної" держави 50 млн грн на кіно|date=12 вересня 2016|publisher=Газета по-українськи|lang=|accessdate=14 жовтня 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161018231159/http://gazeta.ua/articles/life/_zelenskij-prosit-u-bidnoyi-derzhavi-50-mln-grn-na-kino/722467?mobile=true|archivedate=18 жовтня 2016|мертвий-url=no}}</ref><ref name="Гал-Інфо">{{cite web|url=http://galinfo.com.ua/news/studiya_kvartal_95_znyala_svoi_proekty_iz_devyatogo_konkursnogo_vidboru_derzhkino_239318.html|title=Студія «Квартал 95» зняла свої проекти із Дев’ятого конкурсного відбору Держкіно|date=|publisher=[[Гал-Інфо]]|lang=|accessdate=14 жовтня 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161019010033/http://galinfo.com.ua/news/studiya_kvartal_95_znyala_svoi_proekty_iz_devyatogo_konkursnogo_vidboru_derzhkino_239318.html|archivedate=19 жовтня 2016|мертвий-url=no}}</ref> ==Саяси мансап== ===Қоғамдық-саяси қызмет=== [[Сурет:Volodymyr Zelensky, 31 March 2019.jpg|thumb|right|200px|Владимир Зеленский, 31 наурыз 2019 жыл]] [[Сурет:Volodymyr Zelensky and Donald Trump.jpg|thumb|Украина Президенті Владимир Зеленский мен [[АҚШ президенті|Америка Құрама Штаттарының Президенті]] [[Дональд Трамп]], [[Нью-Йорк]], 25 қыркүйек, 2019 жыл]] [[Еуромайдан]]ды қолдады.<ref>{{cite web |url=https://delo.ua/econonomyandpoliticsinukraine/kak-zvezdy-shou-biznesa-otnosjatsja-k-evromajdanu-222304/ |title=Как звезды шоу-бизнеса относятся к Евромайдану |publisher=delo.ua |lang=ru |accessdate=2018-12-25}}</ref> Украинадағы қақтығыстың ушығуы кезінде Зеленский украин армиясы мен ерікті батальондарының іс-әрекеттерін қолдады, [[Донбастағы соғыс|Донбастағы]] ұрыстарға қатысқан украиндық әскерлерге концерттер берді, «95-тоқсанның» басқа қатысушыларымен бірге еріктілер батальондарының мұқтаждықтары үшін миллион гривен берді.<ref>{{cite web |url=http://www.kp.ru/daily/26267.7/3144907/ |title=Украинский шоумен Владимир Зеленский о «бегстве» с родины: «Сейчас я нахожусь в Киеве, снимаю новые проекты» |author=Юлия Хожателева |date=2014-08-09 |work= |publisher=[[Комсомольская правда]] |accessdate=2015-11-15 }}</ref> Өз сөздерінде ол ресейлік саясаткерлер мен Ресей тұрғындарын,<ref>{{cite web |url=https://russian.rt.com/article/304252-sk-rf-proveryaet-dannyeo-finansirovanii-ukrainskim-aktyorom |title=СК РФ проверяет данные о финансировании украинским актёром Зеленским операции в Донбассе |publisher=RT на русском |accessdate=2019-02-09}}</ref> өзін-өзі жариялаған республикалар: [[Донецк Халық Республикасы|ДХР]] және [[Луганск Халық Республикасы|ЛХР]]-ді мазақ ете бастады. Сонымен бірге Зеленский Ресейде қиындықтарға тап болды. Атап айтқанда,<ref>{{cite web |url=https://www.kp.ru/daily/26284.4/3161539/ |title=Батальон «Донбасс» поблагодарил актёра Владимира Зеленского за финансовую помощь |author=Дарья ИВАШКИНА |date=2014-09-18 |publisher=[[Комсомольская правда]] |lang=ru |accessdate=2019-02-09}}</ref><ref>{{cite web |url=https://ria.ru/20160302/1382984893.html |title=В ГД просят определить степень поддержки Зеленским операции в Донбассе |date=20160302T1430+0300Z |publisher=РИА Новости |accessdate=2019-02-09}}</ref> кешкі блок-шоу ресейлік теледидарда тоқтатылды,<ref>{{cite web |url=http://www.rbc.ua/rus/digests/vladimir-zelenskiy-otpravil-million-griven-na-ato-20082014161900 |title=Владимир Зеленский отправил миллион гривен на АТО |author= |date=2014-08-20 |work= |publisher=[[РБК-Украина]] |accessdate=2015-11-15 |lang=ru}}</ref> ал 2015 жылғы ақпанда [[Ресей Федерациясының тергеу комитеті|Ресей Федерациясының Тергеу комитеті]] Якиманканың [[Мәскеу]] муниципалды округінің депутаты Дмитрий Захаровтың өтініші бойынша Украинаның қауіпсіздік лауазымды тұлғаларының Зеленский және басқа украин мәдени қайраткерлерінің іс-әрекеттерін қаржыландыруы туралы ақпаратты тексеруді бастады.<ref>{{cite web |url=http://www.kp.ru/daily/26338.4/3221306/ |title=СК проверит, финансировал ли Зеленский украинскую армию |author=Юлия Хожателева |date=2015-02-05 |work= |publisher=[[Комсомольская правда]] |accessdate=2015-11-15 |lang=ru}}</ref> Танымал және коммерциялық сәтті шыққан орыс-украиналық «[[Сваты]]» телехикаясының жетінші маусымындағы жұмыс та қатып қалды; кейбір ақпарат құралдары бұған себеп Зеленский мен ресейлік актерлер арасындағы саяси келіспеушілік болды деп хабарлады.<ref>{{cite web |url=http://kp.ua/culture/512058-rossyiskye-zvezdy-seryala-svaty-otkazaly-zelenskomu-yz-za-voiny-na-donbasse |title=Российские звезды сериала «Сваты» отказали Зеленскому из-за войны на Донбассе |author=Елена Юрченко |date=2015-09-10 |work= |publisher=[[Комсомольская правда в Украине]] |accessdate=2015-11-15 }}</ref> Сонымен бірге, Зеленский Ресейдің мәдени қайраткерлерінің Украинаға кіруіне тыйым салуға қарсы болды және Украинада «Матчшылар»<ref>{{cite web |url=http://news.sevas.com/world/zelenskij_o_zaprete_vezda_rossijskih_artistov_v_ukrainu |title=Зеленский намерен требовать отставки Минкультуры Украины |author= |date=2014-08-09 |work= |publisher= |accessdate=2015-11-15 |lang=ru}}</ref> сериясына тыйым салу туралы жағымсыз пікір айтты.<ref>{{cite web |url=https://ria.ru/world/20171124/1509516953.html |title=Актёр Зеленский раскритиковал СБУ из-за запрета сериала «Сваты» |author= |date=2017-11-24 |work= |publisher=[[РИА Новости]] |accessdate=2018-06-01 |lang=ru}}</ref> ===Президенттік науқан 2019=== {{main|Украинадағы президент сайлауы (2019)}} 2018 жылғы желтоқсанда украиналық журналист [[Дмитрий Ильич Гордон|Дмитрий Гордонға]] берген сұхбатында Владимир Зеленский өзінің «[[Халықтың қызметшісі (партия)|Халықтың қызметшісі]]» партиясының болашақ [[Украинадағы парламент сайлау (2019)|парламенттік сайлауға қатысуға ниеті]] туралы хабарлады.<ref>{{cite web|author=Гала Скляревская|title=О чем не спросил Гордон у Зеленского-кандидата|url=https://detector.media/kritika/article/143688/2018-12-28-o-chem-ne-sprosil-gordon-u-zelenskogo-kandidata/|website=Детектор медиа|date=2018-12-28|accessdate=2019-01-23 |lang=ru}}</ref> 2018 жылғы [[31 желтоқсан]]да, Жаңа жылға бірнеше минут қалғанда, Владимир Зеленский 1 + 1 телеарнасында украиндықтарға үндеу жіберді, онда Украинадағы президент сайлауына қатысатынын мәлімдеді және осы мақсатта Украина Президенті [[Пётр Алексеевич Порошенко|Пётр Порошенко]]ның дәстүрлі құттықтауы ауыстырылды Техникалық қателік туралы Зеленскийдің келесі мәлімдемесін оқиғаны арнаның қасақана қадамы деп көрсеткен 1 + 1 баспасөз қызметі теріске шығарды).<ref name="УП2019">{{cite web|author=Роман Кравец, Эльдар Сарахман.|title=Владимир Зеленский: 1 апреля – офигенный день для победы клоуна|url=https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2019/01/21/7204341/|website=[[Украинская правда]]|date=2019-01-21|accessdate=2019-01-23 |lang=ru}}</ref><ref>{{cite web|title=«1+1» спростував припущення Зеленського про «технічну помилку» з новорічним привітанням президента|url=https://detector.media/infospace/article/144253/2019-01-23-11-sprostuvav-pripushchennya-zelenskogo-pro-tekhnichnu-pomilku-z-novorichnim-privitannyam-prezidenta/|website=Детектор медиа|date=2019-01-23|accessdate=2019-01-23|lang=uk}}</ref> 2019 жылғы [[21 қаңтар]]да «Халықтың қызметшісі» партиясы Владимир Зеленскийді Украина президенттігіне кандидат ретінде ұсынды.<ref>[https://www.azattyq.org/a/29722529.html Шоумен Зеленский президенттікке кандидат ретінде ұсынылды 21.01.2019]</ref> Қаңтардың аяғында Зеленский сайлау алдындағы учаскелерде бірінші болып шықты.<ref>{{cite web|url=https://glavred.info/elections2019/10045976-zelenskiy-vpervye-vyshel-na-pervoe-mesto-v-predvybornyh-predpochteniyah-opros.html|title=Зеленский впервые вышел на первое место в предвыборных предпочтениях - опрос|publisher=glavred.info|lang=ru|accessdate=2019-04-21}}</ref> Ақпан айына қарай Зеленскийдің рейтингі 25-30% -ға дейін,<ref>[http://geo-politica.info/zelenskiy-ukhodit-v-otryv-o-chem-govoryat-poslednie-reytingi.html Зеленский уходит в отрыв. О чём говорят последние рейтинги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520095306/http://geo-politica.info/zelenskiy-ukhodit-v-otryv-o-chem-govoryat-poslednie-reytingi.html |date=2019-05-20 }}, 13 февраля 2019</ref><ref>[https://inforesist.org/svezhij-sotsopros-zelenskij-s-bolshim-otryvom-operezhaet-poroshenko-i-timoshenko/ Свежий соцопрос Зеленский с большим отрывом опережает Порошенко и Тимошенко — Новости Украины]</ref><ref>[https://ukraina.ru/exclusive/20190213/1022680749.html Выборы на Украине. Зеленський побеждает, Порошенко богатеет, а Вилкул и Кива пиарятся], 13 февраля 2019</ref> ал наурыздың ортасында 34% -ға дейін көтерілді.<ref>{{cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/6231263|title=Опрос: Зеленский стал абсолютным лидером президентской гонки на Украине|publisher=ТАСС|accessdate=2019-04-21}}</ref> [[31 наурыз]]да президент сайлауының бірінші туры өтті, онда ең көп дауысты (30,24%) Владимир Зеленский жеңіп алды - қазіргі президент [[Петро Олексійович Порошенко|Петро Порошенко]] мен салыстырғанда екі есе көп.<ref>[https://sputniknews.kz/world/20190422/9905878/ukraina-prezident-sailauy-2019-zelenskiy.html 21 сәуір, 2019 дауыс беру нәтижелері 21.04.2019]</ref> Украинаның [[Украина Орталық сайлау комиссиясы|УОСК қорытынды]] нәтижелері бойынша Зеленский Петро Порошенко мен бірге өткен сайлаудың екінші турында 73,22% дауыс жинады (13,5 млн дауыс).<ref>{{Cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp300pt001f01=720.html|title=Центральна виборча комісія України - WWW відображення ІАС «Вибори Президента України 2019»|publisher=www.cvk.gov.ua|accessdate=2019-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190422182839/https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp300pt001f01=720.html|archivedate=2019-04-22|deadlink=yes}}</ref> 3 мамырда президент сайлауы жеңімпазы туралы ақпарат «[[Украина дауысы]]» газетінің Верховна Рада газетінде және Украина Министрлер Кабинетінің үкіметтік курьерлік газетінде жарияланды.<ref>[https://www.2000.ua/novosti/ukraina_novosti/rezultaty-vyborov-prezidenty-opublikovany-v-gazete-verhovnoi-rady.htm Результаты выборов президента опубликованы в газете Верховной Рады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503202146/https://www.2000.ua/novosti/ukraina_novosti/rezultaty-vyborov-prezidenty-opublikovany-v-gazete-verhovnoi-rady.htm |date=2019-05-03 }} // 03.05.2019</ref> ==Президенттігі== {{Main|Владимир Зеленскийдің президенттігі|IX шақырылымдағы Верховна Рада|Гончарук үкіметі}} [[Сурет:Volodymyr Zelensky 2019 presidential inauguration 04.jpg|thumb|190px|Инаугурациясындағы Владимир Зеленский, [[Киев]], 20 мамыр 2019 жыл]] [[Сурет:Volodymyr Zelensky visits frontline 27-05-2019 (05).jpg|thumb|190px|Майдандағы [[Украина президенті]] Владимир Зеленский, 2019 жыл]] Владимир Зеленскийдің ұлықтау рәсімі 2019 жылғы [[20 мамыр]]да өтті. Ол елдің шығысындағы атысты тоқтату және ''«Украинаның Қырым мен Донбассқа оралуын»'' өз тобының басымдықтары деп атады. Өзінің кіріспе сөзінде Зеленский Верховна Рада таратылғанын жариялады және үкімет мүшелерін «келесі сайлаулар туралы емес, кейінгі ұрпақ туралы ойлайтындар үшін орындарынан босатуға» шақырды.<ref>{{Cite web|url=https://www.president.gov.ua/ru/news/volodimir-zelenskij-nashe-najpershe-zavdannya-pripinennya-vo-55485|title=Владимир Зеленский: Наша первая задача – прекращение огня на Донбассе|publisher=Официальное интернет-представительство Президента Украины|lang=ru|accessdate=2019-05-20}}</ref> [[Сурет:Debates of Petro Poroshenko and Vladimir Zelensky (2019-04-19) 02.jpg|thumb|250px|[[Петро Олексійович Порошенко|Петро Порошенко]]мен пікірсайыс, [[Киев]], [[Олимпиада стадионы (Киев)|Олимпиада стадионы]], 19 сәуір, 2019 жыл]] [[2019 жыл]]ы [[21 мамыр]]да Президент Зеленский [[Верховна Рада]]ны таратып, [[VIII шақырылымдағы Украина Верховна Радасы|мерзімінен]] бұрын парламенттік сайлау өткізуді жоспарлады. Зеленский парламенттік фракциялар жетекшілерімен кездесуде айтқандай, ''«Верховна Раданың таратылуына басты дәлел Украина азаматтарының бұл ұйымға деген сенімі өте төмен - 4%»''.<ref>[https://qazaqtimes.com/article/65884 Жоғары Рада сайлауында Зеленский партиясы алда | Материалды көшіріп бассаңыз https://qazaqtimes.com/article/65884 сайтының гиперсілтемесін міндетті түрде қойыңыз. Авторлық құқықты сақтаңыз.]</ref> 21 шілдеде мерзімінен [[Украинадағы парламент сайлауы (2019)|бұрын парламенттік сайлау өтті]]. Президенттік «Халықтың қызметшісі» партиясы 43,16% дауыс жинап, 124 орынға ие болды. Сонымен қатар, осы партия қолдайтын кандидаттар 130 бір мандатты округтерде жеңіске жетті. Осының арқасында партия парламенттегі көпшілікті алып, бір партиялы үкіметтік коалиция құрды. 29 тамызда IX шақырылған Украинаның Верховна Радасы премьер-министр лауазымына [[Олексій Валерійович Гончарук|Алексей Гончарук]]тың кандидатурасын мақұлдап, [[Гончарук үкіметі|үкіметтің жаңа құрамын]] бекітті. Сонымен қатар парламент Владимир Зеленскийдың ұсынысы бойынша сыртқы істер министрі [[Вадим Володимирович Пристайко|Вадим Пристайко]], қорғаныс министрі Андрей Загороднюк, бас прокурор [[Руслан Георгійович Рябошапка|Руслан Рябошапку]] және Украина қауіпсіздік қызметінің басшысы [[Іван Геннадійович Баканов|Иван Баканов]]ты мақұлдады. [[Украина президенті|Украина Президенті]] Владимир Зеленский [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] мен [[Үшінші Рейх|фашистік Германияны]] [[Екінші дүниежүзілік соғыс|Екінші дүниежүзілік соғыстың]] басында және [[Холокост]]та кінәлі деп санайды.<ref>[https://echo.msk.ru/blog/day_video/2578128-echo/ Владимир Зеленский обвинил СССР в развязывании Второй мировой войны / Эхо Москвы, 28 января 2020]</ref><ref>[https://ren.tv/news/v-mire/655249-gorbachev-osudil-zelenskogo-za-lzhivye-slova-o-vtoroi-mirovoi-voine Горбачев осудил Зеленского за лживые слова о Второй мировой войне / ren.tv, 31 января 2020]</ref><ref>[https://iz.ru/970440/igor-karmazin/vliapalis-v-istoriiu-chto-ne-tak-s-poezdkoi-zelenskogo-v-polshu Вляпались в историю: что не так с поездкой Зеленского в Польшу / iz.ru, 1 февраля 2020]</ref> ==Мүлік және кіріс== Владимир Зеленский [[2018 жыл]]ы 9,7 миллион гривен (24 миллион рубль), оның әйелі - 4,9 миллион гривен (12 миллион рубль) мөлшерінде кірістерін жариялады. Табыс туралы декларация Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі ұлттық агенттіктің сайтында орналастырылған. Зеленский отбасында шоттар мен ақшалардағы жинақ 950 мың доллардан асады (65 миллион рубль).<ref name="зел18">[https://www.kommersant.ru/doc/3975402?from=hotnews#id1748942 Зеленский задекларировал доходы и имущество // Коммерсантъ, 20.05.2019]</ref> Владимир Зеленскийдың үйі (353 ш.м.), пәтер (131 ш.м.), жер телімі (1200 ш.м.), Киевтегі екі тұрақ бар. Сонымен қатар оның үш пәтері бар (132 шаршы метр, 255 м² және 200 шаршы метр), [[Италия]]дағы үй (413 шаршы метр) және [[Ұлыбритания]]дағы пәтер (92 шаршы метр), Ялтадағы пәтер (пәтер). 130 шаршы метр), сонымен қатар Грузиядағы он қонақ үй бөлмелері. Бағалы зат ретінде Зеленский Rolex, Breguet, Bovet, Piaget, Tag Heuer сағаттарын, ал оның әйелі - Breguet сағатын, сырғаларын және Граф Гауһар сақинасын жариялады. Зеленский отбасында [[Range Rover]] (2016) және [[Mercedes-Benz]] S500 4 Matic (2014) бар. Декларацияға сәйкес Зеленский келесі компаниялардың түпкілікті пайда алушылары болып табылады: «Киноквартал» ЖШҚ, «Квартал-95 Студио» ЖШҚ, «Зелари Фиш» ЖШҚ, «Алдоранте Лимитед» ([[Кипр]]), Vilhar Holdings Limited, «Film Heritage inc» (Белиз), Сан-Томмасо SRL (Италия). Сонымен қатар, Владимир Зеленскийдың серіктестіктері бар: «Күлкі лигасы» продюсерлік орталығы »ЖШС,« Анимация Студио 95 »ЖШС,« Квартал ТВ »ЖШС,« Балық үйі »ЖШС,« Гауди Студио »ЖШС концерт ». [[Коммерсантъ]] газетінің жазуынша, президенттік кезеңде Владимир Зеленский бизнестің негізгі бөлігін ағалары Сергей мен Борис Шефирамға өткізіп, барлық активтерден арылды.<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/4060616 Бизнес Владимира Зеленского ушел в дружеские руки. От каких активов избавился президент Украины и сможет ли их вернуть // «Коммерсантъ FM» от 14.08.2019]</ref> == Отбасы == [[Сурет:Відкриття табору Міжнародної антинаркотичної асоціації, 4 (cropped).jpg|thumb|right|Владимир Зеленский мен әйелі]] Зайыбы (2003 жылғы 6 қыркүйектен) — Елена Владимировна Зеленская (тумасында Кияшко, [[1978 жыл]]ғы [[6 ақпан]]да туған) — білімі бойынша құрылысшы, Кривой Рог техника университетін қызыл дипломға аяқтаған, сценарист, «Квартал-95» Студиясының авторы, мектеп кезінен таныс, көрші сыныпта оқыған, құрбысы әрі кіндік шешесі – Елена Кравец. Қызы — Александра ([[2004 жыл]]ғы [[15 маусым]]да туған), кіндік әкесі – Сергей Кравец, Елена Кравецтің жұбайы, 2014 жылы «8 нових зустрічей» атты фильмде бас кейіпкердің қызы Сашаның рөлін сомдаған; 2016 жылы «Розсміши коміка. Діти» шоуына қатысып, 50 000 гривен ұтып алға. Ұлы — Кирилл ([[2013 жыл]]ғы [[21 қаңтар]]да туған). ==Баспасөз марафоны== Украиналық БАҚ-тың бірнеше сұраныстарына жауап ретінде, 2019 жылғы 10-11 қазанында [[Украина президенті|Украина Президенті]] Владимир Зеленский 14 сағаттан астам уақытқа созылған әлемдегі ең ұзаққа созылған баспасөз [[Пресс-конференция|мәслихатын өткізді]]: сағат 10: 03-тен 12: 00-ге дейін және жауап берді аккредиттелген 300-ге жуық Украинаның және басқа елдердің: АҚШ, [[Ұлыбритания]], [[Беларусь]], [[Италия]],<ref>[https://nv.ua/ukr/ukraine/politics/rosiya-maye-povernuti-zahopleni-u-kerchenskoji-protoki-korabli-nayblizhchim-chasom-novini-ukrajini-50047345.html Розмовляв 14 годин. Як проходив перший прес-марафон президента Зеленського&nbsp;— хроніка]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=UhV7kTNigxg |title=Відео прес-марафону Володимира Зеленського |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012160449/https://www.youtube.com/watch?v=UhV7kTNigxg |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.slovoidilo.ua/2019/10/10/novyna/polityka/pres-marafon-zelenskoho-tekstova-onlajn-translyacziya |title=Пресмарафон Зеленського: всі головні тези, текстова трансляція порталу дотримання обіцянок «Слово і діло» |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012160108/https://www.slovoidilo.ua/2019/10/10/novyna/polityka/pres-marafon-zelenskoho-tekstova-onlajn-translyacziya |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref> Испания, Нидерланд, Ресей, Түркия, Жапония және т.б. елдердің 200-ден астам журналистерінен 500-ден астам сұрақ. Украинаның рекордтар кітабының өкілдері Владимир Зеленскийға украиндық жетістік ретінде рекордтар туралы куәлік табыс етілді.<ref>{{Cite web |url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-rekord-zelensky/30210168.html |title=Книга рекордів України вручила Зеленському нагороду за «найтривалішу у світі пресконференцію» |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012153932/https://www.radiosvoboda.org/a/news-rekord-zelensky/30210168.html |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tsn.ua/video/video-novini/nayidki-svitoviy-rekord-i-sotni-zapitan-yak-vidbuvsya-presmarafon-zelenskogo.html |title=НАЇДКИ, СВІТОВИЙ РЕКОРД І СОТНІ ЗАПИТАНЬ: ЯК ВІДБУВСЯ ПРЕСМАРАФОН ЗЕЛЕНСЬКОГО |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012151906/https://tsn.ua/video/video-novini/nayidki-svitoviy-rekord-i-sotni-zapitan-yak-vidbuvsya-presmarafon-zelenskogo.html |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/2796504-zelenskij-dae-presmarafon.html |title=Президент України Володимир Зеленський провів 14-годинний прес-марафон |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012152153/https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/2796504-zelenskij-dae-presmarafon.html |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.euronews.com/2019/10/11/ukrainian-president-volodymyr-zelensky-holds-record-breaking-14-hour-press-conference |title=Ukrainian President Zelensky's ‘press marathon’ tries to quell furor around Trump call |accessdate=12 жовтня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012165601/https://www.euronews.com/2019/10/11/ukrainian-president-volodymyr-zelensky-holds-record-breaking-14-hour-press-conference |archivedate=12 жовтня 2019 |deadurl=no}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Володимир Зеленскийдің президенттігі|Владимир Зеленскийдің президенттігі]] * [[Украина президенті]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Жыл адамы (Тайм журналы бойынша) 2001—2025}} {{DEFAULTSORT:Зеленский, Владимир Александрович}} [[Санат:Украина актерлері]] [[Санат:Украина мемлекеттік қайраткерлері]] [[Санат:Украина президенттері]] [[Санат:Украина саясаткерлері]] [[Санат:Украина әншілері]] [[Санат:Украина тұлғалары]] [[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары]] [[Санат:Халықтың қызметшісі мүшелері]] 4cx5jzlq56oyr2h8j6nv0toaygvhlx0 Деймос 0 621203 3631230 3631010 2026-07-17T17:18:35Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Қарақия ауданы|Қарақия ауданы]] ([[User talk:Қарақия ауданы|т]]) өңдемелерінен [[User:Сауле Жантелиева|Сауле Жантелиева]] соңғы нұсқасына қайтарды 3595232 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Деймос''' (''грекше Δείμος «қасірет»'') — Марстың екінші серігі (біріншісі фобос). Ол 1877 жылы американдық астроном Асаф Холмен табылған және ежелгі грек құдайы Димос деп аталатын соғыс құдайының ардагерінің құрметіне Арес деп аталды. Деймос Қызыл планетаның, яғни Марстың радиусының 6,96 радисуының орта қашықтығын (шамамен 23,500 шақырым, Фобосқа қарағанда алыс) 30 сағ. 17 мин 55 кезеңімен айналды. Деймос, Ай сияқты, орбитада қозғалыстың бұрыштық жылдамдығы өз айналу бұрыштық жылдамдығына тең. Сондықтан оның тек бір ғана жағы әрқашан Марсқа қарап айналды. Димос пен Фобос арасындағы астероид түрлерінің бірімен ұқсастығы олардың бұрынғы астероиды болып табылатындығы туралы гипотезаны туғызды. Олардың орбиталары Марс маңында өтіп, оны басып алғандай етіп, Юпитердің гравитациялық өрісі арқылы бұрмаланған. Фобос пен Димостың шығу тегі туралы тағы бір болжам Марс жер серігішінің екі бөлікке ыдырауы болып табылады. Ескі гипотезаға сәйкес, Димос сияқты Фобос астероиды болып табылады. Шамамен 4,5 миллиард жыл бұрын пайда болған негізгі астероидтық белдеуде, оның сыртқы бөлігінен күнге қарай жылжып, кейіннен Марс серігі болды. Марстың екі астероиды бірден басып алғаны екіталай көрінеді. Сондықтан Фобос пен Димос планетаның басып алған үлкен, біртекті астероидтарының қалдықтары болып табылады. Дегенмен, Фобос және Димос планетаның экваториальді жазықтықта дөңгелек орбиталарда айналады және олардың тығыздығы астероидтарға тән емес, соншалықты кішкентай. Бұл астероидты түсіру гипотезасын жоққа шығарады. Есептеулер Деймостың Марстан бірте-бірте алыстап бара жатқанын және ақырында планетаның орбитасынан шығатынын көрсетеді<ref>https://starwalk.space/en/news/mars-moons-phobos-deimos#phobos-mars-i</ref>. 1894 жылы А. Брельпольский, ал 1896 жылы С.Костинский Даймостың ең алғашқы бейнесін алды. 1909 жылы ұлы қарсылас кезінде С. Костинский Фобос және Димостың нақты суреттерін салды. 1911 жылы Марс пен оның серіктер қозғалысының алғашқы теориясын ұсынды. {| class="wikitable" |- !Деймостың физикалық қасиеттері |- | Көлемі 15 × 12,2 × 10,4 км |- | Масса 1,48⋅1015 кг |- | Тығыздығы 1,471 г/см³ |- | Температурасы ~233 К |} onjxhnzgpfv73kmabwbout7va0hubc5 Байбатыр Ержанұлы 0 621503 3631219 3630983 2026-07-17T17:15:32Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/~2026-40197-37|~2026-40197-37]] ([[User talk:~2026-40197-37|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3630978 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2019}} ''' Байбатыр Ержанұлы''' — ХХ ғасырдың басында «Тұр, қазақ», «Оқуға, махаббат» атты кітаптарды жарыққа шығарған жазба әдебиет өкілдерінің бірі. == Өмірбаяны == Байбатыр Ержанұлы 1895 жылы [[Солтүстік Қазақстан]] облысының [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)]] дүниеге келген. Ол тек өлеңдер ғана емес, «Есентай» атты пьеса жазған. Байбатыр Ержанұлы қазіргі Ақмола облысы [[Ерементау ауданында]] алтын кенінде директордың орынбасары болып жұмыс істеген. Семей қаласында тау-кен техникумында мұғалім қызметін атқарған. == Шығармашылық == «Тұр, қазақ» кітабының шымылдығы «Сөз бастармен» ашылып, келесі тұста «Ояну...» деген өлең жолдарымен тізбектелген. Халықтың табиғатына жақын мақсатты туынды жазу керек екенін жете түсінген қаламгер жазылған дүниесінен ғибрат алуға жарамайтын болса, қазақтар оған көз қиығымен де қарамайтының ұғады. Сондықтан болар, әр сөзіне мән беруге тырысқандығы байқалады. Ол, әу басына бұл еңбекті жазудағы мақсатын-елінің пайдасын ойлап, «тұмсығымен бір тамшы су әкелген қарлығаштай» әйтеуір бір септігі тиеді ме екен, деген ниеттен туындағанын өзі айтып өтеді. Сонымен қатар, негізгі міндет- жастардың білімге деген құштарлығын оятып, қараңғылықтан құтылып, білім алуға, сол арқылы өзгелерге де тәлім беру қажеттілігін көрсету. Ол бар жүрегімен елінің сол кездегі бар ауыртпалық жағдайын ұғына отырып, іші оттай жанатынын айтқан. == Сілтемелер == * https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/top-10-samyih-populyarnyih-pisateley-kazahstana-357046/ ifndekv9mqdmy95hlluwm9kjh2asgfl Наталья Павловна Калашникова 0 624489 3631220 3630976 2026-07-17T17:15:52Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Айдана Қуатбайқызы|Айдана Қуатбайқызы]] ([[User talk:Айдана Қуатбайқызы|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3594608 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Калашникова Наталья Павловна''' (1959 жылдың 26 қазанында Талды-Қорған облысының (қазір – [[Алматы облысы]]) Кировский елді мекенінде туылған) — Қазақстанның белгілі қоғам қайраткері, саяси ғылым докторы, доцент, Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі (2011 ж.), 300-ден астам ғылыми еңбектер мен публицистикалық мақалалардың авторы<ref>Калашникова Наталья Павловна: Ғылыми еңбектердің, баяндамалар мен сұхбаттардың биобиблиографиялық жинағы / Жауапты ред.: Н.Ж. Шаймерденова, М.Ə. Бөрібаева / Құраст.: С.О. Станбаева, Ж.А. Искакова, Х.Б. Маслов. – Нұр-Сұлтан, 2019. – 184 с.</ref> <ref>https://library.enu.kz/MegaPro/Web/SearchResult/ToPage/1</ref>, Қазақстан халқы Ассамблея кафедрасының меңгерушісі. [[Сурет:Калашникова Наталья Павловна Библиотека Елбасы.jpg|нобай]] == Өмірбаяны == === Білімі === 1980 жылы Ілияс Жансүгіров атындағы [[Талдықорған|Талды-Қорған]] педагогикалық институтының «Орыс тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша филология факультетін бітірген, ал 2000 жылы – Мәскеу мемлекеттік кәсіби дайындық академиясын «Құқықтану» мамандығы бойынша тәмәмдаған. 2003 жылы «Қазақстандағы балалардың құқығын қорғау саласындағы мемлекеттік саясат» (орыс тілінде - «Государственная политика в области защиты прав детей в Казахстане») тақырыбанда саяси ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғаған<ref>Калашникова Н.П. Государственная политика в области защиты прав детей в Казахстане: дис. ... к.полит.н. - Алматы, 2003: http://www.nauka.kz/page.php/upload/images/images/uppod.swf?page_id=107&lang=1&month_to=12&year_to=2016&page=947 </ref>, 2008 жылы “23.00.02 – Саяси институттар, этносаяси конфликтология, ұлттық және саяси үдерістер мен технологиялар ” мамандығы бойынша саяси ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін «Қазақстан Республикасының азаматтық қоғамы: жастар құрамдас бөлігінің саясаттану талдауы» (орыс тілінде - "Гражданское общество Республики Казахстан: политологический анализ молодежной составляющей") тақырыбында диссертация қорғаған. === Еңбек жолдары === Еңбек жолын І.Жансүгіров атындағы Талды-Қорған педагогикалық институтында бастаған. Бұл жерде 1980-1984 жылдары лаборант, ассистент, педагогика кафедрасының оқытушысы лауазымын институттың оқытушылары мен қызметкерлері комсомол Комитетінің хатшысы қоғамдық жұмысымен бірге атқарған. 1984 - 1987 жж. - Кеңестік бейбітшілік қорының Облыстық бөлімшесінің хатшысы, одан кейін төрағаның орынбасары. 1987 - 1988 жж. - Облыстық мәдениет басқармасы бастығының орынбасары (Талды-Қорған қ.). 1988 – 1992 жж. – Облыстық атқару комитетінің бас жоспарлау-экономикалық басқармасының жетекші маманы, кеңесшісі, Талды-Қорған облыстық атқару комитетінің әлеуметтік мәселелер бойынша аға референті. 1992 – 1995 жж. – «Такор» қаржы-өнеркәсіптік компаниясының әкімшілік басқарушысы (Талды-Қорған қ.). 1995 – 1998 жж. – Қалалық Мәслихаттың депутаты болып сайланып, Мәслихаттың ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарады (Талды-Қорған қ.). 1995 – 1997 жж. – Талды-Қорған облыстық әкімшілігінің ұйымдастыру және кадрлық жұмыс бөлімінің жауапты ұйымдастырушысы, әкімшілік басшысының кеңесшісі. 1997 ж. – Облыстық еңбек және халықтың әлеуметтік қорғау басқармасы басшысының орынбасары (Талды-Қорған қ.). 1998 – 2005 жж. Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі аппаратында қызмет етеді (жалпы бөлімнің кеңесшісі, Акпараттық-сараптау бөлімінің сектор меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасы Секретариатының сектор меңгерушісі, сонымен қатар Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде, Д.А. Қонаев атындағы Университетте ғылыми және оқытушылық қызметінде атқарған). 2005 – 2008 жж. – [[Мәскеу мемлекеттік университеті|М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің]] Қазақстан филиалы директорының орынбасары (Астана қ.). 2008 – 2012 жж. – Қазақстан Республикасы Президент Әкімшілігінің [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] Секретариатының кеңесшісі, инспекторы. 2012 – 2014 жж. – Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Мемлекеттік саясаттың ұлттық мектебінде «Мемлекеттік саяси стратегиясы» кафедрасының меңгерушісі; саяси басқару, мемлекеттік және жастар саясаты, этникааралық қатынастар мәселелері бойынша, оның ішінде «А» корпусының тыңдаушыларына арналған тренингтер мен кейстердің оқыту модульдік бағдарламалардың әзірлеушісі. 2014 – 2016 жж. – Қазақстан Республикасы Президентінің өкімімен ҚР Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» Республикалық мемлекеттік мекеменің<ref>РГУ "Қоғамдық келісім" при Президенте РК / Сайт Ассамблеи народа Казахстана: https://assembly.kz/ru/struktury-ank/rgu-o-amdy-kelisim-pri-prezidente-rk/</ref> директоры саяси қызметке тағайындалды<ref>Распоряжением Главы государства Калашникова Наталья Павловна назначена директором республиканского государственного учреждения «Қоғамдық келісім» при Президенте Республики Казахстан/Официальный сайт Президента Республики Казахстан: http://www.akorda.kz/ru/legal_acts/bylaws/rasporyazheniem-glavy-gosudarstva-kalashnikova-natalya-pavlovna-naznachena-direktorom-respublikanskogo-gosudarstvennogo-uchrezhdeniya-kogamd </ref><ref>Директором РГУ "Қоғамдық келісім" при Президенте назначена Наталья Калашникова: https://forbes.kz/news/2014/12/12/newsid_74950</ref>. 2017 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық академиялық кітапханасының маркетинг және менеджмент қызметінің басшысы (Астана), сонымен қатар М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Қазақстан филиалында әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының және Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті саясаттану кафедрасының профессоры лауазымында жұмыс істейді. 2017 жылдың 12 қыркүйегінде Еуразиялық интеграция институты директорының орынбасары болып тағайындалды<ref>Заместитель директора Института Евразийской интеграции Калашникова Наталья Павловна провела встречу в Центре социального обслуживания по разъяснению Послания Президента от 10 января 2018 года социальным работникам / Институт Евразийской интеграции: http://iei.kz/index.php/ru/sobytia-rus/novosti/274-zamestitel-direktora-instituta-evrazijskoj-integratsii-kalashnikova-natalya-pavlovna-provela-vstrechu-v-tsentre-sotsialnogo-obsluzhivaniya-po-raz-yasneniyu-poslaniya-prezidenta-ot-10-yanvarya-2018-goda-sotsialnym-rabotnikam {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190802001101/http://iei.kz/index.php/ru/sobytia-rus/novosti/274-zamestitel-direktora-instituta-evrazijskoj-integratsii-kalashnikova-natalya-pavlovna-provela-vstrechu-v-tsentre-sotsialnogo-obsluzhivaniya-po-raz-yasneniyu-poslaniya-prezidenta-ot-10-yanvarya-2018-goda-sotsialnym-rabotnikam |date=2019-08-02 }}</ref>, осы қызметті 2018 жылдың қыркүйегіне дейін атқарды. 2018 жылдың қыркүйегінен бастап – [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті]] Журналистика және саясаттану факультеті саясаттану кафедрасының профессоры, сонымен қатар М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Қазақстан филиалының әлеуметтік-гуманитарлық пәндер кафедрасының профессоры<ref>Преподаватели кафедры социально-гуманитарных дисциплин Казахстанского филиала МГУ имени М.В. Ломоносова: http://www.msu.kz/information/person/person.php?ELEMENT_ID=4926</ref>. 2020 жылдан бастап осы күнге дейін Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ ҚХА кафедрасының меңгерушісі. == Марапаттары == * 2008 — «Қазақстан Республикасы білім беру саласының құрметті қызметкері» төсбелгісі; * 2009 — Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамотасы; * 2011 — «ҚР Тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; М.В. Ломоносов атындағы ММУ «Ломоносов» мерейтойлық медалімен берілген Құрмет грамотасы; * 2012 — Сайлауды ұйымдастыруға белсенді қатысқаны үшін берілген ҚР Президентінің Алғыс хаты; * 2013 — Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» алтын медалі; * 2014 — [[«Құрмет» ордені]]; * 2018 — «Астана-20 жыл» мерейтойлық медалі; шетелдік марапат – «Ресей халықтары Ассамблеясына 20 жыл» алтын мерейтойлық медаль. * 2019 – Қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуға қосқан үлесі үшін ҚХА-ның «Мейірім» төсбелгісі. * 2020 – «Қазақстан халқы Ассамблеясына 25 жыл» мерейтойлық медалі. * 2020 – «Қазақстан Республикасының Конституциясына 25 жыл» мерейтойлық медалі. * 2020 – Халықаралық Ақпараттандыру Академиясының (ХАА) ХАА ғылымы мен жобаларын дамытуға қосқан үлесі үшін Алтын медалі. * 2021 – II дәрежелі «Достық» ордені. * 2021 – «ҚР Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерейтойлық медалі. * 2023 – Қазақстан халқы Ассамблеясының «Алғыс» төсбелгісі. * 2023 – ҚР ғылым саласындағы жетістіктері үшін «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі. Бұдан басқа келесі мерейтойлық медальдармен марапатталған: «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл», «Қазақстан Республикасының Конституциясына 20 жыл»; «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл» (ҚР Президентінің жарлықтарына сәйкес); «Қазақстан мәслихаттарына 20 жыл»; «Қазақ хандығына 550 жыл» және т.б. ведомстволық марапаттары бар. == Ғылыми қызметі == Студенттерге, магистранттар мен докторанттарға арналған келесі оқу курстарының әзірлеушісі: «Саяси үдерістерді талдау мен болжамдаудың заманауи технологиялары», «Қазіргі әлемдегі этносаяси үдерістер» «Саяси маркетинг», «Жобаларды басқару», «Таңдамалы технологиялар» және т.б. Магистрлық және докторлық диссертацияларға ғылыми жетекшілік жүргізеді. М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Қазақстан филиалында мынадай авторлық курстарды жүргізді: «Қазақстан Республикасындағы модернизациялау негіздері», «Ұлттық сананы модернизациялау контексіндегі рухани жаңғыру». 2004–2008 жылдары – Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің жанындағы Д14.20.03 Диссертациялық кеңесінің ғылыми хатшысы. 300-ден астам еңбектің авторы, оның ішінде монографиялары (жеке авторлық және бірлескен авторлармен бірге), оқу құралдары мен халықаралық журналдарда, халықаралық конференциялар мен симпозиумдар жинағында жарияланған мақалалары бар. «Қазақ диаспорасы ортасындағы Алаш орда философиясының қазіргі түсіндірілуі: жағдайы, бағалауы, сабақтары (әлеуметтік-тарихи талдау) халықаралық жобасының тең авторы (2010 г. тең авторы: Б.И. Ракишева және т.б.). «Сөнбесін от алауы» ғылыми документалды ой-толғау фильмінің ғылыми кеңесшісі (2012 ж., жоба материалдары бойынша, тең авторы: Б.И. Ракишева және т.б.). 2010 жылдан бері өткізілетін «Тарихтан тағылым – өткенге тағзым» Қазақстан халқы Ассамблеясы халықаралық жобасының бастамашыларының бірі (2010–2024). Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған «Алаш философиясы – қазіргі жағдайы: толеранттылық, отансүйгіштік және азаматтық» ғылыми-гуманитарлық жобаның автор-құрастыру шысы (профессор, философия ғылымдарының докторы Т. Бурбаевпен бірге, 2015 ж.). «Жібек жолындағы сұқбаттар» халықаралық мәдениеттану жобасының тең авторы, «Жібек жолындағы жоба әңгімелерінің тарихы» деректі фильмінің ғылыми кеңесшісі (Алматы, 2017 ж., тең авторлар: М.М. Әуезов, Э.А. Цой). Мультимедиялық қосымшасы бар «Қазақстан халқы» интерактивті ғылыми-тарихи картасы» жобасын іске асыру синопсисінің автор-әзірлеушісі, сонымен қатар осы жобаның ғылыми кеңесшісі (2017 ж. тең автор: Б. Аяған). 2018–2020 зерттеулерді жылдарға арналған ғылыми гранттық қаржыландыру аясында «Н. Назарбаевтың қоғамдық келісім мен бірліктің қазақстандық моделі» ғылыми-зерттеу жобасының ғылыми қызметкері (ҚР Білім және ғылым министрлігінің А.А. Башмаков). Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің ҮЕҰ үшін сыйлықтар беру конкурсына (жоба жетекшісі) қатысқан. 2021 жылдың қорытындысы бойынша «Шаңырақ» ҚХА кафедралары қауымдастығы» РҚБ қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтудағы белсенді қызметі үшін сыйлық алды. 2019 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің бес ғылыми-зерттеу жобасына қатысады. == Елеулі еңбектері == * Политическое измерение гражданского общества независимого Казахстана / Республика Казахстан: политическая модернизация (колл. монография). – Астана, 2008. - С.90-107. * Ассамблея народа Казахстана и межкультурный диалог / Отв.ред. Е.Тугжанов, Е. Пивовар / Редколлегия: А. Власов, А. Ревский, И. Агакишиев, Н. Калашникова. - Москва: ОО «Ол Би Принт», 2009. * Казахстанская модель межэтнической толерантности и общественного согласия Н.Назарбаева: электронная и печатная презентация (систематизированная и аналитическая версия) на 3-х языках. - Астана, 2009. (соавтор - Е.Л. Тугжанов). * ОБСЕ – Казахстан: опыт межэтнического взаимодействия в странах-участниках. - Астана, 2010. - 143 с. (соавторы - Е.Л. Тугжанов, С.К. Калмыков) /для участников Саммита ОБСЕ в Астане/. * Государственная этнополитика Казахстана: новые тренды: Метод. пособие на каз. и рус. яз. / Под общ. ред. Е.Л. Тугжанова. – Астана: Академия государственного управления при Президенте РК, 2011. - 204 с. (соавтор-составитель - Ж.Х. Джунусова) ISBN 978-601-287-061-9. * Нұсұлтан Назарбаев: бейбітшілік және қоғамдық келісім идеясы: Кол. моногр. на каз., рус., анг. яз. / Соавторы: Е.Л. Тугжанов, А.А. Абдакимов, Н.П.Калашникова, С.В.Селиверстов, Н.Ж. Шаймерденова. - Астана: «Акарман-медиа», 2010. - 258 б. ISBN 978-601-7185-11-4. * Қазақстанның мемлекеттік этносаясаты: жаңа үрдістер: Әдістемелік құралы / Жалпы ред. басқарған Е.Л. Тоғжанов. - Астана: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы, 2011. - 200 б. ISBN 978-601-287-061-9. * Казахстанская Магнитка: Время. Люди. Судьбы. Статьи, очерки, интервью, воспоминания, документы / Под общ. ред. Е.Л. Тугжанова / Авторы проекта - Л.Шашкова, Н.Калашникова. – Алматы: ИД «Жибек жолы», 2012. – 336 с.ISBN 978-601-294-089-3. * Императивы государственной политики Республики Казахстан. Аналитические материалы и методические рекомендации для государственных органов / Отв. ред. Н.П.Калашникова. – Астана, 2012. – 516 с. (на каз. и рус. яз.). ISBN 978-601-06-2064-3. * Из истории депортаций. Казахстан 1930-1935 гг.: Сборник документов / Ред. коллегия: З. Айдарбеков, Л. Актаева, Н. Джагфаров, Г. Кан, Н. Калашникова, А.Капаева, В.Осипов, В. Шепель. - Алматы: «LEM», 2012. - 772 с. * Депортация народов в Казахстан в 1930-1950 гг.: общность истории (интервью с пострадавшими от депортаций в 1930-1950 годы в Казахстан) / Под общ. ред. Б.Ракишевой. - Астана, 2013. - 683 с. ISBN 978-601-280-461-4. * Астана – новый тренд образовательной интеграции в сфере государственной службы //Научный журнал «Евразия: аналитика и прогнозы». Тематический выпуск «Казахстанский опыт межэтнической и межконфессиональной толерантности для стран постсоветского пространства». - Москва. - 2013. - №4. – С.23-27. * Компетентностный подход в подготовке госслужащих корпуса «А»: международный опыт и перспективы внедрения новых форм // Государственное управление и государственная служба. Тема номера: «Стратегия «Казахстан-2050» - новый политический курс». - Астана: АГУ при Президенте РК. - 2013. - №1. – С.51-60. * Из истории депортаций. Казахстан 1935-1939 гг..: Сб-к док-в / Ред. кол.: З. Айдарбеков, Л. Актаева, Н.Джагфаров, Г. Кан, Н. Калашникова, А. Капаева, Е.А. Кузнецов, Осипов, В. Шепель (отв.). - Алматы: «LEM», 2014. - 740 с. ISBN 978-601-239-341-5. * Ассамблея народа Казахстана: летопись двух десятилетий: Моногр. на каз. и рус. яз. / Под общ. ред. Е.Л.Тугжанова / Авторский коллектив: Н.П.Калашникова, Г.В. Кан, В.С. Коробов, Н.У. Шаяхметов. - Астана, 2015. - 326 с. ISBN 978-601-7419-00-4. * Дружба народов в годы Великой отечественной войны: По страницам фронтовых газет: Сб. материалов на каз. и рус. яз. / Рук. проекта Е.Л. Тугжанов / Сост. Н.П.Калашникова, Г.В. Кан, Ж.К. Симтиков, М.К. Сембинов. - Алматы, 2015. - 308 с. ISBN 978-601-7540-25-8. * Этносаяси сөздік / Этнополитический словарь/ Термины и понятия казахстанской политики и практики в сфере общественного согласия и межэтнической толерантности / Гл. ред. Е.Л.Тугжанов / Авторский коллектив: Е.Л.Тугжанов, Н.П.Калашникова, Г.К.Калмыков, В.А.Малиновский, Б.И.Ракишева, А.К.Садвокасова, Э.Д.Сулейменова, Ж.А.Жакупов, Н.Ж.Шаймерденова, Б.С.Капалбек, Г.Т.Тулегул. - Астана: Ш. Шаяхметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығы, 2015. - 400 с. * Национальный аналитический обзор, посвященный казахстанской модели общественного согласия и единства. По итогам 25-летия Независимости Республики Казахстан / Под ред. Е.Л. Тугжанова. - Астана: ТОО "Kerulen KZ", 2016. - 128 с. ISBN 978-601-287-202-6. * Народ Казахстана: Энциклопедия: на каз. и рус. яз. / Гл.ред. Ж.Н. Тойбаева. - Алматы: «Казак энциклопедиясы», 2016. – 480 с. /в составе редакционной коллегии/ ISBN 978-601-7472-90-0. * Народ Казахстана: история и современность: Сборник текстовых приложений к Интерактивной научной исторической карте «Народ Казахстана» / Рук. проекта: З.Е.Кабульдинов, научные консультанты: Б.Г. Аяган, Н.П. Калашникова. – Алматы: Атамұра, 2017. – 300 с. ISBN 978-601-282-024-9. * Модернизация общественного сознания и ценностных ориентиров социума: Гл. 5 - Стр.199-242 (в составе авторского коллектива) / Коллективная монография: «Социальная модернизация Казахстана" / Г.С. Ныгыметов, М.М. Шибутов, Р.К. Кадыржанов и др. / Под общ. ред. Е.Ж. Бабакумарова. - Астана: Институт Евразийской интеграции, 2017. – 368 с. ISBN 978-9965-31-911-2. * Великие столицы – умные города: Сборник материалов межд. научной конф., посв. 20-летию Астаны – столицы Великой степи (27-28 июня 2018 года) / Под общ. ред. Н.П.Калашниковой. – Астана: Институт Евразийской интеграции, 2018. - 238 с. ISBN 978601-332-157-8. * Тезаурус основных политических понятий, терминов и понятий современной практики: Учебно-метод. мат-лы по политологии для вузов / Под общ. ред. Н.П.Калашниковой. - Астана: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2018. - 92 с. ISBN 978-601-337-085-9. * Казахстанская модель общественного согласия и общенационального единства Н.А. Назарбаева: история и перспективы модернизации / Сборник научных трудов «круглого стола»: «Институт президентства как основа государственности Республики Казахстан" / Под общ. ред. А.М. Рахимжанова. – Астана: Библиотека Первого Президента Республики Казахстан – Елбасы, 2018. – 138 с. * Из истории депортаций. Казахстан. 1939-1945 гг.: Сборник документов / Под общ. редакцией Д.Ю. Абдукадыровой / Ред. коллегия: К.М. Абжанов, К.Ш. Алимгазинов (отв), Б.Г. Аяган, Б.О. Жангуттин, З.Е. Кабульдинов, Н.П.Калашникова, Г.В. Кан. - Алматы: Lem, 2019. - 708 с. ISBN 978-601-239-548-8. * Евразийская экономическая интеграция: энциклопедический справочник. К 25-летию Евразийского проекта 1994-2019 / Коллектив составителей. - Нур-Султан: ЕНУ имени Л.Н.Гумилева, 2019. - 375 с. ISBN 978-601-337-126-6. * Пленарный доклад "Роль этноволонтерства в сохранении национального кода» / Межд. научно-практ. конф. «Модернизация общественного сознания и сохранение национального кода в контексте «Мәңгілік Ел», организованная научно-исследовательской группой в рамках проекта грантового финансирования Комитета науки Министерства образования и науки РК на тему «Казахстанская модель общенационального согласия и единства Н.Назарбаева в контексте модернизации общественного сознания» (Астана, ЕНУ имени Л.Н. Гумилева, 12 декабря 2018 года). - Астана, 2018. - С. 31-39. * "Рухани жаңғыру" : перспективные тренды // Научный журнал Казахстан - Спектр. - 2018. - №1(83). – С.18-36. ISSN 6318 (издание, рекомендованное ККСОН МОН РК). * Большая Евразия: новые тренды гуманитарного сотрудничества / Сб. материалов Межд. научно-практ. конф. «От идеи — к реальности: к 25-летию евразийской инициативы Нурсултана Назарбаева (Нур-Султан, 11 апреля 2019 г.). - Нур-Султан, 2019. - С. 100-106. ISBN 978-601-7804-67-1. * Доклад на тему «Этнополитика и политология: от дискурса к практике» / Конгресс политологов Казахстана, со-модератор секции «Региональные политические процессы в Казахстане», руководитель редакционной группы по выработке рекомендаций Конгресса политологов (Нур-Султан, 28-29 мая 2019 г.). - Нур-Султан, 2019. * Чингиз Айтматов  как символ духовного сближения и сотрудничества / "Чингиз Айтматов и современный мир": Сборник материалов Международной конференции / Мос. гос. ун-т имени М.В. Ломоносова,  Ин-т  стран Азии и Африки / Отв. ред. д-р ист. наук, проф. Ж.С. Сыздыкова. - М.: ООО «4 Принт», 2019. – .184-189. ISBN 978-5-6042126-2-2. * Family Policy in the Context of the Transition to Sustainable Development: A Comparative Analysis of Russia and Kazakhstan // International Journal of Criminology and Sociology. – 2020. – №9. – Р. 391-399. ISSN (online): 1929-4409. Индексируется в: Scopus (co-author: Z. Iskakova). * Консолидирующие проекты Ассамблеи народа Казахстана: общность истории и памяти // Вестник РГГУ. Серия Евразийские исследования. История. Политология. Международные отношения. – 2020. – №3. – С. 115−129 (индексируется в РИНЦ, ВАК РФ). ISSN 2686-7648.10.28995/2686-7648-2020-3-115-129. * Family Policy as a Power of Political Stability: Experience of Kazakhstan // Social Politics. – 2021. Volume Advance Article. – Feb 26. (co-authors: Z. Iskakova, M. Onychko, R. Salikzhanov, B. Smagambet, E. Otar, Z. Abetova). (co-author: Z. Iskakova) * Новые тренды взаимодействия государства и гражданского общества в контексте «Слышащего государства» // Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия Журналистика. – 2021. – №2(135). – C.12-20. (соавтор: Д.Р. Айтмагамбетов). * История женских лагерей ХХ века и реабилитация. / Сборник материалов межд. научно-практ. Конф. «Вопросы реабилитации жертв массовых политических репрессий в Казахстане в 20-50-х гг. ХХ века: отечественный опыт и международная практика». – Алматы: Институт истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова, 2021. – 220 с. * «Концепция «слышащего государства» К.К. Токаева: от идеи к реальному воплощению» /Материалы Всероссийского конгресса политологов «Россия и политический порядок в меняющемся мире: ценности, институты, перспективы: Москва, 16-18 декабря 2021 г. / Под общ. ред. О.В. Гаман Голутвиновой и др. – М.: Издат «Аспект Пресс», 2021 г. – 608 с. <nowiki>ISBN 978-5-7567-1170-7</nowiki> * Приграничное сотрудничество и народная дипломатия в укреплении межэтнических отношений: кейсы из практики /Мат-лы межд. научно-практ. конф. «Межэтническое согласие на современном этапе: опыт и задачи на будущее». – Тараз: ИП «Бейсенбекова», 2021. – 129 с. * Традиции Шелкового пути: современные этно- и социокультурные особенности (на примере Южного региона) // «Qazaqtany». – 2022. – №3(15). –С. 64-72 (совторы: А. Жусупова, М. Бурибаева) (индексируется в РИНЦ) * Брачность в Казахстане: ретроспективный анализ и тенденции // Вестник ЕНУ имени Л.Н. Гумилева. Серия: Политические науки. Регионоведение. Востоковедение. Тюркология. – 2022. – №4(141) (соавторы: Ж.А. Искакова, Э. Кауменова). * Политика исторической памяти в научно образовательных контекстах / «История. Память. Люди»: межд. научн. истор. конф. – Алматы, 2022. – С. 210-217 (соавтор: А.Ю. Тимощенко). * Казахстанские контексты этнополитики / «Политические вызовы и политический диалог в условиях глобальной турбулентности»: мат-лы Всероссийской конференции РАПН / Под ред. О.В. Гаман-Голутвиной, Л.В. Сморгунова, Л.Н. Тимофеевой. — М.: Аспект Пресс, 2022. — 536 с. (соавтор: Самат Нурбол). * Один пояс, один путь: новый тренд сближения цивилизаций // Казахстан–Спектор. – 2023. – №4. – Т. 108. Политика и общество (соавтор: Ван Лулу), журнал КОКСНВО. * Методология исследования националисти- ческого дискурса в полиэтнической среде // Евразийская интеграция: экономика, право, политика. – 2023. – №17(1). – С. 166-177. (соавторы: А.С. Жусупова), ВАК, РФ. * Нациестроительство в Казахстане: этно- конфессиональные контексты // Евразийская интеграция: экономика, право, политика. – 2023. – №17(3). – С. 159-167 (соавтор: К.А. Байтуреева), журнал ВАК, РФ. * Особенности брачно-семейного поведения в Южном регионе Казахстана // Вестник РГГУ. Серия «Евразийские исследования. История. Политология. Международные отношения». – 2023. – №3. – С. 10-24 (соавтор: Ж.А. Искакова) , журнал ВАК, РФ. * АЛЖИР: детские судьбы политических репрессий (фрагменты архивных материалов и устных историй) // Россия в глобальном мире. – 2023. Т.26. – Вып.3. – С. 93-114. DOL: 10.48612/RG/ RGW.6.3.7, РИНЦ, ВАК РФ. ISSN 2304-9472; ISSNe 2949-3501 (соавтор: Ю.Р. Арсланова) * Фактор этничности в репродуктивном поведении граждан Казахстана // Россия в глобальном мире. – 2023. Т.26. – Вып.3. – С. 93-114. DOL: 10.48612/RG/ RGW.6.3.7, РИНЦ, ВАК РФ. ISSN 2304 9472; ISSNe 2949-3501 (соавтор: Ж.А.Искакова ) * Казахстанский мартиролог:современные подходы освещения данных о политических репрессиях // «QAZAQTANÝ». – 2023. – 3 (19) 09. – С. 35-46.ISSN 2708-0897 РИНЦ / <nowiki>https://doi.org|</nowiki> 0009-008-2853-3446 (соавтор: Арсланова) * Aibek Kumysbekov, Natalya Kalashnikova, Alexandr Danilov, Assel Ayaganova, Preconditions and causes of inter-ethnic conflicts in Central Asia in RIVISTA DI STUDI SULLA SOSTENIBILITA 1/2024, pp 45-64, DOI: 10.3280/RISS2024-001004 Индексируется в: Scopus (co-author: Aibek KumysbekovAibek Kumysbekov). * Ethno-political contexts in the programs of political parties of Kazakhstan and China // Slovak international scientific journal. – 2024. – №85 Political Sciences. – P. 88-99 (co-author: Wang Lulu). * Особенности партийной системы в Китае Казахстане. Государственное управление и государственная служба, (1 (88), (2024). С.75-89. <nowiki>https://doi.org/10.52123/1994-2370-2024-1193</nowiki> (соавтор: Ван, Л.), журнал КОКСНВО. * Влияние межэтнических отношений в Южном регионе Казахстана на общественную стабильность и национальное единство по результатам экспертного опроса». Научный журнал КОКСНВО РК «Вестник Евразийского национального университета имени Л.Н. Гумилева. Серия: Политические науки. Регионоведение. Востоковедение. Тюркология 2024 г., №3, С. 124-14. (соавторы: Жусупова А.С, Ван Лулу). <nowiki>https://doi.org/10.32523/2616-6887/2024-148-3-124-141</nowiki>. * Динамика развития семьи в Казахстане. Казахстан-Спектр, 111(3). серия «Политика и общество. <nowiki>https://journal-ks.kisi.kz/index.php/ks/</nowiki> article/view/319.(2024). (соавторы: Ж., Алдангаркызы А., Гайнутдинова), журнал КОКСНВО == Қоғамдық қызметі == * Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі * Қазақстан халқы Ассамблеясы Ғылыми-сарапшылық кеңесінің мүшесі<ref>Справочник Научно-экспертного совета Ассамблеи народа Казахстана. Сайт Академии государственного управления при Президенте РК: https://www.apa.kz/download/ciiscr/NES-portfolio2018.pdf{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлтттық комиссия мүшесі<ref>Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлтттық комиссия туралы: https://egov.kz/cms/kk/law/list/U1700000462 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190801051605/https://egov.kz/cms/kk/law/list/U1700000462 |date=2019-08-01 }}</ref> * «Астана-Байтерек» Әйелдер клубы» қоғамдық ұйымның мүшесі. == Отбасы == ''Әкесі'' - Неруш Павел Павлович (1917 жылы туылған) – Халхин-Гол шайқасының қатысушысы<ref>Халхин гол шайқасы: https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%BD_%D0%B3%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B</ref>, Ұлы Отан соғысының II топтағы ардагері<ref>Ұлы отан соғысы: https://kk.wikipedia.org/wiki/%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B</ref>. [[File:Комсомольская юность.jpg|thumb|Неруш Виктор Павловичтің өмірбаяны мен қызметі туралы "Комсомольская юность, никогда ты не знала покоя" жинағында..."]] Соғыста алған жарақаттан кейін 1942 жылдан бастап 1981 жылға дейін - 39 жыл бойы - С.М. Киров атындағы Талды-Қорған қант зауытының жабдықтау бөлімінің бастығы, директордың орынбарасы лаузымында қызмет етті. Партиялық комитеттің мүшесі болған. Еңбек ерлері [[Нұрмолда Алдабергенов]]<nowiki/>пен, Злиха Тамшибаевамен және т.б. жақын дос болған. ''Анасы'' - Саколова Софья Яковлевна (1920 жылы туылған) балаларының тәрбиесімен айналысып соғыстағы жарақаттарымен өмір сүрген жолдасына қамқорлық жасаған. ''Ағалары'' - Неруш Виктор Павлович (1944 жылы туылған), Неруш Валерий Павлович (1946 жылы туылған), Неруш Сергей Павлович (1952 жылы туылған) – Қазақстанның дамуына үлкен үлес қосқан белгілі қоғам қайраткерлері: - Неруш Виктор Павлович он үш жылдан астам комсомолдық, партиялық, әкімшілік жұмыста қызмет еткен – ЛКЖО Гвардейск орталық комитетінің 1-ші хатшысы; Қазақстанның ЛКЖО ОК насихаттау бөлімі меңгерушісінің орынбасары; Комсомолдың Талды-Қорған облыстық комитетінің 2-ші хатшысы; ҚР Қаржы министрлігі борышкерлермен жұмыс істеу комитетінің облыстық басқаруы басшысының орынбасары; «Такор» қаржы-өнеркәсіптік компаниясының бас директоры болып аймаққа көптеген инвестияцияларды тартуға үлес қосқан. «Құрмет белгісі» орденінің және басқа мемлекеттік марапаттардың иегері. Оның өмірлік ұстанымы ретінде «Комсомол бізге беруді үйретті. Әлсізге – күшіңді, сүрінгенге – иығыңды, адасқанға – сенімділік пен сананың көңілділігін» деген түсінік болды; - Неруш Валерий Павлович аймақтық және республикалық деңгейдегі комсомолдық, партиялық жұмыста отыз жыл бойы қызмет атқарған; өмірінің көп жылдарын Қазақстан Республикасының халықтық бақылау комитетінің дамуына арнаған (аймақтық және республикалық деңгейде, Қазақстан Республикасының халықтық бақылау комитетінің Ұйымдастыру–бақылау басқармасының меңгерушісі (Алматы)); - Неруш Сергей Павлович Қазақстан Республикасы ішкі істер бөлімдерінде жедел жұмыста 20 жылдан астам қызмет еткен. ҚР ІІБ ұйымдасқан қылмыспен күресу басқармасының бастығы болған, Көкшетау облысының ІІБ бастығының орынбасары және т.б. лауазымды қызметтерде істеген. Жүзден астам аса қауыпты қылмыстардың ашылуына тікелей қатысқан, қылмыстық тергеудің үздік қызметкері болып танылған. «Милиция үздігі», «ІІМ мінсіз қызметі үшін» медальдарының және т.б. марапаттардың иесі. Қазақстанда «Жан сақшылар Қауымдастығын» құрудың бастауында тұрып оны халықаралық деңгейге жеткізді. Халықаралық жан сақшылар қауымдастығының күміс белгісінің иегері (1998 жылдан бері). 2013 жылы (дүниеден өтер алдында) оның ұлы - Неруш Вячеслав Сергеевич әкесінің «Неруш Сергей. Из жизни опера» атты кітабын шығарып, Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясының ІІМ мұражайларына тапсырған. Бұл кітап қазіргі таңда полиция қызметкерлерін дайындауда үлкен қолданысқа ие. ''Қызы:'' Калашникова Анастасия Николаевна – медицина ғылымдарының кандидаты, емдеу диетологиясы саласындағы сертификатталған маман. ''Ұлы:'' Калашников Никита Николаевич – құқықтану магистрі, он бес жылдан астам Қазақстанның кеден органдарында қызмет етіп келеді. Бес немересі бар: Софья, Эльхан, Даниил, Елизавета, Виктория. == Дереккөздер == 35r2zruwwlprc6xhz7lrkoyroz1f337 Филиппо Индзаги 0 625160 3631450 2934208 2026-07-18T11:40:51Z 1nter pares 146705 3631450 wikitext text/x-wiki {{Футболшы|есімі=Филиппо Индзаги|туған күні=9.08.1973|сурет=Filippo Inzaghi 2011.jpg|туған жері={{туғанжері|Пьяченца|Пьяченсада}},[[Италия]] |азаматтығы = {{байрақ|Италия}}|бойы=181|позиция=шабуылшы|қазіргі клуб={{flagicon|Италия|20px}} [[Беневенто (футбол клубы)|Беневенто]]|қызметі=''бас бапкер''|жастар клубы={{футбол карьерасы |1982—1985|{{flagicon|Италия|20px}} Сан-Николо| |1985—1991|{{flagicon|Италия|20px}} [[Пьяченца (футбол клубы)|Пьяченца]]|}}|клубтары={{футбол карьерасы |1991—1995|{{flagicon|Италия|20px}} [[Пьяченца (футбол клубы)|Пьяченца]]|39 (15) |1992—1993|{{аренда}}{{flagicon|Италия|20px}} [[Альбинолеффе (футбол клубы)|Леффе]]|21 (13) |1993—1994|{{аренда}}{{flagicon|Италия|20px}} [[Эллас Верона|Верона]]|36 (13) |1995—1996|{{flagicon|Италия|20px}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|15 (2) |1996—1997|{{flagicon|Италия|20px}} [[Аталанта (футбол клубы)|Аталанта]]|33 (24) |1997—2001|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|120 (57) |2001—2012|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|202 (73)}}|ұлттық құрамы={{футбол карьерасы|1997—2007|{{Футбол|Италия}}|57 (25)}}|бапкер клубтары={{футбол карьерасы |2012—2013|{{flagicon|Италия|20px}} Милан (17)| |2013—2014|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан (Примавера)]]| |2014—2015|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]| |2016—2018|{{flagicon|Италия|20px}} [[Венеция (футбол клубы)|Венеция]]| |2018—2019|{{flagicon|Италия|20px}} [[Болонья (футбол клубы)|Болонья]]| |2019—|{{flagicon|Италия|20px}} [[Беневенто (футбол клубы)|Беневенто]]| }}}}'''Филиппо Индзаги''' ({{lang-it|Filippo Inzaghi}}; [[9 тамыз]] [[1973 жыл]]<ref>Filippo Inzaghi 2011.jpg</ref>, [[Пьяченца]], [[Италия]]) — италиялық футболшы, шабуылшы. 2006 жылғы әлем чемпионы. Інісі [[Симоне Индзаги]] де футболшы, футбол жаттықтырушысы. == Мансабы == === Клубтық === Карьерасын 1991 жылы туған қаласындағы "Пьяченса" клубында бастады. 1991-97 жылдар аралығында еш клубқа тұрақтамай, жиі команда ауыстырумен болды. 1997 жылы "Ювентусқа" шақырылды. "[[Ювентус]]" сапында тәп-тәуір ойнап, үш маусымда 100-ден аса ресми ойында алаңға шықты. Алғашқы маусымда-ақ Италия чемпионатының үздік мергені атанды. 2001 жылы "[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]" шақырылды. 2007 жылғы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2007|УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында]] Индзаги соққан екі доптың арқасында "Милан" 2:1 есебімен "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульді]]" ұтты. Индзаги осы матчтың үздік ойыншысы атанды. 2012 жылы карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрама === 1997-2007 жылдар аралығында Италия құрамасында ойнады. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатында]] топтық кезеңнің үшінші турында [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Аустрияның]] қақпасына бір гол соқты (2:1). [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатының]] ширек финалында [[Румыния Ұлттық футбол құрамасы|Румынияның]] қақпасына бір гол соқты (2:0). 2003-06 жылдары құрамаға мүлде шақырылмады. Соған қарамастан [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатына]] баратын футболшылардың тізіміне қосылды. Топтық турнирдің соңғы кездесуінде [[Чехия Ұлттық футбол құрамасы|Чехияның]] қақпасына бір гол соқты. <br /> == Жетістіктері == === Клубтық === ; «Ювентус» * Италия чемпионы: 1998 * Интертото кубогы: 1999 * Италия суперкубогы 1997 ; «Милан» * Италия чемпионы '''(2)''': 2004, 2011 * Италия кубогы: 2003 * Чемпиондар Лигасы '''(2)''': 2003, 2007 * УЕФА Суперкубогы '''(2)''': 2003, 2007 * Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2007 ; '''Сборная Италии''' * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы (21): 1994 * Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері: 2000 * Әлем чемпионы: 2006 '''<big>Личные</big>''' * Италия чемпионатының үздік мергені: 1997 * Италия чемпионатының үздік жас футболшысы: 1997 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://www.worldfootball.net/player_summary/filippo-inzaghi/ Профилі] [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Пьяченса ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Италия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Милан ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары]] [[Санат:Парма ФК ойыншылары]] o2rc4fvh2zk5esl0ug16r4mg754f8yy Мейсон Гринвуд 0 626373 3631282 3535985 2026-07-17T18:18:28Z Zafer 26180 Photo changed 3631282 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Мейсон Гринвуд |толық аты = Мейсон Уилл Джон Гринвуд |сурет = Mason Greenwood Fenerbahçe 20260717 (1) (cropped).jpg |сурет ені = 250px |туған күні = 01.10.2001 |туған жері = [[Брэдфорд]], [[Англия]] |азаматтығы = {{байрақ|Англия}} |бойы = 181 [[сантиметр|см]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/mason-greenwood/profil/spieler/532826 |title=Mason Greenwood |publisher=Transfermarkt.com |lang=en}}</ref> |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2007—2018|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2018—2024|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|83 (22) |2023—2024|{{аренда}}{{ту|Испания}} [[Хетафе (футбол клубы)|Хетафе]]|33 (8) |2024—|{{ту|Франция}} [[Олимпик Марсель]]|49 (32))}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2015|{{ту|Англия}} Англия-15|1 (0) |2017—2018|{{ту|Англия}} Англия-17|6 (1) |2018|{{ту|Англия}} Англия-18|5 (1) |2019|{{ту|Англия}} Англия-21|4 (1) |2020|{{футбол|Англия}}|1 (0)}} }} '''Мейсон Уилл Джон Гринвуд''' ({{lang-en|Mason Will John Greenwood}}; [[2001 жыл]]ы [[1 қазан]]да туған, [[Брэдфорд]], [[Англия]]) — ағылшындық футболшы, "[[Олимпик Марсель]]" клубының шабуылшысы. == Клубтық карьерасы == "Манчестер Юнайтед" футбол академиясының түлегі. 2018 жылы қазан айында клубпен кәсіби келісім шартын түзді. 2019 жылы 6 наурыз күні Парижде "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменге]]" қарсы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2018/19|Чемпиондар Лигасының]] ойынында тұңғыш рет алаңға шықты да, "Манчестер Юнайтедтің" Чемпиондар Лигасында ойнаған ең жас футболшысы атанды (17 жас, 156 күн). Тұңғыш голын 2019 жылы 19 қыркүйекте [[УЕФА Еуропа лигасы 2019/20|УЕФА Еуропа Лигасында]] "[[Астана (футбол клубы)|Астананың]]" қақпасына енгізді. == Ұлттық құрамада == Англияның 15, 17, 18, 21 жастағы құрамаларында ойнаған. 2020 жылдың 5 қыркүйегінде [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21|УЕФА Ұлттар Лигасындағы]] [[Исландия Ұлттық футбол құрамасы|Исландия құрамасына]] қарсы ойында [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияның алғашқы құрамасында]] ойнады<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/53955829|title=Iceland 0-1 England|publisher=''BBC Sport''|date=2020-09-05|lang=en}}</ref>. == Статистика == ''2022 жылғы 22 қаңтардағы жағдай бойынша''<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=113509|title=Mason Greenwood|publisher=''Soccerbase.com''|lang=en}}</ref> {|border=1 align=center class=wikitable cellpadding=4 cellspacing=2 style="font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center; text-align:center;" |+ '''<big>Клубтық мансап</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=150|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="2"|[[Англия Премьер-лигасы|Лига]] !colspan="2"|[[Футболдан Англия кубогы|Англия<br>кубогы]] !colspan="2"|[[Англия футбол лигасының кубогы|Лига<br>кубогы]] !colspan="2"|Еурокубок<ref>[[УЕФА Чемпиондар Лигасы]], [[УЕФА Еуропа Лигасы]].</ref> !colspan="2"|Басқасы !colspan="2"|Нәтиже |- style="background:beige" !Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол |- !rowspan=4|[[Манчестер Юнайтед]] |2018/19 |3||0||0||0||0||0||1||0||0||0 !4!!0 |- |2019/20 |31||10||5||1||4||1||9||5||0||0 !49!!17 |- |2020/21 |31||7||4||2||3||1||14||2||0||0 !52!!12 |- |2021/22 |18||5||1||0||1||0||4||1||0||0 !24!!6 |- style="background:beige" !colspan="2"|Барлығы !83!!22!!10!!3!!8!!2!!28!!8!!0!!0!!129!!35 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/mason-greenwood Профилі] {{ref-en}} * [https://ru.uefa.com/uefayouthleague/season=2018/clubs/player=250116767/index.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190307054107/https://ru.uefa.com/uefayouthleague/season=2018/clubs/player=250116767/index.html |date=2019-03-07 }} {{ref-ru}} [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Хетафе ФК ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] ttvqz3e3frxyudmxtw738bwkbeub4ym 3631323 3631282 2026-07-18T06:50:58Z 1nter pares 146705 /* Сыртқы сілтемелер */ 3631323 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Мейсон Гринвуд |толық аты = Мейсон Уилл Джон Гринвуд |сурет = Mason Greenwood Fenerbahçe 20260717 (1) (cropped).jpg |сурет ені = 250px |туған күні = 01.10.2001 |туған жері = [[Брэдфорд]], [[Англия]] |азаматтығы = {{байрақ|Англия}} |бойы = 181 [[сантиметр|см]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/mason-greenwood/profil/spieler/532826 |title=Mason Greenwood |publisher=Transfermarkt.com |lang=en}}</ref> |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = {{ту|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2007—2018|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2018—2024|{{ту|Англия}} [[Манчестер Юнайтед]]|83 (22) |2023—2024|{{аренда}}{{ту|Испания}} [[Хетафе (футбол клубы)|Хетафе]]|33 (8) |2024—|{{ту|Франция}} [[Олимпик Марсель]]|49 (32))}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2015|{{ту|Англия}} Англия-15|1 (0) |2017—2018|{{ту|Англия}} Англия-17|6 (1) |2018|{{ту|Англия}} Англия-18|5 (1) |2019|{{ту|Англия}} Англия-21|4 (1) |2020|{{футбол|Англия}}|1 (0)}} }} '''Мейсон Уилл Джон Гринвуд''' ({{lang-en|Mason Will John Greenwood}}; [[2001 жыл]]ы [[1 қазан]]да туған, [[Брэдфорд]], [[Англия]]) — ағылшындық футболшы, "[[Олимпик Марсель]]" клубының шабуылшысы. == Клубтық карьерасы == "Манчестер Юнайтед" футбол академиясының түлегі. 2018 жылы қазан айында клубпен кәсіби келісім шартын түзді. 2019 жылы 6 наурыз күні Парижде "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменге]]" қарсы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2018/19|Чемпиондар Лигасының]] ойынында тұңғыш рет алаңға шықты да, "Манчестер Юнайтедтің" Чемпиондар Лигасында ойнаған ең жас футболшысы атанды (17 жас, 156 күн). Тұңғыш голын 2019 жылы 19 қыркүйекте [[УЕФА Еуропа лигасы 2019/20|УЕФА Еуропа Лигасында]] "[[Астана (футбол клубы)|Астананың]]" қақпасына енгізді. == Ұлттық құрамада == Англияның 15, 17, 18, 21 жастағы құрамаларында ойнаған. 2020 жылдың 5 қыркүйегінде [[УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21|УЕФА Ұлттар Лигасындағы]] [[Исландия Ұлттық футбол құрамасы|Исландия құрамасына]] қарсы ойында [[Англия Ұлттық футбол құрамасы|Англияның алғашқы құрамасында]] ойнады<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/53955829|title=Iceland 0-1 England|publisher=''BBC Sport''|date=2020-09-05|lang=en}}</ref>. == Статистика == ''2022 жылғы 22 қаңтардағы жағдай бойынша''<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=113509|title=Mason Greenwood|publisher=''Soccerbase.com''|lang=en}}</ref> {|border=1 align=center class=wikitable cellpadding=4 cellspacing=2 style="font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center; text-align:center;" |+ '''<big>Клубтық мансап</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=150|Клуб !rowspan="2"|Маусым !colspan="2"|[[Англия Премьер-лигасы|Лига]] !colspan="2"|[[Футболдан Англия кубогы|Англия<br>кубогы]] !colspan="2"|[[Англия футбол лигасының кубогы|Лига<br>кубогы]] !colspan="2"|Еурокубок<ref>[[УЕФА Чемпиондар Лигасы]], [[УЕФА Еуропа Лигасы]].</ref> !colspan="2"|Басқасы !colspan="2"|Нәтиже |- style="background:beige" !Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол!!Ойын!!Гол |- !rowspan=4|[[Манчестер Юнайтед]] |2018/19 |3||0||0||0||0||0||1||0||0||0 !4!!0 |- |2019/20 |31||10||5||1||4||1||9||5||0||0 !49!!17 |- |2020/21 |31||7||4||2||3||1||14||2||0||0 !52!!12 |- |2021/22 |18||5||1||0||1||0||4||1||0||0 !24!!6 |- style="background:beige" !colspan="2"|Барлығы !83!!22!!10!!3!!8!!2!!28!!8!!0!!0!!129!!35 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/mason-greenwood Профилі] {{ref-en}} * [https://ru.uefa.com/uefayouthleague/season=2018/clubs/player=250116767/index.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190307054107/https://ru.uefa.com/uefayouthleague/season=2018/clubs/player=250116767/index.html |date=2019-03-07 }} {{ref-ru}} [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Хетафе ФК ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] q5ju9wulzs44dw0qvzmfh4w2hx6irqz Лучо Гонсалес 0 631611 3631337 3360956 2026-07-18T06:59:33Z 1nter pares 146705 3631337 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Лучо Гонсалес |сурет = Lucho Gonzalez (OM).jpg |туған жері = {{туғанжері|Буэнос-Айрес|Буэнос-Айресте}} |туған күні = 19.01.1981 |азаматтығы = {{ARG}} |бойы = 185 |салмағы = 75 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1995—1998|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Уракан]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1998—2002|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Уракан]]|94 (10) |2002—2005|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|82 (18) |2005—2009|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Порту (футбол клубы)|Порту]]|111 (32) |2009—2012|{{flagicon|Франция|20px}} [[Олимпик Марсель]]|57 (12) |2012—2014|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Порту (футбол клубы)|Порту]]|57 (8) |2014—2015|{{flagicon|Катар|20px}} [[Әл-Райян (футбол клубы)|Аль-Райян]] |10 (1) |2015—2016|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|17 (1) |2016—2021|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Атлетико Паранаэнсе]]|103 (4) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2003—2011|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы|Аргентина]]|45 (6) |2004|{{flagicon|Аргентина|20px}} Аргентина (олимп.)|6 (1)}} }} '''Луис Оскар «Лучо» Гонсалес''' ({{lang-es|Luis Oscar «Lucho» González}}; [[19 қаңтар]] [[1981 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/26244</ref>, [[Буэнос-Айрес]]) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы. == Мансабы == === Клубтық === 1998 жылы "Уракан" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. 2002 жылы "[[Ривер Плейт|Ривер Плейтке]]" ауысты да, екі рет Аргентина чемпионы атанды. 2005 жылы "Портуға" ауысты. "[[Порту (футбол клубы)|Порту]]" сапында да Лучоның карьерасы табысты болды, бірнеше рет Португалия чемпионы атанды. 2009-12 жылдары "[[Олимпик Марсель|Олимпикте]]" (Марсель) ойнап, бұл клубта да чемпион атанд, бірақ 2012 жылы қаңтарда "Портуға" қайта оралды. 2014-15 жылдары Катардың "[[Әл-Райян (футбол клубы)|Әл-Раян]]" клубында доп тепті. 2015 жылы "Ривер Плейтке" қайта оралды. 2016 жылы 35 жасар футболшы Бразилияның "[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаенсе]]" клубына ауысты. === Ұлттық құрама === [[2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2004 жылғы Афина Олимпиадасына]] қатысып, чемпион атанды. Олимпиадада Лучо бір кездесуде алаңға шықты. 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысты. 2004 және 2007 жылғы [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] финалисі атанды. == Жетістіктері == '''Ривер Плейт''' * Аргентина чемпионы: Клаусура 2003, Клаусура 2004 '''Порту''' * Португалия чемпионы: 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2011/12, 2012/13 * Португалия кубогы: 2005/06 * Португалия суперкубогы: 2006, 2013 '''Олимпик (Марсель)''' * Франция чемпионы: 2009/10 * Франция лига кубогы: 2009/10, 2010/11 * Франция суперкубогы: 2010, 2011 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20090831103528/http://www.om.net/fr/Equipes/201002/Effectif_pro/1740/GONZALEZ Профилі] * [https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur20643.html Статистикасы] [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Уракан ФК ойыншылары]] [[Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары]] [[Санат:Порту ФК ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] [[Санат:Атлетико Паранаэнсе ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] 2kju5ts58bmt7oto8z44jlcgr52iuwx Нестор Сенсини 0 632699 3631330 2965116 2026-07-18T06:55:23Z 1nter pares 146705 3631330 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Роберто Сенсини | туған күні = 12.10.1966 | азаматтығы = {{flagicon|Аргентина|20px}} [[Аргентина]] | туған жері = [[Арройо-Секо (Санта-Фе)|Арройо-Секо]], [[Санта-Фе (провинция)|Санта-Фе]], [[Аргентина]] | бойы = 178 | салмағы = 77 | позиция = қорғаушы | қазіргі клуб = {{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]] | қызметі = директор | клубтары = {{футбол карьерасы |1986—1989|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]|74 (7) |1989—1994|{{flagicon|Италия|20px}} [[Удинезе]]|149 (9) |1994—1999|{{flagicon|Италия|20px}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|156 (11) |1999—2001|{{flagicon|Италия|20px}} [[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]|24 (1) |2001—2002|{{flagicon|Италия|20px}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|35 (0) |2002—2005|{{flagicon|Италия|20px}} [[Удинезе]]|91 (7)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1988—2002|{{Футбол|Аргентина}} |59 (0)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2006|{{flagicon|Италия|20px}} [[Удинезе]]| |2007—2008|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Эстудиантес]]| |2009—2011|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]| |2012—2013|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Колон (футбол клубы)|Колон]]| |2014—2015|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Атлетико Рафаэла]]| |2015—|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ньюэллс Олд Бойз]]|директор }} }} '''Роберто Нестор Сенсини''' ({{lang-es|Roberto Néstor Sensini}}; [[12 қазан]] [[1966 жыл|1966]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/5882</ref>, [[Арройо-Секо (Санта-Фе)|Арройо-Секо]], [[Санта-Фе (провинция)|Санта-Фе]] првинциясы) — аргентиналық футболшы, футбол жаттықтырушысы. == Мансабы == 1986 жылы "[[Ньюэллс Олд Бойз]]" клубында карьерасын бастады. 1989 жылы "[[Удинезе|Удинезеге]]" ауысты. Бұдан кейінгі карьерасы тек Италияда жалғасын тапты. "Удинезеден" бөлек "[[Парма (футбол клубы)|Парма]]", "[[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]" клубтарында ойнап, 2002 жылы "Удинезеге" қайта оралды. 2005 жылы футболшылық карьерасын аяқтады. 2006-15 жылдары бапкерлікпен айналысты. 2016 жылы "Ньюэллс Олд Бойз" клубына департамент директоры боп қызметке орналасты. 1990, 1994, 1998 жылдары әлем чемпионаттарына қатысты. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === * Аргентина чемпионы (1): 1987/88 * Италия чемпионы (1): 1999/2000 * Италия кубогы (3): 1998/99, 1999/2000, 2001/02 * Италия суперкубогы (1): 2000 * УЕФА кубогы (2): 1994/95, 1998/99 * [[УЕФА Суперкубогы|УЕФА суперкубогы]] (2): 1993 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: (1): 1990 === Бапкер ретінде === * [[Оңтүстік Америка кубогы|Оңтүстік Америка кубогының финалис]]<nowiki/>і (1): 2008 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/866/904/index.html Биографиясы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924214204/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/866/904/index.html |date=2015-09-24 }} [[Санат:Аргентина футболшылары]] [[Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары]] [[Санат:Удинезе ФК ойыншылары]] [[Санат:Парма ФК ойыншылары]] [[Санат:Лацио ФК ойыншылары]] [[Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Удинезе ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Эстудиантес ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Колон ФК жаттықтырушылары]] 9do19j18laxkgn81up6nuqfxshk6e7s Марсело Салас 0 633082 3631331 2736117 2026-07-18T06:55:39Z 1nter pares 146705 3631331 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Марсело Салас |толық аты = Хосе Марсело Салас Мелинао |азаматтығы ={{ту|Чили}} |туған күні = 24.12.1974 |туған жері = {{туғанжері|Темуко|Темукода}}, [[Чили]] |бойы = 174 |позиция = шабуылшы |қазіргі клуб = {{flagicon|Чили|20px}} [[Депортес Темуко]] |қызметі = президент |клубтары = {{футбол карьерасы |1993—1996|{{flagicon|Чили|20px}} [[Универсидад де Чили]]|110 (74) |1996—1998|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|51 (26) |1998—2001|{{flagicon|Италия|20px}} [[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]|71 (41) |2001—2003|{{flagicon|Италия|20px}} [[Ювентус]]|14 (2) |2003—2005|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Ривер Плейт]]|43 (7) |2005—2008|{{flagicon|Чили|20px}} [[Универсидад де Чили]]|73 (35) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1994—2007|{{футбол|Чили}}|70 (37) }} }} '''Жозе Марсело Салас Мелинао''' ({{lang-es|José Marcelo Salas Melinao}}; [[24 желтоқсан]] [[1974 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3415</ref>, [[Темуко]], [[Чили]]) — чилилік футболшы, шабуылшы. == Мансабы == === Ұлттық құрама === Чили Ұлттық футбол құрамасы сапында 1995, 1999 жылдары [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогына]], 1998 жылы әлем чемпионатына қатысқан. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|1998 жылғы әлем чемпионатында]] төрт голдың авторы атанды, топтық кезеңнің бірінші турында [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италияның]] қақпасына екі гол соқты. Бірақ жеңіске жете алмады, құрамалар тең тарқасты. Екінші турда да [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Аустриямен]] ойында Салас есеп ашты, бұл жолы да матч тең аяқталды. 1/8 финалда Чили 1:4 есебімен [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилиядан]] ұтылды, чилиліктердің жалғыз голын Салас соқты. Осылайша [[Леонель Санчес]] екеуі 4 голмен Чили құрамасының әлем чемпионаттарындағы ең мерген футболшылары ретінде бірінші, екнші орындарды бөлісіп тұр. Қазір туған клубы "Депортес Темуконың" президенті. == Жетістіктері == Универсидад де Чили * Чили чемпионы: 1994, 1995 Ривер Плейт * Аргентина чемпионы: 1996 А, 1997 К, Лацио * Италия чемпионы: 2000 * Италия кубогы: 2000 * Италия суперкубогы: 1998 * Кубок иелері кубогы: 1999 * УЕФА суперкубогы: 1999 Ювентус * Италия чемпионы: 2002, 2003 * Италия кубогы: 2002 * Италия суперкубогы: 2002 == Жеке жетістіктері == * Оңтүстік Американың үздік футболшысы: 1997 * Аргентина чемпионатының үздік футболшысы: 1997 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/salas-intlg.html Халықаралық карьерасы] [[Санат:Чили футболшылары]] [[Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Универсидад де Чили ФК ойыншылары]] [[Санат:Лацио ФК ойыншылары]] [[Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] l1ej6zxm9jxhggks8jm49b2pxzksjhz Озерное шатқалы 0 639909 3631212 3630518 2026-07-17T17:13:07Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3582102 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Озерная''' өзеніне құятын екі бастау [[Іле Алатауы|Іле Алатауының]] негізгі жотасы мен еріген мұздықтардан ағады. == Сипаттамасы == Бірінші және негізгі бастау тікелей Озерный асуынан, [https://ru.wikipedia.org/wiki/Пики_Алматинской_области_Заилийского_Алатау#Пик_Серго_Орджоникидзе| Перевальный (№84) және Қара (# 85) мұздықтарынан]{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} басталады. Екінші бастау Қызылсай шатқалындағы [https://kk.wikipedia.org/wiki/Тимофеев_мұз_айдыны|Тимофеев мұздығының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} айналасынан басталады. Туристер Грязный (# 91), Тимофеев (# 90) және Мутный (# 92) мұздықтары арқылы өтеді. Озерная өзенінің алқабы үлкен аумақты алып жатыр және шығыстан батысқа қарай ендік бағытта созылған. Алқап оңтүстіктен, жоғарыда айтылғандай, Іле Алатауының негізгі жотасынан басталады. Шығыста ол Кіші Алматы шоқысы мен [http://gvardiya.ru/authors/timofeev-aleksey-viktorovich Тимофеев] және [https://kk.wikipedia.org/wiki/Городецкий мұз айдыны алқабы [Городецкий мұздықтарының]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} алқабымен шектеледі, батыстан Аршалы алқабына дейін, Үлкен Алматы сілемімен шектеледі, солтүстіктен үлкен Алматы көлініӊ қазаншұӊқырынан Алағыр тауларына дейін. Алағыр таулары Үлкен Алматы шыңына жатады. Бұл шоқының ұзындығы шамамен 14 км, Жосалы кезеңі асуымен, Үлкен Алматы шыңымен аяқталады. Бүгінгі күні Кіші Алматы шоқысы бұрынғыдай болып саналмайды. Алғашқы 6 шақырым шыңы Озерная және [[Талғар (өзен)|Сол Талғар]] өзендерінің жоғарғы ағысы арасында орналасқан. Осыдан кейін Озерный шатқалының шекарасы Кұмбел сілеміне өтіп, сол жерде аяқталады. Негізгі жотадан және [[Іле Алатауы]] мұздықтарының еруінен ағатын екі бастау Озерный өзеніне тиесілі. == Сілтемелер == * [http://kz.zhetysu.travel Алматы облысы туризм басқармасының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200503224243/http://kz.zhetysu.travel/ |date=2020-05-03 }} * [http://kaz.ile-alatau.kz Іле - Алатау ұлттық табиғи паркінің ресми сайты] * [http://avia.lib.ru/bibl/1043/title.html Тимофеев Алексей Викторович] fba1urrrg82svkwllekg43bep4mlffw Сергек 0 641290 3631209 3630517 2026-07-17T17:12:53Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3104934 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:O74A0395.jpg|нобай|«Сергек» камерасы]] «Сергек» аппараттық-бағдарламалық кешені (қазақша «Сергек» сөзінің мағынасы «сезімтал, қырағы») — «Көркем Телеком» компаниясының қазақстандық IT мамандарының зерттемесі. Бұл қаланың көшелері мен жолдарындағы құқық бұзушылықтарды тіркейтін интеллектуалды бейне бақылау, талдау және болжау жүйесі. «Сергек» сертификатталған аспап болып табылады. «Сергек» құрамына бейне түсіру модульдерінің желісі, суреттерді жазу және тану жүйесі, ақпаратты өңдеуге және талдауға арналған зияткерлік жүйе кіреді. == Астана қаласындағы «Сергек» == «Сергек» қоғамдық және жол қауіпсіздігі жүйесі Қазақстанның астанасында 2017 жылы пайда болды. Бүгінгі күні Астана қаласында орнатылып, қосылған 13 000 камера бар; жылдамдық режимін және бөлінген «buslane» жолағын бақылайтын 300 желілік учаскелер; сондай-ақ жылдамдық режимі, тоқтау желісі және бағдаршамның қызыл сигналына өтуі бақыланатын 400 қиылысулар орнатылған. Бұдан басқа, тұрғын үйлердің аулаларында және адам көп жиналатын жерлерде жалпы бақылаудағы 4 000 камера орнатылды. Сауда, бизнес-орталықтардан және т. б. 3 000 бөгде камералар жүйесімен біріктірілген жүйе елордалық жолдардағы жол-көлік оқиғаларының статистикасын төмендетуге мүмкіндік береді және құқық бұзушылықты алдын алуға және жедел ашуға көмектеседі. Күніне «Сергек» 12 млн астам оқиғаны өңдейді. Ақылды қала саласында көптеген нақты деректер бар Қазақстандағы жалғыз жүйе болып келеді. Кешен жұмысы үшін әр түрлі жарықтандыруды, жел мен автокөліктің жылдамдығын ескеретін алгоритмдер қолданылады. Жаңа интеллектуалдық кешендер нейрондық желілер мен машиналық оқыту технологияларын пайдаланады. «Сергек» жай ғана онлайн режимінде «тірі» суретті көрсетіп қана қоймай, жағдайды талдап, іс-әрекеттердің нұсқаларын анықтауға мүмкіндік береді. == ЖКО-ның мен өлімдердің төмендеуі == Астана қаласына «Сергек» жүйесін енгізгеннен кейін жол-көлік оқиғаларында өлім саны төмендеді. 2018 жылы өлім - жітім көрсеткіші 2017 жылмен салыстырғанда 43%-ға төмендеді. 2017 жылы ЖКО-да қайтыс болған адам саны 60,ал 2018 жылы -34 адамға дейін төмендеді. 2019 жылы қайтыс болғандардың саны 36 адам болды. Бұл Астана қаласына жол-көлік оқиғасында өлім - жітім деңгейі төмен әлемдік астаналармен бір қатарға тұруға мүмкіндік берді (100 мың тұрғынға - 3,34 адам). == Әлеуметтік қауіпсіздік == Жоба қылмысты ашуға және қоғамдық тәртіпті қадағалауға көмектеседі. «Сергек» жүйесінің көмегімен қылмыстарды, соның ішінде ұрлық, көліктерді айдап әкету, адамды өлтіру ашыла бастады. «Сергек» жобасы камераларының көп бөлігі қалалардың түрлі қоғамдық орындарында, тұрғын үй кешендерінде, мектептер мен адамдар көп жиналатын жерлерде орналасқан. 2018-2019 жылдары Астана қоғамдық орындарында жасалған қылмыс саны 38%-ға дейін төмендеді. Егер 2018 жылы қаланың қоғамдық орындарында 14 мыңнан астам құқық бұзушылық жасалса, 2019 жылы бұл көрсеткіш 8 мыңға дейін төмендеді. Оның ішінде қала көшелерінде жасалған қылмыстар 45% - ға азайды. Бұзақылық әрекеттер саны 52% - ға дейін қысқарды. == «Сергек» және зияткер транспорттық жүйе == «Сергектің» мүмкіндіктері зияткерлік көлік жүйесінің құрамдас бөліктерінің бірі болуға мүмкіндік береді. «Сергек» әрбір аумақ үшін жол жүктемесін, көлік ағынының бағыты мен межелі пункттерін, қиылыстар мен желілік учаскелер бөлінісіндегі бұзушылықтар статистикасын талдауға мүмкіндік береді. == Қазақстан бойынша жобаның таратылуы == 2019 жылдың қарашасынан бастап «Сергек» жүйесі Өскемен қаласында табысты жұмыс істейді. Жоба бойынша мұнда 4 000 жуық камера қарастырылған,оның ішінде 1 700-қоғамдық қауіпсіздік, 888-көше қиылысында, 340-желілік учаскелерде,бұрын орнатылған 1 000 камера жүйеге біріктірілген. Сонымен қатар, жоба полиция қызметкерлеріне 100 планшет пен 10 экометеодатчиктерді қарастырады. Камералардың барлық көрсеткіштері ведомствоаралық бірыңғай ситуациялық орталыққа жіберіледі. Алматы қаласында жобамен 2 000-нан астам камера қарастырылған, олардың басым бөлігі жол қиылыстары мен желілік учаскелерінде орналасқан. Бұл, ең алдымен, ЖКО санының көптігімен және өлімнің түршігерлік санымен байланысты - 100 мың тұрғынға шаққанда 8-ге жуық қайтыс болды. Қазіргі уақытта Атырау қаласында монтаждау, орнату және іске қосу-жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Онда 3 000 жуық камера орнатылады: 774 жалпы бақылау камерасы, 750 бұрын орнатылған камералар жүйеге интеграцияланады, 612 камерадан қиылыстар мен желілік учаскілерде орналасады. Сондай-ақ, Атыраудағы жоба полиция қызметкерлеріне арналған 100 планшет пен 10 экометеодатчиктерді қарастырады. Шымкент қаласында жоба пилоттық режимінде жұмыс істейді. Мұнда 180 камера - 140 желілік учаскелерде және 40 қоғамдық бақылау камералары орналасқан. == Сергек vs COVID-19== «Сергек.Патруль» қосымшасы арқылы қала бойынша жүруге рұқсаттарды растауға мүмкіндік береді. Пандемияға қарсы іс-қимыл бойынша қалалардың жедел штабтарының жұмыс процестерін автоматтандыру және оңтайландыру үшін «Сергек» жүйесін әзірлеуші компанияның мамандары жұмыс алгоритмін әзірлеп, келістіріп, полицияның планшеттеріне арналған арнайы мобильдік қосымшаларды енгізді: «Сергек. Блокпост», «Сергек.Блокпост.Карантин» және «Сергек.Патруль». Қалалардың жедел штабтары қалалар бойынша да, блокпосталар арқылы да жүріп-тұру үшін рұқсаты бар адамдарды мен көліктердің тізімін полиция қызметкерлері одан әрі пайдалануы үшін «Сергек» қосымшасына жүктейді. Қосымша «Сергек.Блокпост» карантин енгізілмеген қалаларға мен облыстардың блокпостарына өтетін, адамдар мен көлікті байланыссыз және жедел түрде тіркеуге мүмкіндік береді. Осылайша, мемлекеттік органдар көші-қон ағындарын қадағалап, қажет болған жағдайда байланысқан адамдарды іздеу үшін ақпаратты пайдалана алады. Қосымша «Сергек». Карантин» қалалар жедел штабтарында құрылатын «ақ тізім» бойынша карантин енгізілген және кіру мен шығу шектелген қалалардың блокпосты арқылы өтуге рұқсат етілген азаматтар мен көлікті автоматты түрде анықтайды. Қосымша «Сергек.Патруль» шектеулі қозғалыс режимін бұзған адамдарды анықтауға көмектеседі. Планшеттерден барлық ақпарат бірыңғай республикалық серверлерге келіп түседі,соның арқасында өңірлердің жекелеген блокпосттары бойынша да, бүкіл ел бойынша статистика жедел шығарылады. Барлық облыстар мен Республикалық маңызы бар қалалардың жедел штабтарының басшылары есептерге қол жеткізе алады. «Сергек» қоғамдық және жол қауіпсіздігі жүйесі жұмыс істеп тұрған қалаларда компания сарапшылары жол трафигінің мониторингі есебінен өзін-өзі оқшаулау индексін есептейді. == «Сергек» және экспорт == Өзбекстанның астанасы Ташкент қаласында «Сергек» қоғамдық және жол қауіпсіздігі жүйесін орнату бойынша монтаж жұмыстары жүргізілуде. Жақын арада жоба осы қалада пилоттық режимде жұмыс істейді. Украина астанасында келіссөздер өтіп жатыр. == Ескертпелер == * https://vlast.kz/beeline-business/34074-radi-sergeka-prislos-prodat-masinu.html * https://informburo.kz/stati/kak-rabotaet-proekt-sergek-reportazh-informburokz.html * https://bnews.kz/live/conference/funktsional_sistemi_sergek_mogut_rasshirit/{{Deadlink|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://kapital.kz/business/79550/it-biznes-ne-mozhet-okupitsya-na-odnom-kliente.html * https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kameryi-sergek-prinesli-v-byudjet-bolshe-milliarda-tenge-356579/ * https://24.kz/ru/news/social/item/306935-proekt-sergek-snizil-uroven-prestupnosti-v-stolitse-na-24 * https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kameryi-sergek-pomogli-vosstanovit-prava-detey-v-astane-360234/ * https://www.youtube.com/watch?v=JxfNbwoWftY 3hosgr9cz2lx3pd0c0ykf7raqblfzku Эрик Шупо-Мотинг 0 644214 3631432 3116574 2026-07-18T11:33:48Z 1nter pares 146705 3631432 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Эрик Шупо-Мотинг | сурет = Shahter-Shalke_(12).jpg | сурет ені= 300px | туған күні = 23.03.1989 | азаматтығы = {{flagicon|Германия|20px}} [[Германия]]<br>{{flagicon|Камерун|20px}} [[Камерун]] | бойы = 191 | салмағы = 87 | позиция = шабуылшы | қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] | номері = | клубтары = {{футбол карьерасы |2007—2011|{{flagicon|Германия|20px}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]|23 (2) |2007—2011|{{flagicon|Германия|20px}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]] II|30 (1) |2009—2010|{{аренда}}{{flagicon|Германия|20px}} [[Нюрнберг (футбол клубы)|Нюрнберг]]|25 (5) |2011—2014|{{flagicon|Германия|20px}} [[Майнц 05]]|74 (20) |2013|{{flagicon|Германия|20px}} [[Майнц 05]] II|2 (0) |2014—2017|{{flagicon|Германия|20px}} [[Шальке 04]]|82 (18) |2017—2018|{{flagicon|Англия|20px}} [[Сток Сити]]|28 (4) |2018—2020|{{flagicon|Франция|20px}} [[Пари Сен-Жермен]]|31 (6) |2020—|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|21 (3)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2010—|{{Футбол|Камерун}} |49 (14) }} }} '''Ян-Эрик Максим Шупо-Мотинг''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Jean-Eric Maxim Choupo-Moting''; [[23 наурыз]] [[1989 жыл|1989]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/45660</ref>, [[Гамбург]], [[Германия|ГФР]]) — германиялық және камерундық футболшы, "[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]" клубының жартылай қорғаушысы. == Мансабы == Эриктің әкесі камерундық келімсек, анасы неміс. 2010 жылға дейін Германияның бірнеше жастағы құрамасында ойнады. Бірақ ұлттық құрамадағы бәсекелестіктің тым жоғарылығынан, 2010 жылы [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы|Камерун құрамасында]] ойнауға шешім қабылдап, келген ұсынысты қабыл алды да, көп ұзамай [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатына]] қатысты. Бұл турнирде Нидерланд және Жапония құрамаларына қарсы ойында алаңға шықты. Кейін [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылы әлем чемпионатына]], [[Африка Ұлттары Кубогы 2015|2015 жылы Африка ұлттары кубогына]] қатысты. 2014 жылғы чемпионатта топтық кезеңнің үш ойынында да алаңға шықты. 2017 жылға дейін тек германиялық клубтарда ойнады. 2017/18 жылғы маусымды Англияның "[[Сток Сити]]" клубында өткізіп, 2019 жылы "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменге]]" ауысты. 2020 жылы қазан айында "Баварияға" ауысты. == Жетістіктері == ; [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] * Фрвнция чемпионы (2): 2018/19, 2019/20 * Франция кубогы: 2019/20 * Лига кубогы: 2020 '''Бавария''' * Германия чемпионы: 2020/21 * Германия суперкубогы: 2021 * Клубтар әлем чемпионаты: 2020 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://int.soccerway.com/players/eric-maxim-choupo-moting/16501/ Профилі] {{Сыртқы сілтемелер}} {{Бавария ФК құрамы}} [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Камерун футболшылары]] [[Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Гамбург ФК ойыншылары]] [[Санат:Нюрнберг ФК ойыншылары]] [[Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары]] [[Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары]] [[Санат:Сток Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] 1titw3icqeshrm5rbrtkfng42ak8tp2 Ноттингем Форест 0 644257 3631295 3551970 2026-07-18T03:03:11Z Db1694 183583 Nottingham 3631295 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Ноттингем Форест |ағымдағы маусым = |логотипі = Nottingham Forest F.C. logo.png |толық атауы = ''Nottingham Forest Football Club'' |лақап аты = |құрылған = 1865 |таратылды = |стадионы = «[[Сити Граунд]]», [[Уэст-Бриджфорд]] |сыйымдылығы = 30 445<ref name="capacity">{{cite web | url=http://www.nottinghamforest.co.uk/page/CityGround/0,,10308,00.html | title=Информация о клубе | publisher=''nottinghamforest.co.uk'' | accessdate=2011-01-28 | lang=en | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120129034239/http://www.nottinghamforest.co.uk/page/CityGround/0,,10308,00.html | archivedate=2012-01-29 }}</ref> |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = |жаттықтырушы = |капитаны = {{ту|Англия}} Райан Йейтс |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Футболдан Англия чемпионаты|Премьер-Лига]] |маусым = 2024/25 |орын = 7 |сайты = [https://www.nottinghamforest.co.uk/ nottinghamforest.co.uk] | current = 2023–24 Nottingham Forest F.C. season | pattern_la1 = _nottingham2526h | pattern_b1 = _nottingham2526h | pattern_ra1 = _nottingham2526h | pattern_sh1 = _nottingham2526h | pattern_so1 = _adidaswhitel | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _nottingham2425a | pattern_b2 = _nottingham2425a | pattern_ra2 = _nottingham2425a | pattern_sh2 = _nottingham2425a | pattern_so2 = _nottingham2425al | leftarm2 = 000060 | body2 = 000060 | rightarm2 = 000060 | shorts2 = 000060 | socks2 = 000060 | pattern_la3 = _nottingham2425t | pattern_b3 = _nottingham2425t | pattern_ra3 = _nottingham2425t | pattern_sh3 = _nottingham2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 80BFFF | body3 = 80BFFF | rightarm3 = 80BFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = 80BFFF }} '''«Ноттингем Форест»''' (толық атауы — '''«Ноттингем Форест» футбол клубы'''; {{lang-en|Nottingham Forest Football Club}}) — Англияның Уэст-Бриджфорд қаласындағы футбол клубы. 1865 жылы құрылған. Екі рет УЕФА Чемпиондар лигасында топ жарған. Клуб 1999 жылдан бері алғаш рет [[Англия Премьер-лигасы]]на оралып, [[Футболдан Англия чемпионаты 2022/2023|2022/23 маусымы]]нда ойнайтын болды. Үй матчтарын 30 мыңнан астам көрерменге арналған "Сити Граунд" стадионында өткізеді. == Тарихы== == Жетістіктері == === Ұлттық === * Футбол лигасының бірінші дивизионы ** Чемпион: 1977/78 ** ''Вице-чемпион (2):'' 1966/67, 1978/79 * Англия кубогы ** Жеңімпаз (2): 1898, 1959 ** ''Финалист:'' 1991 * Лига кубогы ** Жеңімпаз (4): 1978, 1979, 1989, 1990 ** ''Финалист (2):'' 1980, 1992 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 1978 ** ''Финалист:'' 1959 * Екінші дивизион ** Чемпион (3): 1906/07, 1921/22, 1997/98 ** ''Вице-чемпион (2):'' 1956/57, 1993/94 * Үшінші дивизион ** Чемпион: 1950/51 ** ''Вице-чемпион:'' 2007/08 === Халықаралық === * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Кубогы]] ** Жеңімпаз (2): 1979, 1980 * [[УЕФА Суперкубогы]] ** Жеңімпаз: 1979 ** ''Финалист:'' 1980 * [[Футболдан құрлықаралық кубок|Құрлықаралық кубок]] ** ''Финалист:'' 1980 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.nottinghamforest.co.uk/ Ресми сайт]{{ref-en}} [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Ноттингем Форест ФК]] 506tcimbnliey53o5u9vk8wyw3wx91k 3631320 3631295 2026-07-18T06:48:13Z 1nter pares 146705 /* Сыртқы сілтемелер */ 3631320 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Ноттингем Форест |ағымдағы маусым = |логотипі = Nottingham Forest F.C. logo.png |толық атауы = ''Nottingham Forest Football Club'' |лақап аты = |құрылған = 1865 |таратылды = |стадионы = «[[Сити Граунд]]», [[Уэст-Бриджфорд]] |сыйымдылығы = 30 445<ref name="capacity">{{cite web | url=http://www.nottinghamforest.co.uk/page/CityGround/0,,10308,00.html | title=Информация о клубе | publisher=''nottinghamforest.co.uk'' | accessdate=2011-01-28 | lang=en | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120129034239/http://www.nottinghamforest.co.uk/page/CityGround/0,,10308,00.html | archivedate=2012-01-29 }}</ref> |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = |жаттықтырушы = |капитаны = {{ту|Англия}} Райан Йейтс |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Футболдан Англия чемпионаты|Премьер-Лига]] |маусым = 2024/25 |орын = 7 |сайты = [https://www.nottinghamforest.co.uk/ nottinghamforest.co.uk] | current = 2023–24 Nottingham Forest F.C. season | pattern_la1 = _nottingham2526h | pattern_b1 = _nottingham2526h | pattern_ra1 = _nottingham2526h | pattern_sh1 = _nottingham2526h | pattern_so1 = _adidaswhitel | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _nottingham2425a | pattern_b2 = _nottingham2425a | pattern_ra2 = _nottingham2425a | pattern_sh2 = _nottingham2425a | pattern_so2 = _nottingham2425al | leftarm2 = 000060 | body2 = 000060 | rightarm2 = 000060 | shorts2 = 000060 | socks2 = 000060 | pattern_la3 = _nottingham2425t | pattern_b3 = _nottingham2425t | pattern_ra3 = _nottingham2425t | pattern_sh3 = _nottingham2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 80BFFF | body3 = 80BFFF | rightarm3 = 80BFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = 80BFFF }} '''«Ноттингем Форест»''' (толық атауы — '''«Ноттингем Форест» футбол клубы'''; {{lang-en|Nottingham Forest Football Club}}) — Англияның Уэст-Бриджфорд қаласындағы футбол клубы. 1865 жылы құрылған. Екі рет УЕФА Чемпиондар лигасында топ жарған. Клуб 1999 жылдан бері алғаш рет [[Англия Премьер-лигасы]]на оралып, [[Футболдан Англия чемпионаты 2022/2023|2022/23 маусымы]]нда ойнайтын болды. Үй матчтарын 30 мыңнан астам көрерменге арналған "Сити Граунд" стадионында өткізеді. == Тарихы== == Жетістіктері == === Ұлттық === * Футбол лигасының бірінші дивизионы ** Чемпион: 1977/78 ** ''Вице-чемпион (2):'' 1966/67, 1978/79 * Англия кубогы ** Жеңімпаз (2): 1898, 1959 ** ''Финалист:'' 1991 * Лига кубогы ** Жеңімпаз (4): 1978, 1979, 1989, 1990 ** ''Финалист (2):'' 1980, 1992 * Суперкубок ** Жеңімпаз: 1978 ** ''Финалист:'' 1959 * Екінші дивизион ** Чемпион (3): 1906/07, 1921/22, 1997/98 ** ''Вице-чемпион (2):'' 1956/57, 1993/94 * Үшінші дивизион ** Чемпион: 1950/51 ** ''Вице-чемпион:'' 2007/08 === Халықаралық === * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Кубогы]] ** Жеңімпаз (2): 1979, 1980 * [[УЕФА Суперкубогы]] ** Жеңімпаз: 1979 ** ''Финалист:'' 1980 * [[Футболдан құрлықаралық кубок|Құрлықаралық кубок]] ** ''Финалист:'' 1980 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.nottinghamforest.co.uk/ Ресми сайт]{{ref-en}} [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Ноттингем Форест ФК]] 4tcubx0qitp4fccxao66ovkdywkw2kn Алфонсо Дейвис 0 644421 3631447 3259939 2026-07-18T11:40:03Z 1nter pares 146705 3631447 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Алфонсо Дейвис |сурет = 20190428 DFL 1. Bundesliga FCN - FCB DSC 7707.jpg |туған күні = 2.11.2000 |туған жері = Будубурам, Гана |азаматтығы = {{flagicon|Канада|20px}} [[Канада]] |позиция = жартылай қорғаушы |бойы = 181 |қазіргі клуб = {{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |номері = 19 |клубтары = {{футбол карьерасы |2016|{{flagicon|Канада|20px}} [[Уайткэпс 2]]|11 (2) |2016—2018|{{flagicon|Канада|20px}} [[Ванкувер Уайткэпс]]|65 (8) |2019—|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|35 (4) |2019—|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария II]]|8 (0) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2017—|{{Футбол|Канада}} |17 (5)}} }} '''Алфонсо Дейвис''' ({{lang-en|Alphonso Davies}}; [[2 қараша]] [[2000 жыл|2000]]<ref>https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=91684</ref>, Будубурам, [[Гана]]) — [[Канада|канадалық]] футболшы, [[Канада Ұлттық футбол құрамасы]] мен "[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]" клубының жартылай қорғаушысы. == Мансабы == === Клубтық === Алфонсо Ганада дүниеге келген. Бес жасында Канадаға көшіп барды. 2016-18 жылдары Ванкувердің "Уайткепс" клубында өнер көрсетті. 2019 жылы "[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]" ауысты. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасында]] жеңімпаз атанған тұңғыш канадалық футболшы боп тарихқа тіркелді. Сондай-ақ 2019/20 жылғы маусымда Чемпиондар лигасындағы ең жылдам (сағатына 35 км жүгіре алады) футболшы атанды. === Ұлттық құрама === 2017, 2019 жылдары [[КОНКАКАФ Алтын Кубогы|КОНКАКАФ Алтын кубогына]] қатысты. == Жетістіктері == === Командалық === «Бавария» * Германия чемпионы (2): 2018/19, 2019/20 * Германия кубогы: 2018/19, 2019/20 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 2019/20 * УЕФА суперкубогы: 2020 === Жеке === * Бундеслиганың үздік жас ойыншысы: 2019/20 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/424204 Профилі] {{Бастама}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Бавария ФК құрамы}} [[Санат:Канада футболшылары]] [[Санат:Канада Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Ванкувер Уайткэпс ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] fewendtxwy9g16zpq7qo37w2bpxjnt6 Али Алиевич Ибрагимов 0 646018 3631338 3418280 2026-07-18T06:59:53Z 1nter pares 146705 3631338 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Али Ибрагимов |толық аты = |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |атауы = |туған күні = 11.01.1963 |туған жері = |азаматтығы = {{ту|КСРО}} [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<br>{{байрақ|Қазақстан}} |бойы = 170 |салмағы = 73 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1984|{{ту|КСРО}} [[Кубань (футбол клубы)|Кубань]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1989|{{ту|КСРО}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Трактор]]|14 (3) |1983|{{аренда}}{{ту|КСРО}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|7 (1) |1990—1991|{{ту|КСРО}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтер (Қарағанды)]]|71 (6) }} }} '''Али Алиевич Ибрагимов''' ([[11 қаңтар]] [[1963 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.world/alik-ibragimov/profil/spieler/1100890</ref>) — КСРО футболшысы, жартылай қорғаушы. == Мансабы == 1989 жылға дейінгі карьерасы белгісіз. 1989 жылы КСРО екінші лигасындағы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Трактор]]" клубында ойнады. 23 сәуірде алғашқы ойынын "[[Алға (футбол клубы)|Алғаға]]" (Бішкек) қарсы өткізді. 12 мамырда [[Жігер (футбол клубы)|"Мелиоратор" (Шымкент)]] қақпасына "Трактор" сапындағы тұңғыш голын соқты, бұл ойында "Трактор" 4:0 есебімен жеңіске жетті. Сол жылы шілдеде "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайратқа]]" жалға берілді. Қайраттықтар ол кезде [[Футболдан КСРО бірінші лигасы 1989|КСРО бірінші лигасында]] ойнайтын. "Қайраттағы" тұңғыш ойынын 14 шілдеде "Геолог" клубына қарсы өткізіп, үзілістен соң алаңға шықты да бір гол соқты, матч 1:1 есебімен тең аяқталды. Маусым соңына дейін "Қайрат" сапында жеті рет алаңға шықты, жетеуінде де ойынға тыңнан қосылып отырды. 1990, 1991 жылғы маусымды КСРО екінші лигасындағы Қарағандының "[[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтерында]]" өткізді де, сол күйі көрінбей кетті. Соңғы ойынын 1991 жылы 3 қарашада Жызақтың "[[Согдиана (футбол клубы)|Согдиана]]" клубына қарсы өткізді (1:3) == Жетістіктері == === Клубтық === * КСРО бірінші лигасының қола жүлдегері: [[Футболдан КСРО бірінші лигасы 1989|1989]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://footballfacts.ru/players/342641-ibragimov Профилі мен статистикасы] {{бастама}} [[Санат:КСРО футболшылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары]] lerujm8pbkj2zr2vm8k10kuyt2hq8b1 Хасан Салихамиджич 0 646835 3631327 3046437 2026-07-18T06:54:20Z 1nter pares 146705 3631327 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Хасан Салихамиджич |сурет = Hasan Salihamidzic 2006.jpg | туған жері = Ябланица, [[Югославия халқының социалистік одағы|Югославия]] | туған күні = 1.01.1977 | азаматтығы = {{байрақ|Босния және Герцеговина}}<br>{{байрақ|Германия}} | бойы = 177<ref>[https://www.kicker.de/hasan-salihamidzic-313/spieler Профилі (kicker.de)]</ref> | қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] | қызметі = спорттық директор | позиция = жартылай қорғаушы | жастар клубтары = {{футбол карьерасы |1987—1991|{{ту|Югославия}} Турбина (Ябланица)| |1991—1992|{{ту|Югославия}} [[Вележ (футбол клубы)|Вележ]]| |1992—1995|{{ту|Германия}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]}} | клубтары = {{футбол карьерасы |1995—1998|{{ту|Германия}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]|72 (19) |1998—2007|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|234 (30) |2007—2011|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|61 (7) |2011—2012|{{ту|Германия}} [[Вольфсбург (футбол клубы)|Вольфсбург]]|15 (3)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1996—2006|{{Футбол|Босния және Герцеговина}} |43 (6)}} }} '''Хасан Салихамиджич''' ({{lang-bs|Hasan Salihamidžić}}; 1 қаңтар 1977, [[Ябланица]], [[Югославия Ұлттық футбол құрамасы|Югославия]]) — босниялық футболшы, жартылай қорғаушы. [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасында]] ойнаған. == Мансабы == Карьерасының басым бөлігін "[[Бавария (футбол клубы)|Баварияда]]" өткізді. Одан бөлек "[[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]" (кәсіпқой карьерасын осы клубта бастады), "[[Ювентус]]", "[[Вольфсбург (футбол клубы)|Вольфсбург]]" клубтарында доп теуіп, [[2012 жыл|2012 жылы]] карьерасын аяқтады. Төрт рет Боснияның үздік футболшысы атанды (2000, 2004-06). 2017 жылы "Баварияның" спорттық директоры боп тағайындалды. == Жетістіктері == {{ту|Германия}} '''«[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]»''' * Германия чемпионы (6): 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2004/05, 2005/06 * Германия кбуогы (4): 1999/2000, 2002/03, 2004/05, 2005/06 * Лига кубогы (4): 1998, 1999, 2000, 2004 * Чемпиондар лигасы (1): [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2000/01|2000/01]] * Құрлықаралық кубок (1): 2001 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://web.archive.org/web/20080924091424/http://salihamidzic.bianconeri.ru/ Өмірбаяны, жетістіктері, карьерасы] {{бастама}} [[Санат:Босния және Герцеговина футболшылары]] [[Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Гамбург ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары]] l9wiytvup9qbffbdz7ado8v69cike4v 3631328 3631327 2026-07-18T06:54:32Z 1nter pares 146705 3631328 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Хасан Салихамиджич |сурет = Hasan Salihamidzic 2006.jpg | туған жері = Ябланица, [[Югославия халқының социалистік одағы|Югославия]] | туған күні = 1.01.1977 | азаматтығы = {{байрақ|Босния және Герцеговина}}<br>{{байрақ|Германия}} | бойы = 177<ref>[https://www.kicker.de/hasan-salihamidzic-313/spieler Профилі (kicker.de)]</ref> | қазіргі клуб = {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] | қызметі = спорттық директор | позиция = жартылай қорғаушы | жастар клубтары = {{футбол карьерасы |1987—1991|{{ту|Югославия}} Турбина (Ябланица)| |1991—1992|{{ту|Югославия}} [[Вележ (футбол клубы)|Вележ]]| |1992—1995|{{ту|Германия}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]}} | клубтары = {{футбол карьерасы |1995—1998|{{ту|Германия}} [[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]|72 (19) |1998—2007|{{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|234 (30) |2007—2011|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|61 (7) |2011—2012|{{ту|Германия}} [[Вольфсбург (футбол клубы)|Вольфсбург]]|15 (3)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1996—2006|{{Футбол|Босния және Герцеговина}} |43 (6)}} }} '''Хасан Салихамиджич''' ({{lang-bs|Hasan Salihamidžić}}; 1 қаңтар 1977, [[Ябланица]], [[Югославия Ұлттық футбол құрамасы|Югославия]]) — босниялық футболшы, жартылай қорғаушы. [[Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы|Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасында]] ойнаған. == Мансабы == Мансабының басым бөлігін "[[Бавария (футбол клубы)|Баварияда]]" өткізді. Одан бөлек "[[Гамбург (футбол клубы)|Гамбург]]" (кәсіпқой карьерасын осы клубта бастады), "[[Ювентус]]", "[[Вольфсбург (футбол клубы)|Вольфсбург]]" клубтарында доп теуіп, [[2012 жыл|2012 жылы]] карьерасын аяқтады. Төрт рет Боснияның үздік футболшысы атанды (2000, 2004-06). 2017 жылы "Баварияның" спорттық директоры боп тағайындалды. == Жетістіктері == {{ту|Германия}} '''«[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]»''' * Германия чемпионы (6): 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2004/05, 2005/06 * Германия кбуогы (4): 1999/2000, 2002/03, 2004/05, 2005/06 * Лига кубогы (4): 1998, 1999, 2000, 2004 * Чемпиондар лигасы (1): [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2000/01|2000/01]] * Құрлықаралық кубок (1): 2001 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://web.archive.org/web/20080924091424/http://salihamidzic.bianconeri.ru/ Өмірбаяны, жетістіктері, карьерасы] {{бастама}} [[Санат:Босния және Герцеговина футболшылары]] [[Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Гамбург ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары]] 5cgs6mhu4krzr7x8vdzzl3r3f7r8v97 Еңбектегі ерлігі үшін медаль 0 648947 3631301 3630390 2026-07-18T05:45:27Z Орел Карл 81620 /* Медаль тарихы */ 3631301 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты газдандыру әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Фёдор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен Өзбекстанның ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың (Хорезм облысы Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] tbspmr9kela3n28oc52jlk2km79cogs 3631302 3631301 2026-07-18T05:46:24Z Орел Карл 81620 /* Медалдің тарихы */ 3631302 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Фёдор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] fh0xsqwj2cr2bixroxjt7st4m17m515 3631303 3631302 2026-07-18T05:47:19Z Орел Карл 81620 /* Медалдің тарихы */ 3631303 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Федор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] bnrp4pz7db7caqamuzat9c9g1v0gnug 3631304 3631303 2026-07-18T05:51:16Z Орел Карл 81620 /* Медалдің тарихы */ 3631304 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Федор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді<ref>{{мақала|автор= |тақырыбы= Указ Президиума Верховного Совета СССР «Об утверждении образцов и описание лент к орденам и медалям СССР и Правил ношения орденов, медалей, орденских лент и знаков отличия» от 19 июня 1943 года|сілтеме= https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf|тіл= |басылым= Ведомости Верховного Совета СССР|түрі= газет|жылы= 1943|айы= 6|күні= 23|томы= |нөмірі= 23 (229)|беттері= 1–2|doi= |issn= |archivedate= 2021-12-04|archiveurl= https://web.archive.org/web/20211204184701/https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf}}</ref>. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] kyxtzq8kikmzqbju7ywxe463ni6mybt 3631305 3631304 2026-07-18T05:56:54Z Орел Карл 81620 /* Медал жайлы ереже */ 3631305 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Федор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді<ref>{{мақала|автор= |тақырыбы= Указ Президиума Верховного Совета СССР «Об утверждении образцов и описание лент к орденам и медалям СССР и Правил ношения орденов, медалей, орденских лент и знаков отличия» от 19 июня 1943 года|сілтеме= https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf|тіл= |басылым= Ведомости Верховного Совета СССР|түрі= газет|жылы= 1943|айы= 6|күні= 23|томы= |нөмірі= 23 (229)|беттері= 1–2|doi= |issn= |archivedate= 2021-12-04|archiveurl= https://web.archive.org/web/20211204184701/https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf}}</ref>. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == [[Сурет:Soviet Medal For Labour Valour REVERSE.jpg|thumb|right|200px|Медалдің артқы беті]] «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі жанқиярлық еңбек қызметі және осы ретте көрсетілген ерлігі үшін марапаттау мақсатында тағайындалды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен жұмысшылар, [[Ұжымшар|ұжымшаршылар]], халық шаруашылығының мамандары, ғылым, мәдениет, халық ағарту, денсаулық сақтау салаларының қызметкерлері және КСРО-ның басқа да азаматтары марапатталады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен КСРО азаматы болып табылмайтын адамдар да марапатталуы мүмкін. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау: * жанқиярлық шығармашылық еңбегі, өндірістік нормаларды, жоспарлы тапсырмалар мен социалистік міндеттемелерді асыра орындағаны, [[Еңбек өнімділігі|еңбек өнімділігін]] арттырғаны және өнім сапасын жақсартқаны үшін; * жаңа техниканы тиімді пайдаланғаны және озық технологияны игергені, құнды өнертабыстары мен рационализаторлық ұсыныстары үшін; * ғылым, мәдениет, әдебиет, өнер, халық ағарту, денсаулық сақтау, сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, халыққа тұрмыстық қызмет көрсету және еңбек қызметінің басқа да салаларындағы жетістіктері үшін; * жастарды коммунистік тәрбиелеу және кәсіптік даярлау жөніндегі жемісті еңбегі, табысты мемлекеттік және қоғамдық қызметі үшін; * дене шынықтыру мен спорт саласындағы жетістіктері үшін жүзеге асырылады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылып, КСРО-ның басқа медалдары болған жағдайда Нахимов медалінен кейін орналасады. == Медалдің сипаттамасы == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] an2kb6c8fqfw2gl02oh5o5uv7v62yxs 3631306 3631305 2026-07-18T06:08:21Z Орел Карл 81620 /* Медалдің сипаттамасы */ 3631306 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Федор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді<ref>{{мақала|автор= |тақырыбы= Указ Президиума Верховного Совета СССР «Об утверждении образцов и описание лент к орденам и медалям СССР и Правил ношения орденов, медалей, орденских лент и знаков отличия» от 19 июня 1943 года|сілтеме= https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf|тіл= |басылым= Ведомости Верховного Совета СССР|түрі= газет|жылы= 1943|айы= 6|күні= 23|томы= |нөмірі= 23 (229)|беттері= 1–2|doi= |issn= |archivedate= 2021-12-04|archiveurl= https://web.archive.org/web/20211204184701/https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf}}</ref>. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == [[Сурет:Soviet Medal For Labour Valour REVERSE.jpg|thumb|right|200px|Медалдің артқы беті]] «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі жанқиярлық еңбек қызметі және осы ретте көрсетілген ерлігі үшін марапаттау мақсатында тағайындалды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен жұмысшылар, [[Ұжымшар|ұжымшаршылар]], халық шаруашылығының мамандары, ғылым, мәдениет, халық ағарту, денсаулық сақтау салаларының қызметкерлері және КСРО-ның басқа да азаматтары марапатталады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен КСРО азаматы болып табылмайтын адамдар да марапатталуы мүмкін. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау: * жанқиярлық шығармашылық еңбегі, өндірістік нормаларды, жоспарлы тапсырмалар мен социалистік міндеттемелерді асыра орындағаны, [[Еңбек өнімділігі|еңбек өнімділігін]] арттырғаны және өнім сапасын жақсартқаны үшін; * жаңа техниканы тиімді пайдаланғаны және озық технологияны игергені, құнды өнертабыстары мен рационализаторлық ұсыныстары үшін; * ғылым, мәдениет, әдебиет, өнер, халық ағарту, денсаулық сақтау, сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, халыққа тұрмыстық қызмет көрсету және еңбек қызметінің басқа да салаларындағы жетістіктері үшін; * жастарды коммунистік тәрбиелеу және кәсіптік даярлау жөніндегі жемісті еңбегі, табысты мемлекеттік және қоғамдық қызметі үшін; * дене шынықтыру мен спорт саласындағы жетістіктері үшін жүзеге асырылады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылып, КСРО-ның басқа медалдары болған жағдайда Нахимов медалінен кейін орналасады. == Медалдің сипаттамасы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі диаметрі 34 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Сондай-ақ диаметрі 35 мм (1945 жылғы) медаль да кездеседі. Медалдың беткі жағында жоғарғы бөлігінде ортасында күмістен жасалған орақ пен балға орналасқан лағыл-қызыл эмальмен қапталған бедерлі бес күлді жұлдыз бейнеленген. Жұлдыздың қарама-қарсы сәулелерінің ұштары арасындағы қашықтық — 19,2 мм, сәуленің бүйір қырының ұзындығы — 6 мм. Жұлдыздың астында биіктігі 2,8 мм болатын, лағыл-қызыл эмальмен қапталған, ішке қарай бедерленген «ЕҢБЕКТЕГІ ЕРЛІГІ ҮШІН» ({{lang-ru|«ЗА ТРУДОВУЮ ДОБЛЕСТЬ»}}) деген екі жолдық жазу орналасқан. Медалдың төменгі бөлігінде бедерлі «КСРО» ({{lang-ru|«СССР»}}) жазуы орналасқан. Жазу әріптерінің биіктігі — 3,3 мм. Медалдың сыртқы жағында биіктігі 2,5 мм болатын «КСРО-дағы ЕҢБЕК — АР-НАМЫС ІСІ» ({{lang-ru|«ТРУД В СССР — ДЕЛО ЧЕСТИ»}}) деген екі жолдық бедерлі жазу орналасқан. Медалдың екі жағындағы жиектері ені 0,8 мм болатын ернеумен жиектелген. Медаль 925 сынамалы күмістен дайындалады. Медалдағы күмістің мөлшері — 21 г. Тағансыз медалдың жалпы салмағы — 22,855±1,42 г. Медаль құлақша мен шығыршық арқылы ақшыл көк түсті, шеттерінде екі бойлық қызыл жолағы бар ені 24 мм қатқыл жібек таспамен тысталған бесбұрышты тағанға жалғанады. Қызыл жолақтардың әрқайсысының ені — 2 мм. == Суреттеме == <gallery> Сурет:TDb01733.jpg|«Еңбектегі ерлігі үшін» медаль:<br>үшбұрышты тағаны бар<br>алғашқы нұсқаның алдыңғы беті Сурет:TDb01733R.jpg|«Еңбектегі ерлігі үшін» медаль:<br>үшбұрышты тағаны бар<br>алғашқы нұсқаның артқы беті </gallery> == Әдебиет == * {{кітап |автор=Володин А. Н., Мерлай Н. М. |тақырыбы=Медали СССР |орны=СПб. |баспасы=Печатный двор |жылы=1997 |беттері=37—40 |бет саны=301 |таралымы=3000 |isbn=5-7062-0111-0 |ref=Володин, Мерлай }} * {{кітап |автор=Колесников Г. А., Рожков А. М. |тақырыбы=Ордена и медали СССР |орны=Минск |баспасы=Народная асвета |жылы=1986 |беттері=55—56 |ref=Колесников, Рожков }} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] 4gkhd9r275hj35f5jag0cf7f90htpjq 3631307 3631306 2026-07-18T06:10:15Z Орел Карл 81620 /* Әдебиет */ 3631307 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі | суреті = [[Сурет:SU Medal For Labour Valour ribbon.svg|left|100px]] [[Сурет:Soviet_Medal_For_Labour_Valour_OBVERSE.jpg|right|150px]] | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-ru| Медаль «За трудовую доблесть»}} | мемлекет = {{USSR}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = берілмейді | негіздеуші = | негізделді = 27 желтоқсан 1938 жылы | алғашқы иегері = 15 қаңтар 1939 жылы | соңғы иегері = | барынша ұсынылған = шамамен 1 825 100 | жоғары марапаты = [[Нахимов медалі]] | төменгі марапаты = [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]] | сайты = | Commons = Medal "For Labour Valour" }} '''«Еңбектегі ерлігі үшін» медалі''' ({{lang-ru|Медаль «За трудовую доблесть»}}) — КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1938 жылғы 27 желтоқсандағы «„Еңбек ерлігі үшін“ медалін тағайындау туралы» Жарлығымен тағайындалды. Кейіннен медальдің сипаттамасына КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы Жарлығымен, ал медаль туралы Ережеге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 16 желтоқсандағы Жарлығымен өзгерістер енгізілді. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1980 жылғы 28 наурыздағы Жарлығымен медал туралы Ереже жаңа редакцияда бекітілді. == Медалдің тарихы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі — КСРО-да тағайындалған алғашқы медальдардың бірі. Ол еңбек сіңіргені үшін марапаттауға арналған соғысқа дейінгі кеңестік екі медалдің ішіндегі «үлкені» болып табылады. «Кішісі» — [[Ерен еңбегі үшін медалі (КСРО)|«Ерен еңбегі үшін» медалі]]. Бұл екі еңбек медалін олардың жауынгерлік баламалары — [[Ерлігі үшін медалі (КСРО)|«Ерлігі үшін»]] және [[Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|«Жауынгерлік еңбегі үшін»]] медалдарымен салыстыруға болады. Медаль жобасының авторы — суретші [[Иван Иванович Дубасов|И. И. Дубасов]]. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау туралы алғашқы Жарлығына 1939 жылғы 15 қаңтарда қол қойылды. [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Жұмысшы-Шаруа Қызыл Әскерін]] қаруландыру, қару-жарақтың жаңа үлгілерін жасау және игеру ісіндегі ел алдындағы айрықша еңбегі үшін Калинин атындағы № 8 зауыттың 22 қызметкері медалмен марапатталды. Тізімді инженер-конструктор Оводов Николай Иванович, инженер-жоспарлаушы Медвинский Абрам Евсеевич, электр цехының басшысы Колобанов Дмитрий Фаддеевич және цехтың партия ұйымдастырушысы Пономарева Зинаида Ивановна бастады. Екі күннен кейін, 1939 жылы 17 қаңтарда, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының «Подземгаз» тресінің қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлығы шықты. Көмірді жерасты [[Газдандыру|газдандыру]] әдісін ғылыми тұрғыдан әзірлегені және осы әдісті Горловка станциясында табысты игергені үшін 14 адам медалмен марапатталды. Тізімде алғашқы болып «Подземгаз» Горловка станциясының директоры Иван Сергеевич Стройлоның, РКФСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссариатының қызметкері Дмитрий Петрович Октябрьскийдің, «Подземгаз» тресінің бас инженері Федор Иванович Клейменовтың, «Главгаз» диспетчері Илья Петрович Кириченконың және Горловка станциясының зертханашысы Агафья Павловна Целуйконың есімдері тұрды. Тағы үш күннен кейін, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 21 қаңтардағы Жарлығымен [[Өзбекстан|Өзбекстанның]] ауыл шаруашылығындағы 87 озаты «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Әліпбилік тізім Ханафи Аббаевтың (Избаскент машина-трактор станциясының Қызыл Жұлдыз учаскесінің агротехнигі), Атабай Авазовтың ([[Хорезм облысы]] Гүрлен ауданының «Мәдениет» ұжымшарының гектарынан 30,5 центнер мақта тапсырған бригадирі) және Асқарали Акбаровтың (Жоғарғы Шыршық ауданының «Опытник» ұжымшарының төрағасы) есімдерімен ашылды. 1939 жылы 1 ақпанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы «Дальстрой» қызметкерлерін марапаттау туралы Жарлық шығарды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 81 адам — стахановшы жүргізуші Михаил Семенович Аксенов, кеніштің барлау бөлімінің басшысы Аркадий Евгеньевич Авсиевич, борт механигі Антон Порфирьевич Беспалов, Магадан құрылыс конторасының басшысы Иван Иванович Белов және басқалар марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылы 4 мамырдағы «Ауыл мектептерінің ерекше көзге түскен мұғалімдерін марапаттау туралы» Жарлығымен басқа да марапаттармен қатар, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен 972 адам марапатталды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1939 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен [[Иосиф Виссарионович Сталин|Сталин]] атындағы Үлкен Ферғана каналын салу кезінде ерекше көзге түскен 277 адам «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығындағы жоғары еңбек көрсеткіштері үшін 1941 жылға дейін «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 8 мың адам марапатталды. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында бұл медалмен шамамен 50 мың марапаттау жүзеге асырылды. Медалды тағу ережелері, таспасының түсі және оның марапаттау тағанына орналастырылуы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1943 жылғы 19 маусымдағы «КСРО ордендері мен медалдарының таспаларының үлгілері мен сипаттамаларын және ордендерді, медалдарды, орден таспалары мен айырым белгілерін тағу ережелерін бекіту туралы» Жарлығымен бекітілді<ref>{{мақала|автор= |тақырыбы= Указ Президиума Верховного Совета СССР «Об утверждении образцов и описание лент к орденам и медалям СССР и Правил ношения орденов, медалей, орденских лент и знаков отличия» от 19 июня 1943 года|сілтеме= https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf|тіл= |басылым= Ведомости Верховного Совета СССР|түрі= газет|жылы= 1943|айы= 6|күні= 23|томы= |нөмірі= 23 (229)|беттері= 1–2|doi= |issn= |archivedate= 2021-12-04|archiveurl= https://web.archive.org/web/20211204184701/https://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1943/1943_023.pdf}}</ref>. Медалмен марапаттау тек КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлықтары арқылы жүргізілді. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен шамамен 1 825 100 марапаттау жүзеге асырылды. == Медал жайлы ереже == [[Сурет:Soviet Medal For Labour Valour REVERSE.jpg|thumb|right|200px|Медалдің артқы беті]] «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі жанқиярлық еңбек қызметі және осы ретте көрсетілген ерлігі үшін марапаттау мақсатында тағайындалды. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен жұмысшылар, [[Ұжымшар|ұжымшаршылар]], халық шаруашылығының мамандары, ғылым, мәдениет, халық ағарту, денсаулық сақтау салаларының қызметкерлері және КСРО-ның басқа да азаматтары марапатталады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен КСРО азаматы болып табылмайтын адамдар да марапатталуы мүмкін. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапаттау: * жанқиярлық шығармашылық еңбегі, өндірістік нормаларды, жоспарлы тапсырмалар мен социалистік міндеттемелерді асыра орындағаны, [[Еңбек өнімділігі|еңбек өнімділігін]] арттырғаны және өнім сапасын жақсартқаны үшін; * жаңа техниканы тиімді пайдаланғаны және озық технологияны игергені, құнды өнертабыстары мен рационализаторлық ұсыныстары үшін; * ғылым, мәдениет, әдебиет, өнер, халық ағарту, денсаулық сақтау, сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, халыққа тұрмыстық қызмет көрсету және еңбек қызметінің басқа да салаларындағы жетістіктері үшін; * жастарды коммунистік тәрбиелеу және кәсіптік даярлау жөніндегі жемісті еңбегі, табысты мемлекеттік және қоғамдық қызметі үшін; * дене шынықтыру мен спорт саласындағы жетістіктері үшін жүзеге асырылады. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылып, КСРО-ның басқа медалдары болған жағдайда Нахимов медалінен кейін орналасады. == Медалдің сипаттамасы == «Еңбектегі ерлігі үшін» медалі диаметрі 34 мм болатын дұрыс дөңгелек пішінді. Сондай-ақ диаметрі 35 мм (1945 жылғы) медаль да кездеседі. Медалдың беткі жағында жоғарғы бөлігінде ортасында күмістен жасалған орақ пен балға орналасқан лағыл-қызыл эмальмен қапталған бедерлі бес күлді жұлдыз бейнеленген. Жұлдыздың қарама-қарсы сәулелерінің ұштары арасындағы қашықтық — 19,2 мм, сәуленің бүйір қырының ұзындығы — 6 мм. Жұлдыздың астында биіктігі 2,8 мм болатын, лағыл-қызыл эмальмен қапталған, ішке қарай бедерленген «ЕҢБЕКТЕГІ ЕРЛІГІ ҮШІН» ({{lang-ru|«ЗА ТРУДОВУЮ ДОБЛЕСТЬ»}}) деген екі жолдық жазу орналасқан. Медалдың төменгі бөлігінде бедерлі «КСРО» ({{lang-ru|«СССР»}}) жазуы орналасқан. Жазу әріптерінің биіктігі — 3,3 мм. Медалдың сыртқы жағында биіктігі 2,5 мм болатын «КСРО-дағы ЕҢБЕК — АР-НАМЫС ІСІ» ({{lang-ru|«ТРУД В СССР — ДЕЛО ЧЕСТИ»}}) деген екі жолдық бедерлі жазу орналасқан. Медалдың екі жағындағы жиектері ені 0,8 мм болатын ернеумен жиектелген. Медаль 925 сынамалы күмістен дайындалады. Медалдағы күмістің мөлшері — 21 г. Тағансыз медалдың жалпы салмағы — 22,855±1,42 г. Медаль құлақша мен шығыршық арқылы ақшыл көк түсті, шеттерінде екі бойлық қызыл жолағы бар ені 24 мм қатқыл жібек таспамен тысталған бесбұрышты тағанға жалғанады. Қызыл жолақтардың әрқайсысының ені — 2 мм. == Суреттеме == <gallery> Сурет:TDb01733.jpg|«Еңбектегі ерлігі үшін» медаль:<br>үшбұрышты тағаны бар<br>алғашқы нұсқаның алдыңғы беті Сурет:TDb01733R.jpg|«Еңбектегі ерлігі үшін» медаль:<br>үшбұрышты тағаны бар<br>алғашқы нұсқаның артқы беті </gallery> == Әдебиет == * {{кітап|авторы=Володин А. Н., Мерлай Н. М.|тақырыбы=Медали СССР|орны=СПб.|баспасы=Печатный двор|жыл=1997|беттері=122—123|isbn=5-7062-0111-0}} * {{кітап|авторы=Колесников Г. А., Рожков А. М.|тақырыбы=Ордена и медали СССР|орны=Минск|баспасы=Народная асвета|жыл=1986|беттері=87|isbn=}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:КСРО медалдары]] 8h8iz2msuu0d0u2ktkbjr9nm5kebpzw Игорь Владимирович Сергеев 0 651029 3631336 3539416 2026-07-18T06:59:12Z 1nter pares 146705 3631336 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Игорь Сергеев | туған күні = 30.04.1993 | сурет = Igor Sergeyev Uzbekistani footballer.jpg | сурет ені= | азаматтығы = {{байрақ|Өзбекстан}} | туған жері = {{туғанжері|Ташкент|Ташкентте}} | бойы = 185 | салмағы = 75 | позиция = шабуылшы | қазіргі клуб ={{ту|Иран}} [[Персеполис (футбол клубы)|Персеполис]] | номері = | клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2017|{{ту|Өзбекстан}} [[Пахтакор (футбол клубы)|Пахтакор]]|143 (66) |2016|{{аренда}}{{ту|Қытай}} [[Бейжің Гоань]]|14 (1) |2017—2018|{{ту|БАӘ}} [[Әл-Зафра]]|6 (1) |2018—2021|{{ту|Өзбекстан}} [[Пахтакор (футбол клубы)|Пахтакор]]|56 (37) |2021|{{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|18 (8) |2021—2023|{{ту|Қазақстан}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|45 (17) |2023—2024|{{ту|Тайланд}} [[Би Джи Патхум Юнайтед|Патхум]]|15 (5) |2024—2025|{{ту|Өзбекстан}} [[Пахтакор (футбол клубы)|Пахтакор]]|29 (20) |2025—|{{ту|Иран}} [[Персеполис (футбол клубы)|Персеполис]]|}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2013—|{{Футбол|Өзбекстан}} |80 (23)}} }} '''Игорь Владимирович Сергеев''' ({{lang-uz|Igor Vladimirovich Sergeyev}}; 30 сәуір 1993<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/185372</ref>, Ташкент) — өзбекстандық футболшы, "[[Би Джи Патхум Юнайтед]]" клубы мен [[Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы]]ның шабуылшысы. == Мансабы == === Клубтық === 2011 жылы карьерасын туған клубы "[[Пахтакор (футбол клубы)|Пахтакорда]]" бастады. Ұзамай жастығына қарамастан клуб жетекшісіне айналды. 2015 жылғы маусым қорытындысында 24 гол соғып, чемпионаттың үздік мергені атанды. 2016 жылы шілдеде Қытайдың "[[Бейжің Гоань]]" клубына жалға берілді. Бірақ ол жақтағы карьерасы сәтсіз болды, жыл соңында дейін 14 кездесуде алаңға шығып, бір гол ғана соқты. 2017 желтоқсанда "Әл-Зарфа" клубына ауысты. 2018 жылы жазда "Пахтакорға" оралды. 2021 жылдың ақпан айында Қазастанның 5-дүркін чемпионы "[[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]" клубына ауысты. 2021 жылғы жазда "[[Тобыл (футбол клубы)|Тобылға]]" ауысты. 22 шілдеде еурокубоктардағы тұңғыш ойынын өткізді. [[УЕФА Конференция Лигасы 2021/22|УЕФА Конференциялары лигасының]] екінші іріктеу кезеңінде сырт алаңда "[[Хайдук (футбол клубы, Сплит)|Хайдукпен]]" ойынның 57 минутында алаңға шықты. Бір аптадан кейін қарымта ойында екі гол соғып "Тобылдың" жеңісіне үлес қосты (4:1). === Халықаралық === 2013 жылы 10 қыркүйекте [[Иордания Ұлттық футбол құрамасы|Иорданияға]] қарсы ойында ұлттық құрама сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 2015 жылы [[Футболдан Азия Кубогы 2015|Аустралияда өткен Азия кубогына]] қатысып, үш кездесуде бір гол соқты. == Жетістіктері == === Командалық === * Өзбекстан чемпионы (4): 2012, 2014, 2015, 2019 * Өзбекстан чемпионатының қола жүлдегері: 2011 * Өзбекстан кубогы (2): 2011, 2019 * Қазақстан чемпионы: 2021 === Жеке === * Өзбекстан чемпионатының үздік мергені: 2015 * Жастар арасындағы Азия кубогының үздік мергені: 2012 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.national-football-teams.com/player/53671.html Профилі] {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Өзбекстан футболшылары]] [[Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Пахтакор ФК ойыншылары]] [[Санат:Бейжің Гоан ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Зафра ФК ойыншылары]] [[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]] [[Санат:Персеполис ФК ойыншылары]] jh3h3ymo8bhg6vix5gu7buxynffifbo Ескі Жаңа Жыл 0 653066 3631227 3630996 2026-07-17T17:18:00Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Қарақия ауданы|Қарақия ауданы]] ([[User talk:Қарақия ауданы|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды 3607856 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}} '''Ескі Жаңа Жыл''' — Джулиан күнтізбесіндегі [[Жаңа жыл]] (ескі стиль). Бұл мейрам 13–14 қаңтарда тойланады және Рождествоны атап өтетін елдерге кең таралған. == Тарихы == Бұл мереке хронологияның өзгеруі нәтижесінде пайда болды. Еуропалық мемлекеттердің барлығы 18-ғасырда күнтізбеден бірнеше күнді алып тастап, Григориан хронологиясына көшті. XX ғасырға қарай орыс күнтізбесі Григориан күнтізбесіне ауысқан Еуропадан 13 күн артта қалды. Осы алшақтықты жою үшін 1918 жылы Халық Комиссарлары Кеңесінің жарлығымен Григориан күнтізбесіне - жаңа стильге көшу жасалды. Шындығында, 31 қаңтардан кейін бұл 14 ақпан болды. Нәтижесінде 14 қаңтар — Әулие Василий күні ескі Жаңа жыл болып шықты. == Салт-дәстүрлер == Көптеген дәстүрлер мен [[әдет-ғұрыптар]] Ресейдегі ескі Жаңа жылмен байланысты. Васильев күнінде олар болашақ егінмен байланысты болатын ауылшаруашылық мерекесін атап өтті және себу рәсімін жасады, демек, мереке «овсень» немесе «авсень» деп аталды. Ескі Жаңа жыл түнінде қыздар өздерінің болашақ махаббатына сәуегейлік жасаған. Өйткені, христмастид кезеңі жалғасты, кез-келген сәуегейлік пен болжам жасау үшін жылдың ең жақсы уақыты. Халықта 13 қаңтардан 14 қаңтарға қараған түні болашақ жарыңды түсіңде көре аласың деп сенген. === Наным-сенім мен ырымдар === * Ақшаға мұқтаж болмау үшін адамдар бір-біріне ақша бермеген. Ал бұл күні ақша алу өте сәтті деп саналды, бұл Жаңа жылда алдын ала болжанған пайда. * Жыл бойына жақсы киіну үшін Васильевтің кешінде Жаңа жылды қарсы алу үшін жаңа киім кию керек. * Ескі Жаңа Жылда ашық, жұлдызды аспан жидектердің мол түсімін алдын ала көрсетті. 13-қаңтарда кешкісін болған қатты боран жаңғақтың мол өнімін көрсетті. == Сыртқы сілтемелер == * [https://ru.sputnik.kz/spravka/20200113/8719200/staryj-novyj-god-istoriya-tradicii.html Старый Новый год: история и традиции праздника] [[Санат:Жаңа жыл]] mex0p9mhccfwmjom3tz4mzolvtpovbx Сауда соғысы 0 663395 3631226 3630991 2026-07-17T17:17:55Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Қарақия ауданы|Қарақия ауданы]] ([[User talk:Қарақия ауданы|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3560879 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2021}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сауда соғысы''' ({{lang-en|'''trade war'''}}), '''Сауда дауы<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Торговые обычаи}}</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Коммерческие суды}}</ref>''' ({{lang-de|'''Handelsstreit'''}}) — шетелдік нарықтарды жаулап алу(шабуылдық) немесе ұлттық экономиканы басып алудан сақтау(қорғаныс) мақсатында екі немесе одан да көп елдер арасында өткізілетін сауда бәсекелестігі. == Ерекшеліктер == Сауда соғыстарын өткізудің себептері мен әдістерін зерттеу әртүрлі ғылымдардың дәргейін, соның ішінде геоэкономика мен әлемдік экономиканы құрайды. Сауда соғысы ауқымды “әскери әрекеттер" аясында да өткізіле алады, ол экономикалық соғыс деп аталады. Шабуылдық сауда соғысын жүргізудің негізгі әдістері: * [[экспорт]]тық баж тарифтерінің төмендеуі, * экспорттық квоталардың жоғарылауы, * [[Демпинг|депингтік]] бағалардың қолданылуы, * айрықша жағдайларда экономикалық блокада мен [[эмбарго|эмбаргоның]] қолданылуы, * бәсекелестердің өнімдерін тұтынушыларға немесе экологияға зиянды екендігін жариялау. Қорғаныстық сауда соғысының тәсілдеріне сауда барьерлерінің тұрғызылуы жатады: * импорттық баж салықтарының артуы, * импорттық квоталардың төмендеуі, * импорттық тауарлардың ұлттық стандарттарға сай келуіне байланысты қиындықтардың пайда болуын көздейтін техникалық барьерлердің енгізілуі.<ref>{{Cite web |url=https://news.mail.ru/politics/69466143/?from=swap&swap=3 |title=Восемь стран НАТО поддержали Гренландию после заявления Трампа о тарифах. |archive-date=2026-01-18 |access-date=2026-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118152421/https://news.mail.ru/politics/69466143/?from=swap&swap=3 |url-status=live }}</ref> == Мысалдар== * Қытай мен АҚШ арасындағы сауда соғысы (2018).<ref>[https://old.elorda.info/kk/analytics/view/kytay-men-aksh-arasyndagy-sauda-sogysy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210604093627/https://old.elorda.info/kk/analytics/view/kytay-men-aksh-arasyndagy-sauda-sogysy |date=2021-06-04 }}</ref> ==Дереккөздер== nqxodydbczthobnskvjgpo4g4fjgtvj Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар 4 675070 3631340 3630871 2026-07-18T07:00:57Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631340 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88015||2859||391||23673||189||54||4350||1453 |- |2||4||{{u|Kasymov}}||96383||76692||11062||229||3386||234||110||5822||742 |- |3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136 |- |4||3||{{u|Мағыпар}}||85301||80158||894||635||37||388||0||2885||49 |- |5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84039||68775||1239||147||11309||15||0||1699||24 |- |6||8||{{u|Arystanbek}}||55562||30518||3588||368||5769||944||2238||4786||5201 |- |7||6||{{u|Casserium}}||48833||40102||1765||102||628||17||11||4487||40 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41112||38488||884||90||357||62||0||786||381 |- |9||9||{{u|1nter pares}}||30845||28752||213||7||642||70||0||1435||146 |- |10||10||{{u|Ulan}}||30436||23962||391||78||4579||14||0||199||209 |- |11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844 |- |12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |13||11||{{u|Орел Карл}}||22678||21372||786||39||137||4||0||121||11 |- |14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13874||4118||203||768||812||373||1111||1007 |- |15||12||{{u|Sagzhan}}||21179||19841||430||43||226||11||0||328||87 |- |16||18||{{u|Nurken}}||19430||10047||1358||41||6949||115||8||429||51 |- |17||17||{{u|Kaiyr}}||17232||12260||224||7||135||162||8||2486||355 |- |18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42 |- |21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183 |- |22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14 |- |23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11323||6855||508||0||102||512||0||615||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||10144||7973||1229||40||4||0||4||333||36 |- |25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32 |- |26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8251||8157||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8185||5756||27||5||1867||204||0||172||52 |- |29||49||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348 |- |30||35||{{u|Nurtenge}}||7950||5420||978||137||628||59||24||532||198 |- |31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0 |- |33||30||{{u|Ashina}}||7488||5986||189||71||63||88||3||385||325 |- |34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5280||468||132||761||0||64||97||72 |- |35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |36||29||{{u|SSE}}||6974||6252||254||108||0||1||0||126||23 |- |37||46||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444 |- |38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||45||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7 |- |42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5043||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4356||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||57||{{u|Madi Dos}}||4515||3077||214||63||55||50||0||637||122 |- |50||44||{{u|Coffee86}}||4429||3886||4||0||11||7||0||418||5 |- |51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21 |- |52||48||{{u|Makenzis}}||3715||3658||5||0||0||0||0||46||5 |- |53||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |55||58||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138 |- |56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0 |- |57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |58||60||{{u|Нурасылл}}||3398||2999||193||0||18||0||0||50||8 |- |59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |63||68||{{u|ShadZ01}}||3221||2557||350||110||105||0||0||4||0 |- |64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3 |- |65||59||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0 |- |66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0 |- |67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2906||1873||316||0||91||55||0||440||4 |- |70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6 |- |71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2 |- |75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30 |- |76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0 |- |79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |80||76||{{u|G55}}||2468||2295||0||50||0||0||0||0||2 |- |81||90||{{u|Balaburgem}}||2466||1750||11||29||31||59||0||182||48 |- |82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2 |- |84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2414||1985||126||0||13||1||0||195||44 |- |85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35 |- |86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75 |- |87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2 |- |88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48 |- |93||88||{{u|RaiymbekZh}}||2105||1789||8||0||20||0||0||81||86 |- |94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5 |- |95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1946||1||0||0||0||0||0||0 |- |96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2 |- |99||131||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1 |- |100||89||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29 |- |102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1609||1339||1||0||106||1||0||5||0 |- |107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0 |- |108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1539||1347||0||0||7||0||0||123||9 |- |109||95||{{u|Gliwi}}||1532||1526||3||0||0||0||0||0||0 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||119||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||144||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1 |- |126||118||{{u|Ziv}}||1173||1100||60||0||0||2||0||9||2 |- |127||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1001||0||61||0||0||0||0||0 |- |129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1 |- |130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3 |- |133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |135||139||{{u|Wikuiser}}||1079||782||142||0||63||0||43||18||4 |- |136||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |137||162||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |138||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |139||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||890||17||1||8||23||0||109||11 |- |142||143||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |145||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11 |- |146||140||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |147||142||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |148||148||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |149||145||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||872||755||15||0||0||0||0||4||0 |- |150||161||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |151||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |152||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||141||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0 |- |154||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |155||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |156||150||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |157||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |158||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |159||152||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |160||151||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |161||147||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |162||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |163||154||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6 |- |164||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |165||160||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |166||149||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0 |- |167||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |168||153||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0 |- |169||146||{{u|Mheidegger}}||726||752||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||157||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |171||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |172||175||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |173||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |174||158||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |175||155||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0 |- |176||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |177||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |178||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |179||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |181||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||676||667||0||1||0||0||0||6||1 |- |182||159||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1 |- |183||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |185||220||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17 |- |186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||174||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |189||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0 |- |190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11 |- |192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13 |- |194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0 |- |195||180||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0 |- |196||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12 |- |197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1 |- |198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||173||{{u|Tuttiorchestra687}}||588||586||0||0||0||0||0||4||2 |- |204||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |205||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |206||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6 |- |207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0 |- |213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2 |- |214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0 |- |220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1 |- |223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1 |- |224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0 |- |227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8 |- |228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0 |- |231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] 1o13vwde6e05j890jw9tpys54p55bxm Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар 4 675089 3631415 3631008 2026-07-18T11:00:27Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631415 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515623||380100||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145870||131248||957||0||13593||6||0||44||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132501||127398||739||15||62||17||10||2859||1376 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119563||112797||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||120||{{u|New user message}}||113636||1||0||0||0||0||0||113635||0 |-style="background-color:#ccf" |6||6||{{u|MerlIwBot}}||105851||88195||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||5||{{u|InternetArchiveBot}}||88332||88332||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79299||79284||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50446||50153||232||3||53||0||0||4||1 |- |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26603||22823||42||0||3648||2||0||66||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13733||13236||240||4||8||22||0||169||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |- |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |- |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9118||9118||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7976||5420||978||137||628||40||24||532||198 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |- |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1552||1533||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |- |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |- |59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1 |- |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2 |- |86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |- |88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4 |-style="background-color:#ccf" |89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14 |-style="background-color:#ccf" |91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0 |- |95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] 3prqpah0z0f4i8qlo62ov6f394bz1z7 Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар 4 675116 3631073 3630573 2026-07-17T13:07:16Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631073 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2639||42||0||60||33||593||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2326||102||13||200||86||0||57||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2185||97||3||165||0||106||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1342||156||5||0||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Орел Карл}}||1337||314||1||313||91||24||0||0||0 |- |15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78 |- |16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Nurkhan}}||981||101||14||345||4||26||0||1||0 |- |27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||72||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|1nter pares}}||561||307||0||10||479||3||0||0||4 |- |44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1630||168||18||7588||188||0||1||11 |- |46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |47||{{u|Casserium}}||533||186||72||75||331||48||0||7||0 |- |48||{{u|Dauren}}||528||34||1||0||0||14||0||0||0 |- |49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |52||{{u|Nurken}}||507||487||3||640||4736||32||15||3||4 |- |53||{{u|Sagzhan}}||492||86||2||21||168||30||0||0||0 |- |54||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0 |- |57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |62||{{u|TheNomadEditor}}||424||37||0||0||1599||3||0||0||0 |- |63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0 |- |65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |66||{{u|Ashina}}||387||181||3||56||22||38||31||0||21 |- |67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0 |- |77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0 |- |80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0 |- |81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0 |- |84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Coffee86}}||203||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |113||{{u|Aimanber}}||202||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |114||{{u|ShadZ01}}||201||23||0||34||81||59||0||0||0 |- |115||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49 |- |122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21 |- |128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |136||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||157||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308 |- |145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0 |- |152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||142||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2 |- |178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0 |- |206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Aizhok}}||99||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0 |- |241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|MuratbekErkebulan}}||87||21||0||68||83||0||11||0||0 |- |244||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |247||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0 |- |248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0 |- |251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Madi Dos}}||83||22||0||55||30||40||6||0||3 |- |256||{{u|Zamantay}}||83||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2 |- |269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0 |- |278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |279||{{u|RaiymbekZh}}||77||43||5||1||11||0||0||0||1 |- |280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |282||{{u|Amiyeva}}||75||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |285||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2977||521||93||0||38||4 |- |286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3 |- |290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||27||0||0||1||1||9||0||0 |- |299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3 |- |317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0 |- |335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |393||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||40||0||1||1||9||0||0||0||0 |- |394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |395||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |397||{{u|Yessentaikyzy}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |399||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |400||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |401||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |402||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |403||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |404||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |405||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |406||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |407||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |408||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |409||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |410||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |411||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |412||{{u|Mheidegger}}||37||19||0||1||0||2||0||0||0 |- |413||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |414||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |415||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |416||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |419||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |420||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |421||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |422||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |423||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |428||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |431||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |432||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |433||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |436||{{u|Andir}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |437||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |438||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |439||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |440||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |441||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |442||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |443||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |451||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |460||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |461||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |462||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |463||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |464||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |465||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |466||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |467||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0 |- |468||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |469||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |474||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |475||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |476||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |477||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |482||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |483||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1 |- |484||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |485||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |486||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |487||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |493||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1 |- |494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |506||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |507||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |508||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |509||{{u|Unknown Alash}}||22||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |510||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |516||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |517||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |518||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |520||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |527||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |528||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |529||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0 |- |530||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |531||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |532||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |539||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |541||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |542||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |543||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |544||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |545||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |546||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |547||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |548||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |549||{{u|Tuttiorchestra687}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Жанна Ж}}||18||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |552||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |554||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |555||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |557||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |558||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |559||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |560||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |561||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |562||{{u|Бекемгүл}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |563||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |564||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |565||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |567||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |568||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |570||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |571||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |572||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0 |- |573||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |574||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |575||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |577||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |578||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |579||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |580||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |581||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |582||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |584||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |585||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |586||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |587||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |588||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |589||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |591||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |592||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |596||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |597||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |598||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |599||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |600||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |602||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |603||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |604||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |605||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |607||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |608||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |609||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |611||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |624||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |625||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |628||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |629||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |631||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |633||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |634||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |636||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |637||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |639||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |640||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |641||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |642||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |643||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||30||0||0||0||0 |- |644||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |645||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |646||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |648||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |649||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |650||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |651||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |653||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |654||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |655||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |659||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |660||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |661||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |663||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |664||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |665||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |666||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |668||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |669||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |675||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |677||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |678||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |681||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |682||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |683||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |684||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |685||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |686||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |687||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |688||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |689||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |691||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |692||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |702||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |706||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |707||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |709||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |710||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |714||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |715||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |716||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |719||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |720||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |721||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |725||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |733||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |734||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |735||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |736||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |738||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |740||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |741||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |742||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |743||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |744||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |745||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |746||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |767||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |768||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |770||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |777||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |779||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |780||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |781||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |782||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |783||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |784||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |787||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |790||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |791||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |792||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |793||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |795||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |796||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |797||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |798||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |801||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|92.47.205.125}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |814||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |819||{{u|Ayazhan10}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |836||{{u|KAigerim}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |837||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |838||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |839||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |841||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |842||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |845||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |846||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |847||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |848||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |849||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |850||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |851||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |853||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |854||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |855||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |856||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |859||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |860||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |861||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |900||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |901||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |902||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |903||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Semsk-Karaga}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |932||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |934||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |935||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |936||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |937||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |938||{{u|Wikuiser}}||5||11||2||47||30||0||0||23||0 |- |939||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |940||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |942||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |945||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |946||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |948||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |949||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |950||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |954||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |955||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |956||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |957||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |958||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |959||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |966||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |967||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |971||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |977||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |979||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |981||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |983||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |985||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |987||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |989||{{u|Ahan Zere}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |990||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |993||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |995||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |996||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |997||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |998||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |999||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1000||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1001||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1003||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1006||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1007||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1008||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1010||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1011||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1013||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1016||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1017||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1018||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1020||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1021||{{u|Kvazimodo}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1023||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1025||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1028||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1029||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1032||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1036||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1037||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1039||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1042||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1043||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1045||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1047||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1049||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1050||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1054||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1056||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1057||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0 |- |1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1131||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1132||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1135||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1136||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1137||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1138||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1141||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1147||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1159||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1165||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1166||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1168||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1169||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1170||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1172||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1173||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1175||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1176||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1177||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1178||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1179||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1180||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1182||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1184||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1186||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1187||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1188||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1189||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1190||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1192||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1193||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1194||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1195||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1196||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1197||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1198||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1199||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1200||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1201||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1202||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1203||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1204||{{u|Omarova. ayagul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1205||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1206||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1207||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1209||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1210||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1211||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1213||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1218||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1221||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1225||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1227||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1228||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1229||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1232||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Zhibek2003}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1247||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1249||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1252||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1255||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1256||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1264||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1265||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1273||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1276||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1283||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1284||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1285||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1292||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1294||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1295||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1299||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1302||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1304||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1305||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1306||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1308||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1309||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1314||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1318||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1345||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1352||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1354||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1355||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1364||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1378||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1380||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1381||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1385||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1388||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1390||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1394||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1398||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1408||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1413||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1415||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1416||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1423||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1424||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1425||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1426||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1427||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1428||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1429||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1435||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1437||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1438||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1439||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1440||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1441||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1445||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1448||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1450||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1451||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1455||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1456||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1457||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1458||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1459||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1460||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1467||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1470||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1472||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1483||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1484||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1485||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1486||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1497||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1499||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1513||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1514||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1515||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1516||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1562||{{u|Uzsport}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1563||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1570||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|Абзал Алия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1661||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1674||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Садықова Ақгүл}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1676||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1677||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1679||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1681||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1682||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1684||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1690||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1693||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1695||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1696||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1697||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1698||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1699||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1700||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1701||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1702||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1703||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1704||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1705||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1706||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1707||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1708||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1709||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1710||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1711||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1712||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1713||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1714||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1715||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1716||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1717||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||278||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] mpia6z002ejlhn8t38bqy0xiy71kgev Түйе тікен 0 681987 3631213 3630523 2026-07-17T17:13:08Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3575465 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}} '''Түйе тікен''' — екіжылдық өсімдік, бірінші жылы тікенді жапырақтардың үлкен розеткасын шығарады. Өсімдіктер әдетте бірінші жаңбырдан кейін күзде өніп шығады және бірінші жыл бойы розетка түрінде болады , қоректік қор үшін 30 см (12 дюйм) немесе одан да көп төмен созылуы мүмкін қалың, етті тамырды құрайды. Екінші жылы өсімдік биіктігі 3 м (9,8 фут), ені 1,5 м (4 фут 11 дюйм) дейін өседі. Жапырақтары ені 10–50 см (3,9–19,7 дюйм) кезектесіп орналасады, тікенекті және жиі ақ жүнді түктермен жабылған, төменгі беті жоғарғы жағына қарағанда тығызырақ жабылған. Жапырақтары шеттерінде ұзын, қатты тікендері бар терең лобты. Жіңішке шаштар өсімдікке сұрғылт түс береді. Массивті негізгі сабақтың ені негізінде 10 см (3,9 дюйм) болуы және жоғарғы бөлігінде тармақталған болуы мүмкін. Әрбір сабақта гүл басының түбіне дейін созылатын, әдетте ені 2–3 см (0,79–1,18 дюйм) м болатын кең, тікенекті қанаттары (көрінетін таспа тәрізді жапырақты материал) бар тік қатар. Гүлдері глобус пішінді, диаметрі 2–6 см ( 0,79–2,36 дюйм), қою қызғылттан лавандаға дейін және жазда шығарылады. Гүл бүршіктері алдымен сабақтың ұшында, кейінірек қолтық асты бұтақтарының ұшында пайда болады. Олар бұтақтардың ұштарында жеке немесе екі-үш топта пайда болады. Өсімдіктер андрогиндік, саңырауқұлағы да, аталықтары да бар және көптеген ұзын , қатты, омыртқа ұштары бар , барлығы сыртқа қараған, төменгілері бір-бірінен кеңірек және төмен қарай бағытталған көпіршіктердің үстінде отырады. Гүлденуден кейін аналық без ісініп, әр өсімдікте шамамен 8400-ден 40000-ға дейін тұқым түзеді. mrvmkcdy95uicz9qr36yvcyfis5idy8 Котовское (Молдова) 0 685570 3631404 3472306 2026-07-18T09:32:13Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3631404 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = |қазақша атауы = Котовское |шынайы атауы = {{lang-gag|Kırlannar}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Молдова |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir =N |lat_deg =46 |lat_min =09 |lat_sec =38 |lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =38 |lon_sec = 49 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = Ғағауызстан |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = Комрат |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = коммуна |басшының түрi = примэри |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15,7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 989 |санақ жылы = 2004 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = 95,45% - [[ғағауыздар]], 2,22% - [[молдовандар]], 1,11% - [[бұлғарлар]], |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +373 298 ----- |пошта индексі = MD-3815 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Котовское ''' ({{lang-gag|Kırlannar}}) — [[Молдова]]дағы [[Ғағауызстан|Ғағауыз автономиялық аумақтық бірлігі]] құрамындағы ауыл.<ref>Котовское (АТО Гагаузия) http://travellers.ru/city-kotovskoe-(ato-gagauziya) {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220726134214/http://travellers.ru/city-kotovskoe-(ato-gagauziya) |date=2022-07-26 }}</ref><ref>Котовское на карте Молдовы, https://kg.maptons.com/3384058</ref> == Сипаттама == Котовское ауылы - Молдова Республикасының оңтүстігіндегі Буджак даласындағы шағын елді мекен, Комрат ауданына кіреді. Ауыл [[Комрат]]тан 35 км қашықтықта және Молдова Республикасының астанасы [[Кишинев]]тен 134 км қашықтықта орналасқан. Ауыл оңтүстік-батыстан Кантемир ауданы Кыет ауылының жерлерімен, оңтүстік-шығыстан – Комрат ауданы [[Конгаз]] ауылының жерлерімен шектеседі, солтүстік-шығыс жағында Кантемир ауданы Тараклия ауылы, ал солтүстік-батысында Кантемир ауданының Цолика ауылы орналасқан. Қазіргі уақытта жерді пайдалану аумағының жалпы ауданы 15,7 шаршы км, бұл аудан алаңының 1,8%-ын құрайды.<ref name="Reference1">Все о Комратском районе https://raioncomrat.md/naselennyie-punktyi/selo-kotovskoe/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220726142452/https://raioncomrat.md/naselennyie-punktyi/selo-kotovskoe/ |date=2022-07-26 }}</ref> == Халқы == 2004 жылғы санақ бойынша Котовское ауылында 989 адам тұрды. (49,44% ерлер және 50,56% әйелдер). Халықтың ұлттық құрамы: *95,45% - [[ғағауыздар]], *2,22% - [[молдовандар]], *1,11% - [[бұлғарлар]], *0,71% - [[украиндар]], *0,40% - [[орыстар]], *0,10% - басқа ұлттар.<ref>Котовское, Гагаузия, АТО https://moldovenii.md/ru/city/details/id/1667</ref> == Тарихы == Котовское ауылы 1878 жылы Кырленен деген атпен құжатталған. Аңызда ауылдың аты осы маңнан жер иеленген ауылдың алғашқы тұрғыны болған шопан Тома Қырланның атымен байланысты дейді. 1924 жылы, қазіргі Котовское ауылының аумағында бірнеше үйлер салынды. Аңыз бойынша, Конгаз қаласының примары Георгий Дончу «Қырланнар» деп аталатын жаңа ауылды тіркеуге қол жеткізді. Ол Бухарестке барып, Румыния үкіметіне жаңа ауылды тіркеу туралы өтінішпен жүгінді. Котовское ауылының жеке елді мекен ретіндегі тарихы Молдаван КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1983 жылғы 28 қаңтардағы Жарлығына сәйкес 1983 жылдан басталады. Молдова Республикасының 1994 жылғы 7 ақпандағы No 310-XIII «Жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңы негізінде Котово ауылдық кеңесінің атқару комитеті примэрия болып өзгертілді. Гагауз автономиясы құрылғаннан кейін, жалпыхалықтық референдумның қорытындысы бойынша Котовское ауылы Ғағауыз автономиялық аумақтық бірлігі құрамына енді.<ref name="Reference1"/> == Инфрақұрылымы == Ауылда 10 шаруашылық субъектісі тіркелген, оның ішінде 3 ауылшаруашылық кәсіпорны, 1 диірмен, 1 өнеркәсіп және қайта өңдеу кәсіпорны, 4 сауда кәсіпорны, 4 азық-түлік дүкені, т.б. Котовское ауылының аумағында әлеуметтік нысандар:<ref>Географическая справка с. Котовское https://www.gagauzia.md/ru/administracziya-regiona/primarii/primariya-s.-kotovskoe.html</ref> *1 мектепке дейінгі мекеме,<ref>Учреждение раннего образования села Котовское https://guogagauzii.md/uchrezhdenie-rannego-obrazovaniya-sela-kotovskoe</ref> *1 гимназия,<ref>Гимназия им. И. Сынку с. Котовское https://guogagauzii.md/gimnaziya-im-i-synku-s-kotovskoe</ref> *мәдениет үйі, *2 кітапхана, *отбасылық дәрігерлер кабинеті *православие шіркеуі<ref>Праздничное богослужение в честь обновления храма http://gbm.md/index.php/2-uncategorised/42-kotovskoe {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220726190813/http://gbm.md/index.php/2-uncategorised/42-kotovskoe |date=2022-07-26 }}</ref> бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова елді мекендері]] s5b6vhqtaawlg3n4rn5iea8pzg5asda (428) Монахия 0 690462 3631218 3630960 2026-07-17T17:15:15Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Айдана Қуатбайқызы|Айдана Қуатбайқызы]] ([[User talk:Айдана Қуатбайқызы|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3091136 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''(428) Монахия''' ({{lang-lat|Monachium}}) — [[Флора]] отбасына жататын, басты бел [[астероид]]ы. 1897 жылы Bogenhausener Sternwarte обсерваториясында неміс астраномы [[Вальтер Филигер]] тапқан астероид. Бүд астероид [[Германия]]дағы [[Бавария]] жерінде орналсқан [[Мюнхен]] қаласынын латынша атауының құрметіне аталған. [[File:Орбита астероида 428.png]] ==Тағы қараңыз== [[Астероидтар тізімі]] [[Кіші ғаламшарлар классификациялары]] [[Астероидтар отбасы]] 4f6yf4qe1fw6gpp1yooakvchhnrgrsr Сергей Михайлович Куцов 0 709038 3631349 3195674 2026-07-18T07:07:55Z 1nter pares 146705 3631349 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Сергей Куцов |туған күні = 23.4.1977 |азаматтығы = {{ту|Қырғызстан}} [[Қырғызстан]]<br>{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан]] |бойы = 192 |позиция = қорғаушы |клубтары = {{футбол карьерасы |1993|{{ту|Қырғызстан}} Алға-2|31 (14) |1994—1999|{{ту|Қырғызстан}} [[Алға (футбол клубы)|СКА ПВО]]|119 (71) |1999—2000|{{ту|Қазақстан}} [[ЦСКА (футбол клубы, Алматы)|ЦСКА-Қайрат]]|35 (12) |2001—2005|{{ту|Қазақстан}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|75 (5) |2005|{{ту|Қазақстан}} [[Қайрат (жастар клубы)|Железнодорожник]]|3 (0) |2006—2008|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|50 (13) |2009|{{ту|Қазақстан}} [[қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]|9 (0) |2009—2010|{{ту|Қазақстан}} [[қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|35 (2) |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|54 (1) |2014—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак (Семей)]]|45 (2)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1996—2001|{{футбол|Қырғызстан}}|16 (3)}} }} '''Сергей Михайлович Куцов''' (23 сәуір 1977) — қырғызстандық және қазақстандық футболшы, қорғаушы. == Мансабы == Ол кәсіпқой карьерасы 1993 жылы [[Алға (футбол клубы)|Бішкектің «Алға-2»]] командасында бастады. Алғашқы маусымында ол [[Футболдан Қырғызстан кубогы|Қырғызстан кубогының]] финалисі болды. 1994 жылдан бастап «Алға» (кейін – СКА ПВО) командасының негізгі сапында ойнады, чемпионаттың үш дүркін күміс жүлдегері (1997, 1998, 1999) және ел кубогының үш дүркін иегері атанды. Ол Қырғызстанның жоғары лигасында барлығы 150 кездесу өткізіп, 85 гол соққан. [[Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы|Қырғызстан құрамасы]] сапында 1996 жылы 24 қаңтарда Азия Кубогының іріктеу турнирінің [[Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасы|Сауд Арабиясына]] қарсы матчында бірінші таймда ойнап, алғашқы ойынын өткізді<ref>{{Cite web|url=http://footballfacts.ru/matches/277008|title=Саудовская Аравия 3 : 0 Киргизия|accessdate=2019-05-27|archivedate=2019-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190222052003/http://footballfacts.ru/matches/277008|deadlink=no}}</ref>. Ол өзінің алғашқы голын 1997 жылы 9 маусымда [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|әлем чемпионатының іріктеу]] ойынында [[Иран Ұлттық футбол құрамасы|Иранға]] қарсы соқты<ref>[http://footballfacts.ru/matches/278176 Иран 3 : 1 Киргизия]</ref>. 1997 жылы үш матч қатарынан гол соқты - Иранмен ойыннан басқа [[Сирия Ұлттық футбол құрамасы|Сирия]] мен [[Мальдив Республикасы Ұлттық футбол құрамасы|Мальдив аралдарына]] да гол соқты. Барлығы 1996-2001 жылдары ұлттық құрама сапында 16 кездесу өткізіп, үш гол соқты. 1999 жылдың ортасында ол қазақстандық "[[ЦСКА (футбол клубы, Алматы)|ЦСКА-Қайрат]]" клубына ауысты. [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан чемпионатындағы]] алғашқы голын 1999 жылы 24 шілдеде «Ақмола» (Степногорск) клубына қарсы соқты<ref>[http://footballfacts.ru/matches/423752 «ЦСКА-Кайрат» 3:0 «Акмола» Степногорск]</ref>. 2001 жылы ЦСКА-Қайрат пен «Қайрат» біріккеннен кейін ол [[Қайрат (футбол клубы)|«Қайрат»]] сапында ойнай бастады. 2004 жылғы Қазақстан чемпионы, 2001 және 2003 жылғы [[Футболдан Қазақстан Кубогы|Қазақстан кубогының]] иегері атанды. Осы кезеңде ол шабуылшы позициясынан орталық қорғаушы позициясына ауыстырылды. Кейін легионер атанбас үшін Қазақстан азаматтығын алды. == Жетістіктері == === Клубтық === * Қырғызстан кубогы: 1997, 1998, 1999 * Қазақстан кубогы: 2001, 2003 * Қазақстан чемпионы: 2004 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}}{{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қырғызстан футболшылары]] [[Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Алға ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]] [[Санат:Атырау ФК ойыншылары]] [[Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары]] o6acnyl3rwb7d64rweyabyl0svtflod Қатысушы:1nter pares/зертхана 2 725520 3631409 3630921 2026-07-18T10:56:51Z 1nter pares 146705 3631409 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 h5luu605bm7ok2bqjs29hy8csn4sa0y 3631410 3631409 2026-07-18T10:57:06Z 1nter pares 146705 3631410 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 393agm84165415qc2ephfbnmdgape4y Шыңғыс Әбдібек 0 727447 3631454 3434685 2026-07-18T11:48:59Z ~2026-40387-85 183594 /* Фильмография */ 3631454 wikitext text/x-wiki '''Шыңғыс Талғатұлы Әбдібек''' – қазақстандық  кинорежиссер, кинематограф және актер. == Балалық шағы және білімі == 1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне  «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар,  сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясына «Кино және телевидение режиссурасы» атты мамандыққа оқуға түсіп, 2014 жылы тәмамдады. == Өнер жолы == === Жүргізуші === Өнер жолын 2008 жылы «Қазақстан» ұлттық арнасындағы «Айгөлек» бағдарламасынан басталды. Тележүргізуші ретінде көпшіліктің көзайымына айналып, балалармен тіл табысу және камера алдында жұмыс істеу машығын меңгерді. 2010 жылы "Балапан" арнасындағы "Шеберхана" деген бағдарламаны жүргізді. Қазіргі таңда YouTube бейнехостингінде «Ғибратнама<ref name=":0">https://www.youtube.com/@shyngysabdibek3428</ref>» атты авторлық арнасын жүргізеді. === Актер === Шыңғыс актер ретінде «Тарзаман» тарихи кинокартинасы арқылы көпшілікке танылды. Елімізде кинотеатрларда көрсетілімге шыққан бұл картинада  Қазихан рөлін сомдады. Бұл алғаш болып, қызылдар қатарына өтіп кеткен сатқын рөлі көрермендер мен сыншылар арасында жоғары бағаға ие болды. Сондай-ақ, қазақстандық республикалық телеарналарда көрсетілген   «Тасөткел»,  «Қаламгер», «Бекзат», «Сарай сыры» секілді тарихи фильмдерде әр түрлі рөлдерде ойнады. === Режиссер === Ал, режиссерлік кәсіби мансабын «Балапан» телеарнасына  «Күлегеш», «Еуразия» арнасына «Ұшқалақ<ref>https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4893494-pervyy-kanal-evraziya-ispolnil-mechtu.html</ref>» секілді балаларға күлдіргі кинофильмдерді түсіруден бастады. Бұл жұмыстар балалар арасында аса танымал болды. Оған YouTube хостингіндегі милиондаған қаралым дәлел. Сонымен бірге, отандық телеарналарға қоюшы режиссер ретінде «Мектеп», «Алпыстан асып барамын» атты 30 бөлімнен тұратын сериалдар түсірді. Ал, 2022 жылы «Біз» атты драмасымен көрерменді қуантты.     [[Сурет:Төртінші сурет.jpg|нобай|Кезекті клиптің түсірілімінде, 2023 жыл.]]Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бұл фильмді Шыңғыстың авторлық кинокартинасы деуге болады. Себебі, идеядан бастап, сценарий, түсірілім және кинотеатрға шығаруға дейінгі жұмысты өзі ұйымдастырды. Бұл туынды «бюджетсіз» түсірілген. Адами және отбасы құндылығын насихаттап қана қоймай, жастарға сабақ алуды үйрететін картина ретінде көрерменнің оң бағасын алды.  «Бауыр» - криминалды драма жанрындағы толықметражды фильм. Туынды шынайы оқиғаға негізделген. Картинада қиындыққа тап болып, одан шығу жолын іздеген екі жігіттің оқиғасы суреттеледі. Фильмнің желісі бойынша, криминалды әлемге түсіп, маңдай термен емес, оңай жолмен пайда табуды кәсіп еткен жігіт ақыры тұтылып, түрмеге түседі. Алайда, оған кіші бауыры көмектесіп, ағасын көлеңкелі әлемнен алып шығады<ref>https://abai.kz/post/150692</ref>. Қамшы сайты Бауыр фильмі жайлы “Бюджетсіз фильм”: Алматылық энтузиастер түсірген фильм кинотетрларға шықты деп жазды<ref>https://qamshy.kz/article/68970-byuddgetsiz-film-almatylyq-entuziaster-tusirgen-film-kinotetrlargha-shyqty</ref>.<blockquote>Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бүгінде “Карточный долг<ref>https://www.kinopoisk.ru/film/5247365/video/type/0/</ref>” деген атаумен  бұл фильм Кинопоиск хостингі арқылы Ресей және барша орыстілді әлемге шығарылды.</blockquote> == YouTube-жобалары: == 2023 жылдан бастап “Білім-Қазына” қорының қолдауымен “Бабалар ізімен<ref>https://www.youtube.com/watch?v=CqYhnTm_DcE&list=PLaQFdIiKyvIfIayzksdVeAnDJr2q7y51u</ref>” атты көпциклі подкасттар сериясын түсіреді. Түркістан, Шымкент, Өзбекстандағы бабаларымыздан қалған мұраны қайта жаңғыртуға, жаңашыл көзқараспен түсіріп, көрерменге ұсынуда. Өзі автор-жүргізуші ретінде “Ғибратнама<ref name=":0" />” подкастын жүргізеді. == Фильмография == {| class="wikitable" |+ !Фильм/сериал/бағдарлама !жылы !шығарылған арна !қызметі |- |Күлегеш |2013 |Балапан телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Ұшқалақ |2017 |Евразия телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Мектеп |2019 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Алпыстан асып барамын |2021 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Бауыр |2021 |Қазақстан, Ресей кинотеатрларында |автор, қоюшы режиссер |- |Біз |2022 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Орлик |2023 |Ютуб әлеуметтік желісі |автор, қоюшы режиссер |- |Дархан батыр |2024 |"Жібек жолы" телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Жалған жәнәт |әқәғ |Ютуб әлеуметтік желісі |қоюшы режиссер |} "Жалған жәннәт" қысқаметражды фильмі. Сириядан оралған отандастардың қиын тағдыры мен жақындарымен қайта қауышу сәті баяндалады. «Жусан» гуманитарлық операциясының аясында елге жеткізілген жандардың өмірі көрсетілген.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=mi0N7QBlzDI&t=2290s</ref> == Актер ретінде түскен телехикаялар == {| class="wikitable" |+ !Телехикая !жылы !ролі !көрсетілген арна |- |Ән аға |2018 |Тұманбай Молдағалиев |Хабар телеарнасы |- |Тасөткел |2018 |Афганец |Хабар телеарнасы |- |Тар Заман |2018 |Қазихан (большевик) |Қазақстан телеарнасы |- |Қаламгер |2020 |Тынышбай Рахимов |Хабар телеарнасы |- |Сарай сыры |2022 |саудагер |Қазақстан телеарнасы |- |Басқа вариянт жоқ |2023 |Сәкен |Қазақстан кинотеатрлары |} == Телеарналарда жүргізген бағдарламалары == {| class="wikitable" |+ !Бағдарлама атауы !жылы !телеарна |- |Айгөлек |2008-2009 |Қазақстан |- |Шеберхана |2010 |Балапан |- |Ұлағатты ұрпақ |2022 |Ютуб жоба |} == БАҚ беттерінде == Балаларға арналған фильм түсіріліп жатыр<ref>"Жайық үні" Батыс Қазақстан облыстық газеті. 23 (1670) 8 маусым 2023 жыл.</ref>. Youtube-та "КҮЛЕГЕШТІ" екі миллионнан аса адам көрді<ref>"Ұлан" балалар мен жасөспірімдер газеті. Номері 1, 17 қаңтар 2017 жыл.</ref>. Қазіргі қоғамды қаз-қалпында көрсеткім келді<ref>"Шу өңірі" Шу аудандық газеті. 4 желтоқсан 2021 жыл.</ref>.<gallery> </gallery> == Киноафишалар == <gallery> </gallery> == Фотогалерея == <gallery> </gallery> == Басқа да мәліметтер: == === Марапаттары === 2022 жылы Шу ауданына сіңірген еңбегі үшін медалінің иегері. === Отбасылық жағдайы: === Үйленген, үш баласы бар. == Сыртқы сілтемелер == Алтын тамыр 19.01.2023 Шыңғыс Әбдібек, Жандос Дүйсенбаев<ref>https://qazradio.fm/astanafm/ru/audios/55183</ref> История о двух братьях, пытающихся найти выход в безвыходной ситуации. Криминальная драма, основанная на реальных событиях<ref>https://www.inkaragandy.kz/afisha/735/bauyr</ref>. «БАУЫР» ФИЛЬМІ КӨРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТТЫ<ref>https://abai.kz/post/150692</ref> «Бауыр»: Түрмеде қарызға кірген бауырын құтқара алды ма?<ref>https://www.ktk.kz/kz/news/video/2021/11/25/196931/</ref> Режиссер Шыңғыс Әбдібек: «Бауыр» атты фильм арқылы өзіміздің менталитетімізді көрсеткім келді<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4TKqA4990u8</ref>. Шыңғыс Әбдібектің «Бауыр» атты фильмінің тұсаукесері өтті<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ysSBQpoQMoQ</ref>. Шыңғыс Әбдібек - актёр режиссёр<ref>https://www.youtube.com/watch?v=P9BN7z6Ph2I</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]] [[Санат:Қазақстан актерлері]] sf5u27a3f7uxy2csnimw4fsfa54bu8y 3631455 3631454 2026-07-18T11:50:27Z Balaburgem 11720 /* Фильмография */ 3631455 wikitext text/x-wiki '''Шыңғыс Талғатұлы Әбдібек''' – қазақстандық  кинорежиссер, кинематограф және актер. == Балалық шағы және білімі == 1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне  «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар,  сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясына «Кино және телевидение режиссурасы» атты мамандыққа оқуға түсіп, 2014 жылы тәмамдады. == Өнер жолы == === Жүргізуші === Өнер жолын 2008 жылы «Қазақстан» ұлттық арнасындағы «Айгөлек» бағдарламасынан басталды. Тележүргізуші ретінде көпшіліктің көзайымына айналып, балалармен тіл табысу және камера алдында жұмыс істеу машығын меңгерді. 2010 жылы "Балапан" арнасындағы "Шеберхана" деген бағдарламаны жүргізді. Қазіргі таңда YouTube бейнехостингінде «Ғибратнама<ref name=":0">https://www.youtube.com/@shyngysabdibek3428</ref>» атты авторлық арнасын жүргізеді. === Актер === Шыңғыс актер ретінде «Тарзаман» тарихи кинокартинасы арқылы көпшілікке танылды. Елімізде кинотеатрларда көрсетілімге шыққан бұл картинада  Қазихан рөлін сомдады. Бұл алғаш болып, қызылдар қатарына өтіп кеткен сатқын рөлі көрермендер мен сыншылар арасында жоғары бағаға ие болды. Сондай-ақ, қазақстандық республикалық телеарналарда көрсетілген   «Тасөткел»,  «Қаламгер», «Бекзат», «Сарай сыры» секілді тарихи фильмдерде әр түрлі рөлдерде ойнады. === Режиссер === Ал, режиссерлік кәсіби мансабын «Балапан» телеарнасына  «Күлегеш», «Еуразия» арнасына «Ұшқалақ<ref>https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4893494-pervyy-kanal-evraziya-ispolnil-mechtu.html</ref>» секілді балаларға күлдіргі кинофильмдерді түсіруден бастады. Бұл жұмыстар балалар арасында аса танымал болды. Оған YouTube хостингіндегі милиондаған қаралым дәлел. Сонымен бірге, отандық телеарналарға қоюшы режиссер ретінде «Мектеп», «Алпыстан асып барамын» атты 30 бөлімнен тұратын сериалдар түсірді. Ал, 2022 жылы «Біз» атты драмасымен көрерменді қуантты.     [[Сурет:Төртінші сурет.jpg|нобай|Кезекті клиптің түсірілімінде, 2023 жыл.]]Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бұл фильмді Шыңғыстың авторлық кинокартинасы деуге болады. Себебі, идеядан бастап, сценарий, түсірілім және кинотеатрға шығаруға дейінгі жұмысты өзі ұйымдастырды. Бұл туынды «бюджетсіз» түсірілген. Адами және отбасы құндылығын насихаттап қана қоймай, жастарға сабақ алуды үйрететін картина ретінде көрерменнің оң бағасын алды.  «Бауыр» - криминалды драма жанрындағы толықметражды фильм. Туынды шынайы оқиғаға негізделген. Картинада қиындыққа тап болып, одан шығу жолын іздеген екі жігіттің оқиғасы суреттеледі. Фильмнің желісі бойынша, криминалды әлемге түсіп, маңдай термен емес, оңай жолмен пайда табуды кәсіп еткен жігіт ақыры тұтылып, түрмеге түседі. Алайда, оған кіші бауыры көмектесіп, ағасын көлеңкелі әлемнен алып шығады<ref>https://abai.kz/post/150692</ref>. Қамшы сайты Бауыр фильмі жайлы “Бюджетсіз фильм”: Алматылық энтузиастер түсірген фильм кинотетрларға шықты деп жазды<ref>https://qamshy.kz/article/68970-byuddgetsiz-film-almatylyq-entuziaster-tusirgen-film-kinotetrlargha-shyqty</ref>.<blockquote>Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бүгінде “Карточный долг<ref>https://www.kinopoisk.ru/film/5247365/video/type/0/</ref>” деген атаумен  бұл фильм Кинопоиск хостингі арқылы Ресей және барша орыстілді әлемге шығарылды.</blockquote> == YouTube-жобалары: == 2023 жылдан бастап “Білім-Қазына” қорының қолдауымен “Бабалар ізімен<ref>https://www.youtube.com/watch?v=CqYhnTm_DcE&list=PLaQFdIiKyvIfIayzksdVeAnDJr2q7y51u</ref>” атты көпциклі подкасттар сериясын түсіреді. Түркістан, Шымкент, Өзбекстандағы бабаларымыздан қалған мұраны қайта жаңғыртуға, жаңашыл көзқараспен түсіріп, көрерменге ұсынуда. Өзі автор-жүргізуші ретінде “Ғибратнама<ref name=":0" />” подкастын жүргізеді. == Фильмография == {| class="wikitable" |+ !Фильм/сериал/бағдарлама !жылы !шығарылған арна !қызметі |- |Күлегеш |2013 |Балапан телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Ұшқалақ |2017 |Евразия телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Мектеп |2019 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Алпыстан асып барамын |2021 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Бауыр |2021 |Қазақстан, Ресей кинотеатрларында |автор, қоюшы режиссер |- |Біз |2022 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Орлик |2023 |Ютуб әлеуметтік желісі |автор, қоюшы режиссер |- |Дархан батыр |2024 |"Жібек жолы" телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Жалған жәнәт |2025 |Ютуб әлеуметтік желісі |қоюшы режиссер |} "Жалған жәннәт" қысқаметражды фильмі. Сириядан оралған отандастардың қиын тағдыры мен жақындарымен қайта қауышу сәті баяндалады. «Жусан» гуманитарлық операциясының аясында елге жеткізілген жандардың өмірі көрсетілген.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=mi0N7QBlzDI&t=2290s</ref> == Актер ретінде түскен телехикаялар == {| class="wikitable" |+ !Телехикая !жылы !ролі !көрсетілген арна |- |Ән аға |2018 |Тұманбай Молдағалиев |Хабар телеарнасы |- |Тасөткел |2018 |Афганец |Хабар телеарнасы |- |Тар Заман |2018 |Қазихан (большевик) |Қазақстан телеарнасы |- |Қаламгер |2020 |Тынышбай Рахимов |Хабар телеарнасы |- |Сарай сыры |2022 |саудагер |Қазақстан телеарнасы |- |Басқа вариянт жоқ |2023 |Сәкен |Қазақстан кинотеатрлары |} == Телеарналарда жүргізген бағдарламалары == {| class="wikitable" |+ !Бағдарлама атауы !жылы !телеарна |- |Айгөлек |2008-2009 |Қазақстан |- |Шеберхана |2010 |Балапан |- |Ұлағатты ұрпақ |2022 |Ютуб жоба |} == БАҚ беттерінде == Балаларға арналған фильм түсіріліп жатыр<ref>"Жайық үні" Батыс Қазақстан облыстық газеті. 23 (1670) 8 маусым 2023 жыл.</ref>. Youtube-та "КҮЛЕГЕШТІ" екі миллионнан аса адам көрді<ref>"Ұлан" балалар мен жасөспірімдер газеті. Номері 1, 17 қаңтар 2017 жыл.</ref>. Қазіргі қоғамды қаз-қалпында көрсеткім келді<ref>"Шу өңірі" Шу аудандық газеті. 4 желтоқсан 2021 жыл.</ref>.<gallery> </gallery> == Киноафишалар == <gallery> </gallery> == Фотогалерея == <gallery> </gallery> == Басқа да мәліметтер: == === Марапаттары === 2022 жылы Шу ауданына сіңірген еңбегі үшін медалінің иегері. === Отбасылық жағдайы: === Үйленген, үш баласы бар. == Сыртқы сілтемелер == Алтын тамыр 19.01.2023 Шыңғыс Әбдібек, Жандос Дүйсенбаев<ref>https://qazradio.fm/astanafm/ru/audios/55183</ref> История о двух братьях, пытающихся найти выход в безвыходной ситуации. Криминальная драма, основанная на реальных событиях<ref>https://www.inkaragandy.kz/afisha/735/bauyr</ref>. «БАУЫР» ФИЛЬМІ КӨРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТТЫ<ref>https://abai.kz/post/150692</ref> «Бауыр»: Түрмеде қарызға кірген бауырын құтқара алды ма?<ref>https://www.ktk.kz/kz/news/video/2021/11/25/196931/</ref> Режиссер Шыңғыс Әбдібек: «Бауыр» атты фильм арқылы өзіміздің менталитетімізді көрсеткім келді<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4TKqA4990u8</ref>. Шыңғыс Әбдібектің «Бауыр» атты фильмінің тұсаукесері өтті<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ysSBQpoQMoQ</ref>. Шыңғыс Әбдібек - актёр режиссёр<ref>https://www.youtube.com/watch?v=P9BN7z6Ph2I</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]] [[Санат:Қазақстан актерлері]] dcj0o5qnp97suzf977iueamk0ze7dml 3631456 3631455 2026-07-18T11:53:55Z Balaburgem 11720 3631456 wikitext text/x-wiki '''Шыңғыс Талғатұлы Әбдібек''' – қазақстандық  кинорежиссер, кинематограф және актер. [[Республикалық Бирма боксы федерациясы|Республикалық Бирма боксы]]<nowiki/>ның Жамбыл облыстық федерациясының президенті. == Балалық шағы және білімі == 1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне  «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар,  сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясына «Кино және телевидение режиссурасы» атты мамандыққа оқуға түсіп, 2014 жылы тәмамдады. == Өнер жолы == === Жүргізуші === Өнер жолын 2008 жылы «Қазақстан» ұлттық арнасындағы «Айгөлек» бағдарламасынан басталды. Тележүргізуші ретінде көпшіліктің көзайымына айналып, балалармен тіл табысу және камера алдында жұмыс істеу машығын меңгерді. 2010 жылы "Балапан" арнасындағы "Шеберхана" деген бағдарламаны жүргізді. Қазіргі таңда YouTube бейнехостингінде «Ғибратнама<ref name=":0">https://www.youtube.com/@shyngysabdibek3428</ref>» атты авторлық арнасын жүргізеді. === Актер === Шыңғыс актер ретінде «Тарзаман» тарихи кинокартинасы арқылы көпшілікке танылды. Елімізде кинотеатрларда көрсетілімге шыққан бұл картинада  Қазихан рөлін сомдады. Бұл алғаш болып, қызылдар қатарына өтіп кеткен сатқын рөлі көрермендер мен сыншылар арасында жоғары бағаға ие болды. Сондай-ақ, қазақстандық республикалық телеарналарда көрсетілген   «Тасөткел»,  «Қаламгер», «Бекзат», «Сарай сыры» секілді тарихи фильмдерде әр түрлі рөлдерде ойнады. === Режиссер === Ал, режиссерлік кәсіби мансабын «Балапан» телеарнасына  «Күлегеш», «Еуразия» арнасына «Ұшқалақ<ref>https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4893494-pervyy-kanal-evraziya-ispolnil-mechtu.html</ref>» секілді балаларға күлдіргі кинофильмдерді түсіруден бастады. Бұл жұмыстар балалар арасында аса танымал болды. Оған YouTube хостингіндегі милиондаған қаралым дәлел. Сонымен бірге, отандық телеарналарға қоюшы режиссер ретінде «Мектеп», «Алпыстан асып барамын» атты 30 бөлімнен тұратын сериалдар түсірді. Ал, 2022 жылы «Біз» атты драмасымен көрерменді қуантты.     [[Сурет:Төртінші сурет.jpg|нобай|Кезекті клиптің түсірілімінде, 2023 жыл.]]Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бұл фильмді Шыңғыстың авторлық кинокартинасы деуге болады. Себебі, идеядан бастап, сценарий, түсірілім және кинотеатрға шығаруға дейінгі жұмысты өзі ұйымдастырды. Бұл туынды «бюджетсіз» түсірілген. Адами және отбасы құндылығын насихаттап қана қоймай, жастарға сабақ алуды үйрететін картина ретінде көрерменнің оң бағасын алды.  «Бауыр» - криминалды драма жанрындағы толықметражды фильм. Туынды шынайы оқиғаға негізделген. Картинада қиындыққа тап болып, одан шығу жолын іздеген екі жігіттің оқиғасы суреттеледі. Фильмнің желісі бойынша, криминалды әлемге түсіп, маңдай термен емес, оңай жолмен пайда табуды кәсіп еткен жігіт ақыры тұтылып, түрмеге түседі. Алайда, оған кіші бауыры көмектесіп, ағасын көлеңкелі әлемнен алып шығады<ref>https://abai.kz/post/150692</ref>. Қамшы сайты Бауыр фильмі жайлы “Бюджетсіз фильм”: Алматылық энтузиастер түсірген фильм кинотетрларға шықты деп жазды<ref>https://qamshy.kz/article/68970-byuddgetsiz-film-almatylyq-entuziaster-tusirgen-film-kinotetrlargha-shyqty</ref>.<blockquote>Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бүгінде “Карточный долг<ref>https://www.kinopoisk.ru/film/5247365/video/type/0/</ref>” деген атаумен  бұл фильм Кинопоиск хостингі арқылы Ресей және барша орыстілді әлемге шығарылды.</blockquote> == YouTube-жобалары: == 2023 жылдан бастап “Білім-Қазына” қорының қолдауымен “Бабалар ізімен<ref>https://www.youtube.com/watch?v=CqYhnTm_DcE&list=PLaQFdIiKyvIfIayzksdVeAnDJr2q7y51u</ref>” атты көпциклі подкасттар сериясын түсіреді. Түркістан, Шымкент, Өзбекстандағы бабаларымыздан қалған мұраны қайта жаңғыртуға, жаңашыл көзқараспен түсіріп, көрерменге ұсынуда. Өзі автор-жүргізуші ретінде “Ғибратнама<ref name=":0" />” подкастын жүргізеді. == Фильмография == {| class="wikitable" |+ !Фильм/сериал/бағдарлама !жылы !шығарылған арна !қызметі |- |Күлегеш |2013 |Балапан телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Ұшқалақ |2017 |Евразия телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Мектеп |2019 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Алпыстан асып барамын |2021 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Бауыр |2021 |Қазақстан, Ресей кинотеатрларында |автор, қоюшы режиссер |- |Біз |2022 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Орлик |2023 |Ютуб әлеуметтік желісі |автор, қоюшы режиссер |- |Дархан батыр |2024 |"Жібек жолы" телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Жалған жәнәт |2025 |Ютуб әлеуметтік желісі |қоюшы режиссер |} "Жалған жәннәт" қысқаметражды фильмі. Сириядан оралған отандастардың қиын тағдыры мен жақындарымен қайта қауышу сәті баяндалады. «Жусан» гуманитарлық операциясының аясында елге жеткізілген жандардың өмірі көрсетілген.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=mi0N7QBlzDI&t=2290s</ref> == Актер ретінде түскен телехикаялар == {| class="wikitable" |+ !Телехикая !жылы !ролі !көрсетілген арна |- |Ән аға |2018 |Тұманбай Молдағалиев |Хабар телеарнасы |- |Тасөткел |2018 |Афганец |Хабар телеарнасы |- |Тар Заман |2018 |Қазихан (большевик) |Қазақстан телеарнасы |- |Қаламгер |2020 |Тынышбай Рахимов |Хабар телеарнасы |- |Сарай сыры |2022 |саудагер |Қазақстан телеарнасы |- |Басқа вариянт жоқ |2023 |Сәкен |Қазақстан кинотеатрлары |} == Телеарналарда жүргізген бағдарламалары == {| class="wikitable" |+ !Бағдарлама атауы !жылы !телеарна |- |Айгөлек |2008-2009 |Қазақстан |- |Шеберхана |2010 |Балапан |- |Ұлағатты ұрпақ |2022 |Ютуб жоба |} == БАҚ беттерінде == Балаларға арналған фильм түсіріліп жатыр<ref>"Жайық үні" Батыс Қазақстан облыстық газеті. 23 (1670) 8 маусым 2023 жыл.</ref>. Youtube-та "КҮЛЕГЕШТІ" екі миллионнан аса адам көрді<ref>"Ұлан" балалар мен жасөспірімдер газеті. Номері 1, 17 қаңтар 2017 жыл.</ref>. Қазіргі қоғамды қаз-қалпында көрсеткім келді<ref>"Шу өңірі" Шу аудандық газеті. 4 желтоқсан 2021 жыл.</ref>.<gallery> </gallery> == Киноафишалар == <gallery> </gallery> == Фотогалерея == <gallery> </gallery> == Басқа да мәліметтер: == === Марапаттары === 2022 жылы Шу ауданына сіңірген еңбегі үшін медалінің иегері. === Отбасылық жағдайы: === Үйленген, үш баласы бар. == Сыртқы сілтемелер == Алтын тамыр 19.01.2023 Шыңғыс Әбдібек, Жандос Дүйсенбаев<ref>https://qazradio.fm/astanafm/ru/audios/55183</ref> История о двух братьях, пытающихся найти выход в безвыходной ситуации. Криминальная драма, основанная на реальных событиях<ref>https://www.inkaragandy.kz/afisha/735/bauyr</ref>. «БАУЫР» ФИЛЬМІ КӨРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТТЫ<ref>https://abai.kz/post/150692</ref> «Бауыр»: Түрмеде қарызға кірген бауырын құтқара алды ма?<ref>https://www.ktk.kz/kz/news/video/2021/11/25/196931/</ref> Режиссер Шыңғыс Әбдібек: «Бауыр» атты фильм арқылы өзіміздің менталитетімізді көрсеткім келді<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4TKqA4990u8</ref>. Шыңғыс Әбдібектің «Бауыр» атты фильмінің тұсаукесері өтті<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ysSBQpoQMoQ</ref>. Шыңғыс Әбдібек - актёр режиссёр<ref>https://www.youtube.com/watch?v=P9BN7z6Ph2I</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]] [[Санат:Қазақстан актерлері]] i6vy28jg21b3a47xxyv8iwn7v3fc3av 3631457 3631456 2026-07-18T11:54:49Z Balaburgem 11720 /* Фильмография */ 3631457 wikitext text/x-wiki '''Шыңғыс Талғатұлы Әбдібек''' – қазақстандық  кинорежиссер, кинематограф және актер. [[Республикалық Бирма боксы федерациясы|Республикалық Бирма боксы]]<nowiki/>ның Жамбыл облыстық федерациясының президенті. == Балалық шағы және білімі == 1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне  «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар,  сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясына «Кино және телевидение режиссурасы» атты мамандыққа оқуға түсіп, 2014 жылы тәмамдады. == Өнер жолы == === Жүргізуші === Өнер жолын 2008 жылы «Қазақстан» ұлттық арнасындағы «Айгөлек» бағдарламасынан басталды. Тележүргізуші ретінде көпшіліктің көзайымына айналып, балалармен тіл табысу және камера алдында жұмыс істеу машығын меңгерді. 2010 жылы "Балапан" арнасындағы "Шеберхана" деген бағдарламаны жүргізді. Қазіргі таңда YouTube бейнехостингінде «Ғибратнама<ref name=":0">https://www.youtube.com/@shyngysabdibek3428</ref>» атты авторлық арнасын жүргізеді. === Актер === Шыңғыс актер ретінде «Тарзаман» тарихи кинокартинасы арқылы көпшілікке танылды. Елімізде кинотеатрларда көрсетілімге шыққан бұл картинада  Қазихан рөлін сомдады. Бұл алғаш болып, қызылдар қатарына өтіп кеткен сатқын рөлі көрермендер мен сыншылар арасында жоғары бағаға ие болды. Сондай-ақ, қазақстандық республикалық телеарналарда көрсетілген   «Тасөткел»,  «Қаламгер», «Бекзат», «Сарай сыры» секілді тарихи фильмдерде әр түрлі рөлдерде ойнады. === Режиссер === Ал, режиссерлік кәсіби мансабын «Балапан» телеарнасына  «Күлегеш», «Еуразия» арнасына «Ұшқалақ<ref>https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4893494-pervyy-kanal-evraziya-ispolnil-mechtu.html</ref>» секілді балаларға күлдіргі кинофильмдерді түсіруден бастады. Бұл жұмыстар балалар арасында аса танымал болды. Оған YouTube хостингіндегі милиондаған қаралым дәлел. Сонымен бірге, отандық телеарналарға қоюшы режиссер ретінде «Мектеп», «Алпыстан асып барамын» атты 30 бөлімнен тұратын сериалдар түсірді. Ал, 2022 жылы «Біз» атты драмасымен көрерменді қуантты.     [[Сурет:Төртінші сурет.jpg|нобай|Кезекті клиптің түсірілімінде, 2023 жыл.]]Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бұл фильмді Шыңғыстың авторлық кинокартинасы деуге болады. Себебі, идеядан бастап, сценарий, түсірілім және кинотеатрға шығаруға дейінгі жұмысты өзі ұйымдастырды. Бұл туынды «бюджетсіз» түсірілген. Адами және отбасы құндылығын насихаттап қана қоймай, жастарға сабақ алуды үйрететін картина ретінде көрерменнің оң бағасын алды.  «Бауыр» - криминалды драма жанрындағы толықметражды фильм. Туынды шынайы оқиғаға негізделген. Картинада қиындыққа тап болып, одан шығу жолын іздеген екі жігіттің оқиғасы суреттеледі. Фильмнің желісі бойынша, криминалды әлемге түсіп, маңдай термен емес, оңай жолмен пайда табуды кәсіп еткен жігіт ақыры тұтылып, түрмеге түседі. Алайда, оған кіші бауыры көмектесіп, ағасын көлеңкелі әлемнен алып шығады<ref>https://abai.kz/post/150692</ref>. Қамшы сайты Бауыр фильмі жайлы “Бюджетсіз фильм”: Алматылық энтузиастер түсірген фильм кинотетрларға шықты деп жазды<ref>https://qamshy.kz/article/68970-byuddgetsiz-film-almatylyq-entuziaster-tusirgen-film-kinotetrlargha-shyqty</ref>.<blockquote>Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бүгінде “Карточный долг<ref>https://www.kinopoisk.ru/film/5247365/video/type/0/</ref>” деген атаумен  бұл фильм Кинопоиск хостингі арқылы Ресей және барша орыстілді әлемге шығарылды.</blockquote> == YouTube-жобалары: == 2023 жылдан бастап “Білім-Қазына” қорының қолдауымен “Бабалар ізімен<ref>https://www.youtube.com/watch?v=CqYhnTm_DcE&list=PLaQFdIiKyvIfIayzksdVeAnDJr2q7y51u</ref>” атты көпциклі подкасттар сериясын түсіреді. Түркістан, Шымкент, Өзбекстандағы бабаларымыздан қалған мұраны қайта жаңғыртуға, жаңашыл көзқараспен түсіріп, көрерменге ұсынуда. Өзі автор-жүргізуші ретінде “Ғибратнама<ref name=":0" />” подкастын жүргізеді. == Фильмография == {| class="wikitable" |+ !Фильм/сериал/бағдарлама !жылы !шығарылған арна !қызметі |- |Күлегеш |2013 |Балапан телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Ұшқалақ |2017 |Евразия телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Мектеп |2019 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Алпыстан асып барамын |2021 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Бауыр |2021 |Қазақстан, Ресей кинотеатрларында |автор, қоюшы режиссер |- |Біз |2022 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Орлик |2023 |Ютуб әлеуметтік желісі |автор, қоюшы режиссер |- |Дархан батыр |2024 |"Жібек жолы" телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Жалған жәннәт |2025 |Ютуб әлеуметтік желісі |қоюшы режиссер |} "Жалған жәннәт" қысқаметражды фильмі. Сириядан оралған отандастардың қиын тағдыры мен жақындарымен қайта қауышу сәті баяндалады. «Жусан» гуманитарлық операциясының аясында елге жеткізілген жандардың өмірі көрсетілген.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=mi0N7QBlzDI&t=2290s</ref> == Актер ретінде түскен телехикаялар == {| class="wikitable" |+ !Телехикая !жылы !ролі !көрсетілген арна |- |Ән аға |2018 |Тұманбай Молдағалиев |Хабар телеарнасы |- |Тасөткел |2018 |Афганец |Хабар телеарнасы |- |Тар Заман |2018 |Қазихан (большевик) |Қазақстан телеарнасы |- |Қаламгер |2020 |Тынышбай Рахимов |Хабар телеарнасы |- |Сарай сыры |2022 |саудагер |Қазақстан телеарнасы |- |Басқа вариянт жоқ |2023 |Сәкен |Қазақстан кинотеатрлары |} == Телеарналарда жүргізген бағдарламалары == {| class="wikitable" |+ !Бағдарлама атауы !жылы !телеарна |- |Айгөлек |2008-2009 |Қазақстан |- |Шеберхана |2010 |Балапан |- |Ұлағатты ұрпақ |2022 |Ютуб жоба |} == БАҚ беттерінде == Балаларға арналған фильм түсіріліп жатыр<ref>"Жайық үні" Батыс Қазақстан облыстық газеті. 23 (1670) 8 маусым 2023 жыл.</ref>. Youtube-та "КҮЛЕГЕШТІ" екі миллионнан аса адам көрді<ref>"Ұлан" балалар мен жасөспірімдер газеті. Номері 1, 17 қаңтар 2017 жыл.</ref>. Қазіргі қоғамды қаз-қалпында көрсеткім келді<ref>"Шу өңірі" Шу аудандық газеті. 4 желтоқсан 2021 жыл.</ref>.<gallery> </gallery> == Киноафишалар == <gallery> </gallery> == Фотогалерея == <gallery> </gallery> == Басқа да мәліметтер: == === Марапаттары === 2022 жылы Шу ауданына сіңірген еңбегі үшін медалінің иегері. === Отбасылық жағдайы: === Үйленген, үш баласы бар. == Сыртқы сілтемелер == Алтын тамыр 19.01.2023 Шыңғыс Әбдібек, Жандос Дүйсенбаев<ref>https://qazradio.fm/astanafm/ru/audios/55183</ref> История о двух братьях, пытающихся найти выход в безвыходной ситуации. Криминальная драма, основанная на реальных событиях<ref>https://www.inkaragandy.kz/afisha/735/bauyr</ref>. «БАУЫР» ФИЛЬМІ КӨРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТТЫ<ref>https://abai.kz/post/150692</ref> «Бауыр»: Түрмеде қарызға кірген бауырын құтқара алды ма?<ref>https://www.ktk.kz/kz/news/video/2021/11/25/196931/</ref> Режиссер Шыңғыс Әбдібек: «Бауыр» атты фильм арқылы өзіміздің менталитетімізді көрсеткім келді<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4TKqA4990u8</ref>. Шыңғыс Әбдібектің «Бауыр» атты фильмінің тұсаукесері өтті<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ysSBQpoQMoQ</ref>. Шыңғыс Әбдібек - актёр режиссёр<ref>https://www.youtube.com/watch?v=P9BN7z6Ph2I</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]] [[Санат:Қазақстан актерлері]] nqs8jphhi56apq5oxofu0xja0mq5qel 3631458 3631457 2026-07-18T11:55:53Z Balaburgem 11720 3631458 wikitext text/x-wiki '''Шыңғыс Талғатұлы Әбдібек''' – қазақстандық  кинорежиссер, кинематограф және актер. == Балалық шағы және білімі == 1990 жылы 12 маусымда Жамбыл облысында туған. 2006 жылы Алматы қаласындағы Ж.Елебеков атындағы республикалық эстрада және цирк колледжіне  «Кино және драма актері» бөліміне оқуға түсті. Оқу ордасының қабырғасында актерлік шеберлікпен қатар,  сахна тілі, хореография, тележүргізушілік секілді бағыттар бойынша сабақ алды. Кейін, 2009 жылы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясына «Кино және телевидение режиссурасы» атты мамандыққа оқуға түсіп, 2014 жылы тәмамдады. == Өнер жолы == === Жүргізуші === Өнер жолын 2008 жылы «Қазақстан» ұлттық арнасындағы «Айгөлек» бағдарламасынан басталды. Тележүргізуші ретінде көпшіліктің көзайымына айналып, балалармен тіл табысу және камера алдында жұмыс істеу машығын меңгерді. 2010 жылы "Балапан" арнасындағы "Шеберхана" деген бағдарламаны жүргізді. Қазіргі таңда YouTube бейнехостингінде «Ғибратнама<ref name=":0">https://www.youtube.com/@shyngysabdibek3428</ref>» атты авторлық арнасын жүргізеді. === Актер === Шыңғыс актер ретінде «Тарзаман» тарихи кинокартинасы арқылы көпшілікке танылды. Елімізде кинотеатрларда көрсетілімге шыққан бұл картинада  Қазихан рөлін сомдады. Бұл алғаш болып, қызылдар қатарына өтіп кеткен сатқын рөлі көрермендер мен сыншылар арасында жоғары бағаға ие болды. Сондай-ақ, қазақстандық республикалық телеарналарда көрсетілген   «Тасөткел»,  «Қаламгер», «Бекзат», «Сарай сыры» секілді тарихи фильмдерде әр түрлі рөлдерде ойнады. === Режиссер === Ал, режиссерлік кәсіби мансабын «Балапан» телеарнасына  «Күлегеш», «Еуразия» арнасына «Ұшқалақ<ref>https://www.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4893494-pervyy-kanal-evraziya-ispolnil-mechtu.html</ref>» секілді балаларға күлдіргі кинофильмдерді түсіруден бастады. Бұл жұмыстар балалар арасында аса танымал болды. Оған YouTube хостингіндегі милиондаған қаралым дәлел. Сонымен бірге, отандық телеарналарға қоюшы режиссер ретінде «Мектеп», «Алпыстан асып барамын» атты 30 бөлімнен тұратын сериалдар түсірді. Ал, 2022 жылы «Біз» атты драмасымен көрерменді қуантты.     [[Сурет:Төртінші сурет.jpg|нобай|Кезекті клиптің түсірілімінде, 2023 жыл.]]Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бұл фильмді Шыңғыстың авторлық кинокартинасы деуге болады. Себебі, идеядан бастап, сценарий, түсірілім және кинотеатрға шығаруға дейінгі жұмысты өзі ұйымдастырды. Бұл туынды «бюджетсіз» түсірілген. Адами және отбасы құндылығын насихаттап қана қоймай, жастарға сабақ алуды үйрететін картина ретінде көрерменнің оң бағасын алды.  «Бауыр» - криминалды драма жанрындағы толықметражды фильм. Туынды шынайы оқиғаға негізделген. Картинада қиындыққа тап болып, одан шығу жолын іздеген екі жігіттің оқиғасы суреттеледі. Фильмнің желісі бойынша, криминалды әлемге түсіп, маңдай термен емес, оңай жолмен пайда табуды кәсіп еткен жігіт ақыры тұтылып, түрмеге түседі. Алайда, оған кіші бауыры көмектесіп, ағасын көлеңкелі әлемнен алып шығады<ref>https://abai.kz/post/150692</ref>. Қамшы сайты Бауыр фильмі жайлы “Бюджетсіз фильм”: Алматылық энтузиастер түсірген фильм кинотетрларға шықты деп жазды<ref>https://qamshy.kz/article/68970-byuddgetsiz-film-almatylyq-entuziaster-tusirgen-film-kinotetrlargha-shyqty</ref>.<blockquote>Кино индустриядағы толықметражды режиссерлік тырнақалды туындысы «Бауыр» атты фильмі 2021 жылы түсіріліп, 2022 жылы республика бойынша кинотеатрларда көрсетілді. Бүгінде “Карточный долг<ref>https://www.kinopoisk.ru/film/5247365/video/type/0/</ref>” деген атаумен  бұл фильм Кинопоиск хостингі арқылы Ресей және барша орыстілді әлемге шығарылды.</blockquote> == YouTube-жобалары: == 2023 жылдан бастап “Білім-Қазына” қорының қолдауымен “Бабалар ізімен<ref>https://www.youtube.com/watch?v=CqYhnTm_DcE&list=PLaQFdIiKyvIfIayzksdVeAnDJr2q7y51u</ref>” атты көпциклі подкасттар сериясын түсіреді. Түркістан, Шымкент, Өзбекстандағы бабаларымыздан қалған мұраны қайта жаңғыртуға, жаңашыл көзқараспен түсіріп, көрерменге ұсынуда. Өзі автор-жүргізуші ретінде “Ғибратнама<ref name=":0" />” подкастын жүргізеді. == Фильмография == {| class="wikitable" |+ !Фильм/сериал/бағдарлама !жылы !шығарылған арна !қызметі |- |Күлегеш |2013 |Балапан телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Ұшқалақ |2017 |Евразия телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Мектеп |2019 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Алпыстан асып барамын |2021 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Бауыр |2021 |Қазақстан, Ресей кинотеатрларында |автор, қоюшы режиссер |- |Біз |2022 |Хабар телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Орлик |2023 |Ютуб әлеуметтік желісі |автор, қоюшы режиссер |- |Дархан батыр |2024 |"Жібек жолы" телеарнасы |қоюшы режиссер |- |Жалған жәннәт |2025 |Ютуб әлеуметтік желісі |қоюшы режиссер |} "Жалған жәннәт" қысқаметражды фильмі. Сириядан оралған отандастардың қиын тағдыры мен жақындарымен қайта қауышу сәті баяндалады. «Жусан» гуманитарлық операциясының аясында елге жеткізілген жандардың өмірі көрсетілген.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=mi0N7QBlzDI&t=2290s</ref> == Актер ретінде түскен телехикаялар == {| class="wikitable" |+ !Телехикая !жылы !ролі !көрсетілген арна |- |Ән аға |2018 |Тұманбай Молдағалиев |Хабар телеарнасы |- |Тасөткел |2018 |Афганец |Хабар телеарнасы |- |Тар Заман |2018 |Қазихан (большевик) |Қазақстан телеарнасы |- |Қаламгер |2020 |Тынышбай Рахимов |Хабар телеарнасы |- |Сарай сыры |2022 |саудагер |Қазақстан телеарнасы |- |Басқа вариянт жоқ |2023 |Сәкен |Қазақстан кинотеатрлары |} == Телеарналарда жүргізген бағдарламалары == {| class="wikitable" |+ !Бағдарлама атауы !жылы !телеарна |- |Айгөлек |2008-2009 |Қазақстан |- |Шеберхана |2010 |Балапан |- |Ұлағатты ұрпақ |2022 |Ютуб жоба |} == БАҚ беттерінде == Балаларға арналған фильм түсіріліп жатыр<ref>"Жайық үні" Батыс Қазақстан облыстық газеті. 23 (1670) 8 маусым 2023 жыл.</ref>. Youtube-та "КҮЛЕГЕШТІ" екі миллионнан аса адам көрді<ref>"Ұлан" балалар мен жасөспірімдер газеті. Номері 1, 17 қаңтар 2017 жыл.</ref>. Қазіргі қоғамды қаз-қалпында көрсеткім келді<ref>"Шу өңірі" Шу аудандық газеті. 4 желтоқсан 2021 жыл.</ref>.<gallery> </gallery> == Киноафишалар == <gallery> </gallery> == Фотогалерея == <gallery> </gallery> == Басқа да мәліметтер: == === Марапаттары === 2022 жылы Шу ауданына сіңірген еңбегі үшін медалінің иегері. [[Республикалық Бирма боксы федерациясы|Республикалық Бирма боксы]]<nowiki/>ның Жамбыл облыстық федерациясының президенті. === Отбасылық жағдайы: === Үйленген, үш баласы бар. == Сыртқы сілтемелер == Алтын тамыр 19.01.2023 Шыңғыс Әбдібек, Жандос Дүйсенбаев<ref>https://qazradio.fm/astanafm/ru/audios/55183</ref> История о двух братьях, пытающихся найти выход в безвыходной ситуации. Криминальная драма, основанная на реальных событиях<ref>https://www.inkaragandy.kz/afisha/735/bauyr</ref>. «БАУЫР» ФИЛЬМІ КӨРЕРМЕНГЕ ЖОЛ ТАРТТЫ<ref>https://abai.kz/post/150692</ref> «Бауыр»: Түрмеде қарызға кірген бауырын құтқара алды ма?<ref>https://www.ktk.kz/kz/news/video/2021/11/25/196931/</ref> Режиссер Шыңғыс Әбдібек: «Бауыр» атты фильм арқылы өзіміздің менталитетімізді көрсеткім келді<ref>https://www.youtube.com/watch?v=4TKqA4990u8</ref>. Шыңғыс Әбдібектің «Бауыр» атты фильмінің тұсаукесері өтті<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ysSBQpoQMoQ</ref>. Шыңғыс Әбдібек - актёр режиссёр<ref>https://www.youtube.com/watch?v=P9BN7z6Ph2I</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері]] [[Санат:Қазақстан актерлері]] 05imn16iwhh0as5fkvnt3nbrr84uj33 Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі 0 733827 3631039 3630331 2026-07-17T12:00:11Z Casserium 68287 /* Атырау облысы */ 3631039 wikitext text/x-wiki {{toc-right}} Бұл мақалада қазіргі уақытта қызмет атқаратын Қазақстанның облыстық маңызы бар [[Қазақстан қалалары|қала]] және [[Қазақстан аудандары|аудан]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Әкімдердің көбі (100-ге жуық әкім) қызметке 2023 жылы тағайындалған. == Өңір әкімдері == # [[Қызылорда облысы]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев|Мұрат Ергешбаев]] (2026 жылғы 8 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Мәжіліс депутаты болды. # [[Алматы]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Абай облысы]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Президент кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болды. # [[Шығыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болды. # [[Түркістан облысы]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров|Нұралхан Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан). Тағайындалғанға дейін Түркістан облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] (2024 жылғы 9 қазаннан). Тағайындалғанға дейін Ұлытау облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Маңғыстау облысы]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай|Нұрдәулет Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан). Тағайындалғанға дейін [[Өзенмұнайгаз|«ӨзенМұнайГаз»]] компаниясының бас директоры болды. # [[Солтүстік Қазақстан облысы]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов|Ғауез Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Жамбыл облысы]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ауыл шаруашылығы министрі болды. # [[Ақмола облысы]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов|Марат Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ішкі істер министрі болды. # [[Ақтөбе облысы]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров|Асхат Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы болды. # [[Шымкент]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков|Ғабит Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Астана]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды облысының әкімі болды. # [[Қарағанды облысы]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды қаласының әкімі болды. # [[Павлодар облысы]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов|Асайын Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Павлодар қаласының әкімі болды. # [[Батыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев|Нариман Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Қостанай облысы]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов|Құмар Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімі болды. # [[Алматы облысы]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев|Марат Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін бірінші Қаржы вице-министрі болды. # [[Жетісу облысы]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев|Бейбіт Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Атырау облысы]] әкімі — [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов|Серік Шәпкенов]] (2022 жылғы 7 сәуірден). Тағайындалғанға дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болды. == Астана қаласы == ; [[Астана|Қала]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] — Рүстем Серікұлы Тәуекелов (2024-) # [[Байқоңыр ауданы]] — Талғат Абайұлы Рахманберді (2023-) # [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] — Дәрменияр Алғатбекұлы Қыдырбек-ұлы (2024-) # [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] — Ришат Уәлиханұлы Тұрдыбеков (2024-) # [[Сарайшық ауданы]] — Мақсат Саматұлы (2024-) # [[Сарыарқа ауданы]] — Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев (2025-) == Алматы қаласы == ; [[Алматы|Қала]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан) # [[Алатау ауданы]] — Данияр Батанұлы Қырықбаев (2025-) # [[Алмалы ауданы]] — Арман Нұржанұлы Шамшин (2024-) # [[Әуезов ауданы]] — Абзал Қуандықұлы Егембердиев (2023-) # [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] — Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (2025-) # [[Жетісу ауданы]] — Ляззат Әуесханқызы Жылқыбаева (2024-) # [[Медеу ауданы]] — Еркебұлан Нұрланұлы Оразалин (2022-) # [[Наурызбай ауданы]] — Назира Асылбекқызы Тоғызбаева (2023-) # [[Түрксіб ауданы]] — Дамир Нұрсұлтанұлы Әкежанов (2026-) == Шымкент қаласы == ; [[Шымкент|Қала]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] — Шәкір Асылханұлы Сұлтанхан (2024-) # [[Әл-Фараби ауданы]] — Маратбек Сәменбекұлы Мықтыбеков (2025-) # [[Еңбекші ауданы]] — Досбол Күздікбайұлы Есілбек (2021-) # [[Қаратау ауданы]] — Алмас Емелтайұлы Абаев (2025-) # [[Тұран ауданы]] — Біржан Қанатұлы Әзімбердиев (2026-) == Байқоңыр қаласы == ; [[Байқоңыр (қала)|Қала]] әкімі — [[Константин Дмитриевич Бусыгин]] (2017 жылғы 30 мамырдан) == Абай облысы == ; [[Абай облысы|Облыс]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданы]] — Мейіржан Серікбосынұлы Смағұлов (2023-) # [[Ақсуат ауданы]] — Ерсін Кәдірбекұлы Ескендіров (2024-) # [[Аягөз ауданы]] — Данияр Қайырханұлы Шәкәрімов (2024-) # [[Бесқарағай ауданы]] — Ділдар Қалиқанұлы Қалиқан (2026-) # [[Бородулиха ауданы]] — [[Талғат Батырұлы Мұратов]] (2026-) # [[Жаңасемей ауданы]] — Нұржан Оразбекұлы Әбдікәрімов (2025-) # [[Жарма ауданы]] — Нұрлан Мұхаметрақымұлы Борсукбаев (2024-) # [[Көкпекті ауданы]] — Нұрбек Тұрсынқанұлы Қошқарбаев (2025-) # [[Мақаншы ауданы]] — Дәурен Бақытжанұлы Қойгелдин (2024-) # [[Үржар ауданы]] — Ақылбек Жұмабекұлы Башимбаев (2024-) # [[Курчатов]] қаласы — Болат Таңсықбайұлы Әбдіралиев (2023-) # [[Семей]] қаласы — Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (2025-) == Ақмола облысы == ; [[Ақмола облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Ақкөл ауданы]] – Біржан Тасболатұлы Әбдірахманов (2023-) # [[Аршалы ауданы]] – Достанбек Берікұлы Есжанов (2024-) # [[Астрахан ауданы]] – Талғат Аманбайұлы Ерсейітов (2023-) # [[Атбасар ауданы]] – Кенеш Ғалибекұлы Әлімжанов (2024-) # [[Бурабай ауданы]] – Арай Серікбайұлы Садықов (2023-) # [[Бұланды ауданы]] – Ардақ Дулатұлы Смайылов (2023-) # [[Біржан сал ауданы]] – Бауыржан Қазыбекұлы Қасенов (2024-) # [[Егіндікөл ауданы]] – Юрий Викторович Курушин (2023-) # [[Ерейментау ауданы]] – Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов (2023-) # [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]] – Серік Мырзасейітұлы Балжанов (2023-) # [[Жақсы ауданы]] – Алмагүл Аманжолқызы Қадыралина (2021-) # [[Жарқайың ауданы]] – Ербол Кәрімұлы Жүсіпбеков (2024-) # [[Зеренді ауданы]] – Әсет Құрманғожин (2025-) # [[Қорғалжын ауданы]] – Алмас Аянұлы Алин (2024-) # [[Сандықтау ауданы]] – Серік Кеңесарыұлы Құдабай (2024-) # [[Целиноград ауданы]] – Дарын Сабырғалиұлы Сабырғали (2024-) # [[Шортанды ауданы]] – Сағындық Серікбайұлы Шабаров (2022-) # [[Көкшетау]] қаласы – [[Әнуар Қайыргелдіұлы Күмпекеев]] (2024-) # [[Қосшы]] қаласы – Азамат Есімұлы Қапышев (2024-) # [[Степногорск]] қаласы – Гайдар Қабдоллаұлы Қасенов (2024-) == Ақтөбе облысы == ; [[Ақтөбе облысы|Облыс]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Алға ауданы]] – Асланбек Серікұлы Шүйіншалиев (2024-) # [[Әйтеке би ауданы]] – Дәулетияр Қанатұлы Тоғызбаев (2023-) # [[Байғанин ауданы]] – Айбек Мұратқалиұлы Көпенов (2023-) # [[Қарғалы ауданы]] – Нұрлыбек Амандоллаұлы Өнербаев (2024-) # [[Қобда ауданы]] – Ізгілік Досмұратұлы Тынымгереев (2023-) # [[Мәртөк ауданы]] – Медет Жұмабайұлы Ысқақов (2023-) # [[Мұғалжар ауданы]] – Дархан Жанысханұлы Ермағанбетов (2023-) # [[Ойыл ауданы]] – Асқар Қайырғалиұлы Қазыбаев (2019-) # [[Темір ауданы]] – Алмас Жақсылықұлы Жақсылықов (2024-) # [[Хромтау ауданы]] – Нұрхан Жасұланұлы Тілеумұратов (2023-) # [[Шалқар ауданы]] – Жанболат Өтеғұлұлы Жидеханов (2020-) # [[Ырғыз ауданы]] – Нұрлан Қасымханұлы Қызбергенов (2022-) # [[Ақтөбе]] қаласы – Азамат Бауыржанұлы Бекет (2023-) ; Ақтөбе аудандары # [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] – Рүстем Баймырзаұлы Өтешов (2024-) # [[Астана ауданы]] – Баянбек Талғатұлы Қырықбаев (2024-) == Алматы облысы == ; [[Алматы облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Балқаш ауданы]] – Азат Үкітайұлы Құтпанбетов (2023-) # [[Еңбекшіқазақ ауданы]] – Талғат Ескендірұлы Байеділов (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] – Нұрлан Ертасұлы Ертас (2021-) # [[Кеген ауданы]] – [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] (2023-) # [[Қарасай ауданы]] – Жасұлан Тоққожаұлы Естенов (2022-) # [[Райымбек ауданы]] – Дастан Сұлтанмұратұлы Құдабаев (2025-) # [[Талғар ауданы]] – Таңат Есенкелдіұлы Айдарбеков (2023-) # [[Ұйғыр ауданы]] – Бота Серікқызы Елеусізова (2023-) # [[Іле ауданы]] – Қайыржан Серікбайұлы Жақсымбетов (2024-) # [[Алатау (қала)|Алатау]] қаласы – Әркен Хамитұлы Өтенов (2024-) # [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы – Асхат Ермекұлы Бердіханов (2024-) == Атырау облысы == ; [[Атырау облысы|Облыс]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жылыой ауданы]] – Жұмабек Байрақбайұлы Қаражанов (2022-) # [[Индер ауданы]] – Серік Бағытжанұлы Нысанбаев (2024-) # [[Исатай ауданы]] – Нұрым Бекежанұлы Мусин (2023-) # [[Құрманғазы ауданы]] – Абат Сайфоллаұлы Жанғалиев (2023-) # [[Қызылқоға ауданы]] – Қанат Қадыржанұлы Әзмұханов (2022-) # [[Мақат ауданы]] – Азамат Саматұлы Мәмбетов (2024-) # [[Махамбет ауданы]] – Қайрат Есқабылұлы Нұрлыбаев (2022-) # [[Атырау]] қаласы – Шәкір Кейкінұлы Кейкин (2023-) == Батыс Қазақстан облысы == ; [[Батыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан) # [[Ақжайық ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Сердалин (2023-) # [[Бәйтерек ауданы]] – [[Марат Лұқпанұлы Тоқжанов]] (2020-) # [[Бөкей ордасы ауданы]] – Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов (2021-) # [[Бөрлі ауданы]] – Еркебұлан Нұретдинұлы Ихсанов (2022-) # [[Жаңақала ауданы]] – Алпамыс Жаңабайұлы Көшкінбаев (2023-) # [[Жәнібек ауданы]] – Тимур Серікұлы Шиниязов (2023-) # [[Казталов ауданы]] – Асланбек Ахметоллаұлы Сарқұлов (2023-) # [[Қаратөбе ауданы]] – Қадыржан Орынбасарұлы Сүйеуғалиев (2021-) # [[Сырым ауданы]] – Жұмагелді Жолдыбайұлы Батырниязов (2023-) # [[Тасқала ауданы]] – Талғат Асқарұлы Шәкіров (2023-) # [[Теректі ауданы]] – Әлия Биғазықызы Мұханбетжанова (2023-) # [[Шыңғырлау ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Өмірәлиев (2023-) # [[Орал]] қаласы — Мұрат Болатұлы Бәйменов (2024-) == Жамбыл облысы == ; [[Жамбыл облысы|Облыс]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Байзақ ауданы]] – Олжас Елебекұлы Баққараев (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]] – Ерлан Қыдыралыұлы (2022-) # [[Жуалы ауданы]] – Жалғас Әлижанұлы Мұртаза (2022-) # [[Қордай ауданы]] – Бегзат Сейсенқұлұлы Болатбеков (2022-) # [[Меркі ауданы]] – Ербол Жұмабекұлы Жиенқұлов (2024-) # [[Мойынқұм ауданы]] – Ермек Амангелдіұлы Кәрентаев (2024-) # [[Сарысу ауданы]] – Сәкен Үмбетұлы Мамытов (2023-) # [[Талас ауданы]] – Нұрбол Әбдімәжитұлы Жүнісбеков (2022-) # [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] – Ернар Серікәліұлы Есіркепов (2022-) # [[Шу ауданы]] – Бақытжан Оразалыұлы Жәнібеков (2023-) # [[Тараз]] қаласы – Бақытжан Әмірбекұлы Орынбеков (2022-) ; Тараз аудандары # [[Әулиеата ауданы]] - Барлық Әдепханұлы Төреханов (2025-) # [[Жібек жолы ауданы]] - Қарлығаш Әмірқызы Аралбекова (2025-) == Жетісу облысы == ; [[Жетісу облысы|Облыс]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Ақсу ауданы]] – Берік Тынышбайұлы Тынышбаев (2023-) # [[Алакөл ауданы]] – Алмас Сапарғалиұлы Абдинов (2021-) # [[Ескелді ауданы]] – Елдос Тұрсынбайұлы Ахметов (2022-) # [[Кербұлақ ауданы]] – Жанат Төлегенұлы Жүнісбеков (2026-) # [[Көксу ауданы]] – Дәулет Кенжеханұлы Халелов (2023-) # [[Қаратал ауданы]] – Ұлан Әлдибекұлы Досымбеков (2023-) # [[Панфилов ауданы]] – Марат Рахымбердіұлы Сағымбек (2022-) # [[Сарқан ауданы]] – Ғалымжан Қанатұлы Маманбаев (2022-) # [[Талдықорған]] қаласы – Ернат Дүйсенбекұлы Бәзіл (2023-) # [[Текелі]] қаласы – Алмас Қабдулұлы Әділ (2022-) == Қарағанды облысы == ; [[Қарағанды облысы|Облыс]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]] – Сәбит Темешұлы Оспанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]] – Руслан Айтыкенұлы Кенжебеков (2023-) # [[Бұқар жырау ауданы]] – Ерлан Бейсембайұлы Құсайын (2024-) # [[Қарқаралы ауданы]] – Саят Қабиденұлы Мусин (2026-) # [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] – Бақытжан Мылтықбайұлы Мұқанов (2022-) # [[Осакаров ауданы]] – Руслан Есенбекұлы Нұрмұханбетов (2022-) # [[Шет ауданы]] – Мұхит Сайлауұлы Мұхтаров (2020-) # [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласы – Сапар Қайыркенұлы Сатаев (2023-) # [[Қарағанды]] қаласы – Мейрам Мұратұлы Қожықов (2023-) # [[Приозёрск]] қаласы – Мансур Талғатұлы Ахметов (2023-) # [[Саран (қала)|Саран]] қаласы – Дарын Бейбітұлы Бұлқайыр (2024-) # [[Теміртау]] қаласы – [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] (2024-) # [[Шахтинск]] қаласы – Мұрат Есетұлы Қыдырғанбеков (2022-) ; Қарағанды аудандары # [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] – Досбол Батырбекұлы Күлекеев (2023-) # [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] – Ералы Серікұлы Оспанов (2023-) == Қостанай облысы == ; [[Қостанай облысы|Облыс]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан) # [[Алтынсарин ауданы]] — Арнұр Маратұлы Сартов (2022-) # [[Амангелді ауданы]] — Қанат Уәшұлы Кеделбаев (2024-) # [[Әулиекөл ауданы]] — Жансұлтан Қоңыртайұлы Тәукенов (2023-) # [[Бейімбет Майлин ауданы]] — Қайсар Батырханұлы Мыржақыпов (2020-) # [[Денисов ауданы]] — Руслан Жоламанұлы Қатпаев (2023-) # [[Жангелді ауданы]] — Дінмұхамед Серікұлы Бидашев (2024-) # [[Жітіқара ауданы]] — Аслан Амантайұлы Жаныспаев (2024-) # [[Қамысты ауданы]] — Ерлан Әлімбайұлы Жаулыбаев (2023-) # [[Қарабалық ауданы]] — Руслан Болатұлы Халықов (2021-) # [[Қарасу ауданы]] — Қайрат Темірханұлы Оспанов (2024-) # [[Қостанай ауданы]] — Олжас Жомартұлы Нұрғалиев (2024-) # [[Меңдіқара ауданы]] — Ғабит Мәжитұлы Бекбаев (2021-) # [[Науырзым ауданы]] — Мәди Өмірзақұлы Ихтиляпов (2023-) # [[Сарыкөл ауданы]] — Марат Лесбекұлы Шымырбеков (2024-) # [[Ұзынкөл ауданы]] — Марат Кенжебекұлы Жұрқабаев (2024-) # [[Фёдоров ауданы]] — Тәуба Қайыржанұлы Исабаев (2016-) # [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласы – Әмірхан Біркенұлы Асанов (2021-) # [[Қостанай]] қаласы – Марат Қонысбайұлы Жүндібаев (2022-) # [[Лисаковск]] қаласы – Абай Сәрсембайұлы Ибраев (2021-) # [[Рудный]] қаласы – Виктор Николаевич Ионенко (2023-) == Қызылорда облысы == ; [[Қызылорда облысы|Облыс]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] (8 мамыр 2026 жылдан бастап) # [[Арал ауданы]] – Аманжол Сақыпұлы Оңғарбаев (2024-) # [[Жалағаш ауданы]] – Ардақ Әбдіғаппарұлы Ибраимов (2023-) # [[Жаңақорған ауданы]] – Ғалымжан Жарқынбек (2026-) # [[Қазалы ауданы]] – Алмасбек Әбілқасымұлы Есмаханов (2025-) # [[Қармақшы ауданы]] – Жандос Еркінбек (2023-) # [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]] – Берік Әбдіғаппарұлы Сәрменбаев (2023-) # [[Шиелі ауданы]] – Айтбай Насриддинұлы Жандарбеков (2024-) # [[Қызылорда]] қаласы – Нұржан Сәбитұлы Ахатов (2024-) == Маңғыстау облысы == ; [[Маңғыстау облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан) # [[Бейнеу ауданы]] — Рахымжан Ысқақұлы Шалбаев (2023-) # [[Қарақия ауданы]] — Сымбат Қуанышұлы Төретаев (2023-) # [[Маңғыстау ауданы]] — Ғалымжан Мұқырұлы Ниязов (2022-) # [[Мұнайлы ауданы]] — Қанат Жаңбырұлы Құлжанов (2024-) # [[Түпқараған ауданы]] — Ержан Көпжасарұлы Күмісқалиев (2024-) # [[Ақтау]] қаласы — Әбілқайыр Жаңайұлы Байпақов (2024-) # [[Жаңаөзен]] қаласы — Жансейіт Исаханұлы Қайнарбаев (2024-) == Павлодар облысы == ; [[Павлодар облысы|Облыс]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан) # [[Аққулы ауданы]] — Руслан Берекеленұлы Мұқанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданы]] — Қаршыға Зәлмұханұлы Арынов (2018-) # [[Баянауыл ауданы]] — Ардақ Әнуарбекұлы Ксентаев (2023-) # [[Ертіс ауданы]] — Нығман Мүтәләпұлы Жүсіпов (2024-) # [[Железин ауданы]] — Айтуған Абылайұлы Шайхимов (2021-) # [[Май ауданы]] — Ағыбай Қойшыбайұлы Әмірин (2021-) # [[Павлодар ауданы]] — Дидар Елубекұлы Ыбыраев (2024-) # [[Тереңкөл ауданы]] — Азамат Тоқтамысұлы Маңғұтов (2022-) # [[Успен ауданы]] — Нұрболат Абылайханұлы Мақашев (2023-) # [[Шарбақты ауданы]] — Сержан Ерғалымұлы Иманқұлов (2023-) # [[Ақсу]] қаласы – Болатбек Кәрімұлы Шәріпов (2024-) # [[Екібастұз]] қаласы – Аян Уахитұлы Бейсекин (2022-) # [[Павлодар]] қаласы – Хасар Айтпекұлы Хабылбеков (2023-) == Солтүстік Қазақстан облысы == ; [[Солтүстік Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен) # [[Айыртау ауданы]] — Ерболат Мұратұлы Бекшенов (2021-) # [[Ақжар ауданы]] — [[Рүстем Мұқашұлы Елубаев]] (2024-) # [[Аққайың ауданы]] — Жанар Поселкеқызы Құсайын (2024-) # [[Ғабит Мүсірепов ауданы]] — Руслан Әкімжанұлы Аңбаев (2023-) # [[Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Есіл ауданы]] — Мереке Тілеужанұлы Мұхамедияров (2023-) # [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]] — Азамат Бауыржанұлы Бектасов (2023-) # [[Қызылжар ауданы]] — Бейбіт Қайыркешұлы Исманов (2025-) # [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] — Рахат Назымбекұлы Смағұлов (2024-) # [[Мамлют ауданы]] — Елена Фёдоровна Степаненко (2023-) # [[Тайынша ауданы]] — Берік Ақылжанұлы Әлжанов (2022-) # [[Тимирязев ауданы]] — Ерлан Қайырұлы Жаров (2022-) # [[Уәлиханов ауданы]] — Мұрат Тоқмағанбетұлы Абдулов (2024-) # [[Шал ақын ауданы]] — Қайрат Қайроллаұлы Омаров (2024-) # [[Петропавл]] қаласы — Серiк Мақсұтұлы Мұхамедиев (2023-) == Түркістан облысы == ; [[Түркістан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан) # [[Бәйдібек ауданы]] — Ерлан Зайыпұлы Нұрмаханов (2023-) # [[Жетісай ауданы]] — Серік Үсенұлы Мамытов (2023-) # [[Келес ауданы]] — Жәнібек Есенұлы Ағыбаев (2022-) # [[Қазығұрт ауданы]] — Азизхан Әзімханұлы Исмаилов (2023-) # [[Мақтаарал ауданы]] — Бақыт Насырханұлы Асанов (2018-) # [[Ордабасы ауданы]] — Азат Әбдіғалиұлы Оралбаев (2023-) # [[Отырар ауданы]] — Қайрат Жолдыбайұлы Жолдыбай (2024-) # [[Сайрам ауданы]] — Мадияр Мұхтарұлы Оразалиев (2025-) # [[Сарыағаш ауданы]] — Арман Айдарұлы Абдуллаев (2023-) # [[Сауран ауданы]] — Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (2023-) # [[Созақ ауданы]] — Мұхит Сексенбайұлы Тұрысбеков (2022-) # [[Төле би ауданы]] — Еркеғали Амантайұлы Әлімқұлов (2024-) # [[Түлкібас ауданы]] — Асқар Сұлтанұлы Естібаев (2024-) # [[Шардара ауданы]] — Арман Романұлы Қарсыбаев (2023-) # [[Арыс]] қаласы — Қайсар Зәкірұлы Маңқараев (2024-) # [[Кентау]] қаласы — Жандос Қалмырзаұлы Тасов (2022-) # [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы — Әзімбек Пазылбекұлы (2024-) == Ұлытау облысы == ; [[Ұлытау облысы|Облыс]] әкімі — [[Дастан Адайұлы Рыспеков]] (2024 жылғы 9 қазаннан) # [[Жаңаарқа ауданы]] – Қанат Шубайұлы Қожықаев (2023-) # [[Ұлытау ауданы]] – Аманжол Батырбекұлы Мырзабеков (2022-) # [[Жезқазған]] қаласы – Қайрат Абдоллаұлы Шайжанов (2022-) # [[Қаражал (қала)|Қаражал]] қаласы – Айқын Қылышұлы Елеусізов (2023-) # [[Сәтбаев (қала)|Сәтбаев]] қаласы – Мұрат Ерболатұлы Бөрібаев (2024-) == Шығыс Қазақстан облысы == ; [[Шығыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Алтай ауданы]] — Ренат Тілеуханұлы Құрманбаев (2023-) # [[Глубокое ауданы]] — Эльдар Лұқбекұлы Тумашинов (2022-) # [[Зайсан ауданы]] — Аэлита Ахметсәлімқызы (2023-) # [[Катонқарағай ауданы]] — Данияр Бекқазыұлы Дүйсенбаев (2024-) # [[Күршім ауданы]] — Мейіржан Қанатбекұлы Әлбеков (2024-) # [[Марқакөл ауданы]] — Рүстембек Набиолдаұлы Кемешев (2024-) # [[Самар ауданы]] — Серік Жеңісұлы Жеңісов (2024-) # [[Тарбағатай ауданы]] — Дархан Шомпайұлы Жөргекбаев (2022-) # [[Ұлан ауданы]] — Арман Ілиясұлы Бекбосынов (2024-) # [[Үлкен Нарын ауданы]] — Елдос Жанболатұлы Байрахметов (2024-) # [[Шемонаиха ауданы]] — Дидар Мұхтарбекұлы Кеңесбаев (2024-) # [[Өскемен]] қаласы – Алмат Талғатұлы Ақышев (2024-) # [[Риддер]] қаласы – Думан Есдәулетұлы Рахметқалиев (2024-) == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] * [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері|*]] 8uxwv4gqe75c6n7rg2usd8croc12obe 3631040 3631039 2026-07-17T12:00:28Z Casserium 68287 /* Ұлытау облысы */ 3631040 wikitext text/x-wiki {{toc-right}} Бұл мақалада қазіргі уақытта қызмет атқаратын Қазақстанның облыстық маңызы бар [[Қазақстан қалалары|қала]] және [[Қазақстан аудандары|аудан]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Әкімдердің көбі (100-ге жуық әкім) қызметке 2023 жылы тағайындалған. == Өңір әкімдері == # [[Қызылорда облысы]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев|Мұрат Ергешбаев]] (2026 жылғы 8 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Мәжіліс депутаты болды. # [[Алматы]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Абай облысы]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Президент кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болды. # [[Шығыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болды. # [[Түркістан облысы]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров|Нұралхан Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан). Тағайындалғанға дейін Түркістан облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] (2024 жылғы 9 қазаннан). Тағайындалғанға дейін Ұлытау облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Маңғыстау облысы]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай|Нұрдәулет Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан). Тағайындалғанға дейін [[Өзенмұнайгаз|«ӨзенМұнайГаз»]] компаниясының бас директоры болды. # [[Солтүстік Қазақстан облысы]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов|Ғауез Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Жамбыл облысы]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ауыл шаруашылығы министрі болды. # [[Ақмола облысы]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов|Марат Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ішкі істер министрі болды. # [[Ақтөбе облысы]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров|Асхат Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы болды. # [[Шымкент]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков|Ғабит Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Астана]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды облысының әкімі болды. # [[Қарағанды облысы]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды қаласының әкімі болды. # [[Павлодар облысы]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов|Асайын Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Павлодар қаласының әкімі болды. # [[Батыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев|Нариман Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Қостанай облысы]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов|Құмар Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімі болды. # [[Алматы облысы]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев|Марат Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін бірінші Қаржы вице-министрі болды. # [[Жетісу облысы]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев|Бейбіт Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Атырау облысы]] әкімі — [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов|Серік Шәпкенов]] (2022 жылғы 7 сәуірден). Тағайындалғанға дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болды. == Астана қаласы == ; [[Астана|Қала]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] — Рүстем Серікұлы Тәуекелов (2024-) # [[Байқоңыр ауданы]] — Талғат Абайұлы Рахманберді (2023-) # [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] — Дәрменияр Алғатбекұлы Қыдырбек-ұлы (2024-) # [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] — Ришат Уәлиханұлы Тұрдыбеков (2024-) # [[Сарайшық ауданы]] — Мақсат Саматұлы (2024-) # [[Сарыарқа ауданы]] — Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев (2025-) == Алматы қаласы == ; [[Алматы|Қала]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан) # [[Алатау ауданы]] — Данияр Батанұлы Қырықбаев (2025-) # [[Алмалы ауданы]] — Арман Нұржанұлы Шамшин (2024-) # [[Әуезов ауданы]] — Абзал Қуандықұлы Егембердиев (2023-) # [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] — Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (2025-) # [[Жетісу ауданы]] — Ляззат Әуесханқызы Жылқыбаева (2024-) # [[Медеу ауданы]] — Еркебұлан Нұрланұлы Оразалин (2022-) # [[Наурызбай ауданы]] — Назира Асылбекқызы Тоғызбаева (2023-) # [[Түрксіб ауданы]] — Дамир Нұрсұлтанұлы Әкежанов (2026-) == Шымкент қаласы == ; [[Шымкент|Қала]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] — Шәкір Асылханұлы Сұлтанхан (2024-) # [[Әл-Фараби ауданы]] — Маратбек Сәменбекұлы Мықтыбеков (2025-) # [[Еңбекші ауданы]] — Досбол Күздікбайұлы Есілбек (2021-) # [[Қаратау ауданы]] — Алмас Емелтайұлы Абаев (2025-) # [[Тұран ауданы]] — Біржан Қанатұлы Әзімбердиев (2026-) == Байқоңыр қаласы == ; [[Байқоңыр (қала)|Қала]] әкімі — [[Константин Дмитриевич Бусыгин]] (2017 жылғы 30 мамырдан) == Абай облысы == ; [[Абай облысы|Облыс]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданы]] — Мейіржан Серікбосынұлы Смағұлов (2023-) # [[Ақсуат ауданы]] — Ерсін Кәдірбекұлы Ескендіров (2024-) # [[Аягөз ауданы]] — Данияр Қайырханұлы Шәкәрімов (2024-) # [[Бесқарағай ауданы]] — Ділдар Қалиқанұлы Қалиқан (2026-) # [[Бородулиха ауданы]] — [[Талғат Батырұлы Мұратов]] (2026-) # [[Жаңасемей ауданы]] — Нұржан Оразбекұлы Әбдікәрімов (2025-) # [[Жарма ауданы]] — Нұрлан Мұхаметрақымұлы Борсукбаев (2024-) # [[Көкпекті ауданы]] — Нұрбек Тұрсынқанұлы Қошқарбаев (2025-) # [[Мақаншы ауданы]] — Дәурен Бақытжанұлы Қойгелдин (2024-) # [[Үржар ауданы]] — Ақылбек Жұмабекұлы Башимбаев (2024-) # [[Курчатов]] қаласы — Болат Таңсықбайұлы Әбдіралиев (2023-) # [[Семей]] қаласы — Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (2025-) == Ақмола облысы == ; [[Ақмола облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Ақкөл ауданы]] – Біржан Тасболатұлы Әбдірахманов (2023-) # [[Аршалы ауданы]] – Достанбек Берікұлы Есжанов (2024-) # [[Астрахан ауданы]] – Талғат Аманбайұлы Ерсейітов (2023-) # [[Атбасар ауданы]] – Кенеш Ғалибекұлы Әлімжанов (2024-) # [[Бурабай ауданы]] – Арай Серікбайұлы Садықов (2023-) # [[Бұланды ауданы]] – Ардақ Дулатұлы Смайылов (2023-) # [[Біржан сал ауданы]] – Бауыржан Қазыбекұлы Қасенов (2024-) # [[Егіндікөл ауданы]] – Юрий Викторович Курушин (2023-) # [[Ерейментау ауданы]] – Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов (2023-) # [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]] – Серік Мырзасейітұлы Балжанов (2023-) # [[Жақсы ауданы]] – Алмагүл Аманжолқызы Қадыралина (2021-) # [[Жарқайың ауданы]] – Ербол Кәрімұлы Жүсіпбеков (2024-) # [[Зеренді ауданы]] – Әсет Құрманғожин (2025-) # [[Қорғалжын ауданы]] – Алмас Аянұлы Алин (2024-) # [[Сандықтау ауданы]] – Серік Кеңесарыұлы Құдабай (2024-) # [[Целиноград ауданы]] – Дарын Сабырғалиұлы Сабырғали (2024-) # [[Шортанды ауданы]] – Сағындық Серікбайұлы Шабаров (2022-) # [[Көкшетау]] қаласы – [[Әнуар Қайыргелдіұлы Күмпекеев]] (2024-) # [[Қосшы]] қаласы – Азамат Есімұлы Қапышев (2024-) # [[Степногорск]] қаласы – Гайдар Қабдоллаұлы Қасенов (2024-) == Ақтөбе облысы == ; [[Ақтөбе облысы|Облыс]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Алға ауданы]] – Асланбек Серікұлы Шүйіншалиев (2024-) # [[Әйтеке би ауданы]] – Дәулетияр Қанатұлы Тоғызбаев (2023-) # [[Байғанин ауданы]] – Айбек Мұратқалиұлы Көпенов (2023-) # [[Қарғалы ауданы]] – Нұрлыбек Амандоллаұлы Өнербаев (2024-) # [[Қобда ауданы]] – Ізгілік Досмұратұлы Тынымгереев (2023-) # [[Мәртөк ауданы]] – Медет Жұмабайұлы Ысқақов (2023-) # [[Мұғалжар ауданы]] – Дархан Жанысханұлы Ермағанбетов (2023-) # [[Ойыл ауданы]] – Асқар Қайырғалиұлы Қазыбаев (2019-) # [[Темір ауданы]] – Алмас Жақсылықұлы Жақсылықов (2024-) # [[Хромтау ауданы]] – Нұрхан Жасұланұлы Тілеумұратов (2023-) # [[Шалқар ауданы]] – Жанболат Өтеғұлұлы Жидеханов (2020-) # [[Ырғыз ауданы]] – Нұрлан Қасымханұлы Қызбергенов (2022-) # [[Ақтөбе]] қаласы – Азамат Бауыржанұлы Бекет (2023-) ; Ақтөбе аудандары # [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] – Рүстем Баймырзаұлы Өтешов (2024-) # [[Астана ауданы]] – Баянбек Талғатұлы Қырықбаев (2024-) == Алматы облысы == ; [[Алматы облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Балқаш ауданы]] – Азат Үкітайұлы Құтпанбетов (2023-) # [[Еңбекшіқазақ ауданы]] – Талғат Ескендірұлы Байеділов (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] – Нұрлан Ертасұлы Ертас (2021-) # [[Кеген ауданы]] – [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] (2023-) # [[Қарасай ауданы]] – Жасұлан Тоққожаұлы Естенов (2022-) # [[Райымбек ауданы]] – Дастан Сұлтанмұратұлы Құдабаев (2025-) # [[Талғар ауданы]] – Таңат Есенкелдіұлы Айдарбеков (2023-) # [[Ұйғыр ауданы]] – Бота Серікқызы Елеусізова (2023-) # [[Іле ауданы]] – Қайыржан Серікбайұлы Жақсымбетов (2024-) # [[Алатау (қала)|Алатау]] қаласы – Әркен Хамитұлы Өтенов (2024-) # [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы – Асхат Ермекұлы Бердіханов (2024-) == Атырау облысы == ; [[Атырау облысы|Облыс]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жылыой ауданы]] – Жұмабек Байрақбайұлы Қаражанов (2022-) # [[Индер ауданы]] – Серік Бағытжанұлы Нысанбаев (2024-) # [[Исатай ауданы]] – Нұрым Бекежанұлы Мусин (2023-) # [[Құрманғазы ауданы]] – Абат Сайфоллаұлы Жанғалиев (2023-) # [[Қызылқоға ауданы]] – Қанат Қадыржанұлы Әзмұханов (2022-) # [[Мақат ауданы]] – Азамат Саматұлы Мәмбетов (2024-) # [[Махамбет ауданы]] – Қайрат Есқабылұлы Нұрлыбаев (2022-) # [[Атырау]] қаласы – Шәкір Кейкінұлы Кейкин (2023-) == Батыс Қазақстан облысы == ; [[Батыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан) # [[Ақжайық ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Сердалин (2023-) # [[Бәйтерек ауданы]] – [[Марат Лұқпанұлы Тоқжанов]] (2020-) # [[Бөкей ордасы ауданы]] – Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов (2021-) # [[Бөрлі ауданы]] – Еркебұлан Нұретдинұлы Ихсанов (2022-) # [[Жаңақала ауданы]] – Алпамыс Жаңабайұлы Көшкінбаев (2023-) # [[Жәнібек ауданы]] – Тимур Серікұлы Шиниязов (2023-) # [[Казталов ауданы]] – Асланбек Ахметоллаұлы Сарқұлов (2023-) # [[Қаратөбе ауданы]] – Қадыржан Орынбасарұлы Сүйеуғалиев (2021-) # [[Сырым ауданы]] – Жұмагелді Жолдыбайұлы Батырниязов (2023-) # [[Тасқала ауданы]] – Талғат Асқарұлы Шәкіров (2023-) # [[Теректі ауданы]] – Әлия Биғазықызы Мұханбетжанова (2023-) # [[Шыңғырлау ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Өмірәлиев (2023-) # [[Орал]] қаласы — Мұрат Болатұлы Бәйменов (2024-) == Жамбыл облысы == ; [[Жамбыл облысы|Облыс]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Байзақ ауданы]] – Олжас Елебекұлы Баққараев (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]] – Ерлан Қыдыралыұлы (2022-) # [[Жуалы ауданы]] – Жалғас Әлижанұлы Мұртаза (2022-) # [[Қордай ауданы]] – Бегзат Сейсенқұлұлы Болатбеков (2022-) # [[Меркі ауданы]] – Ербол Жұмабекұлы Жиенқұлов (2024-) # [[Мойынқұм ауданы]] – Ермек Амангелдіұлы Кәрентаев (2024-) # [[Сарысу ауданы]] – Сәкен Үмбетұлы Мамытов (2023-) # [[Талас ауданы]] – Нұрбол Әбдімәжитұлы Жүнісбеков (2022-) # [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] – Ернар Серікәліұлы Есіркепов (2022-) # [[Шу ауданы]] – Бақытжан Оразалыұлы Жәнібеков (2023-) # [[Тараз]] қаласы – Бақытжан Әмірбекұлы Орынбеков (2022-) ; Тараз аудандары # [[Әулиеата ауданы]] - Барлық Әдепханұлы Төреханов (2025-) # [[Жібек жолы ауданы]] - Қарлығаш Әмірқызы Аралбекова (2025-) == Жетісу облысы == ; [[Жетісу облысы|Облыс]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Ақсу ауданы]] – Берік Тынышбайұлы Тынышбаев (2023-) # [[Алакөл ауданы]] – Алмас Сапарғалиұлы Абдинов (2021-) # [[Ескелді ауданы]] – Елдос Тұрсынбайұлы Ахметов (2022-) # [[Кербұлақ ауданы]] – Жанат Төлегенұлы Жүнісбеков (2026-) # [[Көксу ауданы]] – Дәулет Кенжеханұлы Халелов (2023-) # [[Қаратал ауданы]] – Ұлан Әлдибекұлы Досымбеков (2023-) # [[Панфилов ауданы]] – Марат Рахымбердіұлы Сағымбек (2022-) # [[Сарқан ауданы]] – Ғалымжан Қанатұлы Маманбаев (2022-) # [[Талдықорған]] қаласы – Ернат Дүйсенбекұлы Бәзіл (2023-) # [[Текелі]] қаласы – Алмас Қабдулұлы Әділ (2022-) == Қарағанды облысы == ; [[Қарағанды облысы|Облыс]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]] – Сәбит Темешұлы Оспанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]] – Руслан Айтыкенұлы Кенжебеков (2023-) # [[Бұқар жырау ауданы]] – Ерлан Бейсембайұлы Құсайын (2024-) # [[Қарқаралы ауданы]] – Саят Қабиденұлы Мусин (2026-) # [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] – Бақытжан Мылтықбайұлы Мұқанов (2022-) # [[Осакаров ауданы]] – Руслан Есенбекұлы Нұрмұханбетов (2022-) # [[Шет ауданы]] – Мұхит Сайлауұлы Мұхтаров (2020-) # [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласы – Сапар Қайыркенұлы Сатаев (2023-) # [[Қарағанды]] қаласы – Мейрам Мұратұлы Қожықов (2023-) # [[Приозёрск]] қаласы – Мансур Талғатұлы Ахметов (2023-) # [[Саран (қала)|Саран]] қаласы – Дарын Бейбітұлы Бұлқайыр (2024-) # [[Теміртау]] қаласы – [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] (2024-) # [[Шахтинск]] қаласы – Мұрат Есетұлы Қыдырғанбеков (2022-) ; Қарағанды аудандары # [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] – Досбол Батырбекұлы Күлекеев (2023-) # [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] – Ералы Серікұлы Оспанов (2023-) == Қостанай облысы == ; [[Қостанай облысы|Облыс]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан) # [[Алтынсарин ауданы]] — Арнұр Маратұлы Сартов (2022-) # [[Амангелді ауданы]] — Қанат Уәшұлы Кеделбаев (2024-) # [[Әулиекөл ауданы]] — Жансұлтан Қоңыртайұлы Тәукенов (2023-) # [[Бейімбет Майлин ауданы]] — Қайсар Батырханұлы Мыржақыпов (2020-) # [[Денисов ауданы]] — Руслан Жоламанұлы Қатпаев (2023-) # [[Жангелді ауданы]] — Дінмұхамед Серікұлы Бидашев (2024-) # [[Жітіқара ауданы]] — Аслан Амантайұлы Жаныспаев (2024-) # [[Қамысты ауданы]] — Ерлан Әлімбайұлы Жаулыбаев (2023-) # [[Қарабалық ауданы]] — Руслан Болатұлы Халықов (2021-) # [[Қарасу ауданы]] — Қайрат Темірханұлы Оспанов (2024-) # [[Қостанай ауданы]] — Олжас Жомартұлы Нұрғалиев (2024-) # [[Меңдіқара ауданы]] — Ғабит Мәжитұлы Бекбаев (2021-) # [[Науырзым ауданы]] — Мәди Өмірзақұлы Ихтиляпов (2023-) # [[Сарыкөл ауданы]] — Марат Лесбекұлы Шымырбеков (2024-) # [[Ұзынкөл ауданы]] — Марат Кенжебекұлы Жұрқабаев (2024-) # [[Фёдоров ауданы]] — Тәуба Қайыржанұлы Исабаев (2016-) # [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласы – Әмірхан Біркенұлы Асанов (2021-) # [[Қостанай]] қаласы – Марат Қонысбайұлы Жүндібаев (2022-) # [[Лисаковск]] қаласы – Абай Сәрсембайұлы Ибраев (2021-) # [[Рудный]] қаласы – Виктор Николаевич Ионенко (2023-) == Қызылорда облысы == ; [[Қызылорда облысы|Облыс]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] (8 мамыр 2026 жылдан бастап) # [[Арал ауданы]] – Аманжол Сақыпұлы Оңғарбаев (2024-) # [[Жалағаш ауданы]] – Ардақ Әбдіғаппарұлы Ибраимов (2023-) # [[Жаңақорған ауданы]] – Ғалымжан Жарқынбек (2026-) # [[Қазалы ауданы]] – Алмасбек Әбілқасымұлы Есмаханов (2025-) # [[Қармақшы ауданы]] – Жандос Еркінбек (2023-) # [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]] – Берік Әбдіғаппарұлы Сәрменбаев (2023-) # [[Шиелі ауданы]] – Айтбай Насриддинұлы Жандарбеков (2024-) # [[Қызылорда]] қаласы – Нұржан Сәбитұлы Ахатов (2024-) == Маңғыстау облысы == ; [[Маңғыстау облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан) # [[Бейнеу ауданы]] — Рахымжан Ысқақұлы Шалбаев (2023-) # [[Қарақия ауданы]] — Сымбат Қуанышұлы Төретаев (2023-) # [[Маңғыстау ауданы]] — Ғалымжан Мұқырұлы Ниязов (2022-) # [[Мұнайлы ауданы]] — Қанат Жаңбырұлы Құлжанов (2024-) # [[Түпқараған ауданы]] — Ержан Көпжасарұлы Күмісқалиев (2024-) # [[Ақтау]] қаласы — Әбілқайыр Жаңайұлы Байпақов (2024-) # [[Жаңаөзен]] қаласы — Жансейіт Исаханұлы Қайнарбаев (2024-) == Павлодар облысы == ; [[Павлодар облысы|Облыс]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан) # [[Аққулы ауданы]] — Руслан Берекеленұлы Мұқанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданы]] — Қаршыға Зәлмұханұлы Арынов (2018-) # [[Баянауыл ауданы]] — Ардақ Әнуарбекұлы Ксентаев (2023-) # [[Ертіс ауданы]] — Нығман Мүтәләпұлы Жүсіпов (2024-) # [[Железин ауданы]] — Айтуған Абылайұлы Шайхимов (2021-) # [[Май ауданы]] — Ағыбай Қойшыбайұлы Әмірин (2021-) # [[Павлодар ауданы]] — Дидар Елубекұлы Ыбыраев (2024-) # [[Тереңкөл ауданы]] — Азамат Тоқтамысұлы Маңғұтов (2022-) # [[Успен ауданы]] — Нұрболат Абылайханұлы Мақашев (2023-) # [[Шарбақты ауданы]] — Сержан Ерғалымұлы Иманқұлов (2023-) # [[Ақсу]] қаласы – Болатбек Кәрімұлы Шәріпов (2024-) # [[Екібастұз]] қаласы – Аян Уахитұлы Бейсекин (2022-) # [[Павлодар]] қаласы – Хасар Айтпекұлы Хабылбеков (2023-) == Солтүстік Қазақстан облысы == ; [[Солтүстік Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен) # [[Айыртау ауданы]] — Ерболат Мұратұлы Бекшенов (2021-) # [[Ақжар ауданы]] — [[Рүстем Мұқашұлы Елубаев]] (2024-) # [[Аққайың ауданы]] — Жанар Поселкеқызы Құсайын (2024-) # [[Ғабит Мүсірепов ауданы]] — Руслан Әкімжанұлы Аңбаев (2023-) # [[Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Есіл ауданы]] — Мереке Тілеужанұлы Мұхамедияров (2023-) # [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]] — Азамат Бауыржанұлы Бектасов (2023-) # [[Қызылжар ауданы]] — Бейбіт Қайыркешұлы Исманов (2025-) # [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] — Рахат Назымбекұлы Смағұлов (2024-) # [[Мамлют ауданы]] — Елена Фёдоровна Степаненко (2023-) # [[Тайынша ауданы]] — Берік Ақылжанұлы Әлжанов (2022-) # [[Тимирязев ауданы]] — Ерлан Қайырұлы Жаров (2022-) # [[Уәлиханов ауданы]] — Мұрат Тоқмағанбетұлы Абдулов (2024-) # [[Шал ақын ауданы]] — Қайрат Қайроллаұлы Омаров (2024-) # [[Петропавл]] қаласы — Серiк Мақсұтұлы Мұхамедиев (2023-) == Түркістан облысы == ; [[Түркістан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан) # [[Бәйдібек ауданы]] — Ерлан Зайыпұлы Нұрмаханов (2023-) # [[Жетісай ауданы]] — Серік Үсенұлы Мамытов (2023-) # [[Келес ауданы]] — Жәнібек Есенұлы Ағыбаев (2022-) # [[Қазығұрт ауданы]] — Азизхан Әзімханұлы Исмаилов (2023-) # [[Мақтаарал ауданы]] — Бақыт Насырханұлы Асанов (2018-) # [[Ордабасы ауданы]] — Азат Әбдіғалиұлы Оралбаев (2023-) # [[Отырар ауданы]] — Қайрат Жолдыбайұлы Жолдыбай (2024-) # [[Сайрам ауданы]] — Мадияр Мұхтарұлы Оразалиев (2025-) # [[Сарыағаш ауданы]] — Арман Айдарұлы Абдуллаев (2023-) # [[Сауран ауданы]] — Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (2023-) # [[Созақ ауданы]] — Мұхит Сексенбайұлы Тұрысбеков (2022-) # [[Төле би ауданы]] — Еркеғали Амантайұлы Әлімқұлов (2024-) # [[Түлкібас ауданы]] — Асқар Сұлтанұлы Естібаев (2024-) # [[Шардара ауданы]] — Арман Романұлы Қарсыбаев (2023-) # [[Арыс]] қаласы — Қайсар Зәкірұлы Маңқараев (2024-) # [[Кентау]] қаласы — Жандос Қалмырзаұлы Тасов (2022-) # [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы — Әзімбек Пазылбекұлы (2024-) == Ұлытау облысы == ; [[Ұлытау облысы|Облыс]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жаңаарқа ауданы]] – Қанат Шубайұлы Қожықаев (2023-) # [[Ұлытау ауданы]] – Аманжол Батырбекұлы Мырзабеков (2022-) # [[Жезқазған]] қаласы – Қайрат Абдоллаұлы Шайжанов (2022-) # [[Қаражал (қала)|Қаражал]] қаласы – Айқын Қылышұлы Елеусізов (2023-) # [[Сәтбаев (қала)|Сәтбаев]] қаласы – Мұрат Ерболатұлы Бөрібаев (2024-) == Шығыс Қазақстан облысы == ; [[Шығыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Алтай ауданы]] — Ренат Тілеуханұлы Құрманбаев (2023-) # [[Глубокое ауданы]] — Эльдар Лұқбекұлы Тумашинов (2022-) # [[Зайсан ауданы]] — Аэлита Ахметсәлімқызы (2023-) # [[Катонқарағай ауданы]] — Данияр Бекқазыұлы Дүйсенбаев (2024-) # [[Күршім ауданы]] — Мейіржан Қанатбекұлы Әлбеков (2024-) # [[Марқакөл ауданы]] — Рүстембек Набиолдаұлы Кемешев (2024-) # [[Самар ауданы]] — Серік Жеңісұлы Жеңісов (2024-) # [[Тарбағатай ауданы]] — Дархан Шомпайұлы Жөргекбаев (2022-) # [[Ұлан ауданы]] — Арман Ілиясұлы Бекбосынов (2024-) # [[Үлкен Нарын ауданы]] — Елдос Жанболатұлы Байрахметов (2024-) # [[Шемонаиха ауданы]] — Дидар Мұхтарбекұлы Кеңесбаев (2024-) # [[Өскемен]] қаласы – Алмат Талғатұлы Ақышев (2024-) # [[Риддер]] қаласы – Думан Есдәулетұлы Рахметқалиев (2024-) == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] * [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері|*]] 37qqkn4tejqt2yhieutuosxdr6e8x23 3631043 3631040 2026-07-17T12:03:02Z Casserium 68287 /* Өңір әкімдері */ 3631043 wikitext text/x-wiki {{toc-right}} Бұл мақалада қазіргі уақытта қызмет атқаратын Қазақстанның облыстық маңызы бар [[Қазақстан қалалары|қала]] және [[Қазақстан аудандары|аудан]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Әкімдердің көбі (100-ге жуық әкім) қызметке 2023 жылы тағайындалған. == Өңір әкімдері == # [[Атырау облысы]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов|Болат Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін «Kazenergy» қауымдастығының төрағасы болды. # [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен|Есет Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін Астана қаласы әкімінің орынбасары болды. # [[Қызылорда облысы]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев|Мұрат Ергешбаев]] (2026 жылғы 8 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Мәжіліс депутаты болды. # [[Алматы]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Абай облысы]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Президент кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болды. # [[Шығыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болды. # [[Түркістан облысы]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров|Нұралхан Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан). Тағайындалғанға дейін Түркістан облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] (2024 жылғы 9 қазаннан). Тағайындалғанға дейін Ұлытау облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Маңғыстау облысы]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай|Нұрдәулет Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан). Тағайындалғанға дейін [[Өзенмұнайгаз|«ӨзенМұнайГаз»]] компаниясының бас директоры болды. # [[Солтүстік Қазақстан облысы]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов|Ғауез Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Жамбыл облысы]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ауыл шаруашылығы министрі болды. # [[Ақмола облысы]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов|Марат Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ішкі істер министрі болды. # [[Ақтөбе облысы]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров|Асхат Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы болды. # [[Шымкент]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков|Ғабит Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Астана]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды облысының әкімі болды. # [[Қарағанды облысы]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды қаласының әкімі болды. # [[Павлодар облысы]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов|Асайын Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Павлодар қаласының әкімі болды. # [[Батыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев|Нариман Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Қостанай облысы]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов|Құмар Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімі болды. # [[Алматы облысы]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев|Марат Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін бірінші Қаржы вице-министрі болды. # [[Жетісу облысы]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев|Бейбіт Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. == Астана қаласы == ; [[Астана|Қала]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] — Рүстем Серікұлы Тәуекелов (2024-) # [[Байқоңыр ауданы]] — Талғат Абайұлы Рахманберді (2023-) # [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] — Дәрменияр Алғатбекұлы Қыдырбек-ұлы (2024-) # [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] — Ришат Уәлиханұлы Тұрдыбеков (2024-) # [[Сарайшық ауданы]] — Мақсат Саматұлы (2024-) # [[Сарыарқа ауданы]] — Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев (2025-) == Алматы қаласы == ; [[Алматы|Қала]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан) # [[Алатау ауданы]] — Данияр Батанұлы Қырықбаев (2025-) # [[Алмалы ауданы]] — Арман Нұржанұлы Шамшин (2024-) # [[Әуезов ауданы]] — Абзал Қуандықұлы Егембердиев (2023-) # [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] — Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (2025-) # [[Жетісу ауданы]] — Ляззат Әуесханқызы Жылқыбаева (2024-) # [[Медеу ауданы]] — Еркебұлан Нұрланұлы Оразалин (2022-) # [[Наурызбай ауданы]] — Назира Асылбекқызы Тоғызбаева (2023-) # [[Түрксіб ауданы]] — Дамир Нұрсұлтанұлы Әкежанов (2026-) == Шымкент қаласы == ; [[Шымкент|Қала]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] — Шәкір Асылханұлы Сұлтанхан (2024-) # [[Әл-Фараби ауданы]] — Маратбек Сәменбекұлы Мықтыбеков (2025-) # [[Еңбекші ауданы]] — Досбол Күздікбайұлы Есілбек (2021-) # [[Қаратау ауданы]] — Алмас Емелтайұлы Абаев (2025-) # [[Тұран ауданы]] — Біржан Қанатұлы Әзімбердиев (2026-) == Байқоңыр қаласы == ; [[Байқоңыр (қала)|Қала]] әкімі — [[Константин Дмитриевич Бусыгин]] (2017 жылғы 30 мамырдан) == Абай облысы == ; [[Абай облысы|Облыс]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданы]] — Мейіржан Серікбосынұлы Смағұлов (2023-) # [[Ақсуат ауданы]] — Ерсін Кәдірбекұлы Ескендіров (2024-) # [[Аягөз ауданы]] — Данияр Қайырханұлы Шәкәрімов (2024-) # [[Бесқарағай ауданы]] — Ділдар Қалиқанұлы Қалиқан (2026-) # [[Бородулиха ауданы]] — [[Талғат Батырұлы Мұратов]] (2026-) # [[Жаңасемей ауданы]] — Нұржан Оразбекұлы Әбдікәрімов (2025-) # [[Жарма ауданы]] — Нұрлан Мұхаметрақымұлы Борсукбаев (2024-) # [[Көкпекті ауданы]] — Нұрбек Тұрсынқанұлы Қошқарбаев (2025-) # [[Мақаншы ауданы]] — Дәурен Бақытжанұлы Қойгелдин (2024-) # [[Үржар ауданы]] — Ақылбек Жұмабекұлы Башимбаев (2024-) # [[Курчатов]] қаласы — Болат Таңсықбайұлы Әбдіралиев (2023-) # [[Семей]] қаласы — Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (2025-) == Ақмола облысы == ; [[Ақмола облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Ақкөл ауданы]] – Біржан Тасболатұлы Әбдірахманов (2023-) # [[Аршалы ауданы]] – Достанбек Берікұлы Есжанов (2024-) # [[Астрахан ауданы]] – Талғат Аманбайұлы Ерсейітов (2023-) # [[Атбасар ауданы]] – Кенеш Ғалибекұлы Әлімжанов (2024-) # [[Бурабай ауданы]] – Арай Серікбайұлы Садықов (2023-) # [[Бұланды ауданы]] – Ардақ Дулатұлы Смайылов (2023-) # [[Біржан сал ауданы]] – Бауыржан Қазыбекұлы Қасенов (2024-) # [[Егіндікөл ауданы]] – Юрий Викторович Курушин (2023-) # [[Ерейментау ауданы]] – Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов (2023-) # [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]] – Серік Мырзасейітұлы Балжанов (2023-) # [[Жақсы ауданы]] – Алмагүл Аманжолқызы Қадыралина (2021-) # [[Жарқайың ауданы]] – Ербол Кәрімұлы Жүсіпбеков (2024-) # [[Зеренді ауданы]] – Әсет Құрманғожин (2025-) # [[Қорғалжын ауданы]] – Алмас Аянұлы Алин (2024-) # [[Сандықтау ауданы]] – Серік Кеңесарыұлы Құдабай (2024-) # [[Целиноград ауданы]] – Дарын Сабырғалиұлы Сабырғали (2024-) # [[Шортанды ауданы]] – Сағындық Серікбайұлы Шабаров (2022-) # [[Көкшетау]] қаласы – [[Әнуар Қайыргелдіұлы Күмпекеев]] (2024-) # [[Қосшы]] қаласы – Азамат Есімұлы Қапышев (2024-) # [[Степногорск]] қаласы – Гайдар Қабдоллаұлы Қасенов (2024-) == Ақтөбе облысы == ; [[Ақтөбе облысы|Облыс]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Алға ауданы]] – Асланбек Серікұлы Шүйіншалиев (2024-) # [[Әйтеке би ауданы]] – Дәулетияр Қанатұлы Тоғызбаев (2023-) # [[Байғанин ауданы]] – Айбек Мұратқалиұлы Көпенов (2023-) # [[Қарғалы ауданы]] – Нұрлыбек Амандоллаұлы Өнербаев (2024-) # [[Қобда ауданы]] – Ізгілік Досмұратұлы Тынымгереев (2023-) # [[Мәртөк ауданы]] – Медет Жұмабайұлы Ысқақов (2023-) # [[Мұғалжар ауданы]] – Дархан Жанысханұлы Ермағанбетов (2023-) # [[Ойыл ауданы]] – Асқар Қайырғалиұлы Қазыбаев (2019-) # [[Темір ауданы]] – Алмас Жақсылықұлы Жақсылықов (2024-) # [[Хромтау ауданы]] – Нұрхан Жасұланұлы Тілеумұратов (2023-) # [[Шалқар ауданы]] – Жанболат Өтеғұлұлы Жидеханов (2020-) # [[Ырғыз ауданы]] – Нұрлан Қасымханұлы Қызбергенов (2022-) # [[Ақтөбе]] қаласы – Азамат Бауыржанұлы Бекет (2023-) ; Ақтөбе аудандары # [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] – Рүстем Баймырзаұлы Өтешов (2024-) # [[Астана ауданы]] – Баянбек Талғатұлы Қырықбаев (2024-) == Алматы облысы == ; [[Алматы облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Балқаш ауданы]] – Азат Үкітайұлы Құтпанбетов (2023-) # [[Еңбекшіқазақ ауданы]] – Талғат Ескендірұлы Байеділов (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] – Нұрлан Ертасұлы Ертас (2021-) # [[Кеген ауданы]] – [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] (2023-) # [[Қарасай ауданы]] – Жасұлан Тоққожаұлы Естенов (2022-) # [[Райымбек ауданы]] – Дастан Сұлтанмұратұлы Құдабаев (2025-) # [[Талғар ауданы]] – Таңат Есенкелдіұлы Айдарбеков (2023-) # [[Ұйғыр ауданы]] – Бота Серікқызы Елеусізова (2023-) # [[Іле ауданы]] – Қайыржан Серікбайұлы Жақсымбетов (2024-) # [[Алатау (қала)|Алатау]] қаласы – Әркен Хамитұлы Өтенов (2024-) # [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы – Асхат Ермекұлы Бердіханов (2024-) == Атырау облысы == ; [[Атырау облысы|Облыс]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жылыой ауданы]] – Жұмабек Байрақбайұлы Қаражанов (2022-) # [[Индер ауданы]] – Серік Бағытжанұлы Нысанбаев (2024-) # [[Исатай ауданы]] – Нұрым Бекежанұлы Мусин (2023-) # [[Құрманғазы ауданы]] – Абат Сайфоллаұлы Жанғалиев (2023-) # [[Қызылқоға ауданы]] – Қанат Қадыржанұлы Әзмұханов (2022-) # [[Мақат ауданы]] – Азамат Саматұлы Мәмбетов (2024-) # [[Махамбет ауданы]] – Қайрат Есқабылұлы Нұрлыбаев (2022-) # [[Атырау]] қаласы – Шәкір Кейкінұлы Кейкин (2023-) == Батыс Қазақстан облысы == ; [[Батыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан) # [[Ақжайық ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Сердалин (2023-) # [[Бәйтерек ауданы]] – [[Марат Лұқпанұлы Тоқжанов]] (2020-) # [[Бөкей ордасы ауданы]] – Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов (2021-) # [[Бөрлі ауданы]] – Еркебұлан Нұретдинұлы Ихсанов (2022-) # [[Жаңақала ауданы]] – Алпамыс Жаңабайұлы Көшкінбаев (2023-) # [[Жәнібек ауданы]] – Тимур Серікұлы Шиниязов (2023-) # [[Казталов ауданы]] – Асланбек Ахметоллаұлы Сарқұлов (2023-) # [[Қаратөбе ауданы]] – Қадыржан Орынбасарұлы Сүйеуғалиев (2021-) # [[Сырым ауданы]] – Жұмагелді Жолдыбайұлы Батырниязов (2023-) # [[Тасқала ауданы]] – Талғат Асқарұлы Шәкіров (2023-) # [[Теректі ауданы]] – Әлия Биғазықызы Мұханбетжанова (2023-) # [[Шыңғырлау ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Өмірәлиев (2023-) # [[Орал]] қаласы — Мұрат Болатұлы Бәйменов (2024-) == Жамбыл облысы == ; [[Жамбыл облысы|Облыс]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Байзақ ауданы]] – Олжас Елебекұлы Баққараев (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]] – Ерлан Қыдыралыұлы (2022-) # [[Жуалы ауданы]] – Жалғас Әлижанұлы Мұртаза (2022-) # [[Қордай ауданы]] – Бегзат Сейсенқұлұлы Болатбеков (2022-) # [[Меркі ауданы]] – Ербол Жұмабекұлы Жиенқұлов (2024-) # [[Мойынқұм ауданы]] – Ермек Амангелдіұлы Кәрентаев (2024-) # [[Сарысу ауданы]] – Сәкен Үмбетұлы Мамытов (2023-) # [[Талас ауданы]] – Нұрбол Әбдімәжитұлы Жүнісбеков (2022-) # [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] – Ернар Серікәліұлы Есіркепов (2022-) # [[Шу ауданы]] – Бақытжан Оразалыұлы Жәнібеков (2023-) # [[Тараз]] қаласы – Бақытжан Әмірбекұлы Орынбеков (2022-) ; Тараз аудандары # [[Әулиеата ауданы]] - Барлық Әдепханұлы Төреханов (2025-) # [[Жібек жолы ауданы]] - Қарлығаш Әмірқызы Аралбекова (2025-) == Жетісу облысы == ; [[Жетісу облысы|Облыс]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Ақсу ауданы]] – Берік Тынышбайұлы Тынышбаев (2023-) # [[Алакөл ауданы]] – Алмас Сапарғалиұлы Абдинов (2021-) # [[Ескелді ауданы]] – Елдос Тұрсынбайұлы Ахметов (2022-) # [[Кербұлақ ауданы]] – Жанат Төлегенұлы Жүнісбеков (2026-) # [[Көксу ауданы]] – Дәулет Кенжеханұлы Халелов (2023-) # [[Қаратал ауданы]] – Ұлан Әлдибекұлы Досымбеков (2023-) # [[Панфилов ауданы]] – Марат Рахымбердіұлы Сағымбек (2022-) # [[Сарқан ауданы]] – Ғалымжан Қанатұлы Маманбаев (2022-) # [[Талдықорған]] қаласы – Ернат Дүйсенбекұлы Бәзіл (2023-) # [[Текелі]] қаласы – Алмас Қабдулұлы Әділ (2022-) == Қарағанды облысы == ; [[Қарағанды облысы|Облыс]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]] – Сәбит Темешұлы Оспанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]] – Руслан Айтыкенұлы Кенжебеков (2023-) # [[Бұқар жырау ауданы]] – Ерлан Бейсембайұлы Құсайын (2024-) # [[Қарқаралы ауданы]] – Саят Қабиденұлы Мусин (2026-) # [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] – Бақытжан Мылтықбайұлы Мұқанов (2022-) # [[Осакаров ауданы]] – Руслан Есенбекұлы Нұрмұханбетов (2022-) # [[Шет ауданы]] – Мұхит Сайлауұлы Мұхтаров (2020-) # [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласы – Сапар Қайыркенұлы Сатаев (2023-) # [[Қарағанды]] қаласы – Мейрам Мұратұлы Қожықов (2023-) # [[Приозёрск]] қаласы – Мансур Талғатұлы Ахметов (2023-) # [[Саран (қала)|Саран]] қаласы – Дарын Бейбітұлы Бұлқайыр (2024-) # [[Теміртау]] қаласы – [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] (2024-) # [[Шахтинск]] қаласы – Мұрат Есетұлы Қыдырғанбеков (2022-) ; Қарағанды аудандары # [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] – Досбол Батырбекұлы Күлекеев (2023-) # [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] – Ералы Серікұлы Оспанов (2023-) == Қостанай облысы == ; [[Қостанай облысы|Облыс]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан) # [[Алтынсарин ауданы]] — Арнұр Маратұлы Сартов (2022-) # [[Амангелді ауданы]] — Қанат Уәшұлы Кеделбаев (2024-) # [[Әулиекөл ауданы]] — Жансұлтан Қоңыртайұлы Тәукенов (2023-) # [[Бейімбет Майлин ауданы]] — Қайсар Батырханұлы Мыржақыпов (2020-) # [[Денисов ауданы]] — Руслан Жоламанұлы Қатпаев (2023-) # [[Жангелді ауданы]] — Дінмұхамед Серікұлы Бидашев (2024-) # [[Жітіқара ауданы]] — Аслан Амантайұлы Жаныспаев (2024-) # [[Қамысты ауданы]] — Ерлан Әлімбайұлы Жаулыбаев (2023-) # [[Қарабалық ауданы]] — Руслан Болатұлы Халықов (2021-) # [[Қарасу ауданы]] — Қайрат Темірханұлы Оспанов (2024-) # [[Қостанай ауданы]] — Олжас Жомартұлы Нұрғалиев (2024-) # [[Меңдіқара ауданы]] — Ғабит Мәжитұлы Бекбаев (2021-) # [[Науырзым ауданы]] — Мәди Өмірзақұлы Ихтиляпов (2023-) # [[Сарыкөл ауданы]] — Марат Лесбекұлы Шымырбеков (2024-) # [[Ұзынкөл ауданы]] — Марат Кенжебекұлы Жұрқабаев (2024-) # [[Фёдоров ауданы]] — Тәуба Қайыржанұлы Исабаев (2016-) # [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласы – Әмірхан Біркенұлы Асанов (2021-) # [[Қостанай]] қаласы – Марат Қонысбайұлы Жүндібаев (2022-) # [[Лисаковск]] қаласы – Абай Сәрсембайұлы Ибраев (2021-) # [[Рудный]] қаласы – Виктор Николаевич Ионенко (2023-) == Қызылорда облысы == ; [[Қызылорда облысы|Облыс]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] (8 мамыр 2026 жылдан бастап) # [[Арал ауданы]] – Аманжол Сақыпұлы Оңғарбаев (2024-) # [[Жалағаш ауданы]] – Ардақ Әбдіғаппарұлы Ибраимов (2023-) # [[Жаңақорған ауданы]] – Ғалымжан Жарқынбек (2026-) # [[Қазалы ауданы]] – Алмасбек Әбілқасымұлы Есмаханов (2025-) # [[Қармақшы ауданы]] – Жандос Еркінбек (2023-) # [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]] – Берік Әбдіғаппарұлы Сәрменбаев (2023-) # [[Шиелі ауданы]] – Айтбай Насриддинұлы Жандарбеков (2024-) # [[Қызылорда]] қаласы – Нұржан Сәбитұлы Ахатов (2024-) == Маңғыстау облысы == ; [[Маңғыстау облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан) # [[Бейнеу ауданы]] — Рахымжан Ысқақұлы Шалбаев (2023-) # [[Қарақия ауданы]] — Сымбат Қуанышұлы Төретаев (2023-) # [[Маңғыстау ауданы]] — Ғалымжан Мұқырұлы Ниязов (2022-) # [[Мұнайлы ауданы]] — Қанат Жаңбырұлы Құлжанов (2024-) # [[Түпқараған ауданы]] — Ержан Көпжасарұлы Күмісқалиев (2024-) # [[Ақтау]] қаласы — Әбілқайыр Жаңайұлы Байпақов (2024-) # [[Жаңаөзен]] қаласы — Жансейіт Исаханұлы Қайнарбаев (2024-) == Павлодар облысы == ; [[Павлодар облысы|Облыс]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан) # [[Аққулы ауданы]] — Руслан Берекеленұлы Мұқанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданы]] — Қаршыға Зәлмұханұлы Арынов (2018-) # [[Баянауыл ауданы]] — Ардақ Әнуарбекұлы Ксентаев (2023-) # [[Ертіс ауданы]] — Нығман Мүтәләпұлы Жүсіпов (2024-) # [[Железин ауданы]] — Айтуған Абылайұлы Шайхимов (2021-) # [[Май ауданы]] — Ағыбай Қойшыбайұлы Әмірин (2021-) # [[Павлодар ауданы]] — Дидар Елубекұлы Ыбыраев (2024-) # [[Тереңкөл ауданы]] — Азамат Тоқтамысұлы Маңғұтов (2022-) # [[Успен ауданы]] — Нұрболат Абылайханұлы Мақашев (2023-) # [[Шарбақты ауданы]] — Сержан Ерғалымұлы Иманқұлов (2023-) # [[Ақсу]] қаласы – Болатбек Кәрімұлы Шәріпов (2024-) # [[Екібастұз]] қаласы – Аян Уахитұлы Бейсекин (2022-) # [[Павлодар]] қаласы – Хасар Айтпекұлы Хабылбеков (2023-) == Солтүстік Қазақстан облысы == ; [[Солтүстік Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен) # [[Айыртау ауданы]] — Ерболат Мұратұлы Бекшенов (2021-) # [[Ақжар ауданы]] — [[Рүстем Мұқашұлы Елубаев]] (2024-) # [[Аққайың ауданы]] — Жанар Поселкеқызы Құсайын (2024-) # [[Ғабит Мүсірепов ауданы]] — Руслан Әкімжанұлы Аңбаев (2023-) # [[Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Есіл ауданы]] — Мереке Тілеужанұлы Мұхамедияров (2023-) # [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]] — Азамат Бауыржанұлы Бектасов (2023-) # [[Қызылжар ауданы]] — Бейбіт Қайыркешұлы Исманов (2025-) # [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] — Рахат Назымбекұлы Смағұлов (2024-) # [[Мамлют ауданы]] — Елена Фёдоровна Степаненко (2023-) # [[Тайынша ауданы]] — Берік Ақылжанұлы Әлжанов (2022-) # [[Тимирязев ауданы]] — Ерлан Қайырұлы Жаров (2022-) # [[Уәлиханов ауданы]] — Мұрат Тоқмағанбетұлы Абдулов (2024-) # [[Шал ақын ауданы]] — Қайрат Қайроллаұлы Омаров (2024-) # [[Петропавл]] қаласы — Серiк Мақсұтұлы Мұхамедиев (2023-) == Түркістан облысы == ; [[Түркістан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан) # [[Бәйдібек ауданы]] — Ерлан Зайыпұлы Нұрмаханов (2023-) # [[Жетісай ауданы]] — Серік Үсенұлы Мамытов (2023-) # [[Келес ауданы]] — Жәнібек Есенұлы Ағыбаев (2022-) # [[Қазығұрт ауданы]] — Азизхан Әзімханұлы Исмаилов (2023-) # [[Мақтаарал ауданы]] — Бақыт Насырханұлы Асанов (2018-) # [[Ордабасы ауданы]] — Азат Әбдіғалиұлы Оралбаев (2023-) # [[Отырар ауданы]] — Қайрат Жолдыбайұлы Жолдыбай (2024-) # [[Сайрам ауданы]] — Мадияр Мұхтарұлы Оразалиев (2025-) # [[Сарыағаш ауданы]] — Арман Айдарұлы Абдуллаев (2023-) # [[Сауран ауданы]] — Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (2023-) # [[Созақ ауданы]] — Мұхит Сексенбайұлы Тұрысбеков (2022-) # [[Төле би ауданы]] — Еркеғали Амантайұлы Әлімқұлов (2024-) # [[Түлкібас ауданы]] — Асқар Сұлтанұлы Естібаев (2024-) # [[Шардара ауданы]] — Арман Романұлы Қарсыбаев (2023-) # [[Арыс]] қаласы — Қайсар Зәкірұлы Маңқараев (2024-) # [[Кентау]] қаласы — Жандос Қалмырзаұлы Тасов (2022-) # [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы — Әзімбек Пазылбекұлы (2024-) == Ұлытау облысы == ; [[Ұлытау облысы|Облыс]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жаңаарқа ауданы]] – Қанат Шубайұлы Қожықаев (2023-) # [[Ұлытау ауданы]] – Аманжол Батырбекұлы Мырзабеков (2022-) # [[Жезқазған]] қаласы – Қайрат Абдоллаұлы Шайжанов (2022-) # [[Қаражал (қала)|Қаражал]] қаласы – Айқын Қылышұлы Елеусізов (2023-) # [[Сәтбаев (қала)|Сәтбаев]] қаласы – Мұрат Ерболатұлы Бөрібаев (2024-) == Шығыс Қазақстан облысы == ; [[Шығыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Алтай ауданы]] — Ренат Тілеуханұлы Құрманбаев (2023-) # [[Глубокое ауданы]] — Эльдар Лұқбекұлы Тумашинов (2022-) # [[Зайсан ауданы]] — Аэлита Ахметсәлімқызы (2023-) # [[Катонқарағай ауданы]] — Данияр Бекқазыұлы Дүйсенбаев (2024-) # [[Күршім ауданы]] — Мейіржан Қанатбекұлы Әлбеков (2024-) # [[Марқакөл ауданы]] — Рүстембек Набиолдаұлы Кемешев (2024-) # [[Самар ауданы]] — Серік Жеңісұлы Жеңісов (2024-) # [[Тарбағатай ауданы]] — Дархан Шомпайұлы Жөргекбаев (2022-) # [[Ұлан ауданы]] — Арман Ілиясұлы Бекбосынов (2024-) # [[Үлкен Нарын ауданы]] — Елдос Жанболатұлы Байрахметов (2024-) # [[Шемонаиха ауданы]] — Дидар Мұхтарбекұлы Кеңесбаев (2024-) # [[Өскемен]] қаласы – Алмат Талғатұлы Ақышев (2024-) # [[Риддер]] қаласы – Думан Есдәулетұлы Рахметқалиев (2024-) == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] * [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері|*]] m7i3x10i4g9l1krvv3nh36u2l33t1l4 3631044 3631043 2026-07-17T12:09:23Z Casserium 68287 /* Өңір әкімдері */ 3631044 wikitext text/x-wiki {{toc-right}} Бұл мақалада қазіргі уақытта қызмет атқаратын Қазақстанның облыстық маңызы бар [[Қазақстан қалалары|қала]] және [[Қазақстан аудандары|аудан]] [[әкім]]дерінің тізімі көрсетілген. Әкімдердің көбі (100-ге жуық әкім) қызметке 2023 жылы тағайындалған. == Өңір әкімдері == # [[Атырау облысы]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов|Болат Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін «Kazenergy» қауымдастығының төрағасы болды. # [[Ұлытау облысы]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен|Есет Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден). Тағайындалғанға дейін Астана қаласы әкімінің орынбасары болды. # [[Қызылорда облысы]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев|Мұрат Ергешбаев]] (2026 жылғы 8 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Мәжіліс депутаты болды. # [[Алматы]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Абай облысы]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Президент кеңесшісі – Президенттің Баспасөз хатшысы болды. # [[Шығыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан). Тағайындалғанға дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болды. # [[Түркістан облысы]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров|Нұралхан Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан). Тағайындалғанға дейін Түркістан облысы әкімінің орынбасары болды. # [[Маңғыстау облысы]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай|Нұрдәулет Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан). Тағайындалғанға дейін [[Өзенмұнайгаз|«ӨзенМұнайГаз»]] компаниясының бас директоры болды. # [[Солтүстік Қазақстан облысы]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов|Ғауез Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Жамбыл облысы]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев|Ербол Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ауыл шаруашылығы министрі болды. # [[Ақмола облысы]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов|Марат Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Ішкі істер министрі болды. # [[Ақтөбе облысы]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров|Асхат Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы болды. # [[Шымкент]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков|Ғабит Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен). Тағайындалғанға дейін Үкімет Аппараты басшысының бірінші орынбасары болды. # [[Астана]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды облысының әкімі болды. # [[Қарағанды облысы]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев|Ермағанбет Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Қарағанды қаласының әкімі болды. # [[Павлодар облысы]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов|Асайын Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Павлодар қаласының әкімі болды. # [[Батыс Қазақстан облысы]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев|Нариман Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. # [[Қостанай облысы]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов|Құмар Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан). Тағайындалғанға дейін Солтүстік Қазақстан облысының әкімі болды. # [[Алматы облысы]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев|Марат Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін бірінші Қаржы вице-министрі болды. # [[Жетісу облысы]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев|Бейбіт Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан). Тағайындалғанға дейін Сенат депутаты болды. == Астана қаласы == ; [[Астана|Қала]] әкімі — [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Алматы ауданы (Астана)|Алматы ауданы]] — Рүстем Серікұлы Тәуекелов (2024-) # [[Байқоңыр ауданы]] — Талғат Абайұлы Рахманберді (2023-) # [[Есіл ауданы (Астана)|Есіл ауданы]] — Дәрменияр Алғатбекұлы Қыдырбек-ұлы (2024-) # [[Нұра ауданы (Астана)|Нұра ауданы]] — Ришат Уәлиханұлы Тұрдыбеков (2024-) # [[Сарайшық ауданы]] — Мақсат Саматұлы (2024-) # [[Сарыарқа ауданы]] — Жанасыл Камалиұлы Шәукентаев (2025-) == Алматы қаласы == ; [[Алматы|Қала]] әкімі — [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды|Дархан Сатыбалды]] (2025 жылғы 24 мамырдан) # [[Алатау ауданы]] — Данияр Батанұлы Қырықбаев (2025-) # [[Алмалы ауданы]] — Арман Нұржанұлы Шамшин (2024-) # [[Әуезов ауданы]] — Абзал Қуандықұлы Егембердиев (2023-) # [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданы]] — Азамат Бескемпірұлы Қалдыбеков (2025-) # [[Жетісу ауданы]] — Ляззат Әуесханқызы Жылқыбаева (2024-) # [[Медеу ауданы]] — Еркебұлан Нұрланұлы Оразалин (2022-) # [[Наурызбай ауданы]] — Назира Асылбекқызы Тоғызбаева (2023-) # [[Түрксіб ауданы]] — Дамир Нұрсұлтанұлы Әкежанов (2026-) == Шымкент қаласы == ; [[Шымкент|Қала]] әкімі — [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Абай ауданы (Шымкент)|Абай ауданы]] — Шәкір Асылханұлы Сұлтанхан (2024-) # [[Әл-Фараби ауданы]] — Маратбек Сәменбекұлы Мықтыбеков (2025-) # [[Еңбекші ауданы]] — Досбол Күздікбайұлы Есілбек (2021-) # [[Қаратау ауданы]] — Алмас Емелтайұлы Абаев (2025-) # [[Тұран ауданы]] — Біржан Қанатұлы Әзімбердиев (2026-) == Байқоңыр қаласы == ; [[Байқоңыр (қала)|Қала]] әкімі — [[Константин Дмитриевич Бусыгин]] (2017 жылғы 30 мамырдан) == Абай облысы == ; [[Абай облысы|Облыс]] әкімі — [[Берік Уәли]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданы]] — Мейіржан Серікбосынұлы Смағұлов (2023-) # [[Ақсуат ауданы]] — Ерсін Кәдірбекұлы Ескендіров (2024-) # [[Аягөз ауданы]] — Данияр Қайырханұлы Шәкәрімов (2024-) # [[Бесқарағай ауданы]] — Ділдар Қалиқанұлы Қалиқан (2026-) # [[Бородулиха ауданы]] — [[Талғат Батырұлы Мұратов]] (2026-) # [[Жаңасемей ауданы]] — Нұржан Оразбекұлы Әбдікәрімов (2025-) # [[Жарма ауданы]] — Нұрлан Мұхаметрақымұлы Борсукбаев (2024-) # [[Көкпекті ауданы]] — Нұрбек Тұрсынқанұлы Қошқарбаев (2025-) # [[Мақаншы ауданы]] — Дәурен Бақытжанұлы Қойгелдин (2024-) # [[Үржар ауданы]] — Ақылбек Жұмабекұлы Башимбаев (2024-) # [[Курчатов]] қаласы — Болат Таңсықбайұлы Әбдіралиев (2023-) # [[Семей]] қаласы — Әділет Нұрсағатұлы Қожанбаев (2025-) == Ақмола облысы == ; [[Ақмола облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Ақкөл ауданы]] – Біржан Тасболатұлы Әбдірахманов (2023-) # [[Аршалы ауданы]] – Достанбек Берікұлы Есжанов (2024-) # [[Астрахан ауданы]] – Талғат Аманбайұлы Ерсейітов (2023-) # [[Атбасар ауданы]] – Кенеш Ғалибекұлы Әлімжанов (2024-) # [[Бурабай ауданы]] – Арай Серікбайұлы Садықов (2023-) # [[Бұланды ауданы]] – Ардақ Дулатұлы Смайылов (2023-) # [[Біржан сал ауданы]] – Бауыржан Қазыбекұлы Қасенов (2024-) # [[Егіндікөл ауданы]] – Юрий Викторович Курушин (2023-) # [[Ерейментау ауданы]] – Нұрлан Зияйденұлы Мұқатов (2023-) # [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]] – Серік Мырзасейітұлы Балжанов (2023-) # [[Жақсы ауданы]] – Алмагүл Аманжолқызы Қадыралина (2021-) # [[Жарқайың ауданы]] – Ербол Кәрімұлы Жүсіпбеков (2024-) # [[Зеренді ауданы]] – Әсет Құрманғожин (2025-) # [[Қорғалжын ауданы]] – Алмас Аянұлы Алин (2024-) # [[Сандықтау ауданы]] – Серік Кеңесарыұлы Құдабай (2024-) # [[Целиноград ауданы]] – Дарын Сабырғалиұлы Сабырғали (2024-) # [[Шортанды ауданы]] – Сағындық Серікбайұлы Шабаров (2022-) # [[Көкшетау]] қаласы – [[Әнуар Қайыргелдіұлы Күмпекеев]] (2024-) # [[Қосшы]] қаласы – Азамат Есімұлы Қапышев (2024-) # [[Степногорск]] қаласы – Гайдар Қабдоллаұлы Қасенов (2024-) == Ақтөбе облысы == ; [[Ақтөбе облысы|Облыс]] әкімі — [[Асхат Берлешұлы Шахаров]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Алға ауданы]] – Асланбек Серікұлы Шүйіншалиев (2024-) # [[Әйтеке би ауданы]] – Дәулетияр Қанатұлы Тоғызбаев (2023-) # [[Байғанин ауданы]] – Айбек Мұратқалиұлы Көпенов (2023-) # [[Қарғалы ауданы]] – Нұрлыбек Амандоллаұлы Өнербаев (2024-) # [[Қобда ауданы]] – Ізгілік Досмұратұлы Тынымгереев (2023-) # [[Мәртөк ауданы]] – Медет Жұмабайұлы Ысқақов (2023-) # [[Мұғалжар ауданы]] – Дархан Жанысханұлы Ермағанбетов (2023-) # [[Ойыл ауданы]] – Асқар Қайырғалиұлы Қазыбаев (2019-) # [[Темір ауданы]] – Алмас Жақсылықұлы Жақсылықов (2024-) # [[Хромтау ауданы]] – Нұрхан Жасұланұлы Тілеумұратов (2023-) # [[Шалқар ауданы]] – Жанболат Өтеғұлұлы Жидеханов (2020-) # [[Ырғыз ауданы]] – Нұрлан Қасымханұлы Қызбергенов (2022-) # [[Ақтөбе]] қаласы – Азамат Бауыржанұлы Бекет (2023-) ; Ақтөбе аудандары # [[Алматы ауданы (Ақтөбе)|Алматы ауданы]] – Рүстем Баймырзаұлы Өтешов (2024-) # [[Астана ауданы]] – Баянбек Талғатұлы Қырықбаев (2024-) == Алматы облысы == ; [[Алматы облысы|Облыс]] әкімі — [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Балқаш ауданы]] – Азат Үкітайұлы Құтпанбетов (2023-) # [[Еңбекшіқазақ ауданы]] – Талғат Ескендірұлы Байеділов (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)|Жамбыл ауданы]] – Нұрлан Ертасұлы Ертас (2021-) # [[Кеген ауданы]] – [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] (2023-) # [[Қарасай ауданы]] – Жасұлан Тоққожаұлы Естенов (2022-) # [[Райымбек ауданы]] – Дастан Сұлтанмұратұлы Құдабаев (2025-) # [[Талғар ауданы]] – Таңат Есенкелдіұлы Айдарбеков (2023-) # [[Ұйғыр ауданы]] – Бота Серікқызы Елеусізова (2023-) # [[Іле ауданы]] – Қайыржан Серікбайұлы Жақсымбетов (2024-) # [[Алатау (қала)|Алатау]] қаласы – Әркен Хамитұлы Өтенов (2024-) # [[Қонаев (қала)|Қонаев]] қаласы – Асхат Ермекұлы Бердіханов (2024-) == Атырау облысы == ; [[Атырау облысы|Облыс]] әкімі — [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жылыой ауданы]] – Жұмабек Байрақбайұлы Қаражанов (2022-) # [[Индер ауданы]] – Серік Бағытжанұлы Нысанбаев (2024-) # [[Исатай ауданы]] – Нұрым Бекежанұлы Мусин (2023-) # [[Құрманғазы ауданы]] – Абат Сайфоллаұлы Жанғалиев (2023-) # [[Қызылқоға ауданы]] – Қанат Қадыржанұлы Әзмұханов (2022-) # [[Мақат ауданы]] – Азамат Саматұлы Мәмбетов (2024-) # [[Махамбет ауданы]] – Қайрат Есқабылұлы Нұрлыбаев (2022-) # [[Атырау]] қаласы – Шәкір Кейкінұлы Кейкин (2023-) == Батыс Қазақстан облысы == ; [[Батыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нариман Төреғалиұлы Төреғалиев]] (2022 жылғы 2 желтоқсаннан) # [[Ақжайық ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Сердалин (2023-) # [[Бәйтерек ауданы]] – [[Марат Лұқпанұлы Тоқжанов]] (2020-) # [[Бөкей ордасы ауданы]] – Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов (2021-) # [[Бөрлі ауданы]] – Еркебұлан Нұретдинұлы Ихсанов (2022-) # [[Жаңақала ауданы]] – Алпамыс Жаңабайұлы Көшкінбаев (2023-) # [[Жәнібек ауданы]] – Тимур Серікұлы Шиниязов (2023-) # [[Казталов ауданы]] – Асланбек Ахметоллаұлы Сарқұлов (2023-) # [[Қаратөбе ауданы]] – Қадыржан Орынбасарұлы Сүйеуғалиев (2021-) # [[Сырым ауданы]] – Жұмагелді Жолдыбайұлы Батырниязов (2023-) # [[Тасқала ауданы]] – Талғат Асқарұлы Шәкіров (2023-) # [[Теректі ауданы]] – Әлия Биғазықызы Мұханбетжанова (2023-) # [[Шыңғырлау ауданы]] – Мұрат Амангелдіұлы Өмірәлиев (2023-) # [[Орал]] қаласы — Мұрат Болатұлы Бәйменов (2024-) == Жамбыл облысы == ; [[Жамбыл облысы|Облыс]] әкімі — [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] (2023 жылғы 5 қыркүйектен) # [[Байзақ ауданы]] – Олжас Елебекұлы Баққараев (2024-) # [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]] – Ерлан Қыдыралыұлы (2022-) # [[Жуалы ауданы]] – Жалғас Әлижанұлы Мұртаза (2022-) # [[Қордай ауданы]] – Бегзат Сейсенқұлұлы Болатбеков (2022-) # [[Меркі ауданы]] – Ербол Жұмабекұлы Жиенқұлов (2024-) # [[Мойынқұм ауданы]] – Ермек Амангелдіұлы Кәрентаев (2024-) # [[Сарысу ауданы]] – Сәкен Үмбетұлы Мамытов (2023-) # [[Талас ауданы]] – Нұрбол Әбдімәжитұлы Жүнісбеков (2022-) # [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] – Ернар Серікәліұлы Есіркепов (2022-) # [[Шу ауданы]] – Бақытжан Оразалыұлы Жәнібеков (2023-) # [[Тараз]] қаласы – Бақытжан Әмірбекұлы Орынбеков (2022-) ; Тараз аудандары # [[Әулиеата ауданы]] - Барлық Әдепханұлы Төреханов (2025-) # [[Жібек жолы ауданы]] - Қарлығаш Әмірқызы Аралбекова (2025-) == Жетісу облысы == ; [[Жетісу облысы|Облыс]] әкімі — [[Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев]] (2022 жылғы 11 маусымнан) # [[Ақсу ауданы]] – Берік Тынышбайұлы Тынышбаев (2023-) # [[Алакөл ауданы]] – Алмас Сапарғалиұлы Абдинов (2021-) # [[Ескелді ауданы]] – Елдос Тұрсынбайұлы Ахметов (2022-) # [[Кербұлақ ауданы]] – Жанат Төлегенұлы Жүнісбеков (2026-) # [[Көксу ауданы]] – Дәулет Кенжеханұлы Халелов (2023-) # [[Қаратал ауданы]] – Ұлан Әлдибекұлы Досымбеков (2023-) # [[Панфилов ауданы]] – Марат Рахымбердіұлы Сағымбек (2022-) # [[Сарқан ауданы]] – Ғалымжан Қанатұлы Маманбаев (2022-) # [[Талдықорған]] қаласы – Ернат Дүйсенбекұлы Бәзіл (2023-) # [[Текелі]] қаласы – Алмас Қабдулұлы Әділ (2022-) == Қарағанды облысы == ; [[Қарағанды облысы|Облыс]] әкімі — [[Ермағанбет Қабдулаұлы Бөлекпаев]] (2022 жылғы 8 желтоқсаннан) # [[Абай ауданы (Қарағанды облысы)|Абай ауданы]] – Сәбит Темешұлы Оспанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]] – Руслан Айтыкенұлы Кенжебеков (2023-) # [[Бұқар жырау ауданы]] – Ерлан Бейсембайұлы Құсайын (2024-) # [[Қарқаралы ауданы]] – Саят Қабиденұлы Мусин (2026-) # [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]] – Бақытжан Мылтықбайұлы Мұқанов (2022-) # [[Осакаров ауданы]] – Руслан Есенбекұлы Нұрмұханбетов (2022-) # [[Шет ауданы]] – Мұхит Сайлауұлы Мұхтаров (2020-) # [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласы – Сапар Қайыркенұлы Сатаев (2023-) # [[Қарағанды]] қаласы – Мейрам Мұратұлы Қожықов (2023-) # [[Приозёрск]] қаласы – Мансур Талғатұлы Ахметов (2023-) # [[Саран (қала)|Саран]] қаласы – Дарын Бейбітұлы Бұлқайыр (2024-) # [[Теміртау]] қаласы – [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] (2024-) # [[Шахтинск]] қаласы – Мұрат Есетұлы Қыдырғанбеков (2022-) ; Қарағанды аудандары # [[Әлихан Бөкейхан ауданы]] – Досбол Батырбекұлы Күлекеев (2023-) # [[Қазыбек би ауданы (Қарағанды)|Қазыбек би ауданы]] – Ералы Серікұлы Оспанов (2023-) == Қостанай облысы == ; [[Қостанай облысы|Облыс]] әкімі — [[Құмар Іргебайұлы Ақсақалов]] (2022 жылғы 1 желтоқсаннан) # [[Алтынсарин ауданы]] — Арнұр Маратұлы Сартов (2022-) # [[Амангелді ауданы]] — Қанат Уәшұлы Кеделбаев (2024-) # [[Әулиекөл ауданы]] — Жансұлтан Қоңыртайұлы Тәукенов (2023-) # [[Бейімбет Майлин ауданы]] — Қайсар Батырханұлы Мыржақыпов (2020-) # [[Денисов ауданы]] — Руслан Жоламанұлы Қатпаев (2023-) # [[Жангелді ауданы]] — Дінмұхамед Серікұлы Бидашев (2024-) # [[Жітіқара ауданы]] — Аслан Амантайұлы Жаныспаев (2024-) # [[Қамысты ауданы]] — Ерлан Әлімбайұлы Жаулыбаев (2023-) # [[Қарабалық ауданы]] — Руслан Болатұлы Халықов (2021-) # [[Қарасу ауданы]] — Қайрат Темірханұлы Оспанов (2024-) # [[Қостанай ауданы]] — Олжас Жомартұлы Нұрғалиев (2024-) # [[Меңдіқара ауданы]] — Ғабит Мәжитұлы Бекбаев (2021-) # [[Науырзым ауданы]] — Мәди Өмірзақұлы Ихтиляпов (2023-) # [[Сарыкөл ауданы]] — Марат Лесбекұлы Шымырбеков (2024-) # [[Ұзынкөл ауданы]] — Марат Кенжебекұлы Жұрқабаев (2024-) # [[Фёдоров ауданы]] — Тәуба Қайыржанұлы Исабаев (2016-) # [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласы – Әмірхан Біркенұлы Асанов (2021-) # [[Қостанай]] қаласы – Марат Қонысбайұлы Жүндібаев (2022-) # [[Лисаковск]] қаласы – Абай Сәрсембайұлы Ибраев (2021-) # [[Рудный]] қаласы – Виктор Николаевич Ионенко (2023-) == Қызылорда облысы == ; [[Қызылорда облысы|Облыс]] әкімі — [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] (8 мамыр 2026 жылдан бастап) # [[Арал ауданы]] – Аманжол Сақыпұлы Оңғарбаев (2024-) # [[Жалағаш ауданы]] – Ардақ Әбдіғаппарұлы Ибраимов (2023-) # [[Жаңақорған ауданы]] – Ғалымжан Жарқынбек (2026-) # [[Қазалы ауданы]] – Алмасбек Әбілқасымұлы Есмаханов (2025-) # [[Қармақшы ауданы]] – Жандос Еркінбек (2023-) # [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]] – Берік Әбдіғаппарұлы Сәрменбаев (2023-) # [[Шиелі ауданы]] – Айтбай Насриддинұлы Жандарбеков (2024-) # [[Қызылорда]] қаласы – Нұржан Сәбитұлы Ахатов (2024-) == Маңғыстау облысы == ; [[Маңғыстау облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] (2024 жылғы 17 мамырдан) # [[Бейнеу ауданы]] — Рахымжан Ысқақұлы Шалбаев (2023-) # [[Қарақия ауданы]] — Сымбат Қуанышұлы Төретаев (2023-) # [[Маңғыстау ауданы]] — Ғалымжан Мұқырұлы Ниязов (2022-) # [[Мұнайлы ауданы]] — Қанат Жаңбырұлы Құлжанов (2024-) # [[Түпқараған ауданы]] — Ержан Көпжасарұлы Күмісқалиев (2024-) # [[Ақтау]] қаласы — Әбілқайыр Жаңайұлы Байпақов (2024-) # [[Жаңаөзен]] қаласы — Жансейіт Исаханұлы Қайнарбаев (2024-) == Павлодар облысы == ; [[Павлодар облысы|Облыс]] әкімі — [[Асайын Қуандықұлы Байханов]] (2022 жылғы 7 желтоқсаннан) # [[Аққулы ауданы]] — Руслан Берекеленұлы Мұқанов (2023-) # [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай ауданы]] — Қаршыға Зәлмұханұлы Арынов (2018-) # [[Баянауыл ауданы]] — Ардақ Әнуарбекұлы Ксентаев (2023-) # [[Ертіс ауданы]] — Нығман Мүтәләпұлы Жүсіпов (2024-) # [[Железин ауданы]] — Айтуған Абылайұлы Шайхимов (2021-) # [[Май ауданы]] — Ағыбай Қойшыбайұлы Әмірин (2021-) # [[Павлодар ауданы]] — Дидар Елубекұлы Ыбыраев (2024-) # [[Тереңкөл ауданы]] — Азамат Тоқтамысұлы Маңғұтов (2022-) # [[Успен ауданы]] — Нұрболат Абылайханұлы Мақашев (2023-) # [[Шарбақты ауданы]] — Сержан Ерғалымұлы Иманқұлов (2023-) # [[Ақсу]] қаласы – Болатбек Кәрімұлы Шәріпов (2024-) # [[Екібастұз]] қаласы – Аян Уахитұлы Бейсекин (2022-) # [[Павлодар]] қаласы – Хасар Айтпекұлы Хабылбеков (2023-) == Солтүстік Қазақстан облысы == ; [[Солтүстік Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Ғауез Торсанұлы Нұрмұхамбетов]] (2023 жылғы 23 қыркүйектен) # [[Айыртау ауданы]] — Ерболат Мұратұлы Бекшенов (2021-) # [[Ақжар ауданы]] — [[Рүстем Мұқашұлы Елубаев]] (2024-) # [[Аққайың ауданы]] — Жанар Поселкеқызы Құсайын (2024-) # [[Ғабит Мүсірепов ауданы]] — Руслан Әкімжанұлы Аңбаев (2023-) # [[Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Есіл ауданы]] — Мереке Тілеужанұлы Мұхамедияров (2023-) # [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]] — Азамат Бауыржанұлы Бектасов (2023-) # [[Қызылжар ауданы]] — Бейбіт Қайыркешұлы Исманов (2025-) # [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] — Рахат Назымбекұлы Смағұлов (2024-) # [[Мамлют ауданы]] — Елена Фёдоровна Степаненко (2023-) # [[Тайынша ауданы]] — Берік Ақылжанұлы Әлжанов (2022-) # [[Тимирязев ауданы]] — Ерлан Қайырұлы Жаров (2022-) # [[Уәлиханов ауданы]] — Мұрат Тоқмағанбетұлы Абдулов (2024-) # [[Шал ақын ауданы]] — Қайрат Қайроллаұлы Омаров (2024-) # [[Петропавл]] қаласы — Серiк Мақсұтұлы Мұхамедиев (2023-) == Түркістан облысы == ; [[Түркістан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] (2025 жылғы 6 қаңтардан) # [[Бәйдібек ауданы]] — Ерлан Зайыпұлы Нұрмаханов (2023-) # [[Жетісай ауданы]] — Серік Үсенұлы Мамытов (2023-) # [[Келес ауданы]] — Жәнібек Есенұлы Ағыбаев (2022-) # [[Қазығұрт ауданы]] — Азизхан Әзімханұлы Исмаилов (2023-) # [[Мақтаарал ауданы]] — Бақыт Насырханұлы Асанов (2018-) # [[Ордабасы ауданы]] — Азат Әбдіғалиұлы Оралбаев (2023-) # [[Отырар ауданы]] — Қайрат Жолдыбайұлы Жолдыбай (2024-) # [[Сайрам ауданы]] — Мадияр Мұхтарұлы Оразалиев (2025-) # [[Сарыағаш ауданы]] — Арман Айдарұлы Абдуллаев (2023-) # [[Сауран ауданы]] — Мақсат Асылбекұлы Таңғатаров (2023-) # [[Созақ ауданы]] — Мұхит Сексенбайұлы Тұрысбеков (2022-) # [[Төле би ауданы]] — Еркеғали Амантайұлы Әлімқұлов (2024-) # [[Түлкібас ауданы]] — Асқар Сұлтанұлы Естібаев (2024-) # [[Шардара ауданы]] — Арман Романұлы Қарсыбаев (2023-) # [[Арыс]] қаласы — Қайсар Зәкірұлы Маңқараев (2024-) # [[Кентау]] қаласы — Жандос Қалмырзаұлы Тасов (2022-) # [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласы — Әзімбек Пазылбекұлы (2024-) == Ұлытау облысы == ; [[Ұлытау облысы|Облыс]] әкімі — [[Есет Берікұлы Байкен]] (2026 жылғы 17 шілдеден) # [[Жаңаарқа ауданы]] – Қанат Шубайұлы Қожықаев (2023-) # [[Ұлытау ауданы]] – Аманжол Батырбекұлы Мырзабеков (2022-) # [[Жезқазған]] қаласы – Қайрат Абдоллаұлы Шайжанов (2022-) # [[Қаражал (қала)|Қаражал]] қаласы – Айқын Қылышұлы Елеусізов (2023-) # [[Сәтбаев (қала)|Сәтбаев]] қаласы – Мұрат Ерболатұлы Бөрібаев (2024-) == Шығыс Қазақстан облысы == ; [[Шығыс Қазақстан облысы|Облыс]] әкімі — [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов|Нұрымбет Сақтағанов]] (2025 жылғы 17 ақпаннан) # [[Алтай ауданы]] — Ренат Тілеуханұлы Құрманбаев (2023-) # [[Глубокое ауданы]] — Эльдар Лұқбекұлы Тумашинов (2022-) # [[Зайсан ауданы]] — Аэлита Ахметсәлімқызы (2023-) # [[Катонқарағай ауданы]] — Данияр Бекқазыұлы Дүйсенбаев (2024-) # [[Күршім ауданы]] — Мейіржан Қанатбекұлы Әлбеков (2024-) # [[Марқакөл ауданы]] — Рүстембек Набиолдаұлы Кемешев (2024-) # [[Самар ауданы]] — Серік Жеңісұлы Жеңісов (2024-) # [[Тарбағатай ауданы]] — Дархан Шомпайұлы Жөргекбаев (2022-) # [[Ұлан ауданы]] — Арман Ілиясұлы Бекбосынов (2024-) # [[Үлкен Нарын ауданы]] — Елдос Жанболатұлы Байрахметов (2024-) # [[Шемонаиха ауданы]] — Дидар Мұхтарбекұлы Кеңесбаев (2024-) # [[Өскемен]] қаласы – Алмат Талғатұлы Ақышев (2024-) # [[Риддер]] қаласы – Думан Есдәулетұлы Рахметқалиев (2024-) == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] * [[Қазақстан ірі қалалары әкімдерінің тізімі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері|*]] kdvyj37a8xfoj7hbxul5945bpccf0tu Қасым-Жомарт Тоқаевтың жасаған халықаралық сапарларының тізімі 0 746540 3631111 3630979 2026-07-17T15:59:11Z QazNorth 168872 /* Тізім */ 3631111 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде Қазақстанның президенті '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан|Әзербайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Дональд Трамп]] Ақүйде, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] Кремльде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] БҰҰ Бас кеңсесінде, [[Нью-Йорк]].]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11 сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- | 17 сәуір 2026 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анталия]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-antaliya-diplomatiyalyk-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-173471 |title= Мемлекет басшысы Анталия дипломатиялық форумының панелдік сессиясына қатысты |date=2026-04-17|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-17}}</ref> |- | 9 мамыр 2026 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-vladimir-putinmen-kezdesu-otkizdi-94455 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинмен кездесу өткізді |date=2026-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-05-09}}</ref> |- | 22–24 маусым 2026 || {{Байрақ|Бельгия}} || [[Брюссель]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-belgiyada-turatyn-otandastarmen-kezdesti-2252846 |title= Мемлекет басшысы Бельгияда тұратын отандастармен кездесті |date=2026-06-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-06-22}}</ref> |- | 13 шілде 2026 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доха]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web |url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-1362747 |title=Қазақстан Президенті Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен кездесті |date=2026-07-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- | 16–17 шілде 2026 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Шанхай]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-kytaydyn-zhetekshi-kompaniyalary-basshylarymen-kezdesti-166319 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың жетекші компаниялары басшыларымен кездесті |date=2026-07-16|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-16}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] qkyzz2ov9kcmi6y0i7485g6kaiwig5i 3631113 3631111 2026-07-17T16:00:26Z QazNorth 168872 /* Тізім */ 3631113 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде Қазақстанның президенті '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан|Әзербайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Дональд Трамп]] Ақүйде, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] Кремльде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] БҰҰ Бас кеңсесінде, [[Нью-Йорк]].]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11 сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- | 17 сәуір 2026 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анталия]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-antaliya-diplomatiyalyk-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-173471 |title= Мемлекет басшысы Анталия дипломатиялық форумының панелдік сессиясына қатысты |date=2026-04-17|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-17}}</ref> |- | 9 мамыр 2026 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-vladimir-putinmen-kezdesu-otkizdi-94455 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинмен кездесу өткізді |date=2026-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-05-09}}</ref> |- | 22–24 маусым 2026 || {{Байрақ|Бельгия}} || [[Брюссель]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-belgiyada-turatyn-otandastarmen-kezdesti-2252846 |title= Мемлекет басшысы Бельгияда тұратын отандастармен кездесті |date=2026-06-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-06-22}}</ref> |- | 13 шілде 2026 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web |url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-1362747 |title=Қазақстан Президенті Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен кездесті |date=2026-07-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- | 16–17 шілде 2026 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Шанхай]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-kytaydyn-zhetekshi-kompaniyalary-basshylarymen-kezdesti-166319 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың жетекші компаниялары басшыларымен кездесті |date=2026-07-16|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-16}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] cngmfdwpzflrues5chawhmtv0pqg184 3631114 3631113 2026-07-17T16:01:25Z QazNorth 168872 /* Тізім */ 3631114 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде Қазақстанның президенті '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан|Әзербайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Дональд Трамп]] Ақүйде, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] Кремльде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] БҰҰ Бас кеңсесінде, [[Нью-Йорк]].]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |6-7 желтоқсан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11 сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- | 17 сәуір 2026 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анталия]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-antaliya-diplomatiyalyk-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-173471 |title= Мемлекет басшысы Анталия дипломатиялық форумының панелдік сессиясына қатысты |date=2026-04-17|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-17}}</ref> |- | 9 мамыр 2026 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-vladimir-putinmen-kezdesu-otkizdi-94455 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинмен кездесу өткізді |date=2026-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-05-09}}</ref> |- | 22–24 маусым 2026 || {{Байрақ|Бельгия}} || [[Брюссель]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-belgiyada-turatyn-otandastarmen-kezdesti-2252846 |title= Мемлекет басшысы Бельгияда тұратын отандастармен кездесті |date=2026-06-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-06-22}}</ref> |- | 13 шілде 2026 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web |url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-1362747 |title=Қазақстан Президенті Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен кездесті |date=2026-07-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- | 16–17 шілде 2026 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Шанхай]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-kytaydyn-zhetekshi-kompaniyalary-basshylarymen-kezdesti-166319 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың жетекші компаниялары басшыларымен кездесті |date=2026-07-16|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-16}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] n8ai2mnfnj831bspzobjw6wh5z9mawj Шымкент қаласы мәслихаты 0 747116 3631050 3557461 2026-07-17T12:31:50Z Casserium 68287 /* */ 3631050 wikitext text/x-wiki {{Заң шығарушы орган | Атауы = Шымкент қаласы мәслихаты | Шынайы атауы = | Қазіргі шақырылымы = VIII сайланым | Сурет = Shymkent logo.svg | Ені = 50px | Сурет атауы = Шымкент логотибі | Мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}}<br>∟ [[Шымкент]] | Түрі = [[Бірпалаталы парламент|бірпалаталы]] | Сайлану мерзімі = | Палаталары = | Басшының лауазымы1 = Төрағасы | Басшы1 = [[Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев|Мұрат Жолдықожаев]] | Басшының партиясы1 = [[Әділет (партия)|Әділет]] | Сайлану күні1 = 17 шілде 2026 | Басшының лауазымы2 = | Басшы2 = | Басшының партиясы2 = | Сайлану күні2 = | Басшының лауазымы3 = | Басшы3 = | Басшының партиясы3 = | Сайлану күні3 = | Басшының лауазымы4 = | Басшы4 = | Басшының партиясы4 = | Сайлану күні4 = | Басшының лауазымы5 = | Басшы5 = | Басшының партиясы5 = | Сайлану күні5 = | Басшының лауазымы6 = | Басшы6 = | Басшының партиясы6 = | Сайлану күні6 = | Мүшелер саны = | Құрылым1 = Shymkent City Mäslihat 2023.svg | Құрылым ені1 = 210px | Құрылым сипаттамасы1 = | Палата1 = | Фракциялары1 = '''Партиялық тізім бойынша (16)'''<br>{{Color box|#1CA9C9|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|Аманат]] (11)<br />{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол]] (3)<br />{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] (2)<br />'''Бірмандатты округ бойынша (16)'''<br />{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} Тәуелсіз (16) | Құрылым2 = | Құрылым ені2 = | Құрылым сипаттамасы2 = | Палата2 = | Фракциялары2 = | Комитеттері1 = [[#Құрылымы|6 тұрақты комитеті]] бар | Комитеттері2 = | Дауыс беру жүйесі1 = | Дауыс беру жүйесі2 = | Соңғы сайлауы1 = [[Шымкенттегі мәслихат сайлауы (2023)|19 наурыз 2023]] | Соңғы сайлауы2 = | Жиналыс залы = | Жиналыс залы тақырыпша = | Жиналыс залы ені = | Жиналыс залы сипаттамасы = | Штаб-пәтері = | Құрылуы = 10 желтоқсан 1993 | Ізашары1 = ? | Ізашары2 = | Таратылуы = | Ізбасары1 = | Ізбасары2 = | Сайты = [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat?lang=kk gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat] | Ортаққор = }} '''Шымкент қаласы мәслихаты'''<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat?lang=kk |title= Шымкент қаласы мәслихаты |lang= kk |publisher= Шымкент қаласы мәслихатының ресми сайты |accessdate= 2024-10-13}}</ref> — [[Қазақстан]] қаласы [[Шымкент]]тің жергілікті бірпалаталы заң шығарушы органы, [[мәслихат]]. Мәслихат депутаттары [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаттарымен қатар сайланады. Қалалық мәслихат депутаттары өз міндеттерін қаланы дамытудың жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын бекіту арқылы орындайды. Қазіргі төрағасы — [[Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев|Мұрат Жолдықожаев]].<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat/about?lang=kk |title= Жалпы ақпарат |lang= kk |publisher= Шымкент қаласы мәслихатының ресми сайты |accessdate= 2024-10-13}}</ref> Ол, оған қоса, — [[Әділет (партия)|Әділет]] партиясы шымкенттік филиалының басшысы.<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat/about/structure/people/30429?lang=kk |title= Нарымбетов Бахадыр Мәдәліұлы |lang= kk |publisher= Шымкент қаласы мәслихатының ресми сайты |accessdate= 2024-10-13}}</ref> == Тарихы == 1993 жылғы 10 желтоқсанда [[Қазақстан]]да «Қазақстан Республикасының жергілікті өкілді және атқарушы органдары туралы» Заңы қабылданды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/official_documents/constitution |title= Қазақстан Республикасының Конституциясы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |accessdate= 2024-04-30}}</ref> 1994 жылғы 10 наурызда [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі]]нің қаулысымен бүкілхалықтық сайлау өтіп, [[Мәслихат]] деп аталатын бірінші шақырылған өкілді органдар сайланды.<ref>{{Cite web|url= https://strategy2050.kz/en/news/30853/ |title= Maslikhats to play important role |accessdate=2020-09-21 |work= Strategy2050.kz |lang=en}}</ref> 2018 жылғы 23 мамырда ендігі мәслихаттардың [[пропорциялық сайлау жүйесі]] арқылы сайланатыны жарияланды.<ref>{{Cite web|url= https://inbusiness.kz/ru/news/pryamye-vybory-zamenyat-na-partijnuyu-otvetstvennost |title= Прямые выборы заменят на партийную ответственность |lang= ru |work= inbusiness.kz |date= 2018-05-23 |accessdate= 2020-09-21}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20201201082229/https://inbusiness.kz/ru/news/pryamye-vybory-zamenyat-na-partijnuyu-otvetstvennost |date= 2020-12-01}}</ref> Заң 2018 жылғы маусымда күшке енді. == Сайлау жүйесі == [[Мәслихат]] пен [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаттарының сайлануы қатар өтетіндігінен сайлау барысында [[Қазақстан әкімшілік бірліктері#Бірінші деңгей|республикалық маңызы бар қалалар]]дың, яғни [[Астана]], [[Алматы]] және [[Шымкент]]тің сайлаушыларына төрт бюллетень беріледі. Бюллетеньнің екеуі Мәжіліс депутаттарын; біреуі [[партиялық тізім]]мен, басқасы [[мажоритарлық жүйе]]мен және қалған екеуі дәл сол жүйе арқылы Мәслихат депутатын сайлайды.<ref>{{Cite web|url=https://astanatv.kz/kz/news/78100/|title=Мәжіліс және мәслихаттар сайлауы қалай өтеді?|lang=kk|publisher=Astana TV|author=БАЗАРБАЙ, Ақбота|date=2023-02-17|accessdate=2023-11-29}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20231129154552/https://astanatv.kz/kz/news/78100/|date=2023-11-29}}</ref> Мәслихат депутаттарының бір жартысы партиялық тізім бойынша, қалған жартысы [[бірмандатты округ]] бойынша сайланады. Сайлауға [[Қазақстан саяси партиялары|саяси партиялар]] да, өзін-өзі ұсынғандар да қатыса алады.<ref name="vlastkz">{{Cite web|url=https://vlast.kz/vlast-qazaqsha/53750-mzilis-pen-mslihat-sajlauy-kalaj-tedi.html|title=Мәжіліс пен мәслихат сайлауы қалай өтеді?|lang=kk|publisher=Власть.kz|date=2023-02-04|accessdate=2023-11-29}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20231129155507/https://vlast.kz/vlast-qazaqsha/53750-mzilis-pen-mslihat-sajlauy-kalaj-tedi.html|date=2023-11-29}}</ref> Партиялар үміткерлерін ұсынуы үшін аймақтарда тіркелген филиалы болуы керек. Қазақстанның 20 жастан асқан кез келген азаматы мәслихат депутаттығына үміткер бола алады.<ref name="vlastkz" /> [[Қазақстандағы жергілікті сайлаулар (2023)|2023 жылғы сайлауларға]] дейін депутаттың бәрі да [[пропорционалды сайлау жүйесі]] арқылы сайланатын.<ref>{{Cite web|url=https://inbusiness.kz/ru/news/pryamye-vybory-zamenyat-na-partijnuyu-otvetstvennost|title=Прямые выборы заменят на партийную ответственность|lang=kk|publisher=inbusiness.kz|author=СЕВОСТЬЯНОВА, Ирина|date=2018-05-23|accessdate=2023-11-29}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20231129155359/https://inbusiness.kz/ru/news/pryamye-vybory-zamenyat-na-partijnuyu-otvetstvennost|date=2023-11-29}}</ref> == Құрылымы == Шымкент қаласы мәслихатының 6 тұрақты комиссиясы бар:<ref>{{Cite web|url= https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-maslihat/documents/details/386546?directionId=21508&lang=kk |title= Тұрақты комиссиялардың тізімі мен құрамы |lang= kk |publisher= Шымкент қаласы мәслихатының ресми сайты |accessdate= 2024-10-13}}</ref> * Бюджет және экономикалық даму жөніндегі тұрақты комиссия; * Әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі тұрақты комиссия; * Құрылыс және инфрақұрылымды дамыту жөніндегі тұрақты комиссия; * Кәсіпкерлікті дамыту және цифрландыру жөніндегі тұрақты комиссия; * Жергілікті өзін-өзі басқару және қоғамдық қауіпсіздік жөніндегі тұрақты комиссия; * Инвестиция және қалалық жайлы ортаны дамыту жөніндегі тұрақты комиссия. == Соңғы сайлануы == {{Толық мақала|Шымкенттегі мәслихат сайлауы (2023)}} {| class=wikitable style="text-align:center;" |- !colspan=9|[[Сурет:Shymkent City Mäslihat 2023.svg|300px]] |- ! colspan=2|[[Қазақстан саяси партиялары|Партия]] ! Дауыс саны<ref name="natije">{{Cite web|url= https://www.shymkala.kz/index.php/world/item/10827-2023-zhyl-y-19-nauryzda-shymkent-alaly-m-slikhaty-deputattaryn-sajlau-orytyndylary-turaly-khabarlama |title= 2023 жылғы 19 наурызда Шымкент қалалық мәслихаты депутаттарын сайлау қорытындылары туралы ХАБАРЛАМА |lang= kk |work= shymkala.kz |author= |date= 2023-03-24 |accessdate= 2024-10-20}} {{Webarchive|url= https://archive.ph/MDz7B |date= 2024-10-20}}</ref> ! % ! Мандат саны<ref name="natije" /> ! ±Мандат |- | style="background:#1CA9C9;"| | [[Аманат (партия)|Аманат]] | 178 969 | 64,48 | 11 | {{құлдырау}}13 |- | style="background:#124E9B;"| | [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол ДП]] | 48 729 | 17,65 | 3 | {{өзгеріссіз}}0 |- | style="background:#0A5C2E;"| | [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] | 32 486 | 11,77 | 2 | {{құлдырау}}1 |- | style="background:#4A77EC;"| | [[Respublica]] | 5 424 | 1,97 | 0 | ''Жаңа'' |- | style="background:#EE0535;"| | [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | 2 754 | 1,54 | 0 | {{өзгеріссіз}}0 |- | style="background:#426F39;"| | [[Байтақ (партия)|Байтақ]] | 716 | 0,26 | 0 | ''Жаңа'' |- | colspan="2" | [[Бәріне қарсымын]] | 6 927 | — ! colspan="2" | |- | colspan="6" | |- | colspan="2" |'''Жалпы дауыс'''<ref name="natije" /> |'''287 754''' |'''100,00''' | '''32''' ! |- | colspan="2" |Сайлаушы саны/<br>Дауыс бергендер<ref name="natije" /> |639 663 |44,98 ! colspan="3" | |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Шымкент]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары]] 7eqijexv303rnrtjvirav5hywn3pkzb Қатысушы талқылауы:Дима Пухаев 3 750813 3631290 3414605 2026-07-18T00:01:16Z Xqbot 3358 Бот: Шынжырлы айдатуды түзетті → [[Қатысушы талқылауы:Saigaev]] 3631290 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Saigaev]] jg325leb7o7enrvuy4jyt3zbomz294e Қазақстанның облыстық мәслихаттарының төрағалары 0 753239 3631054 3557455 2026-07-17T12:33:20Z Casserium 68287 /* Шымкент қаласы */ 3631054 wikitext text/x-wiki Бұл мақалада 1994 жылдан бастап сайланған Қазақстанның облыстық [[Мәслихат#Мәслихат төрағасы|мәслихат төрағаларының]] тізімі көрсетілген. Төраға депутаттар арасынан сайланады және тұрақты негізде жұмыс істейді. 2021 жылы екі лауазым біріктірілгенге дейін мәслихаттың тұрақты хатшысы мен әр сессия сайын ауысып отыратын сессия төрағасы қызмет атқарды. 2023 жылдан бастап хатшы лауазымы төраға деп аталатын болды. == Қызметтегі мәслихат төрағалары == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № !! Аты-жөні !! Сайланған өңірі !! Төрағалық еткен шақырылым !! Төрағалыққа сайланған уақыты !! Сайланған партиясы !! Алдыңғы атқарған, қазір атқаратын қызметі !! Мәслихатқа сайланған партиялар |- | 1 || Табиғат Зейнұлқабден <br>{{small|(1974 туған)}} || Астана қаласы || VIII || 27 қаңтар 2025 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|Аманат]] || «Астана су арнасы» коммуналдық кәсіпорнының бас директоры (2016—2025) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (12) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол (партия)|Ақ жол]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} [[Байтақ (партия)|Байтақ]] (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 2 || Мейіржан Отыншиев <br>{{small|(1987 туған)}} || Алматы қаласы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2021—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} [[Respublica]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (3) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (21) |- | 3 || Бахадыр Нарымбетов<br>{{small|(1972 туған)}} || Шымкент қаласы || VII, VIII || 15 қаңтар 2021 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, төрағасы (2018—2021, 2022—2025) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (11) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл]] (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 4 || Шалқар Байбеков <br>{{small|(1967 туған)}} || Абай облысы || VIII || 13 желтоқсан 2024 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a|Бір мандаттық сайлау округінен сайланған «Аманат» партиясының мүшесі}} || Абай облысы әкімінің орынбасары (2022—2024) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (13) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 5 || Бейбіт Жүсіпов <br>{{small|(1961 туған)}} || Ақмола облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || Ақмола облыстық білім басқармасының басшысы (2020—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 6 || Гүлқасима Сүйінтаева <br>{{small|(1964 туған)}} || Ақтөбе облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (2022—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 7 || Қуат Байғожаев <br>{{small|(1962 туған)}} || Алматы облысы || VIII || 29 наурыз 2024 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (16) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (19) |- | 8 || Мұса Хайруллиев <br>{{small|(1984 туған)}} || Атырау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Атырау облыстық филиалының директоры (2018—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 9 || Мұрат Мұқаев <br>{{small|(1969 туған)}} || Батыс Қазақстан облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 10 || Әбдәлі Нұралиев <br>{{small|(1959 туған)}} || Жамбыл облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 11 || Гүлнәр Тойлыбаева <br>{{small|(1967 туған)}} || Жетісу облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2021—2022) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 12 || Нұркен Кобжанов <br>{{small|(1967 туған)}} || Қарағанды облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Бұқар жырау ауданының әкімі (2022—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 13 || Сайлаубек Ещанов <br>{{small|(1958 туған)}} || Қостанай облысы || V, VI, VII, VIII || 20 қаңтар 2012 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Сосновый бор» санаторийінің бас директоры (2001—2012) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 14 || Мұрат Тілеуімбетов <br>{{small|(1963 туған)}} || Қызылорда облысы || VIII || 26 сәуір 2024 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || Жаңақорған ауданының әкімі (2022—2024) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 15 || Жаңбырбай Матаев <br>{{small|(1963 туған)}} || Маңғыстау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|Бір мандаттық сайлау округінен «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде сайланған, қазір «Аманат» партиясының мүшесі}} || {{Color box|#0A408A|border=darkgray}} «Ақ жол» партиясы Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы (2013—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 16 || Илья Теренченко <br>{{small|(1983 туған)}} || Павлодар облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Павлодар облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 17 || [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] <br>{{small|(1954 туған)}} || Солтүстік Қазақстан облысы || VI, VII, VIII|| 25 наурыз 2016 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2014—2016) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 18 || Нұралы Әбішев <br>{{small|(1967 туған)}} || Түркістан облысы |VIII|| 30 наурыз 2023 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || «Бөрте Милка» ЖШС директоры (2012—2023) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (4) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (4) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (23) |- | 19 || Бауыржан Шыңғысов <br>{{small|(1964 туған)}} || Ұлытау облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жанындағы «Аманат» партиясы Қарағанды филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2014—2022), «Аманат» партиясы Ұлытау облыстық филиалының төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (8) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (13) |- | 20 || Денис Рыпаков <br>{{small|(1980 туған)}} || Шығыс Қазақстан облысы || VII, VIII || 14 қаңтар 2021 || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат || Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы (2019—2021) || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} Аманат (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |} == [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қаласы]] == # Александр Сергеевич Миронов (1994 — 1999) # Александр Иванович Демидов (1999 — 2002) # Вера Григорьевна Лукьянец (2002 — 2003) # [[Владимир Николаевич Редкокашин]] (2003 — 2011) # [[Сансызбай Сейітжанұлы Есілов|Сансызбай Есілов]] (2012 — 2016) # [[Жанат Ғазизұлы Нұрпейісов|Жанат Нұрпейісов]] (2016 — 2020)<ref>[https://maslihat01.kz/source/uploads/npa-1105/2019_kniga.pdf Маслихат города Нур-Султан]</ref> # [[Ерлан Ермекұлы Каналимов]] (2021 — 2025) # [[Табиғат Зейнұлқабден]] (27 қаңтар 2025 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/astana-maslihatinin-toragasi-saylandi-1888d0/ |title= Астана мәслихатының төрағасы сайланды}}</ref> == [[Алматы қаласы мәслихаты|Алматы қаласы]] == # [[Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов|Жұмабек Төрегелдинов]] (1994 — 2002) # [[Төлеубек Төлеуұлы Мұқашев|Төлеубек Мұқашев]] (2002 — 2014) # Қалдыбай Омарұлы Қазанбаев (2014 — 2021) # Станислав Владимирович Канкуров (2021 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/press/article/details/136715?lang=kk Алматы қаласы І-VII шақырылым Мәслихатының хатшылары]</ref> # Мейіржан Батырбекұлы Отыншиев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/almatyi-maslihatyinyin-toragasyi-saylandyi-349442/ Алматы мәслихатының төрағасы сайланды]</ref> == [[Шымкент қаласы мәслихаты|Шымкент қаласы]] == # Кудратулла Юнусович Халметов (1994 — 2007)? # Нұриддин Мүсірұлы Жарболов (2007 — 2009)? # Жангелді Меңлібайұлы Махашов (2009 — 2011) # [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров|Нұрлан Бекназаров]] (2011 — 2018)<ref>[https://otyrar.kz/2014/04/kazaxstanskim-maslixatam-ispolnilos-20-let/?amp=1 Казахстанским маслихатам исполнилось 20 лет]</ref> # [[Ғани Әбдіғаниұлы Ташқараев]] (2018 — 2021) # Бахадыр Мәдәлиұлы Нарымбетов (2021 — 2026)<ref>[https://online.zakon.kz/document/?doc_id=34040668#sub_id=0 Избран Секретарь Шымкентского городского маслихата]</ref> # Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев (17 шілде 2026 бастап)<ref>[https://aigak.kz/2026/07/17/shmkent-alasn-mslihatna-zhaa-traa-taayndald/ ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ МӘСЛИХАТЫНА ЖАҢА ТӨРАҒА ТАҒАЙЫНДАЛДЫ]</ref> == [[Абай облыстық мәслихаты|Абай облысы]] == # Қуаныш Сұлтанұлы Сүлейменов (2022 — 2024) # Шалқар Заманбекұлы Байбеков (13 желтоқсан 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/shalkar-baybekov-abay-oblisi-maslihatinin-toragasi-bolip-saylandi-c38385/ Шалқар Байбеков Абай облысы мәслихатының төрағасы болып сайланды]</ref> == [[Ақмола облыстық мәслихаты|Ақмола облысы]] == # Амангелді Хамзаұлы Сыздықов (1994 — 1999) # Марат Советұлы Қойшыбаев (1999 — 2003) # [[Аманжол Жазыұлы Жазин|Аманжол Жазин]] (2003 — 2007) # Саят Есенжолұлы Қамзебаев (2007 — 2008) # [[Өмірсерік Мұсабаев]] (2009 — 2012) # Нина Сергеевна Дьячек (2012 — 2015) # Дулат Нұрахметұлы Нұрмолдин (2015 — 2019) # Әлібек Бекболатұлы Баймағамбетов (2019 — 2020) # Әсен Дулатұлы Жақсылықов (м.а., 2020 — 2021) # Мұрат Сағаұлы Балпан (2021 — 2022) # [[Талғат Тұрлыбекұлы Жүнісов|Талғат Жүнісов]] (2022 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslikhat-aqmola/press/article/details/88511?lang=ru Cписки секретарей и депутатов Акмолинского областного маслихата I-VII созывов]</ref> # [[Бейбіт Айтымұлы Жүсіпов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/beybit-zhusupov-izbran-predsedatelem-akmolinskogo-oblastnogo-maslihata_a4051492 Бейбит Жусупов избран председателем Акмолинского областного маслихата]</ref> == Ақтөбе облысы == # Балихан Жүсіпұлы Жоламанов (1994 — 1999) # Бақытгүл Қазиханқызы Айымқұлова (1999 — 2003) # [[Қасымжан Байсадақов]] (2003 — 2004) # Амангелді Қабашұлы Есіркепов (2004 — 2009) # Балғали Құрманғалиұлы Ордабаев (2009 — 2012) # [[Сәния Мұсақызы Қалдығұлова]] (2012 — 2021)<ref>[https://avestnik.kz/maslihatam-25-2/ Маслихатам — 25]</ref> # [[Амангелді Шайхоллаұлы Нұғманов|Амангелді Нұғманов]] (2021 — 2023) # [[Гүлқасима Рамазанқызы Сүйінтаева]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/gulkasima-suentaeva-izbrana-predsedatelem-maslihata-aktyubinskoy-oblasti_a4051474 Гулкасима Суентаева избрана председателем маслихата Актюбинской области]</ref> == Алматы облысы == # Ахет Сейітқазыұлы Бақтыбаев (1994—1999) # [[Қуаныш Құрмашұлы Құрмашев]] (1999—2001) # Едіге Исатұлы Жүнісбеков (2002 — 2003) # Ардақ Маутханұлы Сыдық (2003 — 2012) # Серікжан Іслямұлы Бескемпіров (2012) # [[Ермек Әбілмәжінұлы Келемсейіт|Ермек Келемсейіт]] (2012 — 2016) # Серік Мейірханұлы Мұқанов (2016 — 2017) # [[Сұлтан Мырзабекұлы Дүйсембинов]] (2017 — 2020)<ref>[https://7-su.kz/janalyqtar/kultobe/rmetke-blend-47768/ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ]</ref> # [[Жанболат Әкебайұлы Жөргенбаев]] (2021 — 2022) # Дәулет Жамалбекұлы Жарасбаев (2022 — 2023) # [[Талғат Ескендірұлы Байеділов]] (2023 — 2024) # Қуат Сұлтанұлы Байғожаев (29 наурыз 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/almati-oblisinin-maslihatina-zhana-toraga-saylandi-94ea17/ Алматы облысының мәслихатына жаңа төраға сайланды]</ref> == Атырау облысы == # [[Нұржиян Абдолқызы Абдолова|Нұржиян Абдолова]] (1994 — 1998) # [[Қайрат Қыдырбайұлы Ищанов|Қайрат Ищанов]] (1999 — 2000) # [[Хисмет Бозанұлы Табылдиев|Хисмет Табылдиев]] (2000 — 2003) # [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев|Бергей Рысқалиев]] (2003 — 2005) # Жұмажан Далабайқызы Доспаева (2005 — 2007) # [[Жалғас Матешұлы Дүйсенғалиев]] (2007 — 2011) # [[Сағындық Есенғалиұлы Лұқпанов]] (2012 — 2017) # Өмірзақ Зиноллаұлы Зинуллин (2017 — 2021) # [[Әлібек Ибатуллаұлы Нәутиев]] (2021 — 2023) # [[Мұса Қарашаұлы Хайруллиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/musa-hayrulliev-atyrau-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-boldy_a4051410/ Мұса Хайруллиев Атырау облыстық мәслихатының төрағасы болды]</ref> == Батыс Қазақстан облысы == # Кенжебай Әлжанұлы Нығмет (1994 — 1999) # Ғалинұр Ғалымқызы Шамшаева (1999 — 2002) # [[Табылғали Сатқалиұлы Сапаров|Табылғали Сапаров]] (2003 — 2007) # [[Мәлік Иманқұлұлы Құлшар]] (2007 — 2021) # Бибігүл Тишанқызы Қонысбаева (2021 — 2023) # Мұрат Рахметұлы Мұқаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/murat-mukaev-izbran-predsedatelem-zapadno-kazahstanskogo-oblastnogo-maslihata_a4051381 Мурат Мукаев избран председателем Западно-Казахстанского областного маслихата]</ref> == Жамбыл облысы == # [[Щорс Кубатаевич Шарафутдинов]] (1994 — 2003) # [[Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков|Әбдінұр Әсілбеков]] (2003 — 2012) # [[Бағлан Жиенәліұлы Қарашолақов|Бағлан Қарашолақов]] (2012 — 2021)<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=31532533 Служить народу]</ref> # Махметғали Нұрғалиұлы Сарыбеков (2021 — 2023) # [[Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұралиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/abdaly-nuraliev-izbran-predsedatelem-zhambylskogo-oblastnogo-maslihata_a4051461 Абдалы Нуралиев избран председателем Жамбылского областного маслихата]</ref> == Жетісу облысы == # [[Гүлнәр Қожағұлқызы Тойлыбаева]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/zhetisu-oblystyk-maslihatynyn-hatshysy-saylandy_a3942327/ Жетісу облыстық мәслихатының хатшысы сайланды]</ref> == Қарағанды облысы == # Серік Кәрібайұлы Ағыбаев (1994 — 1997) # [[Сұлтан Қапарұлы Досмағамбетов]] (1997 — 1999) # [[Қасымбек Медиев]] (1999 — 2007) # Бейсембай Қуанышұлы Жұмабеков (2007 — 2013) # [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков|Нұрлан Дулатбеков]] (2013 — 2016) # [[Рысқали Қалиақбарұлы Әбдікеров|Рысқали Әбдікеров]] (2016 — 2017) # [[Серік Балғатайулы Өтешов|Серік Өтешов]] (2017 — 2023)<ref>[http://karoblmaslih.crealog.kz/ru/from-the-history-of-creation-of-the-karaganda-oblast-maslikhat Из истории создания Карагандинского областного маслихата]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # [[Нұркен Сайфиддинұлы Кобжанов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/karagandy-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-bolyp-nurken-kobzhanov-saylandy_a4051346/ Қарағанды облыстық мәслихатының төрағасы болып Нұркен Кобжанов сайланды]</ref> == Қостанай облысы == # Вера Григорьевна Семёнова (1994 — 1999) # Владимир Алексеевич Мягков (1999 — 2006) # [[Теміржан Төлеубаев]] (2006 — 2007) # Ғани Тоқтамысұлы Сағиев (2007 — 2010) # [[Сәкен Мәкенұлы Төкенов]] (2010 — 2012) # Сайлаубек Ергазыұлы Ещанов (20 қаңтар 2012 бастап)<ref>[https://top-news.kz/v-jetom-godu-ispolnjaetsja-30-let-so-dnja-obrazovanija-maslihatov-v-kazahstane/ В этом году исполняется 30 лет со дня образования маслихатов в Казахстане]</ref> == Қызылорда облысы == # Бақытбек Ермақашұлы Ермақашов (1994 — 1999) # [[Алмагүл Божанова]] (1999 — 2007) # Нұрлан Баязитұлы Құдайбергенов (2007 — 2012) # [[Бекмырза Қайыпұлы Еламанов|Бекмырза Еламанов]] (2012 — 2014) # [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова|Ақмарал Әлназарова]] (2014 — 2015) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2016 — 2019) # [[Қылышбай Алдабергенұлы Бисенов|Қылышбай Бисенов]] (2019 — 2021) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2021 — 2024) # Мұрат Жолкелдіұлы Тілеуімбетов (26 сәуір 2024 бастап)<ref>[https://kyzylorda-news.kz/sayasat/oblystykh-maeslihattyng-zhanga-toeraghasy-khyzmetine-murat-tleumbetov-sajlady-26-04-2024 Облыстық мәслихаттың жаңа төрағасы қызметіне Мұрат Тілеуімбетов сайланды]</ref> == Маңғыстау облысы == # [[Тергеу Айдарханов]] (1994 — 1999) # [[Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков|Бақтыбай Шелпеков]] (1999 — 2011) # Бекмұрат Қыдырбайұлы Жүсіпов (2011 — 2017) # [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] (2017 — 2019) # Нұри Лазарұлы Тумышев (2019 — 2023) # Жаңбырбай Жәнібекұлы Матаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/zhanbyrbay-mataev-izbran-predsedatelem-maslihata-mangistauskoy-oblasti_a4051501 Жанбырбай Матаев избран председателем маслихата Мангистауской области]</ref> == Павлодар облысы == # Анатолий Тимофеевич Наумчик (1994 — ?) # Ринат Мифтахович Ғафуров (2002 — 2012) # [[Манап Шарапиденұлы Көбенов|Манап Көбенов]] (2012 — 2014) # Владимир Александрович Берковский (2014 — 2018) # Бақыт Мақанқызы Бексейітова (2018 — 2021) # [[Ернұр Нұрмұханұлы Әйткенов]] (2021 — 2023) # Илья Сергеевич Теренченко (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/il-ya-terenchenko-izbran-predsedatelem-maslihata-pavlodarskoy-oblasti_a4051493 Илья Теренченко избран председателем маслихата Павлодарской области]</ref> == Солтүстік Қазақстан облысы == # Ерембек Жәмшітұлы Әубәкіров (1994 — 2007) # Сапарбек Құнанбайұлы Құнанбаев (2007 — 2008) # Қайырлы Едіресұлы Едіресов (2008 — 2016) # [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] (25 наурыз 2016 бастап)<ref>[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=37397072&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 В СКО избран новый секретарь областного маслихата]</ref> == Торғай облысы == # Ысқақов, Сұлтанбек Ысқақұлы (1994-1997) == Түркістан облысы == # [[Қуанышбек Құлбайұлы Бөлтаев|Қуанышбек Бөлтаев]] (1994 — 1995) # Сәкімбек Шайықұлы Қалғынбай (1995 — 1999) # [[Орынбай Рахманбердиев]] (1999 — 2002) # Сапарбек Мұсаханұлы Сахов (2002 — 2003) # [[Шалатай Мырзахметұлы Мырзахметов]] (2003 — 2007) # Әбілқасым Үсіпбайұлы Досболов (2007 — 2012) # [[Құдайберген Төлепұлы Ержан]] (2012 — 2016) # Қамытбек Нұржанұлы Айтөреев (2016) # [[Қайрат Рахымұлы Балабиев]] (2016 — 2023)<ref>[https://yujanka.kz/yubilejnyj-god-obnadezhivayushhie-rezultaty/ ЮБИЛЕЙНЫЙ ГОД, ОБНАДЕЖИВАЮЩИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ]</ref> # [[Нұралы Әлмаханұлы Әбішев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/turkistan-oblystyk-maslihatynyn-toragalygyna-nuraly-abishev-saylandy_a4051457/ Түркістан облыстық мәслихатының төрағалығына Нұралы Әбішев сайланды]</ref> == Ұлытау облысы == # [[Бауыржан Қабденұлы Шыңғысов]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://orda.kz/izbrany-sekretari-maslihata-v-novoobrazovavshihsja-oblastjah/ Избраны секретари маслихата в новообразованных областях]</ref> == Шығыс Қазақстан облысы == # Павел Сергеевич Елисов (1994 — 1997) # Василий Иванович Ахаев (1997 — 2012) # [[Григорий Васильевич Пинчук|Григорий Пинчук]] (2012 — 2015) # Владимир Михайлович Головатюк (2015 — 2021)<ref>[https://yk.kz/news/politika/v-vko-otmetili-zaslugi-deputatov-oblastnogo-maslixata-390749.html В ВКО отметили заслуги депутатов областного маслихата]</ref> # Денис Рыпаков (14 қаңтар 2021 жылдан бастап)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/about/structure/people/21704?lang=ru Рыпаков Денис Сергеевич]</ref> == Таратылған облыстардың мәслихат төрағалары == === Семей облысы === # Хапас Уақасұлы Дәуітов (1994 — 1997)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/press/article/details/52325 Даутов Хапас Уакасович]</ref> === Талдықорған облысы === # Тұрсын Әбдірешұлы Әбдірешов (1994 — 1997)<ref>[https://archive-gaao.kz/wp-content/uploads/2024/08/3-TOM-PUTEVODITELYA1.pdf}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] rj1cyvh21ahmymf4kq82bi8rjlfw29w 3631062 3631054 2026-07-17T12:41:45Z Casserium 68287 /* Қызметтегі мәслихат төрағалары */ 3631062 wikitext text/x-wiki Бұл мақалада 1994 жылдан бастап сайланған Қазақстанның облыстық [[Мәслихат#Мәслихат төрағасы|мәслихат төрағаларының]] тізімі көрсетілген. Төраға депутаттар арасынан сайланады және тұрақты негізде жұмыс істейді. 2021 жылы екі лауазым біріктірілгенге дейін мәслихаттың тұрақты хатшысы мен әр сессия сайын ауысып отыратын сессия төрағасы қызмет атқарды. 2023 жылдан бастап хатшы лауазымы төраға деп аталатын болды. == Қызметтегі мәслихат төрағалары == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № !! Аты-жөні !! Сайланған өңірі !! Төрағалық еткен шақырылым !! Төрағалыққа сайланған уақыты !! Сайланған партиясы !! Алдыңғы атқарған, қазір атқаратын қызметі !! Мәслихатқа сайланған партиялар |- | 1 || Табиғат Зейнұлқабден <br>{{small|(1974 туған)}} || Астана қаласы || VIII || 27 қаңтар 2025 || {{Color box|purple|border=darkgray}} [[Әділет (партия)|Әділет]] || «Астана су арнасы» коммуналдық кәсіпорнының бас директоры (2016—2025) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол (партия)|Ақ жол]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} [[Байтақ (партия)|Байтақ]] (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 2 || Мейіржан Отыншиев <br>{{small|(1987 туған)}} || Алматы қаласы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2021—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} [[Respublica]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (3) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (21) |- | 3 || Мұрат Жолдықожаев<br>{{small|(1987 туған)}} || Шымкент қаласы || VIII || 17 шілде 2026 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#purple|border=darkgray}} «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалының төрағасы (2026—) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (11) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл]] (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 4 || Шалқар Байбеков <br>{{small|(1967 туған)}} || Абай облысы || VIII || 13 желтоқсан 2024 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a|Бір мандаттық сайлау округінен сайланған «Әділет» партиясының мүшесі}} || Абай облысы әкімінің орынбасары (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 5 || Бейбіт Жүсіпов <br>{{small|(1961 туған)}} || Ақмола облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақмола облыстық білім басқармасының басшысы (2020—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 6 || Гүлқасима Сүйінтаева <br>{{small|(1964 туған)}} || Ақтөбе облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 7 || Қуат Байғожаев <br>{{small|(1962 туған)}} || Алматы облысы || VIII || 29 наурыз 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (16) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (19) |- | 8 || Мұса Хайруллиев <br>{{small|(1984 туған)}} || Атырау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Атырау облыстық филиалының директоры (2018—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 9 || Мұрат Мұқаев <br>{{small|(1969 туған)}} || Батыс Қазақстан облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 10 || Әбдәлі Нұралиев <br>{{small|(1959 туған)}} || Жамбыл облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 11 || Гүлнәр Тойлыбаева <br>{{small|(1967 туған)}} || Жетісу облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2021—2022) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 12 || Нұркен Кобжанов <br>{{small|(1967 туған)}} || Қарағанды облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Бұқар жырау ауданының әкімі (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 13 || Сайлаубек Ещанов <br>{{small|(1958 туған)}} || Қостанай облысы || V, VI, VII, VIII || 20 қаңтар 2012 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Сосновый бор» санаторийінің бас директоры (2001—2012) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 14 || Мұрат Тілеуімбетов <br>{{small|(1963 туған)}} || Қызылорда облысы || VIII || 26 сәуір 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Жаңақорған ауданының әкімі (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 15 || Жаңбырбай Матаев <br>{{small|(1963 туған)}} || Маңғыстау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|Бір мандаттық сайлау округінен «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде сайланған, қазір «Аманат» партиясының мүшесі}} || {{Color box|#0A408A|border=darkgray}} «Ақ жол» партиясы Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы (2013—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Аманат (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 16 || Илья Теренченко <br>{{small|(1983 туған)}} || Павлодар облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Павлодар облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Аманат (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 17 || [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] <br>{{small|(1954 туған)}} || Солтүстік Қазақстан облысы || VI, VII, VIII|| 25 наурыз 2016 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2014—2016) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 18 || Нұралы Әбішев <br>{{small|(1967 туған)}} || Түркістан облысы |VIII|| 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || «Бөрте Милка» ЖШС директоры (2012—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (4) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (4) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (23) |- | 19 || Бауыржан Шыңғысов <br>{{small|(1964 туған)}} || Ұлытау облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Аманат || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жанындағы «Аманат» партиясы Қарағанды филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2014—2022), «Аманат» партиясы Ұлытау облыстық филиалының төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Аманат (8) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (13) |- | 20 || Денис Рыпаков <br>{{small|(1980 туған)}} || Шығыс Қазақстан облысы || VII, VIII || 14 қаңтар 2021 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы (2019—2021) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |} == [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қаласы]] == # Александр Сергеевич Миронов (1994 — 1999) # Александр Иванович Демидов (1999 — 2002) # Вера Григорьевна Лукьянец (2002 — 2003) # [[Владимир Николаевич Редкокашин]] (2003 — 2011) # [[Сансызбай Сейітжанұлы Есілов|Сансызбай Есілов]] (2012 — 2016) # [[Жанат Ғазизұлы Нұрпейісов|Жанат Нұрпейісов]] (2016 — 2020)<ref>[https://maslihat01.kz/source/uploads/npa-1105/2019_kniga.pdf Маслихат города Нур-Султан]</ref> # [[Ерлан Ермекұлы Каналимов]] (2021 — 2025) # [[Табиғат Зейнұлқабден]] (27 қаңтар 2025 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/astana-maslihatinin-toragasi-saylandi-1888d0/ |title= Астана мәслихатының төрағасы сайланды}}</ref> == [[Алматы қаласы мәслихаты|Алматы қаласы]] == # [[Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов|Жұмабек Төрегелдинов]] (1994 — 2002) # [[Төлеубек Төлеуұлы Мұқашев|Төлеубек Мұқашев]] (2002 — 2014) # Қалдыбай Омарұлы Қазанбаев (2014 — 2021) # Станислав Владимирович Канкуров (2021 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/press/article/details/136715?lang=kk Алматы қаласы І-VII шақырылым Мәслихатының хатшылары]</ref> # Мейіржан Батырбекұлы Отыншиев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/almatyi-maslihatyinyin-toragasyi-saylandyi-349442/ Алматы мәслихатының төрағасы сайланды]</ref> == [[Шымкент қаласы мәслихаты|Шымкент қаласы]] == # Кудратулла Юнусович Халметов (1994 — 2007)? # Нұриддин Мүсірұлы Жарболов (2007 — 2009)? # Жангелді Меңлібайұлы Махашов (2009 — 2011) # [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров|Нұрлан Бекназаров]] (2011 — 2018)<ref>[https://otyrar.kz/2014/04/kazaxstanskim-maslixatam-ispolnilos-20-let/?amp=1 Казахстанским маслихатам исполнилось 20 лет]</ref> # [[Ғани Әбдіғаниұлы Ташқараев]] (2018 — 2021) # Бахадыр Мәдәлиұлы Нарымбетов (2021 — 2026)<ref>[https://online.zakon.kz/document/?doc_id=34040668#sub_id=0 Избран Секретарь Шымкентского городского маслихата]</ref> # Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев (17 шілде 2026 бастап)<ref>[https://aigak.kz/2026/07/17/shmkent-alasn-mslihatna-zhaa-traa-taayndald/ ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ МӘСЛИХАТЫНА ЖАҢА ТӨРАҒА ТАҒАЙЫНДАЛДЫ]</ref> == [[Абай облыстық мәслихаты|Абай облысы]] == # Қуаныш Сұлтанұлы Сүлейменов (2022 — 2024) # Шалқар Заманбекұлы Байбеков (13 желтоқсан 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/shalkar-baybekov-abay-oblisi-maslihatinin-toragasi-bolip-saylandi-c38385/ Шалқар Байбеков Абай облысы мәслихатының төрағасы болып сайланды]</ref> == [[Ақмола облыстық мәслихаты|Ақмола облысы]] == # Амангелді Хамзаұлы Сыздықов (1994 — 1999) # Марат Советұлы Қойшыбаев (1999 — 2003) # [[Аманжол Жазыұлы Жазин|Аманжол Жазин]] (2003 — 2007) # Саят Есенжолұлы Қамзебаев (2007 — 2008) # [[Өмірсерік Мұсабаев]] (2009 — 2012) # Нина Сергеевна Дьячек (2012 — 2015) # Дулат Нұрахметұлы Нұрмолдин (2015 — 2019) # Әлібек Бекболатұлы Баймағамбетов (2019 — 2020) # Әсен Дулатұлы Жақсылықов (м.а., 2020 — 2021) # Мұрат Сағаұлы Балпан (2021 — 2022) # [[Талғат Тұрлыбекұлы Жүнісов|Талғат Жүнісов]] (2022 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslikhat-aqmola/press/article/details/88511?lang=ru Cписки секретарей и депутатов Акмолинского областного маслихата I-VII созывов]</ref> # [[Бейбіт Айтымұлы Жүсіпов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/beybit-zhusupov-izbran-predsedatelem-akmolinskogo-oblastnogo-maslihata_a4051492 Бейбит Жусупов избран председателем Акмолинского областного маслихата]</ref> == Ақтөбе облысы == # Балихан Жүсіпұлы Жоламанов (1994 — 1999) # Бақытгүл Қазиханқызы Айымқұлова (1999 — 2003) # [[Қасымжан Байсадақов]] (2003 — 2004) # Амангелді Қабашұлы Есіркепов (2004 — 2009) # Балғали Құрманғалиұлы Ордабаев (2009 — 2012) # [[Сәния Мұсақызы Қалдығұлова]] (2012 — 2021)<ref>[https://avestnik.kz/maslihatam-25-2/ Маслихатам — 25]</ref> # [[Амангелді Шайхоллаұлы Нұғманов|Амангелді Нұғманов]] (2021 — 2023) # [[Гүлқасима Рамазанқызы Сүйінтаева]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/gulkasima-suentaeva-izbrana-predsedatelem-maslihata-aktyubinskoy-oblasti_a4051474 Гулкасима Суентаева избрана председателем маслихата Актюбинской области]</ref> == Алматы облысы == # Ахет Сейітқазыұлы Бақтыбаев (1994—1999) # [[Қуаныш Құрмашұлы Құрмашев]] (1999—2001) # Едіге Исатұлы Жүнісбеков (2002 — 2003) # Ардақ Маутханұлы Сыдық (2003 — 2012) # Серікжан Іслямұлы Бескемпіров (2012) # [[Ермек Әбілмәжінұлы Келемсейіт|Ермек Келемсейіт]] (2012 — 2016) # Серік Мейірханұлы Мұқанов (2016 — 2017) # [[Сұлтан Мырзабекұлы Дүйсембинов]] (2017 — 2020)<ref>[https://7-su.kz/janalyqtar/kultobe/rmetke-blend-47768/ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ]</ref> # [[Жанболат Әкебайұлы Жөргенбаев]] (2021 — 2022) # Дәулет Жамалбекұлы Жарасбаев (2022 — 2023) # [[Талғат Ескендірұлы Байеділов]] (2023 — 2024) # Қуат Сұлтанұлы Байғожаев (29 наурыз 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/almati-oblisinin-maslihatina-zhana-toraga-saylandi-94ea17/ Алматы облысының мәслихатына жаңа төраға сайланды]</ref> == Атырау облысы == # [[Нұржиян Абдолқызы Абдолова|Нұржиян Абдолова]] (1994 — 1998) # [[Қайрат Қыдырбайұлы Ищанов|Қайрат Ищанов]] (1999 — 2000) # [[Хисмет Бозанұлы Табылдиев|Хисмет Табылдиев]] (2000 — 2003) # [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев|Бергей Рысқалиев]] (2003 — 2005) # Жұмажан Далабайқызы Доспаева (2005 — 2007) # [[Жалғас Матешұлы Дүйсенғалиев]] (2007 — 2011) # [[Сағындық Есенғалиұлы Лұқпанов]] (2012 — 2017) # Өмірзақ Зиноллаұлы Зинуллин (2017 — 2021) # [[Әлібек Ибатуллаұлы Нәутиев]] (2021 — 2023) # [[Мұса Қарашаұлы Хайруллиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/musa-hayrulliev-atyrau-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-boldy_a4051410/ Мұса Хайруллиев Атырау облыстық мәслихатының төрағасы болды]</ref> == Батыс Қазақстан облысы == # Кенжебай Әлжанұлы Нығмет (1994 — 1999) # Ғалинұр Ғалымқызы Шамшаева (1999 — 2002) # [[Табылғали Сатқалиұлы Сапаров|Табылғали Сапаров]] (2003 — 2007) # [[Мәлік Иманқұлұлы Құлшар]] (2007 — 2021) # Бибігүл Тишанқызы Қонысбаева (2021 — 2023) # Мұрат Рахметұлы Мұқаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/murat-mukaev-izbran-predsedatelem-zapadno-kazahstanskogo-oblastnogo-maslihata_a4051381 Мурат Мукаев избран председателем Западно-Казахстанского областного маслихата]</ref> == Жамбыл облысы == # [[Щорс Кубатаевич Шарафутдинов]] (1994 — 2003) # [[Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков|Әбдінұр Әсілбеков]] (2003 — 2012) # [[Бағлан Жиенәліұлы Қарашолақов|Бағлан Қарашолақов]] (2012 — 2021)<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=31532533 Служить народу]</ref> # Махметғали Нұрғалиұлы Сарыбеков (2021 — 2023) # [[Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұралиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/abdaly-nuraliev-izbran-predsedatelem-zhambylskogo-oblastnogo-maslihata_a4051461 Абдалы Нуралиев избран председателем Жамбылского областного маслихата]</ref> == Жетісу облысы == # [[Гүлнәр Қожағұлқызы Тойлыбаева]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/zhetisu-oblystyk-maslihatynyn-hatshysy-saylandy_a3942327/ Жетісу облыстық мәслихатының хатшысы сайланды]</ref> == Қарағанды облысы == # Серік Кәрібайұлы Ағыбаев (1994 — 1997) # [[Сұлтан Қапарұлы Досмағамбетов]] (1997 — 1999) # [[Қасымбек Медиев]] (1999 — 2007) # Бейсембай Қуанышұлы Жұмабеков (2007 — 2013) # [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков|Нұрлан Дулатбеков]] (2013 — 2016) # [[Рысқали Қалиақбарұлы Әбдікеров|Рысқали Әбдікеров]] (2016 — 2017) # [[Серік Балғатайулы Өтешов|Серік Өтешов]] (2017 — 2023)<ref>[http://karoblmaslih.crealog.kz/ru/from-the-history-of-creation-of-the-karaganda-oblast-maslikhat Из истории создания Карагандинского областного маслихата]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # [[Нұркен Сайфиддинұлы Кобжанов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/karagandy-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-bolyp-nurken-kobzhanov-saylandy_a4051346/ Қарағанды облыстық мәслихатының төрағасы болып Нұркен Кобжанов сайланды]</ref> == Қостанай облысы == # Вера Григорьевна Семёнова (1994 — 1999) # Владимир Алексеевич Мягков (1999 — 2006) # [[Теміржан Төлеубаев]] (2006 — 2007) # Ғани Тоқтамысұлы Сағиев (2007 — 2010) # [[Сәкен Мәкенұлы Төкенов]] (2010 — 2012) # Сайлаубек Ергазыұлы Ещанов (20 қаңтар 2012 бастап)<ref>[https://top-news.kz/v-jetom-godu-ispolnjaetsja-30-let-so-dnja-obrazovanija-maslihatov-v-kazahstane/ В этом году исполняется 30 лет со дня образования маслихатов в Казахстане]</ref> == Қызылорда облысы == # Бақытбек Ермақашұлы Ермақашов (1994 — 1999) # [[Алмагүл Божанова]] (1999 — 2007) # Нұрлан Баязитұлы Құдайбергенов (2007 — 2012) # [[Бекмырза Қайыпұлы Еламанов|Бекмырза Еламанов]] (2012 — 2014) # [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова|Ақмарал Әлназарова]] (2014 — 2015) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2016 — 2019) # [[Қылышбай Алдабергенұлы Бисенов|Қылышбай Бисенов]] (2019 — 2021) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2021 — 2024) # Мұрат Жолкелдіұлы Тілеуімбетов (26 сәуір 2024 бастап)<ref>[https://kyzylorda-news.kz/sayasat/oblystykh-maeslihattyng-zhanga-toeraghasy-khyzmetine-murat-tleumbetov-sajlady-26-04-2024 Облыстық мәслихаттың жаңа төрағасы қызметіне Мұрат Тілеуімбетов сайланды]</ref> == Маңғыстау облысы == # [[Тергеу Айдарханов]] (1994 — 1999) # [[Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков|Бақтыбай Шелпеков]] (1999 — 2011) # Бекмұрат Қыдырбайұлы Жүсіпов (2011 — 2017) # [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] (2017 — 2019) # Нұри Лазарұлы Тумышев (2019 — 2023) # Жаңбырбай Жәнібекұлы Матаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/zhanbyrbay-mataev-izbran-predsedatelem-maslihata-mangistauskoy-oblasti_a4051501 Жанбырбай Матаев избран председателем маслихата Мангистауской области]</ref> == Павлодар облысы == # Анатолий Тимофеевич Наумчик (1994 — ?) # Ринат Мифтахович Ғафуров (2002 — 2012) # [[Манап Шарапиденұлы Көбенов|Манап Көбенов]] (2012 — 2014) # Владимир Александрович Берковский (2014 — 2018) # Бақыт Мақанқызы Бексейітова (2018 — 2021) # [[Ернұр Нұрмұханұлы Әйткенов]] (2021 — 2023) # Илья Сергеевич Теренченко (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/il-ya-terenchenko-izbran-predsedatelem-maslihata-pavlodarskoy-oblasti_a4051493 Илья Теренченко избран председателем маслихата Павлодарской области]</ref> == Солтүстік Қазақстан облысы == # Ерембек Жәмшітұлы Әубәкіров (1994 — 2007) # Сапарбек Құнанбайұлы Құнанбаев (2007 — 2008) # Қайырлы Едіресұлы Едіресов (2008 — 2016) # [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] (25 наурыз 2016 бастап)<ref>[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=37397072&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 В СКО избран новый секретарь областного маслихата]</ref> == Торғай облысы == # Ысқақов, Сұлтанбек Ысқақұлы (1994-1997) == Түркістан облысы == # [[Қуанышбек Құлбайұлы Бөлтаев|Қуанышбек Бөлтаев]] (1994 — 1995) # Сәкімбек Шайықұлы Қалғынбай (1995 — 1999) # [[Орынбай Рахманбердиев]] (1999 — 2002) # Сапарбек Мұсаханұлы Сахов (2002 — 2003) # [[Шалатай Мырзахметұлы Мырзахметов]] (2003 — 2007) # Әбілқасым Үсіпбайұлы Досболов (2007 — 2012) # [[Құдайберген Төлепұлы Ержан]] (2012 — 2016) # Қамытбек Нұржанұлы Айтөреев (2016) # [[Қайрат Рахымұлы Балабиев]] (2016 — 2023)<ref>[https://yujanka.kz/yubilejnyj-god-obnadezhivayushhie-rezultaty/ ЮБИЛЕЙНЫЙ ГОД, ОБНАДЕЖИВАЮЩИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ]</ref> # [[Нұралы Әлмаханұлы Әбішев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/turkistan-oblystyk-maslihatynyn-toragalygyna-nuraly-abishev-saylandy_a4051457/ Түркістан облыстық мәслихатының төрағалығына Нұралы Әбішев сайланды]</ref> == Ұлытау облысы == # [[Бауыржан Қабденұлы Шыңғысов]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://orda.kz/izbrany-sekretari-maslihata-v-novoobrazovavshihsja-oblastjah/ Избраны секретари маслихата в новообразованных областях]</ref> == Шығыс Қазақстан облысы == # Павел Сергеевич Елисов (1994 — 1997) # Василий Иванович Ахаев (1997 — 2012) # [[Григорий Васильевич Пинчук|Григорий Пинчук]] (2012 — 2015) # Владимир Михайлович Головатюк (2015 — 2021)<ref>[https://yk.kz/news/politika/v-vko-otmetili-zaslugi-deputatov-oblastnogo-maslixata-390749.html В ВКО отметили заслуги депутатов областного маслихата]</ref> # Денис Рыпаков (14 қаңтар 2021 жылдан бастап)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/about/structure/people/21704?lang=ru Рыпаков Денис Сергеевич]</ref> == Таратылған облыстардың мәслихат төрағалары == === Семей облысы === # Хапас Уақасұлы Дәуітов (1994 — 1997)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/press/article/details/52325 Даутов Хапас Уакасович]</ref> === Талдықорған облысы === # Тұрсын Әбдірешұлы Әбдірешов (1994 — 1997)<ref>[https://archive-gaao.kz/wp-content/uploads/2024/08/3-TOM-PUTEVODITELYA1.pdf}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] j333xxcbw76rapgl53ixyqbswr1r7j6 3631068 3631062 2026-07-17T12:48:46Z Casserium 68287 /* Қызметтегі мәслихат төрағалары */ 3631068 wikitext text/x-wiki Бұл мақалада 1994 жылдан бастап сайланған Қазақстанның облыстық [[Мәслихат#Мәслихат төрағасы|мәслихат төрағаларының]] тізімі көрсетілген. Төраға депутаттар арасынан сайланады және тұрақты негізде жұмыс істейді. 2021 жылы екі лауазым біріктірілгенге дейін мәслихаттың тұрақты хатшысы мен әр сессия сайын ауысып отыратын сессия төрағасы қызмет атқарды. 2023 жылдан бастап хатшы лауазымы төраға деп аталатын болды. == Қызметтегі мәслихат төрағалары == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № !! Аты-жөні !! Сайланған өңірі !! Төрағалық еткен шақырылым !! Төрағалыққа сайланған уақыты !! Сайланған партиясы !! Алдыңғы атқарған, қазір атқаратын қызметі !! Мәслихатқа сайланған партиялар |- | 1 || Табиғат Зейнұлқабден <br>{{small|(1974 туған)}} || Астана қаласы || VIII || 27 қаңтар 2025 || {{Color box|purple|border=darkgray}} [[Әділет (партия)|Әділет]] || «Астана су арнасы» коммуналдық кәсіпорнының бас директоры (2016—2025) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол (партия)|Ақ жол]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} [[Байтақ (партия)|Байтақ]] (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 2 || Мейіржан Отыншиев <br>{{small|(1987 туған)}} || Алматы қаласы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2021—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} [[Respublica]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (3) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (21) |- | 3 || Мұрат Жолдықожаев<br>{{small|(1987 туған)}} || Шымкент қаласы || VIII || 17 шілде 2026 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалының төрағасы (2026 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (11) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл]] (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 4 || Шалқар Байбеков <br>{{small|(1967 туған)}} || Абай облысы || VIII || 13 желтоқсан 2024 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a|Бір мандаттық сайлау округінен сайланған «Әділет» партиясының мүшесі}} || Абай облысы әкімінің орынбасары (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 5 || Бейбіт Жүсіпов <br>{{small|(1961 туған)}} || Ақмола облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақмола облыстық білім басқармасының басшысы (2020—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 6 || Гүлқасима Сүйінтаева <br>{{small|(1964 туған)}} || Ақтөбе облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 7 || Қуат Байғожаев <br>{{small|(1962 туған)}} || Алматы облысы || VIII || 29 наурыз 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (16) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (19) |- | 8 || Мұса Хайруллиев <br>{{small|(1984 туған)}} || Атырау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Атырау облыстық филиалының директоры (2018—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 9 || Мұрат Мұқаев <br>{{small|(1969 туған)}} || Батыс Қазақстан облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 10 || Әбдәлі Нұралиев <br>{{small|(1959 туған)}} || Жамбыл облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 11 || Гүлнәр Тойлыбаева <br>{{small|(1967 туған)}} || Жетісу облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2021—2022) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 12 || Нұркен Кобжанов <br>{{small|(1967 туған)}} || Қарағанды облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Бұқар жырау ауданының әкімі (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 13 || Сайлаубек Ещанов <br>{{small|(1958 туған)}} || Қостанай облысы || V, VI, VII, VIII || 20 қаңтар 2012 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Сосновый бор» санаторийінің бас директоры (2001—2012) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 14 || Мұрат Тілеуімбетов <br>{{small|(1963 туған)}} || Қызылорда облысы || VIII || 26 сәуір 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Жаңақорған ауданының әкімі (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 15 || Жаңбырбай Матаев <br>{{small|(1963 туған)}} || Маңғыстау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|Бір мандаттық сайлау округінен «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде сайланған, қазір «Әділет» партиясының мүшесі}} || {{Color box|#0A408A|border=darkgray}} «Ақ жол» партиясы Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы (2013—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 16 || Илья Теренченко <br>{{small|(1983 туған)}} || Павлодар облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Павлодар облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 17 || [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] <br>{{small|(1954 туған)}} || Солтүстік Қазақстан облысы || VI, VII, VIII|| 25 наурыз 2016 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2014—2016) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 18 || Нұралы Әбішев <br>{{small|(1967 туған)}} || Түркістан облысы |VIII|| 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || «Бөрте Милка» ЖШС директоры (2012—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (4) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (4) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (23) |- | 19 || Бауыржан Шыңғысов <br>{{small|(1964 туған)}} || Ұлытау облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жанындағы «Аманат» партиясы Қарағанды филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2014—2022), «Аманат» партиясы Ұлытау облыстық филиалының төрағасы (2022 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (8) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (13) |- | 20 || Денис Рыпаков <br>{{small|(1980 туған)}} || Шығыс Қазақстан облысы || VII, VIII || 14 қаңтар 2021 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы (2019—2021) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |} == [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қаласы]] == # Александр Сергеевич Миронов (1994 — 1999) # Александр Иванович Демидов (1999 — 2002) # Вера Григорьевна Лукьянец (2002 — 2003) # [[Владимир Николаевич Редкокашин]] (2003 — 2011) # [[Сансызбай Сейітжанұлы Есілов|Сансызбай Есілов]] (2012 — 2016) # [[Жанат Ғазизұлы Нұрпейісов|Жанат Нұрпейісов]] (2016 — 2020)<ref>[https://maslihat01.kz/source/uploads/npa-1105/2019_kniga.pdf Маслихат города Нур-Султан]</ref> # [[Ерлан Ермекұлы Каналимов]] (2021 — 2025) # [[Табиғат Зейнұлқабден]] (27 қаңтар 2025 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/astana-maslihatinin-toragasi-saylandi-1888d0/ |title= Астана мәслихатының төрағасы сайланды}}</ref> == [[Алматы қаласы мәслихаты|Алматы қаласы]] == # [[Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов|Жұмабек Төрегелдинов]] (1994 — 2002) # [[Төлеубек Төлеуұлы Мұқашев|Төлеубек Мұқашев]] (2002 — 2014) # Қалдыбай Омарұлы Қазанбаев (2014 — 2021) # Станислав Владимирович Канкуров (2021 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/press/article/details/136715?lang=kk Алматы қаласы І-VII шақырылым Мәслихатының хатшылары]</ref> # Мейіржан Батырбекұлы Отыншиев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/almatyi-maslihatyinyin-toragasyi-saylandyi-349442/ Алматы мәслихатының төрағасы сайланды]</ref> == [[Шымкент қаласы мәслихаты|Шымкент қаласы]] == # Кудратулла Юнусович Халметов (1994 — 2007)? # Нұриддин Мүсірұлы Жарболов (2007 — 2009)? # Жангелді Меңлібайұлы Махашов (2009 — 2011) # [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров|Нұрлан Бекназаров]] (2011 — 2018)<ref>[https://otyrar.kz/2014/04/kazaxstanskim-maslixatam-ispolnilos-20-let/?amp=1 Казахстанским маслихатам исполнилось 20 лет]</ref> # [[Ғани Әбдіғаниұлы Ташқараев]] (2018 — 2021) # Бахадыр Мәдәлиұлы Нарымбетов (2021 — 2026)<ref>[https://online.zakon.kz/document/?doc_id=34040668#sub_id=0 Избран Секретарь Шымкентского городского маслихата]</ref> # Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев (17 шілде 2026 бастап)<ref>[https://aigak.kz/2026/07/17/shmkent-alasn-mslihatna-zhaa-traa-taayndald/ ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ МӘСЛИХАТЫНА ЖАҢА ТӨРАҒА ТАҒАЙЫНДАЛДЫ]</ref> == [[Абай облыстық мәслихаты|Абай облысы]] == # Қуаныш Сұлтанұлы Сүлейменов (2022 — 2024) # Шалқар Заманбекұлы Байбеков (13 желтоқсан 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/shalkar-baybekov-abay-oblisi-maslihatinin-toragasi-bolip-saylandi-c38385/ Шалқар Байбеков Абай облысы мәслихатының төрағасы болып сайланды]</ref> == [[Ақмола облыстық мәслихаты|Ақмола облысы]] == # Амангелді Хамзаұлы Сыздықов (1994 — 1999) # Марат Советұлы Қойшыбаев (1999 — 2003) # [[Аманжол Жазыұлы Жазин|Аманжол Жазин]] (2003 — 2007) # Саят Есенжолұлы Қамзебаев (2007 — 2008) # [[Өмірсерік Мұсабаев]] (2009 — 2012) # Нина Сергеевна Дьячек (2012 — 2015) # Дулат Нұрахметұлы Нұрмолдин (2015 — 2019) # Әлібек Бекболатұлы Баймағамбетов (2019 — 2020) # Әсен Дулатұлы Жақсылықов (м.а., 2020 — 2021) # Мұрат Сағаұлы Балпан (2021 — 2022) # [[Талғат Тұрлыбекұлы Жүнісов|Талғат Жүнісов]] (2022 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslikhat-aqmola/press/article/details/88511?lang=ru Cписки секретарей и депутатов Акмолинского областного маслихата I-VII созывов]</ref> # [[Бейбіт Айтымұлы Жүсіпов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/beybit-zhusupov-izbran-predsedatelem-akmolinskogo-oblastnogo-maslihata_a4051492 Бейбит Жусупов избран председателем Акмолинского областного маслихата]</ref> == Ақтөбе облысы == # Балихан Жүсіпұлы Жоламанов (1994 — 1999) # Бақытгүл Қазиханқызы Айымқұлова (1999 — 2003) # [[Қасымжан Байсадақов]] (2003 — 2004) # Амангелді Қабашұлы Есіркепов (2004 — 2009) # Балғали Құрманғалиұлы Ордабаев (2009 — 2012) # [[Сәния Мұсақызы Қалдығұлова]] (2012 — 2021)<ref>[https://avestnik.kz/maslihatam-25-2/ Маслихатам — 25]</ref> # [[Амангелді Шайхоллаұлы Нұғманов|Амангелді Нұғманов]] (2021 — 2023) # [[Гүлқасима Рамазанқызы Сүйінтаева]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/gulkasima-suentaeva-izbrana-predsedatelem-maslihata-aktyubinskoy-oblasti_a4051474 Гулкасима Суентаева избрана председателем маслихата Актюбинской области]</ref> == Алматы облысы == # Ахет Сейітқазыұлы Бақтыбаев (1994—1999) # [[Қуаныш Құрмашұлы Құрмашев]] (1999—2001) # Едіге Исатұлы Жүнісбеков (2002 — 2003) # Ардақ Маутханұлы Сыдық (2003 — 2012) # Серікжан Іслямұлы Бескемпіров (2012) # [[Ермек Әбілмәжінұлы Келемсейіт|Ермек Келемсейіт]] (2012 — 2016) # Серік Мейірханұлы Мұқанов (2016 — 2017) # [[Сұлтан Мырзабекұлы Дүйсембинов]] (2017 — 2020)<ref>[https://7-su.kz/janalyqtar/kultobe/rmetke-blend-47768/ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ]</ref> # [[Жанболат Әкебайұлы Жөргенбаев]] (2021 — 2022) # Дәулет Жамалбекұлы Жарасбаев (2022 — 2023) # [[Талғат Ескендірұлы Байеділов]] (2023 — 2024) # Қуат Сұлтанұлы Байғожаев (29 наурыз 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/almati-oblisinin-maslihatina-zhana-toraga-saylandi-94ea17/ Алматы облысының мәслихатына жаңа төраға сайланды]</ref> == Атырау облысы == # [[Нұржиян Абдолқызы Абдолова|Нұржиян Абдолова]] (1994 — 1998) # [[Қайрат Қыдырбайұлы Ищанов|Қайрат Ищанов]] (1999 — 2000) # [[Хисмет Бозанұлы Табылдиев|Хисмет Табылдиев]] (2000 — 2003) # [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев|Бергей Рысқалиев]] (2003 — 2005) # Жұмажан Далабайқызы Доспаева (2005 — 2007) # [[Жалғас Матешұлы Дүйсенғалиев]] (2007 — 2011) # [[Сағындық Есенғалиұлы Лұқпанов]] (2012 — 2017) # Өмірзақ Зиноллаұлы Зинуллин (2017 — 2021) # [[Әлібек Ибатуллаұлы Нәутиев]] (2021 — 2023) # [[Мұса Қарашаұлы Хайруллиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/musa-hayrulliev-atyrau-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-boldy_a4051410/ Мұса Хайруллиев Атырау облыстық мәслихатының төрағасы болды]</ref> == Батыс Қазақстан облысы == # Кенжебай Әлжанұлы Нығмет (1994 — 1999) # Ғалинұр Ғалымқызы Шамшаева (1999 — 2002) # [[Табылғали Сатқалиұлы Сапаров|Табылғали Сапаров]] (2003 — 2007) # [[Мәлік Иманқұлұлы Құлшар]] (2007 — 2021) # Бибігүл Тишанқызы Қонысбаева (2021 — 2023) # Мұрат Рахметұлы Мұқаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/murat-mukaev-izbran-predsedatelem-zapadno-kazahstanskogo-oblastnogo-maslihata_a4051381 Мурат Мукаев избран председателем Западно-Казахстанского областного маслихата]</ref> == Жамбыл облысы == # [[Щорс Кубатаевич Шарафутдинов]] (1994 — 2003) # [[Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков|Әбдінұр Әсілбеков]] (2003 — 2012) # [[Бағлан Жиенәліұлы Қарашолақов|Бағлан Қарашолақов]] (2012 — 2021)<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=31532533 Служить народу]</ref> # Махметғали Нұрғалиұлы Сарыбеков (2021 — 2023) # [[Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұралиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/abdaly-nuraliev-izbran-predsedatelem-zhambylskogo-oblastnogo-maslihata_a4051461 Абдалы Нуралиев избран председателем Жамбылского областного маслихата]</ref> == Жетісу облысы == # [[Гүлнәр Қожағұлқызы Тойлыбаева]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/zhetisu-oblystyk-maslihatynyn-hatshysy-saylandy_a3942327/ Жетісу облыстық мәслихатының хатшысы сайланды]</ref> == Қарағанды облысы == # Серік Кәрібайұлы Ағыбаев (1994 — 1997) # [[Сұлтан Қапарұлы Досмағамбетов]] (1997 — 1999) # [[Қасымбек Медиев]] (1999 — 2007) # Бейсембай Қуанышұлы Жұмабеков (2007 — 2013) # [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков|Нұрлан Дулатбеков]] (2013 — 2016) # [[Рысқали Қалиақбарұлы Әбдікеров|Рысқали Әбдікеров]] (2016 — 2017) # [[Серік Балғатайулы Өтешов|Серік Өтешов]] (2017 — 2023)<ref>[http://karoblmaslih.crealog.kz/ru/from-the-history-of-creation-of-the-karaganda-oblast-maslikhat Из истории создания Карагандинского областного маслихата]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # [[Нұркен Сайфиддинұлы Кобжанов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/karagandy-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-bolyp-nurken-kobzhanov-saylandy_a4051346/ Қарағанды облыстық мәслихатының төрағасы болып Нұркен Кобжанов сайланды]</ref> == Қостанай облысы == # Вера Григорьевна Семёнова (1994 — 1999) # Владимир Алексеевич Мягков (1999 — 2006) # [[Теміржан Төлеубаев]] (2006 — 2007) # Ғани Тоқтамысұлы Сағиев (2007 — 2010) # [[Сәкен Мәкенұлы Төкенов]] (2010 — 2012) # Сайлаубек Ергазыұлы Ещанов (20 қаңтар 2012 бастап)<ref>[https://top-news.kz/v-jetom-godu-ispolnjaetsja-30-let-so-dnja-obrazovanija-maslihatov-v-kazahstane/ В этом году исполняется 30 лет со дня образования маслихатов в Казахстане]</ref> == Қызылорда облысы == # Бақытбек Ермақашұлы Ермақашов (1994 — 1999) # [[Алмагүл Божанова]] (1999 — 2007) # Нұрлан Баязитұлы Құдайбергенов (2007 — 2012) # [[Бекмырза Қайыпұлы Еламанов|Бекмырза Еламанов]] (2012 — 2014) # [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова|Ақмарал Әлназарова]] (2014 — 2015) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2016 — 2019) # [[Қылышбай Алдабергенұлы Бисенов|Қылышбай Бисенов]] (2019 — 2021) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2021 — 2024) # Мұрат Жолкелдіұлы Тілеуімбетов (26 сәуір 2024 бастап)<ref>[https://kyzylorda-news.kz/sayasat/oblystykh-maeslihattyng-zhanga-toeraghasy-khyzmetine-murat-tleumbetov-sajlady-26-04-2024 Облыстық мәслихаттың жаңа төрағасы қызметіне Мұрат Тілеуімбетов сайланды]</ref> == Маңғыстау облысы == # [[Тергеу Айдарханов]] (1994 — 1999) # [[Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков|Бақтыбай Шелпеков]] (1999 — 2011) # Бекмұрат Қыдырбайұлы Жүсіпов (2011 — 2017) # [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] (2017 — 2019) # Нұри Лазарұлы Тумышев (2019 — 2023) # Жаңбырбай Жәнібекұлы Матаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/zhanbyrbay-mataev-izbran-predsedatelem-maslihata-mangistauskoy-oblasti_a4051501 Жанбырбай Матаев избран председателем маслихата Мангистауской области]</ref> == Павлодар облысы == # Анатолий Тимофеевич Наумчик (1994 — ?) # Ринат Мифтахович Ғафуров (2002 — 2012) # [[Манап Шарапиденұлы Көбенов|Манап Көбенов]] (2012 — 2014) # Владимир Александрович Берковский (2014 — 2018) # Бақыт Мақанқызы Бексейітова (2018 — 2021) # [[Ернұр Нұрмұханұлы Әйткенов]] (2021 — 2023) # Илья Сергеевич Теренченко (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/il-ya-terenchenko-izbran-predsedatelem-maslihata-pavlodarskoy-oblasti_a4051493 Илья Теренченко избран председателем маслихата Павлодарской области]</ref> == Солтүстік Қазақстан облысы == # Ерембек Жәмшітұлы Әубәкіров (1994 — 2007) # Сапарбек Құнанбайұлы Құнанбаев (2007 — 2008) # Қайырлы Едіресұлы Едіресов (2008 — 2016) # [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] (25 наурыз 2016 бастап)<ref>[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=37397072&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 В СКО избран новый секретарь областного маслихата]</ref> == Торғай облысы == # Ысқақов, Сұлтанбек Ысқақұлы (1994-1997) == Түркістан облысы == # [[Қуанышбек Құлбайұлы Бөлтаев|Қуанышбек Бөлтаев]] (1994 — 1995) # Сәкімбек Шайықұлы Қалғынбай (1995 — 1999) # [[Орынбай Рахманбердиев]] (1999 — 2002) # Сапарбек Мұсаханұлы Сахов (2002 — 2003) # [[Шалатай Мырзахметұлы Мырзахметов]] (2003 — 2007) # Әбілқасым Үсіпбайұлы Досболов (2007 — 2012) # [[Құдайберген Төлепұлы Ержан]] (2012 — 2016) # Қамытбек Нұржанұлы Айтөреев (2016) # [[Қайрат Рахымұлы Балабиев]] (2016 — 2023)<ref>[https://yujanka.kz/yubilejnyj-god-obnadezhivayushhie-rezultaty/ ЮБИЛЕЙНЫЙ ГОД, ОБНАДЕЖИВАЮЩИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ]</ref> # [[Нұралы Әлмаханұлы Әбішев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/turkistan-oblystyk-maslihatynyn-toragalygyna-nuraly-abishev-saylandy_a4051457/ Түркістан облыстық мәслихатының төрағалығына Нұралы Әбішев сайланды]</ref> == Ұлытау облысы == # [[Бауыржан Қабденұлы Шыңғысов]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://orda.kz/izbrany-sekretari-maslihata-v-novoobrazovavshihsja-oblastjah/ Избраны секретари маслихата в новообразованных областях]</ref> == Шығыс Қазақстан облысы == # Павел Сергеевич Елисов (1994 — 1997) # Василий Иванович Ахаев (1997 — 2012) # [[Григорий Васильевич Пинчук|Григорий Пинчук]] (2012 — 2015) # Владимир Михайлович Головатюк (2015 — 2021)<ref>[https://yk.kz/news/politika/v-vko-otmetili-zaslugi-deputatov-oblastnogo-maslixata-390749.html В ВКО отметили заслуги депутатов областного маслихата]</ref> # Денис Рыпаков (14 қаңтар 2021 жылдан бастап)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/about/structure/people/21704?lang=ru Рыпаков Денис Сергеевич]</ref> == Таратылған облыстардың мәслихат төрағалары == === Семей облысы === # Хапас Уақасұлы Дәуітов (1994 — 1997)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/press/article/details/52325 Даутов Хапас Уакасович]</ref> === Талдықорған облысы === # Тұрсын Әбдірешұлы Әбдірешов (1994 — 1997)<ref>[https://archive-gaao.kz/wp-content/uploads/2024/08/3-TOM-PUTEVODITELYA1.pdf}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] 5b3ic9js2o3wp0e2ixns8wr9xkwbzlu 3631071 3631068 2026-07-17T12:54:43Z Casserium 68287 /* Қызметтегі мәслихат төрағалары */ 3631071 wikitext text/x-wiki Бұл мақалада 1994 жылдан бастап сайланған Қазақстанның облыстық [[Мәслихат#Мәслихат төрағасы|мәслихат төрағаларының]] тізімі көрсетілген. Төраға депутаттар арасынан сайланады және тұрақты негізде жұмыс істейді. 2021 жылы екі лауазым біріктірілгенге дейін мәслихаттың тұрақты хатшысы мен әр сессия сайын ауысып отыратын сессия төрағасы қызмет атқарды. 2023 жылдан бастап хатшы лауазымы төраға деп аталатын болды. == Қызметтегі мәслихат төрағалары == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № !! Аты-жөні !! Сайланған өңірі !! Төрағалық еткен шақырылым !! Төрағалыққа сайланған уақыты !! Сайланған партиясы !! Алдыңғы атқарған, қазір атқаратын қызметі !! Мәслихатқа сайланған партиялар |- | 1 || Табиғат Зейнұлқабден <br>{{small|(1974 туған)}} || Астана қаласы || VIII || 27 қаңтар 2025 || {{Color box|purple|border=darkgray}} [[Әділет (партия)|Әділет]] || «Астана су арнасы» коммуналдық кәсіпорнының бас директоры (2016—2025) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол (партия)|Ақ жол]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} [[Байтақ (партия)|Байтақ]] (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 2 || Мейіржан Отыншиев <br>{{small|(1987 туған)}} || Алматы қаласы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2021—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} [[Respublica]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (3) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (21) |- | 3 || Мұрат Жолдықожаев<br>{{small|(1987 туған)}} || Шымкент қаласы || VIII || 17 шілде 2026 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|purple|border=darkgray}} «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалының төрағасы (2026 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (11) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл]] (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 4 || Шалқар Байбеков <br>{{small|(1967 туған)}} || Абай облысы || VIII || 13 желтоқсан 2024 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a|Бір мандаттық сайлау округінен сайланған «Әділет» партиясының мүшесі}} || Абай облысы әкімінің орынбасары (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 5 || Бейбіт Жүсіпов <br>{{small|(1961 туған)}} || Ақмола облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақмола облыстық білім басқармасының басшысы (2020—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 6 || Гүлқасима Сүйінтаева <br>{{small|(1964 туған)}} || Ақтөбе облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 7 || Қуат Байғожаев <br>{{small|(1962 туған)}} || Алматы облысы || VIII || 29 наурыз 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2022—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (16) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (19) |- | 8 || Мұса Хайруллиев <br>{{small|(1984 туған)}} || Атырау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Атырау облыстық филиалының директоры (2018—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 9 || Мұрат Мұқаев <br>{{small|(1969 туған)}} || Батыс Қазақстан облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 10 || Әбдәлі Нұралиев <br>{{small|(1959 туған)}} || Жамбыл облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 11 || Гүлнәр Тойлыбаева <br>{{small|(1967 туған)}} || Жетісу облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2021—2022) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 12 || Нұркен Кобжанов <br>{{small|(1967 туған)}} || Қарағанды облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Бұқар жырау ауданының әкімі (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 13 || Сайлаубек Ещанов <br>{{small|(1958 туған)}} || Қостанай облысы || V, VI, VII, VIII || 20 қаңтар 2012 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Сосновый бор» санаторийінің бас директоры (2001—2012) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 14 || Мұрат Тілеуімбетов <br>{{small|(1963 туған)}} || Қызылорда облысы || VIII || 26 сәуір 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Жаңақорған ауданының әкімі (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 15 || Жаңбырбай Матаев <br>{{small|(1963 туған)}} || Маңғыстау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|Бір мандаттық сайлау округінен «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде сайланған, қазір «Әділет» партиясының мүшесі}} || {{Color box|#0A408A|border=darkgray}} «Ақ жол» партиясы Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы (2013—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 16 || Илья Теренченко <br>{{small|(1983 туған)}} || Павлодар облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Павлодар облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 17 || [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] <br>{{small|(1954 туған)}} || Солтүстік Қазақстан облысы || VI, VII, VIII|| 25 наурыз 2016 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2014—2016) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 18 || Нұралы Әбішев <br>{{small|(1967 туған)}} || Түркістан облысы |VIII|| 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || «Бөрте Милка» ЖШС директоры (2012—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (4) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (4) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (23) |- | 19 || Бауыржан Шыңғысов <br>{{small|(1964 туған)}} || Ұлытау облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жанындағы «Аманат» партиясы Қарағанды филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2014—2022), «Аманат» партиясы Ұлытау облыстық филиалының төрағасы (2022—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (8) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (13) |- | 20 || Денис Рыпаков <br>{{small|(1980 туған)}} || Шығыс Қазақстан облысы || VII, VIII || 14 қаңтар 2021 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы (2019—2021) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |} == [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қаласы]] == # Александр Сергеевич Миронов (1994 — 1999) # Александр Иванович Демидов (1999 — 2002) # Вера Григорьевна Лукьянец (2002 — 2003) # [[Владимир Николаевич Редкокашин]] (2003 — 2011) # [[Сансызбай Сейітжанұлы Есілов|Сансызбай Есілов]] (2012 — 2016) # [[Жанат Ғазизұлы Нұрпейісов|Жанат Нұрпейісов]] (2016 — 2020)<ref>[https://maslihat01.kz/source/uploads/npa-1105/2019_kniga.pdf Маслихат города Нур-Султан]</ref> # [[Ерлан Ермекұлы Каналимов]] (2021 — 2025) # [[Табиғат Зейнұлқабден]] (27 қаңтар 2025 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/astana-maslihatinin-toragasi-saylandi-1888d0/ |title= Астана мәслихатының төрағасы сайланды}}</ref> == [[Алматы қаласы мәслихаты|Алматы қаласы]] == # [[Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов|Жұмабек Төрегелдинов]] (1994 — 2002) # [[Төлеубек Төлеуұлы Мұқашев|Төлеубек Мұқашев]] (2002 — 2014) # Қалдыбай Омарұлы Қазанбаев (2014 — 2021) # Станислав Владимирович Канкуров (2021 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/press/article/details/136715?lang=kk Алматы қаласы І-VII шақырылым Мәслихатының хатшылары]</ref> # Мейіржан Батырбекұлы Отыншиев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/almatyi-maslihatyinyin-toragasyi-saylandyi-349442/ Алматы мәслихатының төрағасы сайланды]</ref> == [[Шымкент қаласы мәслихаты|Шымкент қаласы]] == # Кудратулла Юнусович Халметов (1994 — 2007)? # Нұриддин Мүсірұлы Жарболов (2007 — 2009)? # Жангелді Меңлібайұлы Махашов (2009 — 2011) # [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров|Нұрлан Бекназаров]] (2011 — 2018)<ref>[https://otyrar.kz/2014/04/kazaxstanskim-maslixatam-ispolnilos-20-let/?amp=1 Казахстанским маслихатам исполнилось 20 лет]</ref> # [[Ғани Әбдіғаниұлы Ташқараев]] (2018 — 2021) # Бахадыр Мәдәлиұлы Нарымбетов (2021 — 2026)<ref>[https://online.zakon.kz/document/?doc_id=34040668#sub_id=0 Избран Секретарь Шымкентского городского маслихата]</ref> # Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев (17 шілде 2026 бастап)<ref>[https://aigak.kz/2026/07/17/shmkent-alasn-mslihatna-zhaa-traa-taayndald/ ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ МӘСЛИХАТЫНА ЖАҢА ТӨРАҒА ТАҒАЙЫНДАЛДЫ]</ref> == [[Абай облыстық мәслихаты|Абай облысы]] == # Қуаныш Сұлтанұлы Сүлейменов (2022 — 2024) # Шалқар Заманбекұлы Байбеков (13 желтоқсан 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/shalkar-baybekov-abay-oblisi-maslihatinin-toragasi-bolip-saylandi-c38385/ Шалқар Байбеков Абай облысы мәслихатының төрағасы болып сайланды]</ref> == [[Ақмола облыстық мәслихаты|Ақмола облысы]] == # Амангелді Хамзаұлы Сыздықов (1994 — 1999) # Марат Советұлы Қойшыбаев (1999 — 2003) # [[Аманжол Жазыұлы Жазин|Аманжол Жазин]] (2003 — 2007) # Саят Есенжолұлы Қамзебаев (2007 — 2008) # [[Өмірсерік Мұсабаев]] (2009 — 2012) # Нина Сергеевна Дьячек (2012 — 2015) # Дулат Нұрахметұлы Нұрмолдин (2015 — 2019) # Әлібек Бекболатұлы Баймағамбетов (2019 — 2020) # Әсен Дулатұлы Жақсылықов (м.а., 2020 — 2021) # Мұрат Сағаұлы Балпан (2021 — 2022) # [[Талғат Тұрлыбекұлы Жүнісов|Талғат Жүнісов]] (2022 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslikhat-aqmola/press/article/details/88511?lang=ru Cписки секретарей и депутатов Акмолинского областного маслихата I-VII созывов]</ref> # [[Бейбіт Айтымұлы Жүсіпов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/beybit-zhusupov-izbran-predsedatelem-akmolinskogo-oblastnogo-maslihata_a4051492 Бейбит Жусупов избран председателем Акмолинского областного маслихата]</ref> == Ақтөбе облысы == # Балихан Жүсіпұлы Жоламанов (1994 — 1999) # Бақытгүл Қазиханқызы Айымқұлова (1999 — 2003) # [[Қасымжан Байсадақов]] (2003 — 2004) # Амангелді Қабашұлы Есіркепов (2004 — 2009) # Балғали Құрманғалиұлы Ордабаев (2009 — 2012) # [[Сәния Мұсақызы Қалдығұлова]] (2012 — 2021)<ref>[https://avestnik.kz/maslihatam-25-2/ Маслихатам — 25]</ref> # [[Амангелді Шайхоллаұлы Нұғманов|Амангелді Нұғманов]] (2021 — 2023) # [[Гүлқасима Рамазанқызы Сүйінтаева]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/gulkasima-suentaeva-izbrana-predsedatelem-maslihata-aktyubinskoy-oblasti_a4051474 Гулкасима Суентаева избрана председателем маслихата Актюбинской области]</ref> == Алматы облысы == # Ахет Сейітқазыұлы Бақтыбаев (1994—1999) # [[Қуаныш Құрмашұлы Құрмашев]] (1999—2001) # Едіге Исатұлы Жүнісбеков (2002 — 2003) # Ардақ Маутханұлы Сыдық (2003 — 2012) # Серікжан Іслямұлы Бескемпіров (2012) # [[Ермек Әбілмәжінұлы Келемсейіт|Ермек Келемсейіт]] (2012 — 2016) # Серік Мейірханұлы Мұқанов (2016 — 2017) # [[Сұлтан Мырзабекұлы Дүйсембинов]] (2017 — 2020)<ref>[https://7-su.kz/janalyqtar/kultobe/rmetke-blend-47768/ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ]</ref> # [[Жанболат Әкебайұлы Жөргенбаев]] (2021 — 2022) # Дәулет Жамалбекұлы Жарасбаев (2022 — 2023) # [[Талғат Ескендірұлы Байеділов]] (2023 — 2024) # Қуат Сұлтанұлы Байғожаев (29 наурыз 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/almati-oblisinin-maslihatina-zhana-toraga-saylandi-94ea17/ Алматы облысының мәслихатына жаңа төраға сайланды]</ref> == Атырау облысы == # [[Нұржиян Абдолқызы Абдолова|Нұржиян Абдолова]] (1994 — 1998) # [[Қайрат Қыдырбайұлы Ищанов|Қайрат Ищанов]] (1999 — 2000) # [[Хисмет Бозанұлы Табылдиев|Хисмет Табылдиев]] (2000 — 2003) # [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев|Бергей Рысқалиев]] (2003 — 2005) # Жұмажан Далабайқызы Доспаева (2005 — 2007) # [[Жалғас Матешұлы Дүйсенғалиев]] (2007 — 2011) # [[Сағындық Есенғалиұлы Лұқпанов]] (2012 — 2017) # Өмірзақ Зиноллаұлы Зинуллин (2017 — 2021) # [[Әлібек Ибатуллаұлы Нәутиев]] (2021 — 2023) # [[Мұса Қарашаұлы Хайруллиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/musa-hayrulliev-atyrau-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-boldy_a4051410/ Мұса Хайруллиев Атырау облыстық мәслихатының төрағасы болды]</ref> == Батыс Қазақстан облысы == # Кенжебай Әлжанұлы Нығмет (1994 — 1999) # Ғалинұр Ғалымқызы Шамшаева (1999 — 2002) # [[Табылғали Сатқалиұлы Сапаров|Табылғали Сапаров]] (2003 — 2007) # [[Мәлік Иманқұлұлы Құлшар]] (2007 — 2021) # Бибігүл Тишанқызы Қонысбаева (2021 — 2023) # Мұрат Рахметұлы Мұқаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/murat-mukaev-izbran-predsedatelem-zapadno-kazahstanskogo-oblastnogo-maslihata_a4051381 Мурат Мукаев избран председателем Западно-Казахстанского областного маслихата]</ref> == Жамбыл облысы == # [[Щорс Кубатаевич Шарафутдинов]] (1994 — 2003) # [[Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков|Әбдінұр Әсілбеков]] (2003 — 2012) # [[Бағлан Жиенәліұлы Қарашолақов|Бағлан Қарашолақов]] (2012 — 2021)<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=31532533 Служить народу]</ref> # Махметғали Нұрғалиұлы Сарыбеков (2021 — 2023) # [[Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұралиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/abdaly-nuraliev-izbran-predsedatelem-zhambylskogo-oblastnogo-maslihata_a4051461 Абдалы Нуралиев избран председателем Жамбылского областного маслихата]</ref> == Жетісу облысы == # [[Гүлнәр Қожағұлқызы Тойлыбаева]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/zhetisu-oblystyk-maslihatynyn-hatshysy-saylandy_a3942327/ Жетісу облыстық мәслихатының хатшысы сайланды]</ref> == Қарағанды облысы == # Серік Кәрібайұлы Ағыбаев (1994 — 1997) # [[Сұлтан Қапарұлы Досмағамбетов]] (1997 — 1999) # [[Қасымбек Медиев]] (1999 — 2007) # Бейсембай Қуанышұлы Жұмабеков (2007 — 2013) # [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков|Нұрлан Дулатбеков]] (2013 — 2016) # [[Рысқали Қалиақбарұлы Әбдікеров|Рысқали Әбдікеров]] (2016 — 2017) # [[Серік Балғатайулы Өтешов|Серік Өтешов]] (2017 — 2023)<ref>[http://karoblmaslih.crealog.kz/ru/from-the-history-of-creation-of-the-karaganda-oblast-maslikhat Из истории создания Карагандинского областного маслихата]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # [[Нұркен Сайфиддинұлы Кобжанов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/karagandy-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-bolyp-nurken-kobzhanov-saylandy_a4051346/ Қарағанды облыстық мәслихатының төрағасы болып Нұркен Кобжанов сайланды]</ref> == Қостанай облысы == # Вера Григорьевна Семёнова (1994 — 1999) # Владимир Алексеевич Мягков (1999 — 2006) # [[Теміржан Төлеубаев]] (2006 — 2007) # Ғани Тоқтамысұлы Сағиев (2007 — 2010) # [[Сәкен Мәкенұлы Төкенов]] (2010 — 2012) # Сайлаубек Ергазыұлы Ещанов (20 қаңтар 2012 бастап)<ref>[https://top-news.kz/v-jetom-godu-ispolnjaetsja-30-let-so-dnja-obrazovanija-maslihatov-v-kazahstane/ В этом году исполняется 30 лет со дня образования маслихатов в Казахстане]</ref> == Қызылорда облысы == # Бақытбек Ермақашұлы Ермақашов (1994 — 1999) # [[Алмагүл Божанова]] (1999 — 2007) # Нұрлан Баязитұлы Құдайбергенов (2007 — 2012) # [[Бекмырза Қайыпұлы Еламанов|Бекмырза Еламанов]] (2012 — 2014) # [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова|Ақмарал Әлназарова]] (2014 — 2015) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2016 — 2019) # [[Қылышбай Алдабергенұлы Бисенов|Қылышбай Бисенов]] (2019 — 2021) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2021 — 2024) # Мұрат Жолкелдіұлы Тілеуімбетов (26 сәуір 2024 бастап)<ref>[https://kyzylorda-news.kz/sayasat/oblystykh-maeslihattyng-zhanga-toeraghasy-khyzmetine-murat-tleumbetov-sajlady-26-04-2024 Облыстық мәслихаттың жаңа төрағасы қызметіне Мұрат Тілеуімбетов сайланды]</ref> == Маңғыстау облысы == # [[Тергеу Айдарханов]] (1994 — 1999) # [[Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков|Бақтыбай Шелпеков]] (1999 — 2011) # Бекмұрат Қыдырбайұлы Жүсіпов (2011 — 2017) # [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] (2017 — 2019) # Нұри Лазарұлы Тумышев (2019 — 2023) # Жаңбырбай Жәнібекұлы Матаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/zhanbyrbay-mataev-izbran-predsedatelem-maslihata-mangistauskoy-oblasti_a4051501 Жанбырбай Матаев избран председателем маслихата Мангистауской области]</ref> == Павлодар облысы == # Анатолий Тимофеевич Наумчик (1994 — ?) # Ринат Мифтахович Ғафуров (2002 — 2012) # [[Манап Шарапиденұлы Көбенов|Манап Көбенов]] (2012 — 2014) # Владимир Александрович Берковский (2014 — 2018) # Бақыт Мақанқызы Бексейітова (2018 — 2021) # [[Ернұр Нұрмұханұлы Әйткенов]] (2021 — 2023) # Илья Сергеевич Теренченко (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/il-ya-terenchenko-izbran-predsedatelem-maslihata-pavlodarskoy-oblasti_a4051493 Илья Теренченко избран председателем маслихата Павлодарской области]</ref> == Солтүстік Қазақстан облысы == # Ерембек Жәмшітұлы Әубәкіров (1994 — 2007) # Сапарбек Құнанбайұлы Құнанбаев (2007 — 2008) # Қайырлы Едіресұлы Едіресов (2008 — 2016) # [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] (25 наурыз 2016 бастап)<ref>[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=37397072&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 В СКО избран новый секретарь областного маслихата]</ref> == Торғай облысы == # Ысқақов, Сұлтанбек Ысқақұлы (1994-1997) == Түркістан облысы == # [[Қуанышбек Құлбайұлы Бөлтаев|Қуанышбек Бөлтаев]] (1994 — 1995) # Сәкімбек Шайықұлы Қалғынбай (1995 — 1999) # [[Орынбай Рахманбердиев]] (1999 — 2002) # Сапарбек Мұсаханұлы Сахов (2002 — 2003) # [[Шалатай Мырзахметұлы Мырзахметов]] (2003 — 2007) # Әбілқасым Үсіпбайұлы Досболов (2007 — 2012) # [[Құдайберген Төлепұлы Ержан]] (2012 — 2016) # Қамытбек Нұржанұлы Айтөреев (2016) # [[Қайрат Рахымұлы Балабиев]] (2016 — 2023)<ref>[https://yujanka.kz/yubilejnyj-god-obnadezhivayushhie-rezultaty/ ЮБИЛЕЙНЫЙ ГОД, ОБНАДЕЖИВАЮЩИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ]</ref> # [[Нұралы Әлмаханұлы Әбішев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/turkistan-oblystyk-maslihatynyn-toragalygyna-nuraly-abishev-saylandy_a4051457/ Түркістан облыстық мәслихатының төрағалығына Нұралы Әбішев сайланды]</ref> == Ұлытау облысы == # [[Бауыржан Қабденұлы Шыңғысов]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://orda.kz/izbrany-sekretari-maslihata-v-novoobrazovavshihsja-oblastjah/ Избраны секретари маслихата в новообразованных областях]</ref> == Шығыс Қазақстан облысы == # Павел Сергеевич Елисов (1994 — 1997) # Василий Иванович Ахаев (1997 — 2012) # [[Григорий Васильевич Пинчук|Григорий Пинчук]] (2012 — 2015) # Владимир Михайлович Головатюк (2015 — 2021)<ref>[https://yk.kz/news/politika/v-vko-otmetili-zaslugi-deputatov-oblastnogo-maslixata-390749.html В ВКО отметили заслуги депутатов областного маслихата]</ref> # Денис Рыпаков (14 қаңтар 2021 жылдан бастап)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/about/structure/people/21704?lang=ru Рыпаков Денис Сергеевич]</ref> == Таратылған облыстардың мәслихат төрағалары == === Семей облысы === # Хапас Уақасұлы Дәуітов (1994 — 1997)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/press/article/details/52325 Даутов Хапас Уакасович]</ref> === Талдықорған облысы === # Тұрсын Әбдірешұлы Әбдірешов (1994 — 1997)<ref>[https://archive-gaao.kz/wp-content/uploads/2024/08/3-TOM-PUTEVODITELYA1.pdf}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] 13jh10fawm2nr24t8bm19kglohj69mc 3631072 3631071 2026-07-17T12:57:25Z Casserium 68287 /* Қызметтегі мәслихат төрағалары */ 3631072 wikitext text/x-wiki Бұл мақалада 1994 жылдан бастап сайланған Қазақстанның облыстық [[Мәслихат#Мәслихат төрағасы|мәслихат төрағаларының]] тізімі көрсетілген. Төраға депутаттар арасынан сайланады және тұрақты негізде жұмыс істейді. 2021 жылы екі лауазым біріктірілгенге дейін мәслихаттың тұрақты хатшысы мен әр сессия сайын ауысып отыратын сессия төрағасы қызмет атқарды. 2023 жылдан бастап хатшы лауазымы төраға деп аталатын болды. == Қызметтегі мәслихат төрағалары == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № !! Аты-жөні !! Сайланған өңірі !! Төрағалық еткен шақырылым !! Төрағалыққа сайланған уақыты !! Сайланған партиясы !! Алдыңғы атқарған, қазір атқаратын қызметі !! Мәслихатқа сайланған партиялар |- | 1 || Табиғат Зейнұлқабден <br>{{small|(1974 туған)}} || Астана қаласы || VIII || 27 қаңтар 2025 || {{Color box|purple|border=darkgray}} [[Әділет (партия)|Әділет]] || «Астана су арнасы» коммуналдық кәсіпорнының бас директоры (2016—2025) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} [[Ақ жол (партия)|Ақ жол]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} [[Байтақ (партия)|Байтақ]] (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 2 || Мейіржан Отыншиев <br>{{small|(1987 туған)}} || Алматы қаласы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2021—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} [[Respublica]] (3) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (3) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (21) |- | 3 || Мұрат Жолдықожаев<br>{{small|(1987 туған)}} || Шымкент қаласы || VIII || 17 шілде 2026 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы Шымкент қалалық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2024—2026)<br> {{Color box|purple|border=darkgray}} «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалының төрағасы (2026 бастап) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (11) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} [[Ауыл (партия)|Ауыл]] (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 4 || Шалқар Байбеков <br>{{small|(1967 туған)}} || Абай облысы || VIII || 13 желтоқсан 2024 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a|Бір мандаттық сайлау округінен сайланған «Әділет» партиясының мүшесі}} || Абай облысы әкімінің орынбасары (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 5 || Бейбіт Жүсіпов <br>{{small|(1961 туған)}} || Ақмола облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақмола облыстық білім басқармасының басшысы (2020—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 6 || Гүлқасима Сүйінтаева <br>{{small|(1964 туған)}} || Ақтөбе облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (17) |- | 7 || Қуат Байғожаев <br>{{small|(1962 туған)}} || Алматы облысы || VIII || 29 наурыз 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалының атқарушы хатшысы, төрағасы (2022—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (16) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (19) |- | 8 || Мұса Хайруллиев <br>{{small|(1984 туған)}} || Атырау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Атырау облыстық филиалының директоры (2018—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 9 || Мұрат Мұқаев <br>{{small|(1969 туған)}} || Батыс Қазақстан облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 10 || Әбдәлі Нұралиев <br>{{small|(1959 туған)}} || Жамбыл облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Қазақстан Парламенті Сенатының депутаты (2017—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (12) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 11 || Гүлнәр Тойлыбаева <br>{{small|(1967 туған)}} || Жетісу облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2021—2022) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 12 || Нұркен Кобжанов <br>{{small|(1967 туған)}} || Қарағанды облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Бұқар жырау ауданының әкімі (2022—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (18) |- | 13 || Сайлаубек Ещанов <br>{{small|(1958 туған)}} || Қостанай облысы || V, VI, VII, VIII || 20 қаңтар 2012 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || «Сосновый бор» санаторийінің бас директоры (2001—2012) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (1) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 14 || Мұрат Тілеуімбетов <br>{{small|(1963 туған)}} || Қызылорда облысы || VIII || 26 сәуір 2024 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Жаңақорған ауданының әкімі (2022—2024) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 15 || Жаңбырбай Матаев <br>{{small|(1963 туған)}} || Маңғыстау облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|Бір мандаттық сайлау округінен «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде сайланған, қазір «Әділет» партиясының мүшесі}} || {{Color box|#0A408A|border=darkgray}} «Ақ жол» партиясы Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы (2013—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (1) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 16 || Илья Теренченко <br>{{small|(1983 туған)}} || Павлодар облысы || VIII || 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Аманат» партиясы Павлодар облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы, төрағасы (2019—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (10) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#dc241f|border=darkgray}} ҚХП (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |- | 17 || [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] <br>{{small|(1954 туған)}} || Солтүстік Қазақстан облысы || VI, VII, VIII|| 25 наурыз 2016 || {{Color box|#CCCCCC|border=darkgray}} тәуелсіз{{efn|name=a}} || Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2014—2016) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (9) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (3) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (15) |- | 18 || Нұралы Әбішев <br>{{small|(1967 туған)}} || Түркістан облысы |VIII|| 30 наурыз 2023 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || «Бөрте Милка» ЖШС директоры (2012—2023) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (14) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (4) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (4) <br>{{Color box|#4A77EC|border=darkgray}} Respublica (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (23) |- | 19 || Бауыржан Шыңғысов <br>{{small|(1964 туған)}} || Ұлытау облысы || VII, VIII || 8 маусым 2022 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || {{Color box|#55B4A0|border=darkgray}} «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жанындағы «Аманат» партиясы Қарағанды филиалы төрағасының бірінші орынбасары, атқарушы хатшысы (2014—2022), «Аманат» партиясы Ұлытау облыстық филиалының төрағасы (2022—2026) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (8) <br>{{Color box|#0A408A|border=darkgray}} Ақ жол (2) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (13) |- | 20 || Денис Рыпаков <br>{{small|(1980 туған)}} || Шығыс Қазақстан облысы || VII, VIII || 14 қаңтар 2021 || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет || Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы (2019—2021) || {{Color box|purple|border=darkgray}} Әділет (13) <br>{{Color box|#0A5C2E|border=darkgray}} Ауыл (2) <br>{{Color box|#426F39|border=darkgray}} Байтақ (1) <br>{{Color box|#CDCDCD|border=darkgray}} тәуелсіз (16) |} == [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қаласы]] == # Александр Сергеевич Миронов (1994 — 1999) # Александр Иванович Демидов (1999 — 2002) # Вера Григорьевна Лукьянец (2002 — 2003) # [[Владимир Николаевич Редкокашин]] (2003 — 2011) # [[Сансызбай Сейітжанұлы Есілов|Сансызбай Есілов]] (2012 — 2016) # [[Жанат Ғазизұлы Нұрпейісов|Жанат Нұрпейісов]] (2016 — 2020)<ref>[https://maslihat01.kz/source/uploads/npa-1105/2019_kniga.pdf Маслихат города Нур-Султан]</ref> # [[Ерлан Ермекұлы Каналимов]] (2021 — 2025) # [[Табиғат Зейнұлқабден]] (27 қаңтар 2025 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://kaz.inform.kz/news/astana-maslihatinin-toragasi-saylandi-1888d0/ |title= Астана мәслихатының төрағасы сайланды}}</ref> == [[Алматы қаласы мәслихаты|Алматы қаласы]] == # [[Жұмабек Сүлейменұлы Төрегелдинов|Жұмабек Төрегелдинов]] (1994 — 2002) # [[Төлеубек Төлеуұлы Мұқашев|Төлеубек Мұқашев]] (2002 — 2014) # Қалдыбай Омарұлы Қазанбаев (2014 — 2021) # Станислав Владимирович Канкуров (2021 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/press/article/details/136715?lang=kk Алматы қаласы І-VII шақырылым Мәслихатының хатшылары]</ref> # Мейіржан Батырбекұлы Отыншиев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/almatyi-maslihatyinyin-toragasyi-saylandyi-349442/ Алматы мәслихатының төрағасы сайланды]</ref> == [[Шымкент қаласы мәслихаты|Шымкент қаласы]] == # Кудратулла Юнусович Халметов (1994 — 2007)? # Нұриддин Мүсірұлы Жарболов (2007 — 2009)? # Жангелді Меңлібайұлы Махашов (2009 — 2011) # [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров|Нұрлан Бекназаров]] (2011 — 2018)<ref>[https://otyrar.kz/2014/04/kazaxstanskim-maslixatam-ispolnilos-20-let/?amp=1 Казахстанским маслихатам исполнилось 20 лет]</ref> # [[Ғани Әбдіғаниұлы Ташқараев]] (2018 — 2021) # Бахадыр Мәдәлиұлы Нарымбетов (2021 — 2026)<ref>[https://online.zakon.kz/document/?doc_id=34040668#sub_id=0 Избран Секретарь Шымкентского городского маслихата]</ref> # Мұрат Жаңабайұлы Жолдықожаев (17 шілде 2026 бастап)<ref>[https://aigak.kz/2026/07/17/shmkent-alasn-mslihatna-zhaa-traa-taayndald/ ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ МӘСЛИХАТЫНА ЖАҢА ТӨРАҒА ТАҒАЙЫНДАЛДЫ]</ref> == [[Абай облыстық мәслихаты|Абай облысы]] == # Қуаныш Сұлтанұлы Сүлейменов (2022 — 2024) # Шалқар Заманбекұлы Байбеков (13 желтоқсан 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/shalkar-baybekov-abay-oblisi-maslihatinin-toragasi-bolip-saylandi-c38385/ Шалқар Байбеков Абай облысы мәслихатының төрағасы болып сайланды]</ref> == [[Ақмола облыстық мәслихаты|Ақмола облысы]] == # Амангелді Хамзаұлы Сыздықов (1994 — 1999) # Марат Советұлы Қойшыбаев (1999 — 2003) # [[Аманжол Жазыұлы Жазин|Аманжол Жазин]] (2003 — 2007) # Саят Есенжолұлы Қамзебаев (2007 — 2008) # [[Өмірсерік Мұсабаев]] (2009 — 2012) # Нина Сергеевна Дьячек (2012 — 2015) # Дулат Нұрахметұлы Нұрмолдин (2015 — 2019) # Әлібек Бекболатұлы Баймағамбетов (2019 — 2020) # Әсен Дулатұлы Жақсылықов (м.а., 2020 — 2021) # Мұрат Сағаұлы Балпан (2021 — 2022) # [[Талғат Тұрлыбекұлы Жүнісов|Талғат Жүнісов]] (2022 — 2023)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslikhat-aqmola/press/article/details/88511?lang=ru Cписки секретарей и депутатов Акмолинского областного маслихата I-VII созывов]</ref> # [[Бейбіт Айтымұлы Жүсіпов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/beybit-zhusupov-izbran-predsedatelem-akmolinskogo-oblastnogo-maslihata_a4051492 Бейбит Жусупов избран председателем Акмолинского областного маслихата]</ref> == Ақтөбе облысы == # Балихан Жүсіпұлы Жоламанов (1994 — 1999) # Бақытгүл Қазиханқызы Айымқұлова (1999 — 2003) # [[Қасымжан Байсадақов]] (2003 — 2004) # Амангелді Қабашұлы Есіркепов (2004 — 2009) # Балғали Құрманғалиұлы Ордабаев (2009 — 2012) # [[Сәния Мұсақызы Қалдығұлова]] (2012 — 2021)<ref>[https://avestnik.kz/maslihatam-25-2/ Маслихатам — 25]</ref> # [[Амангелді Шайхоллаұлы Нұғманов|Амангелді Нұғманов]] (2021 — 2023) # [[Гүлқасима Рамазанқызы Сүйінтаева]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/gulkasima-suentaeva-izbrana-predsedatelem-maslihata-aktyubinskoy-oblasti_a4051474 Гулкасима Суентаева избрана председателем маслихата Актюбинской области]</ref> == Алматы облысы == # Ахет Сейітқазыұлы Бақтыбаев (1994—1999) # [[Қуаныш Құрмашұлы Құрмашев]] (1999—2001) # Едіге Исатұлы Жүнісбеков (2002 — 2003) # Ардақ Маутханұлы Сыдық (2003 — 2012) # Серікжан Іслямұлы Бескемпіров (2012) # [[Ермек Әбілмәжінұлы Келемсейіт|Ермек Келемсейіт]] (2012 — 2016) # Серік Мейірханұлы Мұқанов (2016 — 2017) # [[Сұлтан Мырзабекұлы Дүйсембинов]] (2017 — 2020)<ref>[https://7-su.kz/janalyqtar/kultobe/rmetke-blend-47768/ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ]</ref> # [[Жанболат Әкебайұлы Жөргенбаев]] (2021 — 2022) # Дәулет Жамалбекұлы Жарасбаев (2022 — 2023) # [[Талғат Ескендірұлы Байеділов]] (2023 — 2024) # Қуат Сұлтанұлы Байғожаев (29 наурыз 2024 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/almati-oblisinin-maslihatina-zhana-toraga-saylandi-94ea17/ Алматы облысының мәслихатына жаңа төраға сайланды]</ref> == Атырау облысы == # [[Нұржиян Абдолқызы Абдолова|Нұржиян Абдолова]] (1994 — 1998) # [[Қайрат Қыдырбайұлы Ищанов|Қайрат Ищанов]] (1999 — 2000) # [[Хисмет Бозанұлы Табылдиев|Хисмет Табылдиев]] (2000 — 2003) # [[Бергей Сәулебайұлы Рысқалиев|Бергей Рысқалиев]] (2003 — 2005) # Жұмажан Далабайқызы Доспаева (2005 — 2007) # [[Жалғас Матешұлы Дүйсенғалиев]] (2007 — 2011) # [[Сағындық Есенғалиұлы Лұқпанов]] (2012 — 2017) # Өмірзақ Зиноллаұлы Зинуллин (2017 — 2021) # [[Әлібек Ибатуллаұлы Нәутиев]] (2021 — 2023) # [[Мұса Қарашаұлы Хайруллиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/musa-hayrulliev-atyrau-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-boldy_a4051410/ Мұса Хайруллиев Атырау облыстық мәслихатының төрағасы болды]</ref> == Батыс Қазақстан облысы == # Кенжебай Әлжанұлы Нығмет (1994 — 1999) # Ғалинұр Ғалымқызы Шамшаева (1999 — 2002) # [[Табылғали Сатқалиұлы Сапаров|Табылғали Сапаров]] (2003 — 2007) # [[Мәлік Иманқұлұлы Құлшар]] (2007 — 2021) # Бибігүл Тишанқызы Қонысбаева (2021 — 2023) # Мұрат Рахметұлы Мұқаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/murat-mukaev-izbran-predsedatelem-zapadno-kazahstanskogo-oblastnogo-maslihata_a4051381 Мурат Мукаев избран председателем Западно-Казахстанского областного маслихата]</ref> == Жамбыл облысы == # [[Щорс Кубатаевич Шарафутдинов]] (1994 — 2003) # [[Әбдінұр Әбілдаұлы Асылбеков|Әбдінұр Әсілбеков]] (2003 — 2012) # [[Бағлан Жиенәліұлы Қарашолақов|Бағлан Қарашолақов]] (2012 — 2021)<ref>[https://online.zakon.kz/m/document/?doc_id=31532533 Служить народу]</ref> # Махметғали Нұрғалиұлы Сарыбеков (2021 — 2023) # [[Әбдәлі Тоқбергенұлы Нұралиев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/abdaly-nuraliev-izbran-predsedatelem-zhambylskogo-oblastnogo-maslihata_a4051461 Абдалы Нуралиев избран председателем Жамбылского областного маслихата]</ref> == Жетісу облысы == # [[Гүлнәр Қожағұлқызы Тойлыбаева]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/zhetisu-oblystyk-maslihatynyn-hatshysy-saylandy_a3942327/ Жетісу облыстық мәслихатының хатшысы сайланды]</ref> == Қарағанды облысы == # Серік Кәрібайұлы Ағыбаев (1994 — 1997) # [[Сұлтан Қапарұлы Досмағамбетов]] (1997 — 1999) # [[Қасымбек Медиев]] (1999 — 2007) # Бейсембай Қуанышұлы Жұмабеков (2007 — 2013) # [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков|Нұрлан Дулатбеков]] (2013 — 2016) # [[Рысқали Қалиақбарұлы Әбдікеров|Рысқали Әбдікеров]] (2016 — 2017) # [[Серік Балғатайулы Өтешов|Серік Өтешов]] (2017 — 2023)<ref>[http://karoblmaslih.crealog.kz/ru/from-the-history-of-creation-of-the-karaganda-oblast-maslikhat Из истории создания Карагандинского областного маслихата]{{Deadlink|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # [[Нұркен Сайфиддинұлы Кобжанов]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/karagandy-oblystyk-maslihatynyn-toragasy-bolyp-nurken-kobzhanov-saylandy_a4051346/ Қарағанды облыстық мәслихатының төрағасы болып Нұркен Кобжанов сайланды]</ref> == Қостанай облысы == # Вера Григорьевна Семёнова (1994 — 1999) # Владимир Алексеевич Мягков (1999 — 2006) # [[Теміржан Төлеубаев]] (2006 — 2007) # Ғани Тоқтамысұлы Сағиев (2007 — 2010) # [[Сәкен Мәкенұлы Төкенов]] (2010 — 2012) # Сайлаубек Ергазыұлы Ещанов (20 қаңтар 2012 бастап)<ref>[https://top-news.kz/v-jetom-godu-ispolnjaetsja-30-let-so-dnja-obrazovanija-maslihatov-v-kazahstane/ В этом году исполняется 30 лет со дня образования маслихатов в Казахстане]</ref> == Қызылорда облысы == # Бақытбек Ермақашұлы Ермақашов (1994 — 1999) # [[Алмагүл Божанова]] (1999 — 2007) # Нұрлан Баязитұлы Құдайбергенов (2007 — 2012) # [[Бекмырза Қайыпұлы Еламанов|Бекмырза Еламанов]] (2012 — 2014) # [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова|Ақмарал Әлназарова]] (2014 — 2015) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2016 — 2019) # [[Қылышбай Алдабергенұлы Бисенов|Қылышбай Бисенов]] (2019 — 2021) # [[Наурызбай Сейтқалиұлы Байқадамов]] (2021 — 2024) # Мұрат Жолкелдіұлы Тілеуімбетов (26 сәуір 2024 бастап)<ref>[https://kyzylorda-news.kz/sayasat/oblystykh-maeslihattyng-zhanga-toeraghasy-khyzmetine-murat-tleumbetov-sajlady-26-04-2024 Облыстық мәслихаттың жаңа төрағасы қызметіне Мұрат Тілеуімбетов сайланды]</ref> == Маңғыстау облысы == # [[Тергеу Айдарханов]] (1994 — 1999) # [[Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков|Бақтыбай Шелпеков]] (1999 — 2011) # Бекмұрат Қыдырбайұлы Жүсіпов (2011 — 2017) # [[Серікбай Өтелгенұлы Тұрымов|Серікбай Тұрымов]] (2017 — 2019) # Нұри Лазарұлы Тумышев (2019 — 2023) # Жаңбырбай Жәнібекұлы Матаев (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/zhanbyrbay-mataev-izbran-predsedatelem-maslihata-mangistauskoy-oblasti_a4051501 Жанбырбай Матаев избран председателем маслихата Мангистауской области]</ref> == Павлодар облысы == # Анатолий Тимофеевич Наумчик (1994 — ?) # Ринат Мифтахович Ғафуров (2002 — 2012) # [[Манап Шарапиденұлы Көбенов|Манап Көбенов]] (2012 — 2014) # Владимир Александрович Берковский (2014 — 2018) # Бақыт Мақанқызы Бексейітова (2018 — 2021) # [[Ернұр Нұрмұханұлы Әйткенов]] (2021 — 2023) # Илья Сергеевич Теренченко (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://www.inform.kz/ru/il-ya-terenchenko-izbran-predsedatelem-maslihata-pavlodarskoy-oblasti_a4051493 Илья Теренченко избран председателем маслихата Павлодарской области]</ref> == Солтүстік Қазақстан облысы == # Ерембек Жәмшітұлы Әубәкіров (1994 — 2007) # Сапарбек Құнанбайұлы Құнанбаев (2007 — 2008) # Қайырлы Едіресұлы Едіресов (2008 — 2016) # [[Владимир Степанович Бубенко|Владимир Бубенко]] (25 наурыз 2016 бастап)<ref>[https://online.zakon.kz/m/app/document/?doc_id=37397072&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 В СКО избран новый секретарь областного маслихата]</ref> == Торғай облысы == # Ысқақов, Сұлтанбек Ысқақұлы (1994-1997) == Түркістан облысы == # [[Қуанышбек Құлбайұлы Бөлтаев|Қуанышбек Бөлтаев]] (1994 — 1995) # Сәкімбек Шайықұлы Қалғынбай (1995 — 1999) # [[Орынбай Рахманбердиев]] (1999 — 2002) # Сапарбек Мұсаханұлы Сахов (2002 — 2003) # [[Шалатай Мырзахметұлы Мырзахметов]] (2003 — 2007) # Әбілқасым Үсіпбайұлы Досболов (2007 — 2012) # [[Құдайберген Төлепұлы Ержан]] (2012 — 2016) # Қамытбек Нұржанұлы Айтөреев (2016) # [[Қайрат Рахымұлы Балабиев]] (2016 — 2023)<ref>[https://yujanka.kz/yubilejnyj-god-obnadezhivayushhie-rezultaty/ ЮБИЛЕЙНЫЙ ГОД, ОБНАДЕЖИВАЮЩИЕ РЕЗУЛЬТАТЫ]</ref> # [[Нұралы Әлмаханұлы Әбішев]] (30 наурыз 2023 бастап)<ref>[https://kaz.inform.kz/news/turkistan-oblystyk-maslihatynyn-toragalygyna-nuraly-abishev-saylandy_a4051457/ Түркістан облыстық мәслихатының төрағалығына Нұралы Әбішев сайланды]</ref> == Ұлытау облысы == # [[Бауыржан Қабденұлы Шыңғысов]] (8 маусым 2022 бастап)<ref>[https://orda.kz/izbrany-sekretari-maslihata-v-novoobrazovavshihsja-oblastjah/ Избраны секретари маслихата в новообразованных областях]</ref> == Шығыс Қазақстан облысы == # Павел Сергеевич Елисов (1994 — 1997) # Василий Иванович Ахаев (1997 — 2012) # [[Григорий Васильевич Пинчук|Григорий Пинчук]] (2012 — 2015) # Владимир Михайлович Головатюк (2015 — 2021)<ref>[https://yk.kz/news/politika/v-vko-otmetili-zaslugi-deputatov-oblastnogo-maslixata-390749.html В ВКО отметили заслуги депутатов областного маслихата]</ref> # Денис Рыпаков (14 қаңтар 2021 жылдан бастап)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/about/structure/people/21704?lang=ru Рыпаков Денис Сергеевич]</ref> == Таратылған облыстардың мәслихат төрағалары == === Семей облысы === # Хапас Уақасұлы Дәуітов (1994 — 1997)<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihatvko/press/article/details/52325 Даутов Хапас Уакасович]</ref> === Талдықорған облысы === # Тұрсын Әбдірешұлы Әбдірешов (1994 — 1997)<ref>[https://archive-gaao.kz/wp-content/uploads/2024/08/3-TOM-PUTEVODITELYA1.pdf}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан бойынша тізімдер]] [[Санат:Қазақстанның жергілікті өкілді органдары|*]] l9k2tv2ymzg3r0d4o0qd0vm1kkoghsb Леброн Джеймс 0 754569 3631249 3630628 2026-07-17T17:38:24Z Kasymov 10777 «[[Санат:АҚШ баскетболшылары|АҚШ баскетболшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631249 wikitext text/x-wiki {{Баскетболшы | есімі = Леброн Джеймс | шынайы есімі = LeBron Raymone James | суреті = LeBron James (51959977144) (cropped2).jpg | сурет ені = 250px | қолтаңба = | клубы = Лос-Анджелес Лейкерс | нөмірі = 23 | қызметі = Ойыншы | позициясы = Жеңіл шабуылшы / Ауыр шабуылшы | лақап аттары = Король Джеймс (King James), Таңдаулы (The Chosen One) | бойы = 206 см | салмағы = 113 кг | азаматтығы = {{USA}} | жынысы = Ер | туған күні = 30.12.1984 | туған жері = Акрон, Огайо, {{USA}} | қайтыс болған күні = | қайтыс болған жері = | мектебі = Сент-Винсент — Сент-Мэри (Акрон, Огайо) | колледжі = Колледжде ойнамаған | драфт = 1-ші таңдау, 1-ші раунд | драфт жылы = 2003 | драфт командасы = Кливленд Кавальерс | ойындары = | ұпайлары = | допты алулары = | пастары = | тартып алулары = | блок-шоттар = | командалары = <!-- Мына бос қалған Статистика деген сары жолақты жауып, астына тізімді дұрыс шығару үшін мына код қолданылады --> </td></tr> <tr bgcolor="#F0F2F5"><td colspan="2" style="text-align:center; font-weight:bold; background:#FFA500;">Клубтық мансабы</td></tr> <tr><td colspan="2" style="text-align:left; padding-left:10px;"> * 2003—2010: Кливленд Кавальерс * 2010—2014: Майами Хит * 2014—2018: Кливленд Кавальерс * 2018—қазіргі уақыт: [[Лос-Анджелес Лейкерс]] | бапкерлік мансабы = | марапаттары = * 4× [[ҰБА чемпиондарының тізімі|ҰБА чемпионы]] (2012, 2013, 2016, 2020) * 4× ҰБА финал сериясының MVP жүлдесі (2012, 2013, 2016, 2020) * 4× ҰБА-ның ең құнды ойыншысы (MVP) (2009, 2010, 2012, 2013) * ҰБА тарихындағы ең үздік сұрмерген * 20× ҰБА Барлық жұлдыздар матчы (2005–2024) | медальдары = * {{Алтын медаль}} Олимпиада ойындары (Бейжің 2008) * {{Алтын медаль}} Олимпиада ойындары (Лондон 2012) * {{Алтын медаль}} Олимпиада ойындары (Париж 2024) * {{Қола медаль}} Олимпиада ойындары (Афина 2004) | ортаққор = LeBron James }} '''Леброн Рэймон Джеймс''' ({{lang-en|LeBron Raymone James}}; [[1984 жыл]]ы [[30 желтоқсан]]да туған , Акрон, [[Огайо]]) — американдық кәсіпқой [[баскетбол]]шы, кіші шабуылшы (Small Forward) және шабуылшы (Forward) ретінде ойнайды.<ref name="NBALeBron">[https://nba.com LeBron James - Official NBA Profile] // NBA.com. — 2026.</ref> Ол Лос-Анджелес Лейкерс НБА командасында ойнайды.<ref name="LakersRoster">[https://nba.com Los Angeles Lakers Roster] // NBA.com. — 2026.</ref> Сарапшылар оны тарихтағы ең жақсы баскетболшылардың бірі деп санайды, бірқатар сарапшылар Джеймсті бірінші орынға қойды.<ref name="ESPNGoat">[https://espn.com Ranking the top 74 NBA players of all time] // ESPN. — 2020.</ref> Өз мансабының көп бөлігінде әлемдегі ең жоғары ақы алатын [[спорт]]шылардың бірі (соның ішінде жалақысы мен [[жарнама]]лар).<ref name="ForbesRich">[https://forbes.com Forbes Profile: LeBron James] // Forbes. — 2025.</ref> Төрт дүркін [[НБА]] чемпионы, төрт дүркін НБА финалының ең үздік ойыншысы, төрт дүркін NBA MVP, 2007–08 НБА маусымының үздік ұпай жинайтын көшбасшысы және 2003–2004 НБА жыл ойыншысы.<ref name="BRefLeBron">[https://basketball-reference.com LeBron James Career Statistics] // Basketball Reference. — 2026.</ref> Ол 13 рет Бүкіл НБА-ның бірінші командасына, екі рет екінші командаға, бір рет үшінші командаға шақырылды, бес рет қорғаныстық командаға шақырылды және 20 рет жұлдызды рекорд болды, онда ол үш рет ең құнды ойыншы атанды.<ref name="AllStarJ">[https://nba.com LeBron James All-Star History] // NBA.com. — 2024.</ref> NBA тұрақты маусымы мен плей-офф кезеңіндегі ең үздік мерген.<ref name="ScoringKing">[https://bbc.com LeBron James breaks Kareem Abdul-Jabbar's NBA scoring record] // BBC Sport. — 2023.</ref> Ол NBA тұрақты маусымдарындағы ассисттер, еркін лақтырулар, ойналған ойындар және трипл-дабль бойынша үздік 5 көшбасшының бірі.<ref name="BRefLeBron"/> Кәдімгі маусымдық ойындарда ойнаған минуттар бойынша НБА-ны басқарады.<ref name="StatMuseM">[https://statmuse.com NBA All-Time Minutes Played Leaders] // StatMuse. — 2026.</ref> Ол сонымен қатар NBA-ның тұрақты маусымындағы ойындарында ұрлық пен үш ұпайлық соғу бойынша үздік 10 көшбасшының қатарына кіреді.<ref name="NBAStats">[https://nba.com NBA All-Time Leaders Statistics] // NBA.com. — 2026.</ref> NBA-ны тұрақты маусымда және плей-офф тарихында айналымдар бойынша басқарады.<ref name="OlympicsProfile">[https://olympics.com LeBron James - Olympic Athlete Profile] // Olympics.com. — 2024.</ref> Допты қайтару, еркін лақтыру, ойналған минуттар мен ойналған ойындар бойынша НБА плей-оффының көшбасшысы. Ол ассисттер, трибл-дублдар, рингтер және үш ұпайлық соғулар бойынша NBA плей-офф көшбасшыларының бестігіне кіреді (блокталған соққылар бойынша үздік 10). Ол 40 жастан кейін (Карл Мэлоунмен бірге) трипл-дабл жасаған NBA тұрақты маусымының тарихындағы екі ойыншының бірі. [[Сурет:Lebron James (8293628280).jpg|нобай|'''Леброн Джеймс "Miami Heat"''' ]] == Мансабы == Колледжді өткізіп жібергеннен кейін ол Кливленд Кавальерсімен 2003 жылғы НБА жобасында бірінші болып таңдалды. Ол «Кливленд» сапында 7 маусым өткізді. 2007 жылы ол команданы тарихтағы алғашқы финалға шығарды, онда Кавальерс Сан-Антонио Спөрстен (0-4) жеңіліп қалды. Екі жылдан кейін Кливленд Шығыс конференциясының финалына шықты, онда Орландо Мэжиктен жеңіліп қалды. Джеймс Кавспен бірге болған уақытында команда тарихындағы ең көп гол соққан ойыншы болды. 2010 жылы еркін агент болғаннан кейін ол Майами Хит құрамында АҚШ ұлттық құрамасындағы әріптестері Дуэйн Уэйд пен Крис Бошқа қосылуды шешті. Хитпен төрт жыл ішінде ол екі НБА чемпионы атағын, екі финалдық MVP жүлдесін және екі тұрақты маусымның MVP жүлдесін жеңіп алды. 2014 жылдың жазында Майамиде төрт маусым өткізгеннен кейін ол екі жылдық келісімшартқа қол қойып, Кливленд Кавальерске оралды. Форвард өз клубына оралғаннан кейінгі бірінші маусымда команда NBA финалына шықты, онда алты ойында Голден Стэйт Уорриорздан жеңілді. 2016 жылы ол Кавальерсті НБА чемпиондық атағын алып шықты. 2018 жылы ол Лос-Анджелес Лейкерске ауысты, ал 2020 жылы осы клубтың құрамында НБА чемпионы атанды. Клубтық мансабынан басқа, ол төрт Олимпиада ойындарында АҚШ құрамасында ойнады, онда үш алтын және бір қола жеңіп алды. Ол 2006 жылғы әлем чемпионатына да қатысып, қола жүлдегер атанды. 2008 жылы Джеймс және оның мектеп командасы туралы «Ойыннан да көп» деректі фильмі жарық көрді. 2015 жылы ол Джадд Апатов түсірген «Пойыз апаты» комедиялық фильмінде, 2021 жылы «Space Jam: The Next Generation» анимациялық көркем фильмінде басты рөлді сомдады. 2025 жылы АҚШ-тың 2008 жылғы ерлер олимпиадалық құрамасының мүшесі ретінде Баскетбол даңқ залына енгізілді. Джеймс ҰБА тарихында мансабын аяқтамай тұрып Даңқ залына енгізілген екі белсенді ойыншының (екіншісі — Крис Пол) бірі атанды.<ref name="HoopHall">Naismith Memorial Basketball Hall of Fame Class of 2025 // Hoophall.com. — 2025.</ref> == Балалық шағы == Оның анасы Глория Джеймс Леброн туған кезде 16 жасар мектеп оқушысы еді. Ол Лебронның әкесі Энтони Макклилландпен ұлы дүниеге келмей тұрып ажырасқан болатын. Құшағында баласы бар жасөспірім болғанына қарамастан, Глория өз анасы Фреданың көмегімен мектепті бітіріп шықты.<ref name="WindhorstBook">Windhorst B. LeBron James: The Making of an MVP. — New York: Gray & Company, 2009. — P. 22.</ref> Отбасы кедейшілікте өмір сүрді, Лебронның анасына жұмыс пен ұлының күтімін қатар алып жүруге тура келді, ал оның әжесінің денсаулығы күрт нашарлап, 1987 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды.<ref name="JockBio">LeBron James Biography: Early Years and Childhood // JockBio. — 2012.</ref> Бірнеше жыл бойы Лебронның өмірінде әкенің рөлін Глория Джеймс кездесіп жүрген Эдди Джексон атқарды. Глория мен Эдди айырылысып кеткеннен кейін де, Эдди Лебронмен байланысын үзбей, оның өмірінде маңызды рөл атқаруды жалғастырды.<ref name="WindhorstBook"/> Леброн Джеймс алғашқы баскетбол тәжірибесін үш жасында, анасы Рождество мерекесіне кішкентай баскетбол сақинасы мен доп сыйлағанда алды, бұл оның ең сүйікті ойыншығына айналды.<ref name="LeBronBioSite">LeBron James Early Childhood & Family Facts // NotableBiographies. — 2015.</ref> Алты жастан он екі жасқа дейін Леброн Джеймс анасымен бірге бір жерден екінші жерге жиі көшіп жүрді, өйткені отбасының тұрғын үй ақысын тұрақты төлеуге мүмкіндігі болмады.<ref name="JonesBook">Jones C. LeBron James: A Biography. — Westport: Greenwood Publishing Group, 2010. — P. 14.</ref> Ол қылмыс деңгейі жоғары, бандылық атыстар жиі болатын кедей аудандарда өсті. Анасының берген тәрбиесі Лебронға жаман ортаның ықпалынан аман қалуға және мұндай аудандардан шыққан көптеген адамдардың тағдырын қайталамауға көмектесті.<ref name="JonesBook"/> Он жасына қарай Джеймс спортпен байсалды түрде айналыса бастады. Алғашында ол американдық футболда үлкен жетістіктерге жетіп, тамаша жылдамдығы мен координациясының арқасында қатарластарының арасында ерекше көзге түсті.<ref name="FreedmanBook">Freedman L. LeBron James: A Biography. — Santa Barbara: ABC-CLIO, 2008. — P. 8.</ref> Джеймстің қабілетін бапкер Брюс Келкер байқап, Лебронды «Акрон Саут Рейнджерс Пи Ви» балалар командасына орналастырды.<ref name="FreedmanBook"/> Сол жерде Джеймс бапкер Фрэнк Уокермен және оның ұлы кіші Фрэнкимен танысты, ол кейін оның ең жақын достарының біріне айналды. Тұрғын үйдің тұрақсыздығына байланысты Леброн төртінші сыныпта оқу жылының ортасында мектептен кетуге мәжбүр болғанда, Фрэнк Уокер мен оның әйелі Пэм Лебронды уақытша өз үйлеріне алуды ұсынды.<ref name="SIArchive">Before the King had a Crown: LeBron James' childhood // Sports Illustrated. — 2002. — 18 желтоқсан.</ref> Бөлек өмір сүру туралы шешім Глория Джеймс пен оның ұлына оңай тиген жоқ, бірақ сол сәтте бұл жалғыз шығар жол еді. Джеймс Уокерлердің үйінде бір жарым жыл тұрды, бұл ретте анасымен демалыс күндері жүздесіп тұрды.<ref name="SIArchive"/> Фрэнк Уокер оған сабақтарына көмектесті және футболдан кейін оны баскетболға баулыды. Алғашында ешқандай баскетбол дағдылары болмаса да, Джеймс ойынның негіздерін тез үйреніп алды. Қандай да бір әдісті көрсе, оны бірден қабылдап, қайталай алатын. Лебронмен жұмыс істеген көптеген бапкерлер оның ойынды оқи білу, оқиғалардың дамуын алдын ала есептеу және оңтайлы шешім қабылдау қабілетін де ерекше атап өтетін. Фрэнк Уокер бұл талантты шахматшының шеберлігімен теңестіретін.<ref name="ESPNEarly">The Chosen One: How Frank Walker saved LeBron James // ESPN. — 2010. — 12 қазан.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ баскетболшылары]] nohn36vmtlwh88n0u4asv45suft2wzw Конклав (фильм) 0 758624 3631222 3630986 2026-07-17T17:16:28Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Айдана Қуатбайқызы|Айдана Қуатбайқызы]] ([[User talk:Айдана Қуатбайқызы|т]]) өңдемелерінен [[User:Жанна Ж|Жанна Ж]] соңғы нұсқасына қайтарды 3467693 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Кино |Қазақша атауы = Конклав |Шынайы атауы = Conclave |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = драма |Режиссёрі = [[Эдвард Бергер]] |Продюсері = Тесса Росс,<br />Джульет Хоуелл,<br />Майкл Джэкман,<br />Элис Даусон,<br />Роберт Харрис |Сценарист = Питер Строхан |Актерлер = [[Рэйф Файнс]],<br />[[Джон Литгоу]],<br />[[Стэнли Туччи]],<br />[[Изабелла Росселлини]] |Операторы = Стефан Фонтен |Композиторы = Хаушка |Хореографы = |Компания = FilmNation Entertainment, House Productions,<br />Indian Paintbrush |Дистрибьютор = Black Bear UK<br />Focus Features |Ұзақтығы = 120 минут |Бюджеті = 20 млн $ |Түсім = 116 109 149 $ |Мемлекет = {{GBR}}<br />{{USA}} |Тілі = ағылшын, итальян |Жыл = 2024 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 20215234 |Сайты = }} '''Конклав''' — Роберт Харристің «Конклав» атты романы желісімен Эдвард Бергер түсірген фильм. Тұсаукесері «Теллурайд» кинофестивалінде 2024 жылғы 30 тамызда өтті. Кинода [[Ватикан]]дағы саулау науқаны жайында баяндалады. [[Рим папасы]] қайтыс болғаннан кейін кардинал Томас Лоуренс [[конклав]] өткізуге мәжбүр болады. Ол төрт кандидаттың ішінде кім ең лайықтысы екенін анықтап алуға дайындалады. Бірақ оқиға барысында марқұмның да біраз сырласы болғаны аян болады. Осы мәселелерді ол дұрыс шешуі қажет. Фильмге ең жақсы сценарий үшін [[Алтын глобус]] және [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлықтары берілді. cs7j5giv09hrji0b1473g7httia7fdo Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json 10 764845 3631286 3630727 2026-07-17T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3631286 json application/json { "articles": 244314, "pages": 668634, "edits": 3627594, "users": 179825, "activeusers": 328, "admins": 15, "files": 8762 } p1ne8c91jeluals9mhjb61xx5mcdjgj Кекшілдік 0 774539 3631211 3630501 2026-07-17T17:13:06Z Kasymov 10777 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3595041 wikitext text/x-wiki '''Кекшілдік'''<ref>І.К. Кеңесбаевтың «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. Том 1» (1959, Қазақ ССР Ғылым академиясы) кекшілдікті ренішті ұзақ сақтау, дықшылдық, көңілге алғыштық ретінде анықтайды және адамдар арасындағы байланысты бұзуға әкелетін теріс мінез- құлық деп түсіндіреді</ref> – адам бойындағы қауіпті кемшілік. Бұл [[мінез]] адамның өзіне жасалған ренішті ұзақ сақтап, кейін қарымта ретінде өш алуға ұмтылуымен сипатталады. Кекшілдік [[дықшылдық]], көңілге алғыштық ретінде көрінеді және қоғамдық байланыстарды бұзады. Кекшілдік балалық шақта тамыр жаяды. Әділетсіздік көрген бала ренішті өмірінің соңына дейін сақтайды. [[Психология]] бойынша, кек ұстау стресс гормондарын көбейтеді, жүрек аурулары мен депрессияға әкеледі. Қазақ мақалы «Кек – өзіңе кек» деп дәл айтады: өш алғың келген адам өзі зардап шегеді.<ref>Б.Қ. Қалиевтің «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі» (2023, «Керемет медиа», Алматы, <nowiki>ISBN 978-601-80884-7-6</nowiki>) «кек» сөзін реніш, өкпе деп, «кекшіл» сөзін өкпелі, дықшыл адам ретінде сипаттайды, ренішті ұзақ сақтап өш алуға дайын тұратын қасиетті көрсетеді</ref> {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2026}} == Дереккөздер == <references /> {{Wikify}}{{Суретсіз мақала}} 29acp0dwouo5a0pldzd08l6c9l7rxlc Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет 4 775564 3631297 3630828 2026-07-18T03:05:23Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3631297 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 49380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 151195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 282312] |- |2 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 34028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 111606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 387300] |- |3 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 35938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 92210] |- |4 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18577] |- |5 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 267219] |- |6 |[[Әділет (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7253] |- |7 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 2124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 15286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21714] |- |8 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83797] |- |9 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 9762] |- |10 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84197] |- |11 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127323] |- |12 |[[Бұзаубас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7591] |- |13 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 110424] |- |14 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 22101] |- |15 |[[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5172] |- |16 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23804] |- |17 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 63005] |- |18 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28979] |- |19 |[[Колледж]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 3120] |- |20 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 6901] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 77802] |- |21 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3956] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23531] |- |22 |[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 6291] |- |23 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59264] |- |24 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31197] |- |25 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45768] |- |26 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28292] |- |27 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121428] |- |28 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 984] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37060] |- |29 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 9696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106751] |- |30 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31090] |- |31 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116438] |- |32 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49593] |- |33 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35687] |- |34 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 58937] |- |35 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1119] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39240] |- |36 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 63882] |- |37 |[[Жоба:Уики-көктем 2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 54] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 11097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13677] |- |38 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36718] |- |39 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32076] |- |40 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10627] |- |41 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24233] |- |42 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13285] |- |43 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27782] |- |44 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 5308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 43031] |- |45 |[[Ақыр заман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2948] |- |46 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 7667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 65847] |- |47 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23131] |- |48 |[[Рафаил Иосифович Розенсон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1628] |- |49 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 29559] |- |50 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 6512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38152] |- |51 |[[Қазақстан Құрылтайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 4640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 5118] |- |52 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 4652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58535] |- |53 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23508] |- |54 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26584] |- |55 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 23781] |- |56 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 29597] |- |57 |[[Жылқы еті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1754] |- |58 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20374] |- |59 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 99824] |- |60 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20731] |- |61 |[[Қарақұрт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 1615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 5318] |- |62 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35934] |- |63 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35224] |- |64 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84614] |- |65 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26179] |- |66 |[[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 2] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1276] |- |67 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 4854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 27950] |- |68 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 4930] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23680] |- |69 |[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9474] |- |70 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31187] |- |71 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77158] |- |72 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64178] |- |73 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181] |- |74 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3796] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17831] |- |75 |[[Аманат (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7446] |- |76 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34721] |- |77 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15728] |- |78 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34490] |- |79 |[[Мөлдір Әуелбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8076] |- |80 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 3984] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 54944] |- |81 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58920] |- |82 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50388] |- |83 |[[Күл ауруы уыты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1327] |- |84 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 8716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50327] |- |85 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27584] |- |86 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13484] |- |87 |[[Футболдан әлем чемпионаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5012] |- |88 |[[Түркілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11810] |- |89 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 7483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33480] |- |90 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4035] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8562] |- |91 |[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 3569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31862] |- |92 |[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11971] |- |93 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1099] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 5445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36117] |- |94 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13082] |- |95 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 45853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72093] |- |96 |[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3667] |- |97 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 4866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30096] |- |98 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29383] |- |99 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40168] |- |100 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23670] |- |101 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21165] |- |102 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 4632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46441] |- |103 |[[Ермұхамед Мәулен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 3441] |- |104 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29417] |- |105 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 11013] |- |106 |[[Әпике Кәріпқызы Әбенова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 966] |- |107 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 4027] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23544] |- |108 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54630] |- |109 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 38990] |- |110 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 4305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24847] |- |111 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 8398] |- |112 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17158] |- |113 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29628] |- |114 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29890] |- |115 |[[Талқылау:Әйел дирижёрлер (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 905] |- |116 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12523] |- |117 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24630] |- |118 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15100] |- |119 |[[Уикипедия:Видео сабақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5987] |- |120 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1013] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 21879] |- |121 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8674] |- |122 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8725] |- |123 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39112] |- |124 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 1219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12777] |- |125 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 2935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32100] |- |126 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 6711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23512] |- |127 |[[Уикипедия:Telegram]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5706] |- |128 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29368] |- |129 |[[Құмырсқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9067] |- |130 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3086] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8482] |- |131 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 15984] |- |132 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 3816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24867] |- |133 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19035] |- |134 |[[Елім-ай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5574] |- |135 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16399] |- |136 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31989] |- |137 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7465] |- |138 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3731] |- |139 |[[Уикипедия:Форум/Басқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5454] |- |140 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19060] |- |141 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15599] |- |142 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54034] |- |143 |[[Дәрілік өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8562] |- |144 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11342] |- |145 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9253] |- |146 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35421] |- |147 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 5133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23010] |- |148 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18681] |- |149 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14103] |- |150 |[[Ботай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27229] |- |151 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3119] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12770] |- |152 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21267] |- |153 |[[Вегетативтік көбею]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4067] |- |154 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26463] |- |155 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47595] |- |156 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 30146] |- |157 |[[Құйынды мекен (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 4136] |- |158 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5978] |- |159 |[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 3061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 7270] |- |160 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11768] |- |161 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11694] |- |162 |[[Берел қорымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15840] |- |163 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43425] |- |164 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17750] |- |165 |[[Кәмшат Жолдыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4895] |- |166 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 22988] |- |167 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16405] |- |168 |[[Кемпірқосақ (сөз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 2061] |- |169 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11927] |- |170 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20354] |- |171 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17253] |- |172 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2930] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10562] |- |173 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8392] |- |174 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24152] |- |175 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23328] |- |176 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 3172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26647] |- |177 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2833] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26264] |- |178 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 4906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28240] |- |179 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14274] |- |180 |[[Ғабиден Мұстафин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9971] |- |181 |[[Алаш партиясы программасының жобасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1746] |- |182 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28358] |- |183 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65447] |- |184 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4803] |- |185 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9429] |- |186 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 9080] |- |187 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 2709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17408] |- |188 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28456] |- |189 |[[Қазақ әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8121] |- |190 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19452] |- |191 |[[Тың игеру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 1731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12087] |- |192 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 1164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22148] |- |193 |[[Рауан Кенжеханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1418] |- |194 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1078] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 3983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21741] |- |195 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40674] |- |196 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2114] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13581] |- |197 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13182] |- |198 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12475] |- |199 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 3738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33065] |- |200 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 2301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16677] |- |201 |[[Қыша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 1293] |- |202 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27613] |- |203 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17023] |- |204 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8272] |- |205 |[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3839] |- |206 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 824] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 19176] |- |207 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17371] |- |208 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14557] |- |209 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9787] |- |210 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16220] |- |211 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15974] |- |212 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12073] |- |213 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12333] |- |214 |[[Қасым ханның қасқа жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12084] |- |215 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16059] |- |216 |[[Күй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 1104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 5559] |- |217 |[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15646] |- |218 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19180] |- |219 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12113] |- |220 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57056] |- |221 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 4671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24713] |- |222 |[[Бесеудің хаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 6590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 28098] |- |223 |[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10947] |- |224 |[[Келінжан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11790] |- |225 |[[Батыр ауылдық округі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 813] |- |226 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 29973] |- |227 |[[Kaspi Bank]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Kaspi_Bank 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kaspi_Bank 1052] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Kaspi_Bank 4151] |- |228 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 13984] |- |229 |[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6755] |- |230 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32942] |- |231 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15633] |- |232 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10686] |- |233 |[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3722] |- |234 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20293] |- |235 |[[Қазақстандағы ұжымдастыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11461] |- |236 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14447] |- |237 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15618] |- |238 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16538] |- |239 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29340] |- |240 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13152] |- |241 |[[Ұрыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7640] |- |242 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15138] |- |243 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 15123] |- |244 |[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5386] |- |245 |[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 5760] |- |246 |[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7599] |- |247 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 2775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22989] |- |248 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 14727] |- |249 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6199] |- |250 |[[Шығанақ Берсиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4105] |- |251 |[[Оливер Три]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 986] |- |252 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16514] |- |253 |[[Абсорбция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 1298] |- |254 |[[Руслан Тай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3761] |- |255 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60391] |- |256 |[[Төлеңгіттер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6356] |- |257 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15831] |- |258 |[[Прожектор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 665] |- |259 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16680] |- |260 |[[Бэкрумс (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 642] |- |261 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 2898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 24991] |- |262 |[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9243] |- |263 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8220] |- |264 |[[Халықаралық балаларды қорғау күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1283] |- |265 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 15031] |- |266 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9349] |- |267 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2742] |- |268 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7499] |- |269 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10567] |- |270 |[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4185] |- |271 |[[Нарықтық экономика қатынастары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3482] |- |272 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1944] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19587] |- |273 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31419] |- |274 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10499] |- |275 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 5205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29526] |- |276 |[[Зар Заман ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16497] |- |277 |[[Софы Қалыбекұлы Сматаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1775] |- |278 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7461] |- |279 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11317] |- |280 |[[Қазақстан елтаңбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11434] |- |281 |[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7465] |- |282 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13567] |- |283 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11431] |- |284 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13160] |- |285 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13580] |- |286 |[[Қазақстандағы саяси партиялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9718] |- |287 |[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20874] |- |288 |[[Алакөл (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 3140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12709] |- |289 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39560] |- |290 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8865] |- |291 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8346] |- |292 |[[Әл-Ихлас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5717] |- |293 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17137] |- |294 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11792] |- |295 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18301] |- |296 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14726] |- |297 |[[Қарақалпақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6230] |- |298 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15212] |- |299 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 6085] |- |300 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8619] |- |301 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16165] |- |302 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17426] |- |303 |[[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2133] |- |304 |[[Алаш партиясының бағдарламасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15684] |- |305 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32046] |- |306 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27111] |- |307 |[[Атырау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8979] |- |308 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19559] |- |309 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12077] |- |310 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15784] |- |311 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9070] |- |312 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8222] |- |313 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10671] |- |314 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15923] |- |315 |[[Қазақстан Республикасының заңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9848] |- |316 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 2294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28399] |- |317 |[[Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1123] |- |318 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14774] |- |319 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7635] |- |320 |[[Менопауза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 2535] |- |321 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10048] |- |322 |[[Заттыбек Көпбосынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5532] |- |323 |[[Биология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9373] |- |324 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12840] |- |325 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23799] |- |326 |[[Сөз тіркесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16988] |- |327 |[[Сәттіғұл Жанғабылұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4232] |- |328 |[[Еуразия ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5906] |- |329 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 11159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 41089] |- |330 |[[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 827] |- |331 |[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7685] |- |332 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9531] |- |333 |[[Шашыратқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2216] |- |334 |[[Жұмыс уақыты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 1247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 3354] |- |335 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13069] |- |336 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 13698] |- |337 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9378] |- |338 |[[Мақал-мәтелдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 9674] |- |339 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26820] |- |340 |[[Қарағанды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8845] |- |341 |[[Әкелер күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 873] |- |342 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6130] |- |343 |[[Ерболат Беделхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2743] |- |344 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6788] |- |345 |[[Әл-Бақара сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4757] |- |346 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18305] |- |347 |[[Қарқаралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4657] |- |348 |[[Жетісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10124] |- |349 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9338] |- |350 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 1893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12529] |- |351 |[[Диуани лұғат ат-түрк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 4900] |- |352 |[[Андроново мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19884] |- |353 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20474] |- |354 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23030] |- |355 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 26999] |- |356 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24048] |- |357 |[[Қазақстан халық кеңесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1684] |- |358 |[[Уикипедия:Таныстыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4060] |- |359 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11097] |- |360 |[[Кесірткелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4784] |- |361 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7882] |- |362 |[[Жезқазған мыс кен орны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1811] |- |363 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26587] |- |364 |[[Елтаңба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11603] |- |365 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12998] |- |366 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9653] |- |367 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7278] |- |368 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12488] |- |369 |[[Баланы ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 7808] |- |370 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16500] |- |371 |[[Алаш қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8765] |- |372 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17723] |- |373 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6867] |- |374 |[[Қоғам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 1017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6021] |- |375 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11460] |- |376 |[[Махамбет ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1770] |- |377 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37869] |- |378 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21007] |- |379 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13524] |- |380 |[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1971] |- |381 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30258] |- |382 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12433] |- |383 |[[Астана қаласының бас мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6102] |- |384 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15314] |- |385 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 3595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25527] |- |386 |[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13518] |- |387 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7489] |- |388 |[[Мемлекет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 1038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9137] |- |389 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8835] |- |390 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23003] |- |391 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10970] |- |392 |[[Шие]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 1395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 2419] |- |393 |[[Еркектің жыныстық мүшесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 5855] |- |394 |[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3474] |- |395 |[[Жұлдыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8100] |- |396 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12032] |- |397 |[[Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4354] |- |398 |[[Тігін машинасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1847] |- |399 |[[Әлмерек абыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 1002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 2908] |- |400 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8183] |- |401 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11176] |- |402 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 2554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23400] |- |403 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 12691] |- |404 |[[Қазақстан экономикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 9335] |- |405 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 7944] |- |406 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8528] |- |407 |[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7178] |- |408 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8436] |- |409 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 10181] |- |410 |[[Атығай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 4249] |- |411 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8401] |- |412 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11640] |- |413 |[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8493] |- |414 |[[Сүндеттеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 4612] |- |415 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10589] |- |416 |[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5736] |- |417 |[[Түркия қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5620] |- |418 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19191] |- |419 |[[Асу Алмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2795] |- |420 |[[Күн жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9087] |- |421 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18700] |- |422 |[[Халықаралық балалар күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1724] |- |423 |[[Ұлт-азаттық көтерілістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 7023] |- |424 |[[Сона]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 1802] |- |425 |[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1539] |- |426 |[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4956] |- |427 |[[Қазақстан 2030]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 2341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12129] |- |428 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18850] |- |429 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21350] |- |430 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15411] |- |431 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9345] |- |432 |[[Әскери қызмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 1282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3642] |- |433 |[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7668] |- |434 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12230] |- |435 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30267] |- |436 |[[Қазақ жүздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11640] |- |437 |[[Қазақстан Республикасының Президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9911] |- |438 |[[Білге қаған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 5977] |- |439 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5704] |- |440 |[[Лионель Месси]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 1343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 4042] |- |441 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7809] |- |442 |[[Мұстафа Өзтүрiк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 14024] |- |443 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22476] |- |444 |[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5778] |- |445 |[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3304] |- |446 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40527] |- |447 |[[Уикипедия:Жүктеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4094] |- |448 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5700] |- |449 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 1968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11893] |- |450 |[[Қазақстан бокс федерациясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1075] |- |451 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13398] |- |452 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 3420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20240] |- |453 |[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5728] |- |454 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8597] |- |455 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7976] |- |456 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12190] |- |457 |[[Футбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12264] |- |458 |[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1446] |- |459 |[[Күлтегін ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12692] |- |460 |[[Аниме]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 1002] |- |461 |[[Психологияның зерттеу әдістері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4521] |- |462 |[[Алма]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 4028] |- |463 |[[Сәукеле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4673] |- |464 |[[Зейнеп Ахметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5687] |- |465 |[[Өмірзая (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32441] |- |466 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14468] |- |467 |[[Ұйықтатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6300] |- |468 |[[Талас шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14118] |- |469 |[[Әл-Кәһф сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4905] |- |470 |[[Майкл Джексон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4194] |- |471 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 1610] |- |472 |[[Бірінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12945] |- |473 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25179] |- |474 |[[Сүре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7059] |- |475 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9232] |- |476 |[[:Сурет:Mari holiday Peledysh Payrem 2024 in the Leningrad region 01.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 417] |- |477 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24906] |- |478 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8803] |- |479 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 1842] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11229] |- |480 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6777] |- |481 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8213] |- |482 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10782] |- |483 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15395] |- |484 |[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4182] |- |485 |[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17328] |- |486 |[[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1194] |- |487 |[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7367] |- |488 |[[Зу-Зу Күлпаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 5225] |- |489 |[[Темір баба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 610] |- |490 |[[Сергей Викторович Лохвицкий]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 30] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 565] |- |491 |[[Қорқай дұғасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4710] |- |492 |[[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 414] |- |493 |[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15084] |- |494 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10047] |- |495 |[[Саясат Нұрбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3380] |- |496 |[[Найман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2574] |- |497 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3771] |- |498 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12088] |- |499 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 8979] |- |500 |[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1781] |- |501 |[[Есік жазба ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1084] |- |502 |[[Қазақ газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15340] |- |503 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14383] |- |504 |[[Макаров тапаншасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 1250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 6105] |- |505 |[[Қорықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 4182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32283] |- |506 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7110] |- |507 |[[Ерен еңбегі үшін медалі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3712] |- |508 |[[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3871] |- |509 |[[Жер сілкіну]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 7409] |- |510 |[[Корея Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8788] |- |511 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19605] |- |512 |[[Әдет-ғұрыптар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2594] |- |513 |[[YouTube]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=YouTube 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=YouTube 3899] |- |514 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11557] |- |515 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16767] |- |516 |[[Мемлекеттік ту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 114] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 8675] |- |517 |[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1544] |- |518 |[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22467] |- |519 |[[Мастопатия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10366] |- |520 |[[Моғолстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19711] |- |521 |[[Жайдарман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 6984] |- |522 |[[Есекжем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5398] |- |523 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12387] |- |524 |[[Мастурбация]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 4561] |- |525 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5929] |- |526 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9332] |- |527 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15925] |- |528 |[[Алаша (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 5100] |- |529 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6194] |- |530 |[[Ұлыбритания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9388] |- |531 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8334] |- |532 |[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4254] |- |533 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 4437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24657] |- |534 |[[Құтадғу білік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 1020] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12982] |- |535 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10688] |- |536 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 1654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18208] |- |537 |[[Қазақстан теңгесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 1370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 20976] |- |538 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 17621] |- |539 |[[Үш Жүз партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9884] |- |540 |[[Қазақстан Халық банкі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3396] |- |541 |[[Болашақ (стипендия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 3040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 5495] |- |542 |[[Бүйі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 824] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2463] |- |543 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 1776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 16938] |- |544 |[[Қапшағай су қоймасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2715] |- |545 |[[Қазақ газеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2282] |- |546 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 17649] |- |547 |[[Жай сөйлем және оның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10600] |- |548 |[[Арқалық (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3594] |- |549 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23813] |- |550 |[[Кете (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4403] |- |551 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36304] |- |552 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7630] |- |553 |[[Қазақ есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 7925] |- |554 |[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1032] |- |555 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20815] |- |556 |[[Екінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10393] |- |557 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12593] |- |558 |[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5671] |- |559 |[[Конъюнктивит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 901] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 6345] |- |560 |[[Өкпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 981] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 7766] |- |561 |[[Балағат сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4428] |- |562 |[[Жұмбақтас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 2073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10499] |- |563 |[[Адай көтерілісі (1870)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 4256] |- |564 |[[Ерлан Рысқалиұлы Рысқали]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1178] |- |565 |[[Зарина Кармен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 5511] |- |566 |[[Білім инновациялық лицейлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3697] |- |567 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17159] |- |568 |[[Тодо бичиг]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 483] |- |569 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2033] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16954] |- |570 |[[Қазақ асханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1053] |- |571 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7737] |- |572 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20015] |- |573 |[[Жошы хан кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4870] |- |574 |[[Айыртау ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1719] |- |575 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16471] |- |576 |[[Франция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10199] |- |577 |[[Алпамыс батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10435] |- |578 |[[Бозжыра шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1081] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6304] |- |579 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 11984] |- |580 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10571] |- |581 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22058] |- |582 |[[Ауа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 5999] |- |583 |[[Қарақытай мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12504] |- |584 |[[Дат тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 606] |- |585 |[[Аналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5192] |- |586 |[[Әлам ад-Дин Әл-Жауһари]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 470] |- |587 |[[Грамматика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 4896] |- |588 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8651] |- |589 |[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4968] |- |590 |[[Өзбекстан қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4755] |- |591 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9128] |- |592 |[[Әл-Кәусәр сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6706] |- |593 |[[Шиқан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4781] |- |594 |[[Солтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10565] |- |595 |[[I Сүлеймен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4027] |- |596 |[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6473] |- |597 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10513] |- |598 |[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5441] |- |599 |[[Қайтадан (фильм, 2025)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 8558] |- |600 |[[Тәңіршілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5698] |- |601 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12921] |- |602 |[[Бөкей ордасы ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2635] |- |603 |[[Кабо-Верде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 1020] |- |604 |[[Қауын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 2366] |- |605 |[[Жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12202] |- |606 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20872] |- |607 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 3732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27320] |- |608 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16157] |- |609 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12899] |- |610 |[[Технологиялық процесс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 819] |- |611 |[[Қызға қырық үйден тыйым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 6013] |- |612 |[[Ми]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8 1015] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8 11831] |- |613 |[[Мулао]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 440] |- |614 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20421] |- |615 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 11055] |- |616 |[[Қалың мал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3875] |- |617 |[[Әміре Қашаубаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15245] |- |618 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16252] |- |619 |[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 5932] |- |620 |[[Араб тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3332] |- |621 |[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14273] |- |622 |[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8113] |- |623 |[[Педагогика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7689] |- |624 |[[Бидай (астық)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 4782] |- |625 |[[Қайрат (футбол клубы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13907] |- |626 |[[Көңіл толқыны (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6907] |- |627 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8451] |- |628 |[[Тәуекел Мүслім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4218] |- |629 |[[Ұ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0 3030] |- |630 |[[Қазақ ұлттық медицина университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5145] |- |631 |[[Дәулеткерей Шығайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6805] |- |632 |[[Халықаралық әйелдер күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6032] |- |633 |[[Гайморит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 3555] |- |634 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6608] |- |635 |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3866] |- |636 |[[Халел Досмұхамедов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 1186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7698] |- |637 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 2470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 17988] |- |638 |[[Асау жүрек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 97] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 1882] |- |639 |[[Шылау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2923] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17472] |- |640 |[[Отқа май құю]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3305] |- |641 |[[Қазақстан премьер-министрі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 3978] |- |642 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12098] |- |643 |[[Тобыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2672] |- |644 |[[Балқадиша әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5703] |- |645 |[[Серке газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3715] |- |646 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6557] |- |647 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6862] |- |648 |[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4122] |- |649 |[[ALT Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3816] |- |650 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23689] |- |651 |[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14309] |- |652 |[[Алатау (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3852] |- |653 |[[Сарыүйсін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 1060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4902] |- |654 |[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15126] |- |655 |[[Жанабіл Сымағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 51] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1290] |- |656 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5828] |- |657 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17543] |- |658 |[[Үтір намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4608] |- |659 |[[Имантай Сәтбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1047] |- |660 |[[2026 жыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 1111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4168] |- |661 |[[Ауғанстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5238] |- |662 |[[Байлар-Жандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5817] |- |663 |[[Мажарстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4652] |- |664 |[[Күн (жұлдыз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 1036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 6163] |- |665 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 62518] |- |666 |[[Жәнібек Әлімханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4577] |- |667 |[[Алтай таулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 833] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10015] |- |668 |[[Нағашы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 1005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 6353] |- |669 |[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8027] |- |670 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15751] |- |671 |[[Сырға салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4835] |- |672 |[[ИС-1]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%A1-1 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%A1-1 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%A1-1 383] |- |673 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2942] |- |674 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15293] |- |675 |[[Төртқара]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6625] |- |676 |[[Халықаралық ұйымдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8156] |- |677 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12114] |- |678 |[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5157] |- |679 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15982] |- |680 |[[Алматы заң колледжі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 677] |- |681 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9057] |- |682 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19190] |- |683 |[[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3095] |- |684 |[[BALA (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BALA_%28Ninety_One%29 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BALA_%28Ninety_One%29 4900] |- |685 |[[Григориополь]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 399] |- |686 |[[Шығыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1013] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8272] |- |687 |[[Шал мен теңіз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 55] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3570] |- |688 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15743] |- |689 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6574] |- |690 |[[Келтеминар мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 782] |- |691 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11078] |- |692 |[[Ұйқы безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 1167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8366] |- |693 |[[Алтыналмас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 427] |- |694 |[[Қаракесек (Әлімұлы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5562] |- |695 |[[Шахмұрат Мүтәліп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 3419] |- |696 |[[Ойыншықтар хикаясы 5]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 514] |- |697 |[[Клавдия Николаевна Чернышева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 387] |- |698 |[[Қалқанша без]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 7656] |- |699 |[[Арал теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 2540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22601] |- |700 |[[Қаһар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 13972] |- |701 |[[Жыныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 2498] |- |702 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6644] |- |703 |[[IC 544]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=IC_544 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=IC_544 2889] |- |704 |[[Ағаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 6273] |- |705 |[[Тана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3144] |- |706 |[[Бағаналы (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3176] |- |707 |[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2105] |- |708 |[[Қыз ұзату]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4407] |- |709 |[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8873] |- |710 |[[Талқылау:Ғарифолла Есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 332] |- |711 |[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10236] |- |712 |[[Жетіқарақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 15840] |- |713 |[[Жай зат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 1757] |- |714 |[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1984] |- |715 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5655] |- |716 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9244] |- |717 |[[Шығыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 19188] |- |718 |[[Виттельсбахтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 391] |- |719 |[[Жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11606] |- |720 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15639] |- |721 |[[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 3541] |- |722 |[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7872] |- |723 |[[Марқакөл қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11820] |- |724 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5772] |- |725 |[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7707] |- |726 |[[Ноғай ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 98] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13598] |- |727 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17963] |- |728 |[[Телефон коды бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3460] |- |729 |[[Ғұндар мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 16908] |- |730 |[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5626] |- |731 |[[Сүлеймен Бақырғани]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2499] |- |732 |[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18352] |- |733 |[[Эйнштейн постулаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1120] |- |734 |[[Сыбайлас жемқорлық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1114] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8532] |- |735 |[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 6791] |- |736 |[[Әлеуметтік салық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 738] |- |737 |[[Араб жазуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 3363] |- |738 |[[Ядролық қару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4271] |- |739 |[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4572] |- |740 |[[Ән-Нас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1082] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7305] |- |741 |[[Қандала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3853] |- |742 |[[Уикипедия:Санаттар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3706] |- |743 |[[Жетіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5413] |- |744 |[[Жапония қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5478] |- |745 |[[Георгий Михайлович Вицин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 388] |- |746 |[[Жатыр мойны эрозиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5609] |- |747 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22450] |- |748 |[[Ақтөбе гуманитарлық колледжі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 643] |- |749 |[[Тасаттық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 1538] |- |750 |[[Қызыл тамыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 849] |- |751 |[[Жезқазған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6517] |- |752 |[[Уикипедия:Мақалаға бастама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 4073] |- |753 |[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2314] |- |754 |[[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2454] |- |755 |[[Тоқтамыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7036] |- |756 |[[Әпке (драма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19164] |- |757 |[[Шиелі ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3870] |- |758 |[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 14336] |- |759 |[[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1490] |- |760 |[[Жәңгір-Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7201] |- |761 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16797] |- |762 |[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 6587] |- |763 |[[Палеолит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 72] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 9439] |- |764 |[[Біржан Қожағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11502] |- |765 |[[Бибісара Ерханқызы Асаубаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 98] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1235] |- |766 |[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2312] |- |767 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10512] |- |768 |[[Эрлинг Холанд]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 1085] |- |769 |[[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 684] |- |770 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24507] |- |771 |[[Бұрыш (геометрия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 3756] |- |772 |[[Кельтеминар мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 559] |- |773 |[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 911] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11083] |- |774 |[[Сан есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15673] |- |775 |[[Ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2716] |- |776 |[[Барақ хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5924] |- |777 |[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3732] |- |778 |[[Төреғали Төреəліұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5237] |- |779 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9589] |- |780 |[[Ғани Мұратбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4631] |- |781 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7341] |- |782 |[[Бекіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 2631] |- |783 |[[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2763] |- |784 |[[Өлім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 1434] |- |785 |[[Тама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5692] |- |786 |[[Әскери шен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 1024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5539] |- |787 |[[Шекті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5223] |- |788 |[[II Екатерина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1681] |- |789 |[[Ас беру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 6108] |- |790 |[[Өтте тас байлану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 4231] |- |791 |[[Қазақстан газеттері тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5798] |- |792 |[[Назарбаев Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2978] |- |793 |[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1998] |- |794 |[[Әл-Кәфирун сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7244] |- |795 |[[Созақ ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3728] |- |796 |[[Қазақ ұлттық өнер университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2750] |- |797 |[[Үйлену тойы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 2624] |- |798 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6550] |- |799 |[[Мысыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 1082] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 6404] |- |800 |[[Түргеш қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24226] |- |801 |[[Бату хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6488] |- |802 |[[Жыл күндерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6986] |- |803 |[[Астана LRT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 685] |- |804 |[[Қазақстан ғалымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5000] |- |805 |[[Қазақстан географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16722] |- |806 |[[Алтын Орда хандарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8638] |- |807 |[[Қыпшақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1646] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17672] |- |808 |[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11539] |- |809 |[[Көлсай көлдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4420] |- |810 |[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8739] |- |811 |[[Ғарифолла Есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 1202] |- |812 |[[Орман қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 840] |- |813 |[[:Санат:Ресей өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6222] |- |814 |[[Ортаққор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3912] |- |815 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 7059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16784] |- |816 |[[Еуропа өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6633] |- |817 |[[Павлодар облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8242] |- |818 |[[Петр Моисеевич Поспелов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 376] |- |819 |[[Тұманбай Молдағалиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 7995] |- |820 |[[Күн күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 5017] |- |821 |[[Лэндон Донован]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 361] |- |822 |[[Азан шақырып ат қою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 6334] |- |823 |[[Шыңғыс хан әулеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 12266] |- |824 |[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2112] |- |825 |[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 91] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 11251] |- |826 |[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 1050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4070] |- |827 |[[Ақпараттық қауіпсіздік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10411] |- |828 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10792] |- |829 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21910] |- |830 |[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5925] |- |831 |[[Жаңа Зеландия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2921] |- |832 |[[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 5683] |- |833 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11583] |- |834 |[[Тырнақша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6371] |- |835 |[[:Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 499] |- |836 |[[Құрылтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 3900] |- |837 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9349] |- |838 |[[Дания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2446] |- |839 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7839] |- |840 |[[Асхат Сергеевич Ниязов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 4608] |- |841 |[[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5800] |- |842 |[[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2810] |- |843 |[[Игельстром реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4663] |- |844 |[[Диуани хикмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10228] |- |845 |[[Жаңабай (Дулат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4332] |- |846 |[[Мөңке би Тілеуұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9221] |- |847 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22974] |- |848 |[[Сабина Абайқызы Алтынбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1963] |- |849 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8503] |- |850 |[[Шкала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 606] |- |851 |[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5105] |- |852 |[[Жылқы аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3329] |- |853 |[[Грузия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 3979] |- |854 |[[Қазақстан халқы ассамблеясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 1956] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12360] |- |855 |[[Дыбыс қысымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 327] |- |856 |[[Қостанай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8378] |- |857 |[[Qazaqstan (телеарна)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 7842] |- |858 |[[Сарайшық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 1092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 6476] |- |859 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9754] |- |860 |[[Дулат Бабатайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19567] |- |861 |[[Темірқазық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 4985] |- |862 |[[Өт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82 4878] |- |863 |[[BINOM School]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BINOM_School 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BINOM_School 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BINOM_School 1046] |- |864 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12265] |- |865 |[[Қазақстан демографиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 911] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16208] |- |866 |[[Лексика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6184] |- |867 |[[ДНҚ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 14051] |- |868 |[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4636] |- |869 |[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 3596] |- |870 |[[Бекет Мырзағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4767] |- |871 |[[Кетбұға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 3300] |- |872 |[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 989] |- |873 |[[Отырар апаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9102] |- |874 |[[Ыстықкөл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3528] |- |875 |[[Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1652] |- |876 |[[Бақ өсіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 455] |- |877 |[[Жиде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 2789] |- |878 |[[Төтенше жағдай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2784] |- |879 |[[Құдалық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3918] |- |880 |[[Ілияс Есенберлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12268] |- |881 |[[Баян-Өлгей аймағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 2653] |- |882 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15258] |- |883 |[[Оргазм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 1758] |- |884 |[[Сөзжасам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8266] |- |885 |[[Абақ Керей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3574] |- |886 |[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4690] |- |887 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6378] |- |888 |[[Мойын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1087] |- |889 |[[Қымыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 6035] |- |890 |[[Бекболат Әшекеев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3006] |- |891 |[[Моңғолия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7880] |- |892 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20123] |- |893 |[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4260] |- |894 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7992] |- |895 |[[Вагиналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3734] |- |896 |[[Аустралия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9738] |- |897 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14096] |- |898 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9459] |- |899 |[[Философия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 11238] |- |900 |[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17214] |- |901 |[[Қамар сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6302] |- |902 |[[Көнерген сөздер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 9613] |- |903 |[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15629] |- |904 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 812] |- |905 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8213] |- |906 |[[Самарқан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2247] |- |907 |[[Өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12474] |- |908 |[[Түркістан автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13242] |- |909 |[[Жәпек бытыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 537] |- |910 |[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8723] |- |911 |[[Сүйінші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3764] |- |912 |[[Наурыз мейрамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29552] |- |913 |[[Штифенхофен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 304] |- |914 |[[Мұса пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4737] |- |915 |[[Орда (музыкалық топ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3779] |- |916 |[[Жәндіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5706] |- |917 |[[Никотин қышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 571] |- |918 |[[Темекі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 4324] |- |919 |[[Әсия Әйіпқызы Беркенова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1009] |- |920 |[[Сиыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 7208] |- |921 |[[Исатай-Махамбет көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18874] |- |922 |[[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 390] |- |923 |[[Ер Қосай Құдайкеұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5687] |- |924 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19672] |- |925 |[[Адам анатомиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4780] |- |926 |[[Тұрымтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 570] |- |927 |[[Сабақтас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11899] |- |928 |[[Тобықты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 1022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5174] |- |929 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9926] |- |930 |[[Zheka Fatbelly]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Zheka_Fatbelly 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zheka_Fatbelly 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Zheka_Fatbelly 5642] |- |931 |[[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 85] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18220] |- |932 |[[Аркадий Кемерханұлы Топаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2026] |- |933 |[[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 755] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 2502] |- |934 |[[Бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1555] |- |935 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10132] |- |936 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5998] |- |937 |[[Жер тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3230] |- |938 |[[Канада]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5743] |- |939 |[[Ерке сылқым (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6865] |- |940 |[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7048] |- |941 |[[Қазақстандағы дін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 2961] |- |942 |[[SCAT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=SCAT 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SCAT 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=SCAT 3136] |- |943 |[[Шақ (етістік)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9218] |- |944 |[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4304] |- |945 |[[Садыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 2730] |- |946 |[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1583] |- |947 |[[Минет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 3936] |- |948 |[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7083] |- |949 |[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3253] |- |950 |[[Қақбас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 1165] |- |951 |[[Ошақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5371] |- |952 |[[Саяси партия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3844] |- |953 |[[АИВ/ЖИТС]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 9801] |- |954 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 5853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39337] |- |955 |[[Сара Тастанбекқызы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 4068] |- |956 |[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7368] |- |957 |[[Сауд Арабиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5544] |- |958 |[[Адам ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 7026] |- |959 |[[Эссе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7440] |- |960 |[[Қазақстан астанасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7692] |- |961 |[[Сейіт Асқарұлы Қасқабасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1322] |- |962 |[[Қазақстан банктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5206] |- |963 |[[Ботай (қоныс)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 1695] |- |964 |[[Мекке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 3006] |- |965 |[[Жайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10158] |- |966 |[[Ағатай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1173] |- |967 |[[Отан сатқындары әйелдерінің Ақмола лагері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 5028] |- |968 |[[АҚШ тәуелсіздік декларациясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 990] |- |969 |[[Кюрасао]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 79] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 485] |- |970 |[[Қанжығалы руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4234] |- |971 |[[Айнымалы ток]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 2750] |- |972 |[[Айқап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1068] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7320] |- |973 |[[Үлкен көз кесіртке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 445] |- |974 |[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3455] |- |975 |[[Маколей Калкин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 540] |- |976 |[[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1730] |- |977 |[[Мақала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8516] |- |978 |[[Аят әл-Курси]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3505] |- |979 |[[Бейсен Абайұлы Құранбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4753] |- |980 |[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6882] |- |981 |[[Гарвард университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1745] |- |982 |[[Максимович рауғашы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 315] |- |983 |[[Қыз ұзату салттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5799] |- |984 |[[Оянған өлке (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 47] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2708] |- |985 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6270] |- |986 |[[Уақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 1023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5757] |- |987 |[[Сәулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1984] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5261] |- |988 |[[Карта ойыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3497] |- |989 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14573] |- |990 |[[Ұлы Жібек Жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 415] |- |991 |[[Ән-Ниса сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3073] |- |992 |[[Адамаралық қарым-қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3854] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} 2tvsqfwpi9pd9n95dt0f0khrzv7btb6 Қатысушы талқылауы:Il cappuccione 3 776685 3631291 3566299 2026-07-18T00:01:27Z Xqbot 3358 Бот: Шынжырлы айдатуды түзетті → [[Қатысушы талқылауы:Noilco]] 3631291 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Noilco]] b8vifaudyw9av03kja7t43yreb4ogb5 Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала 4 780876 3631105 3630606 2026-07-17T15:00:49Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3631105 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-07-16'''. {| class="standard sortable ts-stickytableheader" ! N ! Бет ! Қаралу саны |- | data-sort-value="1" | 1 | [[Басты бет]] | data-sort-value="1215" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 215] |- | data-sort-value="2" | 2 | [[Джон Фицджеральд Кеннеди]] | data-sort-value="744" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%A4%D0%B8%D1%86%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8 744] |- | data-sort-value="3" | 3 | [[Шеркеш]] | data-sort-value="735" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 735] |- | data-sort-value="4" | 4 | [[Алматы энергетика және байланыс университеті]] | data-sort-value="729" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 729] |- | data-sort-value="5" | 5 | [[Намаз]] | data-sort-value="727" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7 727] |- | data-sort-value="6" | 6 | [[Жын]] | data-sort-value="712" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD 712] |- | data-sort-value="7" | 7 | [[Сарыарқа (метро бекеті)]] | data-sort-value="705" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96%29 705] |- | data-sort-value="8" | 8 | [[Қытай халықтары]] | data-sort-value="648" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 648] |- | data-sort-value="9" | 9 | [[Михаил Станиславович Шайдоров]] | data-sort-value="630" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2 630] |- | data-sort-value="10" | 10 | [[Кухня (телехикая)]] | data-sort-value="609" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D1%85%D0%BD%D1%8F_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 609] |- | data-sort-value="11" | 11 | [[Ақпан]] | data-sort-value="597" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD 597] |- | data-sort-value="12" | 12 | [[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]] | data-sort-value="587" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 587] |- | data-sort-value="13" | 13 | [[Александр Станиславович Сырский]] | data-sort-value="577" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 577] |- | data-sort-value="14" | 14 | [[Пазырық мәдениеті]] | data-sort-value="553" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 553] |- | data-sort-value="15" | 15 | [[Ұйғырлардың Жетісуға қоныс аударуы]] | data-sort-value="550" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 550] |- | data-sort-value="16" | 16 | [[Әйнек]] | data-sort-value="547" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA 547] |- | data-sort-value="17" | 17 | [[Қазақтар]] | data-sort-value="540" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 540] |- | data-sort-value="18" | 18 | [[Жалғас Жұмағұлов]] | data-sort-value="535" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%81_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 535] |- | data-sort-value="19" | 19 | [[Болашақ (стипендия)]] | data-sort-value="534" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 534] |- | data-sort-value="20" | 20 | [[:Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg|Сурет:Maradona 1986 Arg-Eng.jpg]] | data-sort-value="532" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMaradona_1986_Arg-Eng.jpg 532] |- | data-sort-value="21" | 21 | [[Төлепберген Тұрсынұлы Байсақалов]] | data-sort-value="531" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2 531] |- | data-sort-value="22" | 22 | [[Бронх демікпесі]] | data-sort-value="529" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 529] |- | data-sort-value="23" | 23 | [[Жәнібек Әлімханұлы]] | data-sort-value="524" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 524] |- | data-sort-value="24" | 24 | [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]] | data-sort-value="520" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 520] |- | data-sort-value="25" | 25 | [[Бас сүйек]] | data-sort-value="519" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 519] |- | data-sort-value="26" | 26 | [[Мәскеу мемлекеттік университеті]] | data-sort-value="517" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%83_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 517] |- | data-sort-value="27" | 27 | [[Қазақстандағы референдум (2026)]] | data-sort-value="509" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 509] |- | data-sort-value="28" | 28 | [[Қытай]] | data-sort-value="507" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 507] |- | data-sort-value="29" | 29 | [[Қазақстан 2050]] | data-sort-value="507" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 507] |- | data-sort-value="30" | 30 | [[Без]] | data-sort-value="506" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B7 506] |- | data-sort-value="31" | 31 | [[Азық-түлік қауіпсіздігі]] | data-sort-value="505" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 505] |- | data-sort-value="32" | 32 | [[Дина Төлепберген]] | data-sort-value="503" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 503] |- | data-sort-value="33" | 33 | [[Испан тілі]] | data-sort-value="496" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 496] |- | data-sort-value="34" | 34 | [[Кенесары хан]] | data-sort-value="489" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 489] |- | data-sort-value="35" | 35 | [[Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы]] | data-sort-value="488" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 488] |- | data-sort-value="36" | 36 | [[Жақ (анатомия)]] | data-sort-value="487" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%29 487] |- | data-sort-value="37" | 37 | [[Жүктілік]] | data-sort-value="485" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 485] |- | data-sort-value="38" | 38 | [[Бүйрек тастары]] | data-sort-value="484" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 484] |- | data-sort-value="39" | 39 | [[Кеңірдек тыныстылар]] | data-sort-value="476" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 476] |- | data-sort-value="40" | 40 | [[:Санат:Алматы облысында туғандар|Санат:Алматы облысында туғандар]] | data-sort-value="473" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 473] |- | data-sort-value="41" | 41 | [[Қаңлылар]] | data-sort-value="473" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 473] |- | data-sort-value="42" | 42 | [[Абд әл-Қадыр]] | data-sort-value="473" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B4_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 473] |- | data-sort-value="43" | 43 | [[Айша]] | data-sort-value="473" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0 473] |- | data-sort-value="44" | 44 | [[Ташкент]] | data-sort-value="471" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 471] |- | data-sort-value="45" | 45 | [[Діл]] | data-sort-value="470" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BB 470] |- | data-sort-value="46" | 46 | [[Кеңірдек]] | data-sort-value="470" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA 470] |- | data-sort-value="47" | 47 | [[Иммунды жүйе]] | data-sort-value="469" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 469] |- | data-sort-value="48" | 48 | [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі]] | data-sort-value="461" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%86%D3%A8_%28%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 461] |- | data-sort-value="49" | 49 | [[Ағаш]] | data-sort-value="460" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 460] |- | data-sort-value="50" | 50 | [[Абылай хан]] | data-sort-value="460" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 460] |- | data-sort-value="51" | 51 | [[Шиеленіс]] | data-sort-value="460" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%96%D1%81 460] |- | data-sort-value="52" | 52 | [[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]] | data-sort-value="455" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 455] |- | data-sort-value="53" | 53 | [[Кока-кола]] | data-sort-value="454" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0 454] |- | data-sort-value="54" | 54 | [[Уоррен Гардинг]] | data-sort-value="452" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B3 452] |- | data-sort-value="55" | 55 | [[Асқар Сүлейменов]] | data-sort-value="450" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 450] |- | data-sort-value="56" | 56 | [[Ұлы тоқырау]] | data-sort-value="449" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 449] |- | data-sort-value="57" | 57 | [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев]] | data-sort-value="448" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 448] |- | data-sort-value="58" | 58 | [[Катар әмірі]] | data-sort-value="445" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%96 445] |- | data-sort-value="59" | 59 | [[Үндістер]] | data-sort-value="443" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 443] |- | data-sort-value="60" | 60 | [[:Санат:Алматы тұлғалары|Санат:Алматы тұлғалары]] | data-sort-value="436" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 436] |- | data-sort-value="61" | 61 | [[Сәтбаев (қала)]] | data-sort-value="434" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 434] |- | data-sort-value="62" | 62 | [[Саида Шавкатқызы Мирзиёева]] | data-sort-value="432" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%A8%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%91%D0%B5%D0%B2%D0%B0 432] |- | data-sort-value="63" | 63 | [[Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытайдан Жетісуға қоныс аударуы]] | data-sort-value="430" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 430] |- | data-sort-value="64" | 64 | [[Білім]] | data-sort-value="423" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 423] |- | data-sort-value="65" | 65 | [[BTS]] | data-sort-value="423" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BTS 423] |- | data-sort-value="66" | 66 | [[Канибадам]] | data-sort-value="422" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 422] |- | data-sort-value="67" | 67 | [[Сақтар]] | data-sort-value="417" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 417] |- | data-sort-value="68" | 68 | [[Арал ауданы]] | data-sort-value="414" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 414] |- | data-sort-value="69" | 69 | [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] | data-sort-value="414" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 414] |- | data-sort-value="70" | 70 | [[Қатын]] | data-sort-value="413" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD 413] |- | data-sort-value="71" | 71 | [[Наманған облысы]] | data-sort-value="409" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 409] |- | data-sort-value="72" | 72 | [[Дарын (мектептер желісі)]] | data-sort-value="408" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%29 408] |- | data-sort-value="73" | 73 | [[Төлепберген Төлебаев]] | data-sort-value="399" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 399] |- | data-sort-value="74" | 74 | [[Василий Владимирович Бартольд]] | data-sort-value="396" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4 396] |- | data-sort-value="75" | 75 | [[Домалақ ана]] | data-sort-value="392" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 392] |- | data-sort-value="76" | 76 | [[Футбол]] | data-sort-value="392" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 392] |- | data-sort-value="77" | 77 | [[Видео ойын]] | data-sort-value="386" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 386] |- | data-sort-value="78" | 78 | [[Алатау (қала)]] | data-sort-value="386" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 386] |- | data-sort-value="79" | 79 | [[Ел]] | data-sort-value="384" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB 384] |- | data-sort-value="80" | 80 | [[Лиам Макдональд]] | data-sort-value="381" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4 381] |- | data-sort-value="81" | 81 | [[Қазақ есімдері]] | data-sort-value="381" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 381] |- | data-sort-value="82" | 82 | [[Бақыт]] | data-sort-value="381" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82 381] |- | data-sort-value="83" | 83 | [[Есет Көтібарұлы]] | data-sort-value="378" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 378] |- | data-sort-value="84" | 84 | [[Алтын Орда хандарының тізімі]] | data-sort-value="377" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 377] |- | data-sort-value="85" | 85 | [[Зеренді (көл)]] | data-sort-value="376" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 376] |- | data-sort-value="86" | 86 | [[Қазақстан демографиясы]] | data-sort-value="376" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 376] |- | data-sort-value="87" | 87 | [[Сәтті Жұлдыз]] | data-sort-value="376" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 376] |- | data-sort-value="88" | 88 | [[Икер Касильяс]] | data-sort-value="375" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BA%D0%B5%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D1%81 375] |- | data-sort-value="89" | 89 | [[Әйтеке би кенті]] | data-sort-value="371" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 371] |- | data-sort-value="90" | 90 | [[Телефон коды бойынша елдер тізімі]] | data-sort-value="366" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 366] |- | data-sort-value="91" | 91 | [[Котлет]] | data-sort-value="365" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%82%D0%BB%D0%B5%D1%82 365] |- | data-sort-value="92" | 92 | [[Мара]] | data-sort-value="364" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0 364] |- | data-sort-value="93" | 93 | [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] | data-sort-value="363" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 363] |- | data-sort-value="94" | 94 | [[Ақтаудағы ұшақ апаты]] | data-sort-value="362" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 362] |- | data-sort-value="95" | 95 | [[Волчанск (Украина)]] | data-sort-value="360" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%87%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA_%28%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%29 360] |- | data-sort-value="96" | 96 | [[Шұғыла (журнал)]] | data-sort-value="360" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 360] |- | data-sort-value="97" | 97 | [[Мұрат Мұхтарұлы Әуезов]] | data-sort-value="360" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 360] |- | data-sort-value="98" | 98 | [[Майя өркениеті]] | data-sort-value="358" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D1%8F_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 358] |- | data-sort-value="99" | 99 | [[Ислам негіздері]] | data-sort-value="357" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 357] |- | data-sort-value="100" | 100 | [[Қатысушы талқылауы:Kasthack]] | data-sort-value="356" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasthack 356] |- | data-sort-value="101" | 101 | [[Отандастар қоры]] | data-sort-value="348" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 348] |- | data-sort-value="102" | 102 | [[Жаңасемей ауданы]] | data-sort-value="347" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 347] |- | data-sort-value="103" | 103 | [[Комако Кимура]] | data-sort-value="342" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE_%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0 342] |- | data-sort-value="104" | 104 | [[Ағайын-туыс]] | data-sort-value="339" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%8B%D1%81 339] |- | data-sort-value="105" | 105 | [[Әділ Өтеғұлұлы]] | data-sort-value="339" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 339] |- | data-sort-value="106" | 106 | [[Қазақстан кенттері]] | data-sort-value="324" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 324] |- | data-sort-value="107" | 107 | [[Көкен Төлепбергенұлы]] | data-sort-value="314" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 314] |- | data-sort-value="108" | 108 | [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] | data-sort-value="312" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 312] |- | data-sort-value="109" | 109 | [[Сервер]] | data-sort-value="310" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B5%D1%80 310] |- | data-sort-value="110" | 110 | [[Руслан Тай]] | data-sort-value="303" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 303] |- | data-sort-value="111" | 111 | [[Имишли]] | data-sort-value="302" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B8%D1%88%D0%BB%D0%B8 302] |- | data-sort-value="112" | 112 | [[Әзімхан Тішәнұлы]] | data-sort-value="299" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D1%88%D3%99%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 299] |- | data-sort-value="113" | 113 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] | data-sort-value="294" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 294] |- | data-sort-value="114" | 114 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="289" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 289] |- | data-sort-value="115" | 115 | [[Захабийа]] | data-sort-value="289" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B9%D0%B0 289] |- | data-sort-value="116" | 116 | [[Аққыстау]] | data-sort-value="282" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 282] |- | data-sort-value="117" | 117 | [[Марат Бақытжанұлы Бекетаев]] | data-sort-value="281" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 281] |- | data-sort-value="118" | 118 | [[Этнос]] | data-sort-value="279" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81 279] |- | data-sort-value="119" | 119 | [[Сингапур]] | data-sort-value="275" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%BF%D1%83%D1%80 275] |- | data-sort-value="120" | 120 | [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]] | data-sort-value="268" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%82_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 268] |- | data-sort-value="121" | 121 | [[Фармакология]] | data-sort-value="263" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 263] |- | data-sort-value="122" | 122 | [[Қазақтың антропологиялық типі]] | data-sort-value="263" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 263] |- | data-sort-value="123" | 123 | [[Спарта]] | data-sort-value="262" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 262] |- | data-sort-value="124" | 124 | [[Кропивницкий]] | data-sort-value="262" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 262] |- | data-sort-value="125" | 125 | [[Арнайы:Іздеу]] | data-sort-value="259" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 259] |- | data-sort-value="126" | 126 | [[Азаматтық тәрбие]] | data-sort-value="259" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5 259] |- | data-sort-value="127" | 127 | [[Әйтеке би]] | data-sort-value="258" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 258] |- | data-sort-value="128" | 128 | [[Пиноккио]] | data-sort-value="257" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8%D0%BE 257] |- | data-sort-value="129" | 129 | [[Майки Мэдисон]] | data-sort-value="256" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B8_%D0%9C%D1%8D%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BD 256] |- | data-sort-value="130" | 130 | [[Зу-Зу Күлпаш]] | data-sort-value="251" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 251] |- | data-sort-value="131" | 131 | [[Ерназар (Жамбыл облысы)]] | data-sort-value="245" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%28%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 245] |- | data-sort-value="132" | 132 | [[Ламин Ямаль]] | data-sort-value="244" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD_%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C 244] |- | data-sort-value="133" | 133 | [[Стоматит]] | data-sort-value="243" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%82 243] |- | data-sort-value="134" | 134 | [[Абайдың Жидебайдағы мұражай-үйі]] | data-sort-value="241" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9-%D2%AF%D0%B9%D1%96 241] |- | data-sort-value="135" | 135 | [[Ажырасу]] | data-sort-value="239" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83 239] |- | data-sort-value="136" | 136 | [[Ибн әл-Қаийм әл-Джәузия]] | data-sort-value="239" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B8%D0%B9%D0%BC_%D3%99%D0%BB-%D0%94%D0%B6%D3%99%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 239] |- | data-sort-value="137" | 137 | [[Қазақ хандығының құрылуы]] | data-sort-value="237" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 237] |- | data-sort-value="138" | 138 | [[Жігіттің сөзі. Қанды жол]] | data-sort-value="232" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 232] |- | data-sort-value="139" | 139 | [[Қазақ-ноғай қатынастары]] | data-sort-value="227" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%BD%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 227] |- | data-sort-value="140" | 140 | [[Айсұлтан Арсенұлы Сейітов]] | data-sort-value="226" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 226] |- | data-sort-value="141" | 141 | [[Бала ауруы]] | data-sort-value="226" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 226] |- | data-sort-value="142" | 142 | [[Ботай мәдениеті]] | data-sort-value="222" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 222] |- | data-sort-value="143" | 143 | [[:Санат:1014 жылы қайтыс болғандар|Санат:1014 жылы қайтыс болғандар]] | data-sort-value="220" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A1014_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 220] |- | data-sort-value="144" | 144 | [[Нәтай Әзімханұлы Кенесарин]] | data-sort-value="218" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%99%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 218] |- | data-sort-value="145" | 145 | [[:Санат:Жылқы тұқымдары|Санат:Жылқы тұқымдары]] | data-sort-value="215" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 215] |- | data-sort-value="146" | 146 | [[Нан]] | data-sort-value="214" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 214] |- | data-sort-value="147" | 147 | [[Балқадиша әні]] | data-sort-value="213" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 213] |- | data-sort-value="148" | 148 | [[Неолит]] | data-sort-value="210" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 210] |- | data-sort-value="149" | 149 | [[Түрік әліпбиі]] | data-sort-value="206" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 206] |- | data-sort-value="150" | 150 | [[Кристалдық тор]] | data-sort-value="205" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D1%80 205] |- | data-sort-value="151" | 151 | [[Сақ тайпаларының әлеуметтік және мемлекеттік құрылысы]] | data-sort-value="204" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 204] |- | data-sort-value="152" | 152 | [[Мыжыма]] | data-sort-value="203" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B0 203] |- | data-sort-value="153" | 153 | [[Талқылау:Жігіттің сөзі. Қанды жол]] | data-sort-value="202" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 202] |- | data-sort-value="154" | 154 | [[Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева]] | data-sort-value="200" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%98%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 200] |- | data-sort-value="155" | 155 | [[Татар әліпбиі]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 197] |- | data-sort-value="156" | 156 | [[Төлепберген Ілиясұлы]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 197] |- | data-sort-value="157" | 157 | [[Sadraddin]] | data-sort-value="196" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 196] |- | data-sort-value="158" | 158 | [[Қазақстан-Британ техникалық университеті]] | data-sort-value="195" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 195] |- | data-sort-value="159" | 159 | [[Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Геология комитеті]] | data-sort-value="195" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%A8%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 195] |- | data-sort-value="160" | 160 | [[Бердібек хан]] | data-sort-value="194" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 194] |- | data-sort-value="161" | 161 | [[Халықаралық Алматы әуежайы]] | data-sort-value="191" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 191] |- | data-sort-value="162" | 162 | [[Дидактика]] | data-sort-value="190" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 190] |- | data-sort-value="163" | 163 | [[Кісілік]] | data-sort-value="187" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 187] |- | data-sort-value="164" | 164 | [[Аударма сөздік]] | data-sort-value="187" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 187] |- | data-sort-value="165" | 165 | [[Нарынбай Жанжігітұлы]] | data-sort-value="185" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 185] |- | data-sort-value="166" | 166 | [[Мұхаммед Мохбер]] | data-sort-value="182" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B5%D1%80 182] |- | data-sort-value="167" | 167 | [[Қазақстан жол белгілері]] | data-sort-value="181" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 181] |- | data-sort-value="168" | 168 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] | data-sort-value="179" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 179] |- | data-sort-value="169" | 169 | [[Қазақтың дәстүрлі үй кәсіпшілігі мен қолөнері]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D0%B9_%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 177] |- | data-sort-value="170" | 170 | [[Аманат (партия)]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 177] |- | data-sort-value="171" | 171 | [[Ашыған көже]] | data-sort-value="175" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B6%D0%B5 175] |- | data-sort-value="172" | 172 | [[Елена Александровна Пак]] | data-sort-value="175" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BA 175] |- | data-sort-value="173" | 173 | [[Терек шайқасы]] | data-sort-value="172" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 172] |- | data-sort-value="174" | 174 | [[ALT Университеті]] | data-sort-value="168" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 168] |- | data-sort-value="175" | 175 | [[Ребус]] | data-sort-value="166" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D1%83%D1%81 166] |- | data-sort-value="176" | 176 | [[Байтақ (партия)]] | data-sort-value="165" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 165] |- | data-sort-value="177" | 177 | [[Әдеби жанрлар]] | data-sort-value="159" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 159] |- | data-sort-value="178" | 178 | [[:Сурет:Oxford City FC crest.svg|Сурет:Oxford City FC crest.svg]] | data-sort-value="156" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AOxford_City_FC_crest.svg 156] |- | data-sort-value="179" | 179 | [[Нақыл сөздер]] | data-sort-value="155" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 155] |- | data-sort-value="180" | 180 | [[Маржан Тасова]] | data-sort-value="149" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 149] |- | data-sort-value="181" | 181 | [[Есінеу]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%83 146] |- | data-sort-value="182" | 182 | [[Тарық ибн Зияд]] | data-sort-value="144" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%B4 144] |- | data-sort-value="183" | 183 | [[Алматы мемлекеттік экономикалық колледжі]] | data-sort-value="143" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 143] |- | data-sort-value="184" | 184 | [[Қазақ хандығы]] | data-sort-value="141" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 141] |- | data-sort-value="185" | 185 | [[Химия оқу пәні және ғылыми сала]] | data-sort-value="140" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BF%D3%99%D0%BD%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0 140] |- | data-sort-value="186" | 186 | [[Сөз мағынасы]] | data-sort-value="138" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 138] |- | data-sort-value="187" | 187 | [[Мақсат Мәлікұлы Толықбаев]] | data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 137] |- | data-sort-value="188" | 188 | [[Шынығу]] | data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%93%D1%83 137] |- | data-sort-value="189" | 189 | [[Айран]] | data-sort-value="136" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 136] |- | data-sort-value="190" | 190 | [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі]] | data-sort-value="133" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 133] |- | data-sort-value="191" | 191 | [[Ақ болып кетті]] | data-sort-value="127" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96 127] |- | data-sort-value="192" | 192 | [[Психология]] | data-sort-value="124" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 124] |- | data-sort-value="193" | 193 | [[Қарадың]] | data-sort-value="124" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D2%A3 124] |- | data-sort-value="194" | 194 | [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]] | data-sort-value="120" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 120] |- | data-sort-value="195" | 195 | [[Әлжаппар Мұсаев]] | data-sort-value="117" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 117] |- | data-sort-value="196" | 196 | [[Іштің түйілуі]] | data-sort-value="117" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%83%D1%96 117] |- | data-sort-value="197" | 197 | [[Құран ғылымдары]] | data-sort-value="116" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 116] |- | data-sort-value="198" | 198 | [[Қазақстан Республикасы десанттық-шабуылдаушы әскерлері]] | data-sort-value="115" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B4%D0%B5%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B-%D1%88%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 115] |- | data-sort-value="199" | 199 | [[Матай (ру бірлестігі)]] | data-sort-value="115" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 115] |- | data-sort-value="200" | 200 | [[Заһар]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 114] |- | data-sort-value="201" | 201 | [[Қазақы жылқы тұқымы]] | data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D1%8B 113] |- | data-sort-value="202" | 202 | [[Жапония]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 111] |- | data-sort-value="203" | 203 | [[Ақтөбе]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 111] |- | data-sort-value="204" | 204 | [[Қазақ ұлттық медицина университеті]] | data-sort-value="109" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 109] |- | data-sort-value="205" | 205 | [[Намаз уақыты]] | data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 107] |- | data-sort-value="206" | 206 | [[Аққулы ауданы]] | data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 103] |- | data-sort-value="207" | 207 | [[Көңіл айту]] | data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 103] |- | data-sort-value="208" | 208 | [[Қазақстан Құрылтайы]] | data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 103] |- | data-sort-value="209" | 209 | [[Абай Құнанбайұлы]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 102] |- | data-sort-value="210" | 210 | [[Профессор Мориарти]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8 102] |- | data-sort-value="211" | 211 | [[Пуэрторикалықтар]] | data-sort-value="101" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D1%8D%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 101] |- | data-sort-value="212" | 212 | [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="101" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 101] |- | data-sort-value="213" | 213 | [[Асхат Ғалымұлы Хасенов]] | data-sort-value="99" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 99] |- | data-sort-value="214" | 214 | [[Кердері]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 98] |- | data-sort-value="215" | 215 | [[Алтын Орда]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 95] |- | data-sort-value="216" | 216 | [[Ким Чен Ын]] | data-sort-value="93" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A7%D0%B5%D0%BD_%D0%AB%D0%BD 93] |- | data-sort-value="217" | 217 | [[Вьетнам коммунистік партиясы]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D1%8C%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 92] |- | data-sort-value="218" | 218 | [[Әлібек Сәкенұлы Қуантыров]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 90] |- | data-sort-value="219" | 219 | [[Мақал-мәтелдер]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 90] |- | data-sort-value="220" | 220 | [[Әділет (партия)]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 89] |- | data-sort-value="221" | 221 | [[Қора]] | data-sort-value="88" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B0 88] |- | data-sort-value="222" | 222 | [[Аполлон (ғарыш кемелері)]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%29 87] |- | data-sort-value="223" | 223 | [[Үлкен Арлан]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 84] |- | data-sort-value="224" | 224 | [[Қазақстан]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84] |- | data-sort-value="225" | 225 | [[Давид Мамиевич Дегтярев]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D0%B5%D0%B3%D1%82%D1%8F%D1%80%D0%B5%D0%B2 83] |- | data-sort-value="226" | 226 | [[Жұмыс]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81 83] |- | data-sort-value="227" | 227 | [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 82] |- | data-sort-value="228" | 228 | [[Томирис]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B8%D1%81 82] |- | data-sort-value="229" | 229 | [[Құнанбай Өскенбайұлы]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 81] |- | data-sort-value="230" | 230 | [[Жай сөйлем және оның түрлері]] | data-sort-value="80" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 80] |- | data-sort-value="231" | 231 | [[Виктория (Британдық Колумбия)]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%28%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D1%8F%29 79] |- | data-sort-value="232" | 232 | [[Райнгау-Таунус (аудан)]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%83-%D0%A2%D0%B0%D1%83%D0%BD%D1%83%D1%81_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 72] |- | data-sort-value="233" | 233 | [[Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 72] |- | data-sort-value="234" | 234 | [[Футболдан әлем чемпионаты]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 70] |- | data-sort-value="235" | 235 | [[Коростышев]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 70] |- | data-sort-value="236" | 236 | [[Езел (телесериал)]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B7%D0%B5%D0%BB_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 69] |- | data-sort-value="237" | 237 | [[Кванхе гун ван]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BD_%D0%B2%D0%B0%D0%BD 69] |- | data-sort-value="238" | 238 | [[Қазақстандағы саяси партиялар]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 67] |- | data-sort-value="239" | 239 | [[Аляска штатының қалалары]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 66] |- | data-sort-value="240" | 240 | [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%81%D1%96%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 65] |- | data-sort-value="241" | 241 | [[Уикипедия:Форум]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 65] |- | data-sort-value="242" | 242 | [[Рүстем Оразбайұлы Есдәулетов]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 65] |- | data-sort-value="243" | 243 | [[Ақида]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D0%B4%D0%B0 65] |- | data-sort-value="244" | 244 | [[Шәмші Қалдаяқов]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 64] |- | data-sort-value="245" | 245 | [[Сайфуддин Азизи]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B8 64] |- | data-sort-value="246" | 246 | [[Шахмұрат Мүтәліп]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 63] |- | data-sort-value="247" | 247 | [[Уикипедия:Уикипедия туралы]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 62] |- | data-sort-value="248" | 248 | [[Заттыбек Көпбосынұлы]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 61] |- | data-sort-value="249" | 249 | [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 61] |- | data-sort-value="250" | 250 | [[Қиямет]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D1%82 60] |- | data-sort-value="251" | 251 | [[Үлгі:Сіңірген еңбегі үшін ордені (Ингушетия)/doc]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A1%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96_%28%D0%98%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8F%29%2Fdoc 60] |- | data-sort-value="252" | 252 | [[Қаламқас қорғаныс дамбасы]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 60] |- | data-sort-value="253" | 253 | [[Лионель Месси]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 60] |- | data-sort-value="254" | 254 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 59] |- | data-sort-value="255" | 255 | [[Бұзаубас]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 59] |- | data-sort-value="256" | 256 | [[Қаламқас (ансамблі)]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%28%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D1%96%29 59] |- | data-sort-value="257" | 257 | [[Үлгі:Сіңірген еңбегі үшін ордені (Ингушетия)]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A1%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96_%28%D0%98%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 58] |- | data-sort-value="258" | 258 | [[Түстер психологиясы]] | data-sort-value="57" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 57] |- | data-sort-value="259" | 259 | [[Нағашы]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 56] |- | data-sort-value="260" | 260 | [[Қазақша жыл санау]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 56] |- | data-sort-value="261" | 261 | [[Филипп Исаевич Голощёкин]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 54] |- | data-sort-value="262" | 262 | [[Идіру]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 54] |- | data-sort-value="263" | 263 | [[Айналма]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0 54] |- | data-sort-value="264" | 264 | [[Әміржан Сағидрахманұлы Қосанов]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 54] |- | data-sort-value="265" | 265 | [[Галлон]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD 54] |- | data-sort-value="266" | 266 | [[Нұрсұлтан (ханбике)]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B8%D0%BA%D0%B5%29 54] |- | data-sort-value="267" | 267 | [[Шыңғыс хан]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 52] |- | data-sort-value="268" | 268 | [[Қаңлы (тайпа)]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 51] |- | data-sort-value="269" | 269 | [[Семей облысы (Қазақстан)]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 50] |- | data-sort-value="270" | 270 | [[Уикипедия:Форум/Басқалар]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 49] |- | data-sort-value="271" | 271 | [[Қайран]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 49] |- | data-sort-value="272" | 272 | [[Қазақ әліпбиі]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 48] |- | data-sort-value="273" | 273 | [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 48] |- | data-sort-value="274" | 274 | [[Сүре]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 47] |- | data-sort-value="275" | 275 | [[Жыныстық қатынас]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 46] |- | data-sort-value="276" | 276 | [[Рига]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B8%D0%B3%D0%B0 45] |- | data-sort-value="277" | 277 | [[Қазақ рулары]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 45] |- | data-sort-value="278" | 278 | [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 45] |- | data-sort-value="279" | 279 | [[Ұйымның қаржы қызметі]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 44] |- | data-sort-value="280" | 280 | [[Ұлттық саябақтар]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 44] |- | data-sort-value="281" | 281 | [[Ила]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BB%D0%B0 44] |- | data-sort-value="282" | 282 | [[Үйсін мемлекеті]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 44] |- | data-sort-value="283" | 283 | [[Бауыржан Момышұлы]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 44] |- | data-sort-value="284" | 284 | [[Шашыратқы]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 44] |- | data-sort-value="285" | 285 | [[Қазақ тілі тарихы]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 43] |- | data-sort-value="286" | 286 | [[Ақтөбе өңірлік университеті]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 43] |- | data-sort-value="287" | 287 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 42] |- | data-sort-value="288" | 288 | [[Мемлекет астаналары тізімі]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 42] |- | data-sort-value="289" | 289 | [[Қазақ ұлттық университеті]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 42] |- | data-sort-value="290" | 290 | [[Сіргелі]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 41] |- | data-sort-value="291" | 291 | [[Атамекен]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD 41] |- | data-sort-value="292" | 292 | [[Аргентина]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 41] |- | data-sort-value="293" | 293 | [[Ақтамберді Сарыұлы]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40] |- | data-sort-value="294" | 294 | [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 40] |- | data-sort-value="295" | 295 | [[Орбұлақ шайқасы]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 40] |- | data-sort-value="296" | 296 | [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 40] |- | data-sort-value="297" | 297 | [[Жоқтау]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 39] |- | data-sort-value="298" | 298 | [[Баланы қырқынан шығару]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 39] |- | data-sort-value="299" | 299 | [[Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 38] |- | data-sort-value="300" | 300 | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 38] |- | data-sort-value="301" | 301 | [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 38] |- | data-sort-value="302" | 302 | [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 37] |- | data-sort-value="303" | 303 | [[Ермұхамед Мәулен]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 37] |- | data-sort-value="304" | 304 | [[Жауһар (гүл)]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80_%28%D0%B3%D2%AF%D0%BB%29 37] |- | data-sort-value="305" | 305 | [[Әл-Фатиха сүресі]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 37] |- | data-sort-value="306" | 306 | [[Қоңырат]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 36] |- | data-sort-value="307" | 307 | [[Ұлытау облысы]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 36] |- | data-sort-value="308" | 308 | [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 36] |- | data-sort-value="309" | 309 | [[Табылды Досымов]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 36] |- | data-sort-value="310" | 310 | [[Мүшел жас]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 36] |- | data-sort-value="311" | 311 | [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 35] |- | data-sort-value="312" | 312 | [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 35] |- | data-sort-value="313" | 313 | [[Арғын]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 34] |- | data-sort-value="314" | 314 | [[Фолкленд аралдары]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D0%BB%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 34] |- | data-sort-value="315" | 315 | [[Ахмет Байтұрсынұлы]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 34] |- | data-sort-value="316" | 316 | [[Криштиану Роналду]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 33] |- | data-sort-value="317" | 317 | [[Желтоқсан көтерілісі]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 33] |- | data-sort-value="318" | 318 | [[Татарлар]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 33] |- | data-sort-value="319" | 319 | [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 33] |- | data-sort-value="320" | 320 | [[Аңырақай шайқасы]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 33] |- | data-sort-value="321" | 321 | [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 33] |- | data-sort-value="322" | 322 | [[Қазақтың боғауыз сөздері]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 32] |- | data-sort-value="323" | 323 | [[Аманғали Кенжеахметұлы]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32] |- | data-sort-value="324" | 324 | [[Махаббат, қызық мол жылдар]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 32] |- | data-sort-value="325" | 325 | [[Ай (қазақ дәстүрінде)]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%29 32] |- | data-sort-value="326" | 326 | [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 32] |- | data-sort-value="327" | 327 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 32] |- | data-sort-value="328" | 328 | [[Риддер]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B5%D1%80 32] |- | data-sort-value="329" | 329 | [[Албан руы]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 32] |- | data-sort-value="330" | 330 | [[Қарақұйрық]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B 32] |- | data-sort-value="331" | 331 | [[Жанғожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 31] |- | data-sort-value="332" | 332 | [[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 31] |- | data-sort-value="333" | 333 | [[Жұмбақтас]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 31] |- | data-sort-value="334" | 334 | [[Пэм Бонди]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8D%D0%BC_%D0%91%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B8 31] |- | data-sort-value="335" | 335 | [[Моңғолоид]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B8%D0%B4 31] |- | data-sort-value="336" | 336 | [[Көкжалдар мекені: Ирак]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%3A_%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BA 31] |- | data-sort-value="337" | 337 | [[Адай]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 31] |- | data-sort-value="338" | 338 | [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 31] |- | data-sort-value="339" | 339 | [[Қазақша Уикипедия]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 31] |- | data-sort-value="340" | 340 | [[Бесеудің хаты]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 31] |- | data-sort-value="341" | 341 | [[Жусан иісі (повесть)]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 30] |- | data-sort-value="342" | 342 | [[Үлгі:Күншығыс ордені]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 30] |- | data-sort-value="343" | 343 | [[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30] |- | data-sort-value="344" | 344 | [[Mellstroy]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Mellstroy 30] |- | data-sort-value="345" | 345 | [[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 29] |- | data-sort-value="346" | 346 | [[Бұлшық ет дистрофиясы]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 29] |- | data-sort-value="347" | 347 | [[Алтай таулары]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 29] |- | data-sort-value="348" | 348 | [[Есенбай Ағелеуов]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D2%93%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BE%D0%B2 29] |- | data-sort-value="349" | 349 | [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 29] |- | data-sort-value="350" | 350 | [[Қазақ тілі]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 29] |- | data-sort-value="351" | 351 | [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 29] |- | data-sort-value="352" | 352 | [[Жұмыс уақыты]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 28] |- | data-sort-value="353" | 353 | [[Әлемнің жеті кереметі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 28] |- | data-sort-value="354" | 354 | [[Наймандар]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 28] |- | data-sort-value="355" | 355 | [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 28] |- | data-sort-value="356" | 356 | [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%99%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 28] |- | data-sort-value="357" | 357 | [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 28] |- | data-sort-value="358" | 358 | [[Балқаш]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 28] |- | data-sort-value="359" | 359 | [[Мұхаммед]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 27] |- | data-sort-value="360" | 360 | [[Пахтабат]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82 27] |- | data-sort-value="361" | 361 | [[Алакөл (көл)]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 27] |- | data-sort-value="362" | 362 | [[Алланың есімдері]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 27] |- | data-sort-value="363" | 363 | [[Алматы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 27] |- | data-sort-value="364" | 364 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 27] |- | data-sort-value="365" | 365 | [[Пиридоксин]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BD 26] |- | data-sort-value="366" | 366 | [[:Сурет:FCB.jpeg|Сурет:FCB.jpeg]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFCB.jpeg 26] |- | data-sort-value="367" | 367 | [[Үндістан]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 26] |- | data-sort-value="368" | 368 | [[Оралхан Бөкей]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 26] |- | data-sort-value="369" | 369 | [[Салауат]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 26] |- | data-sort-value="370" | 370 | [[Қыз Жібек]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 26] |- | data-sort-value="371" | 371 | [[Апе]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BF%D0%B5 26] |- | data-sort-value="372" | 372 | [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26] |- | data-sort-value="373" | 373 | [[Мұстафа Шоқай]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 25] |- | data-sort-value="374" | 374 | [[Қазақ шежіресі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 25] |- | data-sort-value="375" | 375 | [[Химиялық элементтер тізімі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25] |- | data-sort-value="376" | 376 | [[Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25] |- | data-sort-value="377" | 377 | [[Түркістан облысы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 25] |- | data-sort-value="378" | 378 | [[Кесірттер]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 25] |- | data-sort-value="379" | 379 | [[Бұланты шайқасы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 25] |- | data-sort-value="380" | 380 | [[Қайтадан (фильм, 2025)]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 25] |- | data-sort-value="381" | 381 | [[Сабын]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 25] |- | data-sort-value="382" | 382 | [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 25] |- | data-sort-value="383" | 383 | [[Жол белгілері]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 25] |- | data-sort-value="384" | 384 | [[Портал:Видео ойындар]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 25] |- | data-sort-value="385" | 385 | [[Қызылорда]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 24] |- | data-sort-value="386" | 386 | [[Керей (тайпа)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 24] |- | data-sort-value="387" | 387 | [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 24] |- | data-sort-value="388" | 388 | [[Қожа Ахмет Ясауи]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 24] |- | data-sort-value="389" | 389 | [[Педагогика]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 24] |- | data-sort-value="390" | 390 | [[Bank RBK]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Bank_RBK 24] |- | data-sort-value="391" | 391 | [[АҚШ штаттарының тізімі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 24] |- | data-sort-value="392" | 392 | [[Сайрам ауданы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 24] |- | data-sort-value="393" | 393 | [[Дулат]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 24] |- | data-sort-value="394" | 394 | [[Қонаев (қала)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 24] |- | data-sort-value="395" | 395 | [[Томас Тухель]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%A2%D1%83%D1%85%D0%B5%D0%BB%D1%8C 24] |- | data-sort-value="396" | 396 | [[Дұрыстық жолы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 24] |- | data-sort-value="397" | 397 | [[Жасуша]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 24] |- | data-sort-value="398" | 398 | [[Латиф Абдулхайұлы Хамиди]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%84_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B8 24] |- | data-sort-value="399" | 399 | [[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23] |- | data-sort-value="400" | 400 | [[Айқын Төлепберген]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 23] |- | data-sort-value="401" | 401 | [[Фило Тэйлор Фарнсуорт]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE_%D0%A2%D1%8D%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D1%80_%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%81%D1%83%D0%BE%D1%80%D1%82 23] |- | data-sort-value="402" | 402 | [[Туыстық атаулары]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23] |- | data-sort-value="403" | 403 | [[Қазақ хандары]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23] |- | data-sort-value="404" | 404 | [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23] |- | data-sort-value="405" | 405 | [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 23] |- | data-sort-value="406" | 406 | [[Ақтабан шұбырынды жырлары]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23] |- | data-sort-value="407" | 407 | [[Гауһар (тас)]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80_%28%D1%82%D0%B0%D1%81%29 23] |- | data-sort-value="408" | 408 | [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 23] |- | data-sort-value="409" | 409 | [[Айлант]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82 23] |- | data-sort-value="410" | 410 | [[Табын]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 23] |- | data-sort-value="411" | 411 | [[Нұрлан Бегалыұлы Еспанов]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 23] |- | data-sort-value="412" | 412 | [[Циклиофоралар]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A6%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 23] |- | data-sort-value="413" | 413 | [[Әлімұлы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23] |- | data-sort-value="414" | 414 | [[Шыбын]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D0%BD 23] |- | data-sort-value="415" | 415 | [[Германия]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 23] |- | data-sort-value="416" | 416 | [[Мұхтар Шаханов]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 23] |- | data-sort-value="417" | 417 | [[Уикипедия]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 23] |- | data-sort-value="418" | 418 | [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23] |- | data-sort-value="419" | 419 | [[Әлем елдерінің тізімі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23] |- | data-sort-value="420" | 420 | [[Астана]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 22] |- | data-sort-value="421" | 421 | [[Құрылтай сайлауы (2026)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 22] |- | data-sort-value="422" | 422 | [[Ұлы жүз]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 22] |- | data-sort-value="423" | 423 | [[:Сурет:The Sopranos.png|Сурет:The Sopranos.png]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AThe_Sopranos.png 22] |- | data-sort-value="424" | 424 | [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 22] |- | data-sort-value="425" | 425 | [[Уикипедия:Қауым порталы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 22] |- | data-sort-value="426" | 426 | [[Әл-Матуриди]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9C%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B8 22] |- | data-sort-value="427" | 427 | [[Мүлік Сүртібаев]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D2%AF%D1%80%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22] |- | data-sort-value="428" | 428 | [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 22] |- | data-sort-value="429" | 429 | [[Өт айдайтын дәрілер]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 22] |- | data-sort-value="430" | 430 | [[Сиқым]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 22] |- | data-sort-value="431" | 431 | [[Маңғыстау облысы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="432" | 432 | [[Соқырішек]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 22] |- | data-sort-value="433" | 433 | [[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="434" | 434 | [[Көрімдік]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 22] |- | data-sort-value="435" | 435 | [[Әбу Насыр Әл-Фараби]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 22] |- | data-sort-value="436" | 436 | [[Абай облысындағы өрт]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%80%D1%82 22] |- | data-sort-value="437" | 437 | [[Уикипедия:Анықтама]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 22] |- | data-sort-value="438" | 438 | [[Мамандық]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 22] |- | data-sort-value="439" | 439 | [[Өзін-өзі өлтіру]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 22] |- | data-sort-value="440" | 440 | [[Абай жолы (роман)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 22] |- | data-sort-value="441" | 441 | [[Асқазан аурулары]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 22] |- | data-sort-value="442" | 442 | [[Элон Фарнсворт]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%81%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%82 22] |- | data-sort-value="443" | 443 | [[Алматы облысы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="444" | 444 | [[Қарасу ауданы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 22] |- | data-sort-value="445" | 445 | [[Сапфир жобасы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D1%84%D0%B8%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="446" | 446 | [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%86%D0%9C_i%D1%88%D0%BAi_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |- | data-sort-value="447" | 447 | [[Ыстықкөл]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 21] |- | data-sort-value="448" | 448 | [[Қ]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 21] |- | data-sort-value="449" | 449 | [[Лаху]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D1%85%D1%83 21] |- | data-sort-value="450" | 450 | [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 21] |- | data-sort-value="451" | 451 | [[Түрік қағанаты]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 21] |- | data-sort-value="452" | 452 | [[Қонақжайлық]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%9B 21] |- | data-sort-value="453" | 453 | [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21] |- | data-sort-value="454" | 454 | [[Ысты]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 21] |- | data-sort-value="455" | 455 | [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 21] |- | data-sort-value="456" | 456 | [[Батыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="457" | 457 | [[Қабанбай батыр]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 21] |- | data-sort-value="458" | 458 | [[Исраил Сапарбай]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9 21] |- | data-sort-value="459" | 459 | [[Аргентина Ұлттық футбол құрамасы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="460" | 460 | [[Қазақстан қалалары]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21] |- | data-sort-value="461" | 461 | [[Өзбекәлі Жәнібеков]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 21] |- | data-sort-value="462" | 462 | [[Артур Чарльз Кларк]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%82%D1%83%D1%80_%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8C%D0%B7_%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BA 21] |- | data-sort-value="463" | 463 | [[Әуе компаниялары кодтары-T]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-T 21] |- | data-sort-value="464" | 464 | [[Леброн Джеймс]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D1%81 20] |- | data-sort-value="465" | 465 | [[Михаил Альбертович Фёдоров]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2 20] |- | data-sort-value="466" | 466 | [[Жылқы малының атаулары]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20] |- | data-sort-value="467" | 467 | [[Алтын тамыр]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 20] |- | data-sort-value="468" | 468 | [[Қаракесек (Арғын)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 20] |- | data-sort-value="469" | 469 | [[Алматы әкімі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%96 20] |- | data-sort-value="470" | 470 | [[Қаламқас мұнай-газ кен орны]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 20] |- | data-sort-value="471" | 471 | [[Жеті қазына]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 20] |- | data-sort-value="472" | 472 | [[Самұрық-Энерго]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%AD%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%BE 20] |- | data-sort-value="473" | 473 | [[Қазақ ұлттық киімдері]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20] |- | data-sort-value="474" | 474 | [[Жаныс]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 20] |- | data-sort-value="475" | 475 | [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20] |- | data-sort-value="476" | 476 | [[Аборт]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 20] |- | data-sort-value="477" | 477 | [[Америка Құрама Штаттары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="478" | 478 | [[Гандхара]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B0 19] |- | data-sort-value="479" | 479 | [[Бағбан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B1%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="480" | 480 | [[Киста]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0 19] |- | data-sort-value="481" | 481 | [[Бас құда]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D0%B4%D0%B0 19] |- | data-sort-value="482" | 482 | [[Көкжалдар мекені: Палестина]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%3A_%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 19] |- | data-sort-value="483" | 483 | [[Мөде қаған]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%B4%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="484" | 484 | [[Плеврит]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B8%D1%82 19] |- | data-sort-value="485" | 485 | [[Қасым хан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="486" | 486 | [[Жалпыұлттық социал-демократиялық партия]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 19] |- | data-sort-value="487" | 487 | [[Қазақ жеріне исламның таралуы және оның тигізген әсері]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 19] |- | data-sort-value="488" | 488 | [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19] |- | data-sort-value="489" | 489 | [[Қазақстан — Моңғолия қатынастары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%80%94_%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="490" | 490 | [[Ақмешіт әулие үңгірі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 19] |- | data-sort-value="491" | 491 | [[Моңғолия]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 19] |- | data-sort-value="492" | 492 | [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 19] |- | data-sort-value="493" | 493 | [[Қазақстан аудандары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="494" | 494 | [[Күнделік.кз]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 19] |- | data-sort-value="495" | 495 | [[Қарағанды облысы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="496" | 496 | [[Көкбас (балық)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%81_%28%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 19] |- | data-sort-value="497" | 497 | [[Қазақстан Республикасының заңдары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="498" | 498 | [[Алтай (Шығыс Қазақстан облысы, тау)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%2C_%D1%82%D0%B0%D1%83%29 18] |- | data-sort-value="499" | 499 | [[Жетіқарақшы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 18] |- | data-sort-value="500" | 500 | [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 18] |- | data-sort-value="501" | 501 | [[Степняк алтын кен орны]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BF%D0%BD%D1%8F%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 18] |- | data-sort-value="502" | 502 | [[Үлгі:Қош келдіңіз]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D2%9A%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7 18] |- | data-sort-value="503" | 503 | [[Сымбат Қажымұратқызы Ахметова]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18] |- | data-sort-value="504" | 504 | [[Айсұлтан Рахатұлы Назарбаев]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 18] |- | data-sort-value="505" | 505 | [[Ыбырай Алтынсарин]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 18] |- | data-sort-value="506" | 506 | [[Қазақстан теңгесі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 18] |- | data-sort-value="507" | 507 | [[Кәдірбек Сегізбайұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="508" | 508 | [[Аброр Исмоилов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%80_%D0%98%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="509" | 509 | [[Мата атаулары мен түрлері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="510" | 510 | [[Қазақ батырлар тізімі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18] |- | data-sort-value="511" | 511 | [[Қаршыға (тау, Күршім ауданы)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0_%28%D1%82%D0%B0%D1%83%2C_%D0%9A%D2%AF%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 18] |- | data-sort-value="512" | 512 | [[Солтүстік Қазақстан облысы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="513" | 513 | [[Тәурат]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82 18] |- | data-sort-value="514" | 514 | [[Ақ кеме (кітап)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5_%28%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%29 18] |- | data-sort-value="515" | 515 | [[Көшпенділер (трилогия)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 18] |- | data-sort-value="516" | 516 | [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="517" | 517 | [[Тұмар]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80 18] |- | data-sort-value="518" | 518 | [[Джуд Беллингем]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D1%83%D0%B4_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BC 18] |- | data-sort-value="519" | 519 | [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D1%82_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 18] |- | data-sort-value="520" | 520 | [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 18] |- | data-sort-value="521" | 521 | [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="522" | 522 | [[:Санат:Қазақстан суретшілері|Санат:Қазақстан суретшілері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="523" | 523 | [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 18] |- | data-sort-value="524" | 524 | [[Франция қалаларының тізімі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18] |- | data-sort-value="525" | 525 | [[Жанқылыш]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%88 17] |- | data-sort-value="526" | 526 | [[Шапырашты]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 17] |- | data-sort-value="527" | 527 | [[Әділхан Батырханұлы Пірманов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9F%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="528" | 528 | [[Сұңғыла]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 17] |- | data-sort-value="529" | 529 | [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="530" | 530 | [[Жеті жарғы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 17] |- | data-sort-value="531" | 531 | [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17] |- | data-sort-value="532" | 532 | [[Қырғызстан]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17] |- | data-sort-value="533" | 533 | [[Саясаттану]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 17] |- | data-sort-value="534" | 534 | [[КешYOU]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 17] |- | data-sort-value="535" | 535 | [[Кете (ру)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 17] |- | data-sort-value="536" | 536 | [[Англия Ұлттық футбол құрамасы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="537" | 537 | [[Бесін намазы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 17] |- | data-sort-value="538" | 538 | [[Қайрат Нұртас]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 17] |- | data-sort-value="539" | 539 | [[Сеңгір (биік)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%28%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA%29 17] |- | data-sort-value="540" | 540 | [[Ақбілек (роман)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 17] |- | data-sort-value="541" | 541 | [[Алматыдағы ең биік ғимараттардың тізімі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17] |- | data-sort-value="542" | 542 | [[Роза Аманғалиқызы Бердіғалиева]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 17] |- | data-sort-value="543" | 543 | [[Шығыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="544" | 544 | [[Алматы технологиялық университеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="545" | 545 | [[Қой малының атаулары]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17] |- | data-sort-value="546" | 546 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17] |- | data-sort-value="547" | 547 | [[Жүсіпбек Аймауытов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="548" | 548 | [[Дана]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0 17] |- | data-sort-value="549" | 549 | [[Аналды секс]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 17] |- | data-sort-value="550" | 550 | [[Қытайда тұратын қазақтар]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17] |- | data-sort-value="551" | 551 | [[Арқалық (қала)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 17] |- | data-sort-value="552" | 552 | [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="553" | 553 | [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="554" | 554 | [[Ресей]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 16] |- | data-sort-value="555" | 555 | [[Уикипедия:Видео сабақтар]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16] |- | data-sort-value="556" | 556 | [[Қола дәуірі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="557" | 557 | [[Жәнібек хан]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="558" | 558 | [[Элен Каррер д’Анкосс]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B5%D1%80_%D0%B4%E2%80%99%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D1%81%D1%81 16] |- | data-sort-value="559" | 559 | [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="560" | 560 | [[Шежіре]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 16] |- | data-sort-value="561" | 561 | [[:Санат:Елдер бойынша қала тізімдері|Санат:Елдер бойынша қала тізімдері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%95%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="562" | 562 | [[Камиль Мингазов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="563" | 563 | [[Жайдарман]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="564" | 564 | [[Андрей Иванович Лукин]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B8%D0%BD 16] |- | data-sort-value="565" | 565 | [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 16] |- | data-sort-value="566" | 566 | [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16] |- | data-sort-value="567" | 567 | [[Жеті ата]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 16] |- | data-sort-value="568" | 568 | [[Еуразия ұлттық университеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="569" | 569 | [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16] |- | data-sort-value="570" | 570 | [[Ұйықтатын дәрілер]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 16] |- | data-sort-value="571" | 571 | [[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 16] |- | data-sort-value="572" | 572 | [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="573" | 573 | [[Етеккір]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 16] |- | data-sort-value="574" | 574 | [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="575" | 575 | [[Қайрат (футбол клубы)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 16] |- | data-sort-value="576" | 576 | [[Арыстанбаб]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 16] |- | data-sort-value="577" | 577 | [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 16] |- | data-sort-value="578" | 578 | [[Құрылтай]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 16] |- | data-sort-value="579" | 579 | [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="580" | 580 | [[Әл-Уақиға сүресі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 16] |- | data-sort-value="581" | 581 | [[Абай облысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="582" | 582 | [[Қазақстанның еуропалық бөлігі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16] |- | data-sort-value="583" | 583 | [[Байжігіт (Сіргелі)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%28%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96%29 16] |- | data-sort-value="584" | 584 | [[Қарғын (роман)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 15] |- | data-sort-value="585" | 585 | [[Абайдың қара сөздері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="586" | 586 | [[Жаппас]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 15] |- | data-sort-value="587" | 587 | [[Қамажай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="588" | 588 | [[Джон Леннон]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%BD 15] |- | data-sort-value="589" | 589 | [[Бейсенбілік (бағыштау)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 15] |- | data-sort-value="590" | 590 | [[Қазақстан музейлері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="591" | 591 | [[Қатысушы:EPIC]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 15] |- | data-sort-value="592" | 592 | [[Өскемен]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 15] |- | data-sort-value="593" | 593 | [[Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="594" | 594 | [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="595" | 595 | [[Шөмекей]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 15] |- | data-sort-value="596" | 596 | [[Еуропа]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 15] |- | data-sort-value="597" | 597 | [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="598" | 598 | [[Нұрсұлу Елубайқызы Тапалова]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 15] |- | data-sort-value="599" | 599 | [[Вагиналды секс]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 15] |- | data-sort-value="600" | 600 | [[Ниет]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B5%D1%82 15] |- | data-sort-value="601" | 601 | [[Байбақты]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 15] |- | data-sort-value="602" | 602 | [[Әмір Темір мұражайы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 15] |- | data-sort-value="603" | 603 | [[Қостанай облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="604" | 604 | [[Ақтөбе облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="605" | 605 | [[Құран]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="606" | 606 | [[Мұхаммед Хайдар Дулати]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 15] |- | data-sort-value="607" | 607 | [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="608" | 608 | [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="609" | 609 | [[Функция (математика)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F_%28%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29 15] |- | data-sort-value="610" | 610 | [[Мемлекеттік тіл]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%BB 15] |- | data-sort-value="611" | 611 | [[Ұлпан (роман)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 15] |- | data-sort-value="612" | 612 | [[Қожа]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 15] |- | data-sort-value="613" | 613 | [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="614" | 614 | [[Ермек Қуандықұлы Серекбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="615" | 615 | [[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="616" | 616 | [[Тұсаукесер]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 15] |- | data-sort-value="617" | 617 | [[Сәкен Сейфуллин]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 15] |- | data-sort-value="618" | 618 | [[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 15] |- | data-sort-value="619" | 619 | [[Байұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="620" | 620 | [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 15] |- | data-sort-value="621" | 621 | [[Қазақстан халық кеңесі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="622" | 622 | [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="623" | 623 | [[Даяктар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%8F%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="624" | 624 | [[Шілде]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 15] |- | data-sort-value="625" | 625 | [[Бәйтерек (монумент)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 14] |- | data-sort-value="626" | 626 | [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="627" | 627 | [[Әмір Темір]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 14] |- | data-sort-value="628" | 628 | [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="629" | 629 | [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 14] |- | data-sort-value="630" | 630 | [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="631" | 631 | [[Бақытсыз Жамал]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 14] |- | data-sort-value="632" | 632 | [[Қауын]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 14] |- | data-sort-value="633" | 633 | [[Сарайшық]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 14] |- | data-sort-value="634" | 634 | [[Адыра қалғыр]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D2%93%D1%8B%D1%80 14] |- | data-sort-value="635" | 635 | [[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="636" | 636 | [[Сыдық]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D2%9B 14] |- | data-sort-value="637" | 637 | [[Жошы хан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="638" | 638 | [[Болат Кайроллаұлы Қонарбай]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14] |- | data-sort-value="639" | 639 | [[Ақан сері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="640" | 640 | [[Джеки Чан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A7%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="641" | 641 | [[Наркологиялық диспансер орталығы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D1%80_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 14] |- | data-sort-value="642" | 642 | [[Ән-Нас сүресі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14] |- | data-sort-value="643" | 643 | [[Түркия]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="644" | 644 | [[Атырау облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="645" | 645 | [[Тана]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 14] |- | data-sort-value="646" | 646 | [[Шанышқылы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="647" | 647 | [[Жиен]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="648" | 648 | [[Солтүстік Қазақстан университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="649" | 649 | [[Солтүстік Қазақстан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="650" | 650 | [[Мысыр]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 14] |- | data-sort-value="651" | 651 | [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="652" | 652 | [[Юрий Викторович Ильин]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%98%D0%BB%D1%8C%D0%B8%D0%BD 14] |- | data-sort-value="653" | 653 | [[Жетісу облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="654" | 654 | [[Минет]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 14] |- | data-sort-value="655" | 655 | [[Азаматтық жауапкершілікті сақтандыру]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 14] |- | data-sort-value="656" | 656 | [[Жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күрес]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81 14] |- | data-sort-value="657" | 657 | [[Салық Зиманұлы Зиманов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="658" | 658 | [[I Сүлеймен]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="659" | 659 | [[Ұлттық Банктің қызметтері мен операциялары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="660" | 660 | [[Генри Норрис Расселл]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BD%D1%80%D0%B8_%D0%9D%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%81_%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%BB 14] |- | data-sort-value="661" | 661 | [[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="662" | 662 | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14] |- | data-sort-value="663" | 663 | [[Сәләфтар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D3%99%D1%84%D1%82%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="664" | 664 | [[Құтайба ибн Муслим]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC 14] |- | data-sort-value="665" | 665 | [[Жезқазған (кент)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 14] |- | data-sort-value="666" | 666 | [[Сона]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 14] |- | data-sort-value="667" | 667 | [[Ғұндар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="668" | 668 | [[Іш өту]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 14] |- | data-sort-value="669" | 669 | [[Өзбекстан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="670" | 670 | [[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="671" | 671 | [[Сүндеттеу]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 14] |- | data-sort-value="672" | 672 | [[Күзендер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="673" | 673 | [[Бесікке салу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 13] |- | data-sort-value="674" | 674 | [[Храбрино (Пловдив облысы)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE_%28%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D0%B2_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 13] |- | data-sort-value="675" | 675 | [[Алаш партиясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="676" | 676 | [[Балықтар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="677" | 677 | [[Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="678" | 678 | [[Көңіл толқыны (күй)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 13] |- | data-sort-value="679" | 679 | [[Май]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9 13] |- | data-sort-value="680" | 680 | [[Үлгі:Алматыдағы университеттер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="681" | 681 | [[Суан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="682" | 682 | [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="683" | 683 | [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 13] |- | data-sort-value="684" | 684 | [[Жасанды интеллект]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 13] |- | data-sort-value="685" | 685 | [[IC 544]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 13] |- | data-sort-value="686" | 686 | [[Қазақ жүздері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="687" | 687 | [[Тоқтар Серіков]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="688" | 688 | [[Қызылорда облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="689" | 689 | [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5_25_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 13] |- | data-sort-value="690" | 690 | [[Жамбыл облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="691" | 691 | [[Екібастұз]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7 13] |- | data-sort-value="692" | 692 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 13] |- | data-sort-value="693" | 693 | [[Құйынды мекен (телехикая)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 13] |- | data-sort-value="694" | 694 | [[Хөвсгөл аймағы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D3%A9%D0%B2%D1%81%D0%B3%D3%A9%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 13] |- | data-sort-value="695" | 695 | [[Керей хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="696" | 696 | [[Созақ ауданы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13] |- | data-sort-value="697" | 697 | [[Тас дәуірі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="698" | 698 | [[Бас миы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D1%8B 13] |- | data-sort-value="699" | 699 | [[Қазақ шежірелерінің тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="700" | 700 | [[Таз руы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 13] |- | data-sort-value="701" | 701 | [[Үлгі:User time zone]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3AUser_time_zone 13] |- | data-sort-value="702" | 702 | [[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="703" | 703 | [[Уикипедия:Жүктеу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 13] |- | data-sort-value="704" | 704 | [[Мұстафа Өзтүрiк]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 13] |- | data-sort-value="705" | 705 | [[Әл-Кәусәр сүресі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 13] |- | data-sort-value="706" | 706 | [[Ағайындылар (ұғымы)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80_%28%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BC%D1%8B%29 13] |- | data-sort-value="707" | 707 | [[Махамбет Өтемісұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="708" | 708 | [[Тимур Асқарұлы Құлыбаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="709" | 709 | [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="710" | 710 | [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 13] |- | data-sort-value="711" | 711 | [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="712" | 712 | [[Апачилер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="713" | 713 | [[Телжан Шонанов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="714" | 714 | [[Ресейдің Сыр бойын жаулап алуы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A1%D1%8B%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BF_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B 13] |- | data-sort-value="715" | 715 | [[Саясат Нұрбек]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 13] |- | data-sort-value="716" | 716 | [[Фариза Оңғарсынова]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13] |- | data-sort-value="717" | 717 | [[Видео-apт]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE-ap%D1%82 13] |- | data-sort-value="718" | 718 | [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 13] |- | data-sort-value="719" | 719 | [[Talan Towers]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Talan_Towers 13] |- | data-sort-value="720" | 720 | [[Көкемарал]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB 13] |- | data-sort-value="721" | 721 | [[Асхат Сергеевич Ниязов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="722" | 722 | [[Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8._%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="723" | 723 | [[Жақайым]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 12] |- | data-sort-value="724" | 724 | [[Ұстаз (цифрлық платформа)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 12] |- | data-sort-value="725" | 725 | [[Қарауыл руы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 12] |- | data-sort-value="726" | 726 | [[Қадыр Мырза Әлі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 12] |- | data-sort-value="727" | 727 | [[Кіші жүз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 12] |- | data-sort-value="728" | 728 | [[Шымкент]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 12] |- | data-sort-value="729" | 729 | [[Қоға]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0 12] |- | data-sort-value="730" | 730 | [[Ғалым Әбіханұлы Әшімов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="731" | 731 | [[Көңіл шай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="732" | 732 | [[Еңлік-Кебек]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 12] |- | data-sort-value="733" | 733 | [[Бүйі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 12] |- | data-sort-value="734" | 734 | [[Qazaqstan (телеарна)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 12] |- | data-sort-value="735" | 735 | [[Әл-Ихлас сүресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="736" | 736 | [[Ойыншықтар хикаясы 5]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 12] |- | data-sort-value="737" | 737 | [[Нуклеин қышқылдары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="738" | 738 | [[Хақназар хан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="739" | 739 | [[Дем салу (ем)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83_%28%D0%B5%D0%BC%29 12] |- | data-sort-value="740" | 740 | [[Ханзада Жумонг (телехикая)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 12] |- | data-sort-value="741" | 741 | [[Араб мемлекеттері Лигасы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="742" | 742 | [[Қалашық спорты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="743" | 743 | [[Бастани]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8 12] |- | data-sort-value="744" | 744 | [[Ислам күнтізбесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="745" | 745 | [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="746" | 746 | [[Каспий теңізі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 12] |- | data-sort-value="747" | 747 | [[Жұлдыз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 12] |- | data-sort-value="748" | 748 | [[Сырдария]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="749" | 749 | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 12] |- | data-sort-value="750" | 750 | [[:Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер|Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3AISBN_%D1%81%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="751" | 751 | [[Қатысушы:Sagzhan]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ASagzhan 12] |- | data-sort-value="752" | 752 | [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="753" | 753 | [[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 12] |- | data-sort-value="754" | 754 | [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="755" | 755 | [[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="756" | 756 | [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="757" | 757 | [[Тараз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 12] |- | data-sort-value="758" | 758 | [[Ас беру]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 12] |- | data-sort-value="759" | 759 | [[Шегіргүл]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%BB 12] |- | data-sort-value="760" | 760 | [[Кенен Әзірбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B7%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="761" | 761 | [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 12] |- | data-sort-value="762" | 762 | [[Қазақ әдебиеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="763" | 763 | [[Сырым Датұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="764" | 764 | [[Алғашқы көмек]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%88%D2%9B%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA 12] |- | data-sort-value="765" | 765 | [[Қарқаралы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="766" | 766 | [[Тарақты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="767" | 767 | [[Әуе компаниялары кодтары-M]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-M 12] |- | data-sort-value="768" | 768 | [[Уикипедия:Таныстыру]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 12] |- | data-sort-value="769" | 769 | [[Қарасай батыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="770" | 770 | [[:Санат:Қазақ жазушылары|Санат:Қазақ жазушылары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="771" | 771 | [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="772" | 772 | [[Міржақып Дулатұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="773" | 773 | [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 11] |- | data-sort-value="774" | 774 | [[Қабдеш Жұмаділов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="775" | 775 | [[Аяқ киім]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC 11] |- | data-sort-value="776" | 776 | [[Уақ]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 11] |- | data-sort-value="777" | 777 | [[Қазақстан мерекелері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="778" | 778 | [[Қазан (ыдыс)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%28%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%81%29 11] |- | data-sort-value="779" | 779 | [[Нұрсұлтан мешіті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="780" | 780 | [[Баланы ұшықтау]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 11] |- | data-sort-value="781" | 781 | [[Отырар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="782" | 782 | [[Грузия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="783" | 783 | [[Баян Қадірбайқызы Бекетова]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11] |- | data-sort-value="784" | 784 | [[Әбілхан Қастеев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="785" | 785 | [[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="786" | 786 | [[Килиан Мбаппе]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 11] |- | data-sort-value="787" | 787 | [[Дана Өмірбайқызы Нұржігітова]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11] |- | data-sort-value="788" | 788 | [[Батыс Қазақстан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="789" | 789 | [[Еділ Терекбайұлы Жаңбыршин]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BD 11] |- | data-sort-value="790" | 790 | [[:Санат:Анализаторлар қызметін пайдаланатын үлгілер|Санат:Анализаторлар қызметін пайдаланатын үлгілер]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%AF%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11] |- | data-sort-value="791" | 791 | [[Жыл күндерінің тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="792" | 792 | [[Қауіпсіздік]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 11] |- | data-sort-value="793" | 793 | [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="794" | 794 | [[ALEM (Ninety One)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 11] |- | data-sort-value="795" | 795 | [[Жетіру]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 11] |- | data-sort-value="796" | 796 | [[Сатай Аққабақұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="797" | 797 | [[Домалақ ана кесенесі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 11] |- | data-sort-value="798" | 798 | [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 11] |- | data-sort-value="799" | 799 | [[Ертіс]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 11] |- | data-sort-value="800" | 800 | [[Тарлан-Астана]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="801" | 801 | [[Хэйлибэри Астана]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%8D%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B8_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="802" | 802 | [[Құзғын шоқжұлдызындағы жұлдыздар тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B7%D2%93%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="803" | 803 | [[Серік Ибрагимов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="804" | 804 | [[Азия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="805" | 805 | [[Жамбыл Жабайұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="806" | 806 | [[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 11] |- | data-sort-value="807" | 807 | [[Қасым-Жомарт Тоқаевтың жасаған халықаралық сапарларының тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="808" | 808 | [[Семей полигоны]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 11] |- | data-sort-value="809" | 809 | [[Дәуіт]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 11] |- | data-sort-value="810" | 810 | [[Алшын]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 11] |- | data-sort-value="811" | 811 | [[Үлгі:Еуропа елдері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="812" | 812 | [[Қорқыт ата]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 11] |- | data-sort-value="813" | 813 | [[Ыстанбұл]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D2%B1%D0%BB 11] |- | data-sort-value="814" | 814 | [[Османлы сұлтандарының тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="815" | 815 | [[Ресми хат]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%85%D0%B0%D1%82 11] |- | data-sort-value="816" | 816 | [[Орта жүз]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 11] |- | data-sort-value="817" | 817 | [[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="818" | 818 | [[Қарахан мемлекеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="819" | 819 | [[Хандан сұлтан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="820" | 820 | [[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 11] |- | data-sort-value="821" | 821 | [[Су]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83 11] |- | data-sort-value="822" | 822 | [[Дәруіш]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%83%D1%96%D1%88 11] |- | data-sort-value="823" | 823 | [[Беташар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="824" | 824 | [[Николай Черныш]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88 11] |- | data-sort-value="825" | 825 | [[Гиннесс рекордтар кітабы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%81_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 11] |- | data-sort-value="826" | 826 | [[Батыр Баян (поэма)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 11] |- | data-sort-value="827" | 827 | [[Маңғыстау ауданы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11] |- | data-sort-value="828" | 828 | [[Үлгі:Age in years and days nts]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3AAge_in_years_and_days_nts 11] |- | data-sort-value="829" | 829 | [[Мардан Келдібайұлы Байділдаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="830" | 830 | [[Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11] |- | data-sort-value="831" | 831 | [[Мастопатия]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="832" | 832 | [[Дастан Адайұлы Рыспеков]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="833" | 833 | [[Қанжығалы руы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="834" | 834 | [[Қазақстандағы ислам]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 10] |- | data-sort-value="835" | 835 | [[Нұрболат Едігеұлы Масанов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%B3%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="836" | 836 | [[Әлемнің жаңа жеті кереметі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 10] |- | data-sort-value="837" | 837 | [[Әл-Бақара сүресі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="838" | 838 | [[Қорқай дұғасы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="839" | 839 | [[Түркістан (қала)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="840" | 840 | [[Ұлы Отан соғысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="841" | 841 | [[Сүйінші]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 10] |- | data-sort-value="842" | 842 | [[Ұ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0 10] |- | data-sort-value="843" | 843 | [[АИВ/ЖИТС]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 10] |- | data-sort-value="844" | 844 | [[Септік жалғау]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 10] |- | data-sort-value="845" | 845 | [[Павлодар облысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="846" | 846 | [[Семей қалалық әкімдігі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 10] |- | data-sort-value="847" | 847 | [[Құрсақ той]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%B9 10] |- | data-sort-value="848" | 848 | [[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="849" | 849 | [[Есекжем]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 10] |- | data-sort-value="850" | 850 | [[Нархоз университеті]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10] |- | data-sort-value="851" | 851 | [[Арыстан баб кесенесі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="852" | 852 | [[Танымал қазақтардың тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="853" | 853 | [[:Санат:Франция өзендері|Санат:Франция өзендері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="854" | 854 | [[Қатысушы:Nurken/зертхана/Қазақстандағы президент сайлауы (2029)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ANurken%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%2F%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282029%29 10] |- | data-sort-value="855" | 855 | [[Қыпшақтар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="856" | 856 | [[Әзербайжан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="857" | 857 | [[Бату хан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="858" | 858 | [[Қарақалпақ рулары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="859" | 859 | [[Самырсын]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD 10] |- | data-sort-value="860" | 860 | [[Қазақ халқының ұлттық ет тағамдары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="861" | 861 | [[Әл-Кәфирун сүресі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="862" | 862 | [[Тобықты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="863" | 863 | [[Шарын шатқалы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="864" | 864 | [[Ортаққор]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 10] |- | data-sort-value="865" | 865 | [[Жүрек аурулары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="866" | 866 | [[Қазақстан қорықтарының тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="867" | 867 | [[Қуық түбі безінің қабынуы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="868" | 868 | [[Нұра ауданы (Астана)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="869" | 869 | [[Алаша (ру)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 10] |- | data-sort-value="870" | 870 | [[Ою-өрнек]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 10] |- | data-sort-value="871" | 871 | [[Септік]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA 10] |- | data-sort-value="872" | 872 | [[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="873" | 873 | [[Ұлы Жібек жолы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="874" | 874 | [[Тасқала ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="875" | 875 | [[Қара құрдым]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BC 10] |- | data-sort-value="876" | 876 | [[Моғолстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="877" | 877 | [[Sәlem Entertainment]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=S%D3%99lem_Entertainment 10] |- | data-sort-value="878" | 878 | [[Құрлық әскерлерінің әскери институты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="879" | 879 | [[Сығанақ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 10] |- | data-sort-value="880" | 880 | [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="881" | 881 | [[Қазақстанның әкімдік басқармалары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="882" | 882 | [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 10] |- | data-sort-value="883" | 883 | [[Буэнос-Айрес]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%8D%D0%BD%D0%BE%D1%81-%D0%90%D0%B9%D1%80%D0%B5%D1%81 10] |- | data-sort-value="884" | 884 | [[Атырау көпірі (Астана)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="885" | 885 | [[Автомобиль маркаларының тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="886" | 886 | [[Уикипедия:AutoWikiBrowser/Typos]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3AAutoWikiBrowser%2FTypos 10] |- | data-sort-value="887" | 887 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="888" | 888 | [[Жерорта теңізі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 10] |- | data-sort-value="889" | 889 | [[Төлен Әбдік]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 10] |- | data-sort-value="890" | 890 | [[Зарина Кармен]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 10] |- | data-sort-value="891" | 891 | [[Қарақалпақстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="892" | 892 | [[Көксерек (әңгіме)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10] |- | data-sort-value="893" | 893 | [[Module:Age]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Module%3AAge 10] |- | data-sort-value="894" | 894 | [[Бозжыра шатқалы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="895" | 895 | [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 10] |- | data-sort-value="896" | 896 | [[Қазығұрт ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="897" | 897 | [[IP мекенжайы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IP_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 10] |- | data-sort-value="898" | 898 | [[Оңтүстік Қазақстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="899" | 899 | [[Тұрар Рысқұлов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="900" | 900 | [[Қазақстан темір жолы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="901" | 901 | [[Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 10] |- | data-sort-value="902" | 902 | [[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="903" | 903 | [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 10] |- | data-sort-value="904" | 904 | [[Шығыс Қазақстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="905" | 905 | [[Ақтан Керейұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="906" | 906 | [[Христиандық]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 10] |- | data-sort-value="907" | 907 | [[Жерлеу рәсімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="908" | 908 | [[Марокко]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%BE 10] |- | data-sort-value="909" | 909 | [[Ақмола облысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="910" | 910 | [[Уикипедия:Таңдаулы мақалалар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="911" | 911 | [[:Санат:Ресей өзендері|Санат:Ресей өзендері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="912" | 912 | [[Сергей Фёдорович Корецкий]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 10] |- | data-sort-value="913" | 913 | [[Макаров тапаншасы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="914" | 914 | [[Қазақ халқының XVI-XVII ғасырлардағы шаруашылығы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_XVI-XVII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9] |- | data-sort-value="915" | 915 | [[Ақсуат ауданы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9] |- | data-sort-value="916" | 916 | [[Санжар Керімбай]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 9] |- | data-sort-value="917" | 917 | [[Алматы қаласындағы көшелердің тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="918" | 918 | [[Қарақұрт]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 9] |- | data-sort-value="919" | 919 | [[Мөлдір Әуелбекова]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="920" | 920 | [[Төреші]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%88%D1%96 9] |- | data-sort-value="921" | 921 | [[Балаларға арналған Түркия басылымдары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="922" | 922 | [[Адам ата]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 9] |- | data-sort-value="923" | 923 | [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9] |- | data-sort-value="924" | 924 | [[Әбіш Кекілбайұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="925" | 925 | [[Жапония қалаларының тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="926" | 926 | [[Қазақ қолөнері]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="927" | 927 | [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="928" | 928 | [[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="929" | 929 | [[Күлтегін]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 9] |- | data-sort-value="930" | 930 | [[Омар Жәлелұлы Темірбеков]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="931" | 931 | [[Үлгі:Қазақстанның үздік футболшылары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="932" | 932 | [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 9] |- | data-sort-value="933" | 933 | [[Шоқжұлдыздар бойынша жұлдыздар тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="934" | 934 | [[Ықылас Дүкенұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%94%D2%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="935" | 935 | [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 9] |- | data-sort-value="936" | 936 | [[Грузия қалаларының тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="937" | 937 | [[Көкпекті ауданы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9] |- | data-sort-value="938" | 938 | [[Қызылқұрт]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 9] |- | data-sort-value="939" | 939 | [[Аят әл-Курси]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 9] |- | data-sort-value="940" | 940 | [[Амангелді ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 9] |- | data-sort-value="941" | 941 | [[Бөгенбай батыр]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 9] |- | data-sort-value="942" | 942 | [[Еуропа өзендері]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="943" | 943 | [[Сандар тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="944" | 944 | [[Қосшы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%88%D1%8B 9] |- | data-sort-value="945" | 945 | [[Садыр]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 9] |- | data-sort-value="946" | 946 | [[Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%A8%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 9] |- | data-sort-value="947" | 947 | [[Сүйел]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB 9] |- | data-sort-value="948" | 948 | [[Әл-Фалақ сүресі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="949" | 949 | [[Уикипедия:Telegram]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 9] |- | data-sort-value="950" | 950 | [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="951" | 951 | [[Айша бибі кесенесі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="952" | 952 | [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="953" | 953 | [[Өзбекстан Конституциясы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="954" | 954 | [[Қазақстан туы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 9] |- | data-sort-value="955" | 955 | [[Тоби Магуайр]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B0%D0%B9%D1%80 9] |- | data-sort-value="956" | 956 | [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="957" | 957 | [[Америка]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9] |- | data-sort-value="958" | 958 | [[Кенесары үңгірі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="959" | 959 | [[Жұбан Молдағалиев]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 9] |- | data-sort-value="960" | 960 | [[Айдын Ақанұлы Айымбетов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="961" | 961 | [[Армения]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="962" | 962 | [[Жиі қойылатын сұрақтар]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%81%D2%B1%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 9] |- | data-sort-value="963" | 963 | [[Дәрі қобдишасы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%B1%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="964" | 964 | [[Слот]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D1%82 9] |- | data-sort-value="965" | 965 | [[Қошмұхамбет Дүйсебайұлы Кемеңгеров]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="966" | 966 | [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9B%D2%B1%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="967" | 967 | [[Керқұлан]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="968" | 968 | [[Райымбек батыр]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 9] |- | data-sort-value="969" | 969 | [[Қазақстан Республикасының Президенті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="970" | 970 | [[Бәсентиін]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%96%D0%BD 9] |- | data-sort-value="971" | 971 | [[Төртқара]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 9] |- | data-sort-value="972" | 972 | [[Орталық Азия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="973" | 973 | [[Ошақты]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 9] |- | data-sort-value="974" | 974 | [[Испания]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="975" | 975 | [[Отау көтеру]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%83 9] |- | data-sort-value="976" | 976 | [[Шегіртке]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 9] |- | data-sort-value="977" | 977 | [[Уикипедия:Елшілік]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D0%BB%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 9] |- | data-sort-value="978" | 978 | [[Құрманғазы Сағырбайұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="979" | 979 | [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="980" | 980 | [[Тоғыз-құмалақ]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 9] |- | data-sort-value="981" | 981 | [[Ақтау]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9] |- | data-sort-value="982" | 982 | [[Ясин сүресі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="983" | 983 | [[Ағылшын тілі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 9] |- | data-sort-value="984" | 984 | [[Біржан мен Сара айтысы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="985" | 985 | [[Интернет]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 9] |- | data-sort-value="986" | 986 | [[Өскенбай Қанат Зұлқарышұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="987" | 987 | [[Құлан]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="988" | 988 | [[Зейтін Ақышев]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D1%82%D1%96%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 9] |- | data-sort-value="989" | 989 | [[Санитарлық-эпидемиологиялық қызмет]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%8D%D0%BF%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 9] |- | data-sort-value="990" | 990 | [[Сырға салу]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 9] |- | data-sort-value="991" | 991 | [[Атығай]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 9] |- | data-sort-value="992" | 992 | [[Әскери шен]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 9] |- | data-sort-value="993" | 993 | [[Нұрсұлтан Назарбаев отбасы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="994" | 994 | [[Жәндіктер]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 9] |- | data-sort-value="995" | 995 | [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="996" | 996 | [[Қызылқоға ауданы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9] |- | data-sort-value="997" | 997 | [[Әлсіз қаһарман]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="998" | 998 | [[Бөкей Ордасы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="999" | 999 | [[Google]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Google 9] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} 7tln6gs76eqsupva464p0zkkotijt4n Қырғызстан филармониялары (тізім) 0 782513 3631075 3629994 2026-07-17T13:36:55Z Kasymov 10777 «[[Санат:Қырғызстан филармониясы|Қырғызстан филармониясы]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631075 wikitext text/x-wiki '''Қырғызстан филармониялары''' – [[Қырғызстан|Қырғызстандағы]] ресми статистикасы бойынша, 2024 жылдың соңындағы мәліметке сәйкес, елде 6 концерттік ұйымның ішінде 3 филармония дербес мәдени мекеме ретінде қызмет атқарады. Солардың ішінде ең көп көрермен қабылдайтын мекеме – [[Бішкек|Бішкекте]] орналасқан Токтогул Сатылганов атындағы Қырғызстанның Ұлттық филармониясы.<ref>{{Cite web|title=Культура и искусство. Цифры и факты - Статистика Кыргызстана|url=https://stat.gov.kg/ru/news/kultura-i-iskusstvo-cifry-i-fakty2025/?utm_source=chatgpt.com|accessdate=17.07.2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:left; vertical-align:top;" ! № ! Атауы ! Орналасқан жері ! Құрылған жылы ! Мәртебесі |- | 1 |[[Токтогул Сатылганов атындағы Ұлттық филармония]] | [[Бішкек|Бішкек қаласы]] | 1936 жылы 7 қазанда халық аспаптар оркестрінің негізінде құрылған, көптеген жылдар бойы өзінің концерт залы болмаған. Концерттер КомВуз және ауыл шаруашылығы министрлігінің залдарында өтті. Қазіргі ғимаратты А. Печенкин жобалап, 1980 жылы филармония ғимараты салынған. <ref>{{Cite web|title="Т.Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясы" мамлеке|url=https://cbd.minjust.gov.kg/73-99/edition/324887/kg|accessdate=17.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=КЫРГЫЗСТАНДА “БАЛДАР ФИЛАРМОНИЯСЫ” ИШТЕЙ БАШТАЙТ – Кутбилим|url=https://kutbilim.kg/ru/news/inner/kyirgyizstanda-baldar-filarmoniyasyi-ishtey-bashtayt-ru/|accessdate=17.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Т. Сатылганов атындагы Кыргыз Улуттук филармониясынын май айына репертуары - <nowiki>|</nowiki> 24.KG|url=https://24.kg/kyrgyzcha/328148_tsatyilganov_atyindagyi_kyirgyiz_uluttuk_filarmoniyasyinyin_may_ayyina_repertuaryi/|accessdate=17.07.2026}}</ref> | Ұлттық |- | 2 |[[Рыспай Абдыкадыров атындағы Ош облыстық филармониясы]] | [[Ош|Ош қаласы]] |Филармония 1987 жылы Қырғыз КСР Мәдениет министрлігінің бұйрығымен құрылды. Алғашқы жылдары жеке ғимараты болмаған. 1994 жылы ұлттық музыканың дамуына зор үлес қосқан қырғыз сазгері, әнші, Қырғызстанның халық әртісі Рыспай Абдыкадыровтың (1941–1994) есімі берілді. Ал 1997 жылы бұрынғы кинотеатр ғимараты қайта жаңғыртылып, филармонияның тұрақты ғимараты ретінде пайдалануға берілді.<ref>{{Cite web|title=Ош: филармония ичиндеги таарынычтар|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_osh_filarmony_scandal/27050016.html|accessdate=17.07.2026}}</ref> | Облыстық |- | 3 |[[Токтосун Тыныбеков атындағы Жалалабат облыстық филармониясы]] | [[Жалалабат облысы]] |Филармония 1994 жылғы 8 шілдеде Жалалабат облыстық мемлекеттік әкімшілігінің бастамасымен құрылды. Алғашқы кезде бұрынғы «Юбилейный» кинотеатрының ғимаратында орналасты. 1997 жылы филармонияға Қырғызстанның еңбек сіңірген әртісі, төкмө ақын әрі көпқырлы өнер иесі Токтосун Тыныбековтың есімі берілді. Сол жылы ғимарат алдында оның ескерткіші орнатылды.<ref>{{Cite web|title=Жалал-Абад облустук филармониясы Бишкекте алгачкы отчёттук концертин тартуулады - SerepKG|url=https://serep.kg/kabarlar/culture/jalal-abad-oblustuk-filarmoniyasy-bishkekte-algachky-otchettuk-konczertin-tartuulady/|accessdate=17.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Жалал-Абад облустук филармониясынын 30 жылдык мааракеси белгиленди — Caravan-Info KG|url=https://caravan-info.kg/ru/culture/524687-zhalal-abad-oblustuk-filarmoniyasynyn-30-zhyldyk-maarakesi-belgilendi.html|accessdate=17.07.2026}}</ref> | Облыстық |} = Дереккөздер = {{Дереккөздер}} [[Санат:Қырғызстан филармониясы]] n1b95f17u04hsvf4ui48j7mw5s8zd0o Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы 0 783286 3631077 3630718 2026-07-17T13:55:36Z Kasymov 10777 3631077 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], [[энергетик]]|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. e5cx0vvursolm29yhoq9ahjaq4mw0tz Үлгі:Латвия қалалары 10 783355 3631399 3630876 2026-07-18T07:36:54Z Мағыпар 100137 үлгі 3631399 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық жол |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аты = Латвия қалалары |тақырыбы = Латвия қалалары |сурет2 = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] |мазмұны = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Рига]] |асты = |асты_стиль = }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]] </noinclude> c0oib4kek66179gp6f7fay625sbbsby Жеңіс Сәдуақасұлы 0 783384 3631189 3631015 2026-07-17T17:02:53Z Kasymov 10777 3631189 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Жеңіс Сәдуақасұлы|Шындық есімі=|Ені=|Туған күні=19.1.1946|Қайтыс болған күні=|Туған жері={{туғанжері|Қазалы ауданы|Қазалы ауданында}}, Ұялы ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, филолог, педагог|Белсенді жылдары=1964 жылдан бастап|Білімі=[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институты]] (1971)|Мамандығы=филолог|Марапаттары=[[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) <br> ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) <br> «Ана тілі» медалі (2023)}} '''Жеңіс Сәдуақасұлы''' ([[19 қаңтар]] [[1946 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Ұялы ауылы) — қазақстандық ғалым, филолог. Филология ғылымдарының докторы (1997), [[профессор]].<ref>{{cite web|url=https://qyzylordatv.kz/kz/news/37555|title=Ғалым Жеңіс Сәдуақасұлы – 80 жаста|author=|date=|website=qyzylordatv.kz|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының корреспондент-мүшесі (2006). [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992), ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006). <ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Өмірбаяны == * 1971 жылы [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институтын]] бітірген. === Еңбек жолы === * 1964—1967 жж. — Қазалы ауданы «Қызылқұм» сегіз жылдық мектебінде мұғалім; * 1971—1979 жж. — Қызылорда қаласындағы мектептерде директордың орынбасары; * 1979 жылдан бастап — Қызылорда педагогикалық институтында (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, профессор қызметтерін атқарып келеді. == Ғылыми қызметі == Ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыты — [[қазақ тілі]] білімінің [[морфология]] және [[синтаксис]] салалары. Жеңіс Сәдуақасұлының 100-ден астам ғылыми-зерттеу және оқу-әдістемелік еңбектері жарық көрген. '''Негізгі еңбектері:''' * «Қазақ грамматикасы» * «Тауарихтағы жай сөйлемнің түрлері» * «Жай сөйлемнің құрылымдық түрлері» * «Қазақша іс қағаздары» * «Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері» == Марапаттары == * [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) * ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) * «Ана тілі» медалі (2023) * «Құрмет грамотасы» * Қызылорда облыстық мәслихатының «Алғыс хат» * «10 жыл Астана» медалі (2008) * Қызылорда облысы әкімінің стипендиясы * «Қызылорда облысына 70 жыл» мерекелік медалі (2009) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медалі (2011) * ҚР Білім және ғылым министрлігінің «Ы.Алтынсарин» төсбелгісі (2016) * ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Құрмет грамотасы» == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан филологтары]] n4b1dvvolzdv7vr2xmhz1rcog7xin9v 3631191 3631189 2026-07-17T17:03:15Z Kasymov 10777 «[[Санат:Профессорлар|Профессорлар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631191 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Жеңіс Сәдуақасұлы|Шындық есімі=|Ені=|Туған күні=19.1.1946|Қайтыс болған күні=|Туған жері={{туғанжері|Қазалы ауданы|Қазалы ауданында}}, Ұялы ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, филолог, педагог|Белсенді жылдары=1964 жылдан бастап|Білімі=[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институты]] (1971)|Мамандығы=филолог|Марапаттары=[[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) <br> ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) <br> «Ана тілі» медалі (2023)}} '''Жеңіс Сәдуақасұлы''' ([[19 қаңтар]] [[1946 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Ұялы ауылы) — қазақстандық ғалым, филолог. Филология ғылымдарының докторы (1997), [[профессор]].<ref>{{cite web|url=https://qyzylordatv.kz/kz/news/37555|title=Ғалым Жеңіс Сәдуақасұлы – 80 жаста|author=|date=|website=qyzylordatv.kz|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының корреспондент-мүшесі (2006). [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992), ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006). <ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Өмірбаяны == * 1971 жылы [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институтын]] бітірген. === Еңбек жолы === * 1964—1967 жж. — Қазалы ауданы «Қызылқұм» сегіз жылдық мектебінде мұғалім; * 1971—1979 жж. — Қызылорда қаласындағы мектептерде директордың орынбасары; * 1979 жылдан бастап — Қызылорда педагогикалық институтында (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, профессор қызметтерін атқарып келеді. == Ғылыми қызметі == Ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыты — [[қазақ тілі]] білімінің [[морфология]] және [[синтаксис]] салалары. Жеңіс Сәдуақасұлының 100-ден астам ғылыми-зерттеу және оқу-әдістемелік еңбектері жарық көрген. '''Негізгі еңбектері:''' * «Қазақ грамматикасы» * «Тауарихтағы жай сөйлемнің түрлері» * «Жай сөйлемнің құрылымдық түрлері» * «Қазақша іс қағаздары» * «Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері» == Марапаттары == * [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) * ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) * «Ана тілі» медалі (2023) * «Құрмет грамотасы» * Қызылорда облыстық мәслихатының «Алғыс хат» * «10 жыл Астана» медалі (2008) * Қызылорда облысы әкімінің стипендиясы * «Қызылорда облысына 70 жыл» мерекелік медалі (2009) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медалі (2011) * ҚР Білім және ғылым министрлігінің «Ы.Алтынсарин» төсбелгісі (2016) * ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Құрмет грамотасы» == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан филологтары]] [[Санат:Профессорлар]] qgtzcaidh4gcyjnh3uieklx1tjb96fy 3631192 3631191 2026-07-17T17:03:50Z Kasymov 10777 «[[Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті оқытушылары|Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті оқытушылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631192 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Жеңіс Сәдуақасұлы|Шындық есімі=|Ені=|Туған күні=19.1.1946|Қайтыс болған күні=|Туған жері={{туғанжері|Қазалы ауданы|Қазалы ауданында}}, Ұялы ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, филолог, педагог|Белсенді жылдары=1964 жылдан бастап|Білімі=[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институты]] (1971)|Мамандығы=филолог|Марапаттары=[[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) <br> ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) <br> «Ана тілі» медалі (2023)}} '''Жеңіс Сәдуақасұлы''' ([[19 қаңтар]] [[1946 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Ұялы ауылы) — қазақстандық ғалым, филолог. Филология ғылымдарының докторы (1997), [[профессор]].<ref>{{cite web|url=https://qyzylordatv.kz/kz/news/37555|title=Ғалым Жеңіс Сәдуақасұлы – 80 жаста|author=|date=|website=qyzylordatv.kz|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының корреспондент-мүшесі (2006). [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992), ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006). <ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Өмірбаяны == * 1971 жылы [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті|Қызылорда педагогикалық институтын]] бітірген. === Еңбек жолы === * 1964—1967 жж. — Қазалы ауданы «Қызылқұм» сегіз жылдық мектебінде мұғалім; * 1971—1979 жж. — Қызылорда қаласындағы мектептерде директордың орынбасары; * 1979 жылдан бастап — Қызылорда педагогикалық институтында (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, профессор қызметтерін атқарып келеді. == Ғылыми қызметі == Ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыты — [[қазақ тілі]] білімінің [[морфология]] және [[синтаксис]] салалары. Жеңіс Сәдуақасұлының 100-ден астам ғылыми-зерттеу және оқу-әдістемелік еңбектері жарық көрген. '''Негізгі еңбектері:''' * «Қазақ грамматикасы» * «Тауарихтағы жай сөйлемнің түрлері» * «Жай сөйлемнің құрылымдық түрлері» * «Қазақша іс қағаздары» * «Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері» == Марапаттары == * [[Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі|ҚР Білім беру ісінің үздігі]] (1992) * ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006) * «Ана тілі» медалі (2023) * «Құрмет грамотасы» * Қызылорда облыстық мәслихатының «Алғыс хат» * «10 жыл Астана» медалі (2008) * Қызылорда облысы әкімінің стипендиясы * «Қызылорда облысына 70 жыл» мерекелік медалі (2009) * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медалі (2011) * ҚР Білім және ғылым министрлігінің «Ы.Алтынсарин» төсбелгісі (2016) * ҚР Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Құрмет грамотасы» == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан филологтары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті оқытушылары]] fxkuy8trgjnkmte4itqpdvi8n3ai3vn Баймырза Қожамберлиев 0 783386 3631199 3629468 2026-07-17T17:06:07Z Kasymov 10777 «[[Санат:Филология ғылымдарының докторлары|Филология ғылымдарының докторлары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631199 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Баймырза Қожамберлиев|Туған күні=20.3.1955|Туған жері=[[Қазалы ауданы]], Майдакөл ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, философ, педагог|Белсенді жылдары=1980 жылдан бастап|Білімі=[[Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] (1980)|Мамандығы=философ|Не үшін белгілі=әлеуметтік философия, мәдениеттану, саясаттану|Марапаттары=Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009) <br> «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008)}} '''Баймырза Қожамберлиев''' ([[20 наурыз]] [[1955 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Майдакөл ауылы) — қазақстандық ғалым, [[философия ғылымдарының докторы]] (2005), [[Проффесор|профессор]] (2006). == Өмірбаяны == * [[1980 жыл|1980 жылы]] С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ]]) философия-экономика факультетін бітірген. === Еңбек жолы === * 1980—1997 жж. — Қарағанды мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]]) оқытушысы, аға оқытушысы, доценті, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 1998—2011 жж. — Қызылорда мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) доценті, кафедра меңгерушісі, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 2011—2020 жж. — Қызылорда облысы педагогикалық қызметкерлердің білімін жетілдіру институтының кафедра меңгерушісі. * 2020 жылдан бастап — Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми еңбектері әлеуметтік философия, мәдениеттану және саясаттану ғылымы мәселелеріне арналған. '''Негізгі еңбектері:''' * «Человеческое. Общественное. Духовные» (Караганда, 1991) * «Саяси сана» (Қарағанды, 1993) * «Мәдениет әлемі» (Алматы, 2003) * «Саяси сана философиясы» (Қызылорда, 2007) * «Болмыс философиясы» (Қызылорда, 2010) * «Үлкен саясат: тұлғалар мен тағдырлар» (Қызылорда, 2018) == Марапаттары == * Қызылорда облысы әкімі стипендиясының иегері (2006) * «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008) * Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] jcvwpqa68jn281pfklo58ojqk3z64jb 3631200 3631199 2026-07-17T17:06:16Z Kasymov 10777 «[[Санат:Профессорлар|Профессорлар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631200 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Баймырза Қожамберлиев|Туған күні=20.3.1955|Туған жері=[[Қазалы ауданы]], Майдакөл ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, философ, педагог|Белсенді жылдары=1980 жылдан бастап|Білімі=[[Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] (1980)|Мамандығы=философ|Не үшін белгілі=әлеуметтік философия, мәдениеттану, саясаттану|Марапаттары=Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009) <br> «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008)}} '''Баймырза Қожамберлиев''' ([[20 наурыз]] [[1955 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Майдакөл ауылы) — қазақстандық ғалым, [[философия ғылымдарының докторы]] (2005), [[Проффесор|профессор]] (2006). == Өмірбаяны == * [[1980 жыл|1980 жылы]] С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ]]) философия-экономика факультетін бітірген. === Еңбек жолы === * 1980—1997 жж. — Қарағанды мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]]) оқытушысы, аға оқытушысы, доценті, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 1998—2011 жж. — Қызылорда мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) доценті, кафедра меңгерушісі, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 2011—2020 жж. — Қызылорда облысы педагогикалық қызметкерлердің білімін жетілдіру институтының кафедра меңгерушісі. * 2020 жылдан бастап — Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми еңбектері әлеуметтік философия, мәдениеттану және саясаттану ғылымы мәселелеріне арналған. '''Негізгі еңбектері:''' * «Человеческое. Общественное. Духовные» (Караганда, 1991) * «Саяси сана» (Қарағанды, 1993) * «Мәдениет әлемі» (Алматы, 2003) * «Саяси сана философиясы» (Қызылорда, 2007) * «Болмыс философиясы» (Қызылорда, 2010) * «Үлкен саясат: тұлғалар мен тағдырлар» (Қызылорда, 2018) == Марапаттары == * Қызылорда облысы әкімі стипендиясының иегері (2006) * «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008) * Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] 2i43fmgc981frzh5etv2b28xs90j288 3631203 3631200 2026-07-17T17:08:55Z Kasymov 10777 3631203 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Баймырза Қожамберлиев|Туған күні=20.3.1955|Туған жері={{туғанжері|Қазалы ауданы|Қазалы ауданында}}, Майдакөл ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, философ, педагог|Белсенді жылдары=1980 жылдан бастап|Білімі=[[Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] (1980)|Мамандығы=философ|Не үшін белгілі=әлеуметтік философия, мәдениеттану, саясаттану|Марапаттары=Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009) <br> «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008)}} '''Баймырза Қожамберлиев''' ([[20 наурыз]] [[1955 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Майдакөл ауылы) — қазақстандық ғалым, [[философия ғылымдарының докторы]] (2005), [[Проффесор|профессор]] (2006). == Өмірбаяны == [[1980 жыл|1980 жылы]] С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ]]) философия-экономика факультетін бітірген. === Еңбек жолы === * 1980—1997 жж. — Қарағанды мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]]) оқытушысы, аға оқытушысы, доценті, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 1998—2011 жж. — Қызылорда мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) доценті, кафедра меңгерушісі, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 2011—2020 жж. — Қызылорда облысы педагогикалық қызметкерлердің білімін жетілдіру институтының кафедра меңгерушісі. * 2020 жылдан бастап — Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми еңбектері әлеуметтік философия, мәдениеттану және саясаттану ғылымы мәселелеріне арналған. '''Негізгі еңбектері:''' * «Человеческое. Общественное. Духовные» (Караганда, 1991) * «Саяси сана» (Қарағанды, 1993) * «Мәдениет әлемі» (Алматы, 2003) * «Саяси сана философиясы» (Қызылорда, 2007) * «Болмыс философиясы» (Қызылорда, 2010) * «Үлкен саясат: тұлғалар мен тағдырлар» (Қызылорда, 2018) == Марапаттары == * Қызылорда облысы әкімі стипендиясының иегері (2006) * «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008) * Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] cauaxd99xv8lc6nt3bdo1a7j6u67gsf 3631205 3631203 2026-07-17T17:10:00Z Kasymov 10777 «[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631205 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Баймырза Қожамберлиев|Туған күні=20.3.1955|Туған жері={{туғанжері|Қазалы ауданы|Қазалы ауданында}}, Майдакөл ауылы|Азаматтығы={{KAZ}}|Ұлты=[[Қазақтар|қазақ]]|Мансабы=ғалым, философ, педагог|Белсенді жылдары=1980 жылдан бастап|Білімі=[[Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] (1980)|Мамандығы=философ|Не үшін белгілі=әлеуметтік философия, мәдениеттану, саясаттану|Марапаттары=Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009) <br> «ҚР ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008)}} '''Баймырза Қожамберлиев''' ([[20 наурыз]] [[1955 жыл]], [[Қызылорда облысы]] [[Қазалы ауданы]] Майдакөл ауылы) — қазақстандық ғалым, [[философия ғылымдарының докторы]] (2005), [[Проффесор|профессор]] (2006). == Өмірбаяны == [[1980 жыл|1980 жылы]] С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ]]) философия-экономика факультетін бітірген. === Еңбек жолы === * 1980—1997 жж. — Қарағанды мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]]) оқытушысы, аға оқытушысы, доценті, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 1998—2011 жж. — Қызылорда мемлекеттік университетінің (қазіргі [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]) доценті, кафедра меңгерушісі, кәсіподақ комитетінің төрағасы. * 2011—2020 жж. — Қызылорда облысы педагогикалық қызметкерлердің білімін жетілдіру институтының кафедра меңгерушісі. * 2020 жылдан бастап — Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің профессоры. == Ғылыми қызметі == Негізгі ғылыми еңбектері әлеуметтік философия, мәдениеттану және саясаттану ғылымы мәселелеріне арналған. '''Негізгі еңбектері:''' * «Человеческое. Общественное. Духовные» (Караганда, 1991) * «Саяси сана» (Қарағанды, 1993) * «Мәдениет әлемі» (Алматы, 2003) * «Саяси сана философиясы» (Қызылорда, 2007) * «Болмыс философиясы» (Қызылорда, 2010) * «Үлкен саясат: тұлғалар мен тағдырлар» (Қызылорда, 2018) == Марапаттары == * Қызылорда облысы әкімі стипендиясының иегері (2006) * «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі (2008) * Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы (2009)<ref>СЫР ЕЛІ. Энциклопедия / Бас ред. Б.С. Каримова. 2-басылым. – Алматы: «Тау-Қайнар» ЖШС, 2023. ISBN 978-601-7059-54-5</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] tpzgmxwxfvgl8jqy1koydfzqmv0lg5y Үлгі:Алтын белгі 10 783405 3631074 3629539 2026-07-17T13:27:10Z Kasymov 10777 3631074 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Altyn belgi 2.jpg|21px|link=Алтын белгі төсбелгісі]]{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||}}<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан]]</noinclude> 9t5p8dmfjzty9t15i6px5yfwb1vtjtf Сирил Джексон 0 783410 3631264 3630068 2026-07-17T17:43:20Z Kasymov 10777 3631264 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Сирил В. Джексон |Түпнұсқа аты = {{lang-en|Cyril V. Jackson}} |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 5.12.1903 |Туған жері = [[Оссетт]], [[Йоркшир]], [[Англия]] |Қайтыс болған күні = 1988 |Қайтыс болған жері = [[Питермарицбург]], [[Оңтүстік Африка Республикасы]] |Азаматтығы = [[Оңтүстік Африка Республикасы|ОАР]] |Ғылыми аясы = [[астрономия]] |Жұмыс орны = [[Одақ обсерваториясы]]<br>Йель—Колумбия Оңтүстік обсерваториясы<br>[[Маунт-Стромло обсерваториясы]]<br>Эль-Леонсито обсерваториясы |Альма-матер = [[Витватерсранд университеті]] |Несімен белгілі = 72 [[астероид]] пен үш [[комета]]ны ашуы немесе бірлесіп ашуы }} '''Сирил В. Джексон''' ({{lang-en|Cyril V. Jackson}}; [[5 желтоқсан]] [[1903 жыл]], [[Оссетт]], [[Йоркшир]], [[Англия]] — [[ақпан]] [[1988 жыл]], [[Питермарицбург]], [[Оңтүстік Африка Республикасы]]) — Оңтүстік Африка астрономы, астероидтар мен кометаларды зерттеуші. Ол 72 астероидты ашқан немесе бірлесіп ашқан, сондай-ақ үш кометаның ашылуына қатысқан.<ref name="ASSA">{{cite web |url=https://assa.saao.ac.za/sections/history/astronomers/jackson_c/ |title=Jackson C. |publisher=Astronomical Society of Southern Africa |access-date=2026-07-14}}</ref> == Өмірбаяны == Сирил Джексон 1903 жылғы 5 желтоқсанда Англияның Йоркшир графтығындағы [[Оссетт]] қаласында дүниеге келген. 1911 жылы оның отбасы Оңтүстік Африкаға қоныс аударды. Джексон сонда білім алып, [[Витватерсранд университеті]]н жаратылыстану ғылымдарының бакалавры дәрежесімен тәмамдады.<ref name="ASSA"/> 1928 жылы ол [[Йоханнесбург]]тегі Одақ обсерваториясына жұмысқа орналасты. Бұл мекеме бұған дейін Трансвааль обсерваториясы деп аталған, ал кейінірек Республика обсерваториясы болып өзгертілді. Джексон онда 1947 жылға дейін еңбек етті.<ref name="obituary">{{cite journal |last=Glass |first=I. S. |title=Cyril Jackson |journal=Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa |volume=48 |page=66 |year=1989 |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1989MNSSA..48...66G}}</ref> Ол өзінің алғашқы астероиды — '''(1116) Catriona''' нысанын 1929 жылғы 5 сәуірде ашты. Джексонның астероидтарды іздеу жұмыстарының басым бөлігі Одақ обсерваториясында жүргізілді. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Джексон Оңтүстік Африка қарулы күштерінде қызмет етті. Оның әскери қызметі ресми баянаттардың бірінде ерекше атап өтілген.<ref name="obituary"/> == Обсерваториялардағы қызметі == Соғыстан кейін Джексон Йоханнесбургтегі Йель Оңтүстік обсерваториясының, кейін Йель—Колумбия Оңтүстік обсерваториясы деп аталған станцияның директоры болды. Бұл обсерваторияны [[Йель университеті]] 1920-жылдары құрған, кейін жобаға [[Колумбия университеті]] қосылды.<ref name="Yale">{{cite web |url=https://www.astro.yale.edu/astrom/yso.html |title=The Yale Southern Observatory, Inc. |publisher=Yale University |access-date=2026-07-14}}</ref> Йоханнесбургтегі жарық ластануы күшейгендіктен, обсерватория 1951 жылы жабылды. Джексон оның негізгі аспабы — объективінің диаметрі 26 дюйм немесе шамамен 66 сантиметр болатын рефракторды Австралиядағы [[Маунт-Стромло обсерваториясы]]на көшіру жұмысын басқарды. Бұл телескоп кейін [[Австралия ұлттық университеті]]не берілді. Ол 2003 жылғы 18 қаңтарда Маунт-Стромлоны шарпыған орман өртінде жойылды.<ref>{{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-01-18/canberra-rethinks-bushfire-risk-after-2003-firestorm/4469792 |title=Canberra rethinks bushfire risk after 2003 firestorm |publisher=Australian Broadcasting Corporation |access-date=2026-07-14}}</ref> 1957–1963 жылдары Джексон Маунт-Стромло обсерваториясында жұмыс істеді. 1963 жылы Йель университеті Аргентинаның [[Эль-Леонсито]] аймағында өзінің оңтүстік станциясын қайта ашқан кезде, Джексон оның директоры болып тағайындалды. Кейін бұл станция [[Феликс Агилар обсерваториясы]]ның құрамына енді. Джексон обсерваторияны 1966 жылға дейін басқарды және сол жылы зейнетке шықты.<ref name="Yale"/> == Астрономиялық жаңалықтары == === Кометалар === Джексон үш кометаны ашқан немесе оларды ашуға қатысқан: * '''[[C/1935 M1 (Jackson)]]''' — Джексон 1935 жылғы 19 маусымда Одақ обсерваториясында түсірілген фотопластиналардан тапқан периодтық емес комета;<ref>{{cite journal |last=Van Biesbroeck |first=George |title=Comet notes; Comet 1935 b (Jackson) |journal=Popular Astronomy |volume=43 |pages=454–455 |year=1935 |url=https://adsabs.harvard.edu/full/1935PA.....43..454V}}</ref> * '''[[58P/Джексон — Неуймин]]''' — Джексон 1936 жылғы 20 қыркүйекте ашқан периодты комета. Келесі күні оны Қырымдағы [[Симеиз обсерваториясы]]нда [[Григорий Неуймин]] тәуелсіз түрде тапқан; * '''[[47P/Ашбрук — Джексон]]''' — 1948 жылғы 26 тамызда америкалық астроном [[Джозеф Ашбрук]] пен Сирил Джексон бір-бірінен тәуелсіз ашқан периодты комета. === Астероидтар === Джексон Одақ обсерваториясында жұмыс істеген кезінде 72 нөмірленген астероидты ашқан немесе бірлесіп ашқан.<ref name="MPC">{{cite web |url=https://minorplanetcenter.net/iau/lists/MPDiscsNum.html |title=Minor Planet Discoverers |publisher=Minor Planet Center |access-date=2026-07-14}}</ref> Оның көптеген астероидтарына Африканың географиялық нысандарының, халықтарының, қалалары мен тарихи тұлғаларының атаулары берілген. {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |+ Сирил Джексон ашқан астероидтар ! № !! Астероид !! Ашылған күні !! Ескертпе |- | 1 || [[(1116) Катриона]] || 5 сәуір 1929 || |- | 2 || [[(1186) Тёрнера]] || 1 тамыз 1929 || |- | 3 || [[(1193) Африка]] || 24 сәуір 1931 || |- | 4 || [[(1194) Алетта]] || 13 мамыр 1931 || |- | 5 || [[(1195) Оранжия]] || 24 мамыр 1931 || |- | 6 || [[(1196) Саба]] || 21 мамыр 1931 || |- | 7 || [[(1197) Родезия]] || 9 маусым 1931 || |- | 8 || [[(1242) Замбезия]] || 28 сәуір 1932 || |- | 9 || [[(1243) Памела]] || 7 мамыр 1932 || |- | 10 || [[1244 Deira]] || 25 мамыр 1932 || |- | 11 || [[1245 Calvinia]] || 26 мамыр 1932 || |- | 12 || [[1246 Chaka]] || 23 шілде 1932 || |- | 13 || [[1248 Jugurtha]] || 1 қыркүйек 1932 || |- | 14 || [[1264 Letaba]] || 21 сәуір 1933 || |- | 15 || [[1268 Libya]] || 29 сәуір 1930 || |- | 16 || [[1278 Kenya]] || 15 маусым 1933 || |- | 17 || [[1279 Uganda]] || 15 маусым 1933 || |- | 18 || [[1282 Utopia]] || 17 тамыз 1933 || |- | 19 || [[1318 Nerina]] || 24 наурыз 1934 || |- | 20 || [[1319 Disa]] || 19 наурыз 1934 || |- | 21 || [[1320 Impala]] || 13 мамыр 1934 || |- | 22 || [[1321 Majuba]] || 7 мамыр 1934 || |- | 23 || [[1323 Tugela]] || 19 мамыр 1934 || |- | 24 || [[1324 Knysna]] || 15 маусым 1934 || |- | 25 || [[1325 Inanda]] || 14 шілде 1934 || |- | 26 || [[1326 Losaka]] || 14 шілде 1934 || |- | 27 || [[1327 Namaqua]] || 7 қыркүйек 1934 || |- | 28 || [[1349 Bechuana]] || 13 маусым 1934 || |- | 29 || [[1354 Botha]] || 3 сәуір 1935 || |- | 30 || [[1355 Magoeba]] || 30 сәуір 1935 || |- | 31 || [[1356 Nyanza]] || 3 мамыр 1935 || |- | 32 || [[1357 Khama]] || 2 шілде 1935 || |- | 33 || [[1358 Gaika]] || 21 шілде 1935 || |- | 34 || [[1359 Prieska]] || 22 шілде 1935 || |- | 35 || [[1360 Tarka]] || 22 шілде 1935 || |- | 36 || [[1362 Griqua]] || 31 шілде 1935 || |- | 37 || [[1367 Nongoma]] || 3 шілде 1934 || |- | 38 || [[1368 Numidia]] || 30 сәуір 1935 || |- | 39 || [[1393 Sofala]] || 25 мамыр 1936 || |- | 40 || [[1394 Algoa]] || 12 маусым 1936 || |- | 41 || [[1396 Outeniqua]] || 9 тамыз 1936 || |- | 42 || [[1397 Umtata]] || 9 тамыз 1936 || |- | 43 || [[1427 Ruvuma]] || 16 мамыр 1937 || |- | 44 || [[1428 Mombasa]] || 5 шілде 1937 || |- | 45 || [[1429 Pemba]] || 2 шілде 1937 || |- | 46 || [[1430 Somalia]] || 5 шілде 1937 || |- | 47 || [[1431 Luanda]] || 29 шілде 1937 || |- | 48 || [[1432 Ethiopia]] || 1 тамыз 1937 || |- | 49 || [[1456 Saldanha]] || 2 шілде 1937 || |- | 50 || [[1467 Mashona]] || 30 шілде 1938 || |- | 51 || [[1468 Zomba]] || 23 шілде 1938 || |- | 52 || [[1474 Beira]] || 20 тамыз 1935 || |- | 53 || [[1490 Limpopo]] || 14 маусым 1936 || |- | 54 || [[1505 Koranna]] || 21 сәуір 1939 || |- | 55 || [[1506 Xosa]] || 15 мамыр 1939 || |- | 56 || [[1595 Tanga]] || 19 маусым 1930 || [[Гарри Эдвин Вуд]]пен бірге |- | 57 || [[1634 Ndola]] || 19 тамыз 1935 || |- | 58 || [[1638 Ruanda]] || 3 мамыр 1935 || |- | 59 || [[1641 Tana]] || 25 шілде 1935 || |- | 60 || [[1676 Kariba]] || 15 маусым 1939 || |- | 61 || [[1712 Angola]] || 28 мамыр 1935 || |- | 62 || [[1784 Benguella]] || 30 маусым 1935 || |- | 63 || [[1816 Liberia]] || 29 қаңтар 1936 || |- | 64 || [[1817 Katanga]] || 20 маусым 1939 || |- | 65 || [[1948 Kampala]] || 3 сәуір 1935 || |- | 66 || [[1949 Messina]] || 8 шілде 1936 || |- | 67 || [[2066 Palala]] || 4 маусым 1934 || |- | 68 || [[2825 Crosby]] || 19 қыркүйек 1938 || |- | 69 || [[2865 Laurel]] || 31 шілде 1935 || |- | 70 || [[3768 Monroe]] || 5 қыркүйек 1937 || |- | 71 || [[5452 1937 NN]] || 5 шілде 1937 || |- | 72 || [[7102 Neilbone]] || 12 шілде 1936 || |} == Жеке обсерваториясы == 1950-жылдары Джексон Оңтүстік Африканың қазіргі [[Лимпопо]] провинциясындағы Хенертсбург маңынан ферма сатып алып, онда жеке обсерватория салды. Оның есігінің үстіне «Erno Star House 1955» деген жазу қашалған болатын. Зейнетке шыққаннан кейін Джексон осы фермада тұрып, бақылауларын жалғастырды. 1970-жылдары ол бақылау жүргізуді тоқтатып, обсерватория орналасқан жерді сатты. Кейін нысан ұмыт қалып, 2000-жылдары қайта табылды. Жергілікті астрономдар тарихи обсерваторияны сақтап қалуға күш салып, ол провинциялық мұра нысаны ретінде танылды.<ref name="Hilltop">{{cite web |url=https://assa.saao.ac.za/sections/history/museums/hilltop_mus/ |title=Hilltop Museum |publisher=Astronomical Society of Southern Africa |access-date=2026-07-14}}</ref> == Естелігі == 1926 жылы [[Гарри Эдвин Вуд]] ашқан негізгі белдеудегі '''[[2193 Jackson|(2193) Jackson]]''' астероиды Сирил Джексонның құрметіне аталған. Джексон ашқан '''(1194) Aletta''' астероиды оның жұбайы Алетта Джексонның, ал '''(1243) Pamela''' астероиды қызы Памеланың құрметіне аталған.<ref>{{cite book |last=Schmadel |first=Lutz D. |title=Dictionary of Minor Planet Names |publisher=Springer |year=2007 |isbn=978-3-540-00238-3}}</ref> Оңтүстік Африка астрономиялық қоғамы Джексонды елдегі астероидтар мен кометаларды зерттеудің көрнекті өкілдерінің бірі ретінде бағалайды.<ref name="ASSA"/> == Сондай-ақ қараңыз == * [[Астероидтарды ашушылар тізімі]] * [[Кометаларды ашушылар тізімі]] * [[Одақ обсерваториясы]] * [[Оңтүстік Африкадағы астрономия]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://assa.saao.ac.za/sections/history/astronomers/jackson_c/ Сирил Джексонның өмірбаяны] — Оңтүстік Африка астрономиялық қоғамы * [https://adsabs.harvard.edu/full/1989MNSSA..48...66G Сирил Джексонға арналған қазанама] — Astrophysics Data System * [https://assa.saao.ac.za/sections/history/museums/hilltop_mus/ Hilltop обсерваториясының тарихы] [[Санат:Оңтүстік Африка астрономдары]] [[Санат:XX ғасыр астрономдары]] [[Санат:Астероидтарды ашушылар]] pjdrumm5vn8gnpg3wi6u2fafshp118h Мұрат Бекей 0 783421 3631206 3629666 2026-07-17T17:10:24Z Kasymov 10777 3631206 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Мұратбай Халбайұлы Бекеев | Шынайы есімі = | Суреті = | Ені = | Суреттің аты = | Туған кездегі есімі = Мұратбай Халбайұлы Бекеев | Лақап аты = | Туған күні = 30.09.1958 | Туған жері = [[Алтынсай (Беруни ауданы)|Алтынсай ауылы]], [[Беруни ауданы]], [[Қарақалпақстан]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Азаматтығы = {{KAZ}} | Ұлты = [[Қазақтар|Қазақ]] | Білімі = [[Нөкіс мемлекеттік университеті]] | Мансабы = [[ақын]], [[журналист]], әдебиет зерттеушісі | Шығармашылық жылдары = 1991 — қазіргі уақыт | Бағыты = поэзия, публицистика | Жанры = өлең, дастан, зерттеу мақалалары | Шығармалардың тілі = [[Қазақ тілі]] | Дебюті = «Ізгілік» (өлең) | Марапаттары = «Оңтүстік Қазақстан облысына сіңірген еңбегі үшін» медалі | Сыйлықтары = Сарыағаш ауданының құрметті азаматы | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = }} '''Мұрат Бекей''' (толық аты-жөні — ''Мұратбай Халбайұлы Бекеев''; [[30 қыркүйек]] [[1958 жыл]], [[Алтынсай (Беруни ауданы)|Алтынсай ауылы]], [[Беруни ауданы]], [[Қарақалпақстан]]) — ақын, журналист, әдебиет зерттеушісі. [[Қазақстан Жазушылар одағы|Қазақстан]] және [[Өзбекстан Жазушылар одағы|Өзбекстан]] Жазушылар одақтарының мүшесі, [[Қазақстан журналистер одағы]]ның мүшесі.<ref>{{Cite web | url = https://www.oinet.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=52&id=51974&ysclid=mrkb2opcu6515025964 | date = 2023-05-17 | title = Мұрат Бекей, журналист, ақын: «Журналист болып туылу керек» }}</ref> «Сарыағаш ауданы энциклопедиясының» авторы. Руы: [[Кіші жүз]], [[Әлімұлы|Әлім]]. == Өмірбаяны == Мұрат Бекей 1958 жылы 30 қыркүйекте [[Қарақалпақстан|Қарақалпақстан Республикасы]]ның [[Беруни ауданы]]ндағы Алтынсай ауылында дүниеге келген. Анасы Бибіжан он бала тәрбиелеп өсірген, Мұрат — отбасындағы тұңғыш перзент. Балалық шағы атасы Бекей мен әжесі Қанымның тәрбиесінде өтті. Жастайынан халық ауыз әдебиеті үлгілерін, батырлар жырын, [[Көроғлы]], «Маспатша», «[[Бозғұлан|Бозұғлан]]» секілді дастандарды жаттап өсті. Ақындыққа құштарлығы жерлесі [[Төлеген Айбергенов]] шығармаларын оқудан бастау алды. === Білімі === * [[Нөкіс мемлекеттік университеті]]нің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығын тәмамдаған. * Ауыл шаруашылығы техникумында агроном мамандығы бойынша білім алған. * [[Ресей]] Федерациясының [[Қазан мемлекеттік университеті]]нің аспирантурасында «Орыс, татар, қарақалпақ әдеби байланыстары» тақырыбында ғылыми зерттеу жүргізген. == Еңбек жолы == 1994 жылдан бастап [[Ташкент]] қаласында еңбек етті. Өзбекстандағы қазақ тіліндегі республикалық «Нұрлы жол» газетінде тілші, Қазақ ұлттық мәдени орталығында кеңесші, халықаралық «[[Қазақ елі (газет)|Қазақ елі]]» газетінің Өзбекстандағы меншікті тілшісі қызметтерін атқарды. 2001 жылдан бастап [[Сарыағаш ауданы|Сарыағаш аудандық]] қоғамдық-саяси «[[Сарыағаш (газет)|Сарыағаш]]» газетінде бөлім меңгерушісі, кейін редактор, директор – бас редактор қызметтерін атқарды. Сондай-ақ облыстық «[[Оңтүстік Қазақстан (газет)|Оңтүстік Қазақстан]]» және тәуелсіз «Уақыт» газеттерінің Сарыағаш ауданындағы меншікті тілшісі болды. Төлеген Айбергенов атындағы әдебиет және өнер бірлестігінің жұмысына белсене араласып, оның қайта жаңғыруына және ақын есімінің берілуіне ықпал етті. == Шығармашылығы == Алғашқы өлеңдері республикалық басылымдарда жарияланып, 1991 жылы [[Мұхтар Шаханов]]қа арналған «Ізгілік» өлеңі «[[Қазақстан мұғалімі]]» газетінде жарық көрді. Ақынның шығармашылығы махаббат, туған жер, адамгершілік, ұлттық рух, тарихи тұлғалар тақырыптарын қамтиды. === Кітаптары === * «Сұлулық сыры» (1999) * «Махаббат мекені» (2005) * «Аруна – ғұмыр» (2006) * «Бәйтерек түбіндегі сырласу» ([[Әбдісаттар Ысқақов]]пен бірге, 2016)<ref>{{Cite web | url = https://kz.otyrar.kz/2017/03/%D3%99kim-sy%D2%9Ba%D2%9B-pen-m%D2%B1rat-bekejdi%D2%A3-zhyr-kitaby-zhary%D2%9B-k%D3%A9rdi/?ysclid=mrkbatphiv988504112 | title = Әкім Ысқақ пен Мұрат Бекейдің жыр кітабы жарық көрді | date = 2017-03-24 }}</ref> === Құрастырған еңбектері === * «Сарыағашым – сырлы өлкем» әдеби жинағы (2006) * «Сарыағаш ауданы энциклопедиясы» (авторы) == Әдеби және қоғамдық қызметі == Мұрат Бекей Төлеген Айбергенов атындағы халықаралық қордың белсенді мүшесі ретінде ақынның 70 және 80 жылдық мерейтойларын ұйымдастыруға атсалысты.<ref>{{Cite web | url = http://kerey.kz/?p=6526 | date = 2016-03-13 | title = САРЫАҒАШ }}</ref> Сонымен қатар ақын [[Тоқаш Бердияров]]тың 90 жылдық мерейтойын өткізуге үлес қосты. Ақынның өлеңдеріне [[Арайлым Саттарова]], [[Әбіләзім Жаншуақов]] және [[Сәрсен Ахметов]] секілді композиторлар ән жазған. == Марапаттары == * «Оңтүстік Қазақстан облысына сіңірген еңбегі үшін» медалі. * «Сарыағаш ауданының құрметті азаматы». * Әдебиет пен журналистика саласындағы бірқатар ведомстволық марапаттардың иегері. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Беруни ауданында туғандар]] [[Санат:Қазақ ақындары]] [[Санат:Қазақстан журналистері]] [[Санат:Сарыағаш ауданының құрметті азаматтары]] [[Санат:Кіші жүз өкілдері]] nvgh4w7y3tem77uu8ur8rwvg8lbnwm9 3631207 3631206 2026-07-17T17:10:30Z Kasymov 10777 «[[Санат:Кіші жүз өкілдері|Кіші жүз өкілдері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631207 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Мұратбай Халбайұлы Бекеев | Шынайы есімі = | Суреті = | Ені = | Суреттің аты = | Туған кездегі есімі = Мұратбай Халбайұлы Бекеев | Лақап аты = | Туған күні = 30.09.1958 | Туған жері = [[Алтынсай (Беруни ауданы)|Алтынсай ауылы]], [[Беруни ауданы]], [[Қарақалпақстан]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Азаматтығы = {{KAZ}} | Ұлты = [[Қазақтар|Қазақ]] | Білімі = [[Нөкіс мемлекеттік университеті]] | Мансабы = [[ақын]], [[журналист]], әдебиет зерттеушісі | Шығармашылық жылдары = 1991 — қазіргі уақыт | Бағыты = поэзия, публицистика | Жанры = өлең, дастан, зерттеу мақалалары | Шығармалардың тілі = [[Қазақ тілі]] | Дебюті = «Ізгілік» (өлең) | Марапаттары = «Оңтүстік Қазақстан облысына сіңірген еңбегі үшін» медалі | Сыйлықтары = Сарыағаш ауданының құрметті азаматы | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = }} '''Мұрат Бекей''' (толық аты-жөні — ''Мұратбай Халбайұлы Бекеев''; [[30 қыркүйек]] [[1958 жыл]], [[Алтынсай (Беруни ауданы)|Алтынсай ауылы]], [[Беруни ауданы]], [[Қарақалпақстан]]) — ақын, журналист, әдебиет зерттеушісі. [[Қазақстан Жазушылар одағы|Қазақстан]] және [[Өзбекстан Жазушылар одағы|Өзбекстан]] Жазушылар одақтарының мүшесі, [[Қазақстан журналистер одағы]]ның мүшесі.<ref>{{Cite web | url = https://www.oinet.kz/e/action/ShowInfo.php?classid=52&id=51974&ysclid=mrkb2opcu6515025964 | date = 2023-05-17 | title = Мұрат Бекей, журналист, ақын: «Журналист болып туылу керек» }}</ref> «Сарыағаш ауданы энциклопедиясының» авторы. Руы: [[Кіші жүз]], [[Әлімұлы|Әлім]]. == Өмірбаяны == Мұрат Бекей 1958 жылы 30 қыркүйекте [[Қарақалпақстан|Қарақалпақстан Республикасы]]ның [[Беруни ауданы]]ндағы Алтынсай ауылында дүниеге келген. Анасы Бибіжан он бала тәрбиелеп өсірген, Мұрат — отбасындағы тұңғыш перзент. Балалық шағы атасы Бекей мен әжесі Қанымның тәрбиесінде өтті. Жастайынан халық ауыз әдебиеті үлгілерін, батырлар жырын, [[Көроғлы]], «Маспатша», «[[Бозғұлан|Бозұғлан]]» секілді дастандарды жаттап өсті. Ақындыққа құштарлығы жерлесі [[Төлеген Айбергенов]] шығармаларын оқудан бастау алды. === Білімі === * [[Нөкіс мемлекеттік университеті]]нің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығын тәмамдаған. * Ауыл шаруашылығы техникумында агроном мамандығы бойынша білім алған. * [[Ресей]] Федерациясының [[Қазан мемлекеттік университеті]]нің аспирантурасында «Орыс, татар, қарақалпақ әдеби байланыстары» тақырыбында ғылыми зерттеу жүргізген. == Еңбек жолы == 1994 жылдан бастап [[Ташкент]] қаласында еңбек етті. Өзбекстандағы қазақ тіліндегі республикалық «Нұрлы жол» газетінде тілші, Қазақ ұлттық мәдени орталығында кеңесші, халықаралық «[[Қазақ елі (газет)|Қазақ елі]]» газетінің Өзбекстандағы меншікті тілшісі қызметтерін атқарды. 2001 жылдан бастап [[Сарыағаш ауданы|Сарыағаш аудандық]] қоғамдық-саяси «[[Сарыағаш (газет)|Сарыағаш]]» газетінде бөлім меңгерушісі, кейін редактор, директор – бас редактор қызметтерін атқарды. Сондай-ақ облыстық «[[Оңтүстік Қазақстан (газет)|Оңтүстік Қазақстан]]» және тәуелсіз «Уақыт» газеттерінің Сарыағаш ауданындағы меншікті тілшісі болды. Төлеген Айбергенов атындағы әдебиет және өнер бірлестігінің жұмысына белсене араласып, оның қайта жаңғыруына және ақын есімінің берілуіне ықпал етті. == Шығармашылығы == Алғашқы өлеңдері республикалық басылымдарда жарияланып, 1991 жылы [[Мұхтар Шаханов]]қа арналған «Ізгілік» өлеңі «[[Қазақстан мұғалімі]]» газетінде жарық көрді. Ақынның шығармашылығы махаббат, туған жер, адамгершілік, ұлттық рух, тарихи тұлғалар тақырыптарын қамтиды. === Кітаптары === * «Сұлулық сыры» (1999) * «Махаббат мекені» (2005) * «Аруна – ғұмыр» (2006) * «Бәйтерек түбіндегі сырласу» ([[Әбдісаттар Ысқақов]]пен бірге, 2016)<ref>{{Cite web | url = https://kz.otyrar.kz/2017/03/%D3%99kim-sy%D2%9Ba%D2%9B-pen-m%D2%B1rat-bekejdi%D2%A3-zhyr-kitaby-zhary%D2%9B-k%D3%A9rdi/?ysclid=mrkbatphiv988504112 | title = Әкім Ысқақ пен Мұрат Бекейдің жыр кітабы жарық көрді | date = 2017-03-24 }}</ref> === Құрастырған еңбектері === * «Сарыағашым – сырлы өлкем» әдеби жинағы (2006) * «Сарыағаш ауданы энциклопедиясы» (авторы) == Әдеби және қоғамдық қызметі == Мұрат Бекей Төлеген Айбергенов атындағы халықаралық қордың белсенді мүшесі ретінде ақынның 70 және 80 жылдық мерейтойларын ұйымдастыруға атсалысты.<ref>{{Cite web | url = http://kerey.kz/?p=6526 | date = 2016-03-13 | title = САРЫАҒАШ }}</ref> Сонымен қатар ақын [[Тоқаш Бердияров]]тың 90 жылдық мерейтойын өткізуге үлес қосты. Ақынның өлеңдеріне [[Арайлым Саттарова]], [[Әбіләзім Жаншуақов]] және [[Сәрсен Ахметов]] секілді композиторлар ән жазған. == Марапаттары == * «Оңтүстік Қазақстан облысына сіңірген еңбегі үшін» медалі. * «Сарыағаш ауданының құрметті азаматы». * Әдебиет пен журналистика саласындағы бірқатар ведомстволық марапаттардың иегері. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Беруни ауданында туғандар]] [[Санат:Қазақ ақындары]] [[Санат:Қазақстан журналистері]] [[Санат:Сарыағаш ауданының құрметті азаматтары]] a4384ih7cjkjgciupe8c7xtf2fh6w5l Үлгі:Ірі қара мал тұқымы 10 783466 3631076 3630229 2026-07-17T13:55:13Z Kasymov 10777 3631076 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс |атауы_стиль = background-color: #e0e0e0; |атауы = {{{Атауы|{{PAGENAME}}}}} |бейне = {{#if:{{{Сурет|}}}|[[Сурет:{{{Сурет}}}|250px|center]]}} |сипаттама = {{{Сурет сипаттамасы|}}} |белгі1 = Төл атауы |мәтін1 = {{{Төл атауы|}}} |белгі2 = Өнімділігі |мәтін2 = {{{Өнімділігі|}}} |белгі3 = Топ |мәтін3 = {{{Топ|}}} |белгі4 = Шыққан елі |мәтін4 = {{{Ел|}}} |белгі5 = Аймақ |мәтін5 = {{{Аймақ|}}} |белгі6 = Қалыптасқан жылы |мәтін6 = {{{Жыл|}}} |белгі7 = Бойы |мәтін7 = {{{Бойы|}}} |белгі8 = Салмағы |мәтін8 = {{{Салмағы|}}} }}<noinclude>{{Құжаттама}}</noinclude> f66a3t6gmsfkalrmhai3djycsw3ngzl 3631078 3631076 2026-07-17T14:08:32Z Kasymov 10777 3631078 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс |атауы_стиль = background-color: #e0e0e0; |атауы = {{{Атауы|{{PAGENAME}}}}} |бейне = {{#if:{{{Сурет|}}}|[[Сурет:{{{Сурет}}}|250px|center]]}} |сипаттама = {{{Сурет сипаттамасы|}}} |белгі1 = Төл атауы |мәтін1 = {{{Төл атауы|}}} |белгі2 = Өнімділігі |мәтін2 = {{{Өнімділігі|}}} |белгі3 = Топ |мәтін3 = {{{Топ|}}} |белгі4 = Шыққан елі |мәтін4 = {{{Ел|}}} |белгі5 = Аймақ |мәтін5 = {{{Аймақ|}}} |белгі6 = Қалыптасқан жылы |мәтін6 = {{{Жыл|}}} |белгі7 = Бойы |мәтін7 = {{{Бойы|}}} |белгі8 = Салмағы |мәтін8 = {{{Салмағы|}}} }}<noinclude>{{Құжаттама}} [[Санат:Үлгідер:Үлгілер-инфобокстар:Таксономия]]</noinclude> mexyb0co3bik1yohpjzjx6hbcbt1uhp 3631079 3631078 2026-07-17T14:08:40Z Kasymov 10777 3631079 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс |атауы_стиль = background-color: #e0e0e0; |атауы = {{{Атауы|{{PAGENAME}}}}} |бейне = {{#if:{{{Сурет|}}}|[[Сурет:{{{Сурет}}}|250px|center]]}} |сипаттама = {{{Сурет сипаттамасы|}}} |белгі1 = Төл атауы |мәтін1 = {{{Төл атауы|}}} |белгі2 = Өнімділігі |мәтін2 = {{{Өнімділігі|}}} |белгі3 = Топ |мәтін3 = {{{Топ|}}} |белгі4 = Шыққан елі |мәтін4 = {{{Ел|}}} |белгі5 = Аймақ |мәтін5 = {{{Аймақ|}}} |белгі6 = Қалыптасқан жылы |мәтін6 = {{{Жыл|}}} |белгі7 = Бойы |мәтін7 = {{{Бойы|}}} |белгі8 = Салмағы |мәтін8 = {{{Салмағы|}}} }}<noinclude>{{Құжаттама}} [[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Таксономия]]</noinclude> o310v5i8srr2trocukoc0opsid2wvo4 Мбужий-Маий 0 783469 3631243 3630175 2026-07-17T17:34:24Z Kasymov 10777 «[[Санат:Конго Демократиялық Республикасы қалалары|Конго Демократиялық Республикасы қалалары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631243 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Мбужий-Маий |шынайы атауы = {{lang-fr|Mbuji-Mayi}} |сурет = Mbuji-Mayi.jpg |сурет атауы = |жағдайы = Әкімшілік орталығы |ел = Конго Демократиялық Республикасы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = 11 |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = 22 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Провинция |аймағы = Кацай Ориентал |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 5 аудан ([[Бипемба ауданы|Бипемба]], [[Дибинди ауданы|Дибинди]], [[Диулу ауданы|Диулу]], [[Канши ауданы|Канши]], [[Муя ауданы|Муя]])<ref name="KONGO DEMOKRATYALYK RESPUBLIKASY">{{cite web |url = https://www.memoireonline.com/09/13/7366/m_Etude-d-une-nouvelle-voie-de-desenclavement-devant-faciliter-l-installation-des-infrastructures-pub8.html?utm_source=chatgpt.com |title = Конго Демократиялық Республикасындағы Мбуджи-Майи қаласының шетінде қоғамдық инфрақұрылымды орнатуды жеңілдету үшін жаңа кіру жолын зерттеу |website = memoireonline.com |access-date = 2012 }}</ref> |басшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = ''Бакванга — (1966 жылға дейін)''<ref name="KONGO DEMOKRATYALYK RESPUBLIKASY">{{cite web |url = https://www.memoireonline.com/09/13/7366/m_Etude-d-une-nouvelle-voie-de-desenclavement-devant-faciliter-l-installation-des-infrastructures-pub8.html?utm_source=chatgpt.com |title = Конго Демократиялық Республикасындағы Мбуджи-Майи қаласының шетінде қоғамдық инфрақұрылымды орнатуды жеңілдету үшін жаңа кіру жолын зерттеу |website = memoireonline.com |access-date = 2012 }}</ref> |статус алуы = |жер аумағы = 135<ref name="KONGO DEMOKRATYALYK RESPUBLIKASY">{{cite web |url = https://www.memoireonline.com/09/13/7366/m_Etude-d-une-nouvelle-voie-de-desenclavement-devant-faciliter-l-installation-des-infrastructures-pub8.html?utm_source=chatgpt.com |title = Конго Демократиялық Республикасындағы Мбуджи-Майи қаласының шетінде қоғамдық инфрақұрылымды орнатуды жеңілдету үшін жаңа кіру жолын зерттеу |website = memoireonline.com |access-date = 2012 }}</ref> |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Мбужий-Маий''' ({{lang-fr|Mbuji-Mayi}}) — [[Конго Демократиялық Республикасы]], [[Кацай Ориентал]] провинциясындағы қала. Провинция және ірі өнеркәсіп орталығы. Қала халқы — 1 193 891 адам<ref name="KONGO DEMOKRATYALYK RESPUBLIKASY">{{cite web |url = https://www.memoireonline.com/09/13/7366/m_Etude-d-une-nouvelle-voie-de-desenclavement-devant-faciliter-l-installation-des-infrastructures-pub8.html?utm_source=chatgpt.com |title = Конго Демократиялық Республикасындағы Мбуджи-Майи қаласының шетінде қоғамдық инфрақұрылымды орнатуды жеңілдету үшін жаңа кіру жолын зерттеу |website = memoireonline.com |access-date = 2012 }}</ref> ([[1999 жыл|1999]]). == Географиялық орналасуы == Мбужий-Маий қаласы оңтүстік ендіктің 6°5' және 6°5' аралығында және шығыс бойлықтың 23°27' және 23°40' аралығында орналасқан. Ол батыстан шығысқа қарай 15 км және оңтүстіктен солтүстікке қарай 9 км созылып жатқан аумақты қамтиды; қалалық аумақ қаланың табиғи шекараларын құрайтын үш өзенмен шектеседі: Солтүстікке қарай Муя өзені арқылы оңтүстікке қарай Канши өзені арқылы, шығыста Мбуджи Майи өзенінің жағасында, батысқа қарай Канши Нзаба қосылысын Муя мен Бипемба қосылысымен қосатын сызық арқылы.<ref name="KONGO DEMOKRATYALYK RESPUBLIKASY">{{cite web |url = https://www.memoireonline.com/09/13/7366/m_Etude-d-une-nouvelle-voie-de-desenclavement-devant-faciliter-l-installation-des-infrastructures-pub8.html?utm_source=chatgpt.com |title = Конго Демократиялық Республикасындағы Мбуджи-Майи қаласының шетінде қоғамдық инфрақұрылымды орнатуды жеңілдету үшін жаңа кіру жолын зерттеу |website = memoireonline.com |access-date = 2012 }}</ref> ([[1999 жыл|1999]]). == Тарихы == Мбужи-Майи қаласының пайда болуына екі ірі оқиға себеп болды. Біріншісі – [[Ұлы Отан соғысы|Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін өнеркәсіптік алмазды қолдану аясының күрт кеңеюі. Соның нәтижесінде өңірдегі өте бай алмаз кен орындарын игеру экономикалық жағынан тиімді болды. Екіншісі – Бельгиялық Конгоның тәуелсіздік алуымен (1959–1962) байланысты болған саяси толқулар. Бұл оқиғалар балуба халқының өздерінің тарихи мекеніне жаппай қайта қоныс аударуына алып келді. Соғыс жылдарында немесе соғыстан кейін көп ұзамай Forminière компаниясы (оны 1961 жылы MIBA – Minière de Bakwanga алмастырды) Бакванга Баква Ньянгуиле руының жеріне келіп орналасты. Компания 1946–1955 жылдары өз инженерлері мен жұмысшылары үшін кең көшелері бар, бір-бірінен бөлек орналасқан тұрғын аудандар салды. Бұл кеншілер қалашығы Бакванга деп аталды. [[1959 жыл]]дан бастап Кацаи провинциясының батысынан және Катангадан қуылған көптеген балубалар осы жерге қоныс аудара бастады. Балубалардың білім деңгейі салыстырмалы түрде жоғары болатын. Отарлық кезеңде олар елдің көптеген аймақтарына таралып, қалаларда өмір сүрген. Алайда олардың тарихи отанына қайта оралған кезде бұл өңірде ірі қалалар болған жоқ. Тек Баквангада ғана белгілі бір инфрақұрылымдар болғандықтан, 1960 жылдың басында ол босқындарды қабылдайтын негізгі орталық ретінде таңдалды.<ref name="MBUJI MAII">{{cite web |url = https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_03_04/23442.pdf&ved=2ahUKEwjF-Zb4iNKVAxWNBdsEHVJgHfcQFnoECCgQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1GW-eXu0h1JVDDUutR-BrF |title = Мбужий-Маий эволюциясы XX-ғасыр |website = horizon.dcoumentation.ird |access-date = }}</ref> Соғыс кезінде Forminière компаниясы ([[1961 жыл]]ы Bakwanga Mining Company - MIBA-ға ауыстырылды) Бакванга тайпасының Балуба жерлерінде орнығып, (1946-1955) менеджерлері мен жұмысшылары үшін бөлек және жақсы желдетілетін тұрғын үй кешендерін салды. Бакванга деп аталатын бұл тау-кен лагері [[1959 жыл]]дан бастап батыс Кацай провинциясы мен Катангадан қуылған Балубаларды өзіне тартты. Білім берудің салыстырмалы түрде жоғары деңгейіне ие Балуба отаршылдық дәуірінде бүкіл елге кең таралып, көптеген қала тұрғындарын қамтыды. Дегенмен, олардың шыққан аймағында, кенеттен тұруға мәжбүр болған шағын аймақта әлі нақты қалалық орталықтар болған жоқ. Тек Баквангада белгілі бір инфрақұрылымдар болды, бұл оны босқындарды қабылдаудың қолайлы орны ретінде таңдауға мүмкіндік берді ([[1960 жыл]]дардың басы).<ref name="MBUJI MAII">{{cite web |url = https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_03_04/23442.pdf&ved=2ahUKEwjF-Zb4iNKVAxWNBdsEHVJgHfcQFnoECCgQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1GW-eXu0h1JVDDUutR-BrF |title = Мбужий-Маий эволюциясы XX-ғасыр |website = horizon.dcoumentation.ird |access-date = }}</ref> 1963 жылы Мбужи-Маийге айналған Бакванга бірнеше жыл бойы өте тез өсті, содан кейін баяу өсті, қазіргі уақытта шамамен 350 000-нан 400 000-ға дейін халқы бар қалалық аймаққа айналды. Қазіргі орналасуы қалалық дуализмді көрсетеді: бір жағынан, өзгеріссіз кен лагері, екінші жағынан, біртіндеп урбанизацияланған босқындар лагерлерінің мұрагерлері болып табылатын кең жұмысшы табының аудандары. Қызметтер әлі де гауһар кен орындарына бағытталған, бір жағынан MIBA, ал екінші жағынан қолөнершілер пайдаланады, олардың жасырын жұмыстары [[1982 жыл]]дың соңында заңдастырылған.<ref name="MBUJI MAII">{{cite web |url = https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_03_04/23442.pdf&ved=2ahUKEwjF-Zb4iNKVAxWNBdsEHVJgHfcQFnoECCgQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1GW-eXu0h1JVDDUutR-BrF |title = Мбужий-Маий эволюциясы XX-ғасыр |website = horizon.dcoumentation.ird |access-date = }}</ref> Мбужи-Маийдің пайда болуы мен эволюциясы екі түсініксіз мәселе тудырады. Отаршылдық кезеңнің соңғы жылдарында үш актер қатысты. Фомере алаяқтықтан қорғану үшін, қазіргі қалалық аумақты қамтитын кең аумақта ерекше қатаң режимді енгізуге қол жеткізді, барлық иммиграцияға және барлық коммерциялық мекемелерге тыйым салды. [[1950 жыл]]дан бастап тау-кен лагерінің шетінде орналасқан әкімшіліктің басты мақсаты осы шараларды орындау болды. Үшінші актер, жергілікті Бакванга тау-кен компаниясы өз жері мен ресурстарынан өтемақысыз айырылғандай сезінді. [[1958 жыл]]ғы ресми есепте олардың лагерьге жұмыс істеуге келген шетелдіктерге (Хкванга емес) қызғанатыны көрсетілген, олар үшін компания берік материалдардан үйлер салған.<ref name="MBUJI MAII">{{cite web |url = https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_03_04/23442.pdf&ved=2ahUKEwjF-Zb4iNKVAxWNBdsEHVJgHfcQFnoECCgQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1GW-eXu0h1JVDDUutR-BrF |title = Мбужий-Маий эволюциясы XX-ғасыр |website = horizon.dcoumentation.ird |access-date = }}</ref> Дәл осындай қолайсыз жағдайларда, парадоксалды түрде, қала құру туралы шешім қабылданды. Кейінгі эволюция да күрделі болды. Балуба халқының басым көпшілігін құрайтындықтан, ортақ мәдени мұра қалалық ортада жерді сатып алу ережелерін әзірлеуге ықпал етеді деп күтуге болады. Дегенмен, дәстүрлі жер иелері, өздерін Балуба деп атайтын Бакванга Баква Ньянгиле, қазір өте шектеулі билікке ие, ал қала тұрғындары арасындағы жер қақтығыстары әсіресе көп және өткір.<ref name="MBUJI MAII">{{cite web |url = https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_7/b_fdi_03_04/23442.pdf&ved=2ahUKEwjF-Zb4iNKVAxWNBdsEHVJgHfcQFnoECCgQAQ&sqi=2&usg=AOvVaw1GW-eXu0h1JVDDUutR-BrF |title = Мбужий-Маий эволюциясы XX-ғасыр |website = horizon.dcoumentation.ird |access-date = }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Конго Демократиялық Республикасы қалалары]] d0o0c229jkmeh70h7owcea81d5damal Жетітөбе (құдық) 0 783498 3631248 3630623 2026-07-17T17:38:11Z Kasymov 10777 −[[Санат:Маңғыстау облысы]]; +[[Санат:Қазақстан құдықтары]]; +[[Санат:Маңғыстау ауданы географиясы]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631248 wikitext text/x-wiki '''Жетітөбе''' — [[Маңғыстау облысы]], [[Маңғыстау ауданы]]ндағы [[құдық]]. == Атаудың сөзжасамдық сипаты == Атау [[аналитикалық тәсіл]] арқылы жасалған. Атау жеті (сан есім) және төбе (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы: «жеті төбелі жерден қазылған құдық».<ref>{{кітап|авторы= Б.Ә.Көшімова |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Маңғыстау өңірі жер-су атауларының түсіндірме сөздігі. |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Алматы|баспасы="Нұрлы әлем"|жыл=2010|томы= |беттері=|барлық беті=238|сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан құдықтары]] [[Санат:Маңғыстау ауданы географиясы]] iom2bg5hbnf4szpreygenhgc8lio2vk Көкжалдар мекені: Ирак 0 783501 3631153 3630697 2026-07-17T16:34:02Z Sagzhan 29953 3631153 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Ирак |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi: Irak |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]] |Режиссёрі = [[Сердар Акар]], Садуллах Шентүрк |Продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Мехмет Джанполат, Хасан Качан |Сазгері = [[Гёкхан Кырдар Лопус]] |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға («Қап оқиғасы») |Сценарийші = Өмер Лүтфи Мете, Раджи Шашмаз, Сонер Ялчин |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Эрдал Бешикчиоглу]]<br>[[Бергюзар Корель]]<br>[[Гюркан Уйгун]]<br>[[Кенан Чобан]] |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 122 мин |Бюджеті = 14 млн $ |Түсім = 27,9 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]], [[Ағылшын тілі|ағылшынша]] |Жыл = [[2006 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = Көкжалдар мекені: Террор |imdb_id = 0493264 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Iraq }} '''«Көкжалдар мекені: Ирак»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi: Irak}}) — [[2006 жыл]]ы жарыққа шыққан, [[режиссёр]] [[Сердар Акар]]дың [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] әскерилерден кек алу үшін [[Ирак]]қа аттанған түрік арнайы жасақтары туралы түсірген көркем фильмі.<ref name="pana_official">Kurtlar Vadisi Irak (2006) – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2006.</ref> Фильмнің әлемдік премьерасы [[2006 жыл]]дың [[31 қаңтар]]ында өтті. Туынды нақты тарихи оқиғаға негізделген: [[2003 жыл]]дың [[4 шілде]]сінде АҚШ қарулы күштерінің бөлімшесі Ирак аумағындағы бар-жоғы 11 адамнан тұратын құпия түрік әскери базасына басып кірген болатын.<ref name="hood_event">The "Hood Event" (Çuval Olayı) between US and Turkish military in Iraq. BBC News, 2003.</ref><ref name="hurriyet_news">Kurtlar Vadisi Irak gişe rekorları kırıyor. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref> == Сюжеті == Фильм шынайы оқиғаларға негізделген. [[4 шілде]]де американдық әскерлердің бөлімшесі [[Ирак]]тың солтүстігіндегі құпия түрік базасына басып кіреді. [[Түріктер|Түрік]] сарбаздары бұл әрекетті одақтастардың достық ниеттегі келісі деп ойлағанымен, жағдай мүлдем басқаша өрбиді. Аймақта өз үстемдігін орнатқысы келген американдықтар сол күні 11 түрік солдатының басына қап кигізіп, жергілікті тұрғындардың көзінше олардың ар-намысы мен абыройын аяққа басып, депортациялайды.<ref name="sabah_review">Kurtlar Vadisi Irak sinema eleştirisi ve Çuval Olayı. Sabah Gazetesi, 2006.</ref> Түрік бөлімшесінің басшысы, лейтенант Сүлейман Аслан бұл қорлыққа шыдай алмай, өз-өзіне қол жұмсайды. Ол өлім алдындағы хатында өзінің ескі досы, түрік барлау қызметінің тәжірибелі агенті [[Полат Алемдар]]ға аманат қалдырады. Досының соңғы өсиетін орындауды парыз санаған Полат оның абыройын төгіп, өлімге итермелеген адамдарды табу үшін Солтүстік Иракқа аттанады.<ref name="milliyet_box">Kurtlar Vadisi Irak bütçe ve hasılat analizi. Milliyet Ekonomi, 2006.</ref> Ол жерге жеткенде, жаңа американдық биліктің есептерінде айтылатын жағдай мен аймақтағы шынайы көріністің мүлдем бөлек екенін көріп, қатты таңғалады. Сүлейманның қорлық көруіне және аймақтағы басқа да көптеген адамзатқа қарсы қылмыстарға басты кінәлі — американдық арнайы бөлімшелердің қолбасшысы Сэм Уильям Маршалл болып шығады.<ref name="dw_critics">Turkish film "Valley of the Wolves: Iraq" triggers political debate. Deutsche Welle, 2006.</ref> Ирак топырағында Полаттың жолы Маршаллдың кезекті құрбандарының бірі — Лейла есімді жас қызбен түйіседі. Әділдік пен кек іздеген олар өз мақсаттарына жету үшін соңына дейін баруға дайын.<ref name="imdb_data">Valley of the Wolves: Iraq (2006) – Box Office and Cast Information. IMDb ID 0493264.</ref> == Рөлдерде == {| class="wikitable sortable" |- ! Актер !! Рөлі |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан |- | [[Бергюзар Корель]] || Лейла |- | [[Билли Зейн]] || Сэм Уильям Маршалл |- | [[Диего Серрано]] || Данте, Сэмнің көмекшісі |- | [[Гэри Бьюзи]] || дәрігер, ағза саудагері |- | [[Спенсер Гаррет]] || Джордж Балтимор, журналист |- | [[Тито Ортис]] || американдық командир |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{cite web|url=http://www.stripes.com/news/troops-are-urged-to-avoid-theaters-with-turkish-film-1.44624|title=Troops are urged to avoid theaters with Turkish film|author=Murray, Ben|date=2006-02-07|publisher=[[Stars and Stripes (газета)|Stars and Stripes]]|lang=en|access-date=2014-07-03}} * {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4700154.stm|title=Turkish rush to embrace anti-US film |author=Rainsford, Sarah|date=2006-02-10|publisher=[[BBC News]]|lang=en|access-date=2014-07-03}} * {{cite web|url=https://www.nytimes.com/2006/02/14/international/europe/14turk.html|title=If You Want a Film to Fly, Make Americans the Heavies |author=Arsu, Sebnem|date=2006-02-14|publisher=[[The New York Times]]|lang=en|access-date=2014-07-03}} * {{cite web|url=http://variety.com/2006/film/reviews/valley-of-the-wolves-iraq-1200518276/|title=Review: «Valley of the Wolves: Iraq»|author=Elley, Derek|date=2006-02-20|publisher=[[Variety]]|lang=en|access-date=2014-07-03}} [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Түркия атыс-шабыс фильмдері]] [[Санат:2006 жылғы фильмдер]] ch8zh1sds3h90c5zvexautw3h1605rq Неджати Шашмаз 0 783537 3631080 3630823 2026-07-17T14:12:07Z Sagzhan 29953 3631080 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] 2ltihaqk3jztdp4gz51u9rq1bwpv252 3631081 3631080 2026-07-17T14:12:18Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3631081 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] c01aiet76y2gf9ythvzyk4b241h0d2m 3631082 3631081 2026-07-17T14:12:30Z Sagzhan 29953 3631082 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] ppyrzwu4zgwmyyjhpp7dowlzeyj4wxg 3631083 3631082 2026-07-17T14:12:41Z Sagzhan 29953 3631083 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] bv66jnrltz2tj21ei4b94ku0qxhyer8 3631084 3631083 2026-07-17T14:13:03Z Sagzhan 29953 3631084 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] oxi3xtom98mlq1nbtg72s6bt4y8da7d 3631085 3631084 2026-07-17T14:13:27Z Sagzhan 29953 3631085 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, Түркия) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] 396t1r67km54ju7vzfib8xjjp3xlk02 3631086 3631085 2026-07-17T14:14:05Z Sagzhan 29953 3631086 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, сценарист, продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] epfu9o2s7r9z1nidk3b2lhxu0patkko 3631087 3631086 2026-07-17T14:14:28Z Sagzhan 29953 3631087 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, [[сценарийші]], продюсер және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] fb6aij419wpsp2vvh8lh6dr5gztgjt8 3631088 3631087 2026-07-17T14:14:50Z Sagzhan 29953 3631088 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, [[сценарийші]], [[кинопродюсер]] және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен Канадаға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] 3ntzofbh074p7kg9xrywfvej5pklyqs 3631089 3631088 2026-07-17T14:15:35Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3631089 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, [[сценарийші]], [[кинопродюсер]] және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен [[Канада]]ға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер Осман Сынавпен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] qfddq9rrdwgt8vjb9pjz62zzmhbxclr 3631090 3631089 2026-07-17T14:16:56Z Sagzhan 29953 /* Мансабы */ 3631090 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, [[сценарийші]], [[кинопродюсер]] және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен [[Канада]]ға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер [[Осман Сынав]]пен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «Анкараға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал Ыстанбұлда бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] j7p5n2tyws5wsa6z1wqrojfkmif3h8n 3631091 3631090 2026-07-17T14:17:59Z Sagzhan 29953 /* Мансабы */ 3631091 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Неджати Шашмаз |шынайы есімі = {{lang-tr|Necati Şaşmaz}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Muhammed Necati Şaşmaz |туған күні = 15.12.1971 |туған жері = Харпут, [[Элязыг (провинция)|Элязыг]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Туризм және қонақүй бизнесі мамандығы |мамандығы = [[Актёр]], [[Кинопродюсер|продюсер]], [[Сценарийші|сценарист]], кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2003 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |киностудия = [[Pana Film]] |жұбайы = Нагехан Кашыкчы (2012—2021) |серігі = |ата-анасы = Абдулкадир Шашмаз (әкесі), Сахила Шашмаз (анасы) |туыстары = [[Раджи Шашмаз]] (інісі), Зүбейр Шашмаз (інісі) |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Necati Şaşmaz }} '''Мұхаммед Неджати Шашмаз''' ({{lang-tr|Muhammed Necati Şaşmaz}}; [[1971 жыл]]ғы [[15 желтоқсан]]да туған, Харпут, [[Түркия]]) — түрік актері, [[сценарийші]], [[кинопродюсер]] және кәсіпкер. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) телехикаясындағы басты кейіпкер Полат Алемдар рөлі арқылы кеңінен танымал болды.<ref name="pana_official_actor">Necati Şaşmaz (Polat Alemdar) Biyografisi – Pana Film Resmi Web Sitesi. Arxivтелген 2011.</ref> == Өмірбаяны == Шашмаз [[Түркия]]ның Харпут өңірінде дүниеге келген, шыққан тегі күрд-заза отбасынан тарайды.<ref name="zaza_origin">Necati Şaşmaz'ın kökeni ve aile yapısı üzerine röportaj. Hürriyet Gazetesi, 2006.</ref><ref name="harput_history">Elazığ Harputlu Şaşmaz ailesinin soyağacı ve tarihi. Milliyet Haber, 2012.</ref> Ол Абдулкадир және Сахила Шашмаз жұбының ұлы. Оның [[Раджи Шашмаз]] (сценарист, продюсер) және Зүбейр Шашмаз (режиссер) есімді екі ағасы бар. Негізгі мамандығы туризм саласы болып табылатын Шашмаз бастауыш және орта білімді туған жерінде алды. Түркияда университет емтиханынан өте алмаған соң, ол алдымен [[Канада]]ға, кейіннен АҚШ-қа аттанды. Америкада 6 жыл бойы тұрып, онда жұмыс істеуге және тұруға рұқсат беретін грин-карта (Green Card) иегері атанды. 1999 жылғы Гөлжүк жер сілкінісінен кейін Күтахья қаласында 28 күндік қысқартылған мерзімді әскери міндетін өтеді. 2001 жылы Түркияға отбасына қыдырып келген ол, кейін кері қайту үшін 2001 жылдың 11 қыркүйегіне ұшақ билетін сатып алады. Алайда АҚШ-та орын алған 11 қыркүйек лаңкестік оқиғаларына байланысты ол мінген ұшақ Америкаға жете алмай, кері қайтуға мәжбүр болады. Осы оқиғадан кейін отбасының қауіпсіздікке алаңдап, Түркияда қалуын өтінген соң, ол Америкаға қайтудан біржола бас тартады. Біраз уақыт Украинада тұрған Неджати Шашмаз кейіннен Түркияға біржола оралады.<ref name="usa_return">Necati Şaşmaz'ın 11 Eylül uçağı ve Amerika günleri. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Мансабы == Түркияда өмірін жалғастыруды ұйғарған Неджати Шашмаз Анкара қаласында сақтандыру агенттігін ашады. Көп ұзамай ол ағасы Раджи Шашмаз арқылы танымал режиссер [[Осман Сынав]]пен сұхбаттасуға шақырылады. Ол бұл кездесуге тек сценарий жазу ісіне қатысу туралы ұсыныс түсетін шығар деген оймен барады. Алайда Осман Сынав оған: «Біз жаңа үлкен хикая бастағалы жатырмыз, мен сені басты рөлде көріп тұрмын», — деп күтпеген ұсыныс тастайды. Бұл туралы ойлануға уақыт алған Шашмаз, бір айдан соң ұсынысты ресми түрде қабылдайды.<ref>Osman Sınav'ın keşfi: Көкжалдар мекені қалай басталды? Milliyet Sinema, 2005.</ref> Осылайша Неджати Шашмаз өз өмірін түбегейлі өзгерткен «Көкжалдар ,мекені» жобасын бастайды. Актер кейінгі сұхбаттарында бұл рөлден кейін өзінің жеке өмірі қалмағанын айтқан: «[[Анкара]]ға барсам мені тек өз атыммен атайды, ал [[Ыстанбұл]]да бәрі мені Полат деп шақырады», — деп өз әсерін білдірген. 2009 жылы ол елдегі қоғамдық-саяси ақпараттарды тарататын «Yazete» жаңалықтар сайтын ашты.<ref name="yazete_launch">Necati Şaşmaz'ın yeni medya yatırım: Yazete portalı açıldı. Hürriyet Teknoloji, 2009.</ref> 2013 жылы Түркия үкіметі Ыстанбұлдағы Гези паркі оқиғаларына байланысты туындаған мәселелерді шешу мақсатында елдің танымал өнер адамдарынан құралған делегацияны қабылдады. Бұл делегация құрамында Хасан Качан, Хюлья Авшармен бірге Неджати Шашмаз да болды. Кездесуден кейін оның баспасөз өкілдеріне берген ресми мәлімдемесі қоғамда түрлі пікірталастар тудырып, Твиттер (қазіргі X) әлеуметтік желісінде үлкен серпіліс туғызды.<ref name="gezi_park">Gezi Parkı heyeti Başbakanlık kabulü: Necati Şaşmaz'ın açıklamaları. Cumhuriyet Gazetesi, 2013.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1971 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] mlpa70mnjahsi15jvjgsnuulg7c3lws Ауце 0 783556 3631049 3630920 2026-07-17T12:30:58Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631049 wikitext text/x-wiki '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] cdu2nnen29v6ffq3csvqhhemw7ldha4 3631051 3631049 2026-07-17T12:31:58Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3631051 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] gqoydeymy8bobuohiha1xeniyxk7t0k 3631052 3631051 2026-07-17T12:32:38Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3631052 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 8fcx9ido1tj50zhtimvk48k1mqq0221 3631053 3631052 2026-07-17T12:33:08Z Мағыпар 100137 үлгі 3631053 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] fo8bvakzblxpf8h9za2pmjjjdylmmg5 3631055 3631053 2026-07-17T12:35:41Z Мағыпар 100137 үлгі 3631055 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jp0ypgdcpiimtjtm7l8d2v71f9zaig8 3631056 3631055 2026-07-17T12:36:41Z Мағыпар 100137 үлгі 3631056 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 5hnms42rrntglmpsrzqc8xc99egbzfg 3631059 3631056 2026-07-17T12:38:49Z Мағыпар 100137 үлгі 3631059 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 2cfwy5htfac80ek92lld5kq4a5fpklz 3631061 3631059 2026-07-17T12:41:39Z Мағыпар 100137 үлгі 3631061 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Альт-Ауц |статус алуы = 1924 |жер аумағы = 3,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2351 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 659,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3zfcn66dql8ztfwdioks6g1gyottio9 3631065 3631061 2026-07-17T12:44:32Z Мағыпар 100137 сурет қою 3631065 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Альт-Ауц |статус алуы = 1924 |жер аумағы = 3,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2351 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 659,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Vecauces pils parks 5.jpg </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] gdjfec6h1zlu3geonaadajql7icqac3 3631066 3631065 2026-07-17T12:45:08Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3631066 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Альт-Ауц |статус алуы = 1924 |жер аумағы = 3,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2351 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 659,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Vecauces pils parks 5.jpg Auce, Raiņa iela (P96, P104).jpg </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] bqcbq6b26p8nbvavwj1i47u35p4yirg 3631067 3631066 2026-07-17T12:45:36Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3631067 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Альт-Ауц |статус алуы = 1924 |жер аумағы = 3,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2351 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 659,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Vecauces pils parks 5.jpg Auce, Raiņa iela (P96, P104).jpg Vecaucepils1.JPG </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] cko1ljxyrsh0tgdfj0r3z3o50h36by7 3631069 3631067 2026-07-17T12:49:48Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ 3631069 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Ауце |шынайы атауы = {{lang-lv|Auce}} |сурет = Auce Municipality.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Auce COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =27 |lat_sec =40 |lon_dir =E |lon_deg =22 |lon_min =53 |lon_sec =39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Добель аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1924 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Альт-Ауц |статус алуы = 1924 |жер аумағы = 3,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2351 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 659,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-3708 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Auce |сайты = |сайт тілі = }} '''Ауце''' ({{lang-lv|Auce}}) — [[Латвия]]ның оңтүстігіндегі [[Добель аймағы]]ндағы шағын қала. Ауце қаласының халқы 2026 жылы 2351 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-auce-11481.html|title=Население Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Ауце — [[Литва]] шекарасынан 7 км, [[Рига]]дан 100 км жерде орналасқан. Айналасындағы аумақтың солтүстік бөлігі теңіз деңгейінен 152 м биіктікке көтеріледі, ал шығыс бұрышы Земгале жазығының батыс шегінде, биіктігі 75 м-ге дейін жетеді.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/auce_lc4347?ysclid=mrol38d3so43516266|title=Европа > Латвия > Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Тарихы == Ауце 1924 жылы қала мәртебесін алды, сол кезде тұрғындардың өтініші бойынша Вецуаце ауылы Ауце болып өзгертілді. Ауыл туралы алғашқы дерек 1616 жылы, граф Медем отбасына тиесілі Вецауце кешені салынған кезде, оның айналасында шағын ауыл пайда болды. Дегенмен, жерді белсенді игеру тек 19 ғасырдың аяғында басталды. Ауыл 20 ғасырдың алғашқы онжылдығында өте тез дамыды, бірнеше диірмен, кірпіш зауыты, тоқыма фабрикасы және таверналар салынды. 1911 жылы баспахана салынды. 1949 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ол Ауце ауданының орталығы болды. Таратылғаннан кейін қала Добель ауданының құрамына кірді (2009 жылдың 1 шілдесіне дейін). 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап, Латвияның әкімшілік-аумақтық реформасынан кейін, ол Ауце аймағының орталығы болды. 2021 жылы жаңа әкімшілік-аумақтық реформа нәтижесінде Ауце аймағы таратылып, Ауце тәуелсіз аумақтық бірлік ретінде Добель муниципалитетіне қосылды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/auce/|title=Ауце|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-17|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == 20 ғасырдың басында Ауце бүкіл Латвияға танымал болды. Осы уақыт ішінде мұнда диірмендер, стадион, кірпіш зауыты, баспахана, кітапхана, кинотеатр және тоқыма фабрикасы салынды. Бүгінде қала Ауце аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Онда бірнеше ірі жұмыс істейтін кәсіпорындар орналасқан, көршілес аймақтармен тығыз сауда байланыстары бар, сондай-ақ ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық кешен орналасқан. == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Vecauces pils parks 5.jpg Auce, Raiņa iela (P96, P104).jpg Vecaucepils1.JPG Vecauces luterāņu baznīca.jpg </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] cahnwey97dz75bzpgb0bl87vy7xdocj Асхат Күшіншіреков 0 783579 3631221 3630955 2026-07-17T17:16:15Z Kasymov 10777 3631221 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға|аты=Асхат Күшіншіреков|төл аты=Асхат Күшіншіреков|туған күні=|туған жері=|мамандығы=|белсенді жылдары=|Есімі=Асхат Күшіншіреков|Белсенді жылдары=2003 жылдан қазіргі уақытқа дейін|Мамандығы=Кинорежиссер, сценарист, актер|Туған жері=[[Благовещенка]], [[Алтай өлкесі]], [[Кеңес Одағы]]|Туған күні=3 сәуір 1982 жылы туған}} '''Асхат Күшіншіреков''' ({{lang-kk|Асхат Күшіншіреков}}; 3 сәуір 1982 жылы туған) — қазақстандық [[кинорежиссер]], сценарист және [[актер]]. Ол халықаралық деңгейде Сергей Дворцевойдың «[[Қызғалдақ (фильм)|Қызғалдақ]]<nowiki/>» (''Tulpan'') (2008) фильміндегі басты рөлімен танымал, бұл фильм 61-ші [[Канн кинофестивалі]]<nowiki/>ндегі<ref>{{cite web|title=Un Certain Regard: "Tulpan" by Sergey Dvortsevoy|url=https://www.festival-cannes.com/en/2008/un-certain-regard-tulpan-by-sergey-dvortsevoy/|website=Festival de Cannes|date=May 22, 2008|access-date=2025-01-01}}</ref> «Ерекше көзқарас» (''Un Certain Regard'') бағдарламасында бас жүлдені жеңіп алған. Оның толықметражды режиссерлік дебюті — «[[Бауырына салу]]<nowiki/>» (''Bauryna Salu'') (2023) фильмі Қазақстанның атынан 97-ші [[Оскар (2025)|Оскар]] жүлдесіндегі<ref name=":0">{{cite web|title=Oscars: Kazakhstan Submits 'Bauryna Salu' To Best International Feature Film Race|url=https://deadline.com/2024/09/kazakhstan-oscars-2025-bauryna-salu-best-international-feature-film-1236096819/|last=Kroll|first=Justin|website=Deadline Hollywood|date=September 23, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref> «[[Үздік халықаралық толықметражды фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік халықаралық толықметражды фильм]]<nowiki/>» номинациясына ресми түрде ұсынылды. == Өмірбаяны және мансабы == Асхат Күшіншіреков 1982 жылы 3 сәуірде дүниеге келген. Кейін ол Темірбек Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясына оқуға түсіп, онда кинорежиссура мамандығы бойынша білім алды.<ref name="apsa">{{cite web|title=Askhat Kuchinchirekov – Profile|url=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/askhat-kuchencherekov|website=Asia Pacific Screen Awards|date=October 2, 2023|access-date=2025-01-01}}</ref> === Актерлік мансабы === Академияда оқып жүрген кезінде Күшіншіреков режиссер Сергей Дворцевойдың «Қызғалдақ» (2008) фильмінде басты рөлге бекітілді.<ref name="apsa2">{{cite web|title=Askhat Kuchinchirekov – Profile|url=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/askhat-kuchencherekov|website=Asia Pacific Screen Awards|date=October 2, 2023|access-date=2025-01-01}}</ref> Бұл фильмде ол Ресей Әскери-теңіз флотынан жақында оралып, қазақ даласында шопан болып өмір сүруге талпынған жас жігіт Асаның рөлін сомдайды. Фильмнің тұсаукесері 2008 жылғы Канн кинофестивалінің «Ерекше көзқарас» бағдарламасында өтіп, онда бас жүлдені жеңіп алды.<ref>{{cite web|title=Tulpan|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tulpan|website=Wikipedia}}</ref><ref>{{Cite news|date=2009-03-03|title="Tulpan" : une jolie fable en Asie centrale|url=https://www.lemonde.fr/cinema/article/2009/03/03/tulpan-une-jolie-fable-en-asie-centrale_1162669_3476.html|access-date=2026-06-17|language=fr}}</ref> ''Variety'' басылымы фильмнің Канн кинофестивалінің «Ерекше көзқарас» бағдарламасында бас жүлде жеңіп алғанын сипаттай отырып, оның шынайы табиғилығы мен деректі реализмін атап өтті.<ref>{{cite web|title=Film Review: Tulpan|url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/tulpan-2-1200522071/|website=Variety|date=May 23, 2008|access-date=2025-01-01}}</ref> ''The Hollywood Reporter'' фильмді «мінсіз, күлкілі әрі өте тартымды» деп бағалады.<ref>{{cite web|title=Tulpan – Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/tulpan-126135/|last=Bennett|first=Ray|website=The Hollywood Reporter|date=May 26, 2008|access-date=2025-01-01}}</ref> 2004 жылдан 2019 жылға дейін Күшіншіреков Дворцевоймен бірге режиссердің ассистенті болып жұмыс істеді.<ref>{{cite web|title=Bauryna Salu|url=https://www.fescaaal.org/en/film/bauryna-salu/|website=Festival del Cinema Africano, d'Asia e America Latina|access-date=2025-01-01}}</ref> 2018 жылы ол Дворцевойдың келесі «Айка» (''Ayka'') фильмінде рөл сомдады. Бұл фильм 71-ші Канн кинофестивалінің негізгі байқауында бақ сынап, «Үздік халықаралық толықметражды фильм» бойынша Оскар жүлдесінің қысқа тізіміне енді.<ref name=":02">{{cite web|title=Oscars: Kazakhstan Submits 'Bauryna Salu' To Best International Feature Film Race|url=https://deadline.com/2024/09/kazakhstan-oscars-2025-bauryna-salu-best-international-feature-film-1236096819/|last=Kroll|first=Justin|website=Deadline Hollywood|date=September 23, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref> === Режиссерлік мансабы === 2013 жылы Күшіншіреков сценарист және продюсер ретінде де жұмыс істеген «Бензин таусылды» (''Gas Is Over'' / ''Закончился бензин'') қысқаметражды фильмімен режиссерлік дебютін жасады.<ref name="apsa22">{{cite web|title=Askhat Kuchinchirekov – Profile|url=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/askhat-kuchencherekov|website=Asia Pacific Screen Awards|date=October 2, 2023|access-date=2025-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|title=Irrfan Khan bags best actor trophy at DIFF|url=https://www.khaleejtimes.com/entertainment/irrfan-khan-bags-best-actor-trophy-at-diff|website=Khaleej Times|language=en|access-date=2026-06-17}}</ref> Бұл фильм Дубай халықаралық кинофестивалінде Азия/Африка санаты бойынша «Үздік қысқаметражды фильм» жүлдесін жеңіп алды.<ref>{{cite web|title=Muhr Award winners celebrate as curtains begin to close on Dubai film festival|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/muhr-award-winners-celebrate-as-curtains-begin-to-close-on-dubai-film-festival-1.644803/|website=The National|access-date=2025-01-01}}</ref> Қысқаметражды фильм сонымен қатар Тампере кинофестивалінің байқауында көрсетілді.<ref name="apsa22" /> Оның толықметражды режиссерлік дебюті «Бауырына салу» (2023) фильмі өзінің балалық шағындағы ата-әжесінің қолында тәрбиелену тәжірибесіне негізделген. Бұл — отбасының тұңғыш баласын ата-әжесінің тәрбиесіне беретін дәстүрлі қазақ салты, көшпенділер дәстүрі.<ref name=":022">{{cite web|title=Oscars: Kazakhstan Submits 'Bauryna Salu' To Best International Feature Film Race|url=https://deadline.com/2024/09/kazakhstan-oscars-2025-bauryna-salu-best-international-feature-film-1236096819/|last=Kroll|first=Justin|website=Deadline Hollywood|date=September 23, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|title=Los estrenos de cine se adelantan un día para seguir la estela del dragón de DreamWorks - EFE|url=https://efe.com/cultura/2025-06-12/estrenos-cine-se-adelantan-un-dia-seguir-estela-dragon-dreamworks/|last=Gómez|first=Rosa María Corona|website=EFE Noticias|date=2025-06-12|language=es|access-date=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|title='Bauryna salu', un drama kazajo|url=https://www.abc.es/play/cine/bauryna-salu-drama-kazajo-20250612112148-vi.html|last=EFE|website=Diario ABC|date=2025-06-12|language=es|access-date=2026-06-17}}</ref> Фильмнің әлемдік тұсаукесері 2023 жылы Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінің «Жаңа режиссерлер» бөлімінде өтті.<ref>{{cite web|title=Oscars 2025: Kazakhstan Picks 'Bauryna Salu' for International Feature Race|url=https://www.imdb.com/news/ni64842618/|website=IMDb News|access-date=2025-01-01}}</ref> ''Variety'' басылымы фильмнің тәсілін жоғары бағалап, оның кинематографиялық реализмге деген таңғажайып бейімділігін көрсететінін жазды және оны «сирек кездесетін, шынайы гаухартас» деп сипаттады.<ref name=":12">{{cite web|title='Bauryna Salu' Review: Kazakhstan's Oscar Entry Captures a Child's Abandonment|url=https://variety.com/2024/film/reviews/bauryna-salu-review-kazakhstan-oscar-international-feature-1236231500/|last=Adlakha|first=Siddhant|website=Variety|date=December 6, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref> «Усама» (''Osama'') фильмімен танымал ауған режиссері Сыдық Бармак фильмге атқарушы продюсер ретінде қосылды.<ref>{{cite web|title='Osama' Director Siddiq Barmak Boards Kazakhstan's Oscar Entry 'Bauryna Salu'|url=https://variety.com/2024/film/news/osama-siddiq-barmak-kazakhstan-oscar-bauryna-salu-1236245515/|website=Variety|date=December 11, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref> 2024 жылдың қыркүйегінде «Бауырына салу» фильмі Қазақстанның атынан 97-ші Оскар жүлдесіндегі «Үздік халықаралық толықметражды фильм» номинациясына ресми түрде таңдалды.<ref name=":0222">{{cite web|title=Oscars: Kazakhstan Submits 'Bauryna Salu' To Best International Feature Film Race|url=https://deadline.com/2024/09/kazakhstan-oscars-2025-bauryna-salu-best-international-feature-film-1236096819/|last=Kroll|first=Justin|website=Deadline Hollywood|date=September 23, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|title=“I Wanted This Movie to Be a Reflection of Myself”: ‘THR Presents’ Q&A With ‘Bauryna Salu’|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/bauryna-salu-director-producer-interview-1236073787/|last=Davids|first=Brian|website=The Hollywood Reporter|date=2024-12-03|language=en-US|access-date=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oscars 2025: Kazakhstan Picks ‘Bauryna Salu’ for International Feature Race|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kazakhstan-picks-bauryna-salu-oscars-2025-best-international-feature-race-1236009522/|last=Roxborough|first=Scott|website=The Hollywood Reporter|date=2024-09-23|language=en-US|access-date=2026-06-17}}</ref> Сондай-ақ, фильм Қазақстанның ұлттық киносыйлығы — «Тұлпар» киножүлдесінде ең үздік фильм атанды.<ref>{{cite web|title=Oscars 2025: Kazakhstan Picks 'Bauryna Salu' for International Feature Race|url=https://www.imdb.com/news/ni64842618/|website=IMDb News|access-date=2025-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|title=Torna Festival del Cinema Africano d'Asia e America Latina - Cinema - Ansa.it|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/cinema/2024/04/23/torna-festival-del-cinema-africano-dasia-e-america-latina_df6b811d-2ad3-4020-b66c-71b0b2bee87a.html|last=ANSA|first=Agenzia|website=Agenzia ANSA|date=2024-04-23|language=it|access-date=2026-06-17}}</ref> == Фильмографиясы == {| class="wikitable" !Жыл !Атауы !Рөлі !Ескертпелер |- |2008 |Қызғалдақ (''Tulpan'') |Актер (Асаның басты рөлінде) |Режиссері: Сергей Дворцевой; «Ерекше көзқарас» жүлдесі, 61-ші Канн кинофестивалі<ref>{{cite web|title=Un Certain Regard: "Tulpan" by Sergey Dvortsevoy|url=https://www.festival-cannes.com/en/2008/un-certain-regard-tulpan-by-sergey-dvortsevoy/|website=Festival de Cannes|date=May 22, 2008}}</ref> |- |2013 |Бензин таусылды (қысқаметражды) |Режиссер, сценарист, продюсер |Жеңімпаз, Азия/Африканың үздік қысқаметражды фильмі, Дубай халықаралық кинофестивалі<ref>{{cite web|title=Muhr Award winners celebrate as curtains begin to close on Dubai film festival|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/muhr-award-winners-celebrate-as-curtains-begin-to-close-on-dubai-film-festival-1.644803/|website=The National}}</ref> |- |2018 |Айка (''Ayka'') |Актер; режиссердің ассистенті |Режиссері: Сергей Дворцевой; негізгі байқау, 71-ші Канн кинофестивалі<ref name=":0" /> |- |2023 |Бауырына салу (''Bauryna Salu'') |Режиссер, сценарист, продюсер |Режиссері: Сергей Дворцевой; негізгі байқау, 71-ші Канн кинофестивалі<ref name=":0" /><ref name=":1">{{cite web|title='Bauryna Salu' Review: Kazakhstan's Oscar Entry Captures a Child's Abandonment|url=https://variety.com/2024/film/reviews/bauryna-salu-review-kazakhstan-oscar-international-feature-1236231500/|last=Adlakha|first=Siddhant|website=Variety|date=December 6, 2024|access-date=2025-01-01}}</ref> |} == Марапаттары мен номинациялары == === Режиссер ретінде === {| class="wikitable" !Жыл !Марапат/Фестиваль !Фильм !Нәтижесі |- |2013 |Дубай халықаралық кинофестивалі — Үздік Азия/Африка қысқаметражды фильмі |Бензин таусылды|| {{Жеңіс}}<ref>{{cite web |title=Muhr Award winners celebrate as curtains begin to close on Dubai film festival |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/muhr-award-winners-celebrate-as-curtains-begin-to-close-on-dubai-film-festival-1.644803/ |website=The National |access-date=2025-01-01}}</ref> |- |2023 |Азия-Тынық мұхиты киноакадемиясының марапаты (''Asia Pacific Screen Awards'') — Үздік жастар фильмі |Бауырына салу|| {{Жеңіс}}<ref>{{cite web |title=Winners of the 16th Asia Pacific Screen Awards Announced |url=https://www.asiapacificscreenawards.com/news-events/2023-winners |website=Asia Pacific Screen Awards |date=November 4, 2023 |access-date=2025-01-01}}</ref> |- |2023 |Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалі — «Жаңа режиссерлер» бөлімі |Бауырына салу |Таңдалды<ref name=":0" /> |- |2024 |«Тұлпар» ұлттық киносыйлығы — Үздік фильм |Бауырына салу|| {{Жеңіс}}<ref>{{cite web |title=Oscars 2025: Kazakhstan Picks 'Bauryna Salu' for International Feature Race |url=https://www.imdb.com/news/ni64842618/ |website=IMDb News |access-date=2025-01-01}}</ref> |- |2024 |97-ші Оскар жүлдесі — Үздік халықаралық толықметражды фильм (Қазақстанның ұсынымы) |Бауырына салу |Ұсынылды<ref name=":0" /> |- |2024 |goEast кинофестивалі — Арнайы жүлде (ZDF) |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |- |2024 |Фаджр халықаралық кинофестивалі — Қазылар алқасының арнайы жүлдесі |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |- |2024 |Бішкек халықаралық кинофестивалі — Үздік режиссер |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |- |2024 |Баку халықаралық кинофестивалі — Үздік фильм |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |- |2024 |Азия әлемдік кинофестивалі (''Asia World Film Festival'') — Үздік операторлық жұмыс |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |- |2025 |Искья халықаралық кинофестивалі (''Ischia International Film Festival'') — Үздік фильм |Бауырына салу|| {{Жеңіс}} |} === Актер ретінде === {| class="wikitable" !Жыл !Марапат !Фильм !Нәтижесі |- |2008 |«Ника» сыйлығы — Жыл жаңалығы |Қызғалдақ (''Tulpan'')|| {{Номинация}}<ref>{{cite web |title=Askhat Kuchinchirekov – IMDb |url=https://www.imdb.com/name/nm1784582/ |website=IMDb |access-date=2025-01-01}}</ref> |- |2009 |Азиялық киносыйлық (''Asian Film Awards'') — Ең үздік жаңа орындаушы |Қызғалдақ (''Tulpan'')|| {{Номинация}}<ref>{{cite web |title=Askhat Kuchinchirekov – IMDb |url=https://www.imdb.com/name/nm1784582/ |website=IMDb |access-date=2025-01-01}}</ref> |} == Дереккөздер == <references /> ng487e77infp6xvj8hx0jr865zyswuu Есет Берікұлы Байкен 0 783585 3631257 3631034 2026-07-17T17:41:19Z Kasymov 10777 3631257 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Есет Берікұлы Байкен | Суреті = | Атауы = | Титулы = [[Ұлытау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ұлытау облысы|әкімі]] | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Coat of arms of Ulytau Region.svg | Басқара бастады = 17 шілде 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Астана]] қаласы әкімінің орынбасары | Ту_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_2 = Emblem of Astana (latin).svg | Басқара бастады_2 = ақпан 2022 | Басқаруын аяқтады_2 = шілде 2026 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | тақырыпша1_2 = Әкімі | мәтін1_2 = [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов|Алтай Көлгінов]]<br>[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] | Туған күні = 23.10.1986 | Туған жері = [[Баршын (ауыл)|Баршын]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = 3<ref name="prg.kz" /> | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] (2006)<br /> [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]] (2010) | Мамандығы = заңгер, экономист | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Есет Берікұлы Байкен''' ([[23 қазан]] [[1986 жыл]], [[Баршын (ауыл)|Баршын]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық саясаткер, заңгер және экономист, 2026 жылдан бастап [[Ұлытау облысы]]ның әкімі. == Өмірбаяны == Есет Байкен 1986 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданында]] дүниеге келген. 2005 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|ҚазМЗУ]] Гуманитарлық заң колледжін, 2008 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]н, 2010 жылы [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін]] бітірген. Мамандығы бойынша — заңгер және экономист.<ref name="prg.kz">[https://prg.kz/document/?doc_id=32990876 Байкен Есет Берикулы (персональная справка)]</ref> Еңбек жолын 2008 жылы [[Астана]] қаласының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің жетекші маманы бастаған. 2009–2010 жылдары аталған басқарманың инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің бас маманы, құқықтық қамтамасыз ету және сатып алу бөлімінің бас маманы болған. 2010–2016 жылдары Астана қаласы әкімінің аппаратында жұмысын жалғастырып, әлеуметтік-мәдени сала бөлімінің бас маманы, әкімнің бас инспекторы, әкім аппаратының ұйымдастыру-инспекторлық бөлімінің басшысы болып жұмыс істеген. 2016–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысы хатшылығының сарапшысы, Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің мемлекеттік инспекторы болған. 2019 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданын]] басқарды. 2019–2020 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы әкімі аппараты басшысының орынбасары, әкім аппаратының басшысы, 2020–2022 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы [[Сарыарқа ауданы]]ның әкімі, 2022–2026 жылдары Нұр-Сұлтан (кейін Астана) қаласы әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды.<ref>[https://baq.kz/persons_directory/bayken-eset-berik-ly-/ Анықтама. Байкен Есет Берікұлы]</ref> 2026 жылғы 17 шілдеден бастап ол — [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/eb-baykendi-tagayyndau-turaly-1765450 Е.Б. Байкенді тағайындау туралы]</ref> == Отбасылық жағдайы == Байкен үйленген, үш баласы бар.<ref name="prg.kz" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан облыс әкімдері}} {{DEFAULTSORT:Байкен, Есет Берікұлы}} [[Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері]] [[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Ұлытау облысының әкімдері]] iwyzj7byfhmy4oqiq4bw6hgv8ss861y 3631284 3631257 2026-07-17T18:48:31Z Casserium 68287 /* Өмірбаяны */ 3631284 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Есет Берікұлы Байкен | Суреті = | Атауы = | Титулы = [[Ұлытау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ұлытау облысы|әкімі]] | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Coat of arms of Ulytau Region.svg | Басқара бастады = 17 шілде 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Астана]] қаласы әкімінің орынбасары | Ту_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_2 = Emblem of Astana (latin).svg | Басқара бастады_2 = ақпан 2022 | Басқаруын аяқтады_2 = шілде 2026 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | тақырыпша1_2 = Әкімі | мәтін1_2 = [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов|Алтай Көлгінов]]<br>[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] | Туған күні = 23.10.1986 | Туған жері = [[Баршын (ауыл)|Баршын]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = 3<ref name="prg.kz" /> | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] (2006)<br /> [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]] (2010) | Мамандығы = заңгер, экономист | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Есет Берікұлы Байкен''' ([[23 қазан]] [[1986 жыл]], [[Баршын (ауыл)|Баршын]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық саясаткер, заңгер және экономист, 2026 жылдан бастап [[Ұлытау облысы]]ның әкімі. == Өмірбаяны == Есет Байкен 1986 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданында]] дүниеге келген. 2005 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|ҚазГЗУ]] Гуманитарлық заң колледжін, 2008 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]н, 2010 жылы [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін]] бітірген. Мамандығы бойынша — заңгер және экономист.<ref name="prg.kz">[https://prg.kz/document/?doc_id=32990876 Байкен Есет Берикулы (персональная справка)]</ref> Еңбек жолын 2008 жылы [[Астана]] қаласының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің жетекші маманы бастаған. 2009–2010 жылдары аталған басқарманың инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің бас маманы, құқықтық қамтамасыз ету және сатып алу бөлімінің бас маманы болған. 2010–2016 жылдары Астана қаласы әкімінің аппаратында жұмысын жалғастырып, әлеуметтік-мәдени сала бөлімінің бас маманы, әкімнің бас инспекторы, әкім аппаратының ұйымдастыру-инспекторлық бөлімінің басшысы болып жұмыс істеген. 2016–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысы хатшылығының сарапшысы, Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің мемлекеттік инспекторы болған. 2019 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданын]] басқарды. 2019–2020 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы әкімі аппараты басшысының орынбасары, әкім аппаратының басшысы, 2020–2022 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы [[Сарыарқа ауданы]]ның әкімі, 2022–2026 жылдары Нұр-Сұлтан (кейін Астана) қаласы әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды.<ref>[https://baq.kz/persons_directory/bayken-eset-berik-ly-/ Анықтама. Байкен Есет Берікұлы]</ref> 2026 жылғы 17 шілдеден бастап ол — [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/eb-baykendi-tagayyndau-turaly-1765450 Е.Б. Байкенді тағайындау туралы]</ref> == Отбасылық жағдайы == Байкен үйленген, үш баласы бар.<ref name="prg.kz" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан облыс әкімдері}} {{DEFAULTSORT:Байкен, Есет Берікұлы}} [[Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері]] [[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Ұлытау облысының әкімдері]] gkfz6cm66weub9mkkel1vn4je2ijv0s 3631285 3631284 2026-07-17T18:48:53Z Casserium 68287 /* */ 3631285 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Есет Берікұлы Байкен | Суреті = | Атауы = | Титулы = [[Ұлытау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ұлытау облысы|әкімі]] | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Coat of arms of Ulytau Region.svg | Басқара бастады = 17 шілде 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Дастан Адайұлы Рыспеков|Дастан Рыспеков]] | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Астана]] қаласы әкімінің орынбасары | Ту_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_2 = Emblem of Astana (latin).svg | Басқара бастады_2 = ақпан 2022 | Басқаруын аяқтады_2 = шілде 2026 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | тақырыпша1_2 = Әкімі | мәтін1_2 = [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов|Алтай Көлгінов]]<br>[[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек|Жеңіс Қасымбек]] | Туған күні = 23.10.1986 | Туған жері = [[Баршын (ауыл)|Баршын]], {{туғанжері|Нұра ауданы (Қарағанды облысы){{!}}Нұра ауданы|Нұра ауданында}}, [[Қарағанды облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = 3<ref name="prg.kz" /> | Партиясы = | Білімі = [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] (2008)<br /> [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті]] (2010) | Мамандығы = заңгер, экономист | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Есет Берікұлы Байкен''' ([[23 қазан]] [[1986 жыл]], [[Баршын (ауыл)|Баршын]], [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданы]], [[Қарағанды облысы]]) — қазақстандық саясаткер, заңгер және экономист, 2026 жылдан бастап [[Ұлытау облысы]]ның әкімі. == Өмірбаяны == Есет Байкен 1986 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданында]] дүниеге келген. 2005 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті|ҚазГЗУ]] Гуманитарлық заң колледжін, 2008 жылы [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]]н, 2010 жылы [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін]] бітірген. Мамандығы бойынша — заңгер және экономист.<ref name="prg.kz">[https://prg.kz/document/?doc_id=32990876 Байкен Есет Берикулы (персональная справка)]</ref> Еңбек жолын 2008 жылы [[Астана]] қаласының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің жетекші маманы бастаған. 2009–2010 жылдары аталған басқарманың инвестициялық саясат және жоспарлау бөлімінің бас маманы, құқықтық қамтамасыз ету және сатып алу бөлімінің бас маманы болған. 2010–2016 жылдары Астана қаласы әкімінің аппаратында жұмысын жалғастырып, әлеуметтік-мәдени сала бөлімінің бас маманы, әкімнің бас инспекторы, әкім аппаратының ұйымдастыру-инспекторлық бөлімінің басшысы болып жұмыс істеген. 2016–2019 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]] басшысы хатшылығының сарапшысы, Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің мемлекеттік инспекторы болған. 2019 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)|Нұра ауданын]] басқарды. 2019–2020 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы әкімі аппараты басшысының орынбасары, әкім аппаратының басшысы, 2020–2022 жылдары Нұр-Сұлтан қаласы [[Сарыарқа ауданы]]ның әкімі, 2022–2026 жылдары Нұр-Сұлтан (кейін Астана) қаласы әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды.<ref>[https://baq.kz/persons_directory/bayken-eset-berik-ly-/ Анықтама. Байкен Есет Берікұлы]</ref> 2026 жылғы 17 шілдеден бастап ол — [[Ұлытау облысы]]ның әкімі.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/eb-baykendi-tagayyndau-turaly-1765450 Е.Б. Байкенді тағайындау туралы]</ref> == Отбасылық жағдайы == Байкен үйленген, үш баласы бар.<ref name="prg.kz" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан облыс әкімдері}} {{DEFAULTSORT:Байкен, Есет Берікұлы}} [[Санат:Қазақ гуманитарлық заң университеті түлектері]] [[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Ұлытау облысының әкімдері]] 7bnz1bmzjw8eulmgeix1waaomcplgc6 Украина Министрлер Кабинеті 0 783588 3631060 2026-07-17T12:39:22Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік орган |атауы = Украина Министрлер Кабинеті |қысқартылған атауы = |шынайы атауы = {{lang|uk|Кабінет Міністрів України}} |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |мемлекет = {{байрақ|Украина}} |құзыреті = |құзерет_тақырып_мәтіні = |эмблема... 3631060 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы = Украина Министрлер Кабинеті |қысқартылған атауы = |шынайы атауы = {{lang|uk|Кабінет Міністрів України}} |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |мемлекет = {{байрақ|Украина}} |құзыреті = |құзерет_тақырып_мәтіні = |эмблема = Cabinet of Ministers of Ukraine.svg |эмблеманың ені = |эмблеманың тақырыбы = |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = |сурет ені = |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = {{ublist |{{nowrap|28 маусым 1917 (бастапқысы)}} |18 сәуір 1991 (қазіргі түрі) }} |ізашары1 = |ізашары2 = |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = [[Украина президенті|Президент]] және ''[[Верховна Рада]]ға'' |тағайындайды = ''[[Верховна Рада]]'' |штаб-пәтері = [[Украина үкіметінің ғимараты]], [[Михаил Грушевский көшесі|Грушевский көшесі]], [[Киев]]<ref>{{cite web|url=https://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/article?art_id=335366 |title=Official CMU website. Address |date=2017 |language=en}}</ref> |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Украина премьер-министрі]] |басшылықтың лауазымы1 = Басшысы |басшылықтың есімі2 = 17 |басшылықтың лауазымы2 = Министрліктері |жоғарыда тұрған мекеме = |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты = {{URL|https://www.kmu.gov.ua/}} |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Украина Министрлер Кабинеті''' ('''МинКаб'''; {{lang-uk|Кабінет Міністрів України}}; {{lang|uk|КабМін}}), көбіне '''Украина үкіметі''' ({{lang-uk|Уряд України}}), — [[Украина]] атқарушы билігінің ең жоғарғы органы.<ref name="s-116">116-бап. [[Украина Конституциясы]]</ref> Орган [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]] Министрлер Кабинеті ретінде 1991 жылғы 18 сәуірде Украин КСР №980-XII заңы арқылы құрылған болатын. Оның тұңғыш басшысы, яғни [[Украина премьер-министрі|премьер-министрі]] [[Витольд Павлович Фокин|Витольд Фокин]] еді. Кабинет — [[Украина премьер-министрі]] құратын «президиумынан» құралған алқалы орган. Премьердің орынбасарлары және министрлер Кабинеттің сессиялары барысында дауыс беру арқылы шешім жасайды. Кабинеттің жиналыстарына Премьер-министр төрағалық етеді. Кейбір вице-премьерлер Бірінші вице-премьер болып тағайындала алады. [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес үкіметі]]нің кезеңінен айырмашылығы, сол кезде төралқа іс жүзінде жұмыс істейтін институт болса, қазіргі үкімет төралқасы — номиналды орган ғана және вице-премьер-министрлердің басқа министрлерге қарағанда еш артықшылығы жоқ. Барлық үкімет шешімдерін тек министрлер немесе министр мәртебесі бар атқарушы биліктің орталық аппараттарының басшылары ғана дауыс беріп, қабылдай алады. {{iw|Украина Министрлер Кабинетінің хатшылығы|Министрлер Кабинетінің хатшылығы|uk|Секретаріат Кабінету Міністрів України}} кабинеттің жұмысын қамтамасыз етеді, ал {{iw|Украина Мемлекеттік қызмет жөніндегі ұлттық агенттігі|Украинаның Мемлекеттік қызмет жөніндегі ұлттық агенттігі|uk|Національне агентство України з питань державної служби}} мемлекеттік қызметкерлердің кадрлық ресурстарын қамтамасыз етеді. Қазіргі Украина Министрлер Кабинетіне 2026 жылғы 16 шілдеден бері [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] басшылық етеді. == Қазіргі құрамы == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Лауазымы ! Портреті ! Аты-жөні ! colspan=2|Партиясы ! Лауазымға келгені |- !colspan=6| Украина премьер-министрі |- | '''[[Украина премьер-министрі|Премьер-министр]]''' | [[Сурет:Корецький Сергій.webp|100px]] | [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | [[Партиясыз]] | 16 шілде 2026 |- !colspan=6| Бірінші вице-премьер-министр |- | '''[[Украина бірінші вице-премьер-министрі|Бірінші вице-премьер-министр]] — [[Украина Энергетика министрлігі|Энергетика министрі]]''' | [[Сурет:Foreign Secretary David Lammy visits Ukraine (54308721969) (cropped).jpg|100px]] | [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 14 сәуір 2026 |- !colspan=6| Премьер-министр орынбасарлары |- | '''Гуманитарлық саясат жөніндегі<br>вице-премьер-министр — [[Украина Мәдениет министрлігі|Мәдениет министрі]]''' | [[Сурет:Бережна Тетяна Василівна.jpg|100px]] | [[Татьяна Васильевна Бережная|Татьяна Бережная]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 21 қазан 2025 |- | '''Еуропалық және еуроатлантикалық интеграция<br>жөніндегі вице-премьер-министр''' | [[Сурет:Всеволод Ченцов, український дипломат.jpg|100px]] | [[Всеволод Валерьевич Ченцов|Всеволод Ченцов]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- !colspan=6| Министрлер |- | '''Қауымдастықтар, аумақтар және ішкі қоныс аудару жөніндегі министр''' | [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]] | Виталий Безгин | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Жастар және спорт министрі''' | [[Сурет:Bidnyi Matvii Viktorovych (cropped).jpg|100px]] | Матвей Бедный | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 5 қыркүйек 2024 |- | '''Білім беру және ғылым министрі''' | [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]] | Андрей Бутенко | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''[[Украина Ішкі істер министрлігі|Ішкі істер министрі]]''' | [[Сурет:Вигівський Іван Михайлович.jpg|100px]] | [[Иван Михайлович Выговский|Иван Выговский]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Аграрлық саясат және азық министрі''' | [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]] | Тарас Высоцкий | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Жаңару, инфрақұрылым және көлік министрі''' | [[Сурет:Mykola Kalashnyk (cropped).jpg|100px]] | Николай Калашник | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Ардагерлер істері министрі''' | [[Сурет:Виталий Ким .jpg|100px]] | Виталий Ким | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Экономика және қоршаған ортаны қорғау министрі''' | [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]] | Александр Кравченко | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Денсаулық сақтау министрі''' | [[Сурет:Viktor Liashko (cropped).jpg|100px]] | Виктор Ляшко | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 20 мамыр 2021 |- | '''[[Украина Қаржы министрлігі|Қаржы министрі]]''' | [[Сурет:Serhiy Marchenko.jpg|100px]] | Сергей Марченко | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 30 науыз 2020 |- | '''[[Украина Әділет министрілігі|Әділет министрі]]''' | [[Сурет:Denys Maslov.jpg|100px]] | [[Денис Вячеславович Маслов|Денис Маслов]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''Әлеуметтік саясат, отбасы және бірлік министрі''' | [[Сурет:Улютін Денис Валерійович.jpeg|100px]] | Денис Улютин | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 17 шілде 2026 |- | '''Цифрлық трансформация министрі''' | [[Сурет:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|100px]] | Оксана Ферчук | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- | '''[[Украина Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрі]]''' | [[Сурет:Andrii Sybiha in Kyiv, Ukraine on 11 September 2024 (cropped).jpg|100px]] | [[Андрей Иванович Сибига|Андрей Сибига]] | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 5 қыркүйек 2024 |- | '''[[Украина Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]''' | [[Сурет:Yevheniy Khmara (cropped 1x1).jpg|100px]] | [[Евгений Леонидович Хмара|Евгений Хмара]]<br>{{м.а.}} | style="background:var(--background-color-neutral, #eaecf0)| | Партиясыз | 16 шілде 2026 |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Украина министрліктері}} {{Қазіргі Украина Министрлер Кабинеті}} [[Санат:Украина үкіметі]] [[Санат:Украина мемлекеттік құрылымы]] [[Санат:Украина министрліктері|*]] 9pp8sglgr7krw4pvj37x62drs6gfv67 Евгений Леонидович Хмара 0 783589 3631092 2026-07-17T14:19:19Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = министр | Қазақша есімі = Евгений Хмара | Шынайы есімі = {{lang-uk|Євгеній Хмара}} | Суреті = Yevheniy Khmara (cropped 1x1).jpg | Сурет ені = | Атауы = Хмара, 2026 жыл | Титулы = Украина Қорғаныс министрлігі|Қ... 3631092 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = министр | Қазақша есімі = Евгений Хмара | Шынайы есімі = {{lang-uk|Євгеній Хмара}} | Суреті = Yevheniy Khmara (cropped 1x1).jpg | Сурет ені = | Атауы = Хмара, 2026 жыл | Титулы = [[Украина Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]нің міндетін атқарушысы | Ту = Штандарт Міністра оборони України.svg | Ту2 = Flag of Ukraine.svg | Басқара бастады = 16 шілде 2026 жылдан бері | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер = [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | Ізашары = [[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоров]] | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Украина Қауіпсіздік қызметі]] төрағасының міндетін атқарушысы | Ту_2 = Flag of the Security Service of Ukraine.svg | Ту2_2 = Штандарт Голови СБУ rect.svg | Басқара бастады_2 = 5 қаңтар 2026 | Басқаруын аяқтады_2 = 16 шілде 2026 | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Білімі = | Ғылыми деңгейі = | Партиясы = | Жұбайы = | Балалары = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = 2011– | Құрамында болды = {{байрақ|Украина}} | Атағы = [[генерал-майор]] | Шайқасы = [[Орыс-украин соғысы]] | Басқарды = [[Альфа (СБУ бөлімшесі)|«Альфа» СБУ бөлімшесі]] | Әскер түрі = {{flagicon image|Flag of the Security Service of Ukraine.svg|border}} [[Украина Қауіпсіздік қызметі|Қауіпсіздік қызметі]] | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Yevhenii Khmara | Марапаттары = {{Қатар |{{I дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{II дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{III дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} }} {{Қатар |{{Әскери еңбегі үшін крест}} |{{«Ерлігі үшін» III дәрежелі ордені}} }} {{Қатар |{{Украинаға әскери қызметі үшін медаль}} |{{Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісі}} }} }} [[Генерал-майор]] '''Евгений Леонидович Хмара''' ({{lang-uk|Євгеній Леонідович Хмара}}) — [[украина]]лық саяси және әскери қайраткер, 2026 жылғы 16 шілдеден бергі [[Украина Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]]нің міндетін атқарушысы. Бұрын Хмара 2026 жылғы қаңтардан шілдеге дейін [[Украина Қауіпсіздік қызметі]] (СБУ) төрағасының міндетін атқарушысы және 2025 жылдан 2026 жылға дейін СБУ-ның «[[Альфа (СБУ бөлімшесі)|Альфа]]» бөлімшесіне басшылық етті. == Мансабы == 2023 жылғы сәуірде президент [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] Хмараны арнайы операцияларға, терроризмге қарсы іс-шараларға және қылмыстық іс жүргізуге қатысушылар мен құқық қорғау органдары қызметкерлерін қорғауға жауапты ҰҚК бөлімшесінің бастығы етіп тағайындады.<ref>{{cite news|title=Zelensky appoints new head of SBU special operations unit |first1=Valentyna |last1=Romanenko |url=https://www.pravda.com.ua/eng/news/2023/04/14/7397920/ |publisher=[[Українська правда]] |date=2023-04-14 |accessdate=2026-01-05 |language=en}}</ref> СБУ күштерін қайта құрылымдауды көздеген заңнамалық реформалардан кейін Хмара 2025 жылғы 25 тамызда қайта құрылған және атауы өзгертілген [[Альфа (СБУ бөлімшесі)|«А» арнайы операциялар орталығы]]ның басшысы болып қайта тағайындалды.<ref>{{cite news|title=Zelenskyy reappoints Khmara as head of SSU Special Operations Center "A" |first=Tetiana |last=Herasimova |url=https://ukranews.com/en/news/1101578-zelenskyy-reappoints-khmara-as-head-of-ssu-special-operations-center-a |work=Ukrainian News Agency |date=2025-08-25 |access-date=2026-01-05 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Центр спеціальних операцій «А» СБУ |url=https://www.ukrainer.net/tsso-a-sbu/ |publisher=Ukraїner |accessdate=2026-01-05 |language=uk}}</ref> 2026 жылғы 5 қаңтарда президент Зеленский Хмараны [[Украина Қауіпсіздік қызметі]]нің (СБУ) басшысының міндетін атқарушы етіп тағайындады, оған жалғасып жатқан [[орыс-украин соғысы]] кезінде агенттікке басшылық етуді сеніп тапсырды.<ref name="acting">{{cite news |title=Зеленський призначив нового в.о. голови СБУ |trans-title=Zelenskyy appointed a new acting head of Security Service of Ukraine |first=Valentyna |last=Romanenko |url=https://www.pravda.com.ua/news/2026/01/05/8014714/ |work=Українська правда |date=2026-01-05 |language=uk}}</ref> Ол [[Василий Васильевич Малюк|Василий Малюк]]тің ізбасары болды. 2026 жылғы 16 шілдеде Зеленский Хмараны [[Украина Қорғаныс министрлігі|Украинаның қорғаныс министрі]]нің міндетін атқарушы етіп тағайындады. Бұл шешім [[Михаил Альбертович Фёдоров|Михаил Фёдоров]]тың даулы қызметінен босатылуынан кейін жасалды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Хмара, Евгений Леонидович}} [[Санат:Украина қорғаныс министрлері]] [[Санат:Украина әскерилері]] [[Санат:Украина Қауіпсіздік қызметі]] 5lf16ybg6cltcer5jew0sfnit30rb0m Көкжалдар мекені: Тұзақ 0 783590 3631093 2026-07-17T14:28:53Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «... 3631093 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар ,мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика muzitdciidg5kdo1zx6oeo1l1kptvom 3631094 3631093 2026-07-17T14:31:51Z Sagzhan 29953 3631094 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар ,мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика ddtnc63cvxxsmmv71o7vedm4zinnvah 3631095 3631094 2026-07-17T14:32:09Z Sagzhan 29953 3631095 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар ,мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика mr61gy287ll5e867ar5bndrrjub202r 3631096 3631095 2026-07-17T14:32:24Z Sagzhan 29953 3631096 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар ,мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика bgtqwe2bi8wt08ugabheoqhz57wm1qs 3631097 3631096 2026-07-17T14:32:56Z Sagzhan 29953 3631097 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар ,мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика ao2b75qnoslvd7jz0aw2ezl0mr4079j 3631098 3631097 2026-07-17T14:34:28Z Sagzhan 29953 3631098 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін УЕФА Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика f3qwb37ngfl320q0snkupefk8l3k9mv 3631099 3631098 2026-07-17T14:35:18Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3631099 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика l2vtbw3h8n4gx88wgs0tnz9f3bdem9x 3631100 3631099 2026-07-17T14:38:18Z Sagzhan 29953 /* Сюжеті */ 3631100 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика d2jvxfw4itt1lwssttj2uerwlzio3ub 3631101 3631100 2026-07-17T14:40:49Z Sagzhan 29953 /* Басты кейіпкерлер */ 3631101 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика tehreq2syfhaflmv5nmxacshkewwho1 3631102 3631101 2026-07-17T14:41:28Z Sagzhan 29953 3631102 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика 540drpselsesdr1fopin7faqdslfjj5 3631103 3631102 2026-07-17T14:42:05Z Sagzhan 29953 3631103 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «Көкжалдар мекені» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «Көкжалдар мекені: Террор» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика l3jfc1kld8yq0l54q8cffvfdakf0wjb 3631104 3631103 2026-07-17T14:44:26Z Sagzhan 29953 3631104 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «[[Көкжалдар мекені]]» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «[[Көкжалдар мекені: Террор]]» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика l2pwrzcquhjordrkji9re92cjfykwlt 3631106 3631104 2026-07-17T15:55:03Z Sagzhan 29953 «[[Санат:2007 жылы басталған телехикаялар|2007 жылы басталған телехикаялар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631106 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «[[Көкжалдар мекені]]» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «[[Көкжалдар мекені: Террор]]» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика auq1kxnai7ooowj5dyxfk1yf3pi1uqe 3631107 3631106 2026-07-17T15:55:10Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия телехикаялары|Түркия телехикаялары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631107 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «[[Көкжалдар мекені]]» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «[[Көкжалдар мекені: Террор]]» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика qxkksnnv0ig05fqs9hobkxpjd6nef1o 3631108 3631107 2026-07-17T15:55:25Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия телесериалдары|Түркия телесериалдары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631108 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «[[Көкжалдар мекені]]» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «[[Көкжалдар мекені: Террор]]» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2016 жылы аяқталған телехика [[Санат:Түркия телесериалдары]] 20bvzpsx3vumliynmaae1kg99c9my9u 3631122 3631108 2026-07-17T16:08:30Z Sagzhan 29953 /* Дереккөздер */ 3631122 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Тұзақ | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Pusu | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = «Көкжалдар мекені» (2003—2005) | өндіріс = [[Pana Film]] | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Гүркан Уйгун<br>Кенан Чобан<br>Чигдем Батур | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар Лопус | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 10 | сериялар саны = 300 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Мехмет Джанполат | продюсері = [[Раджи Шашмаз]], Неджати Шашмаз | режиссёрі = Онур Тан, Зүбейр Шашмаз, Доған Үмит Караджа | операторы = Селахаттин Санджаклы | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Джүнейт Айсән | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 90-120 мин (әр бөлім) | студия = Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2007–2009)<br>Star TV (2009–2010)<br>atv (2010–2011, 2012–2014)<br>TNT (2011–2012)<br>Kanal D (2014–2016) | бейне форматы = 16:9 [[Жоғары айқындықты теледидар|HDTV]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 19 сәуір 2007 | соңғы рет көрсетілді = 16 маусым 2016 | алдыңғы = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | келесі = | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Гладиатор]]<br>[[Көкжалдар ,мекені: Палестина]] | imdb_id = 0996843 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені: Тұзақ»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Pusu}}) — [[Pana Film]] компаниясы шығарған, атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. Бұл туынды алғаш рет [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында жарық көріп, 97 бөлімге созылған түпнұсқалық «[[Көкжалдар мекені]]» мен 2007 жылы 2 бөлімнен кейін көрсетілімі тоқтатылған «[[Көкжалдар мекені: Террор]]» хикаяларының тікелей жалғасы болып табылады.<ref name="pusu_pana">Kurtlar Vadisi Pusu (2007-2016) Yapım Arşivi – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2016.</ref> 10 маусымнан тұратын телехикая [[2016 жыл]]дың 16 маусымында эфирге шыққан 300-ші бөлімімен өз мәресіне жетті. Бастапқыда жобаның YouTube-тегі ресми арнасында 300-ші бөлім «маусымдық финал» деп көрсетілгенімен, кейіннен бұл жазба ресми түрде «финал» (хикаяның аяқталуы) деп өзгертілді.<ref name="final_news">Kurtlar Vadisi Pusu 300. Bölüm ile final yaptı. Hürriyet Kelebek, 2016.</ref> 2007 жылдың 19 сәуірінде «Show TV» телеарнасында жаңа атаумен көрсетіле бастаған бұл мафиялық және терең мемлекет (дерин девлет) құпиялары туралы хикая алғашқы 3 маусым бойы осы арнада жарияланды. 4-ші маусымда қаржылық себептерге байланысты «Star TV» арнасына ауысты.<ref name="star_transfer">Kurtlar Vadisi Pusu Star TV'ye transfer oldu. Milliyet Haber, 2009.</ref> Алайда бейсенбі күндері кешке көрсетілетін [[УЕФА]] Еуропа лигасының матчтарымен хикая бөлімдері жиі тұспа-тұс келгендіктен, бір маусымнан кейін келісімшарт бұзылып, 5-ші маусымда «atv» арнасына өтті. 6-шы маусымда «TNT» арнасына ауысқанымен, бұл арнаның жабылуына байланысты 7-ші және 8-ші маусымдары қайтадан «atv» эфирінен көрсетілді.<ref name="tnt_atv">TNT kapanınca Kurtlar Vadisi Pusu yeniden ATV'de. Sabah Gazetesi, 2012.</ref> Соңғы 9-шы және 10-шы маусымдары «Kanal D» арнасында жарық көрді.<ref name="kanald_season">Kurtlar Vadisi Pusu yeni sezonuyla Kanal D'de başlıyor. Akşam Gazetesi, 2014.</ref> Хикая франшизаның ең алғашқы нұсқасының 2-ші маусымы басталғаннан бері әрқашан бейсенбі күндері көрсетіліп келді. Түрік телевизиясында бұл хикая туралы сөз болғанда, ел ішінде «өзінің күнінде, өзінің уақытында» (бейсенбі, сағат 20:00) деген тұрақты тіркес қалыптасқан.<ref name="thursday_phenomenon">Perşembe günlerinin efsanesi: "Kendi gününde, kendi saatinde". Sabah Magazin, 2015.</ref> == Сюжеті == Полат Алемдар өзіне жүктелген аса маңызды мемлекеттік тапсырманы сәтті орындап, Түркиядағы қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) құлатты және елдегі мафиялық жүйенің тамырына балта шапты. Осы миссияны абыроймен аяқтағаннан кейін, ол Қоғамдық қауіпсіздік ұйымының (KGT — Kamu Güvenliği Teşkilatı) басшылығына тағайындалады және мемлекет атынан жаңа маңызды операцияларды жүргізуге кіріседі.<ref name="kgt_story">Kurtlar Vadisi Pusu Konusu ve Karakter Analizleri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Алайда оның бұл жолғы жаңа міндеті бұрынғыдан да терең, ауқымды және әлдеқайда қауіпті еді. == Басты кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || Сериалдың басты кейіпкері. |- | [[Гюркан Уйгун]] || Мемати Баш || Полат Алемдардың оң қолы. |- | [[Кенан Чобан]] || Абдулхей Чобан || Полат Алемдардың сол қолы. |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || Полат Алемдардың адамы және Сейфо ағаның (Сейфо Дайы) жиені. |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || Полат Алемдардың адамы. |- | [[Эмин Олджай]] || Омер Джандан || Полат Алемдардың өгей әкесі. |- | Серпиль Тамур || Назифе Джандан || Полат Алемдардың өгей анасы. |- | Гайе Гюрсель || Сафие Караханлы || [[Мехмет Караханлы|Мехмет Караханлының]] қызы және Полат Алемдардың қарындасы. |- | Хакан Бояв || Кара || Полат Алемдармен бірге жұмыс істейді. «Қара санжақ» (Siyah Sancak) жасағының негізін қалаушы. |- | Чигдем Батур || Лейла Түркмен || Прокурор. Элиф Эйюлдің университеттегі құрбысы, Полат Алемдардың ескі досы және соңғы жары. |- | Хатидже Шендил || Эбру Дуру || Полат Алемдардың бірінші жары. |- | Осман Вобер || Тунджай Кантарджы || Полат Алемдардың ауруханасының директоры. |- | Сөнмез Атасой || Хало Дайы || Бұрынғы есірткі тасымалдаушысы. |- | Дога Сакарья || Элиф Алемдар || Полат пен Эбрудың қызы. |- | Халиль Ибрагим Калайджыоглу || Зүлфикар Аға || Түркиядағы [[Алевилер|Алеви мәзһабының]] қорғаушысы. |- | Али Сүрмели || Шараф Зазаоглу / Заза Дайы || Мафия басшысы. |- | Али Бухара Мете || Акиф Деведжи || KGT (Қоғамдық қауіпсіздік ұйымы) агенті. |- | Эртугрул Шакар || Ясин || «Қара санжақ» жасағының командирі. |- | Бурак Севинч || Тимур || «Қара санжақ» жасағының 2-ші командирі. |- | Гөркем Севиндик || Пусат Чакыр || [[Сулейман Чакыр|Сулейман Чакырдың]] ұлы. |- | Муса Узунлар || Искендер Бүйүк || Әскерден қуылған офицер. |- | Джан Гүрзап || Давут Татароглу || «Татароглу Холдинг» басшысы. |- | Сема Шимшек || Инджи Татароглу || Давут Татароглуның қызы. |- | Хүсейн Авни Данял || Ялчин Булут || rowspan="2" | Давут Татароглуның адамдары. |- | Зафер Алгөз || Ялчин Йылдыз |- | Таркан Түзмен || Альпер Өзгенч || rowspan="5" | Барлаушылар (арнайы қызметкерлер). |- | Месут Акуста || Унсал Кемал Алдоган |- | Үмит Аджар || Эрсой Улубей |- | Реджеп Джинисли || Мете Ағыр |- | Ибрагим Гүндоган || Мете Аймар |- | Дефне Самьели || Зейнеп Огуз / Асья Туна || Күзет компаниясының иесі. |- | Левент Джан || Фехми Кузузаде || Юсуфтың әкесі және Кенамның туған әкесі. |- | Йылмаз Мейданери || Хакқы Бафралы || Туран Качгардың адамы. |- | Догухан Гүней || Юсуф Кузузаде || Фехми Кузузаденің ұлы. |- | Мауро Мартино || Кэрун || Тамплиер және Жоғары Мәртебелі (Yüce Majeste). |- | Эртан Сабан || Гөлге || Тамплиер және «Dark River» жасағының командирі. |- | Орхан Эдип Эртүрк || Тилки Андрей || КГБ агенті. |- | Осман Сойкут || Арон Феллер || ЦРУ-дың (CIA) Стамбулдағы өкілі. |- | Гүлчин Чакыр || Лале Зара Айнаджы || Ұйымның жетекші мүшелерінің бірі. |- | Мустафа Үстүндаг || Муро || Стамбулдағы ұйым жетекшісі. |- | Шекип Ташпынар || Джеват Акарсу || [[Джеват Акарсу|Джавит Акарсудың]] інісі. |- | Бозкурт Куруч || Ахмет Кудрет Хазарбейоглу || «Хазарбейоглу Холдинг» басшысы. |- | Неджо || Мехмет Фикрет Хазарбейоглу || Ахмет Кудрет Хазарбейоглуның інісі. |- | Сельчук Өзер || Туран Качгар || «Качгар Холдинг» басшысы. |- | Эдждер Акышык || Джелал Карачадаг || «Карачадаг Холдинг» басшысы. |- | Нефисе Каратай || Аху Торос || «Торос Холдинг» басшысы. |} == Көрсетілім кестесі == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 90%;" |- ! Маусым !! Көрсетілім күні мен уақыты !! Маусымның басталуы !! Маусымның аяқталуы !! Түсірілген бөлім саны !! Бөлім аралығы !! Көрсетілім жылы !! ТД арнасы |- | 1. маусым || rowspan="10" | Бейсенбі<br>20:00 || 19 сәуір 2007 || 14 маусым 2007 || 9 || 1-9 || 2007 || rowspan="3" | [[Show TV]] |- | 2. маусым || 20 қыркүйек 2007 || 5 маусым 2008 || 32 || 10-41 || 2007-2008 |- | 3. маусым || 9 қазан 2008 || 11 маусым 2009 || 22 || 42-63 || 2008-2009 |- | 4. маусым || 24 қыркүйек 2009 || 3 маусым 2010 || 30 || 64-93 || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | 5. маусым || 23 қыркүйек 2010 || 9 маусым 2011 || 35 || 94-128 || 2010-2011 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | 6. маусым || 22 қыркүйек 2011 || 7 маусым 2012 || 33 || 129-161 || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | 7. маусым || 13 қыркүйек 2012 || 6 маусым 2013 || rowspan="3" | 34 || 162-195 || 2012-2013 || rowspan="2" | [[atv (Түркия)|atv]] |- | 8. маусым || 12 қыркүйек 2013 || 12 маусым 2014 || 196-229 || 2013-2014 |- | 9. маусым || 18 қыркүйек 2014 || 11 маусым 2015 || 230-263 || 2014-2015 || rowspan="2" | [[Kanal D]] |- | 10. маусым || 17 қыркүйек 2015 || 16 маусым 2016 || 37 || 264-300 || 2015-2016 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телесериалдары]] gjo4cqhcxd2uzeq9w0vhbjrstfkd7m5 Pana Film 0 783591 3631109 2026-07-17T15:57:43Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» жән... 3631109 wikitext text/x-wiki '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркияның кинокомпаниялары]] [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] 04m4er8k6o0tpn0pa7p7u6y0fv3k8va 3631110 3631109 2026-07-17T15:58:11Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркияның кинокомпаниялары|Түркияның кинокомпаниялары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631110 wikitext text/x-wiki '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] ev7ecyr2jg8g94u1fupoz7xqpxoc23o 3631112 3631110 2026-07-17T16:00:04Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3631112 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] r7fl0cp3uvpk06noq20f95ck4m095n6 3631115 3631112 2026-07-17T16:02:07Z Sagzhan 29953 /* Пана Дистрибьюция */ 3631115 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Туындылары == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Сериал атауы !! Көрсетілім жылдары !! Телеарнасы |- | ''[[Ekmek Teknesi]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]] |- | ''[[Қасқырлар мекені]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]], [[Kanal D]] |- | ''[[Қасқырлар мекені: Террор]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Қасқырлар мекені: Тұзақ]]'' || 2007-2016 || [[Show TV]], [[Star TV]], [[atv (Түркия)|atv]], [[Kanal D]] |- | ''[[Ayrılık]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Nazlı Yarim]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Hayat Kavgam]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Eşref Saati]]'' || 2007-2008 || [[Show TV]] |- | ''[[Fesupanallah]]'' || 2007 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Makber]]'' || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' || 2010-2011 || [[TRT 1]] |- | ''[[Bir Kadın Tanıdım]]'' || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | ''[[Kurt Kanunu]]'' || 2012 || [[TRT 1]] |- | ''[[Yol Ayrımı]]'' || 2012-2013 || [[TRT 1]] |- | ''[[Ben Onu Çok Sevdim]]'' || 2013-2014 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Kara Kutu]]'' || 2015 || [[Kanal D]] |- | ''[[Nöbet]]'' || 2019 || [[Show TV]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] r8wm1bu6jgpkpd2mu7zqm6gplq0juhk 3631117 3631115 2026-07-17T16:02:38Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631117 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Туындылары == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Сериал атауы !! Көрсетілім жылдары !! Телеарнасы |- | ''[[Ekmek Teknesi]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]] |- | ''[[Қасқырлар мекені]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]], [[Kanal D]] |- | ''[[Қасқырлар мекені: Террор]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Қасқырлар мекені: Тұзақ]]'' || 2007-2016 || [[Show TV]], [[Star TV]], [[atv (Түркия)|atv]], [[Kanal D]] |- | ''[[Ayrılık]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Nazlı Yarim]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Hayat Kavgam]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Eşref Saati]]'' || 2007-2008 || [[Show TV]] |- | ''[[Fesupanallah]]'' || 2007 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Makber]]'' || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' || 2010-2011 || [[TRT 1]] |- | ''[[Bir Kadın Tanıdım]]'' || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | ''[[Kurt Kanunu]]'' || 2012 || [[TRT 1]] |- | ''[[Yol Ayrımı]]'' || 2012-2013 || [[TRT 1]] |- | ''[[Ben Onu Çok Sevdim]]'' || 2013-2014 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Kara Kutu]]'' || 2015 || [[Kanal D]] |- | ''[[Nöbet]]'' || 2019 || [[Show TV]] |} === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Фильм атауы !! Шыққан жылы |- | ''[[Қасқырлар мекені: Ирак]]'' || 2006 |- | ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İنسان Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' || 2008 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Гладио]]'' || 2009 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Палестина]]'' || 2011 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Отан]]'' || 2017 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] lscfnzkar573enq6u9d47nomawluab0 3631118 3631117 2026-07-17T16:03:33Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631118 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Туындылары == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Сериал атауы !! Көрсетілім жылдары !! Телеарнасы |- | ''[[Ekmek Teknesi]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]], [[Kanal D]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' || 2007-2016 || [[Show TV]], [[Star TV]], [[atv (Түркия)|atv]], [[Kanal D]] |- | ''[[Ayrılık]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Nazlı Yarim]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Hayat Kavgam]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Eşref Saati]]'' || 2007-2008 || [[Show TV]] |- | ''[[Fesupanallah]]'' || 2007 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Makber]]'' || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' || 2010-2011 || [[TRT 1]] |- | ''[[Bir Kadın Tanıdım]]'' || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | ''[[Kurt Kanunu]]'' || 2012 || [[TRT 1]] |- | ''[[Yol Ayrımı]]'' || 2012-2013 || [[TRT 1]] |- | ''[[Ben Onu Çok Sevdim]]'' || 2013-2014 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Kara Kutu]]'' || 2015 || [[Kanal D]] |- | ''[[Nöbet]]'' || 2019 || [[Show TV]] |} === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Фильм атауы !! Шыққан жылы |- | ''[[Қасқырлар мекені: Ирак]]'' || 2006 |- | ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İنسان Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' || 2008 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Гладио]]'' || 2009 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Палестина]]'' || 2011 |- | ''[[Қасқырлар мекені: Отан]]'' || 2017 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] mmaxvkk3ffkt1z09si3t3rjjy2p4ixj 3631119 3631118 2026-07-17T16:04:24Z Sagzhan 29953 /* Фильмдер */ 3631119 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, Осман Сынавтың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «Sinegraf» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі Раджи Шашмаз, сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «Көкжалдар мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Туындылары == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Сериал атауы !! Көрсетілім жылдары !! Телеарнасы |- | ''[[Ekmek Teknesi]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]], [[Kanal D]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' || 2007-2016 || [[Show TV]], [[Star TV]], [[atv (Түркия)|atv]], [[Kanal D]] |- | ''[[Ayrılık]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Nazlı Yarim]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Hayat Kavgam]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Eşref Saati]]'' || 2007-2008 || [[Show TV]] |- | ''[[Fesupanallah]]'' || 2007 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Makber]]'' || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' || 2010-2011 || [[TRT 1]] |- | ''[[Bir Kadın Tanıdım]]'' || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | ''[[Kurt Kanunu]]'' || 2012 || [[TRT 1]] |- | ''[[Yol Ayrımı]]'' || 2012-2013 || [[TRT 1]] |- | ''[[Ben Onu Çok Sevdim]]'' || 2013-2014 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Kara Kutu]]'' || 2015 || [[Kanal D]] |- | ''[[Nöbet]]'' || 2019 || [[Show TV]] |} === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Фильм атауы !! Шыққан жылы |- | ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || 2006 |- | ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İنسان Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' || 2008 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' || 2009 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' || 2011 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || 2017 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] 273lh6otkq2uuduor2gy2qgo12vyuhv 3631121 3631119 2026-07-17T16:06:11Z Sagzhan 29953 3631121 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Pana Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = Жеке компания (ЖШС) |биржадағы листингі = Бөліспенен тыс |қызметі = Телехикаялар мен көркем фильмдер өндірісі |құрылды = [[2004 жыл]] |құрушы = [[Раджи Шашмаз]] |орналасуы = [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |басты адамдары = [[Неджати Шашмаз]] (Басқарма төрағасы / Иесі) |саласы = [[Кинематограф]], медиа және ойын-сауық |өнімі = Телехикаялар, толықметражды фильмдер, дистрибьюция |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = Pana Dağıtım (Pana Distribution)<br>Pana Sinema Akademisi |аудитор = |сайты = panafilm.com |Ортаққор = Pana Film }} '''Pana Film''' — [[Раджи Шашмаз]] негізін қалаған, қазіргі таңда [[Неджати Шашмаз]] басқаратын түрік телехикая және кино өндірісі компаниясы (киностудиясы). Компания «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) хикаялары мен фильмдер сериясынан бөлек, «Ekmek Teknesi», «Halil İbrahim Sofrası» және «Nöbet» сияқты танымал сериалдардың продюсерлігін қолға алған. == Құрылуы == «Көкжалдар мекені» және «Ekmek Teknesi» жобаларында атақты режиссер Осман Сынавпен бірге жұмыс істеген Раджи Шашмаз, [[Осман Сынав]]тың бұл жобаларды өткізіп беріп, біраз уақытқа кино саласынан алыстағысы келуіне байланысты «Pana Film» компаниясын құрды. Ол бұл туындыларды Осман Сынавтың «[[Sinegraf]]» атты өндіріс компаниясынан ресми түрде қабылдап алды. Осылайша «Pana Film» өз жұмысын бастады.<ref name="pana_found_history">Pana Film'in kuruluşu ve Sinegraf'tan devralınan projeler. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> == Дамуы == «Pana Film» «Көкжалдар мекені» хикаясының ел ішіндегі жоғары танымалдылығы мен серпіні арқасында қысқа мерзімде үлкен беделге ие болды. Осыдан кейін компания негізгі франшизамен қатар басқа да телехикаяларды шығара бастады. Алайда бұл жобалардың көбі ұзаққа созылмады, үлкен бөлігі тіпті 10 бөлімге де жетпей эфирден алынып тасталды.<ref name="milliyet_diziler">Pana Film'in kısa ömürlü televizyon projeleri analizi. Milliyet Televizyon, 2008.</ref><ref name="radikal_media">Rating canavarı: 10 bölümü göremeyen yerli diziler. Radikal Gazetesi, 2010.</ref> 2013 жылы компания иелері ағайынды Шашмаздар арасында орын алған үлкен келіспеушіліктен (жанжалдан) кейін хикаяның бас продюсері әрі сценарисі [[Раджи Шашмаз]], сценаристер Бахадыр Өзденер мен Джүнейт Айсән компаниядан біржола кетті. Раджи Шашмаз компаниядағы барлық заңды құқықтарын үлкен ағасы Неджати Шашмазға өткізіп берді.<ref name="hurriyet_kavga">Şaşmaz kardeşlerin yol ayrımı: Pana Film'de büyük kriz. Hürriyet Kelebek, 2013.</ref> Бас продюсер мен негізгі сценаристер кеткеннен кейін «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) хикаясы өзінің бұрынғы серпінін жылдам жоғалтып, үш маусымнан кейін толығымен эфирден тоқтатылды. Бауырлар өздерінің жолдары бөлінгенін ресми мәлімдегенімен, кейіннен Раджи Шашмаздың сыртқы қарыздарына байланысты «Pana Film» мүлкіне сот арқылы тыйым салынып, тәркіленді (халық тілімен айтқанда — арест қойылды).<ref name="sozcu_haciz">Pana Film binasına Raci Şaşmaz borçları yüzünden haciz şoku. Sözcü Gazetesi, 2019.</ref> Кейінірек Раджи Шашмаз 314 500 түрік лирасы көлемінде төлем жасап, тәркіленген мүліктерді кері қайтарып алды.<ref name="cumhuriyet_odeme">Haczedilen mallar geri alındı: Raci Şaşmaz'dan nakit ödeme. Cumhuriyet, 2019.</ref> Раджи Шашмаз «Kelebek» басылымына берген ресми мәлімдемесінде ағасын 7 жылдан бері көрмегенін және үлкен қаржылық алаяқтықтың құрбаны болғанын алға тартты. Ол өз сөзінде 100 миллион лирасынан айырылып, 200 миллион лира көлемінде қарызға батқанын айтты. Алдағы айт мерекесінде ағасымен бас қосуы мүмкін екенін жеткізген Раджи Шашмаз: «Қазір өте тамаша дүниенің үстінен жұмыс істеп жатырмын. Бұл бәрі үшін үлкен тосынсый болады. Қайтадан үлкен серпіліс тудырып, көпшіліктің көңілінен шығатын жоба болады деп үміттенемін», — деп жаңа телехикая әзірлеп жатқанын мәлімдеді.<ref name="raci_interview">Raci Şaşmaz'dan çarpıcı açıklamalar: 100 milyon TL kaybettim. Hürriyet Gazetesi, 2020.</ref> 4 тамызда Раджи Шашмаз ресми түрде сотқа зардап шегуші ретінде шағым түсірді.<ref name="haberturk_dava">Raci Şaşmaz mağdur sıfatıyla davacı oldu. Habertürk, 2020.</ref> == Пана Кино Академиясы == Актерлік шеберлікті шыңдау және жаңа кадрларды даярлау мақсатында [[2011 жыл]]ы құрылды. Кейінірек өзінің ресми қызметін толығымен тоқтатты. == Пана Сценарий Тобы == «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясының негізгі сценаристері Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер және Джүнейт Айсән жобадан кеткеннен кейін, сценарий тобында пайда болған бос кеңістікті толтыру мақсатында арнайы «Пана Сценарий Тобы» (Pana Yazım Grubu) құрылды. == Пана Дистрибьюция == Халықаралық атауы — «Pana Distribution». Бұл бөлім «Pana Film» туындыларын әлемдік нарыққа шығарумен, шет елдерге көрсетілім құқықтарын (лицензияларын) сатумен және халықаралық көрмелерде компания атынан өкілдік етумен айналысады. == Туындылары == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Сериал атауы !! Көрсетілім жылдары !! Телеарнасы |- | ''[[Ekmek Teknesi]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені]]'' || 2004-2005 || [[Show TV]], [[Kanal D]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' || 2007-2016 || [[Show TV]], [[Star TV]], [[atv (Түркия)|atv]], [[Kanal D]] |- | ''[[Ayrılık]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Nazlı Yarim]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Hayat Kavgam]]'' || 2007 || [[Show TV]] |- | ''[[Eşref Saati]]'' || 2007-2008 || [[Show TV]] |- | ''[[Fesupanallah]]'' || 2007 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Makber]]'' || 2009-2010 || [[Star TV]] |- | ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' || 2010-2011 || [[TRT 1]] |- | ''[[Bir Kadın Tanıdım]]'' || 2011-2012 || [[TNT (Түркия)|TNT]] |- | ''[[Kurt Kanunu]]'' || 2012 || [[TRT 1]] |- | ''[[Yol Ayrımı]]'' || 2012-2013 || [[TRT 1]] |- | ''[[Ben Onu Çok Sevdim]]'' || 2013-2014 || [[atv (Түркия)|atv]] |- | ''[[Kara Kutu]]'' || 2015 || [[Kanal D]] |- | ''[[Nöbet]]'' || 2019 || [[Show TV]] |} === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Фильм атауы !! Шыққан жылы |- | ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || 2006 |- | ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İنسان Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' || 2008 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' || 2009 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' || 2011 |- | ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || 2017 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2004 жылы құрылған компаниялар]] 8z14bllr57hjipv7zr4r96b4uf7e5qd Көкжалдар мекені: Отан 0 783592 3631123 2026-07-17T16:13:18Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджат... 3631123 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың Түркиядағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2017 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] tw0nlbasf7ediqaqvwzohp7s68jvahl 3631124 3631123 2026-07-17T16:13:53Z Sagzhan 29953 «[[Санат:2017 жылдың фильмдері|2017 жылдың фильмдері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631124 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың Түркиядағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 3vto0dwdg11g9m8cb9tmx70oz2cqnfd 3631125 3631124 2026-07-17T16:16:05Z Sagzhan 29953 /* Сюжеті */ 3631125 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың Түркиядағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] fsmhy0doeabatjgqww2wojj6f0wvyt0 3631126 3631125 2026-07-17T16:17:19Z Sagzhan 29953 3631126 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың Түркиядағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] anr6frdzccoscqnh29pv97fyi5a1eby 3631127 3631126 2026-07-17T16:17:30Z Sagzhan 29953 3631127 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың Түркиядағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 1rmkfn453o4nf6yyu21djdbp32xgyy5 3631128 3631127 2026-07-17T16:17:50Z Sagzhan 29953 3631128 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = Неджати Шашмаз |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] cbptuvvh2slio3zq5jq9mqsvmsu1qbi 3631129 3631128 2026-07-17T16:18:08Z Sagzhan 29953 3631129 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 1ssymz8qqkobc8u1th2mrjgo0y170mg 3631130 3631129 2026-07-17T16:18:31Z Sagzhan 29953 3631130 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], saяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 93wfg6sksznjn47eo3npixctlfng7fg 3631131 3631130 2026-07-17T16:18:45Z Sagzhan 29953 3631131 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 584ak3bv5i1lwhjllv8rgcz07xactxk 3631132 3631131 2026-07-17T16:19:03Z Sagzhan 29953 3631132 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — Неджати Шашмаз, ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] f9sp1k3rt864lm7petzfmudf8vrgrba 3631133 3631132 2026-07-17T16:19:36Z Sagzhan 29953 3631133 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — [[Неджати Шашмаз]], ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде Еуропа кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Иракта жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды Түркия картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, Сирия шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 2rvkrgol8hi3dukrb2fi7oo0fnrn4r2 3631134 3631133 2026-07-17T16:20:54Z Sagzhan 29953 3631134 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер Сердар Акардың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — [[Неджати Шашмаз]], ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде [[Еуропа]] кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің [[түрік тілі]]ндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == [[Ирак]]та жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды [[Түркия]] картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, [[Сирия]] шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 99vnwjxkdx4kyhkvk51mhl0ep89ncyr 3631135 3631134 2026-07-17T16:23:05Z Sagzhan 29953 3631135 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Көкжалдар мекені: Отан |Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi Vatan |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив |Режиссёрі = [[Сердар Акар]] |Продюсері = [[Неджати Шашмаз]] |Сазгері = Гёкхан Кырдар |Қоюшы суретші = |Негізі = Нақты тарихи оқиға (15 шілдедегі төңкеріс әрекеті) |Сценарийші = Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе, Джахит Каяоглу |Актерлер = [[Неджати Шашмаз]]<br>Синан Албайрак<br>Джахит Каяоглу<br>Эрхан Уфак |Операторы = Селахаттин Санджаклы |Компания = [[Pana Film]] |Дистрибьютор = |Ұзақтығы = 105 мин |Бюджеті = |Түсім = 3,4 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2017 жыл]] |Алдыңғы фильм = Көкжалдар мекені: Палестина (2011) |Келесі фильм = |imdb_id = 6973386 |Сайты = |Ортаққор = Valley of the Wolves: Homeland }} '''«Көкжалдар мекені: Отан»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi Vatan}}) — [[2017 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер [[Сердар Акар]]дың [[Түркия]]дағы 15 шілдедегі мемлекеттік төңкеріс әрекетін арқау етіп түсірген көркем фильмі.<ref name="vatan_pana">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) Proje Detayları – Pana Film Resmi Sitesi. Arxivтелген 2017.</ref> Жобаның бас продюсері — [[Неджати Шашмаз]], ал сценарийін Неджати Шашмаз, Мурат Коджа, Алпер Эрзе және Джахит Каяоглу бірлесіп жазған.<ref name="vatan_sc">Kurtlar Vadisi Vatan senaryo ekibi ve künyesi. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Киноның халықаралық базалардағы профилі мен техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt6973386/ Valley of the Wolves: Homeland (2017) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Түсірілім жұмыстары шамамен 5 аптаға созылған бұл туынды 2017 жылдың 28 қыркүйегінде [[Еуропа]] кинотеатрларында, ал 29 қыркүйекте Түркияда ресми түрде прокатқа шықты.<ref name="vatan_gise">Kurtlar Vadisi Vatan vizyon tarihi ve gişe hasılatı raporları. Milliyet Ekonomi, 2017.</ref><ref name="vatan_box">Kurtlar Vadisi Vatan filminin bütçe analizi. Box Office Türkiye, 2017.</ref> Фильмнің [[түрік тілі]]ндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurtlar_Vadisi_Vatan Kurtlar Vadisi Vatan - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == [[Ирак]]та жүргізілген сәтті әскери операция барысында Полат Алемдар мен оның арнайы жасақ тобы маңызды [[Түркия]] картасын қолға түсіреді. Бұл картада елдің стратегиялық әскери базалары, арнайы операциялық орталықтары сияқты маңызды нүктелермен қатар, [[Сирия]] шекарасына жақын орналасқан Ялавуз деп аталатын шекаралық қалашық ерекше белгіленген болып шығады.<ref name="vatan_story">Kurtlar Vadisi Vatan filminin detaylı konusu ve karakter listesi. Sabah Sinema, 2017.</ref> Киноның ресми трейлері мен сюжеттік сипаттамасы ірі кинопорталдарда жарияланған.<ref>[https://www.beyazperde.com/filmler/film-257098/fragman-19546122/ Kurtlar Vadisi Vatan Fragmanı - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Түрік топырағын басып алу үшін шекара сыртында үлкен әрі қуатты армиямен ұзақ уақыт бойы күтіп тұрған сыртқы жаулар, ел ішінен жасалатын әскери төңкерістің басталу сигналын күтіп отыр еді.<ref name="vatan_review">15 Temmuz darbe girişimi ve Kurtlar Vadisi Vatan sinema eleştirisi. Hurriyet Kelebek, 2017.</ref> Осы қауіпті сезген Полат Алемдар мен оның сенімді серіктестері елдің тұтастығын сақтау үшін ішкі және сыртқы жауларға қарсы түрік халқымен бірге жанқиярлық шайқасқа аттанады.<ref name="imdb_vatan_data">Kurtlar Vadisi Vatan (2017) – Plot Summary and Technical Specs. IMDb ID 7192664.</ref> Фильмнің Түркия киноиндустриясындағы дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://www.sinematurk.com/film/67944-kurtlar-vadisi-vatan Kurtlar Vadisi Vatan | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Неджати Шашмаз]] || Полат Алемдар || |- | Джахит Каяоглу || Джахит Кая || |- | Эртугрул Шакар || Ясин || |- | [[Эрхан Уфак]] || Гюллю Эрхан || |- | Синем Өзтүрк || Дениз Комутан || Командир Дениз |- | Незих Ишытан || Dave || Дейв |- | Шенол Ипек || Başçavuş Ömer || Аға сержант Өмер |- | Юджел Эртен || Muhterem || Мухтерем |- | Зүмре Эртүрк || Canan Öğretmen || Джанан мұғалім |- | Акын Айваз || Okumuş || Окумуш |- | Тунджай Беязыт || Muhtar || Мұхтар (ауыл әкімі) |- | Искендер Алтын || — || |- | Мустафа Яшар || — || |- | Октай Денер || Gazi Dede || Гази ата (қарт жауынгер) |- | Эсра Ишгюзар || Seher Hemşire || Сэхер медбике |- | Эюп Эргювен || — || |- | Угур Акдоган || Cemal || Джемал |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] nzgmmorndpwe1st1lsekc2gck034xvh Сердар Акар 0 783593 3631136 2026-07-17T16:23:16Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс бол... 3631136 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] l7gf7uln8x5nlpo6fehj6xk6hhzcwx8 3631137 3631136 2026-07-17T16:25:28Z Sagzhan 29953 /* Мансабы */ 3631137 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Қасқырлар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] ot9yq4dlkdr83gn43shesxtv3b4bfq9 3631138 3631137 2026-07-17T16:25:57Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631138 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Қасқырлар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Қасқырлар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Қасқырлар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 7p7z44644uwfjdsrazpwl47unx6mjy7 3631139 3631138 2026-07-17T16:26:45Z Sagzhan 29953 /* Толықметражды фильмдер */ 3631139 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Қасқырлар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 7tda5tvhyils94ynkfiryftdgf54tuk 3631140 3631139 2026-07-17T16:27:24Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631140 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 160lbgbld6ei0047wuyj04t4h5i2k28 3631141 3631140 2026-07-17T16:27:48Z Sagzhan 29953 3631141 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] db52vzx9d198sz4eh52jtoehn5vwhxo 3631142 3631141 2026-07-17T16:27:59Z Sagzhan 29953 3631142 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] rbhcd1rfrik9mzj15ffpfxi1vhpiklq 3631143 3631142 2026-07-17T16:28:09Z Sagzhan 29953 3631143 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, Анкара, Түркия) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 9p368nqaul9pdzi4q5a5ed2mbmvq7qm 3631144 3631143 2026-07-17T16:28:33Z Sagzhan 29953 3631144 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссер]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 7lce67czffr3yk43mv0axwcbm8pa4zh 3631145 3631144 2026-07-17T16:28:48Z Sagzhan 29953 3631145 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, тарихи |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] cxmg53luuaqolrn3bk7agqau33nputz 3631146 3631145 2026-07-17T16:29:46Z Sagzhan 29953 3631146 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, сценарисі және продюсері. Ол түрік кинематографиясындағы «Көкжалдар мекені: Ирак» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар 1987 жылы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «Көкжалдар мекені: Ирак» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] fkp2vqdqhb3285b52qpgh9nh7d2oyvo 3631148 3631146 2026-07-17T16:31:29Z Sagzhan 29953 3631148 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік кинематографиясындағы «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар [[1987 жыл]]ы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценаристері]] 75hdjwtkjhogi9g8o2eumhf94rqk4n3 3631149 3631148 2026-07-17T16:31:46Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия сценаристері|Түркия сценаристері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631149 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік кинематографиясындағы «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар [[1987 жыл]]ы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] ls3wkgnwvilzbnha402yoi62u0fssah 3631150 3631149 2026-07-17T16:32:04Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия сценарийшілері|Түркия сценарийшілері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631150 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік кинематографиясындағы «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар [[1987 жыл]]ы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия кинорежиссерлері]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] cc8yilrel23whnrum4xy7mvs6ji2rmn 3631151 3631150 2026-07-17T16:32:20Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия кинорежиссерлері|Түркия кинорежиссерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631151 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік кинематографиясындағы «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар [[1987 жыл]]ы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] p75shsxbfg3zu23knpf9ekfo7gk2a4f 3631152 3631151 2026-07-17T16:32:36Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия режиссёрлері|Түркия режиссёрлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631152 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Сердар Акар |шынайы есімі = {{lang-tr|Serdar Akar}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Сердар Акар |туған күні = 13.10.1964 |туған жері = [[Анкара]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Мимар Синан көркем өнер университеті]] (Кино және теледидар факультеті) |мамандығы = [[Режиссёр]], [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]], оқытушы |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1990 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[тарихи фильм|тарихи]] |киностудия = Filmakar, Adam Film, [[Pana Film]] |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 0015259 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Serdar Akar }} '''Сердар Акар''' ({{lang-tr|Serdar Akar}}; [[1964 жыл]]ғы [[13 қазан]]да туған, [[Анкара]], [[Түркия]]) — түрік кинорежиссері, [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік кинематографиясындағы «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (2006) және «Behzat Ç.» сияқты шулы әрі кассалық туындылардың режиссері ретінде кеңінен танымал.<ref name="akar_bio">Serdar Akar Biyografisi ve Yönetmenlik Kariyeri. Kamera Arkası Veritabanı.</ref> == Өмірбаяны == Сердар Акар [[1987 жыл]]ы Мимар Синан университетінің Кино және теледидар факультетіне оқуға түсіп, оны 2000 жылы тәмамдады. 1990 жылы әлі студент кезінде-ақ режиссер Махинур Эргүн түсірген «Med-Cezir Manzaraları» фильмінде режиссердің көмекшісі ретінде кәсіби кино әлеміне алғашқы қадамын басты. Өзінің алғашқы кәсіби мансабында Орхан Оғыз, Тунджа Йондер, Кадир Сөзен, Мустафа Алтыоклар және Эрден Кырал сияқты танымал режиссерлерге ассистент болып жұмыс істеді.<ref name="msgsu_staff">Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Akademik Kadrosu. MSGSÜ Resmi Sitesi.</ref> Режиссердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Serdar Akar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> == Мансабы == 1994–1997 жылдар аралығында көптеген телехикаялардың режиссері болып, өзінің алғашқы қысқа метражды «Tanabata Matsuri» фильмін түсірді. 1998 жылы сценарийлері бір-бірімен айқасып өрілген ерекше жоба — «Gemide» (Кемеде) және «Laleli'de Bir Azize» (Лалелидегі әулие) атты екі бірдей фильмнің сценарийін жазды. Оның ішінде «Gemide» фильмінің режиссерлігін өзі қолға алды. 2000 жылы өзінің балалық шағы мен жастық шағы өткен шағын қалашық пен өз отбасының оқиғасын баяндайтын «Dar Alanda Kısa Paslaşmalar» фильмінің сценарийін жазып, оны таспалады. 2001 жылы «Maruf» фильмін жарыққа шығарды. Осы туындыдан кейін ол атасының кинотеатрына құрмет ретінде өзі негізін қалаған «Yeni Sinemacılar» (Жаңа киногерлер) шығармашылық бірлестігінен кетті. Осыдан кейін ол негізінен телехикаялар түсіруге көшті.<ref name="sinematurk_akar">Serdar Akar Filmografisi ve Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Режиссердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Serdar Akar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2005 жылы ол өз мансабында алғаш рет басқа автордың дайын сценарийі бойынша толықметражды «[[Көкжалдар мекені: Ирак]]» (Kurtlar Vadisi Irak) фильмінің режиссері болды. Бұл туынды өз уақытында үлкен кассалық табыс әкелді. 2006 жылы өзінің жеке «Filmakar» өндіріс компаниясын құрып, прокатқа шыққан жылы қоғамда қатты талқыланған «Barda» (Барда) фильмін түсірді. 2007 жылы продюсер Таркан Карлыдагпен бірлесіп «Adam Film» компаниясын ашып, аңызға айналған «Elveda Rumeli» (Қош бол, Румелия) хикаясын бастады. Сондай-ақ дәл осы жылдың қараша айында аталмыш компания жанынан «Tiyatroadam» театры құрылды. Мұндағы алғашқы «Albay Kuş» (Полковник құс) қойылымы Акардың тікелей супервизорлығымен (көркемдік жетекшілігімен) сахналанды. 2009 жылы басты рөлдерді Берен Саат пен Эркан Петеккая сомдаған «Gecenin Kanatları» фильмі прокатқа шықты. Бұған қоса, 2010–2011 жылдар аралығында хитке айналған «Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi» хикаясының, сондай-ақ осы жобаның желісімен түсірілген «Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm» және «Behzat Ç. Ankara Yanıyor» көркем фильмдерінің режиссері болды. Соңғы жылдары «İnadına Yaşamak», «Cinayet» сияқты сериалдарда режиссерлік еткен Акар, 2013 жылы Кемал Ұзынмен бірлесе отырып «Çanakkale: Yolun Sonu» (Чанаккале: Жолдың соңы) тарихи фильмін түсірді. 2017 жылы танымал «Payitaht Abdülhamid» (Абдулхамид патшалық тағы) тарихи телехикаясының режиссерлік тізгінін ұстады.<ref name="beyazperde_akar">Serdar Akar Detaylı Biyografisi ve Film Listesi. Beyazperde.</ref> Оның фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық жинағы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Serdar Akar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Қазіргі таңда Сердар Акар Мимар Синан атындағы Көркем өнер университетінің Кино және теледидар факультетінде оқытушы болып қызмет атқарады, студенттерге арнайы шеберлік сабақтары мен шеберхана дәрістерін береді. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Serdar Akar Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Жоба атауы !! Қызметі |- | 1994 || ''[[Minilere Masallar]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 1995 || ''[[Şans Blokları]]'' |- | 1997 || ''[[Sevda Rüzgarları]]'' |- | 1997-1998 || ''[[Yerim Seni]]'' |- | 2001 || ''[[Yer Altında Dünya Var]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 2002 || ''[[Koçum Benim]]'' || rowspan="8" | Режиссер |- | 2002 || ''[[Aşk Meydan Savaşı]]'' |- | 2003 || ''[[Seni Yaşatacağım]]'' |- | 2004 || ''[[Dişi Kuş]]'' |- | 2004 || ''[[Cennet Mahallesi]]'' |- | 2004-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2006 || ''[[Sağır Oda]]'' |- | 2007 || ''[[Geniş Zamanlar]]'' |- | 2007-2009 || ''[[Elveda Rumeli]]'' || Режиссер, Жоба дизайнері |- | 2010-2013, 2019 || ''[[Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi]]'' || Бас режиссер, Режиссер |- | 2011 || ''[[Mor Menekşeler]]'' || Режиссер |- | rowspan="3" | 2012 || ''[[2 Yaka Bir İsmail]]'' || Бас режиссер |- | ''[[Atlılar]]'' || Сценарист |- | ''[[Son Yaz Balkanlar 1912]]'' || Продюсер |- | 2013-2014 || ''[[İnadına Yaşamak]]'' || rowspan="7" | Режиссер |- | 2014 || ''[[Cinayet]]'' |- | 2015 || ''[[Kara Kutu]]'' |- | 2016 || ''[[46 Yok Olan]]'' |- | 2017 || ''[[Payitaht Abdülhamid|Падишах Абдулхамид]]'' |- | 2020 || ''[[Tövbeler Olsun]]'' |- | 2022 || ''[[Balkan Ninnisi]]'' |- | Жақында || ''[[Naser]]'' || Режиссер |} === Толықметражды фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Қызметі |- | 1998 || ''[[Gemide]]'' || Режиссер, Сценарист |- | 1999 || ''[[Laleli'de Bir Azize]]'' || Сценарист |- | 2000 || ''[[Dar Alanda Kısa Paslaşmalar]]'' || rowspan="2" | Режиссер, Сценарист |- | 2001 || ''[[Maruf]]'' |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || Режиссер |- | 2007 || ''[[Barda]]'' || Режиссер, Сценарист, Продюсер |- | 2009 || ''[[Gecenin Kanatları]]'' || Режиссер |- | 2011 || ''[[Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm]]'' || Режиссер, Сценарист |- | rowspan="3" | 2013 || ''[[Behzat Ç. Ankara Yanıyor]]'' || rowspan="2" | Режиссер |- | ''[[Çanakkale: Yolun Sonu]]'' |- | ''[[Kutsal Bir Gün]]'' || Продюсер |- | 2017 || ''[[Көкжалдар мекені: Отан]]'' || rowspan="4" | Режиссер |- | 2019 || ''[[Çiçero]]'' |- | 2020 || ''[[Acı Kiraz]]'' |- | 2023 || ''[[Kadınlara Mahsus]]'' |- | 2024 || ''[[Barda 2]]'' || Продюсер, Супервайзер, Сценарист |- | Жақында || ''[[Saadet Hanım]]'' || Режиссер |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1964 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] [[Санат:Түркия режиссёрлері]] py8z8r1ivoymarw1t0qd7ew1tp1qb1n Көкжалдар мекені (телесериал) 0 783594 3631154 2026-07-17T16:36:30Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс =... 3631154 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] 3lbrz4dabare9mlv9g3rk1c7elrqnag 3631155 3631154 2026-07-17T16:39:30Z Sagzhan 29953 /* Қысқаша мазмұны */ 3631155 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. Түсірілім Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] jyslckzddy4e7ziu3vvib8jxtn3n9nl 3631156 3631155 2026-07-17T16:39:58Z Sagzhan 29953 /* Қысқаша мазмұны */ 3631156 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] cm58egkh0nl7uth8weiid39xu3it6ag 3631157 3631156 2026-07-17T16:40:58Z Sagzhan 29953 3631157 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] 9l6ctasp64c3v2zl88qhl8lhc7upuiv 3631158 3631157 2026-07-17T16:41:09Z Sagzhan 29953 3631158 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] 4o6gmhrxsn7mx7pv090vlihahhj2qpq 3631159 3631158 2026-07-17T16:41:21Z Sagzhan 29953 3631159 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «Pana Film» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] tesadwo07qfg0l5r5i5aurcj0mn188e 3631160 3631159 2026-07-17T16:41:38Z Sagzhan 29953 3631160 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>Октай Кайнарджа<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] r6q0csez03hpdyct4pgnsprhksfnuy9 3631161 3631160 2026-07-17T16:44:34Z Sagzhan 29953 3631161 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «Sinegraf» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] tt4ys99115g9k2jxcq8xz596wq9eqfy 3631162 3631161 2026-07-17T16:44:56Z Sagzhan 29953 3631162 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] 56jaoidcwf87ouhvl8rze4h591e2aqc 3631163 3631162 2026-07-17T16:45:21Z Sagzhan 29953 3631163 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] 3cc27zg94mzzhzvwqap78q80b73jpyp 3631164 3631163 2026-07-17T16:45:37Z Sagzhan 29953 3631164 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] n26pslyu1wamghu63zroosuzs4ljbcs 3631165 3631164 2026-07-17T16:46:07Z Sagzhan 29953 3631165 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = Sinegraf, Pana Film | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] t1j5xe8q4kat40un9hwnpry5y3bor4p 3631166 3631165 2026-07-17T16:46:42Z Sagzhan 29953 3631166 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] nqmsk92rq64myeh1iqkw94gyvyvj9p0 3631167 3631166 2026-07-17T16:47:04Z Sagzhan 29953 «[[Санат:2003 жылы басталған телехикаялар|2003 жылы басталған телехикаялар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631167 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] [[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар]] pxmiwd10ac0j0zovmdzel4jht4amcbs 3631169 3631167 2026-07-17T16:47:15Z Sagzhan 29953 «[[Санат:2005 жылы аяқталған телехикаялар|2005 жылы аяқталған телехикаялар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631169 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телехикаялары]] 33xtcpb2ynyvtc80lrhiien6nq07y7o 3631170 3631169 2026-07-17T16:47:22Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия телехикаялары|Түркия телехикаялары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631170 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 91p3iaceygi0yj2dqfsr0xgafi4g05w 3631171 3631170 2026-07-17T16:47:35Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия телесериалдары|Түркия телесериалдары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631171 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «Көкжалдар аңғары: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телесериалдары]] 50k281pec4pgfp4zltgs74oi1kasuqn 3631172 3631171 2026-07-17T16:48:46Z Sagzhan 29953 /* Қысқаша мазмұны */ 3631172 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телесериалдары]] 2oxqnaseo48zsb1d91gsd7u0w26uh91 3631202 3631172 2026-07-17T17:07:39Z Sagzhan 29953 3631202 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Көкжалдар мекені | Шынайы атауы = Kurtlar Vadisi | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] | формат = Телехикая | авторы = [[Раджи Шашмаз]] | желісі = | өндіріс = [[Sinegraf]] (2003—2004)<br>[[Pana Film]] (2004—2005) | рөлдерде = [[Неджати Шашмаз]]<br>[[Октай Кайнарджа]]<br>Өзгю Намал<br>Селчук Йонтем | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Гёкхан Кырдар | мемлекет = {{TUR}} | тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] | маусымдар = 4 | сериялар саны = 97 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Осман Сынав (2003—2004)<br>Раджи Шашмаз (2004—2005) | режиссёрі = Осман Сынав, Мустафа Шевки Доған, Сердар Акар | операторы = Али Атлыхан | сценарист = Раджи Шашмаз, Бахадыр Өзденер, Омер Лүтфи Мете | түсірілім орны = [[Ыстанбұл]], Түркия | ұзақтығы = 60-90 мин (әр бөлім) | студия = [[Sinegraf]], [[Pana Film]] | статусы = Аяқталды | телеарна = Show TV (2003–2005)<br>Kanal D (2005) | бейне форматы = 4:3 [[PAL]] | дыбыс форматы = Stereo | көрсете бастады = 15 қаңтар 2003 | соңғы рет көрсетілді = 29 желтоқсан 2005 | алдыңғы = | келесі = Көкжалдар мекені: Террор (2007) | байланысты = [[Көкжалдар мекені: Ирак]]<br>[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]] | imdb_id = 0421229 | tv_com_id = | сайт = }} '''«Көкжалдар мекені»''' ({{lang-tr|Kurtlar Vadisi}}) — «[[Sinegraf]]» және «[[Pana Film]]» компаниялары шығарған, [[2003 жыл]]дың 15 қаңтарында «Show TV» телеарнасында «Бұл — мафия хикаясы» деген ұранмен көрсетіле бастаған атыс-шабыс, драма және саяси детектив жанрындағы түрік телехикаясы. «[[Көкжалдар мекені]]» медиафраншизасының бастамасы.<ref name="kv_sinegraf">Kurtlar Vadisi İlk Konsept (2003-2005) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2005.</ref> Жоба 4 маусымнан, жалпы саны 97 бөлімнен тұрады. 1-ші маусымында (алғашқы 20 бөлім) сәрсенбі күндері, ал кейінгі маусымдарында бейсенбі күндері эфирге шығып тұрды. Туынды алғашқы үш маусым бойы «Show TV» арнасында жарияланды. Соңғы маусымында 4 миллион доллар келісімшарт құнымен «Kanal D» арнасына ауысты, бұл көрсеткіш түрік телевизиясы тарихындағы алғашқы ірі трансфер ретінде тіркелді.<ref name="kanald_transfer">Kurtlar Vadisi 4 milyon dolara Kanal D'ye geçti. Milliyet Haber, 2005.</ref> Телехикаяның халықаралық базалардағы ресми тіркелімі мен толық актерлік құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Kurtlar Vadisi (TV Series 2003–2005) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Жоба [[2005 жыл]]дың 29 желтоқсанында жарық көрген 97-ші бөлімімен өз мәресіне жетіп, финал жасады. Хикаяның түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Шет елдерде барлау қызметі атынан көптеген сәтті операцияларды жүзеге асырған Али Джандан Косовода жүрген кезінде өзінің тікелей жетекшісі Аслан Акбей тарапынан елге шұғыл шақырылады. Оған мемлекет тарихындағы ең құпия әрі қауіпті — «Көкжалдар мекені» операциясын жүргізу міндеті жүктеледі. Бұл миссияның басты мақсаты — қылмыс әлемінің ең жоғарғы сатысында тұрған және Мехмет Караханлы барондық ететін «Көкжалдар кеңесін» (Kurtlar Konseyi) іштен ірітіп, толықтай құлату еді.<ref name="kv_sinematurk">Kurtlar Vadisi Genel Konusu ve Karakter Listesi. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Бұл тапсырма өте күрделі болды, өйткені аталмыш кеңес Түркияның жылдық ұлттық табысының жартысына жуық қаржы айналымын бақылап, мемлекеттік жүйеге ықпал ете алатындай орасан зор қуатқа ие еді. Туындының Түркия медиасындағы баспасөздік шолулары жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Kurtlar Vadisi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Қысқаша мазмұны == Али Джандан өзіне берілген осы ауыр тапсырманы орындау үшін барлық жақындарымен, сүйіктісі Элифпен қоштасады. Ол жоспар бойынша жол апатынан қайтыс болды деп жарияланып, пластикалық ота арқылы мүлдем жаңа жүзге ие болады. Оған мемлекет тарапынан Полат Алемдар деген жаңа есім мен құжаттар беріледі. Полат қылмыс әлеміне ену үшін бұрынғы танымал кәдімгі серке (каदाबाद) Дуран Эммидің немере інісі ретінде таныстырылады.<ref name="sabah_phenomenon">Türk televizyon tarihinin efsanesi: Kurtlar Vadisi analizi. Sabah Gazetesi, 2004.</ref> «Көкжалдар кеңесіндегі» Теспере Неджмидің қарамағында жүріп, кеңес атынан түрлі тапсырыстарды орындайтын Сүлейман Чакыр бір күн Салажактағы Дуран Эммидің шайханасына сәлем беруге келеді. Осы жерде Полатпен танысқан Чакыр Дуран Эммимен бірге шайханадан шыға бергенде, өзінің басты қарсыласы Шевконың қарулы шабуылына ұшырайды. Алайда қауіпті дер кезінде байқаған Полат соңғы сәтте Чакыр мен Эммиді жерге жатқызып, екеуін де ажалдан аман алып қалады. Осы оқиғадан кейін Чакыр мен Полат серттескен айнымас досқа айналып, қылмыс әлемінде бірге үлкен беделге ие болады. Жобаның Түркия киноиндустриясындағы толық дерекқорлық мәліметі де расталған.<ref>[https://sinematurk.com Kurtlar Vadisi | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Полаттың бұл жетістіктері «Көкжалдар кеңесінің» де назарын аударады. Ол уақыт өте келе Мехмет Караханлы, Лаз Зия, Кылыч, Теспере Неджми сияқты кеңестің алпауыт мүшелерімен тікелей байланыс орнатып, Чакырмен бірге кеңеске қызмет етеді. Кейіннен бұл иерархияда барынша жоғарылап, кеңестің жаңа бароны деңгейіне дейін көтеріледі. Ол осы билік шыңына шығу жолында Пала мен оның тобын, Кирвені, Орыс кеңесін және көптеген қауіпті топтардың көзін жояды. Алайда бұл күресте өзінің ең жақын досы Сүлейман Чакырды, жетекшісі Аслан Акбейді, Сейфо Дәуіні (Сейфо Дайы), сүйіктісі Элиф Эйлүлді және өзге де көптеген жақындарын жоғалтады. 2005 жылы Көкжалдар кеңесі (Kurtlar Konseyi) ішкі тартыстар мен басқа да көптеген себептердің салдарынан күйреп, соңғы мүшесі Лаз Зияның қайтыс болуымен толықтай тарайды. Осылайша «Көкжалдар аңғары» операциясы (Kurtlar Vadisi Operasyonu) өз мақсатына жетеді. Кеңес құлағаннан кейін Полат кеңес бағынған Тамплиерлердің (Tapınakçılar) Әлем бароны Амонмен кездесу үшін Лос-Анджелеске барады. Амон оған өзімен бірігуді және Мехмет Қараханлының өзі жазған, кеңестің Түркияға қарсы жүргізген қызметі мен оның байланыстары туралы мәліметтер сақталған «Криптекс» деп аталатын шифрланған қораптағы құжаттарды беруді талап етеді. Алайда Полат бұл талаптарды қабылдамай, Амонмен келісім жасап, Түркияға оралады. Тамплиерлердің Түркияға қарсы зиянды әрекеттерін жалғастыруы және Абдүлхейдің қаза табуы салдарынан Амон бұл келісімді бұзады. Соның нәтижесінде Полат «Криптекс» ішіндегі құжаттарды сериалдың жалғасы «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) сериалының 9-маусымында жұртшылыққа жариялап, «Пирамида» операциясының басталуына жол ашады. == Түсірілім == Алғашқы маусымдар Бейкөздің Қанлыжа шағынауданында, сондай-ақ Үскүдар мен Кадыкөй аудандарында түсірілді. Кеңеске қатысты көріністерді түсіру үшін Үскүдардағы Sözbir Royal Residence Hotel пайдаланылды. Ал Дұран Эммидің шайханасындағы көріністер сол аудандағы Korcan Aile Çay Bahçesi шай бағында түсірілді. Сериалды әзірлеу кезеңіндегі ең үлкен мәселелердің бірі – казино көріністерін қалай түсіру болды. Ол кезде Түркияда казиноларға заңмен тыйым салынған еді. Алайда сериалдың алғашқы маусымында казино сахналары маңызды орын алатындықтан, арнайы осы сериал үшін толық жабдықталған казино салынды. Бірінші маусымнан кейін казино көріністері аяқталғандықтан, бұл жағдай көпшіліктің назарын аудармай, мәселе осылайша шешілді. Сонымен қатар Баһадыр Өзденер бұл казиноның заңсыз екенін және ондағы барлық жабдықтардың барлығы да шынайы болғанын айтқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия телесериалдары]] e2xx2wnokn3xtgeyj3xgahf9u56j12w Октай Кайнарджа 0 783595 3631174 2026-07-17T16:53:58Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс бо... 3631174 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актер]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, Ыстанбұл, Түркия) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] 8o368t99ajhi7fndi2hmlsumm78l58j 3631176 3631174 2026-07-17T16:56:56Z Sagzhan 29953 3631176 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актер]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, Ыстанбұл, Түркия) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] 3qzkr7b0x5fdfsr2tkz4yfed1lr0bqx 3631177 3631176 2026-07-17T16:57:07Z Sagzhan 29953 3631177 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актер]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, Ыстанбұл, Түркия) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] 3owpsivhrhg9y8o8asbfa7nwzvv2nrg 3631178 3631177 2026-07-17T16:57:20Z Sagzhan 29953 3631178 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актер]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, Ыстанбұл, Түркия) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] i90718uc0zzslr6t0z2eltow6pnqg0i 3631179 3631178 2026-07-17T16:57:43Z Sagzhan 29953 3631179 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актер]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] ck6346hdtvayt2unwzskp811vguxkjc 3631180 3631179 2026-07-17T16:58:05Z Sagzhan 29953 3631180 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Драма (кино)|драма]], [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], криминал, комедия |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] b4y0ron7x04eqn29gk5u8i9rdsyuwjp 3631181 3631180 2026-07-17T16:59:00Z Sagzhan 29953 3631181 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], Sinegraf, Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] 3mzdf0qxo15rnmpa14izu1njv2hpg9t 3631183 3631181 2026-07-17T16:59:21Z Sagzhan 29953 3631183 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, сценарисі, кинопродюсері, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] l5g4aheuhv46is0kkgosda9y12l5mfd 3631184 3631183 2026-07-17T17:00:36Z Sagzhan 29953 3631184 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсері]], тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] ixvpw9nte10reo6lf3knzufzz01emey 3631185 3631184 2026-07-17T17:00:58Z Sagzhan 29953 3631185 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсер]]і, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «Көкжалдар мекені» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] np68g2df5e0plpz4ppcog79n12hkt1x 3631186 3631185 2026-07-17T17:01:23Z Sagzhan 29953 3631186 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсер]]і, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «[[Көкжалдар мекені]]» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа 1965 жылдың 27 қаңтарында Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі Германияда жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] dm5z510yt52cdsy7kjd6mbi3n0vcz6b 3631194 3631186 2026-07-17T17:04:35Z Sagzhan 29953 3631194 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсер]]і, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «[[Көкжалдар мекені (телесериал)|Көкжалдар мекені]]» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа [[1965 жыл]]дың [[27 қаңтар]]ында [[Ыстанбұл]]дың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі [[Германия]]да жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері]] lgtx5uwfd5hvh9nxufzlrrghbptwuzo 3631197 3631194 2026-07-17T17:05:06Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Ыстанбұл университетінің түлектері|Ыстанбұл университетінің түлектері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631197 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсер]]і, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «[[Көкжалдар мекені (телесериал)|Көкжалдар мекені]]» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа [[1965 жыл]]дың [[27 қаңтар]]ында [[Ыстанбұл]]дың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі [[Германия]]да жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] q3nyjlajijin6kbei6k7bdf64pg6ckg 3631198 3631197 2026-07-17T17:05:20Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия сценарийшілері|Түркия сценарийшілері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631198 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Октай Кайнарджа |шынайы есімі = {{lang-tr|Oktay Kaynarca}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Октай Кайнарджа |туған күні = 27.01.1965 |туған жері = [[Үскүдар]], [[Ыстанбұл]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = [[Ыстанбұл университеті]] (Мемлекеттік консерваторияның театр факультеті, 1991) |мамандығы = [[Актёр]], театр әртісі, [[Сценарийші|сценарист]], [[Кинопродюсер|продюсер]], дубляж әртісі, әнші, тележүргізуші, кәсіпкер |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |бағыты = [[драма]], [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[криминалды фильм|криминал]], [[комедия]] |киностудия = [[Pana Film]], [[Sinegraf]], Güzel Adamlar Medya |жұбайы = Мелек Ангун (2012—2013) |серігі = |ата-анасы = Өзкан Кайнарджа (әкесі), Нурсел Кайнарджа (анасы) |туыстары = Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун (бауырлары) |отбасы = |марапаттары = * 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (1994) * 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалі — «Үздік көмекші ер адам рөлі» (2002) |imdb_id = 0443428 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Oktay Kaynarca }} '''Октай Кайнарджа''' ({{lang-tr|Oktay Kaynarca}}; [[1965 жыл]]ғы [[27 қаңтар]]да туған, Үскүдар, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]) — түрік актері, театр әртісі, [[сценарийші]]сі, [[кинопродюсер]]і, тележүргізушісі және кәсіпкері. Ол «[[Көкжалдар мекені (телесериал)|Көкжалдар мекені]]» хикаясындағы Сүлейман Чакыр және «Мафия уақыты» телехикаясындағы Хызыр Чакырбейли рөлдері арқылы Түркия мен ТМД елдерінде үлкен танымалдылыққа ие болды.<ref name="kaynarca_bio">Oktay Kaynarca Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Sinema Türk Veritabanı.</ref> «Yengeç Sepeti» (Шаян себеті) фильміндегі рөлі үшін 31-ші «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде, ал «Bumerang Cehennemi» (Бумеранг тозағы) фильміндегі өнері үшін 39-шы «Алтын қызғылт сары» кинофестивалінде «Үздік көмекші ер адам рөлі» номинациясының жеңімпазы атанды.<ref name="altin_portakal">Altın Portakal Film Festivali Ödül Listesi ve Arşivi. Antalya Kültür Sanat Vakfı.</ref> Актердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Oktay Kaynarca - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 2010 жылдары Түркияда ең көп көрілген рейтингтік жобалардың бірі — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) хикаясында басты мафия басшысы Хызыр Чакырбейли рөлін сомдады.<ref name="edho_oktay">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz oyuncu kadrosu: Hızır Çakırbeyli. Sabah Magazin, 2015.</ref> Актердің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Oktay Kaynarca - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Өмірбаяны == === Алғашқы жылдары және отбасы === Октай Кайнарджа [[1965 жыл]]дың [[27 қаңтар]]ында [[Ыстанбұл]]дың Үскүдар ауданында Нурсел және Өзкан Кайнарджа отбасында дүниеге келген. Ол 5 жасқа толғанда әкесі жол апатынан қайтыс болды. Анасы Нурсел — ыстанбұлдық (тегі Тракия өңірінен), әкесі Өзкан — Малатьядан, ал әжесі Елазығдан шыққан. Әкесі жағынан Малатья провинциясының Хекимхан Гүзелюрт аймағына тиесілі болса, әжесі жағынан Палу өңірінің заза мәдениетіне жатады. Тұлғаның Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Oktay Kaynarca | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> Оның балалық шағының белгілі бір бөлігі Германияның астанасы Берлинде өтті. Әке-шешесі [[Германия]]да жұмыс істегендіктен, ол Ыстанбұлдың Үскүдар ауданында тұратын әжесінің қолында тәрбиеленді. Октайдың Тургай, Онур, Селин, Мерьем, Оркун есімді бес бауыры бар. === Білімі === Октай орта мектепте бір жыл сыныпта қалып қойып, лицейді алты жылда бітірген. Орта білімін Ыстанбұлдағы Үскүдар лицейінде бастап, Артвин провинциясындағы Хопа лицейінде аяқтады. Ыстанбұл муниципалдық консерваториясының театр бөлімінде оқып жүрген кезінде танымал шебер Мүждат Гезеннен актерлік дәріс алды. 1991 жылы Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясының Театр негізгі өнер бөлімінің жоғары деңгейлі курсын бітірді. Оқу жылдарында Мүждат Гезенмен қатар, Түркияның халық әртісі Йылдыз Кентер мен Ахмет Левендоглудан кәсіби актерлік білім алды.<ref name="konservatuvar_grad">İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Ünlü Mezunları Listesi. İÜ Arşivi.</ref> === Жеке өмірі === 2012 жылдың шілде айында Мелек Ангунмен ресми некеге тұрып, 2013 жылдың мамыр айында онымен ажырасты. == Мансабы == Октай Кайнарджа өте ерте, 16 жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол еңбек жолын мейрамханаларда фотограф болып жұмыс істеуден бастаған. Лицейде оқып жүргенде Ыстанбұлдағы «Fiat» жүк көліктері зауытында алты ай бойы электр жұмысшысы болып еңбек етті. Фильмнің түрік медиасындағы баспасөздік сын-пікірлері де жарияланған.<ref>[https://beyazperde.com Oktay Kaynarca Görselleri ve Haberleri - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> Ыстанбұл университеті Мемлекеттік консерваториясында оқып жүрген жылдары театр сахнасына шығып, сериалдар мен киноларға түсе бастады. Сахнаға алғаш рет «Эге» театрында драматург Тургут Өзакманның «Duvarların Ötesinde» (Қабырғалардың арғы жағында) атты спектаклімен шықты. Кейіннен бірнеше балалар қойылымдарына қатысты. Оның алғашқы кәсіби қойылымы мюзикл жанрында болды. 1989 жылы консерватория студенті кезінде «TRT 1» арнасында көрсетіле бастаған «Gençler» (Жастар) атты танымал телехикаяда басты рөлдердің бірін сомдап, экрандық дебютін жасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1965 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия актерлері]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] lyzer2zfv8ya1gszd2o1t3jlnpd4jv8 Бахадыр Өзденер 0 783596 3631210 2026-07-17T17:13:00Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күн... 3631210 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценаристері]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] 09lmzds3zd8iipy0jim7yn75weg4tu1 3631215 3631210 2026-07-17T17:14:50Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия сценаристері|Түркия сценаристері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631215 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия продюсерлері]] g71uxv5h6kjj9intpi8ovixgfkhx8n5 3631216 3631215 2026-07-17T17:14:56Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия продюсерлері|Түркия продюсерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631216 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] s7uzeysgwmmv0vjgztmspecbi0y8bt9 3631217 3631216 2026-07-17T17:15:09Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Түркия сценарийшілері|Түркия сценарийшілері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631217 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] f26ke5vx7qu4nim3ndi6kqjv39bqzzs 3631223 3631217 2026-07-17T17:16:44Z Sagzhan 29953 /* Мансабы */ 3631223 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Deli Yürek: Bumerang Cehennemi|Дели Юрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарист |- | 2006 || ''[[Қасқырлар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Қасқырлар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Қасқырлар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Aman Reis Duymasın|Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 4q7ghpe5g54xinqaac8n51lkwd8xahr 3631224 3631223 2026-07-17T17:17:13Z Sagzhan 29953 /* Фильмдер */ 3631224 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Deli Yürek: Bumerang Cehennemi|Дели Юрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарист |- | 2006 || ''[[Қасқырлар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Қасқырлар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Қасқырлар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Aman Reis Duymasın|Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Deli Yürek|Дели Юрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Қасқырлар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Қасқырлар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Қасқырлар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz|Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 2m403dpuxqsczwxy4gq5om34dld7tho 3631229 3631224 2026-07-17T17:18:25Z Sagzhan 29953 /* Фильмдер */ 3631229 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Deli Yürek|Дели Юрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Қасқырлар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Қасқырлар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Қасқырлар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz|Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 1zf9a9sw2h9seimvx8hpxcew0of2558 3631232 3631229 2026-07-17T17:19:26Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631232 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz|Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] qs5vtv83sh6387u7neh6wg6pgrfubtm 3631233 3631232 2026-07-17T17:20:11Z Sagzhan 29953 /* Сериалдар */ 3631233 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] hpcu2l2q66d78ggv4ua7jsgmragylmr 3631234 3631233 2026-07-17T17:20:42Z Sagzhan 29953 3631234 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] gze07kqook4yc1pi3wgrlscla1rao7l 3631235 3631234 2026-07-17T17:20:53Z Sagzhan 29953 3631235 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 6fwudi173ezswv0xb1on38zy52yvmrm 3631236 3631235 2026-07-17T17:21:06Z Sagzhan 29953 3631236 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, Түркия) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «Көкжалдар мекені» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «Көкжалдар ,мекені: Тұзақ» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «Көкжалдар мекені: Тұзақ», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 17ksk18ulkxb1f2vogshljoke1ce0uw 3631237 3631236 2026-07-17T17:22:10Z Sagzhan 29953 3631237 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, [[Түркия]]) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «[[Көкжалдар мекені]]» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] pj20ok5nnstfice7d1ij7zjre37l7am 3631238 3631237 2026-07-17T17:22:58Z Sagzhan 29953 3631238 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, [[Түркия]]) — түрік сценарисі және кинопродюсері. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «[[Көкжалдар мекені]]» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] ln8c12ca9kib54xhfemqynm1q1agq9j 3631239 3631238 2026-07-17T17:23:37Z Sagzhan 29953 3631239 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Бахадыр Өзденер |шынайы есімі = {{lang-tr|Bahadır Özdener}} |сурет = |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Бахадыр Өзденер |туған күні = 26.01.1975 |туған жері = [[Гүмүшхане]], {{TUR}} |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |білімі = Жоғары (бакалавр) |мамандығы = [[Сценарийші]], [[Кинопродюсер|продюсер]] |азаматтығы = {{TUR}} |белсенді жылдары = 2002 — қазіргі уақыт |бағыты = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, [[криминалды фильм|криминал]] |киностудия = [[Pana Film]], BVB Yapım |жұбайы = |серігі = |ата-анасы = |туыстары = |отбасы = |марапаттары = |imdb_id = 1500244 |қолтаңбасы = |сайты = |ортаққор = Bahadır Özdener }} '''Бахадыр Өзденер''' ({{lang-tr|Bahadır Özdener}}; [[1975 жыл]]ғы [[26 қаңтар]]да туған, Гүмүшхане, [[Түркия]]) — түрік [[сценарийші]]сі және [[кинопродюсер]]і. Ол түрік телевизиясы тарихындағы феноменге айналған «[[Көкжалдар мекені]]» және «Мафия уақыты» сияқты ең ірі рейтингтік жобалардың негізгі авторларының бірі ретінде кеңінен танымал.<ref name="ozdener_bio">Bahadır Özdener Biyografisi ve Senaryo Kariyeri. Sinema Türk Veritabanı.</ref> == Мансабы == Бахадыр Өзденер жоғары бакалаврлық білім алған. Ол өзінің шығармашылық жолында «Ekmek Teknesi», «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi), «Көкжалдар мекені: Террор», «Eşref Saati», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]» (Kurtlar Vadisi Pusu) және «Reaksiyon» сияқты танымал телехикаялардың сценарийін жазды.<ref name="pusu_scen">Kurtlar Vadisi Pusu senaryo kadrosu ve Bahadır Özdener. Sabah Gazetesi, 2007.</ref> Сценаристің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Bahadir Özdener - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> «Көкжалдар мекені: Тұзақ» хикаясымен қатар, 2012 жылы жарық көрген «Kurt Kanunu» (Қасқыр заңы) тарихи телехикаясының бас продюсері міндетін атқарды.<ref name="kurt_kanunu">Kurt Kanunu dizisi ve yapımcı Bahadır Özdener. Milliyet Haber, 2012.</ref> Сценаристің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Bahadır Özdener | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> 2015 жылдың қыркүйек айында көрсетіле бастаған хит драма — «Мафия уақыты» (Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz) телехикаясының бас сценарисі қызметін атқарды. 2021 жылдың 26 қазан күні хикаяның 7-ші маусымының алғашқы бөлімі (жалпы саны 200-ші сериясы) эфирге шықпай қалды. Осы оқиғадан кейін «Atv İç Yapımlar» медиакомпаниясы мен Бахадыр Өзденер өзара ортақ мәмілеге келе алмағандықтан, сериал ресми финал жасамай-ақ, біржола көрсетілімнен алынып тасталды.<ref name="edho_final">Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz neden bitti? Bahadır Özdener açıklaması. Cumhuriyet Gazetesi, 2021.</ref> Оның жазған фильмдерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Bahadır Özdener - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> 2021 жылы ол «BVB Yapım» компаниясы атынан қысқа ғұмырлы болған «Benim Hayatım» (Менің өмірім) телехикаясының продюсерлігін қолға алды. Кейіннен ол 2023–2025 жылдар аралығында үлкен серпіліс тудырған «Hudutsuz Sevda» (Шексіз махаббат) драмалық хикаясының бас сценарисі болып жұмыс істеді.<ref name="hudutsuz_news">Hudutsuz Sevda dizisi senaryo detayları ve reyting başarısı. Beyazperde, 2024.</ref> Оның қаламынан шыққан «Көкжалдар мекені: Террор», «[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]», «Halil İbrahim Sofrası», «Beyaz Karanfil», «Мафия уақыты» және «Hudutsuz Sevda» сияқты көптеген телехикаялар өз уақытында маусымдық финалдармен немесе арнайы шешімдермен толықтай көрсетілімнен алынған жобалар қатарына жатады. Сценаристің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Bahadır Özdener - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Фильмографиясы == === Фильмдер === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші компания !! Қызметі |- | 2001 || ''[[Асау жүрек: Бумеранг тозағы]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="6" | Сценарийші |- | 2006 || ''[[Көкжалдар мекені: Ирак]]'' || rowspan="4" | [[Pana Film]] |- | 2008 || ''[[Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine|Муро: Ішімдегі адамға деген сүйіспеншілік құрысын]]'' |- | 2009 || ''[[Көкжалдар мекені: Гладио]]'' |- | 2011 || ''[[Көкжалдар мекені: Палестина]]'' |- | 2019 || ''[[Аман бол, бастық естімесін]]'' || [[Sine Hane]] |} === Сериалдар === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |- ! Жыл !! Атауы !! Өндіруші company !! Қызметі |- | 1998-2002 || ''[[Асау жүрек]]'' || [[Sinegraf]] || rowspan="10" | Сценарист |- | 2002-2005 || ''[[Ekmek Teknesi]]'' || rowspan="2" | [[Sinegraf]] және [[Pana Film]] |- | 2003-2005 || ''[[Көкжалдар мекені]]'' |- | 2007 || ''[[Көкжалдар мекені: Террор]]'' || rowspan="5" | [[Pana Film]] |- | 2007-2013 || ''[[Көкжалдар мекені: Тұзақ]]'' |- | 2007-2008 || ''[[Eşref Saati]]'' |- | 2010-2011 || ''[[Halil İbrahim Sofrası]]'' |- | 2012 || ''[[Kurt Kanunu]]'' |- | rowspan="2" | 2014 || ''[[Beyaz Karanfil]]'' || [[Fark Film]] || Сценарист, Продюсер |- | ''[[Reaksiyon]]'' || [[Reaksiyon Film]] |- | 2015-2021 || ''[[Бүлікшілер дүниені билемейді]]'' || [[atv İç Yapımlar]] (2019-2021) || Сценарист |- | 2021 || ''[[Benim Hayatım|Менің өмірім]]'' || [[BVB Yapım]] || Продюсер |- | 2023-2025 || ''[[Hudutsuz Sevda|Шексіз махаббат]]'' || [[Medyapım]] || Сценарист |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1975 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сценарийшілері]] 61y8k0dv1649h0m1qbkujau59ag5daq Асау жүрек: Бумеранг тозағы 0 783597 3631247 2026-07-17T17:37:47Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |... 3631247 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоглу]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] b8ml5d4aofo8io1pigvj08jfhgw0hl3 3631252 3631247 2026-07-17T17:39:36Z Sagzhan 29953 /* Сюжеті */ 3631252 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоглу]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоглу]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 187dw8oukof6sd4irfaliqtsnymi8fj 3631254 3631252 2026-07-17T17:40:02Z Sagzhan 29953 /* Актерлер құрамы мен кейіпкерлер */ 3631254 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоглу]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 92iwwtvxv5q1uu1mdnbuu9zs0mpdzsf 3631255 3631254 2026-07-17T17:40:51Z Sagzhan 29953 3631255 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс (кино)|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] rtgl5gcbyp7rwvboffd2g7fo4sn0z0m 3631256 3631255 2026-07-17T17:41:14Z Sagzhan 29953 3631256 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[Драма (кино)|драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] bry7x54pn1i7xhobdavstvnztk2faf4 3631258 3631256 2026-07-17T17:41:32Z Sagzhan 29953 3631258 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «Асау жүрек» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 5m5xc25dh8t6rio96dhka8nnlahzade 3631259 3631258 2026-07-17T17:41:50Z Sagzhan 29953 3631259 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = Sinegraf |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] fit8x6pzvqugkjxsq5d7vv20vaqkwrk 3631260 3631259 2026-07-17T17:42:03Z Sagzhan 29953 3631260 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 77j4fbqugghkjcnfdi7oxid86dz178t 3631261 3631260 2026-07-17T17:42:17Z Sagzhan 29953 3631261 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] tpifydkl3qi9ziz9cf5zylic4gew22w 3631262 3631261 2026-07-17T17:42:27Z Sagzhan 29953 3631262 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер Осман Сынавтың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «Асау жүрек» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 15gqykl0wpyct7pcifdcuwrubj8f2tr 3631263 3631262 2026-07-17T17:43:00Z Sagzhan 29953 3631263 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер [[Осман Сынав]]тың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен Раджи Шашмаз бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироглу өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] cwe5n5tr47aq57dpbx0ep4lvmux9gc4 3631265 3631263 2026-07-17T17:43:47Z Sagzhan 29953 3631265 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер [[Осман Сынав]]тың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен [[Раджи Шашмаз]] бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироғлы өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:2001 жылдың фильмдері]] [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 67dsm5dwpliel7k08ruskoaodenzn9d 3631266 3631265 2026-07-17T17:44:07Z Sagzhan 29953 «[[Санат:2001 жылдың фильмдері|2001 жылдың фильмдері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631266 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Асау жүрек: Бумеранг тозағы |Шынайы атауы = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi |Суреті = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[Атыс-шабыс фильм|атыс-шабыс]], [[драма]], саяси детектив, криминал |Режиссёрі = [[Осман Сынав]] |Продюсері = [[Осман Сынав]] |Сазгері = Калан Мүзик |Қоюшы суретші = |Негізі = «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) телехикаясы |Сценарийші = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]] |Актерлер = [[Кенан Имирзалыоғлы]]<br>Мельда Бекджан<br>Октай Кайнарджа<br>Селчук Йонтем |Операторы = Эрджан Йылмаз |Компания = [[Sinegraf]] |Дистрибьютор = Özen Film |Ұзақтығы = 117 мин |Бюджеті = |Түсім = 4,3 млн $ |Мемлекет = {{TUR}} |Тілі = [[Түрік тілі|түрікше]] |Жыл = [[2001 жыл]] |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0308160 |Сайты = |Ортаққор = Deli Yürek: Bumerang Cehennemi }} '''«Асау жүрек: Бумеранг тозағы»''' ({{lang-tr|Deli Yürek: Bumerang Cehennemi}}) — [[2001 жыл]]ы жарыққа шыққан, режиссер әрі продюсер [[Осман Сынав]]тың түрік телевизиясы тарихындағы тұңғыш рейтингтік атыс-шабыс хикаясы «[[Асау жүрек]]» (Deli Yürek) негізінде түсірген көркем фильмі.<ref name="sinegraf_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) – Sinegraf Yapım Arşivi. Arxivтелген 2002.</ref> Фильмнің сценарийін Осман Сынав пен [[Раджи Шашмаз]] бірлесіп жазған.<ref name="deli_scen">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi senaryo ekibi ve detayları. Sinema Türk Veritabanı.</ref> Бұл туынды «[[Көкжалдар мекені]]» (Kurtlar Vadisi) басталар алдындағы мафиялық және терең мемлекеттік тақырыпты қозғаған алғашқы ірі жоба болып есептеледі.<ref name="sabah_deli">Deli Yürek sinema projesi ve Türk sinemasındaki dönüm noktası. Sabah Gazetesi, 2001.</ref> Туындының халықаралық кинобазалардағы ресми тіркелімі мен толық техникалық құрамы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi (2001) - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> Фильм Түркия кинотеатрларында өте үлкен кассалық табыс жинады.<ref name="milliyet_deli">Bumerang Cehennemi gişe hasılatı ve izleyici rekorları. Milliyet Ekonomi, 2002.</ref> Фильмнің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да қолжетімді.<ref>[https://wikipedia.org Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> == Сюжеті == Жобаның басты кейіпкері Юсуф Мироғлы өзінің жұбайы Зейнеппен бірге әскери қызметте бірге болған досы Джемалдың Лейла есімді қызбен өтіп жатқан үйлену тойына қатысу үшін Диярбакыр қаласына келеді. Алайда, салтанатты той үстінде Джемал белгісіз қарулы топтың шабуылынан қаза табады.<ref name="beyazperde_deli">Deli Yürek: Bumerang Cehennemi konusu ve sinema eleştirileri. Beyazperde.</ref> Қарулас досының өлімін парыз санаған Юсуф бұл қылмыстың соңына түсіп, өз бетінше зерттеу жүргізе бастайды. Оқиға желісін қазбалай келе, бұл кісі өлімінің артында қарапайым қылмыстық топ қана емес, аймақтағы астыртын жұмыс істейтін шетелдік барлау қызметтері мен халықаралық лаңкестік (террорлық) ұйымдардың шиеленіскен байланыстары жатқаны белгілі болады. Юсуф бұл тұңғиықтан шығу үшін үлкен саяси күштермен бетпе-бет келеді. Фильмнің ірі кинопорталдардағы медиа парақшасы да расталған.<ref>[https://beyazperde.com Deli Yürek: Bumerang Cehennemi - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Актерлер құрамы мен кейіпкерлер == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- ! Актер !! Кейіпкер !! Сипаттамасы / Лауазымы |- | [[Кенан Имирзалыоғлы]] || Юсуф Мироглу || (дыбыстаған: [[Паидар Түфекчиоглу]]) |- | Мельда Бекджан || Зейнеп || (дыбыстаған: Өзлем Алтынок) |- | [[Октай Кайнарджа]] || Джемал || |- | [[Сельчук Йонтем]] || Бозо || |- | [[Зара (түрік әншісі)|Зара]] || Лейла || |- | Маджит Сонкан || Kasap Hasan / Kuzey Dakotalı || Қасапшы Хасан / Солтүстік Дакоталық |- | [[Зафер Эргин]] || Şeref Albay - "Şerefsiz" Şeref || Полковник Шереф - "Оңбаған" Шереф |- | Иштар Гөксевен || Доган || |- | Халук Куртоглу || Мустафа Аға || |- | Зүбейр Шашмаз || Джелал || |- | Эмин Гүрсой || Кушчу || Құсшы |- | Нихат Никерел || Керим Аға || |- | Бюлент Каябаш || Karpuzcu || Қарбызшы |- | Хикмет Карагөз || Kahveci || Дәмханашы (Кофеханашы) |- | Седат Демир || — || |- | Фатих Доган || — || |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия фильмдері]] [[Санат:Түрік тіліндегі фильмдер]] 4dn0maikbh4lg9j1gh9ekagajzssmil Гөкхан Кырдар 0 783598 3631267 2026-07-17T17:48:45Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері... 3631267 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гёкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] cj8bjbd25di0njldnh5pzj950ur2psg 3631269 3631267 2026-07-17T17:50:06Z Sagzhan 29953 3631269 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] f9qkh4xudt8bykk7tuvv1zd8t6giefi 3631270 3631269 2026-07-17T17:50:23Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3631270 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] 9e6hkyyia6av37387jaqz31mgupwjrs 3631271 3631270 2026-07-17T17:50:35Z Sagzhan 29953 3631271 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] 6mmuq5vb47z5yptojpmqdnaiasgvnzx 3631273 3631271 2026-07-17T17:50:44Z Sagzhan 29953 3631273 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] q114cfovafnk4vh6eu1olk7onl9ruxz 3631274 3631273 2026-07-17T17:50:54Z Sagzhan 29953 3631274 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] j0o3vwp42zr785qudnywmzrx05jl82s 3631275 3631274 2026-07-17T17:51:05Z Sagzhan 29953 3631275 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = solo_singer |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] 57i5xd3hv2bwuhglzktzlk0qll0up1t 3631276 3631275 2026-07-17T17:51:57Z Sagzhan 29953 3631276 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = non_performing_personnel |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:1970 жылы туғандар]] [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] kjwmpf5qih35zn4bv4ay836kfk76thp 3631324 3631276 2026-07-18T06:51:49Z 1nter pares 146705 «[[Санат:1970 жылы туғандар|1970 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3631324 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Гёкхан Кырдар |Шынайы есімі = {{lang-tr|Gökhan Kırdar}} |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = non_performing_personnel |Туған кездегі есімі = Гёкхан Кырдар |Толық аты = Gökhan Kırdar |Туған күні = 02.06.1970 |Туған жері = [[Айдын (қала)|Айдын]], {{TUR}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1989 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{TUR}} |Мамандықтары = [[Сазгер]], әнші, [[Кинопродюсер|продюсер]], аранжировщик |Дауыс түрі = Баритон |Аспаптары = [[Пианино]], [[Синтезатор]], [[Гитара]] |Жанрлары = Киномузыка, [[Трип-хоп|trip-hop]], электронды музыка, поп-рок, этникалық |Лақап аттары = |Ұжымдары = Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi (1990-1992) |Қызметтес болған = [[Осман Сынав]], [[Раджи Шашмаз]], [[Неджати Шашмаз]] |Лейблдері = Loopus Entertainment, EMI, Pana Film |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = gokhankirdar.info |Commons = Gökhan Kırdar }} '''Гөкхан Кырдар''' ({{lang-tr|Gökhan Kırdar}}; [[1970 жыл]]ғы [[2 маусым]]да туған, Айдын, Түркия) — түрік әншісі, ән авторы, сазгері, продюсері және аранжировщигі. Ол түрлі жанрларда жазған туындыларымен қатар, түрік телевизиясы тарихында феноменге айналған «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi) сериалының саундтректерінің авторы ретінде кеңінен танымал.<ref name="kirdar_official">Gökhan Kırdar Resmi Biyografisi ve Sanat Hayatı. Loopus Entertainment Arşivi.</ref> Кырдар поп-музыка мен киномузыка саласына келмес бұрын, 1980 жылдардың соңында достарымен бірге құрған рок топтарда вокалист, мәтін авторы және сазгер ретінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында оның Түркияда хитке айналған «Yerine Sevemem» (Орныңа сүйе алмаймын) атты танымал әні жарық көрді.<ref name="kirdar_hit">Türk pop müziğinde 90'lar efsanesi: "Yerine Sevemem" şarkısının hikayesi. Hürriyet Kelebek, 1994.</ref> Сазгердің халықаралық деңгейдегі ресми кинокартасы бекітілген.<ref>[https://imdb.com Gökhan Kırdar - IMDb]. IMDb.com, Inc.</ref> 1991 жылы «Gökhan Kırdar & Beyazın Ötesi» тобының құрамында Ыстанбұл «Ақ көгершін» музыкалық байқауына сөзі мен әні өзіне тиесілі «Karanlığın Gizi» туындысымен қатысып, көпшілікке таныла бастады. 1993 жылы жеке (соло) альбом шығару үшін дыбыс жазу компаниясымен келісімшартқа отырды. Дәл осы жылы режиссер Атыф Йылмаз түсірген «Gece, Melek ve Bizim Çocuklar» (Түн, Періште және біздің балалар, 1994) фильмінің музыкасын жазып, өзі орындап шықты. Кырдар поп және поп-рок бағытындағы «Serseri Mayın» (1994) және «Tutunamadım» (1995) атты алғашқы екі жеке альбомымен үлкен табысқа жетті. Осыдан кейін ол шығыс, батыс, солтүстік және оңтүстік музыкалық мәдениеттерін синтездеуге бет бұрып, өзіндік стилін өзгертті.<ref name="kirdar_sinematurk">Gökhan Kırdar Filmografisi ve Müzik Ödülleri. SinemaTürk Veritabanı.</ref> Сазгердің Түркия кино индустриясындағы толық өмірбаяндық парақшасы жарияланған.<ref>[https://sinematurk.com Gökhan Kırdar | SinemaTürk]. Sinematürk Veritabanı.</ref> == Мансабы == 1997 жылы жарық көрген «Trip» альбомы Түркия музыка тарихында [[Трип-хоп|Trip-hop]] жанрында шыққан ең алғашқы отандық туынды болып тіркелді. 1990 жылдардың ортасынан бастап ол телехикаялар мен көркем фильмдерге арнап арнайы музыка (саундтрек) жазумен белсенді айналыса бастады. 1997 жылы «Loopus» атты жеке музыкалық компаниясының негізін қалаған Кырдар, 2000 жылдардың басында киномузыка (soundtrack) бағытында халықаралық деңгейдегі көптеген беделгі марапаттарды иеленді. Оның жазған әндерінің түрік тіліндегі ресми энциклопедиялық мақаласы да бар.<ref>[https://wikipedia.org Gökhan Kırdar - Vikipedi]. Wikipedia Özgür Ansiklopedi.</ref> Әсіресе «Көкжалдар мекені» (Kurtlar Vadisi), «Haziran Gecesi» (Маусым түні) және «Yabancı Damat» (Шет елдік күйеу бала) сияқты телехикаяларға жазған саундтректері арқылы түрік телевизиясы тарихындағы классикаға айналған музыкалық туындыларды өмірге әкелді. Гёкхан Кырдар 90-шы жылдардың басынан бері өзінің кәсіби мансабында көптеген жеке альбомдар, ауқымды музыкалық жобалар мен EP жинақтарын шығарды. Телехикаялар мен көркем фильмдердің музыкалық безендірілуінде жоғары жетістіктерге жеткен Кырдар, саундтрек өнерінде әлемдік деңгейдегі деңгейдегі сапалы өнімдерге қолтаңбасын қойды. Көптеген ұлттық және халықаралық жүлделердің иегері атана отырып, ол түрлі эксперименттік музыкалық бағыттардағы ізденістерімен түрік музыка тарихындағы сирек кездесетін бірегей өнерпаздардың біріне айналды. Сазгердің түрік медиасындағы баспасөздік шолулары да қолжетімді.<ref>[https://beyazperde.com Gökhan Kırdar - Beyazperde]. Beyazperde.com.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия сазгерлері]] [[Санат:Түркия әншілері]] hgrzpo3zaensew2qbfq7736u7q56wdv Үлгі:Украинаға әскери қызметі үшін медаль 10 783599 3631272 2026-07-17T17:50:42Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Сурет:Medal for Military Service to Ukraine ribbon bar.svg|60px|link=Украинаға әскери қызметі үшін медаль|alt=«Украинаға әскери қызметі үшін» медалі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Украинаға әскери қызметі үшін медалінің иегерлері]]}}<noinclude>{{doc}}Санат:Үлгілер:Марапаттар:Украина|Украинаға әскери қыз... 3631272 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Medal for Military Service to Ukraine ribbon bar.svg|60px|link=Украинаға әскери қызметі үшін медаль|alt=«Украинаға әскери қызметі үшін» медалі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Украинаға әскери қызметі үшін медалінің иегерлері]]}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Украина|Украинаға әскери қызметі үшін]]</noinclude> ql38ufd4wtuvha50qflfkc8pt4cy8nn Үлгі:Украинаға әскери қызметі үшін медаль/doc 10 783600 3631277 2026-07-17T17:52:18Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> Бұл үлгіні көбіне {{tl|әскери қайраткер}} үлгісінде қолданады. <code>Қою үлгісі: '''{{tl|Украинаға әскери қызметі үшін медаль}}'''</code> == Мысалы == <pre> {{Әскери қайраткер |толық есімі = Адам... 3631277 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> Бұл үлгіні көбіне {{tl|әскери қайраткер}} үлгісінде қолданады. <code>Қою үлгісі: '''{{tl|Украинаға әскери қызметі үшін медаль}}'''</code> == Мысалы == <pre> {{Әскери қайраткер |толық есімі = Адам Адамбаев |қызмет еткен жылдары = Ұзақ жылдар |марапаттары = {{Украинаға әскери қызметі үшін медаль}} }} </pre> == Нәтижесі == {{Әскери қайраткер |толық есімі = Адам Адамбаев |қызмет еткен жылдары = Ұзақ жылдар |марапаттары = {{Украинаға әскери қызметі үшін медаль}} }} koljp63o4rffqhv654qp65s1t9ptl8d Одиссея (мини-сериал) 0 783601 3631278 2026-07-17T17:52:52Z Ерден Карсыбеков 3744 Жаңа бетте: {{Телесериал |Қазақша атауы = Одиссея |Шынайы атауы = {{lang-en|The Odyssey}} |суреті = |тақырыбы = |жанры = шытырман оқиғалы |авторы = [[Андрей Сергеевич Кончаловский|Андрей Кончаловский]] |атқарушы продюсері = Дайсон Ловелл |ролдерде... 3631278 wikitext text/x-wiki {{Телесериал |Қазақша атауы = Одиссея |Шынайы атауы = {{lang-en|The Odyssey}} |суреті = |тақырыбы = |жанры = шытырман оқиғалы |авторы = [[Андрей Сергеевич Кончаловский|Андрей Кончаловский]] |атқарушы продюсері = Дайсон Ловелл |ролдерде = |операторы = Сергей Козлов |сценарист = Андрей Кончаловский<br>Крис Солимин |композиторы = Эдуард Артемьев |бет басы = |Ұраны = |мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Германия}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Грекия}} |Тілі = [[ағылшын тілі]] |форматы = |дыбысы = |телеарна = [[NBC]] |ұзақтығы = 88 минут |көрсете бастады = 18 мамыр |соңғы рет көрсетілді= 19 мамыр 1997 |маусымдар = |саны = 2 |байланысы бар шоу = |imdb_id = 0118414 |сайт = }}{{мағына|Одиссея (айрық)}} '''«Одиссея»''' — [[Андрей Сергеевич Кончаловский|Андрей Кончаловский]] түсірген 2-сериялы телефильм, [[Ежелгі грек мифологиясы]]на негізделген ''[[Одиссея]]'' эпосының экрандалуы. Телефильмді [[American Zoetrope]] компаниясы [[NBC]] арнасы үшін түсірді. Түсірілімдер [[Мальта]], [[Түркия]] мен [[Англия]]да өтті. Кончаловский бұл жұмысы үшін [[Эмми]] прайм-тайм сыйлығын жеңіп алған.<ref>{{cite web|url=http://www.emmys.com/awards/nominees-winners/1997|title=Emmys.com list of 1997 Nominees & Winners|website=emmys.com}}</ref> Сонымен қатар бұл мини-сериал және басты рөлді ойнаған Ассанте [[Алтын глобус]]қа номинацияланған болатын. == Рөлдерде == * [[Арманд Ассанте]] — ''Итака патшасы [[Одиссей]]'' * [[Грета Скакки]] — ''оның әйелі [[Пенелопа]]'' * [[Изабелла Росселлини]] — ''даналық құдайы [[Афина]]'' * [[Ванесса Уильямс]] — ''нимфа [[Калипсо]]'' * [[Джеральдин Чаплин]] — ''Одиссейді бағып өсірген [[Эвриклея]]'' * [[Эрик Робертс]] — ''Пенелопаға құда түсіп жүрген Эвримах'' * [[Ирен Папас]] — ''Одиссейдің анасы [[Антиклея]]'' * [[Бернадетт Питерс]] — ''сиқыршы [[Цирцея]]'' * [[Кристофер Ли]] — ''Фивы көріпкелі [[Тиресий]]'' * [[Йерун Краббе]] — ''феакийліктердің патшасы Алкиной'' * [[Николас Клей]] — ''Спарта патшасы [[Менелай]]'' * Винченцо Николи — ''Пенелопаға құда түсіп жүрген [[Антиной Итакалық|Антиной]]'' * Алан Стенсон — ''Одиссей мен Пенелопаның баласы [[Телемах]]'' * Тони Вогел — ''шошқа баққан Эвмей'' * Майкл Дж. Поллард — ''желдердің құдайы [[Эол]]'' * Ричард Труэт — ''[[Ахилл]]'' * Йорго Вояджис — ''Микендер патшасы [[Агамемнон]]'' * Рон Кук — ''хабаршы [[Эврибат]]''. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.konchalovsky.ru/works/films/the_odyssey/ Кончаловскийдің сайтындағы парақшасы] [[Санат:1997 жылғы телефильмдері]] [[Санат:Андрей Кончаловски фильмдері]] [[Санат:American Zoetrope фильмдері]] [[Санат:Одиссей]] 2kax99rtynwko28i7e7ei37i1ybahs3 Үлгі:Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісі 10 783602 3631279 2026-07-17T17:54:22Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Сурет:President's Award for Anti-Terrorist Operation Service ribbon bar.svg|60px|link=«Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін» Украина президентінің ерекшелік белгісі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісінің иегерлері]]}}<noinclude... 3631279 wikitext text/x-wiki [[Сурет:President's Award for Anti-Terrorist Operation Service ribbon bar.svg|60px|link=«Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін» Украина президентінің ерекшелік белгісі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісінің иегерлері]]}}<noinclude>[[санат:үлгілер:марапаттар:Украина|Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісі]] </noinclude> ako42nq7kli3ah4bksfld8t8oeecepb 3631280 3631279 2026-07-17T17:54:33Z Nurken 111493 3631280 wikitext text/x-wiki [[Сурет:President's Award for Anti-Terrorist Operation Service ribbon bar.svg|60px|link=«Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін» Украина президентінің ерекшелік белгісі]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Санат:Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісінің иегерлері]]}}<noinclude>[[санат:Үлгілер:Марапаттар:Украина|Антилаңкестік операцияға қатысқаны үшін Украина президентінің ерекшелік белгісі]] </noinclude> 1nmifmtp2086lv6i4trl3lnlr26h6tx Үлгі:Potd/2026-07-18 10 783603 3631281 2026-07-17T18:00:55Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-07-18|POTD 2026-07-18]]: filename only 3631281 wikitext text/x-wiki Sur En-Sent. Sculpture Negativ - Positive. Artwork by Peter Gredig. 17-10-2024. (actm.) 01.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> 5hoyg5gjzt13sezceonafbuzpxn9var Одиссея (айрық) 0 783604 3631283 2026-07-17T18:39:56Z Ерден Карсыбеков 3744 Жаңа бетте: '''[[Одиссея]]''' — [[Гомер]]дің әйгілі эпосы. Жалпы мағынада ұзақ және шытырман оқиғаларға бай сапарды білдіреді. == Экранда == * [[Одиссея (телесериал, 1968)]] — [[Франко Росси]] түсірген 8-сериялы туынды * [[Гомердің Одиссеясы]] — ''[[Симпсондар]]'' мультсериалының 1-сезонд... 3631283 wikitext text/x-wiki '''[[Одиссея]]''' — [[Гомер]]дің әйгілі эпосы. Жалпы мағынада ұзақ және шытырман оқиғаларға бай сапарды білдіреді. == Экранда == * [[Одиссея (телесериал, 1968)]] — [[Франко Росси]] түсірген 8-сериялы туынды * [[Гомердің Одиссеясы]] — ''[[Симпсондар]]'' мультсериалының 1-сезондағы 3-серия * [[Одиссея (телесериал, 1992)]] — балаларға арналған канадалық сериал * [[Одиссея (мини-сериал)]] — [[Андрей Сергеевич Кончаловский]]дің 1997 жылғы туындысы * [[Одиссея (фильм, 2016)]] — саяхатшы [[Жак-Ив Кусто]]ға арналған кинофильм * [[Одиссея (фильм, 2026)]] — [[Кристофер Нолан]] түсірген фильм == Техникада == * [[Magnavox Odyssey]] — алғашқы ойын консолі * [[Odyssey Software]] — [[видео ойын]]дарды шығаратын компания * [[Odyssey BMX]] — [[велосипед]]терді шығаратын компания * [[Honda Odyssey]] көлігі * [[Villa Vie Odyssey]] кемесі == Тағы қараңыз == * [[Одиссей (айрық)]] * [[Ғарыш одиссеясы]] * [[Капитан Блад одиссеясы]] {{айрық}} 5flgavk4w8movtsw0a4fzkjwx1lkwyl Қатысушы талқылауы:Db1694 3 783605 3631296 2026-07-18T03:03:12Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3631296 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Db1694}} -- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 08:03, 2026 ж. шілденің 18 (+05) 093q8wjfbd6sujjqrb7a084jnufvwr0 Балви 0 783606 3631309 2026-07-18T06:17:52Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3631309 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] owd8w9m6p64x3g07dtvzlt5l1tijgyg 3631310 3631309 2026-07-18T06:18:28Z Мағыпар 100137 үлгі 3631310 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] llazveiho968bvq9ywt6ukwhuvk3a1i 3631311 3631310 2026-07-18T06:20:32Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631311 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] a8282s9emxnecpauhsmlttnj4rkckki 3631312 3631311 2026-07-18T06:21:23Z Мағыпар 100137 дереккөз 3631312 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] nyxztpohh1b5h2vhmgaq7e709g6z03o 3631313 3631312 2026-07-18T06:25:50Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631313 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] s1p02cadbsylh6qfu66r4xnjis7dqkq 3631314 3631313 2026-07-18T06:30:32Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631314 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан. == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 31qfud07bkvb6xdrwr0qlgs6isf4m9a 3631315 3631314 2026-07-18T06:31:54Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3631315 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан. == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] de87h56zn5xg2ettgwevrkcwzt2bwvg 3631316 3631315 2026-07-18T06:34:07Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3631316 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан. == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jtnv0w01c1xq07hcc4evngn4ucoo7f8 3631317 3631316 2026-07-18T06:34:48Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3631317 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан. == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3468wqsxufc0fygdbndaml876yjbodj 3631318 3631317 2026-07-18T06:35:32Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ дереккөз 3631318 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] iij1s0y8tjpoyl7j72d1ohv0c66hslu 3631341 3631318 2026-07-18T07:01:44Z Мағыпар 100137 дереккөз 3631341 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] kwvg9zneveanqhy7ei420eg3d3smzfk 3631342 3631341 2026-07-18T07:03:43Z Мағыпар 100137 толықтыру 3631342 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jp1r1ct7lfgbcl1dfsy2txi32xpbxot 3631343 3631342 2026-07-18T07:05:05Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631343 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3q5c0mtqndqjb6kfsz0syninrnvlszk 3631344 3631343 2026-07-18T07:06:23Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631344 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] bxjh599cmrx89mgdr0iki2b6jc5se0u 3631353 3631344 2026-07-18T07:08:57Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631353 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 5jw187t8swt0qrdjetay71lddjc32j5 3631357 3631353 2026-07-18T07:10:48Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631357 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] k9r126ufj1g6zb5bxqmw6vchooqznqd 3631365 3631357 2026-07-18T07:14:45Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631365 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 42q7pot8isibzgwm0oy9z19zdqdua3j 3631371 3631365 2026-07-18T07:16:32Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631371 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 21r2ngwtssz0ve37xbzqk6jyz1r7req 3631376 3631371 2026-07-18T07:18:16Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3631376 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 63wr34513smz3w893czyvnagslbj769 3631380 3631376 2026-07-18T07:19:12Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3631380 wikitext text/x-wiki '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 2k5o4r6bwqq06z0gcllksscqx2fvmg5 3631385 3631380 2026-07-18T07:20:49Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3631385 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] cyyiubdqo2un2ytl45h2vbr9ma6u32v 3631387 3631385 2026-07-18T07:21:27Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3631387 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jsi597wodzyfwhigxiuhg5tswonikcv 3631388 3631387 2026-07-18T07:21:53Z Мағыпар 100137 үлгі 3631388 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] c9163tlanmczlny186mpu4zyqhej4o1 3631389 3631388 2026-07-18T07:22:34Z Мағыпар 100137 үлгі 3631389 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 7dzz7s8nnlf135e7o1xpsm4yrl9in03 3631390 3631389 2026-07-18T07:23:50Z Мағыпар 100137 үлгі 3631390 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0i9g6lqiqydryz2gmbryais7rf48ape 3631391 3631390 2026-07-18T07:25:16Z Мағыпар 100137 үлгі 3631391 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] n0ytzkl3k3otu3lgdohmjty0q5sz94q 3631392 3631391 2026-07-18T07:26:55Z Мағыпар 100137 үлгі 3631392 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 8dru5karsxsn36oqkbyhsh69mjdhcfz 3631393 3631392 2026-07-18T07:28:47Z Мағыпар 100137 үлгі 3631393 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1224 |бұрынғы атаулары = Больвен, Боловск |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,07 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 113 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6470 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1101 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0fmldzgxiw18181aa8z0663ybznl77a 3631395 3631393 2026-07-18T07:30:23Z Мағыпар 100137 сурет қою 3631395 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1224 |бұрынғы атаулары = Больвен, Боловск |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,07 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 113 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6470 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1101 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Ул. Берзпилс, Балви (P47).jpg|Берзпилс көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] j2uav91ash4v5q6cc8kp17o4m54wjz0 3631396 3631395 2026-07-18T07:31:20Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3631396 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1224 |бұрынғы атаулары = Больвен, Боловск |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,07 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 113 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6470 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1101 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Ул. Берзпилс, Балви (P47).jpg|Берзпилс көшесі Balvi, Balvu pilsēta, LV-4501, Латвия - панорама (3).jpg|Мәдениет үйі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 7rezoxuudf5h504l8oosn1urol1jsqv 3631397 3631396 2026-07-18T07:32:42Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3631397 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1224 |бұрынғы атаулары = Больвен, Боловск |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,07 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 113 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6470 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1101 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Ул. Берзпилс, Балви (P47).jpg|Берзпилс көшесі Balvi, Balvu pilsēta, LV-4501, Latvia - panoramio (3).jpg|Мәдениет үйі Balvu Novada muzejs.jpg|Мұражай </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] horn8lotzrcmmcyg9u0vkl2sb6148zh 3631398 3631397 2026-07-18T07:34:03Z Мағыпар 100137 сурет қою 3631398 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Балви |шынайы атауы = {{lang-lv|Balvi}} |сурет = Balvu katoļu baznīca 1.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Balvi.svg |ту = Flag of Balvi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =07 |lat_sec =45 |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =16 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Балви аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1224 |бұрынғы атаулары = Больвен, Боловск |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,07 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 113 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6470 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1101 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +371 |пошта индексі = LV-4501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Balvi |сайты = |сайт тілі = }} '''Балви''' ({{lang-lv|Balvi}}) — [[Латвия]]ның солтүстік-шығысындағы шағын қала, [[Балви аймағы]]ның әкімшілік орталығы. Балви қаласының халқы 2026 жылы 6470 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-balvi-11465.html|title=Население Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Қала Балвиді екі бөлікке бөлетін Болупе өзенінің бойында орналасқан. Ресей шекарасына жақын жерде (25,5 км). Ригаға дейінгі қашықтық 225 км. Рига-Питалово желісіндегі Балви теміржол стансасы қаладан 6 шақырым жерде орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/balvy_lc4348|title=Европа > Латвия > Балвы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Тарихы == Балви алғаш рет 1224 жылы шежірелерде Рига епископына тиесілі аумақ ретінде аталған, бірақ көптеген жылдар бойы орманды және батпақты аймақта бірнеше ондаған адам ғана өмір сүрген. 1551 жылы Рига епископы Вильгельм фон Бранденбург жергілікті жерлерді рыцарь Мейснерге жалға берген, 18 ғасырдың басында, халық санағы бойынша, мұнда жол жиегіндегі қонақ үй және алты ферма болған. 20 ғасырдың басында ғана аймақ белсенді түрде дами бастады. 1919 жылы Балвы ауыл мәртебесін алды, ал 1928 жылы қалаға айналды. Кеңес дәуірінде алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар — май зауыты және ет өңдеу зауыты салынды. 19 ғасырдың басынан бастап Балви Витебск губерниясының Люцин уезінің құрамына кірді. Қалада халықтың жартысын құрайтын үлкен еврей қауымдастығы өмір сүрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаланы басып алған немістер жергілікті еврейлерді қырып, шегінгеннен кейін қаланы өртеп жіберді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16509-Balvi.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және өңдеу кәсіптеріне негізделген. Бүгінде Балви және бүкіл аудан елдегі ең экологиялық таза аймақтардың біріне айналды. Аудан ауылдық жерде орналасқан, өнеркәсіптік кәсіпорындар өте аз. Қала туристерді көбірек тартуда.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/balvi/|title=Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Балвидің ең көрікті жерлері: *'''Балви аймақтық мұражайы''' — мұражай Балвидің жергілікті тарихы мен мәдениетін, соның ішінде дәстүрлі қолөнер бұйымдары, жергілікті фестивальдер және аймақтың табиғи ортасы туралы экспонаттарды ұсынады. *'''Балви аймақтық саябағы''' — бұл саябақ жаяу серуендеу жолдары, пикник алаңдары және жүзу мен қайықпен жүзуге арналған көлі бар әдемі табиғи аймақ. Бұл ашық ауада демалуға арналған қолайлы орын. *'''Балви велосипед мұражайы''' — мұражайда бірнеше сирек кездесетін және ерекше модельдер бар. Бұл велосипед әуесқойлары үшін де, тарих әуесқойлары үшін де қызықты орын. *'''Нава сарқырамасы''' — Балви маңындағы орманды жерде орналасқан сарқырама жаяу серуендеу және табиғат аясында серуендеу үшін танымал орын. *'''Балви лютеран шіркеуі''' — 18 ғасырда салынған бұл тарихи ағаш шіркеу дәстүрлі латыш стилімен безендірілген. *'''Балви мәдени орталығы''' — бұл орталық жыл бойы концерттер, қойылымдар және көркемсурет көрмелерін, әртүрлі іс-шаралар мен қойылымдар өткізеді. *'''Венциеме көлінің табиғи соқпағы''' — бұл соқпақ Балви маңындағы көлді қоршап тұрған әдемі табиғи қорық арқылы өтеді. Бұл жабайы табиғатты бақылау және аймақтың табиғи сұлулығын көру үшін жақсы орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-balvi.htm|title=Карта Балви|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-18|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="145"> Ул. Берзпилс, Балви (P47).jpg|Берзпилс көшесі Balvi, Balvu pilsēta, LV-4501, Latvia - panoramio (3).jpg|Мәдениет үйі Balvu Novada muzejs.jpg|Мұражай Balvu luterāņu baznīca 2.jpg|Лютеран шіркеуі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] r0pbzlu8cj3rbeur753xk5vmt5vbe25 Қатысушы талқылауы:Деменова Айман Асилбековна 3 783607 3631405 2026-07-18T10:44:09Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3631405 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Деменова Айман Асилбековна}} -- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 15:44, 2026 ж. шілденің 18 (+05) 4ekekqn3uk0hpp7nr7pga3kp478z03j Agricultural Bank of China 0 783608 3631406 2026-07-18T10:55:13Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = Agricultural Bank of China logo.svg |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (H... 3631406 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = Agricultural Bank of China logo.svg |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = 10.07.1951 |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{ӨСІМ}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.[1] Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. kao98hmatenfzwav74956izrgi3sw5q 3631407 3631406 2026-07-18T10:56:15Z 1nter pares 146705 3631407 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = Agricultural Bank of China logo.svg |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = 10.07.1951 |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{ӨСІМ}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. 6s2nvwqrxtik2ymz937bej5y0eznuim 3631408 3631407 2026-07-18T10:56:30Z 1nter pares 146705 /* */ 3631408 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = Agricultural Bank of China logo.svg |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = 10.07.1951 |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{ӨСІМ}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ax76tlftbfk03gme0p3boawx0ggwcrm 3631411 3631408 2026-07-18T10:57:20Z 1nter pares 146705 3631411 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = 10.07.1951 |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{ӨСІМ}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} rb26e1citq2c28mm48ym8zcd0t1bgk3 3631412 3631411 2026-07-18T10:57:42Z 1nter pares 146705 /* */ 3631412 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = 10.07.1951 |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{ӨСІМ}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} sbltpr4zu3bzr94fbbtewvrqq1fcjmx 3631413 3631412 2026-07-18T10:58:29Z 1nter pares 146705 3631413 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], Қытай |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері Бейжің қаласының Дунчэн ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, Гонконгта, Лондонда, Токиода, Нью-Йоркте, Франкфуртта, Сиднейде, Сеулде және Сингапурда филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} e4bfz2j8o3fvbi1xhnjhhpn0jfe96l0 3631414 3631413 2026-07-18T11:00:05Z 1nter pares 146705 3631414 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «үлкен төрттік» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} doto7me5ho899qln9sxj9o5vmdhygvg 3631416 3631414 2026-07-18T11:01:18Z 1nter pares 146705 /* */ 3631416 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} pugfmdn5sqwzo6espvacrz23rmveu62 3631417 3631416 2026-07-18T11:05:55Z 1nter pares 146705 3631417 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші [[Global 2000]] рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} et2bquweyydn2lbe71ke8akbycasffs 3631418 3631417 2026-07-18T11:06:17Z 1nter pares 146705 3631418 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 1wkcgvgckw5718jt1ko5i1vqysts5qg 3631419 3631418 2026-07-18T11:06:39Z 1nter pares 146705 3631419 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6gm30po0rlndgcmw33fbopo7wj0bs6s 3631420 3631419 2026-07-18T11:10:44Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631420 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mpq1vyppimkqx1b5qovn8250jxcwh51 3631422 3631420 2026-07-18T11:12:50Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631422 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} budrhzcyjcmyuqlh8wsifuiy9k6oyud 3631423 3631422 2026-07-18T11:14:01Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631423 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 83l5dvyxt956lcpe6b9uu8isoahuvld 3631424 3631423 2026-07-18T11:15:54Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631424 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.<ref>{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} p23m7j0q1pv1v5nyp8fgi3v9aq3zi72 3631425 3631424 2026-07-18T11:17:20Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631425 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.<ref>{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы BNP Paribas Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.<ref>{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2kctbsh5l963g2okc2n7lswkq9ny6um 3631426 3631425 2026-07-18T11:20:52Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631426 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.<ref>{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы BNP Paribas Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.<ref>{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}</ref> 2024 жылғы жағдай бойынша Agricultural Bank of China Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін енгізілген халықаралық санкцияларға қарамастан, Ресейдегі қызметін жалғастыруда. Көптеген батыстық қаржы институттары Ресей нарығынан кеткенімен, AgBank-ті қоса алғанда қытайлық банктер өз қызметі мен ықпалын кеңейтті. 2023 жылғы наурызға қарай олардың Ресей банктері алдындағы несиелік міндеттемелері төрт есеге артты.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-04-29 |title=China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.cnbc.com/2024/04/29/china-firms-go-underground-on-russia-payments-as-banks-pull-back.html |access-date=2024-12-27 |website=CNBC |language=en}}</ref> Agricultural Bank of China Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі (ICBC), Bank of China және China Construction Bank-пен бірге Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығы басталғаннан кейінгі 14 ай ішінде Ресей алдындағы бірлескен міндеттемелерін 2,2 миллиард АҚШ долларына ұлғайтып, жалпы көлемін 9,7 миллиард АҚШ долларына жеткізді.<ref>{{Cite web |date=2023-09-04 |title=Chinese banks are financing Russia with billions of dollars in its war in Ukraine |url=https://telegrafi.com/en/Chinese-banks-are-financing-Russia-with-billions-of-dollars-in-its-war-in-Ukraine/ |access-date=2024-12-27 |website=Telegrafi |language=en}}</ref> Негізінен АҚШ доллары немесе еуроның орнына юаньмен жүзеге асырылған бұл қаржылық қолдау Бейжіңнің өз валютасын АҚШ долларына балама ретінде ілгерілетуге бағытталған кең ауқымды стратегиясына сәйкес келеді. Сыншылар мұндай әрекеттер Ресейді экономикалық тұрғыдан оқшаулауға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретіп, оның Украинаға қарсы жалғасып жатқан басқыншылығына жанама түрде мүмкіндік береді деп есептейді.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Former Kyrgyz prime minister Babanov linked to financing Russia's aggression against Ukraine |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/former-kyrgyz-prime-minister-babanov-linked-1731505411.html |access-date=2024-12-27 |website=RBC-Ukraine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chinese banks extend billions in loans to Russia amid Western credit exodus |url=https://english.nv.ua/business/chinese-banks-increase-influence-on-russian-banking-sector-quadrupling-their-capital-in-a-month-50351172.html |access-date=2024-12-27 |website=New Voice |language=en}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} eddvrfpvjg8uuopu82a2gjgjvyrdkcc 3631427 3631426 2026-07-18T11:22:41Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3631427 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.<ref>{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы BNP Paribas Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.<ref>{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}</ref> 2024 жылғы жағдай бойынша Agricultural Bank of China Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін енгізілген халықаралық санкцияларға қарамастан, Ресейдегі қызметін жалғастыруда. Көптеген батыстық қаржы институттары Ресей нарығынан кеткенімен, AgBank-ті қоса алғанда қытайлық банктер өз қызметі мен ықпалын кеңейтті. 2023 жылғы наурызға қарай олардың Ресей банктері алдындағы несиелік міндеттемелері төрт есеге артты.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-04-29 |title=China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.cnbc.com/2024/04/29/china-firms-go-underground-on-russia-payments-as-banks-pull-back.html |access-date=2024-12-27 |website=CNBC |language=en}}</ref> Agricultural Bank of China Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі (ICBC), Bank of China және China Construction Bank-пен бірге Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығы басталғаннан кейінгі 14 ай ішінде Ресей алдындағы бірлескен міндеттемелерін 2,2 миллиард АҚШ долларына ұлғайтып, жалпы көлемін 9,7 миллиард АҚШ долларына жеткізді.<ref>{{Cite web |date=2023-09-04 |title=Chinese banks are financing Russia with billions of dollars in its war in Ukraine |url=https://telegrafi.com/en/Chinese-banks-are-financing-Russia-with-billions-of-dollars-in-its-war-in-Ukraine/ |access-date=2024-12-27 |website=Telegrafi |language=en}}</ref> Негізінен АҚШ доллары немесе еуроның орнына юаньмен жүзеге асырылған бұл қаржылық қолдау Бейжіңнің өз валютасын АҚШ долларына балама ретінде ілгерілетуге бағытталған кең ауқымды стратегиясына сәйкес келеді. Сыншылар мұндай әрекеттер Ресейді экономикалық тұрғыдан оқшаулауға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретіп, оның Украинаға қарсы жалғасып жатқан басқыншылығына жанама түрде мүмкіндік береді деп есептейді.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Former Kyrgyz prime minister Babanov linked to financing Russia's aggression against Ukraine |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/former-kyrgyz-prime-minister-babanov-linked-1731505411.html |access-date=2024-12-27 |website=RBC-Ukraine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chinese banks extend billions in loans to Russia amid Western credit exodus |url=https://english.nv.ua/business/chinese-banks-increase-influence-on-russian-banking-sector-quadrupling-their-capital-in-a-month-50351172.html |access-date=2024-12-27 |website=New Voice |language=en}}</ref> == Оқиғалар == 2007 жылғы сәуірде Agricultural Bank of China Қытайдың банк тарихындағы ең ірі қаражат жымқыру оқиғасының құрбаны болды. Бұл оқиға [[Хэбэй]] провинциясының [[Ханьдан]] қаласындағы филиалдың екі қойма меңгерушісі шамамен 51 миллион юаньды (7,5 миллион АҚШ доллары) жымқырған кезде орын алды.<ref name="xinhua">[http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm Suspects of China's largest bank theft go on trial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231143648/http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm |date=31 December 2018 }}, Lin Li, ''[[Xinhua News Agency]]'', 24 July 2007</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bpcd86v2t3qgivergic9hvg8yqmd39i 3631428 3631427 2026-07-18T11:24:14Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3631428 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Agricultural Bank of China |логотипі = |суреті = 中国农业银行 西侧.jpg |сурет атауы = Бас кеңсесі, [[Бейжің]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 601288 (SSE), 360001 (SSE), 360008 (SSE), 1288 (HKEX) |қызметі = |құрылды = [[10 шілде]] [[1951 жыл|1951]] |құрушы = |орналасуы = [[Бейжің]], [[Қытай]] |басты адамдары = Чжао Хуань (президент) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 3,063 трлн қытай юані (446,01 млрд АҚШ доллары) (2025) |айналым = {{өсім}} 686,69 млрд қытай юані (99,97 млрд АҚШ доллары) (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} 731,8 млрд қытай юані (106,54 млрд АҚШ доллары) (2025) |таза табысы = {{өсім}} 303,7 млрд қытай юані (44,21 млрд АҚШ доллары) (2025) |активтер = {{өсім}} 47,20 трлн қытай юані (6,975 трлн АҚШ доллары) (2026) |капитализация = |қызметкерлер саны = 454 176 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.abchina.com/en/ |Ортаққор = }} '''Agricultural Bank of China''' ({{lang-kk|Қытай Ауыл шаруашылығы Банкі}}, ABC; сондай-ақ '''AgBank''' ретінде белгілі) — штаб-пәтері Қытайдың Бейжің қаласында орналасқан, негізінен мемлекетке тиесілі қытайлық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер корпорациясы. Ол Қытайдағы «[[үлкен төрттік]]<nowiki/>» банктердің бірі әрі жиынтық активтері бойынша [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]]нен кейінгі әлемдегі екінші ірі банк болып табылады. Agricultural Bank of China 1951 жылғы 10 шілдеде құрылды. Оның штаб-пәтері [[Бейжің]] қаласының [[Дунчэн]] ауданында орналасқан.<ref>"[http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226021317/http://www.abchina.com/en/about-us/contact-us/ |date=2014-02-26 }}." Agricultural Bank of China. Retrieved on 27 February 2014. "Address:No.69, Jianguomen Nei Avenue, Dongcheng District, Beijing, P.R.China,100005"</ref> Банктің Қытайдың материктік бөлігінде, [[Гонконг]]та, [[Лондон]]да, [[Токио]]да, [[Нью-Йорк]]те, [[Франкфурт]]та, [[Сидней]]де, [[Сеул]]де және [[Сингапур]]да филиалдары бар. Agricultural Bank of China-ның 320 миллион жеке клиенті, 2,7 миллион корпоративтік клиенті және 24 мыңға жуық филиалы бар. Ол активтері бойынша Қытайдағы үшінші ірі несие беруші банк болып табылады. Agricultural Bank of China 2010 жылдың ортасында акцияларын қор биржасына орналастырып, сол кездегі әлемдегі ең ірі бастапқы жария орналастыруды (IPO) жүзеге асырды.<ref>[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm AgBank to pay $248mln in IPO fees, lowest of Big 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310170748/http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-07/17406803-update-1-agbank-to-pay-dollar-248mln-in-ipo-fees-lowest-of-big-4-020.htm |date=10 March 2012 }}, 15 July 2010</ref> Кейін бұл рекордты Сауд Арабиясының мемлекеттік мұнай компаниясы [[Saudi Aramco]] жаңартты.<ref>{{Cite web|last=Turak|first=Natasha|date=11 December 2019|title=Saudi Aramco shares surge 10% as historic IPO begins trading|url=https://www.cnbc.com/2019/12/11/saudi-aramco-ipo-shares-surge-as-trading-begins.html|access-date=25 August 2020|website=CNBC|language=en}}</ref> 2011 жылы банк әлемдегі үздік 1000 банк рейтингінде сегізінші орынға ие болды.<ref>{{Cite news|title=Top 1000 World Banks 2011 - The Banker|url=http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|work=[[The Banker]]|access-date=6 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702091336/http://www.thebanker.com/Top-1000-World-Banks/Top-1000-World-Banks-2011|archive-date=2 July 2011|url-status=live}}</ref> 2015 жылы [[Forbes]] журналының жыл сайынғы 13-ші Global 2000 рейтингінде үшінші орынға көтерілді,<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|title=Forbes' 13th Annual Global 2000: The World's Biggest Public Companies|date=6 May 2015|access-date=9 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512010339/http://www.forbes.com/sites/forbespr/2014/05/07/forbes-11th-annual-global-2000-the-worlds-biggest-public-companies/|archive-date=12 May 2014|url-status=live}}</ref> ал 2017 жылы бесінші орынға тұрақтады.<ref>{{Cite web |url=https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |title=The World's Largest Banks in 2017: The American Bull Market Strengthens |first1=Antoine|last1=Gara|date=May 2017|website=[[Forbes]] |access-date=12 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180513082709/https://www.forbes.com/sites/antoinegara/2017/05/24/the-worlds-largest-banks-in-2017-the-american-bull-market-returns/#feb043247d07 |archive-date=13 May 2018 |url-status=live }}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China [[Forbes Global 2000]] (әлемдегі ең ірі жария компаниялар) рейтингінде төртінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000|website=[[Forbes]]|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0}}</ref> Банк Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылған. == Тарихы == 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері Agricultural Bank of China бірнеше рет құрылып, кейін таратылды. 1951 жылғы 10 шілдеде Қытай Республикасының екі банкі — [[Farmers Bank of China]] мен Cooperation Bank біріктіріліп, Agricultural Cooperation Bank құрылды. Agricultural Bank of China осы банкті өзінің бастау көзі ретінде қарастырады. Алайда 1952 жылы ол орталық банк — [[Қытай халық банкі]]не біріктірілді. «Agricultural Bank of China» атауындағы алғашқы банк 1955 жылы құрылды, бірақ 1957 жылы ол да Қытай халық банкіне қосылды. 1963 жылы Қытай үкіметі тағы бір ауыл шаруашылығы банкін құрды, алайда ол да екі жылдан кейін орталық банк құрамына енгізілді. Қазіргі Agricultural Bank of China 1979 жылғы ақпанда қайта құрылды. 1978 жылдан кейін Қытай халық банкі өзінің коммерциялық банктік қызметтерін біртіндеп жеке банктерге бөліп бере бастаған соң, Agricultural Bank of China-ның негізгі қызметі ауыл шаруашылығы саласы мен фермерлерге қаржылық қызмет көрсетуге бағытталды.<ref name=":0232">{{Cite book |last=Roach |first=Stephen S. |title=Accidental Conflict: America, China, and the Clash of False Narratives |date=2022 |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0-300-26901-7 |location=New Haven |doi=10.12987/9780300269017 |jstor=j.ctv2z0vv2v |oclc=1347023475 |author-link=Stephen S. Roach}}</ref> Agricultural Bank of China қайта құрылып, Agricultural Bank of China Limited деп аталатын [[Холдинг|холдингтік компанияға]] айналды.<ref>{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |title=Agricultural Bank of China becomes shareholding company |publisher=News.xinhuanet.com |date=16 January 2009 |access-date=16 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092828/http://www.gov.cn/english/2009-01/16/content_1207501.htm |archive-date=31 December 2018 |url-status=live }}</ref> 2010 жылғы шілдеде оның акциялары Шанхай және Гонконг қор биржаларында листингтен өтті.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html Agricultural Bank of China may offer shares to the public by 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092722/https://www.nytimes.com/2008/01/27/business/worldbusiness/27iht-agbank.1.9524194.html |date=31 December 2018 }}. ''[[The New York Times]]'', 8 February 2008.</ref> 2012 жылы Agricultural Bank of China [[Avaloq Banking System]] банктік жүйесіне көшу жобасын бастады.<ref>{{cite web |title=Avaloq group wins first customer from China - News – Avaloq |url=http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display[news]=597&tx_nxnews_display[year]=2012&tx_nxnews_display[action]=show&tx_nxnews_display[controller]=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120608033735/http://www.avaloq.com/about-us/news/?tx_nxnews_display%5Bnews%5D=597&tx_nxnews_display%5Byear%5D=2012&tx_nxnews_display%5Baction%5D=show&tx_nxnews_display%5Bcontroller%5D=News&cHash=97fbb53757c137762e5b0d4f7918a435 |archive-date=8 June 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Customers – Avaloq |url=http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031427/http://www.avaloq.ch/customers/ |archive-date=9 July 2012 |access-date=16 May 2012 |work=avaloq.ch}}</ref> Agricultural Bank of China АҚШ Пхеньянның зымыран және ядролық бағдарламаларын қаржыландырды деп айыптаған Солтүстік Корея банктерінің бірімен іскерлік байланыстарын үзді.<ref>{{cite web |date=11 May 2013 |title=More Chinese banks stop transactions with N.Korea - Mubasher |url=http://english.mubasher.info/portal/CASE/getDetailsStory.html?goToHomePageParam=true&storyId=2316528 |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171012062029/https://english.mubasher.info/news/2316528/More-Chinese-banks-stop-transactions-with-N-Korea?currentUserCountryCode=US |archive-date=12 October 2017 |access-date=18 May 2013 |publisher=English.mubasher.info}}</ref> 2023 жылы Agricultural Bank of China-ның активтерді басқару бөлімшесі — ABC Wealth Management (ABC WM) мен BNP Paribas Asset Management активтерді басқару жөніндегі бірлескен кәсіпорын құрды. BNP Paribas ABC Wealth компаниясының 51%-ы BNP Paribas Asset Management-ке, ал қалған 49%-ы ABC Wealth Management-ке тиесілі. Компанияның бас атқарушы директоры болып Александр Верно тағайындалды.<ref>{{Cite web |title=NP Paribas Asset Management partners with Agricultural Bank of China Group to form wealth management joint venture |url=https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129033314/https://mediaroom-en.bnpparibas-am.com/news/bnp-paribas-asset-management-partners-with-agricultural-bank-of-china-group-to-form-wealth-management-joint-venture-3cba-0fb7a.html |archive-date=2024-01-29 |access-date=2024-01-29 |website=BNP Paribas |language=en}}</ref> 2024 жылғы жағдай бойынша Agricultural Bank of China Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін енгізілген халықаралық санкцияларға қарамастан, Ресейдегі қызметін жалғастыруда. Көптеген батыстық қаржы институттары Ресей нарығынан кеткенімен, AgBank-ті қоса алғанда қытайлық банктер өз қызметі мен ықпалын кеңейтті. 2023 жылғы наурызға қарай олардың Ресей банктері алдындағы несиелік міндеттемелері төрт есеге артты.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-04-29 |title=China firms go 'underground' on Russia payments as banks pull back |url=https://www.cnbc.com/2024/04/29/china-firms-go-underground-on-russia-payments-as-banks-pull-back.html |access-date=2024-12-27 |website=CNBC |language=en}}</ref> Agricultural Bank of China Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі (ICBC), Bank of China және China Construction Bank-пен бірге Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығы басталғаннан кейінгі 14 ай ішінде Ресей алдындағы бірлескен міндеттемелерін 2,2 миллиард АҚШ долларына ұлғайтып, жалпы көлемін 9,7 миллиард АҚШ долларына жеткізді.<ref>{{Cite web |date=2023-09-04 |title=Chinese banks are financing Russia with billions of dollars in its war in Ukraine |url=https://telegrafi.com/en/Chinese-banks-are-financing-Russia-with-billions-of-dollars-in-its-war-in-Ukraine/ |access-date=2024-12-27 |website=Telegrafi |language=en}}</ref> Негізінен АҚШ доллары немесе еуроның орнына юаньмен жүзеге асырылған бұл қаржылық қолдау Бейжіңнің өз валютасын АҚШ долларына балама ретінде ілгерілетуге бағытталған кең ауқымды стратегиясына сәйкес келеді. Сыншылар мұндай әрекеттер Ресейді экономикалық тұрғыдан оқшаулауға бағытталған халықаралық күш-жігерді әлсіретіп, оның Украинаға қарсы жалғасып жатқан басқыншылығына жанама түрде мүмкіндік береді деп есептейді.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Former Kyrgyz prime minister Babanov linked to financing Russia's aggression against Ukraine |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/former-kyrgyz-prime-minister-babanov-linked-1731505411.html |access-date=2024-12-27 |website=RBC-Ukraine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chinese banks extend billions in loans to Russia amid Western credit exodus |url=https://english.nv.ua/business/chinese-banks-increase-influence-on-russian-banking-sector-quadrupling-their-capital-in-a-month-50351172.html |access-date=2024-12-27 |website=New Voice |language=en}}</ref> == Оқиғалар == 2007 жылғы сәуірде Agricultural Bank of China Қытайдың банк тарихындағы ең ірі қаражат жымқыру оқиғасының құрбаны болды. Бұл оқиға [[Хэбэй]] провинциясының [[Ханьдан]] қаласындағы филиалдың екі қойма меңгерушісі шамамен 51 миллион юаньды (7,5 миллион АҚШ доллары) жымқырған кезде орын алды.<ref name="xinhua">[http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm Suspects of China's largest bank theft go on trial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231143648/http://www.gov.cn/english/2007-07/24/content_694458.htm |date=31 December 2018 }}, Lin Li, ''[[Xinhua News Agency]]'', 24 July 2007</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Agricultural Bank of China]] [[Санат:Шанхай қор биржасында листингтен өткен компаниялар]] [[Санат:Гонконг қор биржасында листингтен өткен компаниялар]] [[Санат:CSI 100 индексіне кіретін компаниялар]] [[Санат:Қытай брендтері]] [[Санат:Қытайдың орталық үкіметіне тиесілі компаниялар]] [[Санат:1949 жылы құрылған банктер]] [[Санат:1949 жылы құрылған Қытай компаниялары]] [[Санат:Бейжіңде орналасқан компаниялар]] [[Санат:H акциялары]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:2010 жылғы бастапқы жария орналастырулар]] [[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]] [[Санат:FTSE China A50 индексіне кіретін компаниялар]] [[Санат:1949 жылы Бейжіңде құрылған]] 0o0o1rkeubatek0je7bwb3hmw8rhxkh Санат:1949 жылы құрылған банктер 14 783609 3631429 2026-07-18T11:25:28Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1949 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1940 жылдары құрылған банктер]] 3631429 wikitext text/x-wiki [[Санат:1949 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1940 жылдары құрылған банктер]] tianhyfea01vun30qw7dfdi59t925a4 Санат:1949 жылы құрылған Қытай компаниялары 14 783610 3631430 2026-07-18T11:27:56Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1949 жылы Қытайда құрылғандар]] [[Санат:Қытай компаниялары құрылған жылы бойынша]] [[Санат:Елдер бойынша 1949 жылы құрылған компаниялар]] 3631430 wikitext text/x-wiki [[Санат:1949 жылы Қытайда құрылғандар]] [[Санат:Қытай компаниялары құрылған жылы бойынша]] [[Санат:Елдер бойынша 1949 жылы құрылған компаниялар]] crg4mv9mcbnuncee39y43q3sxtb2t6k Санат:1949 жылы Қытайда құрылғандар 14 783611 3631431 2026-07-18T11:30:05Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша 1949 жылы құрылғандар]] [[Санат:1940 жылдары Қытайда құрылғандар]] [[Санат:Қытайдағы құрылған жылы бойынша]] [[Санат:1949 жылдағы Қытай]] [[Санат:1949 жылы Азияда құрылғандар]] 3631431 wikitext text/x-wiki [[Санат:Елдер бойынша 1949 жылы құрылғандар]] [[Санат:1940 жылдары Қытайда құрылғандар]] [[Санат:Қытайдағы құрылған жылы бойынша]] [[Санат:1949 жылдағы Қытай]] [[Санат:1949 жылы Азияда құрылғандар]] gcblxrxagqmpe29sy8pffgm7bot7s2z